﻿ƁEHEBERE.
11.
Tikina temɔ kɛ yi Njambiyɛ, yo komɛ mumɔ ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ nde, mɛyasi mɛte yi nyɛ tikɛ temɔ kɛte kɛ́ ta kelna gbate. Yo sendi komɛ mumɔ jayɛ gbate nde, mɛyasi mɛte yi nyɛ yeti kɛ ɓɛŋɛ nɛ misi kɛ́ kɛte gbate. 
Yo tikina temɔ te yi ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe joŋnama mbɔmbu ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, Njambiyɛ jâya ɓo. 
Yo nɛ nje tikina temɔ yi wusɛ kombile duwɛ nde, Njambiyɛ kusuma mbokɔ nɛ lɛpi te yi punduma kɛ numbu nɛ kɛ́. Yite nde, mɛyasi mɛte yi wusɛ ɓɛŋɛ muka kɛ́ ti wúla kɛ mɛyasi mɛte yi wusɛ ɓɛŋɛ kɛ́ na. 
Yo tikina temɔ te yi Abɛl ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, a nyɛ̂ki Njambiyɛ kpasa sadaka laŋsa yi *Kayin. Yo yite kelɛ nde, Njambiyɛ nɛ ŋguru wenɛ pɛ̂si nde, Abɛl mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, jayɛ nɛ sadaka nɛ. Abɛl ma kíki gwe, ko ɗete, tikina temɔ te yi nyɛ tikima kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ kɛ kelɔ nde, a lɛ̂pinaŋgwɛ nyɛ wusɛ kumɔ ndi muka. 
Yo tikina temɔ te yi Enɔk ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, Njambiyɛ ɓôŋ nyɛ nɛ joŋ kɛnjɛ ɗyoɓɔ, ma nyɛ nje saŋgwa nɛ sɔŋ. Ɓomɔ saŋma nyɛ kinɛ dolɔ na, kɛto Njambiyɛ ɓoŋma nyɛ. Mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ lɛpɔ nde, piŋɔ te yi Njambiyɛ tì pa ɓu̧ nyɛ nɛ joŋ kɛnjɛ ɗyoɓɔ, Njambiyɛ ɓa̧ nɛ mɛsosa nɛ nyɛ. 
Ma ŋgɛ mumɔ ti tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ na, ko Njambiyɛ tí ɓɛ nɛ mɛsosa nɛ nyɛ na. Yo nde, mɔ te ɛ kɛ̀ kɛ yi Njambiyɛ kɔ jâya nde, Njambiyɛ kɛte gbate, a jâya sendi nde, Njambiyɛ nyɛ̂ki kimɔ mɛyasi nyɛ ɓotu ɓete ɓe gɔsɛ nyɛ ɓaka. 
Yo tikina temɔ te yi Nɔy ɓa̧ nɔ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ kelɛ nde, a sâki nyaŋgwɛ kuka yí joŋgwɛ nɛ ɓotu ɓe tu̧ ɗyenɛ. Njambiyɛ kombila lɛpɔ mɛyasi mɛte yi ta kwaŋna kɛ́ nyɛ nyɛ piŋɔ te yi nyɛ tì pa ɓɛŋɛ yo ɓɛŋa nɛ misi mɛnɛ na. A jɛsima Njambiyɛ wokɔ mɛn nɛ, sa nyaŋgwɛ kuka. Yasi te yi nyɛ kelma kɛ́ téɗya nde, mɛkele mɛ ɓotu ɓete ɓari ɓa̧ ɓeyate. Tikina temɔ te yi Nɔy tikima ɗete kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ kelma nde, Njambiyɛ ɓɛ̂ŋa nyɛ nde ŋgbeŋ mumɔ. 
Yo kɛto Abaraham tikima temɔ kɛ yi Njambiyɛ, yori yi nyɛ wokuma jeɓan nɛ, tɛmɛ kwa̧ kɛ̀ kɛ mɛnɛti mɛte yi Njambiyɛ kpoma nde, a ta nyɛ nyɛ kɛ́. A tɛmma kwa̧ kinɛ duwɛ mbɛy te yi nyɛ kɛ̀ kɛte kɛ́ na. 
Yo tikina temɔ te yi nyɛ ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, a kɛ̂n kɛ̀ ɗiyɔ kɛ mɛnɛti mɛte yi Njambiyɛ kpoma nyɛ nyɛ kɛ́, ko nde, a ɓa̧ jɛŋgwɛ. A ɗikima joŋna kɛ mɛtu̧ mɛte yi ɓo kelɛ nɛ to mɛlambɔ kɛ́. Isak ɓenɛ Yakɔp joŋnama kɛ kiya kwalɔ mɛtu̧ mɛte sendi. Njambiyɛ kpoma mɛnɛti mɛte nyɛ ɓo sendi. 
Abaraham joŋnama kɛ mɛtu̧ mɛlambɔ mɛte yite yí laɗye nde, a nyîŋa kɛ ɗya te yi mɛkol mɛtu̧ ɓɛ jelnate kɛ́. Yo Njambiyɛ gba ɗyanɔ te yi sumɔ yo. Yo sendi nyɛ nɛ ŋguru wenɛ sumɛ sendi yo. 
Yo kɛto Sara tikima temɔ kɛ yi Njambiyɛ, ɛ Njambiyɛ nyɛ nyɛ ɗeti te yi ja yí kusɔ nɛ kandɔ, ko ɓɛkɔ nde, a sima jombɛ. Yo kelnama ɗete, kɛto a ɓa̧ nɛ ɓiɓina temɔ nde, Njambiyɛ te ɛ kpoma mɛyasi mɛte kɔ ta tonjɛ yo. 
Ɗete, nyaŋgwɛ kandɔ nja̧ jaɗyɛ wulɛ ndi kɛ njombu mbam wɛtɛ ɛ mɛ ɗiyɔ laɗye ndi nɛ sɔŋ kɔ. Ɓuyɔ ɓotu ɓe kandɔ te nda ɓesisɔ̧ ɓete ɓe ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ ɓaka, ɓuyɔ yan nda mɛsɛy mɛ maŋ, ɓo ti yaka tɔlɔ ɓuyɔ yan na. 
Ɓotu ɓaka hɛnɛ tikima temɔ kɛ yi Njambiyɛ gwe nɔ. Kɛ mɛyasi hɛnɛ te yi Njambiyɛ kpoma nyɛ ɓo kɛ́, ɓo sambila misi ɓɛŋɛ ndi yo ɓɛŋa nɛ naŋ, pɛpiɗye ɓɔ kɛnjɛ, yasi wɛtɛ, ɓo tì nje ɓɛ nɛ mɛyasi mɛte na. Ɓo jayma lɛpɔ nde, ɓo ɓejɛŋgwɛ, ɓo ɓeakwaŋkwaŋgɔ kɛ mɛnɛti maka. 
Ɓotu ɓete ɓe lɛpɛ ɗete ɓaka kɛ kombile teɗye nde, ɓo kɛ nyɛ sosu yí kumɔ kɛ ɗya te yan. 
Ma ɓo má gwaki wombolo ɗya te yi ɓo wulma kɛte kɛ́, ma ɓo yɔkwa̧ nɛ kɔkɔ kɛ̀ mate. 
Yo nde, ɗya te yi ɓo nya sosu yí kumɔ ndana kɛte kɔ láŋ ɓɛ kimɔte nɛ bosa te yɔru. Yɔkɔ yi ɓo lɛpɛ nɔ kɔ pɛlɛ ɗyoɓɔ. Ɗete, Njambiyɛ yeti kɛ gwe njɔn nde, ɓo jéɓaŋgwɛ nyɛ nde Njambiyɛ wan na, kɛto a sima kombile ɗya tikɛ ɓo. 
Yo tikina temɔ te yi Abaraham ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, a ɓôŋ mɔnɔ wenɛ Isak nyɛ nɛ sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ ŋgimɔ te yi Njambiyɛ lɛpima nde, a kêl ɗete kɛ́. Njambiyɛ lɛ́pi ɗete yí ɓoɓɛ nɛ nyɛ. Yo kikɔ mɔnɔ wenɛ yi nyɛ nya Njambiyɛ nɛ sadaka ru. A kelma ɗete, ko ɓɛkɔ nde, Njambiyɛ kpoma yiŋa yasi nyɛ nyɛ 
lɛpɔ nde: ‹Ŋgbak ŋgbak ɓenday ɓɔ, yo ɓaka ɓe ta wulɛ kɛ mɛkiyɔ mɛ Isak.› 
Abaraham ɗikima lɛpɔ kɛ mɔy temɔ nɛ nde, Njambiyɛ nɛ ɗeti ko yí womiyɛ mumɔ soŋɛ kɛ njoka ɓemuŋ. Yori yi Njambiyɛ yɔkiɗya nɛ mɔnɔ wenɛ nyɛ nyɛ kɛ́. Yo kɛ teɗye wusɛ yiŋa yasi te yi ta kwaŋna kɛ́. 
Yo tikina temɔ te yi Isak ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, a nyɛ̂ki Yakɔp ɓenɛ Eso mɛkombila kɛ mɛyasi mɛte yi ta kwaŋna kɛ joŋgwɛ ɗyan kɛ mɛtu mɛte yi nje mbɔmbu kɛ́. 
Yo tikina temɔ te yi Yakɔp ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ta ɓɛ kɛ gwe kɛ́, a nyɛ̂ki ɓɔnɔ ɓe Yosɛp hɛnɛ mɛkombila, kwa̧ jɛkima toŋgolo nɛ kanɔ Njambiyɛ. 
Yo tikina temɔ te yi Yosɛp ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, kɛ joŋgwɛ ɗyenɛ ma si wuta nɛ siynate, a lɛ̂pi nyɛ Ɓɔnɔ ɓe kandɔ Isarayɛl nde, ɓo ta ɗuwɛ kɛ Ejipt, lɛpɔ sendi yasi te yi ɓo yâkaŋgwɛ kelɔ nɛ mɛyesɔ mɛnɛ komɛ ɓo ta kwa̧ kɛ́. 
Yo tikina temɔ te yi saŋgwɛ nɛ Mɔyisi ɓenɛ nyaŋgwɛ ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, kɛ ɓo ma ja nyɛ, ɓo sɔ̂ɗyukwɛ nyɛ kɛ tu̧ kɛ mɛŋgwɛndɛ yitati kinɛ kambɔ mboŋga te yi kumande nya kɛ́ na. Ɓo kelma ɗete, kɛto mɔnɔsikɛ ɓa̧ nɛ nyɔŋɔ. 
Yo tikina temɔ te yi Mɔyisi ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, komɛ nyɛ ma si ɗɔkɔ ɓɛ mumɔ kɛ́, a sɛ̂ŋa nde, ɓomɔ tî jeɓaŋgwɛ nyɛ nde mɔnɔ te ɛ ŋgɔndu Farawɔŋ na. 
A laŋma ɓɛŋɛ kimɔte nde, a sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛbɔnɛ ɓenɛ ɓotu ɓe Njambiyɛ, laŋsa nde, a kɛ̂n mbɔmbu joŋna kɛ nyɛm nyɛm joŋgwɛ, kelɔ ɓeya yasi kɛ mɔnɔ mɛtu mɛte yi mumɔ kwaŋɗye kɛ mɛnɛti maka kɛ́. 
A ɓɛŋma nde, ŋgɛ nyɛ saŋgwa nɛ wuŋgwa kɛto *Krist, yite gba mbɛri yasi ɓuɗyate laŋsa kpasa mɛkusuku mɛte yi ɗiyɛ kɛ Ejipt kɛ́, kɛto a sambila misi kɛnjɛ lɔndunate yí ɓɛŋɛ nɛ sol te yi Njambiyɛ ta nyɛ nyɛ kɛ́. 
Yo tikina temɔ te yi nyɛ ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, a tɛ̂ma ɗuwɛ kɛ Ejipt, yeti kɛto a gwa̧ wɔ̧ nyaŋgwɛ ŋgambi kumande na. A pɛsima ɗete, ɓiye nɛ ɓɔ ɗekɛ nda a ɓa̧ kɛ ɓɛŋɛ Njambiyɛ te yi ɓomɔ ti ɓɛ́ŋa kɔ. 
Yo sendi tikina temɔ te yi nyɛ ɓa̧ nɔ ɗete kɛ́ kelɛ nde, a lɛ̂pi nyɛ ɓotu ɓe Isarayɛl nde, ɓo wôku ɓɔnɔ ɓesam yí kelɔ nɛ wɛtɛ jesɔ nde *Paska. Yo tikina temɔ te yi nyɛ ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, a lɛ̂pi nyɛ ɓo nde, ɓo ɓôŋ mɛkiyɔ mɛ ɓɔnɔ ɓesam ɓete nyanje kɛ mɛnumɛy man, kambɔ jaki Njambiyɛ te ɛ ta nje wo ɓetomba mɔy kɛ mɛnɛti mɛ Ejipt ɓaka mɛ nje wo sendi ɓotu ɓe Isarayɛl. 
Yo tikina temɔ te yi ɓotu ɓe Isarayɛl ɓa̧ nɔ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ kelɛ nde, ɓo sâɓikwɛ Tena maŋ nɛ mɛkol nda yi mumɔ kɛndɛ nɔ kɛ kutu kutu mɛnɛti kɛ́. Ma kɛ ɓotu ɓe Ejipt ma ɓoɓɛ kwa̧ sendi ɗete kɛ́, ɛ ɗuku si mɛmiyɛ ɓo. 
Yo tikina temɔ te yi ɓotu ɓe Isarayɛl ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, nyaŋgwɛ ndoko te yi linja Yeriko kɛ́ gbûŋgulaŋgwɛ. Ɓo ɗikima kɛndɔ linje yo kɛ mɛyesɔ yitan jɔ yiɓa. 
Yo tikina temɔ te yi Rahab te nya mɛwanja ɓa̧ nɔ kɛ́ kelɛ nde, ɓo tî woku nyɛ kɛ yi ɓo woma nɛ ɓotu ɓete ɓe tì tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka na. A tì sɔmbɛ sɔŋ na, kɛto a ɓoŋma ɓotu ɓete ɓe pɔtama nje ɓɛŋɛ tɛri ɗya ɓaka nɛ tɛ. 
Mi ta kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nɛ ŋge? Ŋgɛ mi lɛpɛ ndana nde, mi ta pa sambile misi kɛnjɛ njimɛ yí lɛpɔ kasi Jedeyɔŋ nɛ̀ Barak nɛ̀ Samsɔn nɛ̀ Jɛfte nɛ̀ Davit nɛ̀ Samiyɛl nje ɓu̧ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, yite ŋgimɔ ta siyɔ. 
Tikina temɔ te yi ɓotu ɓete ɓa̧ nɔ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ kelma nde, ɓo lôŋ ɗyambi nɛ yiŋa mɛkandɔ laŋsa ɓo. Yo kelma nde, ɓo nâm ɓomɔ, kelɔ mɛyasi nɛ ŋgbeŋ, kelɔ sendi nde, ɓo ɓɛ̂ki nɛ mɛyasi mɛte yi Njambiyɛ kpoma nyɛ ɓo kɛ́. Tikina temɔ te yi ɓo ɓa̧ nɔ kɛ́ kelma sendi nde, ɓo ɗîɓi numbu ɓedila. 
Yo kelma nde, ɓo gwêsikwɛ joŋjoŋ nyan ɗitɛ, diyɔ kɛ numbu mɛkafa. Yo yo kelɛ nde, kɛ mbɛy te yi ɓo ɓa̧ tɛkinate ɓo kpâl nje ɓɛ nɛ ɗeti, ɓo ɓɛ̂ki ɓeŋgaŋ ɗyambi kɛ misi mɛ ɗyambi potɔ njɔŋ mɛɗyambi mɛte yi ɓetombɔ ɓe ɗikima nje lu̧ ɗyambi nɛ ɓo ɓaka. 
Tikina temɔ te yi ɓaŋa ɓomari ɓa̧ nɔ kɛ́ kelma nde, Njambiyɛ wômkwɛ ɓomɔ ɓan ɓe si gwe ɓaka nyɛ ɓo. Ma ŋgɛ ɓɛ ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe ɗikima tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka, ɓo téɗya ɓo ɓeya ɗetina mɛbɔnɛ. Ma nɛ nde, ɓo sɛ̂ŋa tikina temɔ te yi ɓo tikima kɛ yi Njambiyɛ kɛ́, nɛ́ ɓo soŋ ɓɔ nɛ ɓo, ɓo kpalma jayɛ sɔŋ, nɛ́ Njambiyɛ womiyɛ ɓo wɛtɛ yesɔ, nɛ́ ɓo ɓɛ nɛ kpasa joŋgwɛ laŋsa yikɛ. 
Kɛ yi ɓaŋa, ɓo saŋgwama nɛ nyɛ̀ti, njurɔ ɓo nɛ njambala. Ɓo ka̧ mbɔmbu wotɔ ɓo nɛ mɛkɔl mɛ sumba nyɛ ɓo kɛ jɔɓɔ. 
Ɓo loŋma ɓaŋa nɛ mɛtari wo, kilɛ ɓaŋa nɛ njiki. Ɓo woma ɓaŋa nɛ kafa. Ɓo ɓa̧ nda ɓe yambala ŋgoto kinɛ mbɛy ɗiyɔ na. Ɓo ɗikima lɛŋɛ kotu ɓesam nɛ̀ kotu ɓegbataɓɔ, ko ɓo tì ɓɛ nɛ gbɛla mɔnɔ mbulma yaŋa na. Ɓo teɗya ɓo mɛbɔnɛ ɓuɗyate kelɔ ɓeya yasi nɛ ɓo. 
Ɓo ɗikima joŋna yan kɛ mɛkoŋgor, kɛ to mɛkeki, kɛ mɛŋguku mɛtari nɛ̀ kɛ mɛnjɛmbi kɛ mɔy mɛnɛti. Joŋgwɛ ɗyan ɓa̧ nɛ ŋgbeŋ, ɗete ɓotu ɓe mɛnɛti maka tì yaka joŋna ɓenɛ ɓo na. 
Ma ɓotu ɓaka hɛnɛ ɓe Njambiyɛ jayma ɓo kɛto tikina temɔ te yi ɓo tikima kɛ yenɛ kɛ́ tì ɓiye ho ɓɛŋɛ yasi te yi Njambiyɛ kpoma nyɛ ɓo kɛ́ kɛ ŋgimɔ te yite na. 
Yo nde, Njambiyɛ sima kombile yiŋa kimɔ yasi te yi nyɛ ta nyɛ wusɛ kɛ́, laŋsa yiri yi ɓo ɗikima takɛ kɛ́. Ma Njambiyɛ tì kwaɗyɛ nde, ɓo kânda ɓɛ nɛ kimɔ yasi te li̧ wusɛ na. 
