\NormalFont\ShortTitle{Jeremia}

{\MT JEREMIA



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Maya nĩmo maũndũ marĩa maaririo nĩ Jeremia, mũrũ wa Hilikia, ũmwe wa athĩnjĩri-Ngai arĩa maatũũraga itũũra rĩa Anathothu kũu bũrũri wa Benjamini.\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FT{Anathothu rĩarĩ itũũra rĩmwe rĩa matũũra mana ma Alawii marĩa maarĩ bũrũri wa Benjamini (Josh 21:17-18).}}}

\VS{2}Ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyamũkinyĩrĩire mwaka-inĩ wa ikũmi na ĩtatũ wa wathani wa Josia, mũrũ wa Amoni, mũthamaki wa Juda,

\VS{3}o na ningĩ matukũ-inĩ ma wathani wa Jehoiakimu mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda, o nginya mweri wa gatano, mwaka-inĩ wa ikũmi na ũmwe wa wathani wa Zedekia mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda, rĩrĩa andũ a Jerusalemu maatahirwo.


\par }{\SH Gwĩtwo kwa Jeremia
\par }
{\PP \VS{4}Ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyanginyĩrire, ngĩĩrwo atĩrĩ,


\par }{\Q \VS{5}“Mbere ya gũkũũmba nda-inĩ ya maitũguo-rĩ, no ndaakũũĩ,

\par }{\QB o na ũtanaciarwo-rĩ, nĩndakwamũrĩte;

\par }{\QB nĩndagũtuire mũnabii wa kũrathagĩra ndũrĩrĩ.”


\par }{\PP \VS{6}Na niĩ ngĩmũcookeria, ngiuga atĩrĩ: “Hĩ, Mwathani Jehova! Niĩ ndiũĩ kwaria; niĩ ndĩ o mwana.”


\par }{\PP \VS{7}Nowe Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ: “Tiga kuuga atĩrĩ, ‘Niĩ ndĩ o mwana.’ No nginya ũthiĩ kũrĩ mũndũ o wothe ngũgũtũma kũrĩ we na ũmwĩre ũrĩa wothe ngũgwatha.

\VS{8}Ndũkanametigĩre, nĩgũkorwo ndĩ hamwe nawe, na nĩngakũhonokia,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{9}Hĩndĩ ĩyo Jehova agĩtambũrũkia guoko, akĩĩhutia kanua, akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Rĩu nĩndekĩra ndũmĩrĩri yakwa kanua gaku.

\VS{10}One, ũmũthĩ nĩndagũtua mũnene wa ndũrĩrĩ o na wa mothamaki, nĩgeetha ũmunyage na ũmomorage, wanangage na ũngʼaũranagie, na wakage na ũhaandage.”


\par }{\PP \VS{11}Ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyanginyĩrire, ngĩũrio atĩrĩ: “Jeremia, nĩ kĩĩ ũroona?”

\par }{\PP Na niĩ ngĩcookia atĩrĩ, “Ndĩrona rũhonge rwa mũtĩ wa mũrothi.”


\par }{\PP \VS{12}Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩguo nĩwona wega, tondũ njũthĩrĩirie nyone atĩ ndũmĩrĩri yakwa nĩyahingio.”


\par }{\PP \VS{13}Ningĩ ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyanginyĩrire o rĩngĩ ngĩũrio atĩrĩ: “Nĩ kĩĩ kĩngĩ ũrona?”

\par }{\PP Na niĩ ngĩcookia atĩrĩ, “Ndĩrona nyũngũ ĩgũtherũka, ĩinamĩte kuuma mwena wa gathigathini.”


\par }{\PP \VS{14}Nake Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Mwanangĩko uumĩte na mwena wa gathigathini, nĩũgaitĩrĩrio andũ othe arĩa matũũraga bũrũri ũyũ.

\VS{15}Ndĩ hakuhĩ gwĩta andũ othe a mothamaki ma gathigathini,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Athamaki ao nĩmagooka mahaande itĩ ciao cia ũthamaki

\par }{\QB matoonyero-inĩ ma ihingo cia Jerusalemu;

\par }{\Q nĩmagooka mathiũrũrũkĩrie thingo ciothe cia Jerusalemu,

\par }{\QB na mokĩrĩre matũũra mothe ma Juda.


\par }{\Q \VS{16}Nĩngatuĩra andũ akwa matuĩro ma ciira,

\par }{\QB tondũ wa waganu wao wa kũndirika,

\par }{\Q na wa gũcinĩra ngai ingĩ ũbumba,

\par }{\QB na kũhooya indo iria methondekeire na moko mao.


\par }{\PP \VS{17}“Ũkĩra wĩhaarĩrie! Rũgama na ũmeere ũndũ o wothe ũrĩa ngũgwatha. Ndũkamakio nĩo, kana na niĩ ngũmakie ũrĩ mbere yao.

\VS{18}Ũmũthĩ-rĩ, nĩndagũtua ta itũũra rĩirige na hinya, na ta gĩtugĩ gĩa kĩgera, na ta rũthingo rwa gĩcango, nĩgeetha wĩyũmie ũũkĩrĩre bũrũri wothe: ũũkĩrĩre athamaki a Juda, na anene, na athĩnjĩri-Ngai akuo, o na andũ othe a bũrũri ũyũ.

\VS{19}Nĩmakarũa nawe no matigaakũhoota, nĩgũkorwo ndĩ hamwe nawe na nĩndĩrĩkũhonokagia,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.




\par }\Chap{2}{\SH Isiraeli Gũtirika Ngai
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyanginyĩrire, ngĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Thiĩ ũkaanĩrĩre ũkĩiguagwo nĩ andũ a Jerusalemu, ũmeere atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Nĩndirikanaga ũrĩa weheanĩte kũrĩ niĩ rĩrĩa warĩ mwĩthĩ,

\par }{\QB na ũrĩa wanyendete rĩrĩa ndakũhikirie

\par }{\Q na ũkĩnũmĩrĩra kũu werũ-inĩ,

\par }{\QB tũgĩtuĩkanĩria kũu bũrũri ũcio ũtaahandagwo irio.


\par }{\Q \VS{3}Isiraeli-rĩ, aatũũrĩte aamũrĩirwo Jehova,

\par }{\QB arĩ maciaro ma mbere ma magetha make;

\par }{\Q arĩa othe maamũtambuuraga maatuirwo ahĩtia,

\par }{\QB nao magĩkinyĩrĩrwo nĩ mwanangĩko,’ ”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Thikĩrĩriai mũigue ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ andũ a nyũmba ya Jakubu,

\par }{\QB inyuĩ inyuothe andũ a mĩhĩrĩga yothe ya nyũmba ya Isiraeli.


\par }{\BB \par }
{\QB \VS{5}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Nĩ mahĩtia marĩkũ maithe manyu maanyonire namo,

\par }{\QB atĩ nĩkĩo maandirikire, makĩndaihĩrĩria ũguo?

\par }{\Q Maarũmĩrĩire mĩhianano ĩtarĩ kĩene,

\par }{\QB nao ene makĩaga kĩene.


\par }{\Q \VS{6}Matiigana kũũria atĩrĩ: ‘Jehova arĩ ha,

\par }{\QB ũrĩa watũrutire bũrũri wa Misiri,

\par }{\Q agĩtũgereria werũ-inĩ ũtaarĩ kĩndũ,

\par }{\QB tũkĩgerera bũrũri warĩ wa werũ na iharũrũka,

\par }{\Q bũrũri ũtoiraga mbura, na warĩ nduma ta ya gĩkuũ,

\par }{\QB bũrũri ũtaageragĩrwo na ũtaatũũragwo nĩ mũndũ?’


\par }{\Q \VS{7}Nĩndamũrehire bũrũri mũnoru,

\par }{\QB nĩguo mũrĩĩage matunda maguo,

\par }{\QB na mwĩgune na indo ciakuo iria njega.

\par }{\Q No inyuĩ muokire, mũgĩthaahia bũrũri wakwa

\par }{\QB na mũgĩtũma igai rĩakwa rĩthũũrwo mũno.


\par }{\Q \VS{8}Athĩnjĩri-Ngai matiigana kũũria atĩrĩ:

\par }{\QB ‘Jehova arĩ ha?’

\par }{\Q Arĩa marũmbũyagia watho matiigana kũũmenya;

\par }{\QB atongoria ao nĩmanemeire.

\par }{\Q Anabii maarathaga mohoro makĩgwetaga Baali,

\par }{\QB marũmĩrĩire mĩhianano ĩtarĩ kĩene.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Nĩ ũndũ ũcio nĩngũmũciirithia o rĩngĩ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\QB “Ningĩ nĩngaciirithia ciana cia ciana cianyu.


\par }{\Q \VS{10}Ringai mũthiĩ hũgũrũrũ-inĩ cia Kitimu mũkerorere,

\par }{\QB ningĩ mũtũmane gũthiio Kedari gũgatuĩrio wega,\FTNT{*}{{\FR 2:10 }{\FT{Kitimu ũmũthĩ nĩ Kuporo hamwe na ndwere-inĩ cia mwena wa ithũĩro, nakuo Kedari nĩkuo iruka cia Beduni ciatũũraga.}}}

\par }{\QB muone kana kũrĩ kuoneka ũndũ ta ũyũ:


\par }{\Q \VS{11}Atĩrĩrĩ, nĩ kũrĩ rũrĩrĩ rũrĩ rwatirika ngai ciaruo, rũkĩgarũrũkĩra ngai ingĩ?

\par }{\QB (O na harĩa ngai icio itarĩ ngai.)

\par }{\Q No rĩrĩ, andũ akwa nĩmakũũranĩtie Riiri wao

\par }{\QB na mĩhianano ĩtarĩ kĩene.


\par }{\Q \VS{12}Inyuĩ igũrũ-rĩ, makaai nĩ ũndũ wa ũhoro ũcio,

\par }{\QB inainai mũrĩ na kĩeha kĩnene,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{13}“Andũ akwa nĩmekĩte mehia meerĩ:

\par }{\Q Nĩmandirikĩte,

\par }{\QB o niĩ gĩthima kĩa maaĩ ma muoyo,

\par }{\Q na makeyenjera marima mangĩ ma maaĩ,

\par }{\QB namo nĩ marima mamethũkangu, matangĩiga maaĩ.


\par }{\Q \VS{14}Rĩu-rĩ, anga Isiraeli nĩ ndungata, o mũndũ ũciarĩirwo ũkombo-inĩ?

\par }{\QB Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte atuĩke mũndũ wa gũtahwo?


\par }{\Q \VS{15}Mĩrũũthi nĩĩraramĩte;

\par }{\QB nĩĩmũraramĩire.

\par }{\Q Nĩyanangĩte bũrũri wake;

\par }{\QB matũũra make macinĩtwo na mwaki, na magatigwo matarĩ mũndũ.


\par }{\Q \VS{16}O na andũ a Memufisi, na a Tahapanahesi

\par }{\QB nĩmagũtiihĩtie, magagwĩkĩra rũhara ruototia rwa mũtwe.


\par }{\Q \VS{17}Githĩ tiwe mwene wĩrehereire maũndũ maya

\par }{\QB nĩ ũndũ wa gũtirika Jehova Ngai waku,

\par }{\QB o rĩrĩa we aagũtongoragia na njĩra ĩrĩa wageraga?


\par }{\Q \VS{18}Rĩu-rĩ, nĩ kĩĩ gĩgũtũma ũcooke bũrũri wa Misiri

\par }{\QB ũkanyue maaĩ ma Shihoru?

\par }{\Q Na ningĩ-rĩ, ũgũthiĩ Ashuri nĩkĩ,

\par }{\QB ũkanyue maaĩ ma Rũũĩ rwa Farati?


\par }{\Q \VS{19}Waganu waku nĩguo ũgaakũherithia,

\par }{\QB nakuo gũcooka na thuutha gwaku nĩgũgakũrũithia.

\par }{\Q Tondũ ũcio wĩciirie wega na ũmenye

\par }{\QB ũrĩa arĩ ũndũ mũũru mũno na ũrĩ ruo harĩwe,

\par }{\Q rĩrĩa ũtirikĩte Jehova Ngai waku,

\par }{\QB na rĩrĩa ũkwaga kwĩĩndigĩra,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Mwathani, o we Jehova Mwene-Hinya-Wothe, ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Nĩwoinangire icooki rĩaku rĩa ngingo o tene,

\par }{\QB na ũgĩtuuanga mĩhĩndo yaku;

\par }{\QB woigire atĩrĩ, ‘Ndigũcooka gũgũtungata!’

\par }{\Q Tondũ-rĩ, tũrĩma-inĩ tũrĩa tuothe tũraihu na igũrũ,

\par }{\QB na rungu rwa mũtĩ o wothe mũruru

\par }{\QB nĩkuo wakomaga ũkĩhũũra ũmaraya.


\par }{\Q \VS{21}Niĩ ndaakũhaandĩte ũrĩ ta mũthabibũ mũthuuranĩre

\par }{\QB wa mũthemba ũrĩa mwega.

\par }{\Q Wagĩcookire kũngarũrũka atĩa,

\par }{\QB ũgĩthũka, ũgĩtuĩka ta mũthabibũ wa gĩthaka?


\par }{\Q \VS{22}O na ũngĩĩthamba na igata,

\par }{\QB o na ũhũthĩre thabuni mũingĩ mũno-rĩ,

\par }{\QB kĩmeni kĩa wĩhia waku ndingĩtiga gũkĩona,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Mwathani Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{23}“Rĩu-rĩ, ũngĩhota atĩa kuuga atĩrĩ: ‘Niĩ ndiĩthaahĩtie;

\par }{\QB ndirũmĩrĩire kĩrĩra kĩa Mabaali’?

\par }{\Q Ta rora wone mĩtugo yaku kũu gĩtuamba-inĩ;

\par }{\QB wĩcũũranie wega maũndũ marĩa wĩkĩte.

\par }{\Q Wee ũhaana ta moori ya ngamĩĩra

\par }{\QB ĩgĩcangacanga kũndũ na kũndũ,


\par }{\Q \VS{24}ũkahaana ta njagĩ ĩrĩa ĩmenyerete gũikara werũ-inĩ,

\par }{\QB ĩrĩa ĩnuhanuhaga rĩrĩa ĩkwenda kũhaicwo;

\par }{\QB rĩrĩa ĩrĩ na mũrukĩ-rĩ, nũũ ũngĩhota kũmĩrigĩrĩria?

\par }{\Q Njamba iria ingĩmĩenda, itingĩĩnogia ikĩmĩcaria;

\par }{\QB mweri wayo wakinya, nĩikamĩona.


\par }{\Q \VS{25}Tiga kũhanyũka nginya ũthirĩrwo nĩ iraatũ magũrũ,

\par }{\QB naguo mũmero waku ũngʼare.

\par }{\Q No wee ũkiuga atĩrĩ, ‘Hatirĩ bata!

\par }{\QB nĩnyendete ngai cia kũngĩ,

\par }{\QB na no nginya ndĩciume thuutha.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}“O ta ũrĩa mũici aconorithagio aanyiitwo,

\par }{\QB ũguo no taguo nyũmba ĩno ya Isiraeli ĩconorithĩtio:

\par }{\Q o ene, na athamaki ao, na anene ao,

\par }{\QB na athĩnjĩri-Ngai ao, na anabii ao.


\par }{\Q \VS{27}Meeraga mũtĩ atĩrĩ, ‘Wee nĩwe Baba,’

\par }{\QB na makeera ihiga atĩrĩ, ‘Wee nĩwe wanjiarire.’

\par }{\Q Nĩmahutatĩire,

\par }{\QB makaaga kũnyonia mothiũ mao;

\par }{\Q no rĩrĩa marĩ thĩĩna-inĩ manjĩĩraga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Ũka ũtũhonokie!’


\par }{\Q \VS{28}Ikĩrĩ kũ ngai icio mwethondekeire?

\par }{\QB Kĩrekei ciũke, aakorwo no imũhonokie

\par }{\QB rĩrĩa mũrĩ thĩĩna-inĩ!

\par }{\Q Nĩgũkorwo ngai ciaku cingĩhĩte

\par }{\QB o ta matũũra maku, wee Juda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}“Mũgũkĩndũithia nĩ ũndũ kĩ?

\par }{\QB Inyuothe nĩmũũnemeire,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{30}“Nĩ wĩra wa tũhũ ndaarutire ngĩherithia andũ anyu;

\par }{\QB matiigana kũigua maakaanio magarũrũke.

\par }{\Q Rũhiũ rwaku rwa njora nĩrũniinĩte anabii anyu,

\par }{\QB o ta mũrũũthi ũrĩa mũrĩĩani.


\par }{\PP \VS{31}“Atĩrĩrĩ, inyuĩ andũ a rũciaro rũrũ, mwĩcũraniei wega ũhoro wa ndũmĩrĩri ĩno ya Jehova:

\par }{\Q “Kaĩ nduĩkĩte ta werũ harĩ Isiraeli,

\par }{\QB kana ta bũrũri ũrĩ nduma nene?

\par }{\Q Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ akwa moige atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Ithuĩ tũrĩĩkaga ũrĩa tũkwenda;

\par }{\QB tũtigagũcookerera rĩngĩ’?


\par }{\Q \VS{32}Rĩu-rĩ, mũirĩtu ahota kũriganĩrwo nĩ mathaga make ma kwĩgemia,

\par }{\QB kana mũhiki ariganĩrwo nĩ nguo ciake cia ũhiki?

\par }{\Q No rĩrĩ, andũ akwa nĩmariganĩirwo nĩ niĩ,

\par }{\QB matukũ maingĩ matangĩtarĩka.


\par }{\Q \VS{33}Kaĩ nĩ ũrĩ ũũgĩ mũingĩ rĩrĩa ũgũcaria wendo-ĩ!

\par }{\QB Nĩ ũndũ ũcio o na atumia arĩa aaganu mũno

\par }{\QB no merute na mĩthiĩre yaku.


\par }{\Q \VS{34}Nguo-inĩ ciaku-rĩ, andũ nĩmoonaga

\par }{\QB thakame ya athĩĩni arĩa matarĩ ũũru mekĩte,

\par }{\QB o na aakorwo ndwamanyiitire magĩtua nyũmba.

\par }{\Q No rĩrĩ, o na gũtariĩ ũguo


\par }{\QB \VS{35}wee uugaga atĩrĩ, ‘Niĩ ndirĩ ũndũ mũũru njĩkĩte;

\par }{\QB we ndandaakarĩire.’

\par }{\Q No niĩ nĩngũgũtuĩra ciira,

\par }{\QB tondũ uugaga atĩrĩ, ‘Niĩ ndiĩhĩtie.’


\par }{\Q \VS{36}Ũriũngariũngaga nĩkĩ,

\par }{\QB ũkĩgarũraga mĩthiĩre yaku?

\par }{\Q Nĩũgaconorithio nĩ bũrũri wa Misiri,

\par }{\QB o ta ũrĩa waconorithirio nĩ Ashuri.


\par }{\Q \VS{37}Ũgaacooka uume kũndũ kũu

\par }{\QB ũigĩrĩire moko mũtwe,

\par }{\Q nĩgũkorwo Jehova nĩaregete acio wĩhokete,

\par }{\QB o matigagũteithia.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{3}{\Q \VerseOne{1}“Mũndũ angĩtigana na mũtumia wake,

\par }{\QB nake mũtumia ũcio athiĩ ahikĩre mũndũ ũngĩ-rĩ,

\par }{\Q mũthuuri ũcio no amũcookerere?

\par }{\QB Githĩ bũrũri ũcio to ũthaahe biũ?

\par }{\Q No wee-rĩ, ũtũũrĩte ũhũũraga ũmaraya na endwa aku aingĩ mũno!

\par }{\QB Rĩu-rĩ, wee no ũnjookerere?”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{2}“Ta tiira maitho ũcũthĩrĩrie tũcũmbĩrĩ twa irĩma kũrĩa gũtigĩtwo ũtheri.

\par }{\QB Nĩ kũrĩ handũ ũtarĩ wakomwo nawe?

\par }{\Q Mĩkĩra-inĩ ya njĩra-rĩ, nĩkuo wetagĩrĩra endwa aku,

\par }{\QB kũu nĩkuo waikaraga thĩ ũkameterera, o ta Mũarabu arĩ werũ-inĩ.

\par }{\Q Wee nĩũthaahĩtie bũrũri ũyũ

\par }{\QB na ũmaraya waku na waganu waku.


\par }{\Q \VS{3}Tondũ wa ũguo-rĩ, mbura ya maguna-ngʼombe nĩĩgirĩtio yure,

\par }{\QB o na ĩrĩa ya gũkũria irio nayo ĩkaaga kuura.

\par }{\Q No rĩrĩ, wee nĩũmĩtie gĩthiithi ta kĩa mũmaraya,

\par }{\QB ũkaaga thoni o na hanini.


\par }{\Q \VS{4}Githĩ to rĩu wanjĩta ũkiugaga:

\par }{\QB ‘Baba, wee mũrata wakwa kuuma ndĩ o mũnini,


\par }{\Q \VS{5}kaĩ ũgũgĩtũũra ũrakarĩte?

\par }{\QB Mangʼũrĩ macio maku-rĩ, megũgĩthiĩ na mbere nginya tene?’

\par }{\Q Ũguo nĩguo waragia,

\par }{\QB no ũgacooka ũgeeka ũũru wothe ũrĩa ũngĩhota.”


\par }{\SH Isiraeli kwaga Wĩhokeku
\par }
{\PP \VS{6}Matukũ-inĩ ma wathani wa Mũthamaki Josia, Jehova nĩanjũririe atĩrĩ: “Ĩĩ nĩwonete ũrĩa Isiraeli aahutatĩire? Nĩahaicĩte gĩthũngũri-inĩ gĩothe kĩrĩa kĩraihu na igũrũ, na agathiĩ rungu rwa mũtĩ o wothe ũrĩa mũruru na akahũũrĩra ũmaraya kuo.

\VS{7}Ndeciirĩtie atĩ nĩakanjookerera aarĩkia gwĩka maũndũ macio mothe, nowe ndaigana kũnjookerera, nake mwarĩ wa nyina, Juda, ũrĩa ũtaarĩ mwĩhokeku, agĩkĩĩonera maũndũ macio.

\VS{8}Nĩndaheire Isiraeli ũcio wahutatĩire marũa ma gũtigana nake, ngĩmũingata nĩ ũndũ wa ũtharia ũcio wake wothe. No rĩrĩ, nĩndonire atĩ o na Juda, mwarĩ wa nyina ũcio ũtaarĩ mwĩhokeku, ndaarĩ na guoya; o nake nĩoimagarire, agĩthiĩ gũtharia.

\VS{9}Tondũ wa ũrĩa Isiraeli oonaga ũmaraya wake ũtarĩ ũndũ mũnene harĩ we, nĩathaahirie bũrũri ũcio, agĩkĩrĩrĩria kũhũũra ũmaraya na ũndũ wa kũhooya mahiga na mĩtĩ.

\VS{10}O na kũrĩ ũguo-rĩ, Juda, mwarĩ wa nyina ũcio ũtaarĩ mwĩhokeku, ndaanjookereire na ngoro yake yothe, no aanjookereire na ũhinga,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{11}Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ: “Isiraeli, ũrĩa waahuutatĩire-rĩ, nĩ mũthingu gũkĩra Juda, ũcio ũtaarĩ mwĩhokeku.

\VS{12}Thiĩ ũkahunjanĩrie ndũmĩrĩri ĩno werekeire mwena wa gathigathini, uuge ũũ:

\par }{\Q “ ‘Njookerera, wee Isiraeli, o wee ũũhutatĩire,’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga,

\par }{\QB ‘na niĩ ndigacooka gũkũhetera gĩthiithi na marakara,

\par }{\Q nĩ ũndũ njiyũrĩtwo nĩ tha,’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\QB ‘Ndigũtũũra ndakarĩte nginya tene.


\par }{\Q \VS{13}Wee ũndũ ũrĩa ũgwĩka-rĩ, no kuumbũra mahĩtia maku,

\par }{\QB nĩ ũndũ wa ũrĩa ũremeire Jehova Ngai waku,

\par }{\Q nĩ ũndũ wa ũrĩa waneitanga, ũkĩĩheanaga kũrĩ ngai cia kũngĩ,

\par }{\QB rungu rwa mũtĩ o wothe mũruru,

\par }{\QB na ũkaaga kũnjathĩkĩra,’ ”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{14}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Njookererai, inyuĩ andũ aya mũũhutatĩire, nĩgũkorwo nĩ niĩ mũthuuri wanyu; nĩngamũcookanĩrĩria, ndute mũndũ ũmwe itũũra-inĩ rĩmwe, na angĩ eerĩ ndĩmarute mũhĩrĩga ũmwe, ndĩmũtware Zayuni.

\VS{15}Nĩngacooka ndĩmũhe arĩithi arĩa ndĩthuurĩire na ngoro yakwa, arĩa makaamũtongoragia marĩ na ũũgĩ o na ũmenyo.”

\VS{16}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Matukũ-inĩ macio, rĩrĩa mũgaakorwo mũingĩhĩte mũno gũkũ bũrũri ũyũ-rĩ, andũ matigacooka kuuga, ‘Ithandũkũ rĩa kĩrĩkanĩro kĩa Jehova.’ Ũhoro ũcio ndũgatoonya meciiria-inĩ mao kana ũririkanwo; rĩtigeciirio ũhoro warĩo o na kana rĩthondekwo rĩngĩ.

\VS{17}Hĩndĩ ĩyo mageetaga itũũra rĩa Jerusalemu Gĩtĩ kĩa Ũthamaki kĩa Jehova, nacio ndũrĩrĩ ciothe nĩikongana kũu itũũra rĩa Jerusalemu nĩ ũndũ wa gũtĩĩa rĩĩtwa rĩa Jehova. Matigacooka kũrũmĩrĩra ũremi wa ũũru wa ngoro ciao.

\VS{18}Matukũ-inĩ macio nyũmba ya Juda nĩĩkanyiitana na nyũmba ya Isiraeli, na o eerĩ nĩmagooka moimĩte bũrũri wa mwena wa gathigathini, makinye bũrũri ũrĩa ndaaheire maithe manyu ũtuĩke igai rĩao.


\par }{\PP \VS{19}“Niĩ mwene ngiuga atĩrĩ,

\par }{\Q “ ‘Ingĩakenire atĩa ngĩmũtua ta ariũ akwa,

\par }{\QB na ndĩmũhe bũrũri mwega,

\par }{\QB igai rĩrĩa rĩega rĩkĩrĩte magai ma ndũrĩrĩ ciothe.’

\par }{\Q Ndeciiragia mũrĩnjĩtaga ‘Baba’

\par }{\QB na mwage kũũhutatĩra nĩguo mũtige kũnũmĩrĩra.


\par }{\Q \VS{20}No rĩrĩ, o ta mũtumia ũtarĩ mwĩhokeku harĩ mũthuuriwe,

\par }{\QB ũguo noguo mũkoretwo mũtarĩ ehokeku harĩ niĩ, inyuĩ nyũmba ya Isiraeli,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Kĩrĩro nĩkĩiguĩtwo kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru gũtarĩ kĩndũ,

\par }{\QB kũgirĩka na gũthaithana kwa andũ a Isiraeli,

\par }{\Q nĩ ũndũ nĩmogometie njĩra ciao,

\par }{\QB na makariganĩrwo nĩ Jehova Ngai wao.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“Njookererai, inyuĩ andũ aya mũũhutatĩire;

\par }{\QB nĩngũmũhonia nĩguo mũtigacooke gũcooka na thuutha.”

\par }{\BB \par }
{\Q Magĩcookia atĩrĩ, “Ĩĩ nĩguo, nĩtũgũũka harĩwe,

\par }{\QB nĩgũkorwo wee nĩwe Jehova Ngai witũ.


\par }{\Q \VS{23}Ti-itherũ inegene rĩa ũhooi mĩhianano kũu tũrĩma-inĩ

\par }{\QB o na kũu irĩma-inĩ nĩ rĩa maheeni;

\par }{\QB ti-itherũ, ũhonokio wa Isiraeli ũrĩ na Jehova Ngai witũ.


\par }{\Q \VS{24}Kuuma o ũnini-inĩ witũ, ngai icio cia mĩhianano cia thoni

\par }{\QB nĩcio ciananiina maciaro ma mawĩra ma maithe maitũ:

\par }{\Q ndũũru ciao cia mbũri na cia ngʼombe,

\par }{\QB aanake ao na airĩtu ao.


\par }{\Q \VS{25}Nĩtwĩgũithiei thĩ tũconokete,

\par }{\QB nacio njono ciitũ itũhumbĩre.

\par }{\Q Nĩ twĩhĩirie Jehova Ngai witũ,

\par }{\QB ithuĩ o hamwe na maithe maitũ;

\par }{\Q kuuma rĩrĩa twarĩ anini nginya ũmũthĩ ũyũ-rĩ,

\par }{\QB tũtũũrĩte tũtarĩ twathĩkĩra Jehova Ngai witũ.”




\par }\PoetryChap{4}{\Q \VerseOne{1}“Atĩrĩrĩ wee Isiraeli, ũngĩkorwo nĩũgũcooka-rĩ,

\par }{\QB njookerera,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Ũngĩeheria mĩhianano ĩyo yaku ĩrĩ magigi,

\par }{\QB na ũtige gũcooka kũũrũũra rĩngĩ,


\par }{\Q \VS{2}ningĩ ũngĩrũmia ũhoro wa ma, na ũtuanĩri ciira wa kĩhooto, na wa ũthingu,

\par }{\QB na wĩhĩte ũkiugaga atĩrĩ, ‘Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo,’

\par }{\Q hĩndĩ ĩyo ndũrĩrĩ nĩikarathimwo nĩwe,

\par }{\QB na thĩinĩ wake nĩikaagĩa na riiri.”


\par }{\PP \VS{3}Atĩrĩrĩ, Jehova areera andũ a Juda, o na andũ a Jerusalemu ũũ:

\par }{\Q “Cimbai mĩgũnda yanyu ĩrĩa ĩrĩ ngamba,

\par }{\QB na mũtikahaande irio mĩigua-inĩ.


\par }{\Q \VS{4}Mwĩamũrĩrei Jehova,

\par }{\QB na ũndũ wa kũruithia ngoro cianyu

\par }{\QB inyuĩ andũ aya a Juda, na inyuĩ mũtũũraga Jerusalemu,

\par }{\Q nĩgeetha mangʼũrĩ makwa matigaakane ta mwaki,

\par }{\QB nĩ ũndũ wa ũũru ũrĩa mwĩkĩte,

\par }{\QB maakane mage mũndũ wa kũmahoria.


\par }{\SH Mwanangĩko uumĩte Mwena wa Gathigathini
\par }
{\Q \VS{5}“Anĩrĩrai kũu Juda, na mũhunjie ũhoro kũu Jerusalemu, muuge ũũ:

\par }{\QB ‘Huhai tũrumbeta bũrũri-inĩ guothe!’

\par }{\Q Anĩrĩrai na kayũ muuge atĩrĩ:

\par }{\QB ‘Mwĩcookanĩrĩriei!

\par }{\QB Nĩtũũrĩrei matũũra-inĩ marĩa manene mairigĩre!’


\par }{\Q \VS{6}Haandai bendera mũthiĩ mwerekeire Zayuni!

\par }{\QB Mwĩtharei narua mwĩhonokie!

\par }{\Q Nĩgũkorwo nĩndĩrarehithia mwanangĩko uumĩte mwena wa gathigathini,

\par }{\QB o na kũniinanwo kũnene.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Mũrũũthi\FTNT{*}{{\FR 4:7 }{\FT{Mũrũũthi warĩ rũũri rwa Babuloni, na bũrũri ũyũ woĩkaine ta mũnyariirani (2:15).}}} nĩumĩte kĩmamo-inĩ kĩaguo;

\par }{\QB mũniinani wa kũniina ndũrĩrĩ nĩoimagarĩte.

\par }{\Q Oimĩte gwake

\par }{\QB oke aanange bũrũri waku.

\par }{\Q Matũũra maku makaanangĩka,

\par }{\QB mage mũndũ wa gũtũũra kuo.


\par }{\Q \VS{8}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, mwĩhumbei nguo cia makũnia,

\par }{\QB cakayai na mũrĩre,

\par }{\Q nĩ ũndũ tũtirĩ tũrehererwo

\par }{\QB nĩ mangʼũrĩ macio mahiũ ma Jehova.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Jehova ekuuga atĩrĩ, “Mũthenya ũcio-rĩ,

\par }{\QB mũthamaki na anene ake nĩmagakua ngoro,

\par }{\Q nao athĩnjĩri-Ngai nĩmakagegeara,

\par }{\QB nao anabii mamake.”


\par }{\PP \VS{10}Hĩndĩ ĩyo ngiuga atĩrĩ: “Hĩ! Mwathani Jehova, ti-itherũ nĩ ta ũkĩheenetie andũ aya biũ, o na ũkaheenia Jerusalemu, nĩ ũndũ wa kũmeera atĩrĩ, ‘Nĩmũkaagĩa na thayũ,’ o rĩrĩa tũigĩrĩirwo rũhiũ rwa njora mĩmero.”


\par }{\PP \VS{11}Ihinda rĩu andũ aya o hamwe na Jerusalemu nĩmakeerwo atĩrĩ, “Rũhuho rũhiũ ruumĩte kũndũ kũrĩa gũtarĩ kĩndũ kũu gũtũũgĩru werũ-inĩ nĩrũkahurutana rwerekeire kũrĩ andũ akwa, no rĩrĩ, ti ta rũrĩa rwa kũhuha irio kana rwa gũcitheria;

\VS{12}nĩ rũhuho rũrĩ na hinya kũrĩ rũu ruumĩte kũrĩ niĩ. Rĩu nĩngũmatuĩra matuĩro ma ciira.”


\par }{\Q \VS{13}Ta rorai muone! Mũndũ ũcio aroka ta matu,

\par }{\QB ngaari ciake cia ita irooka ta kĩhuhũkanio,

\par }{\Q nacio mbarathi ciake ihanyũkaga gũkĩra nderi.

\par }{\QB Ĩiya witũ-ĩ! Tũrĩ aniine biũ.


\par }{\Q \VS{14}Wee Jerusalemu-rĩ, theria ũũru kuuma ngoro-inĩ yaku nĩguo ũhonoke.

\par }{\QB Ũgũtũũra ũthugundaga ũũru meciiria-inĩ maku nginya-rĩ?


\par }{\Q \VS{15}Nĩ kũrĩ na mũgambo wa mũndũ ũranĩrĩra kũu Dani,

\par }{\QB ũkaanĩrĩra ũhoro wa mwanangĩko kũu irĩma-inĩ cia Efiraimu.


\par }{\Q \VS{16}“Ĩrai ndũrĩrĩ ũhoro ũcio,

\par }{\QB hunjĩriai Jerusalemu muuge atĩrĩ:

\par }{\Q ‘Ita inene rĩa gũgũũkĩrĩra nĩrĩroka riumĩte bũrũri wa kũraya,

\par }{\QB na rĩroka na mbugĩrĩrio ya mbaara

\par }{\QB ya gũũkĩrĩra matũũra mothe manene ma Juda.


\par }{\Q \VS{17}Marĩrigiicĩirie o ta andũ marangĩire mũgũnda,

\par }{\QB tondũ itũũra rĩu nĩrĩnemeire, rĩkanjũkĩrĩra,’ ”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{18}“Mĩthiĩre yaku mwene na ciĩko ciaku

\par }{\QB nĩcio ikũreheire maũndũ macio.

\par }{\Q Rĩĩrĩ nĩrĩo iherithia rĩaku.

\par }{\QB Na kaĩ nĩ irũrũ-ĩ!

\par }{\QB Kaĩ nĩrĩgũtheeca ngoro-ĩ!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Wũi, ruo-ĩ, wũi ruo-ĩ!

\par }{\QB Ndĩrenyogonda nĩ ruo.

\par }{\Q Wũi, ruo rũnene ngoro-inĩ yakwa-ĩ!

\par }{\QB Ngoro yakwa nĩĩratumatuuma,

\par }{\QB ndingĩhota gũkirĩrĩria.

\par }{\Q Nĩgũkorwo nĩnjiguĩte mũgambo wa karumbeta;

\par }{\QB nĩnjiguĩte mbugĩrĩrio ya mbaara.


\par }{\Q \VS{20}Mwanangĩko ũrarũmanĩrĩra na mwanangĩko;

\par }{\QB bũrũri wothe nĩwanangĩtwo.

\par }{\Q O rĩmwe hema ciakwa nĩthũkangie,

\par }{\QB o kahinda gatarĩ cooho kĩĩgitio gĩakwa gĩgathũkangio.


\par }{\Q \VS{21}Nĩ nginya rĩ ngũtũũra nyonaga bendera ya mbaara,

\par }{\QB na ngaigua mũgambo wa karumbeta?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“Andũ akwa nĩ irimũ;

\par }{\QB matinjũũĩ.

\par }{\Q Nĩ ciana iteciiragia,

\par }{\QB na ikaaga ũmenyo.

\par }{\Q Ũũgĩ ũrĩa marĩ naguo no wa gwĩka ũũru;

\par }{\QB matiũĩ gwĩka wega.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Ndaacũthĩrĩirie thĩ,

\par }{\QB ngĩkĩona atĩ ndĩarĩ ũrĩa yatariĩ na ndĩarĩ na kĩndũ;

\par }{\Q ningĩ ngĩcũthĩrĩria matu-inĩ,

\par }{\QB ngĩona atĩ gũtiarĩ na ũtheri.


\par }{\Q \VS{24}Ndaacũthĩrĩria irĩma,

\par }{\QB ngĩona atĩ nĩgũthingitha ciathingithaga;

\par }{\QB natuo tũrĩma tuothe nĩ kwereera twereeraga.


\par }{\Q \VS{25}Ngĩcũthĩrĩria, ngĩona atĩ gũtiarĩ na andũ;

\par }{\QB nyoni ciothe cia rĩera-inĩ nĩciombũkĩte ikoora.


\par }{\Q \VS{26}Ngĩcũthĩrĩria, ngĩona bũrũri ũrĩa waciaraga maciaro maingĩ, watuĩkĩte o werũ mũtheri,

\par }{\QB matũũra makuo mothe nĩmamomokeire hau mbere ya Jehova,

\par }{\QB makagũa thĩ nĩ ũndũ wa marakara make mahiũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}Ũũ nĩguo Jehova ekuuga:

\par }{\BB \par }
{\Q “Bũrũri wothe nĩũkanangwo,

\par }{\QB o na gũtuĩka ndikaũniina biũ.


\par }{\Q \VS{28}Nĩ ũndũ ũcio thĩ nĩĩgacakaya,

\par }{\QB narĩo igũrũ rĩgĩe nduma,

\par }{\Q tondũ ũguo nĩguo njugĩte, na ndingĩĩricũkwo.

\par }{\QB Nĩnduĩte itua na ndikũgarũrũka.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Rĩrĩa kwaiguuo mũrurumo wa andũ arĩa mathiiaga mahaicĩte mbarathi

\par }{\QB na wa andũ arĩa maikagia mĩguĩ-rĩ,

\par }{\QB andũ a matũũra mothe no makoora.

\par }{\Q Amwe ao makoorĩra ihinga-inĩ,

\par }{\QB nao amwe ao makahaica ndwaro-inĩ cia mahiga.

\par }{\Q Matũũra macio mothe nĩmathaamĩtwo;

\par }{\QB gũtirĩ mũndũ ũikaraga kuo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{30}Ũreka atĩa, wee ũnũhĩtwo?

\par }{\QB Ũkwĩhumba nguo ndune

\par }{\QB na ũkegemia na mathaga ma thahabu nĩkĩ?

\par }{\Q Ũrahaka mbutu ciaku cia maitho rangi nĩkĩ?\FTNT{†}{{\FR 4:30 }{\FT{Ũyũ nĩ rangi wehakagwo maitho arĩ njĩra ĩmwe ya ũthaka na gũtũma maitho moneke marĩ manene (2Ath 9:30; Ezek 23:40).}}}

\par }{\QB Atĩrĩrĩ, kwĩgemia gwaku no gwa tũhũ.

\par }{\Q Endwa aku nĩmakwagĩire bata;

\par }{\QB rĩu maracaria ũrĩa mangĩkũruta muoyo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Nĩndĩraigua kĩrĩro ta kĩa mũndũ-wa-nja akĩrũmwo,

\par }{\QB arĩ na mũcaayo ta wa mũtumia agĩciara mwana wake wa irigithathi:

\par }{\Q nĩ kĩrĩro kĩa Mwarĩ wa Zayuni agĩteeha,

\par }{\QB atambũrũkĩtie moko make, akiugaga atĩrĩ,

\par }{\Q “Wũi-ĩ-iya-wakwa-ĩ! Nĩndĩraringĩka;

\par }{\QB muoyo wakwa nĩmũneane kũrĩ oragani.”




\par }\Chap{5}{\SH Gũtirĩ Mũndũ o na Ũmwe Mũrũngĩrĩru
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Ta ambatai na mũikũrũke barabara-inĩ ciothe cia Jerusalemu,

\par }{\QB mũrore na mũcarie,

\par }{\QB na mũtuĩrie ihaaro-inĩ ciakuo.

\par }{\Q Hihi mwahota kuona mũndũ o na ũmwe

\par }{\QB wĩkaga maũndũ ma kĩhooto kana akarũmbũiya ũhoro wa ma;

\par }{\QB muona mũndũ ta ũcio, nĩngarekera itũũra rĩa Jerusalemu.


\par }{\Q \VS{2}O na gũtuĩka nĩmehĩtaga makoigaga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo,’

\par }{\QB kwĩhĩta kwao no kwa maheeni.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Wee Jehova, githĩ maitho maku ti ũhoro ũrĩa wa ma macaragia?

\par }{\QB Wamaringire iringa, no matiigana kũigua ruo;

\par }{\QB wamahehenjire, no makĩrega ũtaarani ũcio.

\par }{\Q Momirie ithiithi ciao gũkĩra ihiga,

\par }{\QB makĩrega kwĩrira.


\par }{\Q \VS{4}Ngĩĩciiria atĩrĩ: “Aya nĩ andũ athĩĩni;

\par }{\QB nĩ andũ akĩĩgu,

\par }{\Q nĩgũkorwo matiũĩ njĩra ya Jehova,

\par }{\QB kana makamenya ũrĩa Ngai wao endaga.


\par }{\Q \VS{5}Nĩ ũndũ ũcio nĩngũthiĩ kũrĩ atongoria

\par }{\QB ngaaranĩrie nao;

\par }{\Q ti-itherũ acio nĩmoĩ njĩra ya Jehova,

\par }{\QB na makamenya ũrĩa Ngai wao endaga.”

\par }{\Q No rĩrĩ, othe marĩ hamwe, nĩmoinangĩte icooki rĩao rĩa ngingo,

\par }{\QB na magatua mĩkwa.


\par }{\Q \VS{6}Nĩ ũndũ wa ũguo-rĩ, mũrũũthi nĩũkoima mũtitũ-inĩ ũmatharĩkĩre,

\par }{\QB na njũũi yume werũ-inĩ ĩmatambuurange,

\par }{\Q nayo ngarĩ ĩmooherie njĩra-inĩ cia matũũra mao,

\par }{\QB nĩguo ĩtambuurange mũndũ wothe ũrĩa ũngĩgeria kuuma nja,

\par }{\Q nĩ ũndũ ũremi ũcio wao nĩũingĩhĩte mũno,

\par }{\QB na ũhoro wao wa gũcooka na thuutha nĩ mũingĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Ngũmũrekera nĩkĩ?

\par }{\QB Ciana cianyu nĩciindirikĩte,

\par }{\QB na ikeehĩta ikĩgwetaga marĩĩtwa ma ngai cia tũhũ.

\par }{\Q Niĩ ndaamaheaga o kĩrĩa gĩothe mabataragio nĩkĩo,

\par }{\QB no-o no gũtharia maatharagia,

\par }{\QB makahatĩkana nĩguo matoonye nyũmba cia maraya.


\par }{\Q \VS{8}Mahũũnĩte magatuĩka ta mbarathi cia njamba cikĩĩrirĩria cia mĩgoma,

\par }{\QB o ũmwe wao akeriragĩria mũtumia wa mũndũ ũrĩa ũngĩ.


\par }{\Q \VS{9}Githĩ ndikĩagĩrĩirwo nĩkũmaherithia nĩ ũndũ wa maũndũ macio?”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Githĩ ndikĩagĩrĩirwo nĩ kwĩrĩhĩria

\par }{\QB harĩ rũrĩrĩ ta rũu?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Tuĩkanĩriai mĩgũnda yao ya mĩthabibũ mũmĩharaganie,

\par }{\QB no mũtikamĩanange biũ.

\par }{\Q Hũrũrai honge ciayo,

\par }{\QB nĩgũkorwo andũ aya ti a Jehova.


\par }{\Q \VS{11}Andũ a nyũmba ya Isiraeli na andũ a nyũmba ya Juda

\par }{\QB nĩmagĩte wĩhokeku harĩ niĩ biũ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Nĩmaheenanĩtie ũhoro wĩgiĩ Jehova;

\par }{\QB moigĩte atĩrĩ, “Ndarĩ ũndũ egwĩka!

\par }{\Q Gũtirĩ ũũru tũkuona;

\par }{\QB tũtikoona tũtharĩkĩirwo na rũhiũ rwa njora kana tuone ngʼaragu.


\par }{\Q \VS{13}Anabii nĩ a tũhũ ta rũhuho,

\par }{\QB nakĩo kiugo kĩa Jehova gĩtirĩ thĩinĩ wao;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ũguo moigĩte nĩguo mageekwo.”


\par }{\PP \VS{14}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova Ngai Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Tondũ wa andũ acio kwaria ndeto ta icio,

\par }{\QB ndũmĩrĩri yakwa ĩrĩa ngwĩkĩra kanua-inĩ gaku ngaamĩtua ta mwaki,

\par }{\QB nao andũ aya ndĩmatue ta ngũ, mwaki ũcio ũmacine ũmaniine.


\par }{\Q \VS{15}Atĩrĩrĩ, inyuĩ andũ a nyũmba ya Isiraeli,” ũũ nĩguo Jehova ekũmwĩra,

\par }{\QB “nĩngũtũma mũũkĩrĩrwo nĩ rũrĩrĩ ruumĩte kũndũ kũraya:

\par }{\Q naruo nĩ rũrĩrĩ rũtũũrĩte kuuma o tene,

\par }{\QB andũ mũtangĩmenya rũthiomi rwao,

\par }{\QB o na kana mũigue mwarĩrie wao.


\par }{\Q \VS{16}Mathiaka ma mĩguĩ yao matariĩ ta mbĩrĩra iria ĩtathikĩtwo;\FTNT{*}{{\FR 5:16 }{\FT{Mbĩrĩra ĩtathikĩtwo yonanagia kwaga kũiganĩra, mwanangĩko, o na gĩkuũ (Thim 30:15-16).}}}

\par }{\QB othe nĩ njamba irĩ hinya.


\par }{\Q \VS{17}Nao nĩmakaarĩa na maniine magetha manyu o na irio cianyu,

\par }{\QB na marĩe na maniine aanake na airĩtu anyu;

\par }{\Q nĩmakaarĩa ndũũru cianyu cia mbũri na cia ngʼombe maciniine,

\par }{\QB ningĩ marĩe mĩthabibũ na mĩkũyũ yanyu.

\par }{\Q Nĩmakananga matũũra marĩa mairigĩre na rũhiũ rwa njora,

\par }{\QB o macio mwĩhokaga.


\par }{\PP \VS{18}“No rĩrĩ, o na matukũ-inĩ macio, ndigakwananga ngũniine biũ,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{19}“Na rĩrĩa andũ makooria atĩrĩ, ‘Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte Jehova Ngai witũ atwĩke maũndũ maya mothe?’ Ũkamacookeria, ũmeere atĩrĩ: ‘O ta ũrĩa inyuĩ mwandirikire na mũgĩtungatĩra ngai cia kũngĩ mũrĩ bũrũri-inĩ wanyu-rĩ, ũguo noguo mũgaatungatagĩra andũ a kũngĩ mũrĩ bũrũri ũtarĩ wanyu.’


\par }{\Q \VS{20}“Anĩrĩra ũhoro ũyũ kũrĩ andũ a nyũmba ya Jakubu,

\par }{\QB na ũũhunjie kũu Juda, uuge atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{21}Ta thikĩrĩriai inyuĩ andũ aya akĩĩgu na mũtarĩ mbuguĩro,

\par }{\QB o inyuĩ mũrĩ na maitho na mũtionaga,

\par }{\QB na mũrĩ na matũ na mũtiiguaga:


\par }{\Q \VS{22}Githĩ inyuĩ mũtiagĩrĩirwo nĩkũnjĩtigĩra?” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\QB “Githĩ inyuĩ mũtiagĩrĩirwo nĩkũinaina mũrĩ mbere yakwa?

\par }{\Q Ndaatũmire mũthanga ũtuĩke mũhaka wa iria rĩrĩa inene,

\par }{\QB ngĩũtua rũirigo rwa gũtũũra, rũtangĩagararwo nĩ iria rĩu.

\par }{\Q Makũmbĩ ma maaĩ no moyane, no matingĩrũtooria,

\par }{\QB no mahũyũke, no matingĩrwagarara.


\par }{\Q \VS{23}No andũ aya-rĩ, marĩ ngoro cia rũngʼathio na nemi;

\par }{\QB nĩmahĩtĩtie njĩra na makoora.


\par }{\Q \VS{24}Nao matingĩĩra atĩrĩ, ‘Nĩtwĩtigĩrei Jehova Ngai witũ,

\par }{\QB ũrĩa ũheanaga mbura ya kũmeria hĩĩra,

\par }{\Q na ya gũkũria irio o kĩmera gĩakinya,

\par }{\QB o we ũrĩa ũtũheaga mwĩhoko wa kũgetha mahinda maakinya.’


\par }{\Q \VS{25}Mahĩtia manyu nĩmo matũmĩte mũraihĩrĩrio nĩ maũndũ macio;

\par }{\QB mehia manyu matũmĩte mwage maũndũ marĩa mega.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}“Thĩinĩ wa andũ akwa-rĩ, nĩ kũrĩ andũ aaganu

\par }{\QB arĩa maikaraga moheirie ta andũ arĩa mategaga nyoni,

\par }{\QB na ta andũ arĩa mambaga mĩtego ya kũgwatia andũ.


\par }{\Q \VS{27}O ta ũrĩa gĩkerenge kĩiyũraga nyoni,

\par }{\QB ũguo nĩguo nyũmba ciao ciyũrĩte ũheenania;

\par }{\Q matongete na makagĩa na hinya,


\par }{\QB \VS{28}ningĩ manorete na makanyoroka mwĩrĩ.

\par }{\Q Waganu wao nĩũingĩhĩte mũno;

\par }{\QB maticiiragĩrĩra mwana wa ndigwa nĩguo ahootane ciira-inĩ,

\par }{\QB na matirũagĩrĩra kĩhooto kĩa mũndũ mũkĩa.


\par }{\Q \VS{29}Githĩ ndikĩagĩrĩirwo nĩkũmaherithia nĩ ũndũ wa maũndũ macio?”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Githĩ ndikĩagĩrĩirwo nĩ kwĩrĩhĩria

\par }{\QB harĩ rũrĩrĩ ta rũrũ?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{30}“Ũndũ mũũru mũno na wa kũmakania

\par }{\QB nĩwĩkĩkĩte bũrũri-inĩ ũyũ:


\par }{\Q \VS{31}Anabii marathaga mohoro ma maheeni,

\par }{\QB nao athĩnjĩri-Ngai magaathana ũrĩa mekwenda,

\par }{\Q nao andũ akwa ũguo nĩguo mendaga.

\par }{\QB No inyuĩ-rĩ, kĩrĩkĩrĩro-inĩ kĩa maũndũ macio mũgeeka atĩa?




\par }\Chap{6}{\SH Jerusalemu Kũrigiicĩrio
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Mwĩtharei mwĩhonokie, inyuĩ andũ a Benjamini!

\par }{\QB Mwĩtharei muume Jerusalemu!

\par }{\Q Huhai karumbeta mũrĩ kũu Tekoa!

\par }{\QB Ĩkĩrai kĩmenyithia kũu Bethi-Hakeremu!

\par }{\Q Nĩgũkorwo ũũru nĩũũkĩte uumĩte na mwena wa gathigathini,

\par }{\QB na nĩ ũũru wa kũniinanwo kũnene mũno.


\par }{\Q \VS{2}Nĩngananga Mwarĩ wa Zayuni,

\par }{\QB o ũcio mũthaka na mwĩbacĩrĩri mũno.


\par }{\Q \VS{3}Arĩithi marĩ na ndũũru ciao cia mbũri nĩmagooka nĩguo mamũũkĩrĩre;

\par }{\QB nĩmakaamba hema ciao imũthiũrũrũkĩirie mĩena yothe,

\par }{\QB o mũndũ o mũndũ akarangĩra handũ hake.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Mwĩhaarĩriei tũrũe nake!

\par }{\QB Arahũkai, rekei tũmũtharĩkĩre mĩaraho!

\par }{\Q No rĩrĩ, wũi-ĩiya-ĩ! Nĩkũratuka,

\par }{\QB nacio ciĩruru cia hwaĩ-inĩ nĩiraraiha.


\par }{\Q \VS{5}Nĩ ũndũ ũcio, arahũkai, tũtharĩkĩre kũrĩ ũtukũ,

\par }{\QB tũharaganie ciĩgitio ciake iria nũmu!”


\par }{\PP \VS{6}Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Temai mĩtĩ

\par }{\QB mũmĩige ihũba nene ingʼetheire Jerusalemu.

\par }{\Q Itũũra rĩrĩ inene no nginya rĩherithio;

\par }{\QB nĩ ũndũ rĩiyũrĩte ũhoro wa kũhinyanĩrĩria.


\par }{\Q \VS{7}O ta ũrĩa gĩthima gĩtherũkaga maaĩ-rĩ,

\par }{\QB ũguo noguo itũũra rĩu rĩtherũkaga waganu.

\par }{\Q Maũndũ ma ũhinya na wanangi no mo maiguagwo kuo;

\par }{\QB ndwari ciakuo na nguraro nĩcio ndũũraga nyonaga.


\par }{\Q \VS{8}Atĩrĩrĩ, wee Jerusalemu,

\par }{\QB ĩtĩkĩra gũtaarwo,

\par }{\Q kwaga ũguo nĩngũkũhutatĩra na ndũme bũrũri waku ũkire ihooru,

\par }{\QB nginya kwage mũndũ ũngĩtũũra kuo.”


\par }{\PP \VS{9}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ, andũ nĩmarekwo mahaare matigari ma Isiraeli mahinyĩtie,

\par }{\QB o ta ũrĩa mũthabibũ ũhaaragwo;

\par }{\Q cookerithia guoko honge-inĩ rĩngĩ,

\par }{\QB o ta ũrĩa mũcookereria wa thabibũ ekaga.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Nũũ ingĩkĩarĩria ndĩmũkaanie na anjigue?

\par }{\QB Nũũ ũngĩĩthikĩrĩria?

\par }{\Q Matũ mao nĩmahinge,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio matiingĩigua.

\par }{\Q Ndũmĩrĩri ya Jehova nĩĩmahĩtagĩria,

\par }{\QB na matingĩmĩkenera.


\par }{\Q \VS{11}No rĩrĩ, niĩ njiyũrĩtwo nĩ mangʼũrĩ ma Jehova,

\par }{\QB ndingĩhota kũmahingĩrĩria.

\par }{\BB \par }
{\Q “Maitĩrĩrie ciana iria irĩ barabara-inĩ,

\par }{\QB na ũmaitĩrĩrie aanake arĩa monganĩte hamwe;

\par }{\Q mũthuuri na mũtumia wake, maitĩkĩrwo nĩmo,

\par }{\QB o ũndũ ũmwe na andũ arĩa akũrũ, arĩa maingĩhĩtie mĩaka.


\par }{\Q \VS{12}Nyũmba ciao igaatuĩka cia andũ angĩ,

\par }{\QB o hamwe na mĩgũnda yao na atumia ao,

\par }{\Q rĩrĩa ngaatambũrũkia guoko gwakwa

\par }{\QB njũkĩrĩre andũ arĩa matũũraga bũrũri ũcio,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{13}“Kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene,

\par }{\QB othe nĩmakoroketio nĩ kwenda kwĩguna;

\par }{\Q anabii o hamwe na athĩnjĩri-Ngai,

\par }{\QB othe nĩmaheenanagia.


\par }{\Q \VS{14}Mohaga kĩronda kĩa andũ akwa

\par }{\QB taarĩ kĩronda kĩa andũ matagurarĩtio mũno,

\par }{\Q makĩmeeraga atĩrĩ: ‘Gwĩ thayũ, gwĩ thayũ,’

\par }{\QB o rĩrĩa gũtarĩ thayũ.


\par }{\Q \VS{15}Hihi nĩmaconokaga nĩ mũtugo ũcio wao ũrĩ magigi?

\par }{\QB Aca, maticonokaga o na hanini;

\par }{\QB o na matirĩ rũkobe.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio o nao makaagũanĩra na arĩa makaagũa;

\par }{\QB nĩmakarũndwo rĩrĩa ngaamaherithia,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{16}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Rũgamai magomano-inĩ ma njĩra, mũtuĩrie ũhoro;

\par }{\QB ũrĩrĩriai njĩra iria ciageragwo tene,

\par }{\Q mũũrie harĩa njĩra ĩrĩa njega ĩrĩ, nĩguo mũmĩgerere,

\par }{\QB nacio ngoro cianyu nĩikahurũka.

\par }{\QB No inyuĩ mũkiuga atĩrĩ, ‘Ithuĩ tũtikũmĩgerera.’


\par }{\Q \VS{17}Nĩndaigire arangĩri nĩguo mamũrangĩre, ngiuga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Ta thikĩrĩriai karumbeta!’

\par }{\QB No inyuĩ mũkiuga atĩrĩ, ‘Ithuĩ tũtigũthikĩrĩria.’


\par }{\Q \VS{18}Nĩ ũndũ ũcio, thikĩrĩriai inyuĩ ndũrĩrĩ;

\par }{\QB rorai wega inyuĩ aira,

\par }{\QB nĩguo mũmenye ũrĩa gũgekĩka kũrĩ andũ akwa.


\par }{\Q \VS{19}Ta thikĩrĩria, wee thĩ:

\par }{\Q nĩngũrehere andũ aya mwanangĩko,

\par }{\QB ũrĩ maciaro ma maũndũ marĩa mathugundaga,

\par }{\Q tondũ nĩmagĩte gũthikĩrĩria ndũmĩrĩri yakwa,

\par }{\QB na nĩmaregete watho wakwa.


\par }{\Q \VS{20}Ngĩrĩ na bata ũrĩkũ na ũbumba ũcio wa kuuma Sheba,\FTNT{*}{{\FR 6:20 }{\FT{Itũũra rĩa Sheba rĩarĩ mwena wa gũthini wa irathĩro wa Arabia, na nĩkuo kwarĩ na wonjoria wa ũbumba.}}}

\par }{\QB kana igwa cia mũrĩo cia kuuma bũrũri wa kũraya?

\par }{\Q Maruta manyu ma njino matingĩĩtĩkĩrĩka;

\par }{\QB magongona manyu matingenagia.”


\par }{\PP \VS{21}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Nĩngwĩkĩra mĩhĩnga mbere ya andũ aya.

\par }{\QB Maithe na ariũ ao nĩmakahĩngagwo nĩyo;

\par }{\QB andũ a itũũra hamwe na arata ao nĩmagakua.”


\par }{\PP \VS{22}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Ta rorai muone, nĩ harĩ na ita rĩroka

\par }{\QB riumĩte bũrũri wa mwena wa gathigathini;

\par }{\Q rũrĩrĩ rũnene nĩ rwarahũrĩtwo

\par }{\QB kuuma ituri-inĩ cia thĩ.


\par }{\Q \VS{23}Manyiitĩte mĩguĩ na matimũ;

\par }{\QB nĩ andũ ooru matarĩ tha.

\par }{\Q Mũrurumo wao magĩũka mahaicĩte mbarathi,

\par }{\QB nĩ ta wa ndiihũ cia iria rĩrĩa inene;

\par }{\Q maroka mehaarĩirie ta andũ moka mbaara

\par }{\QB nĩguo magũtharĩkĩre, wee Mwarĩ wa Zayuni.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Nĩtũiguĩte ũhoro wa andũ acio,

\par }{\QB namo moko maitũ nĩmorĩtwo nĩ hinya.

\par }{\Q Nĩtũnyiitĩtwo nĩ ruo rũnene,

\par }{\QB ruo rũhaana ta rwa mũtumia ũkũrũmwo.


\par }{\Q \VS{25}Mũtikoimagare mũthiĩ mĩgũnda,

\par }{\QB kana mũthiĩ na njĩra,

\par }{\Q nĩ ũndũ thũ ĩyo ĩrĩ na rũhiũ rwa njora,

\par }{\QB na kũrĩ na imakania irigiicĩirie mĩena yothe.


\par }{\Q \VS{26}Inyuĩ andũ akwa, mwĩhumbei nguo ya ikũnia,

\par }{\QB na mwĩgaragarie mũhu-inĩ;

\par }{\Q rĩrai na kĩgi,

\par }{\QB ta ũrĩa mwana wa mũmwe arĩragĩrwo,

\par }{\Q nĩgũkorwo mwanangi ũcio

\par }{\QB agaatũhithũkĩra o rĩmwe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“Wee nawe nĩngũtuĩte mũgeria wa cuuma,

\par }{\QB nao andũ akwa matariĩ ta kĩgera,

\par }{\Q nĩguo wee ũrorage

\par }{\QB na ũthimage mĩthiĩre yao.


\par }{\Q \VS{28}Nĩ aremi momĩtie ngoro,

\par }{\QB mathiiaga magĩcambanagia.

\par }{\Q Mahaana o ta gĩcango na kĩgera;

\par }{\QB othe mekaga maũndũ mathũku mũno.


\par }{\Q \VS{29}Ihuruti nĩirahurutĩra mwaki na hinya

\par }{\QB nĩguo ũcine ngocorai,

\par }{\Q no rĩrĩ, wĩra ũcio ũrarutwo wa kũmatheria no wa tũhũ;

\par }{\QB arĩa aaganu matirathera.


\par }{\Q \VS{30}Andũ acio marĩĩtagwo betha-ĩrĩa-ĩregetwo,

\par }{\QB nĩ ũndũ Jehova nĩamaregeete.”




\par }\Chap{7}{\SH Ndini ya Maheeni ndĩrĩ Kĩene
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Thiĩ ũrũgame kĩhingo-inĩ kĩa nyũmba ya Jehova na ũrĩ hau wanĩrĩre ũhoro ũyũ, uuge atĩrĩ:

\par }{\PP “ ‘Thikĩrĩriai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuothe andũ a Juda, inyuĩ mũtoonyagĩra ihingo-inĩ ici nĩguo mũgathathaiye Jehova.

\VS{3}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Garũrĩrai mĩthiĩre yanyu o na ciĩko cianyu, na niĩ nĩngareka mũtũũre kũndũ gũkũ.

\VS{4}Tigai gũikaraga mwĩhokete ndeto cia maheeni, muge atĩrĩ, “Ĩno nĩ hekarũ ya Jehova, ti-itherũ nĩ hekarũ ya Jehova, nĩ hekarũ ya Jehova ki!”

\VS{5}Nĩ ũndũ-rĩ, mũngĩagĩria mĩthiĩre yanyu na ciĩko cianyu biũ, na mũtuanagĩre ciira na kĩhooto mũndũ na ũrĩa ũngĩ-rĩ,

\VS{6}mũngĩaga kũhinyĩrĩria mũndũ wa kũngĩ, kana mwana wa ngoriai, kana mũtumia wa ndigwa-rĩ, na mwage gũitithia thakame ya mũndũ ũteehĩtie kũndũ gũkũ-rĩ, o na ningĩ mwage kwĩgerithia ngero nĩ ũndũ wa kũrũmĩrĩra ngai ingĩ-rĩ,

\VS{7}hĩndĩ ĩyo nĩngareka mũtũũre kũndũ gũkũ, o gũkũ bũrũri ũyũ ndaheire maithe manyu nginya tene na tene.

\VS{8}No rĩrĩ, mwĩhokete ndeto cia maheeni itarĩ kĩene.


\par }{\PP \VS{9}“ ‘Anga mũrĩiyaga na mũkooragana, na mũgatharia, na mũkehĩta na maheeni, mũgĩcinagĩra Baali ũbumba, na mũkarũmĩrĩra ngai ingĩ iria mũtooĩ,

\VS{10}na ningĩ mũgacooka mũgooka mũkarũgama mbere yakwa thĩinĩ wa nyũmba ĩno ĩtanĩtio na Rĩĩtwa rĩakwa, mũkoiga atĩrĩ, “Tũrĩ agitĩre”; mũgitĩirwo nĩguo mwĩkage maũndũ macio mothe marĩ magigi?

\VS{11}Nyũmba ĩno ĩtanĩtio na Rĩĩtwa rĩakwa mũmĩtuĩte ngurunga ya atunyani? No niĩ nĩndĩĩoneire maũndũ macio! Ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{12}“ ‘Rĩu ũkĩrai mũthiĩ Shilo, kũndũ kũrĩa ndambire gũtua gĩikaro kĩa Rĩĩtwa rĩakwa, nĩguo mwĩonere ũrĩa ndeekire kuo nĩ ũndũ wa waganu wa andũ akwa a Isiraeli.

\VS{13}Jehova ekuuga atĩrĩ: Rĩrĩa inyuĩ mwekaga maũndũ macio mothe, niĩ nĩndamwaragĩria kaingĩ kaingĩ, no mũtiigana kũnjigua; ndamwĩtire no mũtiigana kũnjĩtĩka.

\VS{14}Nĩ ũndũ ũcio, ũrĩa ndeekire kũu Shilo noguo ngeeka nyũmba ĩno ĩĩtanĩtio na Rĩĩtwa rĩakwa, o hekarũ ĩno mwĩhokete, kũndũ gũkũ ndamũheire inyuĩ o na ngĩhe maithe manyu.

\VS{15}Nĩngamũingata mwehere mbere yakwa, o ta ũrĩa ndeekire ariũ a ithe wanyu othe, nĩo andũ a Efiraimu.’


\par }{\PP \VS{16}“Nĩ ũndũ ũcio, tiga kũhoera andũ aya, kana ũmathaithanĩrĩre, kana ũmaarĩrĩrie, o na kana ũhooe ndĩmekĩre ũndũ tondũ ndingĩgũthikĩrĩria.

\VS{17}Kaĩ wee ũtarona ũrĩa mareka kũu matũũra-inĩ ma Juda, o na kũu njĩra-inĩ cia itũũra rĩa Jerusalemu?

\VS{18}Ciana iroina ngũ, namo maithe mao magaakia mwaki, nao atumia magakanda mũtu, makarugĩra ngai ĩrĩa ĩĩtagwo Mũthamaki-Mũndũ-wa-nja wa kũũrĩa Igũrũ tũmĩgate, na maitĩre ngai ingĩ maruta ma indo cia kũnyuuo nĩguo maathirĩkie ndaakare.

\VS{19}Jehova egũkĩũria atĩrĩ: Nĩ niĩ maraathirĩkia? Githĩ andũ aya ti o ene marethũkia meconorithie?


\par }{\PP \VS{20}“ ‘Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Mwathani Jehova ekuuga atĩrĩ: Marakara na mangʼũrĩ makwa nĩmagaitĩrĩrio kũndũ gũkũ, magaaitĩrĩrio mũndũ na nyamũ, na mĩtĩ ya gĩthaka o na maciaro ma thĩ, namo nĩmagaakana na matikahoreka.


\par }{\PP \VS{21}“ ‘Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga: Thiĩi na mbere na kuongerera maruta ma magongona manyu ma njino harĩ magongona manyu marĩa mangĩ, na mũrĩe nyama icio inyuĩ ene!

\VS{22}Nĩ ũndũ rĩrĩa ndaarutire maithe manyu kũu bũrũri wa Misiri na ngĩmaarĩria, ndiamaheire o mawatho makoniĩ maruta ma njino na magongona,

\VS{23}no nĩndamaheire rĩathani rĩrĩ: Atĩrĩ, njathĩkagĩrai, na niĩ nĩngũtuĩka Ngai wanyu na inyuĩ mũtuĩke andũ akwa. Thiiagai na mĩthiĩre ĩrĩa yothe ndĩrĩmwathaga, nĩguo muonage maũndũ mega.

\VS{24}No rĩrĩ, matiigana kũnjigua kana kũrũmbũiya ũhoro ũcio; handũ ha gwĩka ũguo-rĩ, maarũmĩrĩirie ũremi wa ngoro ciao njũru. Nao maacookire na thuutha, makĩaga gũthiĩ na mbere.

\VS{25}Kuuma hĩndĩ ĩrĩa maithe manyu moimire bũrũri wa Misiri nginya rĩu, ndĩmũtũmagĩra ndungata ciakwa cia anabii, mũthenya o mũthenya, na hĩndĩ o hĩndĩ.

\VS{26}No rĩrĩ, o matiigana gũũthikĩrĩria kana kũrũmbũiya ũhoro ũcio. No nĩmoomirie ngoro ciao na makĩagana gũkĩra maithe mao.’


\par }{\PP \VS{27}“Wameera maũndũ macio mothe-rĩ, matigaagũthikĩrĩria; o na rĩrĩa ũkaameeta, matigaagwĩtĩka.

\VS{28}Nĩ ũndũ ũcio, meere atĩrĩ, ‘Rũrũ nĩruo rũrĩrĩ rũrĩa rũregete gwathĩkĩra Jehova Ngai waruo, o na rũkarega gũtaarwo. Ũhoro-wa-ma nĩũthirĩte; nĩũmehereire ũkoima mĩromo-inĩ yao biũ.

\VS{29}Enjwoi njuĩrĩ cianyu mũcite, mũcooke mũcakae mũrĩ kũu tũrĩma-igũrũ kũrĩa gũtigĩtwo gũtarĩ kĩndũ, nĩ ũndũ Jehova nĩaregete na agatiganĩria rũciaro rũrũ arakarĩire.


\par }{\SH Mũkuru wa Kũũraganĩrwo
\par }
{\PP \VS{30}“ ‘Jehova ekuuga atĩrĩ, andũ aya a Juda nĩmekĩte maũndũ mooru maitho-inĩ makwa. Nĩmaigĩte mĩhianano ĩyo yao ĩrĩ magigi kũu thĩinĩ wa nyũmba ĩyo ĩĩtanĩtio na Rĩĩtwa rĩakwa, makamĩthaahia.

\VS{31}Nĩmakĩte kũndũ gũtũũgĩru gwa Tofethi, kũu Gĩtuamba-inĩ kĩa Beni-Hinomu, nĩguo macinagĩre aanake na airĩtu ao na mwaki kuo, ũndũ niĩ itaathanire wĩkagwo, o na ũndũ ũtarĩ wagĩa meciiria-inĩ makwa.

\VS{32}Nĩ ũndũ ũcio Jehova ekuuga atĩrĩ, mwĩmenyererei, tondũ matukũ nĩmarooka, rĩrĩa andũ matagacooka gwĩta kũndũ gũkũ Tofethi kana Gĩtuamba kĩa Beni-Hinomu, no gũgeetagwo Gĩtuamba gĩa Kũũraganĩrwo. Nĩgũkorwo kũu Tofethi nĩkuo magaathikaga andũ arĩa akuũ nginya kwage handũ hangĩthikanwo.

\VS{33}Hĩndĩ ĩyo ciimba cia andũ acio nĩigatuĩka nyama cia kũrĩĩo nĩ nyoni cia rĩera-inĩ, o na nyamũ cia gĩthaka, na gũtigakorwo o na mũndũ ũmwe wa gũcirira.

\VS{34}Ningĩ nĩnganiina mĩgambo ya gĩkeno na ya kũrũũhia, na mĩgambo ya gĩkeno kĩa mũhiki na mũhikania kũu matũũra-inĩ ma Juda, o na njĩra-inĩ cia Jerusalemu, nĩ ũndũ bũrũri ũcio nĩũgakira ihooru.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}“ ‘Jehova ekuuga atĩ ihinda rĩu, mahĩndĩ ma athamaki na ma anene a Juda, na mahĩndĩ ma athĩnjĩri-Ngai na ma anabii, o na mahĩndĩ ma andũ a Jerusalemu nĩmakarutwo mbĩrĩra-inĩ ciao.\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FT{Gĩĩko gĩa kũruta mahĩndĩ mbĩrĩra kĩarĩ gĩa kuonania kwaga mũndũ gĩtĩĩo o na bata.}}}

\VS{2}Makaanĩkĩrwo riũa, na mweri, na njata ciothe cia igũrũ, icio mendete na magacitungatĩra, o icio maarũmĩrĩire, na magatuĩria kĩrĩra harĩ cio, na magacihooya. Mahĩndĩ macio matikoonganio kana mathikwo, no magaatuĩka ta rũrua rũharaganĩtio gũkũ thĩ.

\VS{3}Kũrĩa guothe ngaamathaamĩria, matigari mothe ma rũrĩrĩ rũrũ rwaganu, makeeriragĩria gũkua handũ ha gũtũũra muoyo, ũguo nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga.’


\par }{\SH Mehia na Kũherithio
\par }
{\PP \VS{4}“Meere atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga,

\par }{\Q “ ‘Andũ mangĩgũa thĩ-rĩ, githĩ maticookaga gũũkĩra?

\par }{\QB Mũndũ angĩhĩtia njĩra-rĩ, githĩ ndamĩcookagĩrĩra?


\par }{\Q \VS{5}Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte andũ aya mathiĩ na mbere kũũhutatĩra?

\par }{\QB Andũ a Jerusalemu maahutatagĩra nĩkĩ?

\par }{\Q Matũũrĩte marũmĩtie maũndũ ma maheeni,

\par }{\QB makarega gũcooka.


\par }{\Q \VS{6}Nĩndĩmathikĩrĩirie wega mũno,

\par }{\QB no matiaragia ũndũ ũrĩa wagĩrĩire.

\par }{\Q Gũtirĩ o na ũmwe wao wĩriraga waganu wake,

\par }{\QB akoiga atĩrĩ, “Njĩkĩte ũguo nĩkĩ?”

\par }{\Q O mũndũ wao arũmagĩrĩra njĩra yake

\par }{\QB o ta mbarathi ĩtengʼerete ĩtoonye mbaara-inĩ.


\par }{\Q \VS{7}Mũrũaru ũrĩ rĩera-inĩ

\par }{\QB nĩũmenyaga mahinda maguo ma gũcooka,

\par }{\Q o nacio ndirahũgĩ, na thũngũrũrũ, na nyamĩndigi

\par }{\QB nĩcimenyaga mahinda ma cio ma gũcooka.

\par }{\Q No andũ akwa matiũĩ

\par }{\QB maũndũ marĩa Jehova endaga mekwo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“ ‘Mwakĩhota atĩa kuuga atĩrĩ, “Tũrĩ oogĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ tũrĩ na watho wa Jehova,”

\par }{\Q o rĩrĩa karamu ka maheeni ka aandĩki-marũa

\par }{\QB kaũgarũrĩte gakaũtua wa maheeni?


\par }{\Q \VS{9}Andũ arĩa oogĩ nĩmagaconorithio;

\par }{\QB nĩmakagega na magwatio nĩ mũtego.

\par }{\Q Kuona atĩ nĩmareganĩte na ndũmĩrĩri ya Jehova,

\par }{\QB ũũgĩ ũrĩa makĩrĩ naguo nĩ ũrĩkũ?


\par }{\Q \VS{10}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, atumia ao nĩngamaheana kũrĩ arũme angĩ,

\par }{\QB nayo mĩgũnda yao ndĩmĩheane kũrĩ andũ ageni.

\par }{\Q Kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene,

\par }{\QB othe nĩmakoroketio nĩ kwenda kwĩguna;

\par }{\Q anabii o hamwe na athĩnjĩri-Ngai,

\par }{\QB othe nĩmaheenanagia.


\par }{\Q \VS{11}Mohaga kĩronda kĩa andũ akwa

\par }{\QB taarĩ kĩronda kĩa andũ matagurarĩtio mũno.

\par }{\Q Moigaga atĩrĩ, “Gwĩ thayũ, gwĩ thayũ,”

\par }{\QB o rĩrĩa gũtarĩ thayũ.


\par }{\Q \VS{12}Hihi nĩmaconokaga nĩ mũtugo ũcio wao ũrĩ magigi?

\par }{\QB Aca, maticonokaga o na hanini;

\par }{\QB o na matirĩ rũkobe.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio o nao makaagũanĩra na arĩa makaagũa;

\par }{\QB nĩmakarũndwo rĩrĩa makaaherithio,

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“ ‘Jehova ekuuga atĩrĩ,

\par }{\QB nĩnganina magetha mao,

\par }{\Q mĩthabibũ ndĩgaakorwo ĩrĩ na thabibũ.

\par }{\Q Gũtikagĩa na ngũyũ mĩkũyũ-inĩ,

\par }{\QB namo mathangũ mayo nĩmakahooha.

\par }{\Q Kĩndũ kĩrĩa gĩothe ndĩmaheete

\par }{\QB nĩmagatunywo.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Tũikarĩte haha nĩkĩ?

\par }{\QB Cookanĩrĩrai hamwe!

\par }{\Q Nĩtũũrei, tũtoonye matũũra marĩa mairigĩirwo na hinya

\par }{\QB tũgakuĩre kuo!

\par }{\Q Nĩgũkorwo Jehova Ngai witũ nĩwe ũtwathĩrĩirie gĩkuũ,

\par }{\QB agatũhe maaĩ maroge tũnyue,

\par }{\QB nĩ ũndũ nĩtũmwĩhĩirie.


\par }{\Q \VS{15}Tũtũũrĩte twĩrĩgĩrĩire atĩ nĩgũkũgĩa thayũ,

\par }{\QB no gũtirĩ ũndũ mwega ũtũkorete,

\par }{\Q tũkerĩgĩrĩra ihinda rĩa kũhonio,

\par }{\QB no rĩrĩ, no kĩmako kĩonekaga.


\par }{\Q \VS{16}Mũtiihĩre wa mbarathi cia thũ

\par }{\QB ũraiguuo kuuma Dani;

\par }{\Q mbarathi ciao cia njamba iraania

\par }{\QB bũrũri wothe ũkainaina.

\par }{\Q Mookĩte kũrĩa

\par }{\QB bũrũri na kĩrĩa gĩothe kĩrĩ kuo,

\par }{\QB na marĩe itũũra inene na arĩa othe matũũraga kuo.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Atĩrĩrĩ, nĩngamũrehithĩria nyoka irĩ thumu gatagatĩ kanyu,

\par }{\QB ndĩmũrehithĩrie nduĩra iria itangĩhoorereka,

\par }{\QB nacio nĩikamũrũma,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Wee ũũhooreragia rĩrĩa ndĩ na kĩeha-rĩ,

\par }{\QB ngoro yakwa nĩĩringĩkĩte.


\par }{\Q \VS{19}Ta thikĩrĩria kĩrĩro kĩa andũ akwa

\par }{\QB marĩ bũrũri wa kũraya:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ, githĩ Jehova ndarĩ kũu Zayuni?

\par }{\QB Mũthamaki wakuo-rĩ, kaĩ atatũũraga kuo?”

\par }{\BB \par }
{\Q “Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte maathirĩkie nĩguo ndaakare

\par }{\QB na ũndũ wa mĩhianano ĩyo yao methondekeire,

\par }{\QB makandakaria na mĩhianano ĩyo yao ya kũngĩ ĩtarĩ kĩene?”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Ihinda rĩa magetha nĩrĩhĩtũku,

\par }{\QB nayo hĩndĩ ya riũa ĩgathira,

\par }{\QB na tũtihonoketio.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Kuona atĩ andũ akwa nĩmahehenjetwo-rĩ, o na niĩ ndĩmũhehenje;

\par }{\QB nĩndĩracaaya na nĩnyiitĩtwo nĩ kĩmako kĩnene.


\par }{\Q \VS{22}Kaĩ gũtarĩ ndawa kũu Gileadi?\FTNT{†}{{\FR 8:22 }{\FT{Bũrũri wa Gileadi nĩwoĩkaine nĩ ũndũ wa indo cia mũtararĩko mwega, o na mĩtĩ ya ndawa (Kĩam 37:25).}}}

\par }{\QB Gũtirĩ mũthondekani kuo?

\par }{\Q Ironda cia andũ akwa

\par }{\QB cikĩagĩte kũhona nĩkĩ?




\par }\PoetryChap{9}{\Q \VerseOne{1}Naarĩ korwo mũtwe wakwa nĩ itherũkĩro rĩa maaĩ,

\par }{\QB namo maitho makwa nĩ gĩthima kĩa maithori!

\par }{\Q Ingĩrĩraga mũthenya na ũtukũ,

\par }{\QB ngĩrĩrĩra andũ akwa arĩa moragĩtwo.


\par }{\Q \VS{2}Naarĩ korwo ndĩ na nyũmba

\par }{\QB ya kũrarĩrĩrwo nĩ agendi kũu werũ-inĩ,

\par }{\Q nĩgeetha ndige andũ akwa,

\par }{\QB thiĩ ndĩmeherere;

\par }{\Q nĩ ũndũ othe nĩ itharia,

\par }{\QB othe nĩ gĩkundi kĩa andũ matangĩĩhokeka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}“Mahacaga nĩmĩ ciao

\par }{\QB magacitua ta ũta wa gũikia ndeto cia maheeni.

\par }{\Q Ũhootani ũrĩa marĩ naguo bũrũri-inĩ,

\par }{\QB nduumanĩte na ũhoro wa ma.

\par }{\Q Moimaga rĩĩhia-inĩ rĩmwe magatoonya rĩĩhia-inĩ rĩrĩa rĩngĩ;

\par }{\QB na matinjũũĩ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{4}“Mwĩhũgei arata anyu;

\par }{\QB mũndũ ndakehoke mũrũ wa nyina.

\par }{\Q Nĩgũkorwo mũrũ wa nyina na mũndũ nĩ mũheenania,

\par }{\QB na mũrata wa mũndũ nĩ mũcambania.


\par }{\Q \VS{5}Mũrata aheenagia mũratawe,

\par }{\QB na gũtirĩ mũndũ o na ũmwe waragia ũhoro wa ma.

\par }{\Q Maarutĩte nĩmĩ ciao kwaria ndeto cia maheeni;

\par }{\QB menogagia na mĩhangʼo o ya kwĩhia.


\par }{\Q \VS{6}Wee ũtũũraga ũrigiicĩirio nĩ maheeni,

\par }{\QB nao aheenania acio nĩmaregete kũmenyana na niĩ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{7}Tondũ ũcio Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga ũũ:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ, nĩngamageria, na ndĩmatherie na mwaki,

\par }{\QB nĩ ũndũ-rĩ, nĩatĩa ũngĩ ingĩĩka

\par }{\QB nĩ ũndũ wa mehia ma andũ akwa?


\par }{\Q \VS{8}Nĩmĩ ciao itariĩ ta mĩguĩ ya kũũragana;

\par }{\QB no ndeto cia maheeni ciaragia.

\par }{\Q O mũndũ aaragĩria ũrĩa ũngĩ ndeto cia thayũ na kanua gake,

\par }{\QB no ngoro-inĩ yake-rĩ, aikaraga amwambĩire mũtego.”


\par }{\Q \VS{9}Jehova ekũũria atĩrĩ,

\par }{\QB “Anga ndakĩaga kũmaherithia nĩ ũndũ wa maũndũ macio?

\par }{\Q Anga ndakĩaga kwĩrĩhĩria

\par }{\QB harĩ rũrĩrĩ ta rũrũ?”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Nĩngũrĩra na ngirĩke nĩ ũndũ wa irĩma,

\par }{\QB o na njakaye nĩ ũndũ wa ũrĩithio wa werũ.

\par }{\Q Nĩgũkirĩte ihooru na gũkaaga mũndũ ũngĩtuĩkanĩria kuo,

\par }{\QB na mwanio wa ngʼombe ndũraiguĩka kuo.

\par }{\Q Nyoni cia rĩera-inĩ na nyamũ cia gĩthaka

\par }{\QB nĩciũrĩte, igeethiĩra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Ngaatua itũũra rĩa Jerusalemu hĩba ya mahiga,

\par }{\QB gũtuĩke kũndũ gwa gũtũũrwo nĩ mbwe;

\par }{\Q namo matũũra ma Juda nĩngamaharagania,

\par }{\QB kwage mũndũ o na ũmwe ũngĩtũũra kuo.”


\par }{\PP \VS{12}Rĩu-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩkũ mũũgĩ ũngĩtaũkĩrwo nĩ ũhoro ũyũ? Nũũ hihi ũtaarĩtwo nĩ Jehova nĩguo atũtaarĩrie? Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte bũrũri ũyũ wanangwo na ũgakira ihooru, ũgatuĩka ta werũ mũtheri nginya gũkaaga mũndũ ũngĩtuĩkania kuo?


\par }{\PP \VS{13}Jehova ekuuga atĩrĩ, “Gĩtũmi nĩ tondũ nĩmatirikire watho wakwa ũrĩa ndaamaheire; matinjathĩkĩire, o na kana makarũmĩrĩra watho wakwa.

\VS{14}Handũ ha ũguo, o maarũmĩrĩire ũremi wa ngoro ciao, na makarũmĩrĩra Mabaali, o ta ũrĩa maithe mao maamonereirie.”

\VS{15}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli ekuuga ũũ: “Atĩrĩrĩ, nĩngũtũma andũ aya marĩe irio ndũrũ, na manyue maaĩ marĩ na thumu.

\VS{16}Nĩngũmahurunja ndũrĩrĩ-inĩ iria o ene matooĩ, o na kana maithe mao, njooke ndĩmaingatithie na rũhiũ rwa njora nginya ndĩmaniine biũ.”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{17}Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Mwĩcũraniei rĩu! Ĩtai atumia arĩa marĩraga makĩgirĩkaga moke;\FTNT{*}{{\FR 9:17 }{\FT{Gĩtũmi kĩa acakai a kũrĩhwo kĩarĩ gĩa gũteithia arĩa makuĩrĩirwo marĩre na macakae.}}}

\par }{\QB tũmanĩrai atumia arĩa oogĩ mũno thĩinĩ wao moke.


\par }{\Q \VS{18}Nĩmeerwo moke narua, matũrĩrĩre

\par }{\QB nginya maitho maitũ maiyũre maithori,

\par }{\Q nacio imone cia maitho maitũ

\par }{\QB inyũrũrũkie maithori ta tũrũũĩ.


\par }{\Q \VS{19}Mũgambo wa andũ maragirĩka nĩũraiguuo kuuma Zayuni:

\par }{\QB ‘Hĩ, kaĩ rĩu tũrĩ aanange-ĩ!

\par }{\QB Kaĩ nĩtũconorithĩtio mũno-ĩ!

\par }{\Q No nginya tuume bũrũri witũ,

\par }{\QB tondũ nyũmba ciitũ nĩcimomoretwo.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}No rĩrĩ, inyuĩ atumia aya, ta thikĩrĩriai kiugo kĩa Jehova;

\par }{\QB hingũrai matũ manyu mũigue ciugo cia kanua gake.

\par }{\Q Oniai airĩtu anyu kũgirĩka;

\par }{\QB o mũndũ nĩarute ũrĩa ũngĩ gũcakaya.


\par }{\Q \VS{21}Gĩkuũ kĩambatĩte gĩgaatoonyera ndirica-inĩ ciitũ,

\par }{\QB na gĩgatoonya nyũmba ciitũ iria ciirigĩirwo na hinya,

\par }{\Q nĩkĩniinĩte ciana ciitũ kũu barabara-inĩ cia itũũra,

\par }{\QB o na aanake aitũ makaniinwo kuuma kũu ihaaro-inĩ.


\par }{\PP \VS{22}Meere ũũ, “Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Ciimba cia andũ nĩikaragana

\par }{\QB ta rũrua rũrĩ mũgũnda,

\par }{\Q na ta itira iria itinĩtio igatigwo na thuutha nĩ mũgethi,

\par }{\Q itarĩ na mũndũ wa gũcicookanĩrĩria.’ ”


\par }{\PP \VS{23}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Mũndũ ũrĩa mũũgĩ-rĩ, nĩatige kwĩgaatha nĩ ũndũ wa ũũgĩ wake,

\par }{\QB kana mũndũ ũrĩa ũrĩ na hinya egaathe nĩ ũndũ wa hinya ũrĩa arĩ naguo,

\par }{\QB o na kana gĩtonga kĩĩgathe nĩ ũndũ wa ũtonga wakĩo,


\par }{\Q \VS{24}no rĩrĩ, mũndũ ũrĩa ũkwĩgaatha, nĩegaathe nĩ ũndũ wa ũhoro ũyũ:

\par }{\QB atĩ we nĩataũkĩirwo na akamenya atĩ niĩ nĩ niĩ Jehova,

\par }{\Q ũrĩa wĩkaga maũndũ ma ũtugi,

\par }{\QB na ngatuanĩra ciira kĩhooto na ngarũmia ũthingu gũkũ thĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ maũndũ macio nĩmo ngenagio nĩmo,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{25}Jehova ekuuga atĩrĩ, “Matukũ nĩmagooka rĩrĩa ngaaherithia andũ othe arĩa maruĩte o mĩĩrĩ yao iiki,

\VS{26}nao nĩ andũ a bũrũri wa Misiri, na a Juda, na a Edomu, na a Amoni, na a Moabi, na arĩa othe matũũraga werũ-inĩ kũndũ kũraya. Nĩgũkorwo andũ a ndũrĩrĩ ici ciothe ti aruu kũna, o na andũ a nyũmba yothe ya Isiraeli matiruĩte ngoro.”




\par }\Chap{10}{\SH Ngai na Mĩhianano ya Kũhooywo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ta thikĩrĩriai mũigue ũhoro ũrĩa Jehova ekũmwĩra, inyuĩ andũ a nyũmba ya Isiraeli.

\VS{2}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Tigai kwĩruta mĩthiĩre ya ndũrĩrĩ,

\par }{\QB kana mũguoyohio nĩ morirũ ma kũũrĩa igũrũ,

\par }{\QB o na gũtuĩka ndũrĩrĩ icio nĩiguoyohetio nĩmo.


\par }{\Q \VS{3}Nĩgũkorwo mĩtugo ya andũ acio ndĩrĩ kĩene:

\par }{\QB matemaga mũtĩ mũtitũ, ũkarutĩrwo wĩra nĩ bundi,

\par }{\QB akawacũhia na ithanwa rĩake.


\par }{\Q \VS{4}Maũgemagia na betha na thahabu;

\par }{\QB maũhũũragĩrĩra na mĩcumarĩ na nyondo

\par }{\QB ndũkae kwenyenya.


\par }{\Q \VS{5}Ũtariĩ ta kĩndũ gĩa kũhahũra nyamũ gĩthecereirwo mũtĩ mũgũnda-inĩ wa marenge,

\par }{\QB mĩhianano yao ndĩngĩhota kwaria;

\par }{\Q ningĩ no nginya ĩkuuo,

\par }{\QB tondũ ndĩngĩhota gwĩtwara.

\par }{\Q Mũtikanamĩĩtigĩre;

\par }{\QB ndĩngĩhota gwĩka ũũru

\par }{\QB o na kana gwĩka wega o na ũrĩkũ.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Atĩrĩrĩ, gũtirĩ ũngĩ ũtariĩ tawe, Wee Jehova;

\par }{\QB Wee ũrĩ mũnene,

\par }{\QB narĩo rĩĩtwa rĩaku nĩ rĩrĩ ũhoti mũnene.


\par }{\Q \VS{7}Nũũ ũtangĩgwĩtigĩra,

\par }{\QB Wee mũthamaki wa ndũrĩrĩ?

\par }{\QB Wee nowe wagĩrĩire gwĩtigĩrwo.

\par }{\Q Thĩinĩ wa andũ arĩa othe oogĩ a ndũrĩrĩ,

\par }{\QB o na mothamaki-inĩ mao mothe,

\par }{\QB gũtirĩ ũngĩ ũhaana tawe.


\par }{\Q \VS{8}Acio othe-rĩ, matiĩciiragia, no nĩ akĩĩgu;

\par }{\QB mataaragwo nĩ mĩhianano ĩtarĩ kĩene o ĩrĩa ĩthondeketwo na mĩtĩ.


\par }{\Q \VS{9}Ĩgemagio na betha ĩrĩa hũũre ĩrutĩtwo Tarishishi,

\par }{\QB na thahabu ĩrutĩtwo Ufazu.

\par }{\Q Kĩndũ kĩu gĩthondeketwo na moko ma bundi, na ma mũturi wa thahabu

\par }{\QB gĩcookaga gĩkahumbĩrwo na rangi wa bururu na wa ndathi,

\par }{\QB ciothe ithondeketwo nĩ andũ arĩa oogĩ na wĩra ũcio.


\par }{\Q \VS{10}No Jehova nĩwe Ngai ũrĩa wa ma; nĩwe Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo,

\par }{\QB o na mũthamaki ũrĩa ũtũũraga tene na tene.

\par }{\Q Rĩrĩa arakarĩte-rĩ, thĩ nĩĩthingithaga,

\par }{\QB nacio ndũrĩrĩ itingĩĩtiiria mangʼũrĩ make.


\par }{\PP \VS{11}“Meerei atĩrĩ, ‘Ngai icio itoombire igũrũ na thĩ, nĩigathira gũkũ thĩ, na ithire kũrĩa guothe gũtambũrũkĩirio matu mairũ.’ ”


\par }{\Q \VS{12}No rĩrĩ, nĩ Ngai wombire thĩ na hinya wake;

\par }{\QB akĩhaanda thĩ na ũũgĩ wake,

\par }{\QB na agĩtambũrũkia matu mairũ na ũndũ wa ũmenyo wake.


\par }{\Q \VS{13}Hĩndĩ ĩrĩa we agũũthũka-rĩ, maaĩ marĩa marĩ igũrũ matu-inĩ nĩmarurumaga;

\par }{\QB nĩwe ũtũmaga thaatũ waambate na igũrũ uumĩte ituri ciothe cia thĩ.

\par }{\Q Atũmaga rũheni rũũke rũrehanĩte na mbura,

\par }{\QB na akarehithia rũhuho ruumĩte makũmbĩ-inĩ make.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Andũ othe nĩmagĩte meciiria na makaaga ũũgĩ;

\par }{\QB nake mũturi wa thahabu o wothe nĩaconorithĩtio nĩ mĩhianano ĩyo yake.

\par }{\Q Nĩ ũndũ mĩhianano ĩyo yake ya gwĩturĩra nĩ ya maheeni;

\par }{\QB ndĩrĩ mĩhũmũ thĩinĩ wayo.


\par }{\Q \VS{15}Ndĩrĩ kĩene, nĩ ya kũnyararwo;

\par }{\QB narĩo ihinda rĩayo rĩa gũciirithio rĩakinya-rĩ, nĩĩgathira biũ.


\par }{\Q \VS{16}We ũcio Rũgai rwa Jakubu ndatariĩ tayo,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩwe Mũũmbi wa indo ciothe,

\par }{\Q o hamwe na Isiraeli mũhĩrĩga ũrĩa, eegwatĩire ũtuĩke igai rĩake,

\par }{\QB Jehova Mwene-Hinya-Wothe, nĩrĩo rĩĩtwa rĩake.


\par }{\SH Mwanangĩko ũrĩa Ũroka
\par }
{\Q \VS{17}Ohai mĩrigo yanyu mũthaame bũrũri ũyũ,

\par }{\QB inyuĩ arĩa mũtũũrĩte mũrigiicĩirio nĩ thũ.


\par }{\Q \VS{18}Nĩgũkorwo Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\QB “Ihinda rĩĩrĩ nĩrĩo ngũikia

\par }{\QB andũ arĩa othe matũũraga bũrũri ũyũ ta maikĩtio na kĩgũtha;

\par }{\Q Nĩngũmarehithĩria mĩnyamaro,

\par }{\QB nĩgeetha manyiitwo mĩgwate.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Wũi-ĩiya-wakwa, nĩ ũndũ wa itihia rĩrĩa ndiihĩtio-ĩ!

\par }{\QB Ironda ciakwa itingĩhona!

\par }{\Q No ngĩĩcookeria ũhoro ngiuga atĩrĩ,

\par }{\QB “Ũyũ nĩ mũrimũ wakwa, na no nginya ndĩũkirĩrĩrie.”


\par }{\Q \VS{20}Hema yakwa nĩyanangĩtwo,

\par }{\QB nayo mĩkanda yayo yothe ĩgatuĩkanga.

\par }{\Q Ariũ akwa nĩmanjehereire magethiĩra na rĩu matikĩrĩ ho;

\par }{\QB rĩu gũtirĩ mũndũ mũtigaru wa kwamba hema yakwa,

\par }{\QB o na kana wa gũtambũrũkia mataama mayo.


\par }{\Q \VS{21}Arĩithi matiĩciiragia,

\par }{\QB na matituĩragia ũhoro harĩ Jehova;

\par }{\Q nĩ ũndũ ũcio matigaacagĩra,

\par }{\QB nacio ndũũru ciao ciothe cia mbũri nĩihurunjũkĩte.


\par }{\Q \VS{22}Ta thikĩrĩriai! Nĩtũrakinyĩrio ũhoro, tũkeerwo atĩrĩ,

\par }{\QB kũrĩ na gacagaca nene kuuma bũrũri wa mwena wa gathigathini!

\par }{\Q Gacagaca ĩyo nĩĩgatũma matũũra ma Juda makire ihooru,

\par }{\QB ĩtũme matuĩke ma gũtũũragwo nĩ mbwe.


\par }{\SH Ihooya rĩa Jeremia
\par }
{\Q \VS{23}Atĩrĩrĩ Wee Jehova, nĩnjũũĩ atĩ muoyo wa mũndũ ti wake we mwene;

\par }{\QB mũndũ we mwene ti we ũrũngagĩrĩria makinya make.


\par }{\Q \VS{24}Atĩrĩrĩ Wee Jehova, herithia, no ũherithie na kĩhooto;

\par }{\QB ndũkaherithie ũrĩ na marakara,

\par }{\QB ndũkae kũniina nduĩke kĩndũ hatarĩ.


\par }{\Q \VS{25}Itũrũrĩra ndũrĩrĩ iria itakũũĩ mangʼũrĩ maku,

\par }{\QB ũmaitũrũrĩre andũ arĩa

\par }{\QB matakayagĩra rĩĩtwa rĩaku.

\par }{\Q Nĩ ũndũ-rĩ, nĩmahukĩtie Jakubu;

\par }{\QB mamũhukĩtie biũ,

\par }{\QB naguo bũrũri wake makawananga.




\par }\Chap{11}{\SH Andũ a Juda Gũthũkia Kĩrĩkanĩro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte harĩ Jehova:

\VS{2}“Ta thikĩrĩria mohoro ma kĩrĩkanĩro gĩkĩ, ũcooke ũhe andũ a Juda o na andũ arĩa matũũraga Jerusalemu ũhoro wamo.

\VS{3}Meere atĩrĩ, ũũ nĩguo Jehova, Ngai wa Isiraeli ekuuga: ‘Atĩrĩrĩ, kũgwatwo nĩ kĩrumi, nĩ mũndũ o wothe ũrĩa ũtaathĩkagĩra mohoro marĩa marĩ kĩrĩkanĩro-inĩ gĩkĩ;

\VS{4}namo nĩ mohoro marĩa ndaathire maithe manyu rĩrĩa ndaamarutire bũrũri wa Misiri, ngĩmaruta kũu icua-inĩ rĩa gũtwekia igera.’ Ngĩmeera atĩrĩ, ‘Njathĩkagĩrai na mũhingagie maũndũ marĩa mothe ndĩmwathĩte, na inyuĩ nĩmũgũtuĩka andũ akwa, na niĩ nduĩke Ngai wanyu.

\VS{5}Hĩndĩ ĩyo, niĩ na Niĩ nĩngahingia mwĩhĩtwa ũrĩa ndehĩtĩire maithe manyu, atĩ nĩngamahe bũrũri ũrĩ bũthi wa iria na ũũkĩ,’ na nĩguo bũrũri ũyũ mwĩgwatĩire ũmũthĩ.”

\par }{\PP Na niĩ ngĩmũcookeria atĩrĩ, “Kũrotuĩka ũguo, Jehova.”


\par }{\PP \VS{6}Jehova aanjĩĩrire atĩrĩ, “Hunjanĩriai mohoro macio mothe matũũra-inĩ ma Juda o na kũu barabara-inĩ cia Jerusalemu, ũmeere atĩrĩ: ‘Thikĩrĩriai mohoro ma kĩrĩkanĩro gĩkĩ na mũmarũmagĩrĩre.

\VS{7}Kuuma hĩndĩ ĩrĩa ndaarutire maithe manyu kũu bũrũri wa Misiri, nginya ũmũthĩ, ndũũrĩte ndĩmakaanagia o hĩndĩ o hĩndĩ, ngameera atĩrĩ, “Njathĩkagĩrai.”

\VS{8}No matiigana kũnjigua kana kũrũmbũiya ũhoro ũcio; handũ ha gwĩka ũguo, o maarũmĩrĩire ũremi wa ngoro ciao thũku. Nĩ ũndũ ũcio na niĩ ngĩmarehithĩria irumi ciothe cia kĩrĩkanĩro kĩu ndaamaathĩte marũmagĩrĩre no-o makĩaga gũkĩhingia.’ ”


\par }{\PP \VS{9}Ningĩ Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Nĩ harĩ ndundu ya njũkanĩrĩro ĩthugundĩtwo thĩinĩ wa andũ a Juda, o na thĩinĩ wa andũ arĩa matũũraga Jerusalemu.

\VS{10}Nĩmacookereire mehia ma maithe mao ma tene, arĩa maaregire kũigua ndeto ciakwa. Nĩmarũmĩrĩire ngai ingĩ nĩgeetha macitungatĩre. Nyũmba cierĩ, ya Isiraeli na ya Juda, nĩithũkĩtie kĩrĩkanĩro kĩrĩa ndaarĩkanĩire na maithe mao ma tene.

\VS{11}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Nĩngũmarehithĩria mwanangĩko matangĩhota kũũrĩra. O na mangĩkaangaĩra, ndikamathikĩrĩria.

\VS{12}Andũ a matũũra ma Juda na arĩa matũũraga Jerusalemu nĩmagathiĩ gũkaĩra ngai icio macinagĩra ũbumba, no itikamateithia o na hanini hĩndĩ ĩrĩa magaakorwo nĩ mwanangĩko.

\VS{13}Wee Juda-rĩ, ũrĩ na ngai nyingĩ o ta ũrĩa matũũra maku maigana, na igongona iria ũhaandĩte cia gũcinĩra ngai ĩyo ya thoni ĩtagwo Baali ũbumba nĩ nyingĩ o ta barabara cia Jerusalemu.’


\par }{\PP \VS{14}“Tiga kũhoera andũ aya, kana ũmathaithanĩrĩre, o na kana ũmaarĩrĩrie, tondũ ndikamathikĩrĩria hĩndĩ ĩrĩa makaangaĩra marĩ mĩnyamaro-inĩ.


\par }{\Q \VS{15}“Mwendwa wakwa nĩ atĩa areka thĩinĩ wa hekarũ yakwa,

\par }{\QB o agĩthugundaga maũndũ mooru na andũ aingĩ?

\par }{\Q Anga nyama iria nyamũre cia kĩgongona-inĩ

\par }{\QB ciahota kũgirĩrĩria iherithia rĩaku?

\par }{\Q Amu ũgĩkenaga

\par }{\QB rĩrĩa ũgwĩka maũndũ maku ma waganu.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Jehova, akũheete rĩĩtwa atĩrĩ:

\par }{\QB Mũtamaiyũ mũruru mwega

\par }{\QB ũrĩ na maciaro mathaka makĩoneka.

\par }{\Q No rĩrĩ, nĩekũũgwatia mwaki,

\par }{\QB aũcine na mũrurumo wa kĩhuhũkanio kĩnene,

\par }{\QB nacio honge ciaguo ciunĩkange.


\par }{\MM \VS{17}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o ũcio wakũhaandire wee, nĩwe ũgũtuĩrĩire ũkorwo nĩ mwanangĩko, tondũ rĩrĩ, andũ a nyũmba ya Isiraeli na andũ a nyũmba ya Juda nĩmekĩte maũndũ mooru, makaandakaria nĩ ũndũ wa gũcinĩra Baali ũbumba.


\par }{\SH Ndundu ya gũũkĩrĩra Jeremia
\par }
{\PP \VS{18}Nĩndamenyire ndundu yao njũru nĩ ũndũ Jehova nĩanguũrĩirie, nĩgũkorwo o ihinda rĩu nĩanyonirie ũrĩa meekaga.

\VS{19}Niĩ ndatariĩ ta gatũrũme kahooreri koimagarĩtio gagathĩnjwo; ndiamenyaga atĩ nĩmathugundĩte kũnjĩka ũũru, makiugaga atĩrĩ,

\par }{\Q “Nĩtwanangei mũtĩ ũyũ na maciaro maguo;

\par }{\QB nĩtũmũniinei oime bũrũri-inĩ wa arĩa marĩ muoyo,

\par }{\QB nĩgeetha rĩĩtwa rĩake rĩtikanacooke kũririkanwo o rĩ, o rĩ.”


\par }{\Q \VS{20}No rĩrĩ, Wee Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o wee ũtuaga ciira na kĩhooto

\par }{\QB na ũkoiruuria maũndũ ma ngoro na ma meciiria-rĩ,

\par }{\Q reke ndĩĩonere wee mwene ũkĩndĩhĩria harĩ andũ aya,

\par }{\QB nĩgũkorwo wee nĩwe ndekereirie maũndũ makwa mothe.


\par }{\PP \VS{21}“Nĩ ũndũ ũcio, ũũ nĩguo Jehova ekuuga ũhoro-inĩ ũkoniĩ andũ a Anathothu, acio marenda gũkũruta muoyo, makoiga atĩrĩ, ‘Tiga gũcooka kũratha mohoro ũkĩgwetaga rĩĩtwa rĩa Jehova, nĩgeetha tũtigakũũrage na moko maitũ’;

\VS{22}nĩ ũndũ ũcio, Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ: ‘Nĩngamaherithia. Aanake ao makooragwo na rũhiũ rwa njora, nao ariũ ao na aarĩ ao mooragwo nĩ ngʼaragu.

\VS{23}Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wao ũgaatigara, tondũ nĩngarehithĩria andũ a Anathothu mwanangĩko mwaka-inĩ ũrĩa makaaherithio.’ ”




\par }\Chap{12}{\SH Mateta ma Jeremia
\par }
{\Q \VerseOne{1}Atĩrĩrĩ, Wee Jehova ũtũũraga ũnduagĩra ciira na kĩhooto

\par }{\QB rĩrĩa rĩothe ndarehe ciira mbere yaku.

\par }{\Q No rĩrĩ, no nyende twaranĩrie nawe ũndũ ũkoniĩ kĩhooto gĩaku:

\par }{\QB Nĩ kĩĩ gĩtũmaga mũthiĩre wa mũndũ ũrĩa mwaganu ũgaacĩre?

\par }{\QB Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ arĩa matarĩ wĩtĩkio matũũre megangarĩte?


\par }{\Q \VS{2}Ũmahaandĩte, nao makagĩa na mĩri;

\par }{\QB makũraga na magaciara maciaro.

\par }{\Q Ũgwetagwo hĩndĩ ciothe nĩ tũnua twao,

\par }{\QB no meciiria ma ngoro ciao marĩ haraaya nawe.


\par }{\Q \VS{3}No rĩrĩ, Wee Jehova nĩũnjũũĩ;

\par }{\QB nĩwe ũnyonaga na ũkoiruuria meciiria makwa ũndũ ũgũkoniĩ.

\par }{\Q Maguucũrũrie ta ngʼondu irathiĩ gũthĩnjwo!

\par }{\QB Maamũre ũmetererie mũthenya wao wa kũũragwo!


\par }{\Q \VS{4}Nĩ ihinda rĩigana atĩa bũrũri ũgũtũũra ũngʼarĩte,

\par }{\QB nayo nyeki mĩgũnda-inĩ yothe ĩikare ĩhoohete?

\par }{\Q Tondũ andũ arĩa matũũraga kuo nĩ andũ aaganu-rĩ,

\par }{\QB nyamũ na nyoni nĩithirĩte.

\par }{\Q Ningĩ, andũ acio maroiga atĩrĩ,

\par }{\QB “Ndakoona ũrĩa tũkaarĩkĩrĩria.”


\par }{\SH Icookio rĩa Ngai
\par }
{\Q \VS{5}“Angĩkorwo nĩũtengʼeranĩtie na andũ marathiĩ na magũrũ

\par }{\QB nao magakũhũmia-rĩ,

\par }{\QB wakĩhota atĩa gũcindana na mbarathi?

\par }{\Q Angĩkorwo nĩũhĩngagwo ũkĩgerera bũrũri ũrĩ thayũ-rĩ,

\par }{\QB ũgaakĩhota atĩa gũtũrĩkania ihinga iria irĩ hũgũrũrũ-inĩ cia Jorodani?


\par }{\Q \VS{6}Ariũ a maitũguo, na andũ a nyũmba ya thoguo-rĩ,

\par }{\QB o nao nĩmagũkunyanĩire;

\par }{\QB nĩmanĩrĩire na mũgambo magũũkĩrĩre.

\par }{\Q Ndũkae kũmeehoka,

\par }{\QB o na mangĩaria wega waku atĩa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Niĩ nĩngũtirika nyũmba yakwa,

\par }{\QB na ndiganĩrie igai rĩakwa;

\par }{\Q nĩngũneana ũrĩa nyendete

\par }{\QB moko-inĩ ma thũ ciake.


\par }{\Q \VS{8}Igai rĩakwa rĩtuĩkĩte

\par }{\QB ta mũrũũthi ũrĩ gĩthaka-inĩ harĩ niĩ.

\par }{\Q Nĩkũrarama ũndaramĩire,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio ngaũthũũra.


\par }{\Q \VS{9}Githĩ igai rĩakwa rĩtituĩkĩte

\par }{\QB ta nyoni ndĩa-nyama ĩrĩ maroro harĩ niĩ,

\par }{\QB ĩrĩa nyoni iria ingĩ ndĩa-nyama ĩthiũrũrũkagĩria ikamĩtharĩkĩra?

\par }{\Q Thiĩ ũkonganie nyamũ ciothe cia gĩthaka;

\par }{\QB cirehe imatambuure.


\par }{\Q \VS{10}Arĩithi aingĩ nĩmakananga mũgũnda wakwa wa mĩthabibũ,

\par }{\QB na marangĩrĩrie mũgũnda wakwa;

\par }{\Q nĩmagatũma mũgũnda wakwa ũrĩa mwega

\par }{\QB ũtuĩke rũngʼũrĩ rũkirĩte ihooru.


\par }{\Q \VS{11}Magaatũma gũkire ihooru,

\par }{\QB gũtuĩke kũndũ kũngʼaru na gũkirĩte ihooru maitho-inĩ makwa;

\par }{\Q bũrũri ũcio wothe nĩũgathũkangio

\par }{\QB nĩ ũndũ gũtirĩ mũndũ wakũũrũmbũiya.


\par }{\Q \VS{12}Werũ-inĩ guothe kũrĩa gũtũũgĩru

\par }{\QB aniinani nĩkuo makaiyũra,

\par }{\Q nĩgũkorwo rũhiũ rwa njora rwa Jehova nĩrũkaniinana

\par }{\QB kuuma gĩturi kĩmwe kĩa bũrũri nginya kĩrĩa kĩngĩ;

\par }{\QB gũtigakorwo mũndũ o na ũrĩkũ ũgaakorwo na thayũ.


\par }{\Q \VS{13}Makaahandaga ngano, makagetha mĩigua;

\par }{\QB makeenogia na matione kĩndũ.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, conokerai magetha manyu,

\par }{\QB tondũ wa marakara mahiũ ma Jehova.”


\par }{\PP \VS{14}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Ha ũhoro wa andũ acio aaganu maandigiicĩirie, o acio matunyaga andũ akwa a Isiraeli igai rĩrĩa ndaamaheire-rĩ, nĩngamamunya kuuma mabũrũri mao, na munye nyũmba ya Juda yume gatagatĩ kao.

\VS{15}No rĩrĩ, thuutha wa kũmamunya nĩngacooka ndĩmaiguĩre tha na njookie o ũmwe wao igai-inĩ rĩake mwene, bũrũri-inĩ wake kĩũmbe.

\VS{16}Ningĩ mangĩkeruta wega mĩthiĩre ya andũ akwa na mehĩte makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa moige atĩrĩ, ‘Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo,’ o ta ũrĩa maarutire andũ akwa hĩndĩ ĩmwe kwĩhĩta makĩgwetaga rĩĩtwa rĩa Baali-rĩ, hĩndĩ ĩyo nao nĩmakahaandwo marũme wega gatagatĩ ka andũ akwa.

\VS{17}No rĩrĩ, rũrĩrĩ o na rũrĩkũ rũngĩkaaga kũnjigua-rĩ, nĩngarũmunya na mĩri na ndĩrũniine biũ,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.




\par }\Chap{13}{\SH Mũcibi wa Gatani
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jehova aanjĩĩrire atĩrĩ: “Thiĩ wĩgũrĩre mũcibi wa gatani, wĩohe njohero, no ndũkareke ũhutanie na maaĩ.”

\VS{2}Nĩ ũndũ ũcio ngĩgũra mũcibi, o ta ũrĩa Jehova aanjathĩte njĩke, ngĩwĩoha njohero.


\par }{\PP \VS{3}Ningĩ ndũmĩrĩri ya Jehova ĩkĩnginyĩrĩra hĩndĩ ya keerĩ ngĩĩrwo atĩrĩ,

\VS{4}“Oya mũcibi ũcio ũraagũrire, o ũcio wĩohete njohero, ũũkĩre o rĩu ũthiĩ ũkinye Rũũĩ rwa Farati, ũũhithe mwatũka-inĩ wa rwaro rwa ihiga.”

\VS{5}Nĩ ũndũ ũcio ngĩthiĩ ngĩũhitha kũu Rũũĩ-inĩ rwa Farati, o ta ũrĩa Jehova anjĩĩrĩte njĩke.


\par }{\PP \VS{6}Matukũ maingĩ maathira Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Rĩu ũkĩra ũthiĩ ũkinye Rũũĩ-inĩ rwa Farati, woe mũcibi ũrĩa ndakwĩrire ũkaũhithe kuo.”

\VS{7}Nĩ ũndũ ũcio ngĩthiĩ kũu rũũĩ-inĩ rwa Farati, ngĩthikũria mũcibi ũcio ngĩũruta harĩa ndaaũhithĩte, no rĩrĩ, nĩwabuthĩte ũkaaga kĩene biũ.


\par }{\PP \VS{8}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩkĩnginyĩrĩra, ngĩĩrwo atĩrĩ,

\VS{9}“Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Ũguo nĩguo ngaaniina rũtũrĩko rwa Juda o na rũtũrĩko rũnene rwa Jerusalemu.

\VS{10}Andũ aya aaganu, aya maregete kũigua ũhoro wakwa, o aya marũmagĩrĩra ũremi wa ngoro ciao, makoima ngai ingĩ thuutha macitungatĩre na macihooye-rĩ, magaatuĩka ta mũcibi ũcio, mage kĩene biũ!

\VS{11}Nĩgũkorwo o ta ũrĩa mũcibi wĩohagwo njohero ya mũndũ, ũguo nĩguo ndeohire nyũmba yothe ya Isiraeli na nyũmba yothe ya Juda, nĩgeetha matuĩke andũ akwa kũna, nĩguo ndĩgĩĩre na ngumo, na ngumagio na ngaheagwo gĩtĩĩo. No rĩrĩ, matiigana gũthikĩrĩria,’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\SH Mondo cia Ndibei
\par }
{\PP \VS{12}“Meere atĩrĩ: ‘Ũũ nĩguo Jehova, Ngai wa Isiraeli ekuuga: Mondo o yothe ya ndibei yagĩrĩire nĩkũiyũrio ndibei.’ Nao mangĩgaakũũria atĩrĩ, ‘Ithuĩ tũtiũĩ atĩ mondo o yothe ya ndibei nĩyagĩrĩire kũiyũrio ndibei?’

\VS{13}Hĩndĩ ĩyo ũmeere atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Nĩngũiyũria arĩa othe matũũraga bũrũri ũyũ na ũrĩĩu, o hamwe na athamaki acio maikaragĩra gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Daudi, na athĩnjĩri-Ngai, na anabii, na arĩa othe matũũraga Jerusalemu.

\VS{14}Nĩngamahũũrithania mũndũ na ũrĩa ũngĩ, hũũrithanie maithe na ciana o ũndũ ũmwe, ũguo nĩguo Jehova ekuuga. Ndikamaiguĩra tha, kana ndĩmacaaĩre o na kana ngĩe na kĩeha atĩ nĩguo njage kũmaniina.’ ”


\par }{\SH Kwĩhĩtĩrwo Gũtahwo
\par }
{\Q \VS{15}Thikĩrĩriai na mũtege matũ,

\par }{\QB tigai gwĩtĩĩa,

\par }{\QB nĩgũkorwo Jehova nĩarĩtie.


\par }{\Q \VS{16}Goocai Jehova Ngai wanyu

\par }{\QB atanarehe nduma,

\par }{\Q na mbere ya magũrũ manyu mahĩngwo

\par }{\QB kũu irĩma-inĩ kũragĩa nduma.

\par }{\Q Inyuĩ mwĩrĩgĩrĩire ũtheri,

\par }{\QB nowe-rĩ, nĩakaũgarũra ũtuĩke nduma ndumanu,

\par }{\QB aũgarũre ũtuĩke ta kĩeha kĩnene.


\par }{\Q \VS{17}No rĩrĩ, mũngĩaga kũigua,

\par }{\QB ndĩrĩĩrĩragĩra hitho-inĩ

\par }{\QB nĩ ũndũ wa mwĩtĩĩo wanyu;

\par }{\Q maitho makwa makaarĩra na ruo,

\par }{\QB ngĩitaga maithori,

\par }{\QB nĩ ũndũ rũũru rwa Jehova nĩrũgũtahwo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Ĩra mũthamaki o na nyina wa mũthamaki atĩrĩ,

\par }{\QB “Harũrũkai mume itĩ-inĩ cianyu cia ũthamaki,

\par }{\Q nĩgũkorwo tanji icio cianyu irĩ riiri

\par }{\QB nĩcikũgũa kuuma mĩtwe-inĩ yanyu.”


\par }{\Q \VS{19}Matũũra manene ma kũu Negevu nĩmakahingwo,

\par }{\QB na gũtikagĩa mũndũ ũkaamahingũra.

\par }{\Q Andũ othe a Juda nĩmagatahwo matwarwo bũrũri ũngĩ,

\par }{\QB magaatahwo matwarwo othe biũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Tiirai maitho muone

\par }{\QB andũ acio marooka moimĩte mwena wa gathigathini.

\par }{\Q Rũũru rũrĩa wehokeirwo rwa ngʼondu

\par }{\QB rũrĩa ũretĩĩaga naruo-rĩ, rũkĩrĩ ha?


\par }{\Q \VS{21}Ũkoiga atĩa rĩrĩa Jehova akaanenehia

\par }{\QB andũ arĩa watuĩte athiritũ aku

\par }{\QB nĩguo matuĩke a gũgwathaga?

\par }{\Q Githĩ ndũkanyiitwo nĩ ruo rũnene,

\par }{\QB ta rwa mũndũ-wa-nja akĩrũmwo?


\par }{\Q \VS{22}Nawe ũngĩkeyũria atĩrĩ,

\par }{\QB “Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte maũndũ macio mangore?”

\par }{\Q Nĩũkamenya atĩ magũkorete nĩ ũndũ wa mehia maku maingĩ,

\par }{\QB na nĩkĩo ũtarũrĩirwo nguo ciaku,

\par }{\QB naguo mwĩrĩ waku ũgathũkio.


\par }{\Q \VS{23}Mũkushi ahota kũgarũra gĩkonde kĩa mwĩrĩ wake,

\par }{\QB o na kana ngarĩ ĩgarũre maroro mayo?

\par }{\Q O na inyuĩ mũtingĩhota gwĩka wega,

\par }{\QB nĩ ũndũ nĩ mwamenyerire gwĩka ũũru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}“Niĩ ngaakũhurunja o ta ũrĩa mũũngũ

\par }{\QB ũmbũragwo nĩ rũhuho rwa werũ-inĩ.


\par }{\Q \VS{25}Rĩu nĩrĩo igai rĩaku,

\par }{\QB rũgai rũrĩa ngũtuĩrĩire,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga,

\par }{\Q “tondũ nĩũriganĩirwo nĩ niĩ,

\par }{\QB ũkehoka ngai cia maheeni.


\par }{\Q \VS{26}Nĩngakũguũria nguo ikũhumbĩre ũthiũ

\par }{\QB nĩguo njaga yaku yoneke:


\par }{\Q \VS{27}ũtharia waku o na mĩĩto ĩrĩa wanagĩria,

\par }{\QB o na ũmaraya waku ũrĩa ũtarĩ thoni!

\par }{\Q Nĩndĩĩoneire ciĩko ciaku cia ũũra-thoni

\par }{\QB kũu tũrĩma-inĩ na mĩgũnda-inĩ.

\par }{\Q Kaĩ ũrĩ na haaro, wee Jerusalemu-ĩ!

\par }{\QB Ũgũtũũra wĩthaahĩtie nginya-rĩ?”




\par }\Chap{14}{\SH Kwaga Mbura, Ngʼaragu, na Rũhiũ rwa Njora
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia ĩkoniĩ ihinda rĩrĩa kwagĩte mbura:


\par }{\Q \VS{2}“Bũrũri wa Juda nĩũracakaya,

\par }{\QB namo matũũra makuo makoorwo nĩ hinya;

\par }{\Q nĩmararĩrĩra bũrũri,

\par }{\QB nakĩo kĩrĩro nĩkĩambatĩte na igũrũ kiumĩte Jerusalemu.


\par }{\Q \VS{3}Andũ arĩa marĩ igweta maratũma ndungata ciao igatahe maaĩ;

\par }{\QB irathiĩ marima-inĩ ikaaga maaĩ.

\par }{\Q Iracooka na ndigithũ itarĩ kĩndũ;

\par }{\QB ikehumbĩra mĩtwe iconokete na ikuĩte ngoro.


\par }{\Q \VS{4}Thĩ nĩyatũkangĩte,

\par }{\QB nĩ ũndũ gũtirĩ mbura yurĩte bũrũri-inĩ,

\par }{\Q arĩmi nao magakua ngoro,

\par }{\QB makehumbĩra mĩtwe.


\par }{\Q \VS{5}O nayo thwariga

\par }{\QB nĩĩteete gacaũ kayo gaaciarwo o ro ũguo kũu werũ-inĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ gũtirĩ nyeki.


\par }{\Q \VS{6}Njagĩ nacio irũgamĩte tũrĩma-igũrũ kũrĩa gũtakũraga kĩndũ,

\par }{\QB ikĩhũmahũmaga ta mbwe;

\par }{\Q nĩciũrĩte maitho

\par }{\QB nĩ kwaga mahuti ma kũrĩa.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}O na gũtuĩka mehia maitũ nĩmaroimbũra ũũru ũrĩa twĩkĩte,

\par }{\QB Wee Jehova-rĩ, ĩka ũndũ nĩ tondũ wa rĩĩtwa rĩaku.

\par }{\Q Nĩgũkorwo gũcooka na thuutha gwitũ nĩ kũnene;

\par }{\QB nĩtũkwĩhĩirie.


\par }{\Q \VS{8}Wee Kĩĩrĩgĩrĩro gĩa Isiraeli,

\par }{\QB o wee Mũhonokia wao hĩndĩ ĩrĩa marĩ na mĩnyamaro,

\par }{\Q nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ũtuĩke ta mũgeni bũrũri-inĩ,

\par }{\QB kana ta mũgendi ũraarĩrĩire ũtukũ o ũmwe?


\par }{\Q \VS{9}Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ũikare ta mũndũ mũmaku,

\par }{\QB ũgaikara ta njamba ĩrĩ hinya ĩtangĩhota kũhonokania?

\par }{\Q Wee Jehova-rĩ, ũrĩ gatagatĩ gaitũ,

\par }{\QB na ithuĩ tũgeetanio na rĩĩtwa rĩaku;

\par }{\QB ndũkanatũtirike!


\par }{\PP \VS{10}Jehova ekuuga atĩrĩ ũhoro ũkoniĩ andũ aya:

\par }{\Q “Nĩmendete kũũrũũra mũno;

\par }{\QB nĩmaregete kũgirĩrĩria magũrũ mao.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio nake Jehova ndangĩmetĩkĩra;

\par }{\Q rĩu nĩekũririkana waganu wao,

\par }{\QB na amaherithie nĩ ũndũ wa mehia mao.”


\par }{\PP \VS{11}Ningĩ Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Tiga kũhoera andũ aya atĩ nĩguo mone wega.

\VS{12}O na mangĩĩhinga kũrĩa irio, ndigathikĩrĩria kĩrĩro kĩao; o na mangĩndutĩra maruta ma njino na maruta ma mũtu-rĩ, ndikametĩkĩra. Nĩ kũniina ngaamaniina na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, o na mũthiro.”


\par }{\PP \VS{13}No ngiuga atĩrĩ, “Wũi, Mwathani Jehova, anabii mameeraga atĩrĩ, ‘Mũtikoona rũhiũ rwa njora kana mũhatĩrĩrio nĩ ngʼaragu. Ti-itherũ, nĩngamũhe thayũ wa gũtũũra kũndũ gũkũ.’ ”


\par }{\PP \VS{14}Hĩndĩ ĩyo Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Anabii acio mararatha ũhoro wa maheeni makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa. Niĩ ndimatũmĩte, kana ngamathuura, o na kana ngamaarĩria. Maramũrathĩra mohoro ma cioneki cia maheeni, na ũragũri wa tũhũ, na kũhooya mĩhianano, na maũndũ ma maheeni marĩa methugundĩire na meciiria mao.

\VS{15}Nĩ ũndũ ũcio, ũũ nĩguo Jehova ekuuga ũhoro ũkoniĩ anabii arĩa mararatha maũndũ makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa: Niĩ ndiamatũmĩte, no-o moigaga atĩrĩ, ‘Gũtirĩ rũhiũ rwa njora kana ngʼaragu ikaahutia bũrũri ũyũ.’ Anabii o acio makaaniinwo na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu.

\VS{16}Nao andũ acio marathagĩrwo mohoro nĩo, magaikanio na kũu njĩra-inĩ cia itũũra rĩa Jerusalemu tondũ wa ngʼaragu na rũhiũ rwa njora. Gũtikoneka mũndũ wa kũmathika, kana wa gũthika atumia ao, o na kana wa gũthika ariũ ao na airĩtu ao. Nĩngamaitĩrĩria mũtino ũrĩa ũmagĩrĩire.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{17}“Maarĩrie ũhoro ũyũ, ũmeere atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Rekei maitho makwa maite maithori

\par }{\QB ũtukũ na mũthenya mategũtigithĩria;

\par }{\Q nĩgũkorwo mũirĩtu wakwa gathirange, o acio andũ akwa,

\par }{\QB nĩmũgurarie ũũru,

\par }{\QB akagũthwo igũtha rĩa kũmũhehenja.


\par }{\Q \VS{18}Ingĩtoonya bũrũri-inĩ,

\par }{\QB nyonaga arĩa moragĩtwo na rũhiũ rwa njora;

\par }{\Q ingĩtoonya itũũra inene,

\par }{\QB nyonaga arĩa manyariirĩtwo nĩ ngʼaragu.

\par }{\Q Mũnabii na mũthĩnjĩri-Ngai,

\par }{\QB eerĩ nĩmathiĩte bũrũri matooĩ.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Rĩu-rĩ, kaĩ ũregete Juda biũ?

\par }{\QB Anga nĩũnyararĩte Zayuni?

\par }{\Q Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ũtũhũũre,

\par }{\QB nginya tũkaaga kĩhonia?

\par }{\Q Twerĩgĩrĩire thayũ,

\par }{\QB no gũtirĩ wega tuonete,

\par }{\Q tũgeterera ihinda rĩa kũhonanio,

\par }{\QB no rĩrĩ, no maũndũ ma kũmakania tuonete.


\par }{\Q \VS{20}Nĩtũkumbũra waganu witũ, Wee Jehova,

\par }{\QB o na wĩhia wa maithe maitũ;

\par }{\QB nĩ ũndũ ti-itherũ nĩtũkwĩhĩirie.


\par }{\Q \VS{21}Twagũthaitha ũtige gũtũthũũra, nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩaku;

\par }{\QB ndũgaaconorithie gĩtĩ gĩaku kĩa ũnene kĩrĩa kĩrĩ riiri.

\par }{\Q Ririkana kĩrĩkanĩro kĩrĩa warĩkanĩire na ithuĩ,

\par }{\QB na ndũgagĩthũkie.


\par }{\Q \VS{22}Nĩ kũrĩ mũhianano o na ũmwe wa ĩyo ĩtarĩ kĩene ya ndũrĩrĩ ũngiuria mbura?

\par }{\QB Matu mo mene nĩmoiragia mbura?

\par }{\Q Aca, nĩwe, Wee Jehova Ngai witũ, uuragia mbura.

\par }{\QB Nĩ ũndũ ũcio, kĩĩrĩgĩrĩro giitũ kĩrĩ harĩwe,

\par }{\QB nĩgũkorwo wee nĩwe wĩkaga maũndũ macio mothe.




\par }\Chap{15}{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ: “O na korwo Musa na Samũeli maarũgama mbere yakwa-rĩ, ngoro yakwa ndĩngĩerekera kũrĩ andũ aya. Maingatei mehere mbere yakwa! Nĩmarekwo mathiĩ!

\VS{2}Nao mangĩkũũria atĩrĩ, ‘Tũgũgĩthiĩ kũ?’ Ũmeere atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga:

\par }{\Q “ ‘Arĩa maathĩrĩirio gũkua-rĩ, magakue;

\par }{\Q arĩa maathĩrĩirio kũũragwo na rũhiũ rwa njora-rĩ, makooragwo na rũhiũ rwa njora;

\par }{\Q arĩa maathĩrĩirio ngʼaragu-rĩ, makooragwo nĩ ngʼaragu;

\par }{\Q arĩa maathĩrĩirio gũtahwo-rĩ, matahwo matwarwo bũrũri ũngĩ.’


\par }{\PP \VS{3}“Nĩngamarehithĩria mĩthemba ĩna ya aniinani mamookĩrĩre.” ũguo nĩguo Jehova ekuuga, “Rũhiũ rwa njora rũgooka rũũrage andũ, namo magui mamakururie, nacio nyoni cia rĩera-inĩ, o na nyamũ cia gũkũ thĩ imatambuure, imaniine.

\VS{4}Nĩngatũma matuĩke andũ a gũthũũrwo nĩ mothamaki mothe ma gũkũ thĩ, nĩ ũndũ wa ũrĩa Manase mũrũ wa Hezekia mũthamaki wa Juda eekire gũkũ itũũra-inĩ rĩa Jerusalemu.


\par }{\Q \VS{5}“Nũũ ũgaakũiguĩra tha, wee Jerusalemu?

\par }{\QB Nũũ ũgaagũcakaĩra?

\par }{\QB Nũũ ũgaakerũra gwaku oke akũũrie ũrĩa ũhoro waku ũtariĩ?”


\par }{\Q \VS{6}Jehova ekuuga atĩrĩ,

\par }{\QB “Wee nĩũndegete,

\par }{\Q wee ũtũũrĩte ũcookaga na thuutha.

\par }{\QB Nĩ ũndũ ũcio nĩngũgũtambũrũkĩria moko ngũniine;

\par }{\QB ndingĩĩricũkwo rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{7}Nĩngamahuha ta mahuti makĩhuhwo na gĩtarũrũ

\par }{\QB ihingo-inĩ cia itũũra inene rĩa bũrũri.

\par }{\Q Nĩngarehe gĩkuũ na mwanangĩko kũrĩ andũ akwa,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩmagĩte kũgarũrĩra mĩthiĩre yao.


\par }{\Q \VS{8}Nĩngatũma atumia ao a ndigwa maingĩhe,

\par }{\QB makĩre mũthanga wa iria-inĩ.

\par }{\Q Nĩngarehithia mũniinani hĩndĩ ya mĩaraho

\par }{\QB okĩrĩre manyina ma aanake ao;

\par }{\Q ngaamarehera ruo rũnene

\par }{\QB na makorererwo nĩ kĩeha kĩnene o rĩmwe.


\par }{\Q \VS{9}Nyina wa ciana mũgwanja

\par }{\QB nĩakaringĩka, akue.

\par }{\Q Nĩagathũĩrĩrwo nĩ riũa kũrĩ o mũthenya barigici;

\par }{\QB nĩagaconorithio na anyararwo.

\par }{\Q Arĩa magaatigara ngaamaneana kũrĩ thũ ciao,

\par }{\QB maniinwo na rũhiũ rwa njora,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Wũi-ĩiya-wakwa maitũ-ĩ, wee wanjiarire!

\par }{\QB Nduĩkĩte mũndũ wa kũgianagwo na kũhũũranagwo na niĩ nĩ bũrũri wothe!

\par }{\Q Niĩ ndikombithĩtie kana ngakomberwo kĩndũ nĩ mũndũ,

\par }{\QB no numagwo nĩ andũ othe.


\par }{\PP \VS{11}Jehova oigĩte atĩrĩ,

\par }{\Q “Ti-itherũ nĩngagũkũũra ndĩ na muoroto mwega harĩwe;

\par }{\QB ti-itherũ nĩngatũma thũ ciaku igũthaithe mahinda ma mwanangĩko

\par }{\QB na mahinda ma mĩnyamaro.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“Mũndũ no oine kĩgera:

\par }{\QB kĩgera kĩrĩa kiumĩte gathigathini,

\par }{\QB kana oine gĩcango?


\par }{\Q \VS{13}Nĩnganeana ũtonga waku na igĩĩna ciaku

\par }{\QB itahwo hatarĩ irĩhi,

\par }{\Q nĩ ũndũ wa mehia maku mothe

\par }{\QB marĩa maneekwo bũrũri-inĩ waku wothe.


\par }{\Q \VS{14}Nĩngamũtua ngombo cia thũ cianyu

\par }{\QB thĩinĩ wa bũrũri mũtooĩ,

\par }{\Q nĩ ũndũ marakara makwa

\par }{\QB nĩmagaakana ta mwaki, ũmũcine.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Wee Jehova-rĩ, nĩwe ũũĩ;

\par }{\QB ndirikana na ũũmenyagĩrĩre.

\par }{\QB Ndĩhĩria kũrĩ arĩa maanyariiraga.

\par }{\Q Wee nĩũkiragĩrĩria; ndũkanjeherie;

\par }{\QB ririkana ũrĩa ndananyariirĩka nĩ ũndũ waku.


\par }{\Q \VS{16}Rĩrĩa ciugo ciaku cianginyĩrĩire-rĩ, nĩndacirĩire;

\par }{\QB ciarĩ gĩkeno gĩakwa, na igĩcanjamũra ngoro yakwa,

\par }{\Q nĩgũkorwo nĩnjĩtanĩtio na rĩĩtwa rĩaku,

\par }{\QB Wee Jehova Ngai-Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\Q \VS{17}Ndirĩ ndaikara thiritũ-inĩ ya arĩa mekenagia,

\par }{\QB o na kana ngĩĩkenia magĩĩkenia;

\par }{\Q ndaikarire ndĩ wiki nĩ ũndũ guoko gwaku kwarĩ igũrũ rĩakwa,

\par }{\QB nawe nĩwanjiyũrĩtie marakara.


\par }{\Q \VS{18}Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ruo rwakwa rwage gũthira,

\par }{\QB na kĩronda gĩakwa gĩkeeha, gĩkaaga kũhona?

\par }{\Q Anga ũgũtuĩka harĩ niĩ ta karũũĩ gatangĩĩhokwo,

\par }{\QB kana ta gĩthima kĩa maaĩ kĩrĩa kĩhũũaga?


\par }{\PP \VS{19}Nĩ ũndũ ũcio Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Ũngĩĩrira, nĩngũgũcookereria

\par }{\QB nĩgeetha ũndungatagĩre;

\par }{\Q akorwo nĩũrĩaragia maũndũ marĩa marĩ bata,

\par }{\QB no ti marĩa matarĩ bata,

\par }{\QB nĩũgũtuĩka wa kũnjarĩrĩria.

\par }{\Q Andũ aya nĩmagũcookerere,

\par }{\QB no wee ndũkamacookerere.


\par }{\Q \VS{20}Nĩngagũtua ta rũthingo harĩ andũ aya,

\par }{\QB ngũtue rũthingo rũrũmu rwa gĩcango;

\par }{\Q nĩmakarũa nawe,

\par }{\QB no matigagũtooria,

\par }{\Q nĩgũkorwo niĩ ndĩ hamwe nawe,

\par }{\QB nĩguo ngũteithũre na ngũhonokie,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{21}“Nĩngakũhonokia kuuma moko-inĩ ma andũ arĩa aaganu,

\par }{\QB na ngũkũũre ngũrute moko-inĩ ma andũ arĩa matarĩ tha.”




\par }\Chap{16}{\SH Mũthenya wa Mwanangĩko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyanginyĩrire, ngĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Ndũkanahikanie ũgĩe na aanake kana airĩtu kũndũ gũkũ.”

\VS{3}Nĩgũkorwo ũũ nĩguo Jehova ekuuga ũndũ ũkoniĩ aanake na airĩtu arĩa maciarĩirwo bũrũri ũyũ na ũkoniĩ atumia arĩa marĩ manyina mao na arũme arĩa marĩ maithe mao, atĩrĩ:

\VS{4}“Nĩmagakua gĩkuũ kiumanĩte na mĩrimũ mĩũru. Matigaacakaĩrwo kana mathikwo, no magaatuĩka ta rũrua rũharaganĩtio gũkũ thĩ. Makaaniinwo na rũhiũ rwa njora na ngʼaragu, nacio ciimba ciao igatuĩka, irio cia nyoni cia rĩera-inĩ na nyamũ cia gĩthaka.”


\par }{\PP \VS{5}Nĩgũkorwo Jehova ekuuga atĩrĩ: “Ndũkanatoonye mũciĩ ũrĩ na ndĩa ya mathiko; ndũgathiĩ gũcakaya kana gũcaayanĩra, nĩ ũndũ nĩnjeheretie kĩrathimo gĩakwa, na wendo wakwa, o na tha ciakwa harĩ andũ aya,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{6}“Andũ othe, anene na arĩa anini, nĩmagakuĩra bũrũri-inĩ ũyũ. Matigaathikwo kana macakaĩrwo, na gũtirĩ mũndũ ũgetiihangia kana enjwo mũtwe\FTNT{*}{{\FR 16:6 }{\FT{O na gũtuĩka andũ a Isiraeli rĩmwe nĩmenjagwo njuĩrĩ nĩ ũndũ wa arĩa akuũ, mũtugo ũyũ nĩwakananĩtio nĩ watho (Alaw 19:28; 21:5).}}} nĩ ũndũ wao.

\VS{7}Gũtirĩ mũndũ ũkaaheana irio cia kũhooreria acio maracakaĩra arĩa makuĩte,\FTNT{†}{{\FR 16:7 }{\FT{Warĩ mũtugo kũrĩ andũ arĩa maracakaya kũheo irio (2Sam 3:35; Ezek 24:17, 22).}}} o na akorwo nĩ ithe kana nyina, o na gũtirĩ mũndũ ũkaaheana kĩndũ gĩa kũnyua nĩguo amagirie maithori.


\par }{\PP \VS{8}“Ningĩ ndũkanatoonye mũciĩ ũrĩ na gĩathĩ, atĩ nĩguo ũikare thĩ nao mũrĩe na mũnyue.

\VS{9}Nĩgũkorwo Jehova, Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: ‘Matukũ-inĩ manyu nĩmũkeonera na maitho manyu ngakinyia mĩgambo ya ndũrũhĩ na ya gĩkeno mũthia o na niine mĩgambo ya mũhiki na mũhikania kũndũ gũkũ.’


\par }{\PP \VS{10}“Rĩrĩa ũkeera andũ aya maũndũ macio mothe nao makũũrie atĩrĩ, ‘Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte Jehova atũtuĩre mwanangĩko mũnene ũguo? Kaĩ twĩkĩte ihĩtia rĩrĩkũ? Nĩ mehia marĩkũ twĩhĩirie Jehova Ngai witũ?’

\VS{11}Hĩndĩ ĩyo ũmeere atĩrĩ: Jehova ekuuga atĩrĩ, ‘Nĩ tondũ maithe manyu nĩmandirikire, makĩrũmĩrĩra ngai ingĩ, magĩcitungatagĩra na magĩcihooyaga. Nĩmandirikire na makĩaga kũrũmia watho wakwa.

\VS{12}No inyuĩ nĩmwĩkĩte maũndũ ma waganu mũgakĩra maithe manyu. Ta rorai muone ũrĩa o ũmwe wanyu arũmĩrĩire ũremi wa ngoro yake thũku, handũ ha kũnjathĩkĩra.

\VS{13}Nĩ ũndũ ũcio nĩngũmũrutũrũra muume bũrũri ũyũ mũthiĩ bũrũri mũtooĩ inyuĩ ene, o na kana ũkamenywo nĩ maithe manyu, na mũrĩ kũu nĩmũgatungatagĩra ngai ingĩ mũthenya na ũtukũ, nĩgũkorwo ndigũcooka kũmwĩka maũndũ mega.’ ”


\par }{\PP \VS{14}Jehova ekuuga atĩrĩ, “O na kũrĩ ũguo, matukũ nĩmarooka rĩrĩa andũ matagacooka kuuga atĩrĩ, ‘Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo, ũrĩa warutire andũ a Isiraeli kuuma bũrũri wa Misiri,’

\VS{15}no makoigaga atĩrĩ, ‘Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo, ũrĩa warutire andũ a Isiraeli bũrũri ũrĩa ũrĩ mwena wa gathigathini, na akĩmaruta mabũrũri-inĩ mothe kũrĩa aamathaamĩirie.’ Nĩgũkorwo nĩngamacookia bũrũri-inĩ ũrĩa ndaaheire maithe mao.”


\par }{\PP \VS{16}Jehova ekuuga atĩrĩ, “No rĩrĩ, nĩngũtũmana gwĩtwo ategi a thamaki aingĩ, nao nĩmakamatega. Thuutha wa ũguo njooke ndũmanĩre aguĩmi aingĩ, nao nĩmakamaguĩma irĩma-inĩ, na tũrĩma-inĩ tuothe, na mĩatũka-inĩ ya ndwaro cia mahiga.

\VS{17}Maitho makwa nĩmoonaga mĩthiĩre yao yothe; ndĩngĩhithĩka harĩ niĩ, o namo mehia mao matingĩhithwo atĩ nĩguo maitho makwa mage kũmona.

\VS{18}Ngaamarĩhia maita meerĩ nĩ ũndũ wa waganu wao na mehia mao, nĩ ũndũ nĩmathaahĩtie bũrũri wakwa na mĩhaano ĩtarĩ muoyo mĩmeneku mũno, na makaiyũria igai rĩakwa na mĩhianano ĩrĩ magigi.”


\par }{\Q \VS{19}Atĩrĩrĩ Wee Jehova, o wee hinya wakwa, na kĩirigo gĩakwa kĩrũmu,

\par }{\QB o wee rĩũrĩro rĩakwa hĩndĩ ya mathĩĩna,

\par }{\Q ndũrĩrĩ igooka harĩwe

\par }{\QB ciumĩte ituri-inĩ cia thĩ, ciuge atĩrĩ,

\par }{\Q “Maithe maitũ matiarĩ na kĩndũ tiga ngai cia maheeni,

\par }{\QB o mĩhianano ĩyo ĩtarĩ kĩene na ĩtarĩ ũndũ mwega yamekĩire.


\par }{\Q \VS{20}Andũ nĩmethondekagĩra ngai ciao ene?

\par }{\QB Ĩĩ, no rĩrĩ, icio ti ngai!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Tondũ ũcio nĩngamaruta maamenye,

\par }{\QB ihinda-inĩ rĩĩrĩ nĩguo ngaamaruta ũhoro wa ũhoti na hinya wakwa.

\par }{\QB Hĩndĩ ĩyo nĩmakamenya atĩ rĩĩtwa rĩakwa nĩ Jehova.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}“Atĩrĩrĩ, mehia ma Juda makururĩtwo na karamu ga kĩgera,

\par }{\QB magakururwo na mũthia mũũgĩ wa kahiga ka nyaigĩ,

\par }{\Q ihengere-inĩ cia ngoro ciao,

\par }{\QB o na magakururwo hĩa-inĩ cia igongona ciao.


\par }{\Q \VS{2}O na ciana ciao nĩiririkanaga

\par }{\QB igongona ciao na itugĩ cia Ashera

\par }{\Q iria ciahaandĩtwo rungu rwa mĩtĩ ĩrĩa mĩruru,

\par }{\QB o na tũrĩma-inĩ tũrĩa tũraihu na igũrũ.


\par }{\Q \VS{3}Kĩrĩma gĩakwa kĩrĩa kĩrĩ bũrũri-inĩ,

\par }{\QB o hamwe na ũtonga waku, na mĩthiithũ yaku yothe-rĩ,

\par }{\Q nĩngacirekereria itahwo,

\par }{\QB o hamwe na kũndũ gwaku kũrĩa gũtũũgĩru,

\par }{\QB nĩ ũndũ wa mehia marĩa maiyũrĩte guothe bũrũri-inĩ waku.


\par }{\Q \VS{4}Nĩ ũndũ wa kwĩhia gwaku wee mwene,

\par }{\QB nĩũkoorwo nĩ igai rĩrĩa ndaakũheire.

\par }{\Q Nĩngagũtua ngombo ya thũ ciaku

\par }{\QB thĩinĩ wa bũrũri ũtooĩ,

\par }{\Q nĩgũkorwo nĩũtũmĩte marakara makwa maakane,

\par }{\QB na megũtũũra makanaga nginya tene.”


\par }{\PP \VS{5}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Kũgwatwo nĩ kĩrumi nĩ mũndũ ũrĩa wĩhokaga mũndũ,

\par }{\QB o ũcio wĩhokaga mũndũ nĩ ũndũ wa hinya wake,

\par }{\QB ngoro yake ĩkahutatĩra Jehova.


\par }{\Q \VS{6}Agaatuĩka o ta kĩhinga kĩrĩ werũ-inĩ ũtarĩ kĩndũ;

\par }{\QB ndakoona ũgaacĩru ihinda rĩakinya.

\par }{\Q Agaatũũra kũndũ kũmũ na kũrĩ nyoota werũ-inĩ,

\par }{\QB o kũu bũrũri-inĩ wa cumbĩ gũtatũũraga mũndũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“No kũrathimwo nĩ mũndũ ũrĩa wĩhokaga Jehova,

\par }{\QB o ũrĩa ũigĩte mwĩhoko wake harĩ we.


\par }{\Q \VS{8}Agaatuĩka ta mũtĩ ũhaandĩtwo hũgũrũrũ-inĩ cia maaĩ,

\par }{\QB ũrĩa ũtaambagia mĩri yaguo ĩgakinya rũũĩ-inĩ.

\par }{\Q Ndwĩtigagĩra hĩndĩ ya ũrugarĩ wa riũa wakinya;

\par }{\QB mathangũ maguo makoragwo marĩ maruru.

\par }{\Q Ndũngĩũma mwaka ũrĩa gũtarĩ mbura,

\par }{\QB na ndwagaga gũciara maciaro maguo.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Ngoro ya mũndũ nĩĩheenanagia gũkĩra ciũmbe iria ingĩ ciothe,

\par }{\QB na nĩ njaganu mũno.

\par }{\QB Nũũ ũngĩhota gũthuuthuuria ũhoro wayo?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Niĩ Jehova thuthuuragia ngoro,

\par }{\QB na ngoiruuria maũndũ marĩa mahithe meciiria-inĩ,

\par }{\Q nĩgeetha ndaathime mũndũ o mũndũ kũringana na maũndũ marĩa ekaga,

\par }{\QB o na kũringana na ũrĩa ciĩko ciake itariĩ.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}O ta ũrĩa ngware ĩkomagĩrĩria matumbĩ marĩa ĩtareketie-rĩ,

\par }{\QB ũguo noguo mũndũ ũrĩa wĩtongagia na njĩra itarĩ cia kĩhooto atariĩ.

\par }{\Q O matukũ ma muoyo wake magĩthiĩ kũigananĩria-rĩ,

\par }{\QB ũtonga ũcio nĩũkamweherera, nake marigĩrĩrio-inĩ nĩakeyonania arĩ mũkĩĩgu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Handũ haitũ harĩa haamũre, hahaanaine na gĩtĩ gĩa ũthamaki kĩrĩa kĩrĩ riiri,

\par }{\QB kĩrĩa gĩtũũrĩte gĩtũũgĩrĩtio kuuma o kĩambĩrĩria,


\par }{\Q \VS{13}Wee Jehova, o wee mwĩhoko wa Isiraeli,

\par }{\QB arĩa othe magũtirikaga nĩmagaconorithio.

\par }{\Q Arĩa makũhutatagĩra makoima harĩwe-rĩ,

\par }{\QB makaandĩkwo marĩĩtwa mao rũkũngũ-inĩ rwa thĩ,

\par }{\Q nĩ ũndũ nĩmatirikĩte Jehova,

\par }{\QB o we gĩthima kĩa maaĩ ma muoyo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Wee Jehova-rĩ, honia na nĩngũhona;

\par }{\QB honokia na nĩngũhonoka,

\par }{\QB nĩ ũndũ wee nowe ngoocaga.


\par }{\Q \VS{15}Andũ manjũũragia atĩrĩ,

\par }{\QB “Kaĩ ndũmĩrĩri ya Jehova ĩkĩrĩ kũ?

\par }{\QB Nĩĩkĩhingio rĩu!”


\par }{\Q \VS{16}Niĩ ndiũrĩte ngatiga gũtuĩka mũrĩithi waku;

\par }{\QB wee nĩũũĩ atĩ ndiĩrirĩirie mũthenya wa mũtino.

\par }{\QB Ũrĩa wothe njaragia na kanua gakwa ndũhithĩtwo harĩwe.


\par }{\Q \VS{17}Ndũgatuĩke itua-nda harĩ niĩ;

\par }{\QB wee nĩwe kĩĩhitho gĩakwa mũthenya wa mwanangĩko.


\par }{\Q \VS{18}Arĩa maanyariiraga maroconorithio,

\par }{\QB no niĩ-rĩ, ndũkanareke njonoke;

\par }{\Q maronyiitwo nĩ kĩmako,

\par }{\QB no niĩ-rĩ, ndũkanareke nyiitwo nĩ kĩmako.

\par }{\Q Makinyĩrĩrie mũthenya wa mwanangĩko;

\par }{\QB maniine na iniinana inene maita meerĩ.


\par }{\SH Kũiga Thabatũ ĩrĩ Theru
\par }
{\PP \VS{19}Jehova aanjĩĩrire atĩrĩ: “Thiĩ ũrũgame kĩhingo-inĩ kĩrĩa gĩĩtagwo kĩhingo kĩa andũ, kĩrĩa athamaki a Juda mageraga magĩtoonya itũũra-inĩ na makiuma; ningĩ ũrũgame ihingo-inĩ iria ingĩ ciothe cia Jerusalemu.

\VS{20}Mũmeere atĩrĩ, ‘Ta thikĩrĩriai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ athamaki a Juda, na andũ othe a Juda, na mũndũ o wothe ũrĩa ũtũũraga Jerusalemu, ũrĩa ũtoonyagĩra ihingo-inĩ ici.

\VS{21}Jehova ekuuga atĩrĩ: Mwĩmenyererei mũtikanakuue mũrigo mũthenya wa Thabatũ, kana mũũtoonyerie ihingo-inĩ cia Jerusalemu.

\VS{22}Mũtikanakuue mũrigo mũũrute nyũmba-inĩ cianyu, kana mũrute wĩra o na ũrĩkũ mũthenya wa Thabatũ, no rĩrĩ, mũthenya wa Thabatũ mũwamũrage, o ta ũrĩa ndaathire maithe manyu mekage.

\VS{23}No matiigana gũthikĩrĩria kana kũrũmbũiya ũhoro ũcio: moomirie ngingo, makĩaga gũthikĩrĩria, o na makĩrega gũtaarwo.

\VS{24}Jehova ekuuga atĩrĩ, mũngĩmenyerera mũnjathĩkĩre na mwage gũkuua mĩrigo mũmĩtoonyerie ihingo-inĩ cia itũũra rĩĩrĩ inene mũthenya wa Thabatũ, no mũmenyerere mũthenya wa Thabatũ mũwamũre na ũndũ wa kwaga kũruta wĩra mũthenya ũcio-rĩ

\VS{25}hĩndĩ ĩyo athamaki arĩa maikarĩire gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Daudi nĩmagatoonyera ihingo cia itũũra rĩĩrĩ inene marĩ na anene ao. O, hamwe na anene ao, nĩmagooka makuuĩtwo nĩ ngaari cia ita, na mahaicĩte mbarathi, marĩ hamwe na andũ a Juda, na andũ arĩa matũũraga Jerusalemu, narĩo itũũra rĩu-rĩ, nĩrĩgatũũrwo nĩ andũ nginya tene.

\VS{26}Andũ nĩmagooka moimĩte matũũra-inĩ ma Juda, o na tũtũũra-inĩ tũrĩa tũrigiicĩirie Jerusalemu, na moime bũrũri wa Benjamini na bũrũri ũrĩa ũrĩ magũrũ-inĩ ma irĩma cia mwena wa ithũĩro, na moime bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma o na wa Negevu, moke marehe indo cia maruta ma njino na cia magongona, na maruta ma mũtu, na ũbumba, na maruta ma gũcookia ngaatho nyũmba-inĩ ya Jehova.

\VS{27}No rĩrĩ, mũngĩrega kũnjathĩkĩra, na mwage kwamũra mũthenya wa Thabatũ na ũndũ wa kwaga gũkuua mũrigo o na ũrĩkũ rĩrĩa mũgũtoonyera ihingo-inĩ ici cia Jerusalemu mũthenya wa Thabatũ-rĩ, hĩndĩ ĩyo nĩngaakia mwaki ũtangĩhoreka ihingo-inĩ cia Jerusalemu nĩguo ũcine ciikaro ciao iria njirigĩre.’ ”




\par }\Chap{18}{\SH Nyũmba-inĩ ya Mũũmbi wa Nyũngũ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte harĩ Jehova, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Ikũrũka ũthiĩ nyũmba-inĩ ya mũũmbi wa nyũngũ, na wakinya kũu nĩkuo ngũkũheera ndũmĩrĩri yakwa.”

\VS{3}Nĩ ũndũ ũcio ngĩikũrũka ngĩthiĩ kũu nyũmba-inĩ ya mũũmbi wa nyũngũ, ngĩkora akĩruta wĩra na ngaari yake ya kũũmba nyũngũ.

\VS{4}No rĩrĩ, nyũngũ ĩrĩa ombaga na rĩũmba nĩyathũkire ĩrĩ o moko-inĩ make; nĩ ũndũ ũcio mũũmbi ũcio agĩcooka akĩũmba nyũngũ ĩngĩ na rĩũmba o rĩu, akĩmĩthondeka o ta ũrĩa onire yagĩrĩire gũthondekwo.


\par }{\PP \VS{5}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩkĩnginyĩrĩra, ngĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{6}“Inyuĩ andũ a nyũmba ya Isiraeli, githĩ to njĩke na inyuĩ o ta ũrĩa mũũmbi ũyũ wa nyũngũ ekaga?” Ũguo nĩguo Jehova ekuuga. “O ta rĩũmba rĩrĩ guoko-inĩ kwa mũũmbi-rĩ, ũguo nĩguo mũtariĩ mũrĩ guoko-inĩ gwakwa, inyuĩ andũ aya a nyũmba ya Isiraeli.

\VS{7}Hĩndĩ o yothe ingĩkaanĩrĩra, njuge rũrĩrĩ kana ũthamaki mũna ũmunyũrwo na mĩri, na unangwo, o na ũniinwo,

\VS{8}naruo rũrĩrĩ rũu ngaanĩtie rũngĩĩrira, rũtigane na ũũru waruo, nĩngaigua tha, njage kũrũĩka ũũru ũcio njiirĩire kũrũĩka.

\VS{9}Ningĩ ihinda rĩngĩ ingĩkaanĩrĩra njuge rũrĩrĩ kana ũthamaki mũna wakwo nĩguo wĩhaande,

\VS{10}naruo rũrĩrĩ rũu rũcooke rwĩke maũndũ marĩa nyonaga marĩ mooru na rwage kũnjathĩkĩra-rĩ, nĩngericũkwo, njage kũrũĩka wega ũcio njugĩte nĩngũrũĩka.


\par }{\PP \VS{11}“Nĩ ũndũ ũcio, rĩu ĩra andũ a Juda na arĩa matũũraga Jerusalemu atĩrĩ, ‘Jehova ekuuga atĩrĩ: Ta rorai muone! Nĩndĩrahaarĩria kũmũrehera mwanangĩko na ngathugunda njĩra ya kũmũũkĩrĩra. Nĩ ũndũ ũcio, garũrũkai mũtigane na mĩthiĩre yanyu mĩũru, mũndũ o mũndũ wanyu, na mũgarũrĩre mĩthiĩre yanyu na ciĩko cianyu.’

\VS{12}No-o magaacookia moige atĩrĩ, ‘Hatirĩ bata wa gũtaarwo. Tũgũthiĩ na mbere na mĩbango iitũ; mũndũ o mũndũ witũ ekũrũmĩrĩra ũremi wa ngoro yake thũku.’ ”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{13}Nĩ ũndũ ũcio Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Tuĩriai harĩ ndũrĩrĩ:

\par }{\QB Nũũ ũrĩ waigua ũndũ ta ũyũ?

\par }{\Q Ũndũ ũrĩ magigi mũno nĩwĩkĩtwo

\par }{\QB nĩ Isiraeli, ũrĩa mũirĩtu gathirange!


\par }{\Q \VS{14}Tharunji ya Lebanoni-rĩ,

\par }{\QB ĩrĩ yaaga hurũrũka-inĩ ciakĩo cia mahiga?

\par }{\Q Maaĩ mahehu makĩo marĩa moimaga matherũkĩro-inĩ ma kũraya-rĩ,

\par }{\QB marĩ maga gũtherera?


\par }{\Q \VS{15}No rĩrĩ, andũ akwa nĩmariganĩirwo nĩ niĩ;

\par }{\QB macinagĩra mĩhianano ĩtarĩ kĩene ũbumba,

\par }{\Q ĩrĩa yatũmire mahĩngwo mĩthiĩre-inĩ yao,

\par }{\QB makĩaga kũrũmĩrĩra mĩthiĩre ĩrĩa ya tene.

\par }{\Q Yatũmire magerere tũcĩra twa mĩkĩra,

\par }{\QB o na barabara iria itarĩ thondeke.


\par }{\Q \VS{16}Bũrũri wao ũgaatigwo ũrĩ mwanangĩku,

\par }{\QB ũgaatuĩka kũndũ gwa kũnyararwo nginya tene;

\par }{\Q arĩa othe makaahĩtũkĩra kuo-rĩ,

\par }{\QB nĩmakagega makĩinagia mĩtwe.


\par }{\Q \VS{17}O ta rũhuho rũkĩhurutana kuuma mwena wa irathĩro,

\par }{\QB noguo ngaamahurunja mbere ya thũ ciao;

\par }{\Q ngaamahutatĩra na njage kũmoonia ũthiũ wakwa

\par }{\QB mũthenya ũrĩa magaakorwo nĩ mwanangĩko.”


\par }{\PP \VS{18}Nao makiuga atĩrĩ, “Ũkai tũciirĩre ũrĩa tũgũũkĩrĩra Jeremia; nĩ ũndũ ũrutani wa watho ũrĩa athĩnjĩri-Ngai marutanaga ndũkoora, kana kĩrĩra kĩa andũ arĩa oogĩ kĩũre, o na kana ndũmĩrĩri ya anabii yũre. Nĩ ũndũ ũcio ũkai, tũmũtharĩkĩre na nĩmĩ ciitũ, na tũtikarũmbũiye ũndũ o wothe ekuuga.”


\par }{\Q \VS{19}Ta thikĩrĩria, Wee Jehova;

\par }{\QB igua ũrĩa aya aathitangi maroiga!


\par }{\Q \VS{20}Wega-rĩ, no ũrĩhwo na ũũru?

\par }{\QB No rĩrĩ, andũ acio nĩmanyenjeire irima.

\par }{\Q Ta ririkana ũrĩa ndaarũgamire mbere yaku,

\par }{\QB na ngĩmarĩrĩria,

\par }{\QB nĩguo ngirĩrĩrie marakara maku matikamakore.


\par }{\Q \VS{21}Nĩ ũndũ ũcio rekereria ciana ciao ngʼaragu;

\par }{\QB cineane, iniinwo na rũhiũ rwa njora.

\par }{\Q Reke atumia ao matigwo matarĩ ciana, na marĩ a ndigwa;

\par }{\QB rekereria arũme ao mooragwo,

\par }{\QB o nao aanake ao mooragĩrwo mbaara-inĩ na rũhiũ rwa njora.


\par }{\Q \VS{22}Kĩrĩro kĩroiguuo kuuma nyũmba-inĩ ciao

\par }{\QB rĩrĩa ũkaarehe andũ a kũmatharĩkĩra hi na hi,

\par }{\Q nĩ ũndũ nĩmanyenjeire irima nĩguo maanyite,

\par }{\QB na makanyumbĩkĩra mĩtego ya kũnyiita magũrũ makwa.


\par }{\Q \VS{23}No wee nĩũũĩ, Wee Jehova,

\par }{\QB ũrĩa wothe manjiirĩire nĩguo manjũrage.

\par }{\Q Tiga kũmarekera mahĩtia mao,

\par }{\QB kana kũhuura mehia macio mao mehere ũthiũ-inĩ waku.

\par }{\Q No marongʼaũranĩrio thĩ mbere yaku;

\par }{\QB meeke maũndũ macio rĩrĩa ũgaakorwo ũrakarĩte.




\par }\Chap{19}{\PP \VerseOne{1}Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: “Thiĩ ũgũre gatigithũ ka rĩũmba harĩ mũũmbi. Ũcooke woe athuuri amwe a kĩrĩndĩ na athĩnjĩri-Ngai amwe,

\VS{2}mumagare mũthiĩ Gĩtuamba-inĩ kĩa Beni-Hinomu, hakuhĩ na itoonyero rĩa Kĩhingo-kĩa-Ngĩo. Wakinya hau wanĩrĩre ũhoro ũrĩa ngũkwĩra,

\VS{3}uuge atĩrĩ, ‘Ta iguai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ athamaki a Juda, na andũ a Jerusalemu. Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli ekuuga atĩrĩ: Ta thikĩrĩriai! Nĩngũrehithia mwanangĩko kũndũ gũkũ ũrĩa ũgaatũma mũndũ o wothe ũrĩa ũkaũigua ararakwo nĩ matũ.

\VS{4}Nĩgũkorwo nĩmandirikĩte na magatũma haha hatuĩke handũ ha ngai cia kũndũ kũngĩ; nĩmacinĩire magongona kũrĩ ngai iria o ene, kana maithe mao, o na kana athamaki a Juda matooĩ, na makaiyũria kũndũ gũkũ thakame ya andũ arĩa matarĩ ũũru mekĩte.

\VS{5}Nĩmakĩĩte kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru gwa kũhooerwo Baali, na gwa gũcinagĩrwo ariũ ao na mwaki matuĩke maruta ma kũrutĩrwo Baali, ũndũ ũrĩa niĩ itaathanire wĩkagwo, kana ngĩũgweta, o na ũndũ ũtarĩ wagĩa meciiria-inĩ makwa.

\VS{6}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ, Mwĩmenyererei, tondũ matukũ nĩmarooka rĩrĩa andũ matagacooka gwĩtaga kũndũ gũkũ Tofethi, kana Gĩtuamba kĩa Beni-Hinomu, no gũgeetagwo Gĩtuamba gĩa Kũũraganĩrwo.


\par }{\PP \VS{7}“ ‘Kũndũ gũkũ nĩkuo ngathũkĩria mĩbango yothe ya Juda na ya Jerusalemu. Nĩngatũma mooragwo na hiũ cia njora nĩ thũ ciao, moko-inĩ ma andũ arĩa mendaga kũmaruta muoyo, nacio ciimba ciao ndĩciheane ituĩke nyama cia kũrĩĩo nĩ nyoni cia rĩera-inĩ na nyamũ cia gĩthaka.

\VS{8}Nĩngananga itũũra rĩĩrĩ ndũme rĩtuĩke kũndũ gwa kũnyararwo; arĩa othe makaahĩtũkĩra kuo nĩmakagega na mamanyũrũrie moona ũrĩa nguraro ciao cingĩhĩte.

\VS{9}Nĩngatũma marĩe nyama cia mĩĩrĩ ya ariũ na aarĩ ao, na o mũndũ arĩe nyama cia mwĩrĩ wa mũndũ ũrĩa ũngĩ hĩndĩ ĩrĩa magaakorwo marĩ na mĩnyamaro nĩ ũndũ wa gũthiũrũrũkĩrio nĩ thũ ciao iria ciendaga kũmaruta muoyo.’


\par }{\PP \VS{10}“Ũcooke ũũrage gatigithũ kau, acio mũgaathiĩ nao makĩonaga,

\VS{11}ũmeere atĩrĩ, ‘Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ: Nĩngahehenja rũrĩrĩ rũrũ, o na itũũra rĩĩrĩ, o ta ũrĩa mũndũ oragaga nyũngũ ya mũũmbi na ndĩcookaga gũthondekeka ĩtuĩke ngʼima rĩngĩ. Magaathika arĩa makuĩte kũu Tofethi nginya kwage handũ ha gũthikanwo.

\VS{12}Ũguo nĩguo ngeeka kũndũ gũkũ, o na andũ arĩa matũũraga kuo, ũguo nĩguo Jehova ekuuga. Nĩngatũma itũũra rĩĩrĩ inene rĩhaane o ta Tofethi.

\VS{13}Nyũmba iria irĩ Jerusalemu, o na cia athamaki a Juda nĩigathaahio o ta gũkũ Tofethi: nyũmba ciothe iria maacinĩire ũbumba igũrũ rĩacio, makĩũcinĩra mbũtũ ciothe cia njata, na magĩitagĩra ngai ingĩ maruta ma indo cia kũnyuuo.’ ”


\par }{\PP \VS{14}Jeremia agĩcooka akĩhũndũka kuuma Tofethi, o kũu Jehova aamũtũmĩte akarathĩre andũ ũhoro, nake akĩrũgama nja ya hekarũ ya Jehova, akĩĩra andũ othe atĩrĩ,

\VS{15}“Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o Wee Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ, ‘Ta thikĩrĩriai! Nĩngũrehithĩria itũũra rĩĩrĩ inene, o na tũtũũra tũrĩa tũrĩrigiicĩirie tuothe mwanangĩko ũrĩa wothe ngwetete igũrũ rĩao, nĩ ũndũ nĩmoomirie ngingo, makĩaga gũthikĩrĩria ciugo ciakwa.’ ”




\par }\Chap{20}{\SH Jeremia na Pashuri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Rĩrĩa Pashuri ũrĩa mũthĩnjĩri-Ngai, mũrũ wa Imeri, o ũcio warĩ mũnene wa arĩa angĩ kũu hekarũ-inĩ ya Jehova, aiguire Jeremia akĩratha maũndũ macio-rĩ,

\VS{2}agĩathana Jeremia ũcio mũnabii ahũũrwo na oohererwo magũrũ ndungu-inĩ hau Kĩhingo-inĩ kĩa Rũgongo kĩa Benjamini, o kũu hekarũ-inĩ ya Jehova.

\VS{3}Mũthenya ũcio warũmĩrĩire, rĩrĩa Pashuri aamuohorithirie ndungu magũrũ, Jeremia akĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩĩtwa rĩrĩa Jehova agũtuĩte ti Pashuri, no ũrĩĩtagwo Magori-Misabibu.

\VS{4}Nĩ ũndũ Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Nĩngũtũma ũtuĩke ta ũndũ wa kũguoyohia kũrĩ wee mwene o na wa kũmakia arata aku othe;\FTNT{*}{{\FR 20:4 }{\FT{Rĩĩtwa rĩerũ rĩa Pashuri rĩarĩ rĩa gwĩkĩra Juda guoya; andũ a Juda maarĩ matahwo matwarwo bũrũri wa Babuloni.}}} nĩũkeyonera na maitho maku rĩrĩa andũ acio makooragwo na rũhiũ rwa njora rwa thũ ciao. Nĩnganeana andũ a Juda othe kũrĩ mũthamaki wa Babuloni, nake amatahe amatware Babuloni, kana amooragithie na rũhiũ rwa njora.

\VS{5}Nĩnganeana ũtonga wothe wa itũũra rĩĩrĩ inene kũrĩ thũ ciao: maciaro marĩo mothe, indo ciothe ciarĩo cia bata, o na mĩthithũ yothe ya athamaki a Juda. Nĩmagacitaha macitware Babuloni.

\VS{6}Nawe Pashuri, na arĩa othe matũũraga gwaku nyũmba, nĩ mũgaatahwo mũtwarwo Babuloni. Kũu nĩkuo ũgaakuĩra na ũthikwo o kuo, wee hamwe na arata aku othe arĩa ũrathagĩra ũhoro wa maheeni.’ ”


\par }{\SH Mateta ma Jeremia
\par }
{\Q \VS{7}Wee Jehova, nĩwaheenereirie, na niĩ ngĩheeneka,

\par }{\QB wangĩririe hinya ũkĩĩhoota.

\par }{\Q Ndindaga ngĩthekererwo mũthenya wothe;

\par }{\QB nyũrũragio nĩ mũndũ o wothe.


\par }{\Q \VS{8}Rĩrĩa rĩothe ngwaria-rĩ, nyanagĩrĩra

\par }{\QB ngĩhunjanagĩria ũhoro wa maũndũ ma ũhinya, na ma mwanangĩko.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio ndũmĩrĩri ya Jehova

\par }{\QB ĩndeeheire o kũrumwo na kũnyararwo mũthenya wothe.


\par }{\Q \VS{9}No ingiuga atĩrĩ, “Ndigũcooka kũmũgweta

\par }{\QB kana kwaria ngĩgwetaga rĩĩtwa rĩake,”

\par }{\Q ndũmĩrĩri yake ĩrĩa ĩrĩ ngoro-inĩ yakwa ĩhaana ta mwaki,

\par }{\QB o ta mwaki ũhingĩrĩirio mahĩndĩ-inĩ makwa.

\par }{\Q Nĩnogetio nĩkũmĩiga thĩinĩ wakwa,

\par }{\QB na ti-itherũ ndingĩhota.


\par }{\Q \VS{10}Nĩnjiguaga andũ aingĩ makĩheehana atĩrĩ,

\par }{\QB “Itua-nda rĩrĩ mĩena yothe!

\par }{\QB Nĩacukanĩrĩrwo! Nĩtũmũcuukanĩrĩre!”

\par }{\Q Arata akwa othe

\par }{\QB metereire ndenderũke, makiugaga atĩrĩ,

\par }{\Q “Hihi nĩekũheeneka;

\par }{\QB hĩndĩ ĩyo nĩtũkũmũtooria,

\par }{\QB twĩrĩhĩrie harĩ we.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}No rĩrĩ, Jehova arĩ hamwe na niĩ ta njamba ĩrĩ hinya;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio andũ arĩa maanyariiraga

\par }{\QB nĩmakahĩngwo na matikahootana.

\par }{\Q Nĩmagaconorithio mũno nĩgũkorwo matigaatooria;

\par }{\QB kũnyararwo kwao gũtikariganĩra o na rĩ.


\par }{\Q \VS{12}Wee Jehova Mwene-Hinya-Wothe, wee ũtuĩragia andũ arĩa athingu,

\par }{\QB na ũkoiruuria maũndũ ma ngoro na ma meciiria,

\par }{\Q reke ndĩĩonere wee ũkĩndĩhĩria harĩ andũ aya,

\par }{\QB nĩgũkorwo wee nĩwe ndekereirie maũndũ makwa mothe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Inĩrai Jehova!

\par }{\QB Goocai Jehova!

\par }{\Q Nĩgũkorwo nĩahonokagia mĩoyo ya arĩa abatari,

\par }{\QB akamĩruta moko-inĩ ma arĩa aaganu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Mũthenya ũrĩa ndaciarirwo ũrogwatwo nĩ kĩrumi!

\par }{\QB Mũthenya ũrĩa maitũ aanjiarire-rĩ, ũroaga kũrathimwo!


\par }{\Q \VS{15}Mũndũ ũrĩa waheire baba ũhoro ũcio arogwatwo nĩ kĩrumi,

\par }{\QB ũrĩa watũmire akene mũno, rĩrĩa aamwĩrire atĩrĩ,

\par }{\QB “Nĩũciarĩirwo mwana wa kahĩĩ!”


\par }{\Q \VS{16}Mũndũ ũcio-rĩ, arotuĩka o ta matũũra

\par }{\QB marĩa Jehova aangʼaũranirie atarĩ na tha.

\par }{\Q Arotũũra aiguaga mũkayo o rũciinĩ,

\par }{\QB na akaigua mbu ya mbaara mĩaraho.


\par }{\Q \VS{17}Nĩ ũndũ ndanjũragire ndĩ nda ya maitũ,

\par }{\QB nĩguo maitũ atuĩke o taarĩ mbĩrĩra yakwa,

\par }{\QB nayo nda yake ĩtũũre ĩimbĩte nginya tene.


\par }{\Q \VS{18}Rĩu-rĩ, ndoimire nda ya maitũ nĩkĩ,

\par }{\QB nyonage o thĩĩna na kĩeha,

\par }{\QB na ndĩkĩrĩrie matukũ makwa njonokete?




\par }\Chap{21}{\SH Ngai kũrega Ihooya rĩa Zedekia
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte harĩ Jehova, hĩndĩ ĩrĩa Mũthamaki Zedekia amũtũmĩire Pashuri mũrũ wa Malikija, na Zefania mũrũ wa Maaseia mũthĩnjĩri-Ngai. Makĩmwĩra atĩrĩ:

\VS{2}“Tũtuĩrĩrie ũhoro harĩ Jehova, nĩ ũndũ Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni, nĩatũtharĩkĩire. Hihi Jehova nĩegũtwĩkĩra maũndũ ma magegania o ta ũrĩa anatwĩkĩra mahinda ma tene, nĩguo mũthamaki ũcio atweherere.”


\par }{\PP \VS{3}No Jeremia akĩmacookeria atĩrĩ, “Ĩrai Zedekia atĩrĩ,

\VS{4}‘Ũũ nĩguo Jehova Ngai wa Isiraeli ekuuga: Ngirie gũtũma indo icio cia mbaara, o icio irĩ moko-inĩ manyu, iria mũrahũthĩra mũkĩrũa mbaara na mũthamaki wa Babuloni na andũ a Babuloni arĩa marĩ nja ya rũthingo mamũrigiicĩirie, imũcookerere imũhũũre inyuĩ ene. Andũ acio nao nĩngamacookanĩrĩria thĩinĩ wa itũũra rĩĩrĩ inene.

\VS{5}Niĩ mwene nĩngahũũrana na inyuĩ ndambũrũkĩtie guoko gwakwa, o na njĩkĩrĩte njora yakwa hinya, ndaakarĩte, na ndĩ na mangʼũrĩ na marũrũ maingĩ.

\VS{6}Nĩngahũũra kĩrĩa gĩothe gĩtũũraga itũũra rĩĩrĩ inene, andũ na nyamũ, ciothe ciũragwo na mũthiro mũũru mũno.

\VS{7}Ningĩ Jehova ekuuga atĩrĩ: Thuutha ũcio-rĩ, nĩnganeana Zedekia, mũthamaki wa Juda, na anene ake, o na andũ arĩa angĩ magaakorwo matigaire itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene, arĩa matooragirwo nĩ mũthiro ũcio, kana rũhiũ rwa njora, kana ngʼaragu, ndĩmaneane kũrĩ Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni, na kũrĩ thũ ciao iria ciendaga kũmaruta muoyo. Nĩakamooragithia na rũhiũ rwa njora; ndakamaiguĩra tha, kana amacaaĩre, o na kana amaiguĩre kĩeha.’


\par }{\PP \VS{8}“O na ningĩ wĩre andũ acio atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Atĩrĩrĩ, nĩngũiga njĩra ya muoyo, o na njĩra ya gĩkuũ mbere yanyu.

\VS{9}Mũndũ ũrĩa wothe ũgũikara itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene, akooragwo na rũhiũ rwa njora, kana ngʼaragu, kana mũthiro. No ũrĩa wothe ũgaathiĩ eneane kũrĩ andũ a Babuloni arĩa mamũrigiicĩirie nĩagatũũra muoyo; nĩakahonokia muoyo wake.

\VS{10}Nĩnduĩte atĩ nĩngũgera itũũra rĩĩrĩ inene ngero njũru, na ndirĩ wega ingĩrĩĩka, ũguo nĩguo Jehova ekuuga. Nĩrĩkũneanwo moko-inĩ ma mũthamaki wa Babuloni, nake arĩniine na mwaki.’


\par }{\PP \VS{11}“Ningĩ wĩre nyũmba ya ũthamaki wa Juda atĩrĩ, ‘Iguai ndũmĩrĩri ya Jehova;

\VS{12}atĩrĩ, inyuĩ andũ a nyũmba ya Daudi, ũũ nĩguo Jehova ekuuga:

\par }{\Q “ ‘Tuithanagiai ciira na kĩhooto rũciinĩ o rũciinĩ;

\par }{\QB teithũrai mũndũ ũrĩa ũtunyĩtwo indo ciake

\par }{\QB kuuma guoko-inĩ kwa mũmũhinyĩrĩria,

\par }{\Q kana mangʼũrĩ makwa mamũũkĩrĩre maakanĩte ta mwaki

\par }{\QB nĩ ũndũ wa ũũru ũrĩa mwĩkĩte,

\par }{\QB maakane ta mwaki ũtangĩhoreka nĩ mũndũ.


\par }{\Q \VS{13}Nĩngũmũũkĩrĩra, inyuĩ andũ a Jerusalemu,

\par }{\QB o inyuĩ mũtũũraga rũgongo igũrũ rwa gĩtuamba gĩkĩ,

\par }{\QB kũrĩa kwaraganu ndwaro-inĩ cia mahiga,

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga,

\par }{\Q o wee uugaga atĩrĩ, “Nũũ ũngĩhota gũtũũkĩrĩra?

\par }{\QB Nũũ ũngĩkĩhota gũtoonya kĩũrĩro-inĩ giitũ?”


\par }{\Q \VS{14}Nĩngamũherithia kũringana na ciĩko cianyu,

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q Nĩngaakia mwaki mĩtitũ-inĩ yanyu,

\par }{\QB ũrĩa ũkaaniina kĩrĩa gĩothe kĩmũrigiicĩirie.’ ”




\par }\Chap{22}{\SH Athamaki arĩa Aaganu Gũtuĩrwo Ciira
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jehova ekuuga atĩrĩ, “Ikũrũka ũthiĩ nginya nyũmba ya ũthamaki ya mũthamaki wa Juda\FTNT{*}{{\FR 22:1 }{\FT{Nyũmba ya mũthamaki yarĩ mũhuro wa hekarũ (26:10-12).}}} ũhunjie ndũmĩrĩri ĩno kuo, uuge atĩrĩ:

\VS{2}‘Ta thikĩrĩria ndũmĩrĩri ya Jehova, wee mũthamaki wa Juda, o wee ũikarĩire gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Daudi: wee mwene, na anene aku, o na andũ anyu arĩa matoonyagĩra ihingo-inĩ ici.

\VS{3}Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Ĩkagai maũndũ marĩa magĩrĩire na ma kĩhooto. Honokagiai mũndũ ũrĩa ũtunyĩtwo indo ciake kuuma guoko-inĩ kwa mũmũhinyĩrĩria. Mũtikaneeke ũndũ mũũru kana maũndũ ma kũhũthĩra hinya harĩ mũndũ wa kũngĩ, kana harĩ mwana wa ngoriai kana mũtumia wa ndigwa, na ningĩ kũndũ gũkũ mũtikanaitithie thakame ya mũndũ ũtekĩte ũũru.

\VS{4}Nĩgũkorwo mũngĩmenyerera mwathĩkĩre mawatho maya, hĩndĩ ĩyo athamaki arĩa maikarĩire gĩtĩ kĩa Daudi gĩa ũthamaki nĩmarĩtoonyagĩra ihingo-inĩ cia nyũmba ya ũthamaki, mahaicĩte ngaari cia ita na mbarathi, marĩ hamwe na anene ao, o na andũ ao.

\VS{5}No mũngĩkaaga gwathĩkĩra mawatho maya, Jehova ekuuga atĩrĩ, Ndehĩta na Rĩĩtwa rĩakwa mwene atĩ nyũmba ĩno ya ũthamaki nĩĩkanangwo.’ ”


\par }{\PP \VS{6}Nĩ ũndũ Jehova ekuuga atĩrĩ ũhoro ũkoniĩ nyũmba ya ũthamaki ya mũthamaki wa Juda:

\par }{\Q “O na gũtuĩka ũhaana ta Gileadi harĩ niĩ,

\par }{\QB ũkahaana ta gacũmbĩrĩ ka Lebanoni,

\par }{\Q ti-itherũ nĩngatũma ũtuĩke ta werũ ũtarĩ kĩndũ,

\par }{\QB ũtuĩke ta matũũra matatũũragwo.


\par }{\Q \VS{7}Nĩngagũtũmĩra andũ magũũkĩrĩre, makwanange,

\par }{\QB o ũmwe wao eyohete indo ciake cia mbaara,

\par }{\Q na nĩmagatemanga mĩtarakwa yaku ĩrĩa mĩega mũno,

\par }{\QB mamĩikie mwaki-inĩ.


\par }{\PP \VS{8}“Andũ a ndũrĩrĩ nyingĩ nĩmakahĩtũkĩra itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene na nĩmakooranagia atĩrĩ, ‘Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte Jehova eke itũũra rĩĩrĩ inene maũndũ ta maya?’

\VS{9}Nao nĩmagacookerio atĩrĩ, ‘Nĩ tondũ nĩmatirikire ũhoro wa kũrũmĩrĩra kĩrĩkanĩro kĩa Jehova Ngai wao, makĩhooya na magĩtungatĩra ngai ingĩ.’ ”


\par }{\Q \VS{10}Mũtikarĩrĩre mũthamaki ũcio ũkuĩte, kana mũcakae nĩ ũndũ wa kũũrwo nĩwe;

\par }{\QB no rĩrĩ, rĩrai na mũgirĩke nĩ ũndũ wa ũcio ũthaamĩtio,

\par }{\Q nĩ tondũ, ũcio ndagacooka kwao,

\par }{\QB kana oone bũrũri ũrĩa aaciarĩirwo rĩngĩ.


\par }{\MM \VS{11}Nĩ ũndũ Jehova ekuuga atĩrĩ ũhoro ũkoniĩ Shalumu\FTNT{†}{{\FR 22:11 }{\FT{Shalumu nĩ rĩĩtwa rĩngĩ rĩa Jehoahazu.}}} mũrũ wa Josia, ũrĩa wacookire ithenya rĩa ithe Josia, mũthamaki wa Juda, no nĩacookire akiuma kũndũ gũkũ: “Ndarĩ hĩndĩ agaacooka gũkũ gũthamaka.

\VS{12}Agaakuĩra kũu aatwarirwo arĩ mũgwate; ndakoona bũrũri ũyũ rĩngĩ.”


\par }{\Q \VS{13}“Kaĩ ũrĩa wakaga nyũmba yake ya ũthamaki na njĩra itarĩ cia ũthingu arĩ na haaro-ĩ!

\par }{\QB o ũcio wakaga tũnyũmba twake twa ngoroba na maũndũ matarĩ ma kĩhooto,

\par }{\Q na akarutithia andũ a bũrũri wake wĩra ũtarĩ mũcaara,

\par }{\QB akaaga kũmarĩha kĩrĩa maagĩrĩirwo nĩ kũheo nĩ ũndũ wa wĩra ũcio wao.


\par }{\Q \VS{14}Oigaga atĩrĩ, ‘Nĩngwĩyakĩra nyũmba nene ya ũthamaki,

\par }{\QB ĩrĩ na tũnyũmba twa ngoroba.’

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio amĩakaga ĩrĩ na ndirica nene,

\par }{\QB na akamĩhũũrĩrĩra mbaũ cia mũtarakwa,

\par }{\QB o na akamĩgemia na rangi mũtune.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Kũgĩa na mbaũ nyingĩ mũno cia mĩtarakwa-rĩ,

\par }{\QB no gũtũme ũtuĩke mũthamaki?

\par }{\Q Githĩ thoguo ndaarĩ o na gĩa kũrĩa na gĩa kũnyua?

\par }{\QB Ekaga maũndũ marĩa maagĩrĩire na ma kĩhooto,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio maũndũ make mothe makĩgaacĩra.


\par }{\Q \VS{16}Aaciiragĩrĩra andũ arĩa athĩĩni na arĩa abatari,

\par }{\QB na nĩ ũndũ ũcio maũndũ make mothe makĩgaacĩra.

\par }{\Q Githĩ ũguo tiguo kũmenyana na niĩ?”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{17}“No rĩrĩ, maitho maku na ngoro yaku

\par }{\QB irorereirio o uumithio ũtarĩ wa kwĩhokeka,

\par }{\Q cikeerekera gũitithia thakame ya andũ matarĩ ũũru mekĩte,

\par }{\QB o na kũhinyanĩrĩria, na gwĩtia indo na hinya.”


\par }{\MM \VS{18}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ ũhoro ũkoniĩ Jehoiakimu mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda:

\par }{\Q “Andũ matikamũrĩrĩra makiugaga atĩrĩ:

\par }{\QB ‘Wũi-ĩiya, mũrũ-wa-Ithe-witũ-ĩ! Wũi-ĩiya mwarĩ-wa-ithe-witũ-ĩ!’

\par }{\Q Ningĩ matikamũrĩrĩra makiugaga:

\par }{\QB ‘Wũi-ĩiya mwathi-witũ-ĩ! Wũi-ĩiya riiri-wake-ĩ!’


\par }{\Q \VS{19}Agaathikwo o ta ũrĩa ndigiri ĩthikagwo:

\par }{\QB agaakururio, aikio na kũu nja ya ihingo cia Jerusalemu.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Ambata, ũthiĩ Lebanoni, ũkanĩrĩre kuo,

\par }{\QB ũreke mũgambo waku ũiguĩke kũu Bashani,

\par }{\Q na ũkayũrũrũke kuuma Abarimu,

\par }{\QB nĩgũkorwo athiritũ aku othe nĩahehenje.


\par }{\Q \VS{21}Nĩndagũkaanirie rĩrĩa weiguaga ũrĩ mũgitĩre,

\par }{\QB nowe ũkiuga atĩrĩ, ‘Ndigũthikĩrĩria!’

\par }{\Q Ũyũ ũkoretwo ũrĩ mũthiĩre waku kuuma ũrĩ o mũnini;

\par }{\QB wee ndũrĩ wanjathĩkĩra.


\par }{\Q \VS{22}Arĩithi aku othe makaahurutwo nĩ rũhuho,

\par }{\QB nao athiritũ aku nĩmagathaamĩrio kũngĩ.

\par }{\Q Hĩndĩ ĩyo nĩũgaconoka na ũnyararithio

\par }{\QB nĩ ũndũ wa waganu waku wothe.


\par }{\Q \VS{23}Inyuĩ mũtũũraga Lebanoni,

\par }{\QB o inyuĩ mũikaraga nyũmba cia mĩtarakwa,

\par }{\Q kaĩ nĩmũgacakaya rĩrĩa mũkanyiitwo nĩ ruo,

\par }{\QB o ruo ta rwa mũndũ-wa-nja akĩrũmwo-ĩ!”


\par }{\PP \VS{24}Jehova ekuuga atĩrĩ, “O ta ũrĩa niĩ ndũũraga muoyo-rĩ, wee Jekonia, mũrũ wa Jehoiakimu mũthamaki wa Juda, o na ũngĩrĩ gĩcũhĩ kĩa mũhũũri kĩrĩ guoko-inĩ gwakwa kwa ũrĩo-rĩ, no gũkũruta ingĩkũruta ho.

\VS{25}Ngũkũneana kũrĩ arĩa magũcaragia makũrute muoyo, o acio wĩtigagĩra, ngũneane kũrĩ Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni na kũrĩ andũ a Babuloni.

\VS{26}Wee hamwe na maitũguo ũrĩa wagũciarire, ngamũnyuguta bũrũri ũngĩ kũrĩa mũtaciarĩirwo, na kũu nĩkuo inyuĩ eerĩ mũgakuĩra.

\VS{27}Mũtirĩ hĩndĩ mũgaacooka gũkũ bũrũri ũyũ mwĩriragĩria gũgaacooka.”


\par }{\Q \VS{28}Hĩ anga mũndũ ũcio wĩtagwo Jekonia, nĩ nyũngũ nguũ na nyarare,

\par }{\QB na kĩndũ gĩtarĩ mũndũ ũngĩkĩenda?

\par }{\Q Nĩ kĩĩ gĩgũtũma we hamwe na ciana ciake manyugutwo,

\par }{\QB na maikio bũrũri matooĩ?


\par }{\Q \VS{29}Atĩrĩrĩ, wee bũrũri, bũrũri, bũrũri ũyũ,

\par }{\QB ta thikĩrĩria ndũmĩrĩri ya Jehova!


\par }{\Q \VS{30}Ũũ nĩguo Jehova ekuuga:

\par }{\Q “Mũndũ ũyũ nĩandĩkwo maandĩko-inĩ, ta mũndũ ũtarĩ mwana,

\par }{\QB mũndũ ũtakagaacĩra mũtũũrĩre-inĩ wake wothe,

\par }{\Q nĩgũkorwo gũtirĩ mwana wake ũkaagaacĩra,

\par }{\Q gũtirĩ ũgaikarĩra gĩtĩ gĩa ũthamaki kĩa Daudi

\par }{\QB kana athamake rĩngĩ thĩinĩ wa Juda.”




\par }\Chap{23}{\SH Rũhonge rwa Ũthingu
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Hĩ! Kaĩ arĩithi arĩa maniinaga na makahurunja mbũri cia rũũru rwakwa marĩ na haaro-ĩ!” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{2}Nĩ ũndũ ũcio Jehova Ngai wa Isiraeli ekũũria arĩithi arĩa marĩithagia andũ akwa atĩrĩ: “Tondũ nĩmũhurunjĩte mbũri ciakwa na mũgaciingata, na nĩmwagĩte gũcimenyerera-rĩ, nĩngamũherithia nĩ ũndũ wa ũũru ũcio mwĩkĩte,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{3}“Niĩ mwene nĩngacookereria matigari ma rũũru rwa mbũri ciakwa kuuma mabũrũri mothe marĩa ndaacitwarithirie, ndĩcicookie ũrĩithio-inĩ wacio, na nĩigaciaranĩra kuo, cingĩhe.

\VS{4}Nĩngacirehera arĩithi a gũcirĩithagia, na itigacooka gwĩtigĩra kana kũmaka, na gũtirĩ o na ĩmwe yacio ĩkoora,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{5}Jehova ekuuga atĩrĩ, “Matukũ nĩmarooka

\par }{\QB rĩrĩa ngaarahũrĩra Daudi mũndũ mũthingu ũgerekanĩtio na Rũhonge rwa mũtĩ,

\par }{\Q na nĩwe Mũthamaki ũrĩa ũgaathamakaga arĩ na ũũgĩ,

\par }{\QB na ageekaga maũndũ marĩa magĩrĩire na ma kĩhooto bũrũri-inĩ.


\par }{\Q \VS{6}Matukũ-inĩ make-rĩ, Juda nĩakahonokio,

\par }{\QB nake Isiraeli atũũre arĩ mũgitĩre.

\par }{\Q Nake ageetagwo rĩĩtwa rĩrĩ:

\par }{\QB Jehova-Ũthingu-Witũ.”


\par }{\MM \VS{7}Nĩ ũndũ ũcio Jehova ekuuga atĩrĩ: “Matukũ nĩmarooka, rĩrĩa andũ matagacooka kuuga atĩrĩ, ‘Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo, ũrĩa warutire andũ a Isiraeli kuuma bũrũri wa Misiri,’

\VS{8}no makoigaga atĩrĩ, ‘Ti-itherũ, o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo, ũrĩa warutire njiaro cia Isiraeli bũrũri ũrĩa ũrĩ mwena wa gathigathini, na kuuma mabũrũri-inĩ mothe kũrĩa aamathaamĩirie.’ Hĩndĩ ĩyo magaatũũra bũrũri wao ene.”


\par }{\SH Anabii a Maheeni
\par }
{\PP \VS{9}Ũhoro ũkoniĩ anabii nĩ atĩrĩ:

\par }{\Q Ngoro yakwa nĩthuthĩku;

\par }{\QB mahĩndĩ makwa mothe nĩmarainaina.

\par }{\Q Haana ta mũndũ mũrĩĩu,

\par }{\QB ngahaana ta mũndũ mũtoorie nĩ ndibei,

\par }{\Q nĩ ũndũ wa Jehova,

\par }{\QB na nĩ ũndũ wa ndũmĩrĩri ciake theru.


\par }{\Q \VS{10}Bũrũri ũyũ ũiyũrĩte itharia;

\par }{\QB bũrũri ũyũ ũikarĩte ũrĩ mũngʼaru nĩ ũndũ wa kĩrumi,

\par }{\QB naguo ũrĩithio wothe kũu werũ-inĩ ũkahooha.

\par }{\Q Anabii marũmĩrĩire mĩtũũrĩre mĩũru,

\par }{\QB na makahũthĩra hinya wao ũrĩa gũtagĩrĩire.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Anabii na athĩnjĩri-Ngai matiĩtigagĩra Ngai;

\par }{\QB o na thĩinĩ wa hekarũ-inĩ yakwa,

\par }{\QB nĩndĩĩoneire waganu wao,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{12}“Nĩ ũndũ ũcio njĩra yao nĩĩgũtuĩka ndenderũ;

\par }{\QB magaathaamĩrio nduma-inĩ,

\par }{\QB na kũu nĩkuo makaagũĩra.

\par }{\Q Nĩngamarehithĩria mwanangĩko

\par }{\QB mwaka-inĩ ũrĩa makaaherithio,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Thĩinĩ wa anabii a Samaria-rĩ,

\par }{\QB nĩndonire ũndũ ũrĩ magigi, naguo nĩ ũyũ:

\par }{\Q Maarathaga mohoro na rĩĩtwa rĩa Baali,

\par }{\QB nao makĩhĩtithia andũ akwa a Isiraeli.


\par }{\Q \VS{14}Ningĩ thĩinĩ wa anabii a Jerusalemu-rĩ,

\par }{\QB nĩnyonete ũndũ mũũru mũno, naguo nĩ ũyũ:

\par }{\QB Matharanagia, na magatũũra maheenanagia.

\par }{\Q Mekagĩra moko ma eeki naaĩ hinya,

\par }{\QB gũkaaga mũndũ ũngĩgarũrũka atigane na waganu wake.

\par }{\Q Othe mahaanĩte ta Sodomu harĩ niĩ;

\par }{\QB andũ a Jerusalemu mahaana o ta Gomora.”


\par }{\PP \VS{15}Nĩ ũndũ ũcio, ũhoro ũkoniĩ anabii acio, Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga ũũ:

\par }{\Q “Nĩngatũma marĩe irio ndũrũ

\par }{\QB na manyue maaĩ marĩ na thumu,

\par }{\Q nĩ ũndũ kuuma kũrĩ anabii a Jerusalemu,

\par }{\QB wagi wa gwĩtigĩra Ngai ũhunjĩte bũrũri-inĩ guothe.”


\par }{\PP \VS{16}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga:

\par }{\Q “Mũtigathikĩrĩrie ũrĩa anabii acio maramũrathĩra;

\par }{\QB nĩ ciĩrĩgĩrĩro cia tũhũ mamũheaga.

\par }{\Q Maaragia ũhoro wa cioneki ciumĩte meciiria-inĩ mao ene,

\par }{\QB no ti kuuma kanua ka Jehova.


\par }{\Q \VS{17}Mathiiaga na mbere na kwĩra andũ arĩa maathũire atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Jehova ekuuga atĩrĩ: Nĩmũkũgĩa na thayũ.’

\par }{\Q Na kũrĩ arĩa othe marũmagĩrĩra ũremi wa ngoro ciao,

\par }{\QB makameera atĩrĩ, ‘Gũtirĩ ũũru ũkũmũkora.’


\par }{\Q \VS{18}No rĩrĩ, nũũ wao ũrĩ warũgama ciira-inĩ wa Jehova,

\par }{\QB akĩona kana akĩigua kiugo gĩake.

\par }{\QB Nũũ wathikĩrĩirie kana akĩigua kiugo gĩake?


\par }{\Q \VS{19}Atĩrĩrĩ, kĩhuhũkanio kĩa Jehova

\par }{\QB gĩgaatuthũka na mangʼũrĩ,

\par }{\Q ta kĩhuhũkanio kĩnene gĩkĩharũrũka,

\par }{\QB nakĩo kĩgũĩre mĩtwe ya andũ arĩa aaganu.


\par }{\Q \VS{20}Marakara macio ma Jehova matigaathira,

\par }{\QB o nginya rĩrĩa akaahingia

\par }{\QB muoroto wa ngoro yake.

\par }{\Q Matukũ-inĩ marĩa magooka-rĩ,

\par }{\QB nĩmũgataũkĩrwo nĩ ũhoro ũcio wega.


\par }{\Q \VS{21}Anabii acio-rĩ, ti niĩ ndaamatũmire,

\par }{\QB no rĩrĩ, nĩmatengʼerete na ndũmĩrĩri ciao;

\par }{\Q niĩ ndiamaarĩirie,

\par }{\QB no-o no marathĩte mohoro.


\par }{\Q \VS{22}No korwo nĩmarũgamĩte ciira-inĩ wakwa-rĩ,

\par }{\QB nĩmangĩahunjirie ndũmĩrĩri yakwa kũrĩ andũ akwa,

\par }{\Q na nĩmangĩagarũrũkĩte, magatigana na mĩthiĩre yao mĩũru,

\par }{\QB na magatigana na ciĩko ciao njũru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“Kaĩ ndĩ Ngai wa o gũkũ gũkuhĩ,

\par }{\QB na ndirĩ Ngai wa kũraya?”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekũũria.


\par }{\Q \VS{24}“Kũrĩ mũndũ ũngĩhota kwĩhitha kũrĩa kwĩhithĩte mũno,

\par }{\QB ũndũ itangĩhota kũmuona?”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekũũria.

\par }{\QB “Githĩ ndiyũrĩte kũndũ guothe, igũrũ na thĩ?”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekũũria.


\par }{\PP \VS{25}“Nĩnjiguĩte ũrĩa anabii moigaga arĩa marathaga mohoro ma maheeni makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa. Moigaga atĩrĩ, ‘Nĩndĩrarootire! Nĩndĩrarootire!’

\VS{26}Nĩ nginya rĩ ũhoro ũyũ ũgũthiĩ na mbere ngoro-inĩ cia anabii acio maheenanagia, o acio marathaga maũndũ ma matũhũhũ moimĩte meciiria-inĩ mao ene?

\VS{27}Meciiragia atĩ irooto icio meranaga mũndũ na ũrĩa ũngĩ nĩigũtũma andũ akwa mariganĩrwo nĩ rĩĩtwa rĩakwa, o ta ũrĩa maithe mao mariganĩirwo nĩ rĩĩtwa rĩakwa makĩhooya Baali.

\VS{28}Mũnabii ũrĩa ũrotete kĩroto-rĩ, nĩaheane ũhoro wa kĩroto kĩu gĩake, no rĩrĩ, ũrĩa ũrĩ na ndũmĩrĩri yakwa nĩaheane ũhoro wayo arĩ na wĩhokeku. Tondũ-rĩ, kaĩ rũũwa rwa ngano rũrĩ na ũhoro ũrĩkũ na ngano?” ũguo nĩguo Jehova ekũũria.

\VS{29}“Githĩ ndũmĩrĩri yakwa ndĩhaana ta mwaki, o na ta kĩbũi kĩrĩa gĩthetheraga rwaro rwa ihiga rũgatuĩka tũcere?” ũguo nĩguo Jehova ekũũria.


\par }{\PP \VS{30}“Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩndeganĩte na anabii acio maiyaga ndeto mũndũ kuuma kũrĩ ũrĩa ũngĩ, magaciaria ta ciumĩte kũrĩ niĩ,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{31}Ũũ nĩguo Jehova ekuuga, “Nĩngũũkĩrĩra anabii acio maaragia ndeto ciao ene, na magacooka makoiga atĩrĩ, ‘Ũguo nĩguo Jehova oiga.’

\VS{32}Ĩĩ ti-itherũ, nĩngũũkĩrĩra anabii acio marathaga mohoro ma irooto cia maheeni,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga. “Maheanaga ũhoro wacio, makahĩtithia andũ akwa na maheeni na mwĩtĩĩo wao, no ti niĩ ndĩmatũmĩte kana ngamaatha. Matigunaga andũ aya o na hanini,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\SH Ndũmĩrĩri Nditũ cia Maheeni, na Anabii a Maheeni
\par }
{\PP \VS{33}“Rĩrĩa andũ aya, kana mũnabii, o na kana mũthĩnjĩri-Ngai mangĩkũũria atĩrĩ, ‘Ndũmĩrĩri nditũ kuuma kũrĩ Jehova nĩ ĩrĩkũ?’ ũkameera atĩrĩ, ‘Ndũmĩrĩri nditũ ya Jehova nĩ inyuĩ, na nĩngamũtiganĩria, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.’

\VS{34}Mũnabii, kana mũthĩnjĩri-Ngai, o na kana mũndũ ũngĩ o wothe angiuga atĩrĩ, ‘Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri nditũ kuuma kũrĩ Jehova,’ niĩ nĩngaherithia mũndũ ũcio o hamwe na nyũmba yake.

\VS{35}Mũndũ o mũndũ wanyu atiindaga akĩũria mũratawe kana mũndũ wao atĩrĩ: ‘Icookia rĩa Jehova nĩ rĩrĩkũ?’ kana, ‘Jehova oigĩte atĩa?’

\VS{36}No rĩrĩ, mũtigacooke kuuga rĩngĩ atĩ ‘ndũmĩrĩri nditũ kuuma kũrĩ Jehova,’ tondũ kiugo kĩa mũndũ we mwene nĩkĩo gĩtuĩkaga ndũmĩrĩri yake nditũ, na ũguo nĩguo mũgarũraga ciugo cia ndũmĩrĩri cia Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo, o we Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai witũ.

\VS{37}Mũtindaga mũkĩũria mũnabii atĩrĩ: ‘Jehova agũcookeirie ũhoro ũrĩkũ?’ kana, ‘Jehova aarĩtie atĩa?’

\VS{38}O na gwatuĩka inyuĩ nĩmugaga atĩrĩ, ‘Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri nditũ kuuma kũrĩ Jehova,’ ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Nĩmwahũthĩrire ciugo ici, ‘Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri nditũ kuuma kũrĩ Jehova,’ o na gũtuĩka nĩndamwĩrĩte mũtikanoige atĩ ‘Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri nditũ kuuma kũrĩ Jehova.’

\VS{39}Nĩ ũndũ ũcio, ti-itherũ nĩngariganĩrwo nĩ inyuĩ, ndĩmũingate mwehere mbere yakwa hamwe na itũũra rĩĩrĩ inene rĩrĩa ndaamũheire inyuĩ ene o na maithe manyu.

\VS{40}Nĩngamũrehithĩria thoni cia gũtũũra tene na tene, ĩĩ, ndũme mũconorithio na njono itakariganĩra.”




\par }\Chap{24}{\SH Ikabũ Igĩrĩ cia Ngũyũ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Thuutha wa Jekonia mũrũ wa Jehoakimu mũthamaki wa Juda na anene ake, na mabundi na atũũri a Juda gũtahwo, makĩrutwo Jerusalemu magĩtwarwo Babuloni nĩ Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni-rĩ, Jehova nĩanyonirie ikabũ igĩrĩ cia ngũyũ ciigĩtwo hau mbere ya hekarũ ya Jehova.

\VS{2}Gĩkabũ kĩmwe kĩarĩ na ngũyũ njega mũno, ta ngũyũ iria ciambaga kwĩrua; gĩkabũ kĩrĩa kĩngĩ kĩarĩ na ngũyũ njũru mũno, itangĩrĩĩka nĩ ũndũ wa ũrĩa ciathũkĩte.


\par }{\PP \VS{3}Hĩndĩ ĩyo Jehova akĩnjũũria atĩrĩ, “Jeremia, nĩ kĩĩ ũroona?”

\par }{\PP Ngĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ ngũyũ. Iria njega nĩ njega mũno, no iria njũru nĩ njũru mũno ũndũ itangĩrĩĩo.”


\par }{\PP \VS{4}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩkĩnginyĩra, ngĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{5}“Jehova, Ngai wa Isiraeli ekuuga atĩrĩ: ‘O ta ngũyũ ici imwe njega-rĩ, ũguo noguo nyonaga andũ a Juda marĩ ega arĩa maatahirwo, acio ndaarutire gũkũ ngĩmatwara bũrũri wa Babuloni.

\VS{6}Maitho makwa nĩmakamarora na ndĩmeeke maũndũ mega, na nĩngamacookia gũkũ bũrũri ũyũ. Nĩngamarũgamia na ndikamamomora; nĩngamahaanda na ndigacooka kũmamunya.

\VS{7}Nĩngamahe ngoro ya gũtũma mamenye atĩ nĩ niĩ Jehova. Nĩmagatuĩka andũ akwa na niĩ nduĩke Ngai wao, nĩgũkorwo nĩmakanjookerera na ngoro ciao ciothe.


\par }{\PP \VS{8}“ ‘No rĩrĩ, o ta ngũyũ icio njũru, icio itangĩrĩĩka nĩ ũndũ wa ũrĩa ithũkĩte-rĩ,’ Jehova ekuuga atĩrĩ, ‘ũguo no taguo ngeeka Zedekia mũthamaki wa Juda, na anene ake o na matigari ma andũ a Jerusalemu, arĩa magaakorwo matigaire gũkũ bũrũri ũyũ kana arĩa matũũraga bũrũri wa Misiri.

\VS{9}Nĩngatũma mathũũrwo mũno, matuĩke kĩndũ gĩa gũthirĩkia mothamaki mothe ma gũkũ thĩ, na mameneke na matuĩke a kuunagwo thimo, na matũũre mathekagĩrĩrwo na manyiitagwo nĩ kĩrumi kũrĩa guothe ngaamathaamĩria.

\VS{10}Nĩngamarehithĩria rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, na mũthiro imokĩrĩre, nginya maniinwo mathire bũrũri-inĩ ũrĩa ndaamaheire o na ngĩhe maithe mao.’ ”




\par }\Chap{25}{\SH Mĩaka Mĩrongo Mũgwanja ya Ũkombo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ndũmĩrĩri nĩyakinyĩrĩire Jeremia ĩkoniĩ andũ othe a Juda, mwaka-inĩ wa kana wa gũthamaka kwa Jehoiakimu mũrũ wa Josia mũthamaki wa Juda, naguo nĩguo warĩ mwaka wa mbere wa gũthamaka kwa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni.

\VS{2}Nĩ ũndũ ũcio Jeremia ũcio mũnabii akĩĩra andũ othe a Juda na arĩa othe maatũũraga Jerusalemu atĩrĩ:

\VS{3}Ihinda rĩa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtatũ, kuuma mwaka-inĩ wa ikũmi na ĩtatũ wa ũthamaki wa Josia mũrũ wa Amoni mũthamaki wa Juda, nginya ũmũthĩ, ndũmĩrĩri cia Jehova itũire inginyagĩrĩra, na niĩ ngamũhe ũhoro wacio kaingĩ kaingĩ, no mũtithikĩrĩirie.\FTNT{*}{{\FR 25:3 }{\FT{Andũ a Juda nĩmagire gũthikĩrĩria ndũmĩrĩri ya Jeremia, o ta ũrĩa Ngai aamũmenyithĩtie rĩrĩa aamwĩtire (Jer 1:17-19).}}}


\par }{\PP \VS{4}Na rĩrĩ, o na gũtuĩka Jehova nĩamũtũmĩire ndungata ciake ciothe cia anabii kaingĩ, kaingĩ, mũtiigana gũthikĩrĩria kana gũtega matũ manyu nĩguo mũmaigue.

\VS{5}Maamwĩrĩte atĩrĩ, “Garũrũkai rĩu o ũmwe wanyu, mũtigane na mĩthiĩre yanyu mĩũru na ciĩko cianyu njũru, nĩguo mũtũũre bũrũri-inĩ ũrĩa Jehova aamũheire inyuĩ o na maithe manyu nginya tene.

\VS{6}Mũtikanarũmĩrĩre ngai ingĩ mũcitungatĩre kana mũcihooe; mũtikandakarie na ũndũ wa kĩrĩa mwĩthondekeire na moko manyu. Mwathĩka ũguo, hĩndĩ ĩyo ndikamũgera ngero.”


\par }{\PP \VS{7}Jehova ekuuga atĩrĩ, “No inyuĩ mũtiathikĩrĩirie, no mũgĩĩthirĩkia nĩguo ndaakare na ũndũ wa kĩrĩa mwethondekeire na moko manyu, na inyuĩ nĩmũkĩĩgerithĩtie ngero.”


\par }{\PP \VS{8}Nĩ ũndũ ũcio Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ: “Tondũ nĩmũregete gũthikĩrĩria ndũmĩrĩri yakwa,

\VS{9}nĩngwĩta andũ othe a mwena wa gathigathini hamwe na ndungata yakwa Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga. “Nĩngũmarehe mookĩrĩre bũrũri ũyũ na arĩa matũũraga kuo o na mookĩrĩre ndũrĩrĩ ciothe iria iũrigiicĩirie. Nĩngamaniina biũ na ndũme matuĩke ta kĩndũ kĩa ihooru na gĩa kũmeneka, na manangĩke nginya tene.

\VS{10}Nĩngũmehereria mĩgambo ya gĩkeno na ya kũrũũhia, o na mĩgambo ya mũhiki na mũhikania, na mũrurumo wa ithĩi, o na ũtheri wa tawa.

\VS{11}Bũrũri ũyũ wothe ũgaatuĩka bũrũri ũtarĩ kĩndũ o na ũkirĩte ihooru, nacio ndũrĩrĩ icio nĩigatungatĩra mũthamaki wa Babuloni mĩaka mĩrongo mũgwanja.


\par }{\PP \VS{12}“No rĩrĩ, mĩaka mĩrongo mũgwanja yathira, nĩngaherithia mũthamaki wa Babuloni na rũrĩrĩ rwake, herithie bũrũri ũcio wa andũ a Babuloni nĩ ũndũ wa mahĩtia mao, na ningĩ nĩngatũma bũrũri ũcio ũtũũre ũkirĩte ihooru nginya tene,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{13}“Nĩngarehithĩria bũrũri ũcio maũndũ mothe marĩa ndanoiga atĩ nĩmakaũkora, marĩa mothe mandĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩĩrĩ, o macio maarathĩirwo ndũrĩrĩ ciothe nĩ Jeremia.

\VS{14}Nĩgũkorwo o ene nĩmagatuĩka ngombo cia ndũrĩrĩ nyingĩ na athamaki anene; na niĩ nĩngerĩhĩria harĩo kũringana na ciĩko ciao, o na kũringana na maũndũ marĩa maneeka na moko mao.”\FTNT{†}{{\FR 25:14 }{\FT{Ngai nĩarekereirie andũ a Babuloni maathwo nĩ mabũrũri mangĩ nĩ ũndũ wa ũrĩa meekire andũ a Juda.}}}


\par }{\SH Gĩkombe kĩa Marakara ma Ngai
\par }
{\PP \VS{15}Atĩrĩrĩ, Jehova Ngai wa Isiraeli, aanjĩĩrire atĩrĩ: “Oya gĩkombe gĩkĩ kĩiyũrĩte ndibei ya mangʼũrĩ makwa kuuma guoko-inĩ gwakwa, na ũkĩnyuithie ndũrĩrĩ iria ciothe ngũgũtũma kũrĩ cio.

\VS{16}Rĩrĩa ikaanyua-rĩ, nĩigatũgũũga na igũrũke nĩ ũndũ wa rũhiũ rwa njora rũrĩa ngaarehithia gatagatĩ-inĩ kao.”


\par }{\PP \VS{17}Nĩ ũndũ ũcio ngĩoya gĩkombe kĩu kuuma guoko-inĩ kwa Jehova, na ngĩtũma ndũrĩrĩ iria ciothe aandũmĩte kũrĩ cio ikĩnyuĩre:

\VS{18}itũũra rĩa Jerusalemu na matũũra ma Juda, na athamaki akuo na anene akuo, nĩguo manangĩke, na matuĩke ta kĩndũ kĩrĩ magigi na gĩa kũmeneka, o na kĩndũ kĩgwatĩtwo nĩ kĩrumi, ta ũrĩa matariĩ ũmũthĩ;

\VS{19}ningĩ Firaũni mũthamaki wa Misiri, na arĩa mamũtungataga, na anene ake na andũ ake othe,

\VS{20}na ageni arĩa othe matũũraga kuo; na ningĩ athamaki othe a Uzu; na ningĩ athamaki othe a Afilisti (aya nĩ andũ a Ashikeloni, na Gaza, na Ekironi, o na andũ arĩa maatigaire Ashidodi);

\VS{21}ningĩ andũ a Edomu, na Moabi na Amoni;

\VS{22}ningĩ athamaki othe a Turo na Sidoni; o na athamaki a icigĩrĩra iria irĩ mũrĩmo wa iria;

\VS{23}ningĩ andũ a Dedani, na Tema, na Buzu, na arĩa othe marĩ kũraya;

\VS{24}ningĩ athamaki othe a Arabia, na athamaki othe a ndũrĩrĩ ngʼeni arĩa matũũraga werũ-inĩ;

\VS{25}ningĩ athamaki othe a Zimuri, na Elamu na Media;

\VS{26}o na athamaki othe a mwena wa gathigathini, a gũkuhĩ na a kũraya, marũmanĩrĩre mũndũ na ũrĩa ũngĩ: moimĩte mothamaki-inĩ mothe ma thĩ. Na thuutha wao othe, mũthamaki wa Sheshaki nĩagakĩnyuĩra o nake.


\par }{\PP \VS{27}“Ũcooke ũmeere atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: Nyuai, mũrĩĩo na mũtahĩke, mũcooke mũgũe na mũtikanacooke gũũkĩra, nĩ ũndũ wa rũhiũ rwa njora rũrĩa ngaarehithia gatagatĩ-inĩ kanyu.’

\VS{28}No rĩrĩ, mangĩkaarega kuoya gĩkombe kĩu kuuma guoko-inĩ gwaku manyue-rĩ, ũkameera atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga: No nginya mũnyue!

\VS{29}Atĩrĩrĩ, nĩnyambĩrĩirie kũrehe mwanangĩko itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene rĩĩtanĩtio na Rĩĩtwa rĩakwa; anga inyuĩ no mwage kũherithio? Mũtikaaga kũherithio, nĩ ũndũ nĩndĩrarehithĩria andũ arĩa othe matũũraga gũkũ thĩ rũhiũ rwa njora, ũguo nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga.’


\par }{\PP \VS{30}“Rĩu marathĩre mohoro maya mothe, ũmeere atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Jehova akaararama arĩ o kũu igũrũ;

\par }{\QB akaagamba ta ngwa arĩ gĩikaro-inĩ gĩake gĩtheru,

\par }{\QB na ararame na hinya, okĩrĩre bũrũri wake.

\par }{\Q Akaanĩrĩra na mũgambo mũnene mũno

\par }{\QB ta wa andũ arĩa marangagĩrĩria thabibũ,

\par }{\QB agũthũkĩre andũ othe arĩa matũũraga gũkũ thĩ.


\par }{\Q \VS{31}Inegene rĩu nĩrĩkaiguĩka nginya ituri-inĩ ciothe cia thĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ Jehova nĩagaciirithia ndũrĩrĩ;

\par }{\Q nĩagatuĩra andũ othe ciira

\par }{\QB na oorage arĩa aaganu na rũhiũ rwa njora,’ ”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{32}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ! Mwanangĩko nĩũrahunja

\par }{\QB kuuma rũrĩrĩ rũmwe nginya rũrĩa rũngĩ;

\par }{\Q kĩhuhũkanio nĩkĩrahuhũkana

\par }{\QB kuuma ituri-inĩ cia thĩ.”


\par }{\MM \VS{33}Ihinda-inĩ rĩu andũ arĩa mooragithĩtio nĩ Jehova magaakorwo maaraganĩte kũndũ guothe, kuuma gĩturi kĩmwe gĩa thĩ nginya kĩrĩa kĩngĩ. Matikarĩrĩrwo, kana monganio, kana mathikwo, no magaaikara ta rũrua, mahurunjũkĩte thĩ.


\par }{\Q \VS{34}Rĩrai na mũgirĩke, inyuĩ arĩithi aya;

\par }{\QB mwĩgaragariei rũkũngũ-inĩ, inyuĩ atongoria a rũũru rwa mbũri.

\par }{\Q Nĩgũkorwo ihinda rĩanyu rĩa gũthĩnjwo nĩ ikinyu;

\par }{\QB mũkaagũa mũthuthĩke o ta rĩũmba rĩrĩa rĩega mũno.


\par }{\Q \VS{35}Arĩithi acio matikoona kũndũ gwa kũũrĩra,

\par }{\QB na atongoria a rũũru rwa mbũri matikoona gwa gwĩtharĩra.


\par }{\Q \VS{36}Thikĩrĩriai mũigue kĩrĩro kĩa arĩithi,

\par }{\QB o na kĩgirĩko kĩa atongoria a rũũru rwa mbũri,

\par }{\QB nĩ ũndũ Jehova nĩaranangithia ũrĩithio wao.


\par }{\Q \VS{37}Ũrĩithio ũcio wa cianda-inĩ ũtarĩ ũgwati nĩũkanangwo

\par }{\QB tondũ wa marakara mahiũ ma Jehova.


\par }{\Q \VS{38}Akoimagara ta mũrũũthi ũkiuma kĩmamo-inĩ kĩaguo,

\par }{\QB na bũrũri wao nĩũgaakira ihooru

\par }{\Q nĩ tondũ wa rũhiũ rwa njora rwa mũhinyanĩrĩria,

\par }{\QB na nĩ ũndũ wa marakara mahiũ ma Jehova.




\par }\Chap{26}{\SH Jeremia Kwĩhĩtĩrwo Kũũragwo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Rĩrĩa Jehoiakimu mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda ambĩrĩirie gũthamaka-rĩ, ndũmĩrĩri nĩyanginyĩrire yumĩte kũrĩ Jehova, ngĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Jehova ekuuga atĩrĩ: Rũgama nja ya nyũmba ya Jehova warĩrie andũ othe a matũũra ma Juda, acio mokaga kũhoera thĩinĩ wa nyũmba ĩno ya Jehova. Mahe ũhoro ũrĩa wothe ngũgwatha; ndũgatige o na kiugo kĩmwe.

\VS{3}Hihi nĩmegũgũthikĩrĩria na mũndũ o mũndũ wao agarũrũke atigane na mĩthiĩre yake mĩũru. Hĩndĩ ĩyo na niĩ ndĩĩricũkwo ndige kũmarehera mwanangĩko ũrĩa nduĩte atĩ nĩngũmarehera, nĩ ũndũ wa ciĩko ciao njũru iria mekĩte.

\VS{4}Meere atĩrĩ, ‘Jehova ekuuga atĩrĩ: Mũngĩrega kũnjigua na kũrũmĩrĩra mawatho makwa marĩa njigĩte mbere yanyu,

\VS{5}na mũngĩaga gũthikĩrĩria ciugo cia ndungata ciakwa anabii, o icio ndĩmũtũmagĩra kaingĩ kaingĩ (o na gwatuĩka mũticiiguaga),

\VS{6}hĩndĩ ĩyo nĩngatũma nyũmba ĩno ĩtuĩke ta Shilo, o narĩo itũũra rĩĩrĩ inene ndĩrĩtue rĩa kũgwetagwo ta kĩrumi nĩ andũ a ndũrĩrĩ ciothe cia thĩ.’ ”


\par }{\PP \VS{7}Athĩnjĩri-Ngai, na anabii, na andũ acio angĩ othe makĩigua Jeremia akĩaria ndũmĩrĩri ĩyo kũu nyũmba-inĩ ya Jehova.

\VS{8}No rĩrĩ, Jeremia aarĩkia kwĩra andũ maũndũ marĩa mothe Jehova aamwathĩte ameere-rĩ, athĩnjĩri-Ngai, na anabii, na andũ acio angĩ othe makĩmũnyiita, makĩmwĩra atĩrĩ, “Wee no nginya ũkue!

\VS{9}Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ũrathe mohoro ũkĩgwetaga rĩĩtwa rĩa Jehova, ũkoiga atĩ nyũmba ĩno ĩgaatuĩka ta Shilo, narĩo itũũra rĩĩrĩ inene rĩkire ihooru na rĩtiganĩrio?” Nao andũ acio othe makĩũngana, makĩrigiicĩria Jeremia kũu thĩinĩ wa nyũmba ya Jehova.


\par }{\PP \VS{10}Rĩrĩa anene a Juda maaiguire maũndũ macio, makĩambata moimĩte nyũmba ya ũthamaki, magĩthiĩ nyũmba-inĩ ya Jehova, makĩrũgama o mũndũ handũ hake itoonyero-inĩ rĩa Kĩhingo kĩrĩa Kĩerũ kĩa nyũmba ya Jehova.

\VS{11}Hĩndĩ ĩyo athĩnjĩri-Ngai na anabii makĩĩra anene acio na andũ othe atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ agĩrĩire atuĩrwo kũũragwo, tondũ nĩarathĩte maũndũ mooru makoniĩ itũũra rĩĩrĩ inene. Nĩmũmeiguĩrĩire na matũ manyu!”


\par }{\PP \VS{12}Hĩndĩ ĩyo Jeremia akĩĩra anene othe na andũ othe atĩrĩ: “Nĩ Jehova wandũmire ngarathe maũndũ ma gũũkĩrĩra nyũmba ĩno na itũũra rĩĩrĩ, o ta ũguo mũrĩkĩtie kũigua.

\VS{13}Rĩu garũrĩrai mĩthiĩre yanyu na ciĩko cianyu na mwathĩkĩre Jehova Ngai wanyu. Nake Jehova nĩekwĩricũkwo aage kũrehe mwanangĩko ũcio aamũgweteire.

\VS{14}No niĩ-rĩ, ndĩ moko-inĩ manyu; njĩkai o ũrĩa mũkuona arĩ wega na kwagĩrĩire.

\VS{15}No rĩrĩ, menyai wega, atĩ mũngĩnjũraga nĩmũgũcookererwo nĩ mahĩtia ma gũita thakame ya mũndũ ũtarĩ ũũru ekĩte, inyuĩ ene ĩmũcookerere, hamwe na itũũra rĩĩrĩ inene, na arĩa othe matũũraga kuo, tondũ ti-itherũ nĩ Jehova ũndũmĩte kũrĩ inyuĩ njarie ũhoro ũyũ wothe mũkĩũiguaga.”


\par }{\PP \VS{16}Hĩndĩ ĩyo anene na andũ acio angĩ othe makĩĩra athĩnjĩri-Ngai na anabii atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ ndaagĩrĩire gũtuĩrwo gũkua! Aatwarĩirie akĩgwetaga rĩĩtwa rĩa Jehova Ngai witũ.”


\par }{\PP \VS{17}Athuuri amwe a bũrũri ũcio makĩrũgama hau mbere, makĩĩra ũngano ũcio wa andũ othe atĩrĩ,

\VS{18}“Mika ũrĩa Mũmoreshethu nĩarathire ũhoro matukũ-inĩ ma Hezekia, mũthamaki wa Juda. Eerire andũ othe a Juda atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga:

\par }{\Q “ ‘Zayuni nĩgũkarĩmwo ta mũgũnda,

\par }{\QB Jerusalemu gũgaatuĩka ta hĩba ya kagoto,

\par }{\Q nakĩo kĩrĩma gĩkĩ gĩakĩtwo hekarũ

\par }{\QB gĩtuĩke ta kĩhumbu kĩmereirwo nĩ ithaka.’


\par }{\BB \par }
{\MM \VS{19}“Hezekia mũthamaki wa Juda kana mũndũ ũngĩ wothe kũu Juda nĩamũũragire? Githĩ Hezekia ti gwĩtigĩra eetigĩrire Jehova, na agĩcaria gwĩtĩkĩrĩka nĩwe? Na githĩ Jehova ndeericũkirwo agĩtiga kũrehe mwanangĩko ũrĩa oigĩte nĩekũmarehera? Tũrorete kwĩrehere mwanangĩko mũũru mũno!”


\par }{\PP \VS{20}(Ningĩ nĩ haarĩ mũndũ ũngĩ wetagwo Uria mũrũ wa Shemaia, wa kuuma Kiriathu-Jearimu, nake aarathire ũhoro akĩgwetaga rĩĩtwa rĩa Jehova; aarathire o maũndũ ta maya megiĩ itũũra rĩĩrĩ inene na bũrũri ũyũ, o ta ũguo Jeremia aarathĩte.

\VS{21}No rĩrĩa Mũthamaki Jehoiakimu, na atongoria ake a mbaara na anene maiguire ndũmĩrĩri yake, mũthamaki agĩcaria njĩra ya kũmũũraga. No Uria nĩaiguire ũhoro ũcio, agĩĩtigĩra, na akĩũrĩra bũrũri wa Misiri.

\VS{22}Na rĩrĩ, Mũthamaki Jehoiakimu agĩtũma Elinathani mũrũ wa Akiboru athiĩ bũrũri wa Misiri, marĩ hamwe na andũ angĩ.

\VS{23}Nao makĩgĩĩra Uria kuuma Misiri, makĩmũtwara kũrĩ Jehoiakimu ũcio mũthamaki, nake akĩmũũragithia na rũhiũ rwa njora, nakĩo kĩimba gĩake gĩgĩteeo mbĩrĩra-inĩ harĩa haathikagwo andũ arĩa mataarĩ bata).


\par }{\PP \VS{24}No rĩrĩ, Ahikamu mũrũ wa Shafani akĩgitĩra Jeremia, na nĩ ũndũ ũcio ndaaneanirwo kũrĩ andũ mamũũrage.




\par }\Chap{27}{\SH Juda Nĩagatungata Nebukadinezaru
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kĩambĩrĩria-inĩ kĩa wathani wa Zedekia mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda, ndũmĩrĩri ĩno nĩyakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova:

\VS{2}Nake Jehova akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Wĩthondekere icooki rĩa mĩkwa na mĩtĩ mĩkĩranie, ũcooke ũmĩĩkĩre ngingo.

\VS{3}Ũcooke ũtũme ndũmĩrĩri kũrĩ athamaki a Edomu, na Moabi, na Amoni, na Turo na Sidoni ũmĩnengerete abarũthi ao arĩa mokĩte Jerusalemu kũrĩ Zedekia mũthamaki wa Juda.

\VS{4}Mahe ndũmĩrĩri matwarĩre anene ao, ũmeere atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: “Ĩrai anene anyu atĩrĩ:

\VS{5}Niĩ nĩ niĩ ndombire thĩ na andũ arĩa marĩ kuo o na nyamũ iria irĩ kuo na hinya wakwa mũnene na ndambũrũkĩtie guoko gwakwa, na ndĩmĩheaga o mũndũ ũrĩa ingĩenda kũhe.

\VS{6}Na rĩu nĩngũneana mabũrũri manyu mothe kũrĩ ndungata yakwa Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni; nĩngũtũma o na nyamũ cia gĩthaka imũtungatagĩre.

\VS{7}Ndũrĩrĩ ciothe nĩikamũtungatĩra we, na mũriũ, o na mwana wa mũriũ, nginya rĩrĩa ihinda rĩa bũrũri wake rĩgaakinya; hĩndĩ ĩyo ndũrĩrĩ nyingĩ na athamaki anene nĩmakamũtua wa kũmatungatagĩra arĩ o.


\par }{\PP \VS{8}“ ‘ “No rĩrĩ, rũrĩrĩ o ruothe kana ũthamaki o wothe arĩa makaaga gũtungatĩra Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, kana marege kũinamia ngingo mekĩrwo icooki rĩake, nĩngaherithia rũrĩrĩ rũu na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, na mũthiro, nginya rĩrĩa ngarũniinithia na guoko gwake, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{9}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, tigai gũthikĩrĩria anabii anyu, na arathi anyu, na ataũri-a-irooto, na aragũri, kana andũ-ago, o acio mamwĩraga atĩrĩ: ‘Inyuĩ mũtirĩ hĩndĩ mũgaatungatĩra mũthamaki wa Babuloni.’

\VS{10}Nĩ ũndũ ũcio nĩ ũhoro wa maheeni mamũrathagĩra, marĩa magaatũma mũtahwo, mũtwarwo kũndũ kũraya na bũrũri wanyu; ngamũingata, mũniinwo biũ.

\VS{11}No rũrĩrĩ rũrĩa ruothe rũkainamia ngingo rwĩkĩrwo icooki rĩa mũthamaki wa Babuloni na rũmũtungatĩre-rĩ, nĩngetĩkĩria rũrĩrĩ rũu rũtũũre bũrũri-inĩ wao kĩũmbe, marĩmage na maikarage kuo, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.” ’ ”


\par }{\PP \VS{12}Nĩndaheanire ndũmĩrĩri o ro ĩyo kũrĩ Zedekia mũthamaki wa Juda. Ngĩmwĩra atĩrĩ, “Inamia ngingo yaku, wĩkĩrwo icooki rĩa mũthamaki wa Babuloni; mũtungatĩre we mwene na andũ ake, na nĩũgũtũũra muoyo.

\VS{13}Wee mwene mũrĩ na andũ aku-rĩ, mũgũkĩĩninithia nĩkĩ na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, o na mũthiro, o icio Jehova atuĩrĩire rũrĩrĩ o ruothe rũrĩa rũtagatungatĩra mũthamaki wa Babuloni?

\VS{14}Tiga gũthikĩrĩria ũhoro wa anabii acio makwĩraga atĩrĩ, ‘Wee ndũrĩ hĩndĩ ũgaatungatĩra mũthamaki wa Babuloni,’ tondũ makũrathagĩra ũhoro wa maheeni.

\VS{15}‘Niĩ ndimatũmĩte,’ nĩguo Jehova ekuuga. ‘Mararatha ũhoro wa maheeni, makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa. Nĩ ũndũ ũcio nĩngamũingata, na inyuĩ mũniinwo biũ, wee hamwe na anabii acio makũrathagĩra mohoro.’ ”


\par }{\PP \VS{16}Ngĩcooka ngĩĩra athĩnjĩri-Ngai na andũ acio angĩ othe atĩrĩ: “Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Tigai gũthikĩrĩria anabii acio mamwĩraga atĩrĩ, ‘Hatigairie o kahinda kanini, nacio indo iria ciarutirwo nyũmba ya Jehova icookio kuuma Babuloni.’ Maramũrathĩra ũhoro wa maheeni.

\VS{17}Tigai kũmathikĩrĩria. Tungatĩrai mũthamaki wa Babuloni, na nĩmũgũtũũra muoyo. Kaĩ itũũra rĩĩrĩ rĩngĩkĩanangwo nĩkĩ?

\VS{18}Angĩkorwo acio nĩ anabii marĩ na ndũmĩrĩri kuuma kũrĩ Jehova-rĩ, nĩmagĩthaithe Jehova Mwene-Hinya-Wothe nĩguo indo iria itigarĩte gũkũ thĩinĩ wa nyũmba ya Jehova, o na thĩinĩ wa nyũmba ya mũthamaki wa Juda, o na kũu Jerusalemu itigatwarwo Babuloni.

\VS{19}Nĩ ũndũ ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe oigĩte ũhoro ũkoniĩ itugĩ cia hekarũ, na karia ka maaĩ, indo cia kũigĩrĩra iria ingĩ, na indo ciothe cia nyũmba ingĩkorwo itigaire gũkũ itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene,

\VS{20}iria Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni ataakuuire hĩndĩ ĩrĩa aatahire Jekonia mũrũ wa Jehoiakimu mũthamaki wa Juda agĩthaamio arutĩtwo Jerusalemu na agĩtwarwo Babuloni, we mwene hamwe na andũ othe a Juda na a Jerusalemu arĩa maarĩ igweta:

\VS{21}ĩĩ, ti-itherũ Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli oigĩte atĩrĩ ũhoro ũkoniĩ indo icio itigaire thĩinĩ wa nyũmba ya Jehova, o na thĩinĩ wa gĩikaro kĩa mũthamaki wa Juda, o na kũu Jerusalemu:

\VS{22}‘Nĩigatwarwo Babuloni, na igaikara kũu nginya mũthenya ũrĩa ngooka gũcigĩĩra,’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga. ‘Hĩndĩ ĩyo nĩngacirehe ndĩcicookie gũkũ.’ ”




\par }\Chap{28}{\SH Hanania Mũnabii wa Maheeni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mweri-inĩ wa gatano mwaka-inĩ ũcio, nĩguo mwaka wa kana, o kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ũthamaki wa Zedekia mũthamaki wa Juda, mũnabii wetagwo Hanania mũrũ wa Azuri, ũrĩa woimĩte Gibeoni, nĩanjĩĩrire atĩrĩ, tũrĩ o kũu nyũmba ya Jehova mbere ya athĩnjĩri-Ngai na andũ arĩa angĩ othe:

\VS{2}“Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: ‘Nĩnyunangĩte icooki rĩa mũthamaki wa Babuloni.

\VS{3}Mĩaka ĩĩrĩ ĩtanathira, nĩngũcookithia indo cia nyũmba ya Jehova gũkũ, iria Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni aarutire gũkũ agĩcitwara Babuloni.

\VS{4}Ningĩ Jekonia mũrũ wa Jehoiakimu mũthamaki wa Juda, nĩngamũcookia marĩ hamwe na andũ othe arĩa maatahĩtwo kuuma Juda magĩtwarwo Babuloni, nĩ ũndũ nĩnyunangĩte icooki rĩa mũthamaki wa Babuloni,’ ” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{5}Hĩndĩ ĩyo mũnabii Jeremia agĩcookeria mũnabii Hanania ũhoro arĩ hau mbere ya athĩnjĩri-Ngai hamwe na andũ arĩa angĩ othe marũgamĩte kũu nyũmba ya Jehova.

\VS{6}Akĩmwĩra atĩrĩ, “Kũrotuĩka guo! Jehova aroeka o ũguo! Jehova arohingia ũhoro ũcio waratha na ũndũ wa gũcookithia indo icio cia nyũmba ya Jehova, o na andũ othe arĩa maatahirwo gũkũ amacookie kuuma Babuloni.

\VS{7}No rĩrĩ, ta thikĩrĩria ũigue ũhoro ũrĩa ngwaria ũkĩĩiguagĩra na matũ, o nao andũ aya othe makĩiguaga:

\VS{8}Kuuma o mahinda ma tene, anabii arĩa maarĩ mbere yaku o na yakwa-rĩ, maatũũrĩte marathaga ũhoro wa mbaara, na mwanangĩko, na mũthiro, gũũkĩrĩra mabũrũri maingĩ o na mothamaki marĩ hinya.

\VS{9}No rĩrĩ, mũnabii ũrĩa ũrathagĩra andũ ũhoro wa thayũ akaamenyeka wega atĩ ti-itherũ nĩ Jehova wamũtũmĩte o rĩrĩa ũrathi wake ũkaahinga.”


\par }{\PP \VS{10}Hĩndĩ ĩyo mũnabii Hanania akĩruta icooki ngingo-inĩ ya Jeremia na akĩriunanga,

\VS{11}agĩcooka akiuga andũ acio othe marĩ ho atĩrĩ, “Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Ũguo noguo ngoinanga icooki rĩa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, rĩehere ngingo-inĩ cia ndũrĩrĩ ciothe mĩaka ĩĩrĩ ĩtanathira.’ ” Mũnabii Jeremia aigua ũguo agĩĩthiĩra.


\par }{\PP \VS{12}Kahinda kanini thuutha wa mũnabii Hanania kuunanga icooki rĩu rĩarĩ ngingo-inĩ ya Jeremia ũcio mũnabii, ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyakinyĩire Jeremia akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{13}“Thiĩ wĩre Hanania atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Wee uunangĩte icooki rĩa mũtĩ, no rĩrĩ, handũ harĩo ũgeekĩrwo icooki rĩa kĩgera.

\VS{14}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: Nĩngekĩra ndũrĩrĩ icio ciothe icooki rĩa kĩgera ngingo, nĩgeetha ndũme itungatĩre Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, na nĩikamũtungatĩra. O na nĩngamũhe wathani aathage nyamũ cia gĩthaka.’ ”


\par }{\PP \VS{15}Hĩndĩ ĩyo mũnabii Jeremia akĩĩra Hanania ũcio mũnabii atĩrĩ, “Hanania, ta thikĩrĩria! Jehova ndagũtũmĩte, no wee-rĩ, nĩũringĩrĩirie rũrĩrĩ rũrũ rwĩhoke ũhoro wa maheeni.

\VS{16}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Ndĩ hakuhĩ gũkweheria thĩ. Mwaka-inĩ o ro ũyũ nĩũgũkua, tondũ nĩũhunjĩtie ũremi wa gũũkĩrĩra Jehova.’ ”


\par }{\PP \VS{17}Mweri-inĩ wa mũgwanja wa mwaka o ro ũcio-rĩ, Hanania ũcio mũnabii agĩkua.




\par }\Chap{29}{\SH Marũa kũrĩ Andũ arĩa Maatahĩtwo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ũyũ nĩguo ũhoro ũrĩa waandĩkĩtwo marũa-inĩ marĩa mũnabii Jeremia aatũmire arĩ Jerusalemu kũrĩ athuuri arĩa maatigaire thĩinĩ wa arĩa maatahĩtwo, na kũrĩ athĩnjĩri-Ngai, na anabii, o na andũ acio angĩ othe arĩa Nebukadinezaru aatahĩte kuuma Jerusalemu akamatwara Babuloni.

\VS{2}(Hĩndĩ ĩno nĩ thuutha wa Mũthamaki Jekonia, na nyina wa mũthamaki, na anene a kwa mũthamaki, na atongoria a Juda na a Jerusalemu, na mabundi na atũũri gũkorwo matahĩtwo kuuma Jerusalemu.)

\VS{3}Ehokeire marũa macio Elasa mũrũ wa Shafani, na Gemaria mũrũ wa Hilikia, arĩa Zedekia mũthamaki wa Juda aatũmire kũrĩ Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni. Marũa macio moigĩte atĩrĩ:


\par }{\BB \par }
{\PM \VS{4}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekwĩra andũ othe arĩa ndaarutire Jerusalemu ngĩmatwarithia Babuloni atĩrĩ:

\VS{5}“Mwĩyakĩrei nyũmba na mũcitũũre; haandai mĩgũnda mũcooke mũrĩe maciaro mayo.

\VS{6}Hikaniai, mũciare aanake na airĩtu; carĩriai aanake anyu atumia mahikie, nao airĩtu anyu mũreke mahikio, nĩgeetha o nao maciare aanake na airĩtu. Ongererekai na mũingĩhe mũrĩ kũu; mũtikanyihanyiihe.

\VS{7}Ningĩ-rĩ, caragiai thayũ na ũgaacĩru wa itũũra rĩu inene kũu ndĩmũthaamĩirie. Hooyagai Jehova nĩ ũndũ warĩo, tondũ rĩngĩgaacĩra-rĩ, o na inyuĩ no mũkũgaacĩra.”

\VS{8}Ĩĩ, ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: “Mũtikareke anabii na aragũri arĩa marĩ gatagatĩ kanyu mamũheenie. Mũtikanathikĩrĩrie irooto icio inyuĩ mũmaringagĩrĩria mamũrotere.

\VS{9}Mamũrathagĩra ũhoro wa maheeni, makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa. Ti niĩ ndĩmatũmĩte,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PM \VS{10}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Mwaniina mĩaka mĩrongo mũgwanja kũu Babuloni, nĩngooka kũrĩ inyuĩ ndĩmũhingĩrie kĩĩranĩro gĩakwa kĩa ũtugi gĩa kũmũcookia gũkũ.

\VS{11}Nĩgũkorwo nĩnjũũĩ meciiria marĩa ndĩciiragia ũhoro-inĩ wanyu, o meciiria ma thayũ na ti ma kũmwĩka ũũru, meciiria ma kũmũhe kĩĩrĩgĩrĩro atĩ ũhoro wanyu nĩũkaagĩrĩra thuutha-inĩ,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{12}“Hĩndĩ ĩyo nĩmũkangaĩra na mũũhooe, na niĩ nĩngamũigua.

\VS{13}Ningĩ nĩmũkanjaria na nĩmũkanyona rĩrĩa mũkaanjaria na ngoro yanyu yothe.

\VS{14}Niĩ na niĩ nĩngonekana nĩ inyuĩ,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga. “Nĩngamũruta kũrĩa mũtũũrĩte mũrĩ andũ atahe, ndĩmũcookie gũkũ. nĩngamũcookanĩrĩria kuuma ndũrĩrĩ-inĩ ciothe na kũndũ guothe kũrĩa ndaamũhurunjĩire, na nĩngamũcookia kũndũ kũrĩa ndaamũrutĩte ngĩmũtwara mabũrũri ma kũngĩ,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PM \VS{15}Mwahota kuuga atĩrĩ, “Jehova nĩatwarahũrĩire anabii gũkũ Babuloni,”

\VS{16}no rĩrĩ, ũũ nĩguo Jehova ekuuga ũhoro ũkoniĩ mũthamaki ũrĩa ũikaragĩra gĩtĩ kĩa ũnene kĩa Daudi, marĩ hamwe na andũ othe arĩa maatigarire itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene, na andũ a bũrũri wanyu, acio mũtaakuuanĩirio nao mũgĩtahwo:

\VS{17}ĩĩ, Jehova Mwene-Hinya-Wothe, ekuuga atĩrĩ: “Nĩngamatwarithĩria rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, na mũthiro, na ndũme mahaane ta ngũyũ njũru mũno, iria itangĩrĩĩka nĩ ũndũ wa gũthũka.

\VS{18}Nĩngamaingatithia na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, na mũthiro, na ndũme matuĩke kĩndũ kĩmeneku harĩ mothamaki mothe ma gũkũ thĩ, na matuĩke ta kĩndũ kĩnyiite nĩ kĩrumi na kĩrĩ magigi, na kĩndũ gĩa kũnyararwo na kũmeneka, manyararwo ndũrĩrĩ-inĩ ciothe kũrĩa ngaamatwarithia.

\VS{19}Nĩgũkorwo matiathikĩrĩirie ndũmĩrĩri ciakwa, ndũmĩrĩri iria ndaamatũmĩire kaingĩ na tũnua twa ndungata ciakwa cia anabii”, ũguo nĩguo Jehova ekuuga “O na inyuĩ arĩa mwatahirwo-rĩ, mũtiigana gũthikĩrĩria,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PM \VS{20}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ta thikĩrĩriai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ arĩa mũtahĩtwo ngamũruta Jerusalemu mũgatwarwo Babuloni.

\VS{21}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga nĩ ũndũ wa Ahabu mũrũ wa Kolaia, na Zedekia mũrũ wa Maaseia, o acio mamũrathagĩra mohoro ma maheeni makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa: “Nĩngamaneana kũrĩ Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, nake nĩakamooraga mũkĩĩonagĩra na maitho manyu.

\VS{22}Nĩ ũndũ wa ũhoro ũcio wao-rĩ, andũ othe a Juda arĩa maatahirwo na rĩu marĩ Babuloni nĩmakamoinaga thimo makĩrumana, makoiga atĩrĩ, ‘Jehova arotũma ũtuĩke ta Zedekia na Ahabu, arĩa mũthamaki wa Babuloni aacinire na mwaki.’

\VS{23}Nĩgũkorwo nĩmekĩte maũndũ mooru mũno thĩinĩ wa Isiraeli; nĩ matharĩtie na atumia a andũ angĩ, na makaaria ndeto cia maheeni, makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa, ũndũ itaameerĩte meke. Nĩnjũũĩ ũguo nĩguo, na ndĩ mũira wamo,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\SH Ndũmĩrĩri kũrĩ Shemaia
\par }
{\PP \VS{24}Ĩra Shemaia ũcio Mũnehelami atĩrĩ,

\VS{25}“Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: Wee nĩwatũmire marũa na rĩĩtwa rĩaku mwene kũrĩ andũ othe a Jerusalemu, na kũrĩ Zefania mũrũ wa Maaseia ũrĩa mũthĩnjĩri-Ngai, o na kũrĩ athĩnjĩri-Ngai arĩa angĩ othe. Werire Zefania atĩrĩ,

\VS{26}‘Jehova nĩagũtuĩte mũthĩnjĩri-Ngai ithenya rĩa Jehoiada nĩguo ũtuĩke mũrũgamĩrĩri wa nyũmba ya Jehova; wee wagĩrĩirwo nĩkuoherera mũgũrũki o wothe ũretua mũnabii ndungu magũrũ na ũmuoherere igera cia ngingo.

\VS{27}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩ kĩĩ kĩgirĩtie wee ũkaanie Jeremia ũcio wa kuuma Anathothu, o ũcio wĩtuaga mũnabii gatagatĩ-inĩ kanyu?

\VS{28}Nĩatũtũmĩire ndũmĩrĩri ĩno gũkũ Babuloni akoiga atĩrĩ: Nĩmũgũikara mũrĩ atahe ihinda iraaya. Nĩ ũndũ ũcio akaai nyũmba na mũcitũũre, na mũrĩme mĩgũnda na mũrĩe maciaro mayo.’ ”


\par }{\PP \VS{29}No rĩrĩ, we Zefania ũcio mũthĩnjĩri-Ngai agĩthomera mũnabii Jeremia marũa macio.

\VS{30}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩgĩkinyĩra Jeremia, akĩĩrwo ũũ:

\VS{31}“Tũma ndũmĩrĩri ĩno kũrĩ andũ othe arĩa atahe: ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga ũndũ ũkoniĩ Shemaia ũcio Mũnehelami: Tondũ Shemaia nĩamũrathĩire ũhoro, o na gũtuĩka ndiamũtũmĩte, na nĩatũmĩte mwĩhoke ũhoro wa maheeni-rĩ,

\VS{32}ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Ti-itherũ nĩngaherithia Shemaia ũcio Mũnehelami na njiaro ciake. Ndakagĩa na mũndũ ũtigarĩte thĩinĩ wa andũ aya, o na kana eyonere maũndũ mega marĩa ngeeka andũ akwa, tondũ nĩahunjĩtie ũremi akaanjũkĩrĩra,’ ” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.




\par }\Chap{30}{\SH Gũcookererio kwa Isiraeli
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova:

\VS{2}“Jehova, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: ‘Andĩka ũhoro ũrĩa wothe ngwarĩirie ibuku-inĩ.’

\VS{3}Tondũ Jehova ekuuga atĩrĩ, ‘Matukũ nĩmarooka, rĩrĩa ngaarehe andũ akwa a Isiraeli na a Juda moime kũrĩa maatwarirwo maatahwo na ndĩmacookie bũrũri ũrĩa ndaheire maithe mao mawĩgwatĩre,’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga.”


\par }{\PP \VS{4}Ũyũ nĩguo ũhoro ũrĩa Jehova aaririe ũkoniĩ Isiraeli na Juda:


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{5}“Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Nĩtũiguĩte mũkayũrũrũko wa kũmakania,

\par }{\QB wa itua-nda, no ti wa thayũ.


\par }{\Q \VS{6}Ta tuĩriai ũhoro, muone:

\par }{\QB Hihi mũndũ mũrũme no ahote gũciara mwana?

\par }{\Q Nĩ kĩĩ kĩragĩtũma nyone arũme othe arĩa marĩ hinya

\par }{\QB menyiitĩte nda ta mũtumia ũkũrũmwo,

\par }{\QB na o mũndũ akagarũrũka agatukia gĩthiithi?


\par }{\Q \VS{7}Kaĩ mũthenya ũcio nĩũgakorwo ũrĩ mũrũrũ-ĩ!

\par }{\QB Gũtirĩ ũngĩ ũkahaana taguo.

\par }{\Q Gũgaakorwo kũrĩ ihinda rĩa kũnyariirĩka rĩa Jakubu,

\par }{\QB no nĩakahonokio kuuma harĩ guo.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Mũthenya ũcio nĩngoinanga icooki rĩu

\par }{\QB ndĩrĩeherie ngingo-inĩ ciao,

\par }{\Q na nduuange nga iria mohetwo nacio;

\par }{\QB nacio ndũrĩrĩ itigacooka kũmatua ngombo ciao rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{9}Handũ ha ũguo, magaatungatagĩra Jehova Ngai wao,

\par }{\QB na Daudi mũthamaki wao,

\par }{\QB ũrĩa niĩ ngaamarahũrĩra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“ ‘Nĩ ũndũ ũcio tiga gwĩtigĩra, wee Jakubu ndungata yakwa;

\par }{\QB tiga kũmaka, wee Isiraeli,’

\par }{\QD nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q ‘Ti-itherũ nĩngakũhonokia ngũrute kũu kũraya,

\par }{\QB na njiaro ciaku ndĩcirute bũrũri ũrĩa maathaamĩirio.

\par }{\Q Jakubu nĩagacookererwo nĩ thayũ o na ũgitĩri,

\par }{\QB na gũtirĩ mũndũ o na ũmwe ũgaatũma etigĩre.


\par }{\Q \VS{11}Ndĩ hamwe nawe na nĩngakũhonokia,’

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q ‘O na ingĩniina ndũrĩrĩ ciothe

\par }{\QB cia kũrĩa guothe ngũharaganĩirie,

\par }{\QB wee ndigakũniina biũ.

\par }{\Q No nĩngakũherithia na kĩhooto;

\par }{\QB ndikaareka ũthiĩ o ro ũguo itakũherithĩtie.’


\par }{\PP \VS{12}“Nĩ ũndũ Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Kĩronda gĩaku gĩtingĩhona,

\par }{\QB nguraro ciaku itirĩ kĩhonia.


\par }{\Q \VS{13}Hatirĩ na wa gũgũthaithanĩrĩra,

\par }{\QB kana ndawa ya kĩronda gĩaku,

\par }{\QB o na kana gĩa gũkũhonia.


\par }{\Q \VS{14}Athiritũ aku othe nĩmariganĩirwo nĩwe;

\par }{\QB ndũrĩ kĩene harĩo.

\par }{\Q Ngũgũthĩte o ta ũrĩa thũ ĩngĩkũgũtha,

\par }{\QB na ngaakũherithia o ta ũrĩa mũndũ ũtarĩ tha aherithanagia,

\par }{\Q nĩ ũndũ mahĩtia maku nĩ manene mũno,

\par }{\QB namo mehia maku makaingĩha makĩria.


\par }{\Q \VS{15}Nĩ kĩĩ kĩratũma ũrĩrĩre kĩronda gĩaku,

\par }{\QB ũkarĩrĩra ruo rwaku rũtarĩ na kĩhonia?

\par }{\Q Nĩ ũndũ wa ũrĩa mahĩtia maku manenehete

\par }{\QB na mehia maku magakĩingĩha rĩ,

\par }{\QB nĩkĩo ngwĩkĩte maũndũ macio.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}“ ‘No rĩrĩ, andũ arĩa othe magaakũngʼaũrania

\par }{\QB o nao nĩmakangʼaũranio;

\par }{\QB thũ ciaku ciothe nĩigatwarwo ithaamĩrio.

\par }{\Q Arĩa magũtahaga indo ciaku nĩmagatahwo;

\par }{\QB arĩa othe magũtunyaga indo na niĩ nĩngamatunya.


\par }{\Q \VS{17}No nĩngagũcookeria ũgima waku,

\par }{\QB na ngũhonie nguraro ciaku,’

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga,

\par }{\Q ‘tondũ wĩtagwo mũndũ mũte,

\par }{\QB Zayuni itũũra rĩtarĩ mũndũ ũrĩrũmbũyagia.’


\par }{\PP \VS{18}“Ũũ nĩguo Jehova ekuuga:

\par }{\Q “ ‘Nĩngacookia ũgaacĩru wa Jakubu hema-inĩ ciake,

\par }{\QB nacio ciikaro ciake ndĩciiguĩre tha;

\par }{\Q itũũra rĩu inene nĩrĩgaakwo rĩngĩ o kũu rĩanangĩirwo,

\par }{\QB nayo nyũmba ya ũthamaki nĩĩkarũgama harĩa hamĩagĩrĩire.


\par }{\Q \VS{19}Kuuma kũu nĩgũkaiguuagwo gũkĩinĩrwo nyĩmbo cia gũcookia ngaatho,

\par }{\QB na kũiguuagwo mĩgambo ya gĩkeno.

\par }{\Q Nĩngamaingĩhia

\par }{\QB na matikanyihanyiiha;

\par }{\Q nĩngamaheithia gĩtĩĩo,

\par }{\QB na matikaagithio kĩene.


\par }{\Q \VS{20}Ciana ciao igaikaraga o ta matukũ-inĩ marĩa ma tene,

\par }{\QB nakĩo kĩrĩndĩ kĩao gĩtũũre kĩrũmĩte wega mbere yakwa;

\par }{\QB nĩngaherithia arĩa othe mamahinyagĩrĩria.


\par }{\Q \VS{21}Mũtongoria wao agaakorwo arĩ ũmwe wa andũ ao kĩũmbe;

\par }{\QB o nake mwathi wao akoima o kũu thĩinĩ wa andũ ao.

\par }{\Q Nĩngamũreharehe nake oke hakuhĩ na niĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩkũ ũngĩĩrutĩra

\par }{\QB gũũka hakuhĩ na niĩ?’

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{22}‘Nĩ ũndũ ũcio nĩmũgatuĩka andũ akwa,

\par }{\QB na niĩ nduĩke Ngai wanyu.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Atĩrĩrĩ, mangʼũrĩ ma Jehova

\par }{\QB nĩmagatuthũka mahaana ta kĩhuhũkanio;

\par }{\Q ti-itherũ makaahaana ta rũhuho rũkũhurutana mũno,

\par }{\Q igũrũ rĩa andũ arĩa aaganu.


\par }{\Q \VS{24}Marakara mahiũ ma Jehova matigaathira,

\par }{\QB o nginya rĩrĩa akaahingia

\par }{\QB muoroto wa ngoro yake biũ.

\par }{\Q Matukũ-inĩ marĩa magooka-rĩ,

\par }{\QB nĩmũgataũkĩrwo nĩ ũhoro ũcio wega.




\par }\Chap{31}{\PP \VerseOne{1}“Ihinda-inĩ rĩu ngaakorwo ndĩ Ngai wa mbarĩ ciothe cia Isiraeli, nao nĩmagatuĩka andũ akwa,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{2}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Andũ arĩa makaahonoka kũũragwo na rũhiũ rwa njora-rĩ,

\par }{\QB nĩmagetĩkĩrĩka kũu werũ-inĩ;

\par }{\QB nĩngooka kũhuurũkia andũ a Isiraeli.”


\par }{\PP \VS{3}Jehova nĩatuumĩrĩire matukũ-inĩ ma tene, agĩtwĩra atĩrĩ:

\par }{\Q “Niĩ ngwendete na wendo wa tene na tene;

\par }{\QB nĩngũguucĩrĩirie na ũtugi.


\par }{\Q \VS{4}Nĩngagwaka rĩngĩ nawe nĩũgaakĩka,

\par }{\QB wee Isiraeli mũirĩtu ũyũ gathirange.

\par }{\Q Nĩũkooya tũhembe twaku rĩngĩ,

\par }{\QB uume ũthiĩ mũkaine hamwe na arĩa marakena.


\par }{\Q \VS{5}Ningĩ nĩũkahaanda mĩgũnda ya mĩthabibũ

\par }{\QB kũu irĩma-inĩ cia Samaria;

\par }{\Q arĩmi nĩmakamĩhaanda,

\par }{\QB na makenere maciaro mayo.


\par }{\Q \VS{6}Nĩgũkaagĩa mũthenya ũmwe ũrĩa arangĩri makaanĩrĩra

\par }{\QB marĩ tũrĩma-inĩ twa Efiraimu, moige atĩrĩ,

\par }{\Q ‘Ũkĩrai twambate tũkinye Zayuni,

\par }{\QB harĩ Jehova Ngai witũ.’ ”


\par }{\PP \VS{7}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Inĩrai Jakubu mũkenete,

\par }{\QB mũkũngũĩre rũrĩrĩ rũrĩa rũnene mũno.

\par }{\Q Tũmai kũgooca kwanyu kũiguuo, mũkiugaga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Wee Jehova, honokia andũ aku,

\par }{\QB o acio matigari ma Isiraeli.’


\par }{\Q \VS{8}Atĩrĩrĩ, ngaamarehe, ndĩmarute bũrũri wa gathigathini,

\par }{\QB ndĩmacookererie kuuma ituri ciothe cia thĩ.

\par }{\Q Na magooka marĩ na atumumu ao, na ithua,

\par }{\QB o na atumia arĩa marĩ na nda, o na arĩa mararũmwo;

\par }{\QB magaacooka marĩ kĩrĩndĩ kĩnene mũno.


\par }{\Q \VS{9}Nao magooka makĩrĩraga;

\par }{\QB nĩmakahooyaga ngĩmacookia kwao.

\par }{\Q Nĩngamagereria ndwere-inĩ cia tũrũũĩ twa maaĩ,

\par }{\QB njĩra-inĩ ĩrĩa njaraganu kũndũ matangĩhĩngwo,

\par }{\Q nĩgũkorwo niĩ nĩ niĩ ithe wa Isiraeli,

\par }{\QB nake Efiraimu nĩwe mũrũ wakwa wa irigithathi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Thikĩrĩriai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ ndũrĩrĩ;

\par }{\QB hunjanĩriai ũhoro wayo ndwere-inĩ cia iria kũndũ kũraya, atĩrĩ:

\par }{\Q ‘We ũrĩa wahurunjire andũ a Isiraeli nĩakamacookereria,

\par }{\QB na amamenyerere o ta ũrĩa mũrĩithi arĩithagia mbũri cia rũũru rwake.’


\par }{\Q \VS{11}Nĩ ũndũ Jehova nĩagakũũra Jakubu,

\par }{\QB na amahonokie kuuma kũrĩ arĩa marĩ hinya kũmakĩra.


\par }{\Q \VS{12}Nĩmagooka maanĩrĩre nĩ gũkena marĩ kũu irĩma-inĩ cia Zayuni;

\par }{\QB nĩmagakenagĩra ũtaana wa Jehova:

\par }{\Q wa ngano, na wa ndibei ya mũhihano, na wa maguta,

\par }{\QB na wa tũgondu tuumĩte ndũũru-inĩ cia mbũri, na wa tũcaũ tuumĩte ndũũru-inĩ cia ngʼombe.

\par }{\Q Magaatuĩka ta mũgũnda unithĩirio maaĩ,

\par }{\QB na matigacooka kũnyiitwo nĩ ihooru rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{13}Hĩndĩ ĩyo airĩtu nĩmakaina na makene,

\par }{\QB o na aanake na athuuri o ũndũ ũmwe.

\par }{\Q Nĩngagarũra gũcakaya kwao gũtuĩke gĩkeno;

\par }{\QB nĩngamahooreria, na ndĩmahe gĩkeno handũ ha kĩeha.


\par }{\Q \VS{14}Nĩngahũũnia athĩnjĩri-Ngai na bũthi,

\par }{\QB nao andũ akwa nĩmakaiganwo nĩ ũtugi wakwa,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{15}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Mũgambo nĩũiguĩtwo kũu Rama,

\par }{\QB gũcakaya kũnene na kĩrĩro,

\par }{\Q Rakeli akĩrĩrĩra ciana ciake,

\par }{\QB na akarega kũhoorerio,

\par }{\QB nĩgũkorwo ciana ciake itirĩ ho.”


\par }{\PP \VS{16}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Wĩgirĩrĩrie mũgambo waku ũtige kũiguuo ũkĩrĩra,

\par }{\QB na ũgirĩrĩrie maitho maku gũita maithori,

\par }{\Q nĩ ũndũ nĩũkarĩhwo wĩra waku,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\QB “Ciana icio ciaku nĩigacooka kuuma bũrũri wa thũ.


\par }{\Q \VS{17}Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩ harĩ kĩĩrĩgĩrĩro matukũ-inĩ maku ma thuutha,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\QB “Ciana ciaku nĩigacooka gũkũ bũrũri wacio kĩũmbe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“Ti-itherũ nĩnjiguĩte mũcaayo wa Efiraimu akiuga atĩrĩ:

\par }{\QB ‘Wee nĩũũherithĩtie o ta gacaũ gatamenyerete gwĩkĩrwo icooki,

\par }{\QB na niĩ nĩnjathĩkĩte.

\par }{\Q Njokereria, na niĩ nĩngũcooka,

\par }{\QB tondũ wee nĩwe Jehova Ngai wakwa.


\par }{\Q \VS{19}Thuutha wa gũturuura,

\par }{\QB nĩndacookire ngĩĩrira;

\par }{\Q thuutha wa gũtaũkĩrwo,

\par }{\QB nĩndehũũrire gĩthũri.

\par }{\Q Nĩndaconokire na ngĩĩnyarara,

\par }{\QB nĩ ũndũ nĩndakuuĩte thoni cia wĩthĩ wakwa.’


\par }{\Q \VS{20}Githĩ Efiraimu tiwe mũrũ wakwa ũrĩa nyendete,

\par }{\QB mwana ũrĩa niĩ ngenagĩra?

\par }{\Q O na gũtuĩka ndanamũũkĩrĩra kaingĩ-rĩ,

\par }{\QB no ndirikanaga ũrĩa ndĩmwendete.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio ngoro yakwa nĩĩmũnyootagĩra;

\par }{\QB nĩndĩmũiguagĩra tha mũno,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Ĩkĩrai marũũri ma barabara,

\par }{\QB na mũhaande itugĩ cia kuonania njĩra.

\par }{\Q Ta rorai barabara ĩyo nene,

\par }{\QB o barabara ĩyo mwagereire mũgĩthiĩ.

\par }{\Q Njookerera, wee Isiraeli mũirĩtu gathirange,

\par }{\QB cooka matũũra-inĩ maku.


\par }{\Q \VS{22}Ũgũtũũra ũrũũraga nginya-rĩ,

\par }{\QB wee mwarĩ ũyũ ũtarĩ mwĩhokeku?

\par }{\Q Jehova nĩegũthondeka ũndũ mwerũ gũkũ thĩ:

\par }{\QB mũndũ-wa-nja nĩakagitĩra mũndũ mũrũme.”


\par }{\PP \VS{23}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: “Rĩrĩa ngaamacookia moime kũrĩa maatwarirwo maatahwo-rĩ, andũ arĩa marĩ bũrũri-inĩ wa Juda o na matũũra-inĩ makuo nĩmagacooka kwaria ciugo ici rĩngĩ, moige atĩrĩ: ‘Jehova arokũrathima, wee gĩikaro gĩkĩ kĩa ũthingu, wee kĩrĩma gĩkĩ gĩtheru.’

\VS{24}Andũ nĩmagatũũrania hamwe kũu Juda o na matũũra-inĩ makuo mothe, arĩmi o na andũ arĩa Morũũraga na ndũũru ciao cia mbũri.

\VS{25}Nĩnganogora arĩa anogu, nake ũrĩa ũũrĩtwo nĩ hinya nĩngamũhũũnia.”


\par }{\PP \VS{26}Ndaigua ũguo ngĩũkĩra, ngĩĩhũgũra mĩena yothe. Ngĩigua toro ũcio warĩ mwega mũno harĩ niĩ.


\par }{\PP \VS{27}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Matukũ nĩmarooka, rĩrĩa ngaiyũria nyũmba ya Isiraeli na nyũmba ya Juda na njiaro cia andũ na cia nyamũ.

\VS{28}O ta ũrĩa ndaarũgamĩrĩire makĩmunywo na magĩtharũrio, na makĩngʼaũranio, na makĩniinwo, o na ngĩmarehera mwanangĩko-rĩ, ũguo noguo ngarũgamĩrĩra nĩguo makwo na mahaandwo wega,” nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{29}“Matukũ-inĩ macio andũ matigacooka kuuga atĩrĩ,

\par }{\Q “ ‘Maithe ma ciana nĩmarĩĩte thabibũ irĩ rwagatha,

\par }{\QB namo magego ma ciana nĩmo maiguĩte thiithi.’


\par }{\MM \VS{30}No rĩrĩ, mũndũ o wothe agaakua nĩ ũndũ wa mehia make we mwene; ũrĩa wothe ũkaarĩa thabibũ irĩ rwagatha, nĩ magego make mwene makaigua thithi.”


\par }{\Q \VS{31}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Matukũ nĩmarooka,

\par }{\QB rĩrĩa ngarĩkanĩra kĩrĩkanĩro kĩerũ

\par }{\Q na nyũmba ya Isiraeli,

\par }{\QB o na nyũmba ya Juda.


\par }{\Q \VS{32}Nakĩo kĩrĩkanĩro kĩu gĩtihaana ta kĩrĩkanĩro

\par }{\QB kĩrĩa ndaarĩkanĩire na maithe mao ma tene

\par }{\Q rĩrĩa ndaamanyiitire na guoko,

\par }{\QB ngĩmatongoria ngĩmaruta bũrũri wa Misiri,

\par }{\Q tondũ nĩmagararire kĩrĩkanĩro gĩakwa,

\par }{\QB o na harĩa ndaarĩ ta ndĩ mũthuuri wao,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{33}“Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro kĩrĩa ngaarĩkanĩra na nyũmba ya Isiraeli

\par }{\QB ihinda rĩu rĩathira,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Nĩngekĩra watho wakwa meciiria-inĩ mao,

\par }{\QB na ndĩwandĩke ngoro-inĩ ciao.

\par }{\Q Ngaatuĩka Ngai wao,

\par }{\QB nao matuĩke andũ akwa.


\par }{\Q \VS{34}Gũtigacooka gũkorwo na mũndũ ũkũruta ũrĩa ũngĩ,

\par }{\QB kana mũndũ arute mũrũ wa ithe, amwĩre atĩrĩ, ‘Menyana na Jehova,’

\par }{\Q tondũ andũ othe nĩmagakorwo maamenyete,

\par }{\QB kuuma ũrĩa mũnini mũno wao nginya ũrĩa mũnene,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Nĩgũkorwo nĩngamarekera waganu wao,

\par }{\QB na ndigacooka kũririkana mehia mao.”


\par }{\PP \VS{35}Jehova ekuuga atĩrĩ,

\par }{\Q o we ũcio ũtũmaga riũa

\par }{\QB rĩare mũthenya,

\par }{\Q narĩo itua rĩake rĩgatũma mweri na njata

\par }{\QB ciare ũtukũ,

\par }{\Q o we unjugaga iria

\par }{\QB namo makũmbĩ marĩo makaruruma,

\par }{\QB Jehova Mwene-Hinya-Wothe nĩrĩo rĩĩtwa rĩake:


\par }{\Q \VS{36}“Mawatho ma kũrũmĩrĩrwo mangĩkeherio maitho-inĩ makwa-rĩ,

\par }{\QB norĩo njiaro cia Isiraeli ingĩtiga

\par }{\Q gũtuĩka rũrĩrĩ maitho-inĩ makwa,”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{37}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Angĩkorwo igũrũ matu-inĩ no gũthimĩke,

\par }{\QB nayo mĩthingi ya thĩ ĩtuĩrio na kũu rungu-rĩ,

\par }{\Q niĩ na niĩ no rĩo ingĩingata njiaro ciothe cia Isiraeli

\par }{\QB nĩ ũndũ wa ũrĩa wothe mekĩte,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{38}Jehova ekuuga atĩrĩ, “Matukũ nĩmarooka rĩrĩa itũũra rĩĩrĩ inene rĩgaakwo rĩngĩ nĩ ũndũ wakwa, kuuma Mũthiringo ũrĩa Mũraihu na igũrũ wa Hananeli nginya Kĩhingo-inĩ gĩa Koine.

\VS{39}Naruo rũrigi rwa gũthima rũgaatambũrũka kuuma hau rũringĩrĩire nginya karĩma-inĩ ka Garebi, rũcooke rwĩhiũrie rwerekere Goa.

\VS{40}Gĩtuamba-inĩ gĩothe kũrĩa ciimba iteagwo na gũgaitwo mũhu, na mbenji-inĩ ciothe gũthiĩ nginya Karũũĩ ga Kidironi mwena wa irathĩro o nginya koine-inĩ ya Kĩhingo kĩa Mbarathi, kũu guothe gũgaatuĩka kũndũ kwamũrĩirwo Jehova. Itũũra rĩu inene gũtirĩ hĩndĩ ĩngĩ rĩkamunywo kana rĩmomorwo.”




\par }\Chap{32}{\SH Jeremia Kũgũra Gĩthaka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova mwaka-inĩ wa ikũmi wa wathani wa Zedekia mũthamaki wa Juda, na nĩguo warĩ mwaka wa ikũmi na ĩnana wa wathani wa Nebukadinezaru.

\VS{2}Hĩndĩ ĩyo mbũtũ cia ita cia mũthamaki wa Babuloni nĩciarigiicĩirie Jerusalemu irĩtunyane, nake Jeremia ũrĩa mũnabii aahingĩrĩtwo kũu nja ya arangĩri thĩinĩ wa nyũmba ya mũthamaki wa Juda.\FTNT{*}{{\FR 32:2 }{\FT{Jeremia nĩahingĩrĩirio nja-inĩ ya arangĩri thĩinĩ wa nyũmba ya ũthamaki nĩ Mũthamaki Zedekia nginya rĩrĩa Jerusalemu yatunyanirwo.}}}


\par }{\PP \VS{3}Nĩgũkorwo Zedekia mũthamaki wa Juda nĩamuohithĩtie kũu, akoiga atĩrĩ, “Ũtũrathagĩra ũguo nĩkĩ? uugaga atĩrĩ, ‘Jehova ekuuga atĩrĩ: Ndĩ hakuhĩ kũneana itũũra rĩĩrĩ inene kũrĩ mũthamaki wa Babuloni, nake nĩakarĩĩnyitĩra.

\VS{4}Zedekia mũthamaki wa Juda ndakehonokia kuuma moko-inĩ ma andũ a Babuloni, nowe no nginya akaaneanwo kũrĩ mũthamaki wa Babuloni, na nĩakaranĩria nake ũthiũ kwa ũthiũ, na nĩakamuona na maitho make mwene.

\VS{5}Nĩagatwara Zedekia kũu Babuloni, kũrĩa agaaikara nginya njĩke nake ũrĩa kwagĩrĩire, ũguo nĩguo Jehova ekuuga. O na mũngĩrũa na andũ a Babuloni, mũtikamahoota.’ ”


\par }{\PP \VS{6}Nake Jeremia akiuga atĩrĩ, “Ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyanginyĩrire ngĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{7}Hanameli mũrũ wa Shalumu, ũrĩa mamaguo, nĩegũũka kũrĩ we, akwĩre atĩrĩ, ‘Wĩgũrĩre mũgũnda wakwa ũrĩa ũrĩ Anathothu, nĩ ũndũ wee nĩwe mũndũ wa ndĩra ciitũ wa hakuhĩ makĩria, na nĩwe ũrĩ na kĩhooto gĩa kũũgũra.’


\par }{\PP \VS{8}“Hĩndĩ ĩyo, o ta ũrĩa Jehova aakoretwo anjĩĩra-rĩ, Hanameli mũrũ wa mama agĩũka kũrĩ niĩ kũu nja ĩrĩa ĩikaragio nĩ arangĩri, akĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Wĩgũrĩre mũgũnda wakwa ũrĩa ũrĩ Anathothu, bũrũri-inĩ wa Benjamini. Nĩgũkorwo wee nĩwe ũrĩ na kĩhooto gĩa kũũkũũra ũtuĩke waku, wĩgũrĩre ũtuĩke waku.’

\par }{\PP “Hĩndĩ ĩyo ngĩmenya ndũmĩrĩri ĩyo yoimĩte kũrĩ Jehova;

\VS{9}nĩ ũndũ ũcio ngĩkĩgũra mũgũnda ũcio warĩ Anathothu kuuma kũrĩ Hanameli mũrũ wa mama, na ngĩmũthimĩra cekeri ikũmi na mũgwanja\FTNT{†}{{\FR 32:9 }{\FT{nĩ ta giramu 200}}} cia betha.

\VS{10}Ngĩcooka ngĩĩkĩra kĩrore na ngĩcinĩrĩra mũhũũri wakwa marũa-inĩ macio ma kuonania nũũ mwene gĩthaka, ningĩ ngĩkorwo ndĩ na aira a ũhoro ũcio, nayo betha ĩgĩthimwo na ratiri.

\VS{11}Ngĩoya kobi ĩmwe ya marũa macio ma kuonania nũũ mwene gĩthaka, ĩcinĩrĩirwo mũhũũri wakwa na ĩkandĩkwo maũndũ ma ũrĩa kĩrĩkanĩro kĩu gĩatariĩ, hamwe na kobi ya marũa macio mataarĩ macinĩrĩre mũhũũri,

\VS{12}ngĩcineana kũrĩ Baruku mũrũ wa Neria, mũrũ wa Maaseia, mbere ya Hanameli mũrũ wa mama, na mbere ya aira arĩa meekĩrĩte kĩrore marũa-inĩ macio ma ũgũri wa gĩthaka, o na Ayahudi othe arĩa maikarĩte hau nja ĩrĩa ĩikaragio nĩ arangĩri.


\par }{\PP \VS{13}“O marĩ hau-rĩ, nĩndataarĩirie Baruku, ngĩmwĩra atĩrĩ,

\VS{14}‘Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Oya marũa maya ma kĩrĩĩko gĩa kuonania nũũ mwene gĩthaka, kobi ĩyo njĩkĩrĩte mũhũũri wakwa, na ĩyo ĩngĩ ĩtarĩ mũhũũri, ũthiĩ ũmekĩre thĩinĩ wa ndigithũ ya rĩũmba nĩgeetha matũũre hĩndĩ ndaaya.

\VS{15}Nĩgũkorwo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Nyũmba, na mĩgũnda, na mĩgũnda ya mĩthabibũ ciothe nĩigacooka kũgũrwo gũkũ bũrũri-inĩ ũyũ.’


\par }{\PP \VS{16}“Na rĩrĩ, ndaarĩkia kũnengera Baruku wa Neria marũa macio ma kĩrĩkanĩro gĩa kuonania nũũ mwene gĩthaka, ngĩhooya Jehova ngiuga ũũ:


\par }{\PM \VS{17}“Atĩrĩrĩ, wee Mwathani Jehova, we nĩwe wombire igũrũ na thĩ na ũndũ wa hinya waku mũnene, o na ũndũ wa gũtambũrũkia guoko gwaku. Wee-rĩ, gũtirĩ ũndũ mũritũ harĩwe.

\VS{18}Wee wonanagia wendani waku kũrĩ andũ ngiri na ngiri, no ũkaherithania nĩ ũndũ wa mehia ma maithe, ũkaũkinyĩria ciero-inĩ cia njiarwa ciao iria igooka thuutha wao. Wee Mũrungu mũnene na ũrĩ hinya, o wee rĩĩtwa rĩaku arĩ Jehova Mwene-Hinya-Wothe,

\VS{19}wee nowe mũnene wa ũheani kĩrĩra, na ciĩko ciaku nĩ cia hinya. Maitho maku maikaraga macũthĩrĩirie mĩthiĩre yothe ya andũ; wee ũrĩhaga mũndũ o wothe kũringana na mĩthiĩre yake, ningĩ kũringana na ũrĩa ciĩko ciake itariĩ.

\VS{20}Wee nĩwe waringire ciama o na ũkĩonania morirũ kũu bũrũri wa Misiri, na no wĩkaga ũguo nginya ũmũthĩ, gũkũ Isiraeli o na gatagatĩ-inĩ ka andũ arĩa angĩ othe, namo magatũma wĩgĩĩre igweta rĩrĩa rĩrĩ rĩaku.

\VS{21}Warutire andũ aku a Isiraeli kuuma bũrũri wa Misiri na ũndũ wa kũringa ciama na kuonania morirũ, na ũndũ wa guoko gwaku kũrĩ hinya, ũgũtambũrũkĩtie, o na ũgĩĩka maũndũ manene ma kũguoyohia.

\VS{22}Nĩwamaheire bũrũri ũyũ werĩire maithe mao na mwĩhĩtwa atĩ nĩũkamahe, bũrũri ũrĩ bũthi wa iria na ũũkĩ.

\VS{23}Maatoonyire bũrũri ũcio makĩwĩgwatĩra ũgĩtuĩka wao, no rĩrĩ, matiigana gũgwathĩkĩra kana kũrũmĩrĩra mawatho maku; matiekire maũndũ marĩa wamaathĩte meke. Nĩ ũndũ ũcio ũkĩmarehithĩria mwanangĩko ũyũ ũmakorete.


\par }{\PM \VS{24}“Atĩrĩrĩ, ta rora wone ũrĩa gwakĩtwo ihumbu cia kũrigiicĩria itũũra rĩĩrĩ inene nĩgeetha marĩtunyane nĩ ũndũ wa mbaara ya rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, na mũthiro, itũũra rĩĩrĩ nĩrĩkũneanwo kũrĩ andũ a Babuloni acio mararĩtharĩkĩra. Ũndũ ũrĩa wee woigire nĩũhingĩte, o ta ũrĩa we ũreyonera.

\VS{25}O na gũtuĩka itũũra nĩrĩkũneanwo kũrĩ andũ a Babuloni, wee, o wee Mwathani Jehova, ũnjĩĩrĩte atĩrĩ, ‘Wĩgũrĩre mũgũnda na betha, naguo ũgũri ũcio wa mũgũnda ũcio ũgĩe na aira.’ ”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{26}Ningĩ ndũmĩrĩri ya Jehova ĩgĩkinyĩra Jeremia, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{27}“Niĩ nĩ niĩ Jehova, Ngai wa andũ othe. Nĩ harĩ ũndũ o na ũmwe mũritũ harĩ niĩ?

\VS{28}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ: Ndĩ hakuhĩ kũneana itũũra rĩĩrĩ inene kũrĩ andũ a Babuloni, ndĩrĩneane kũrĩ Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, arĩtunyane.

\VS{29}Andũ acio a Babuloni maraatharĩkĩra itũũra rĩĩrĩ inene nĩmagatoonya kuo na marĩmundie mwaki; nĩ makaarĩcina rĩthire, hamwe na nyũmba iria andũ maacinagĩra Baali ũbumba igũrũ rĩacio, o na magaitagĩra ngai ingĩ indo cia kũnyuuo nĩguo maathirĩkie ndaakare.


\par }{\PP \VS{30}“Andũ a Isiraeli na a Juda mekaga o maũndũ mooru maitho-inĩ makwa kuuma ũnini-inĩ wao; ti-itherũ, andũ a Isiraeli matirĩ ũndũ mekaga tiga gũũthirĩkia maathirĩkagia nĩguo ndaakare na indo iria methondekeire na moko mao, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{31}Kuuma mũthenya ũrĩa itũũra rĩĩrĩ rĩakirwo nginya ũmũthĩ, itũũra rĩĩrĩ rĩtũũrĩte rĩarahũraga marakara makwa na mangʼũrĩ, na nĩkĩo no nginya ndĩrĩeherie maitho-inĩ makwa.

\VS{32}Andũ a Isiraeli na a Juda nĩmathirĩkĩtie nĩguo ndakare na maũndũ mothe ma waganu marĩa meekĩte: o, na athamaki, na anene ao, na athĩnjĩri-Ngai na anabii ao, na andũ a Juda na andũ a Jerusalemu.

\VS{33}Nĩmahutatĩire makaaga kũhũgũra mothiũ mao kũrĩ niĩ; o na gũtuĩka nĩndamarutire kaingĩ kaingĩ, matiathikĩrĩirie kana magĩtĩkĩra gũtaarwo.

\VS{34}No maigire mĩhianano ĩyo yao ĩrĩ magigi thĩinĩ wa nyũmba ĩrĩa ĩĩtanĩtio na Rĩĩtwa rĩakwa, makĩmĩthaahia.

\VS{35}Ningĩ nĩmakĩire Baali mahooero kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru, kũu Gĩtuamba-inĩ kĩa Beni-Hinomu, nĩguo marutagĩre Moleku ariũ ao na airĩtu ao marĩ magongona, o na gũtuĩka niĩ ndiathanĩte ũndũ ũcio wĩkagwo, o na kana ũgĩtoonya meciiria-inĩ makwa, atĩ hihi no meeke ũndũ mũũru na ũrĩ magigi ta ũcio, wa gũtũma andũ a Juda mehie.


\par }{\PP \VS{36}“Ha ũhoro ũkoniĩ itũũra rĩĩrĩ inene, mũroiga atĩrĩ, ‘na ũndũ wa mbaara ya rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, na mũthiro nĩrĩkaneanwo kũrĩ mũthamaki wa Babuloni’; no rĩrĩ, ũũ nĩguo Jehova Ngai wa Isiraeli ekuuga:

\VS{37}Ti-itherũ nĩngamacookanĩrĩria kuuma mabũrũri-inĩ marĩa ndaamathaamĩirie ndĩ na marakara mahiũ na mangʼũrĩ maingĩ; ngaamacookia kũndũ gũkũ na ndũme matũũre marĩ agitĩre.

\VS{38}Nĩmagatuĩka andũ akwa na niĩ nduĩke Ngai wao.

\VS{39}Nĩngatũma o magĩe na ũrũmwe wa ngoro o na mĩthiĩre-inĩ yao, nĩgeetha matũũre manjĩtigĩrĩte nĩgeetha matũũre moonaga wega o ene na ciana ciao iria igooka thuutha wao.

\VS{40}Nĩngarĩĩkanĩra nao kĩrĩkanĩro gĩa gũtũũra nginya tene na tene: Ndirĩ hĩndĩ ngaatiga kũmeka wega, na nĩngatũma manjĩtigagĩre, nĩguo matikanae kũũhutatĩra.

\VS{41}Nĩngakenaga ngĩmeeka wega, na ti-itherũ nĩngamahaanda gũkũ bũrũri ũyũ ngwatĩirie na ngoro yakwa yothe o na muoyo wakwa wothe.


\par }{\PP \VS{42}“Jehova ekuuga atĩrĩ: O ta ũrĩa ndaarehithĩirie andũ aya mathĩĩna manene, ũguo noguo ngaamahe ũgaacĩru ũrĩa wothe ndĩmerĩire.

\VS{43}O rĩngĩ nĩgũkagũrwo mĩgũnda bũrũri-inĩ ũyũ, o ũyũ inyuĩ mugaga atĩrĩ, ‘Ũyũ nĩ bũrũri mũkiru ihooru, ũtarĩ na andũ kana nyamũ, nĩgũkorwo nĩwaneanirwo kũrĩ andũ a Babuloni.’

\VS{44}Mĩgũnda ĩkaagũragwo na betha, namo marũa ma ũgũri nĩmakandĩkanĩrwo na mekĩrwo kĩrore na macinĩrĩrwo mũhũũri aira marĩ ho, kũu bũrũri wa Benjamini,\FTNT{‡}{{\FR 32:44 }{\FT{Bũrũri wa Benjamini ũgwetetwo mbere tondũ nĩkuo Jeremia oimĩte.}}} na tũtũũra-inĩ tũrĩa tũriganĩtie na Jerusalemu, na matũũra ma Juda, na matũũra ma bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma na matũũra marĩa marĩ magũrũ-inĩ ma irĩma cia mwena wa ithũĩro, o na ma Negevu, nĩ tondũ nĩngamacookeria ũgaacĩru wao, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.”




\par }\Chap{33}{\SH Kĩĩranĩro gĩa Gũcookererio
\par }
{\PP \VerseOne{1}O mahinda-inĩ macio Jeremia aarĩ muohe kũu nja-inĩ ya arangĩri, ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyamũkinyĩire riita rĩa keerĩ, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Ũũ nĩguo Jehova ekuuga, o we ũrĩa wombire thĩ, Jehova ũrĩa watũmire thĩ ĩgĩe ho, na akĩmĩhaanda, Jehova nĩrĩo rĩĩtwa rĩake:

\VS{3}‘Ta kĩngaĩre, na niĩ nĩngũgwĩtĩka na ngwĩre maũndũ manene na matangĩtuĩrĩka, marĩa ũtooĩ.’

\VS{4}Nĩgũkorwo ũũ nĩguo Jehova, Ngai wa Isiraeli, ekuuga ũhoro ũkoniĩ nyũmba iria irĩ itũũra rĩĩrĩ inene, o na nyũmba cia ũthamaki wa Juda o icio ciatharirio nĩguo indo iria ciakĩte kuo ihũthĩrwo kwĩgitĩra kuuma kũrĩ ihumbu cia tĩĩri iria cikũrigiicĩirie o na kuuma kũrĩ rũhiũ rwa njora,

\VS{5}makĩhũũrana na andũ a Babuloni: ‘Nyũmba icio ciothe nĩikaiyũrio ciimba cia andũ arĩa ngooragithia ndĩ na marakara na mangʼũrĩ. Nĩngahitha itũũra rĩĩrĩ inene ũthiũ wakwa nĩ ũndũ wa waganu wao wothe.


\par }{\PP \VS{6}“ ‘No rĩrĩ, nĩngarĩrehera ũgima wa mwĩrĩ na ndĩrĩhonie. Ningĩ nĩngahonia andũ akwa na ndũme matũũre makenagĩra thayũ mũingĩ na ũgitĩri.

\VS{7}Nĩngacookia andũ a Juda na a Isiraeli gũkũ ndĩmarute kũrĩa matũũrĩte marĩ atahe, njooke ndĩmaake rĩngĩ, maikare o ta ũrĩa maatariĩ mbere.

\VS{8}Nĩngamatheria mathirwo nĩ mehia mothe marĩa mananjĩhĩria na ndĩmarekere mehia mao mothe ma kũrega kũnjathĩkĩra.

\VS{9}Hĩndĩ ĩyo itũũra rĩĩrĩ inene nĩrĩkandehithĩria ngumo na gĩkeno, na gĩtĩĩo, na ũgooci, o na gwĩkĩrĩrwo mbere ya ndũrĩrĩ ciothe cia gũkũ thĩ rĩrĩa andũ akuo makaigua ũhoro wa maũndũ mothe mega marĩa ndĩmekagĩra; nĩkũgega makaagega na mainaine moona ũingĩ wa ũgaacĩru na thayũ ũrĩa ngaahe itũũra rĩu.’


\par }{\PP \VS{10}“Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Mwaragia ũhoro ũkoniĩ kũndũ gũkũ, mũkoiga atĩrĩ, “Nĩ kũndũ kũnũhe gũtarĩ kĩndũ, na gũtarĩ andũ kana nyamũ.” No thĩinĩ wa matũũra ma Juda na njĩra-inĩ iria nene cia Jerusalemu, o kũu gũthaamĩtwo gũkaaga andũ kana nyamũ-rĩ, nĩgũgacooka kũiguuo

\VS{11}mĩgambo ya gĩkeno na ya gũcanjamũka, na mĩgambo ya mũhiki na mũhikania, o na mĩgambo ya andũ arĩa mararehe indo cia maruta ma gũcookia ngaatho nyũmba-inĩ ya Jehova, makiugaga atĩrĩ,

\par }{\Q “ ‘ “Cookeriai Jehova Mwene-Hinya-Wothe ngaatho,

\par }{\QB nĩ ũndũ Jehova nĩ mwega;

\par }{\QB wendo wake ũtũũraga tene na tene.”

\par }{\MM Nĩgũkorwo nĩngacookeria bũrũri ũyũ ũgaacĩru waguo, o ta ũrĩa warĩ kuo mbere,’ nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{12}“O na ningĩ Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ: ‘Kũndũ gũkũ kũnũhe na gũtarĩ andũ kana nyamũ-rĩ, matũũra makuo mothe nĩmagacooka kũgĩa ũrĩithio kũrĩa arĩithi makaarahagia ndũũru ciao cia mbũri.

\VS{13}Thĩinĩ wa matũũra ma bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma, o na marĩa marĩ magũrũ-inĩ ma irĩma cia mwena wa ithũĩro, o na ma Negevu, bũrũri-inĩ wa Benjamini, o na tũtũũra-inĩ tũrĩa tũrigiicĩirie Jerusalemu o na matũũra-inĩ ma Juda-rĩ, ndũũru cia mbũri nĩigacooka kũhĩtũkĩra guoko-inĩ kwa ũrĩa ũcitaraga,’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\PP \VS{14}“Jehova ekuuga atĩrĩ, ‘Matukũ nĩmagooka rĩrĩa ngaahingia kĩĩranĩro gĩakwa kĩa wega kĩrĩa nderĩire nyũmba ya Isiraeli na nyũmba ya Juda.


\par }{\Q \VS{15}“ ‘Matukũ-inĩ macio o na ihinda rĩu-rĩ,

\par }{\QB nĩngarahũrĩra Daudi mũndũ mũthingu ũgerekanĩtio na rũhonge rwa mũtĩ;

\par }{\QB nĩageekaga maũndũ marĩa magĩrĩire na ma kĩhooto bũrũri-inĩ.


\par }{\Q \VS{16}Matukũ-inĩ macio, Juda nĩgũkahonokanio,

\par }{\QB nakuo Jerusalemu gũtũũre kũrĩ kũgitĩre.

\par }{\Q Nake ageetagwo rĩĩtwa rĩĩrĩ

\par }{\QB Jehova-Ũthingu-Witũ.’


\par }{\MM \VS{17}Nĩgũkorwo Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Daudi ndarĩ hĩndĩ akaaga mũndũ wa gũikarĩra gĩtĩ kĩa ũnene kĩa nyũmba ya Isiraeli,

\VS{18}kana athĩnjĩri-Ngai, arĩa Alawii, mage mũndũ wa gũikara mbere yakwa hĩndĩ ciothe acinage maruta ma njino, na maruta ma mũtu, o na arutage magongona marĩa ma o mũthenya.’ ”


\par }{\PP \VS{19}Ningĩ ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyakinyĩrĩire Jeremia akĩĩrwo atĩrĩ,

\VS{20}“Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Angĩkorwo inyuĩ mwahota gũthũkia kĩrĩkanĩro gĩakwa na mũthenya, na kĩrĩkanĩro gĩakwa na ũtukũ, nĩgeetha mũthenya na ũtukũ itigacooke kũgĩa hĩndĩ ĩrĩa yagĩrĩire-rĩ,

\VS{21}nakĩo kĩrĩkanĩro kĩrĩa ndaarĩkanĩire na Daudi ndungata yakwa, o na kĩrĩkanĩro kĩrĩa ndaarĩkanĩire na Alawii arĩa athĩnjĩri-Ngai arĩa matungataga marĩ mbere yakwa, kĩahota gũthũkio, nake Daudi akĩage gũcooka kũgĩa na mũndũ wa rũciaro rwake wa gũthamakaga arĩ gĩtĩ-inĩ gĩake kĩa ũnene.

\VS{22}Nĩngatũma njiaro cia Daudi ndungata yakwa, o na Alawii acio matungataga marĩ mbere yakwa maingĩhe o ta njata cia igũrũ iria itangĩtarĩka nĩ ũndũ wa kũingĩha, o na ta mũthanga ũrĩa ũrĩ hũgũrũrũ-inĩ cia iria ũrĩa ũtangĩthimĩka ũrĩa ũigana.’ ”


\par }{\PP \VS{23}O rĩngĩ ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyakinyĩrĩire Jeremia akĩĩrwo atĩrĩ,

\VS{24}“Kaĩ ũtamenyete andũ aya maroiga atĩrĩ, ‘Jehova nĩatete mothamaki marĩa meerĩ ethuurĩire’? Nĩ ũndũ ũcio mamenaga andũ akwa na matimoonaga ta marĩ rũrĩrĩ.

\VS{25}Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Angĩkorwo ndiigĩte kĩrĩkanĩro gĩakwa na mũthenya na ũtukũ, o na mawatho marĩa marũmu ma igũrũ na thĩ-rĩ,

\VS{26}hĩndĩ ĩyo nĩngagĩteanĩria njiaro cia Jakubu na cia Daudi ndungata yakwa, na njage gũthuura ũmwe wa aanake ake atuĩke wa gũthamakĩra njiaro cia Iburahĩmu, na cia Isaaka, na cia Jakubu. Nĩgũkorwo nĩngamacookeria ũgaacĩru wao na ndĩmaiguĩre tha.’ ”




\par }\Chap{34}{\SH Zedekia kwĩrwo Nĩegũtahwo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Rĩrĩa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni aarũaga mbaara na Jerusalemu na matũũra marĩa maarĩrigiicĩirie, arĩ na mbũtũ ciake cia ita, hamwe na mothamaki marĩa maathagwo nĩwe, na ndũrĩrĩ ciothe ciakuo, ndũmĩrĩri ĩno nĩyakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova, akĩĩrwo atĩrĩ,

\VS{2}“Jehova Ngai wa Isiraeli ekuuga atĩrĩ: Thiĩ kũrĩ Zedekia mũthamaki wa Juda, ũmwĩre atĩrĩ, ‘Jehova ekuuga atĩrĩ: Ndĩ hakuhĩ kũneana itũũra rĩĩrĩ inene kũrĩ mũthamaki wa Babuloni, nake nĩekũrĩcina na mwaki rĩthire.

\VS{3}Nawe ndũkahonoka atĩ wĩeherie moko-inĩ make, tondũ ti-itherũ nĩũkanyiitwo na ũneanwo kũrĩ we. Nĩũkeyonera mũthamaki wa Babuloni na maitho maku, na nĩmũkaranĩria nake ũthiũ kwa ũthiũ. Nawe nĩũgatwarwo Babuloni.


\par }{\PP \VS{4}“ ‘No rĩrĩ, ta thikĩrĩria kĩĩranĩro kĩa Jehova, wee Zedekia mũthamaki wa Juda. Jehova ekuuga atĩrĩ ũhoro ũgũkoniĩ: Wee ndũkooragwo na rũhiũ rwa njora;

\VS{5}ũgaakua gĩkuũ gĩa thayũ. O ta ũrĩa andũ maakirie mwaki wa macakaya nĩ ũndũ wa gũtĩĩa maithe maku, o acio athamaki arĩa maarĩ mbere yaku-rĩ, ũguo noguo magaakia mwaki nĩ ũndũ wa gũgũtĩĩa na magũcakaĩre, makiugaga atĩrĩ, “Ĩiya, Mwathi witũ-ĩ!” Niĩ mwene nĩ niĩ ndakwĩrĩra ũhoro ũcio, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.’ ”


\par }{\PP \VS{6}Nake Jeremia ũcio mũnabii akĩĩra Zedekia mũthamaki wa Juda maũndũ macio mothe, arĩ kũu Jerusalemu,

\VS{7}hĩndĩ ĩyo mbũtũ cia ita cia mũthamaki wa Babuloni ciahũũranaga na Jerusalemu o na matũũra macio mangĩ ma Juda marĩa meyũmĩrĩirie, nĩmo Lakishi na Azeka. Macio moiki no mo matũũra marĩa matigaire harĩ marĩa mairigĩirwo na hinya kũu Juda.\FTNT{*}{{\FR 34:7 }{\FT{Matũũra ma Lakishi na Azeka mairigĩtwo nĩ Rehoboamu mũrũ wa Solomoni (2Maũ 11:5, 9).}}}


\par }{\SH Kuohorwo kwa Ngombo
\par }
{\PP \VS{8}Ndũmĩrĩri nĩyakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova thuutha wa Mũthamaki Zedekia kũrĩkanĩra kĩrĩkanĩro na andũ othe arĩa maarĩ Jerusalemu maanĩrĩre ũhoro wa kuohorwo kwa ngombo.

\VS{9}Mũndũ o wothe angĩtuĩka nĩekuohora ngombo ciake cia Ahibirania, cia arũme na cia andũ-a-nja; gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ wagĩrĩirwo nĩ kũiga Mũyahudi ũrĩa ũngĩ arĩ ngombo.

\VS{10}Nĩ ũndũ ũcio anene othe o na andũ arĩa maatoonyire kĩrĩkanĩro-inĩ kĩu, magĩtĩkĩra atĩ nĩmekũrekereria ngombo ciao cia arũme na cia andũ-a-nja, na atĩ matigũcooka kũmaiga ũkombo-inĩ. Magĩgĩĩtĩkĩra ũhoro ũcio na makĩmarekereria.

\VS{11}No rĩrĩ, thuutha-inĩ nĩmericũkirwo, makĩnyiita andũ acio mohorete na makĩmatua ngombo rĩngĩ.


\par }{\PP \VS{12}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyakinyĩrĩire Jeremia, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{13}“Jehova, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Nĩndarĩkanĩire na maithe manyu ma tene rĩrĩa ndamarutire bũrũri wa Misiri, ngĩmaruta bũrũri wa ũkombo, ngĩmeera atĩrĩ,

\VS{14}‘Hĩndĩ ciothe mwaka-inĩ wa mũgwanja, o mũndũ o mũndũ wanyu wothe no nginya arekagĩrĩrie mũrũ wa ithe Mũhibirania o wothe ũrĩa wĩyendetie kũrĩ we. Thuutha wa gũgũtungata mĩaka ĩtandatũ-rĩ, no nginya ũmũrekererie.’ No maithe manyu matiigana gũũthikĩrĩria kana kũrũmbũiya ũhoro ũcio wakwa.

\VS{15}Nĩmwĩrĩga kwĩrira, na mũgĩĩka maũndũ marĩa magĩrĩire makĩonwo nĩ niĩ: Tondũ o ũmwe wanyu nĩanĩrĩire ũhoro wa kuohorwo kwa mũndũ o mũndũ bũrũri-inĩ. O na ningĩ mũkĩgĩa na kĩrĩkanĩro kĩu mũrĩ mbere yakwa thĩinĩ wa nyũmba ĩrĩa ĩĩtanĩtio na rĩĩtwa rĩakwa.

\VS{16}No rĩu nĩmũgarũrũkĩte mũgathaahia rĩĩtwa rĩakwa; mũndũ o mũndũ wanyu nĩacooketie ngombo yake ya mũndũ mũrũme na ya mũndũ-wa-nja ĩrĩa ararekereirie ĩĩthiĩre o kũrĩa ĩngĩenda. Nĩmũmatuĩte ngombo cianyu rĩngĩ.


\par }{\PP \VS{17}“Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ: Inyuĩ nĩmwagĩte kũnjathĩkĩra: mũtianĩrĩire kuohorithio kwa andũ a bũrũri wanyu. Nĩ ũndũ ũcio rĩu nĩngwanĩrĩra ‘kuohorithio’ kwanyu, ũguo nĩguo Jehova ekuuga, nakuo nĩ ‘kuohorithio’ nĩguo mũũragwo na rũhiũ rwa njora, na mũthiro, na ngʼaragu. Nĩngatũma mũtuĩke kĩndũ gĩa gũthũũrwo mũno mothamaki-inĩ mothe ma gũkũ thĩ.

\VS{18}Andũ arĩa magararĩte kĩrĩkanĩro gĩakwa, na makaaga kũhingia mohoro ma kĩrĩkanĩro kĩu maarĩkanĩire marĩ mbere yakwa, ngaameka o ta njaũ ĩrĩa maatinanirie icunjĩ igĩrĩ, makĩgerera gatagatĩ ga icunjĩ icio ciayo.

\VS{19}Atongoria a Juda na a Jerusalemu, na andũ arĩa mehokeirwo mawĩra ma kwa mũthamaki, na athĩnjĩri-Ngai, na andũ othe a bũrũri arĩa magereire gatagatĩ ga icunjĩ icio cierĩ cia njaũ ĩyo-rĩ,

\VS{20}nĩngamaneana kũrĩ thũ ciao iria ciendaga kũmaruta muoyo. Ciimba ciao igaatuĩka irio cia nyoni cia rĩera-inĩ, na cia nyamũ cia gĩthaka.


\par }{\PP \VS{21}“Nĩnganeana Zedekia mũthamaki wa Juda na anene ake kũrĩ thũ ciao iria ciendaga kũmaruta muoyo, ndĩmaneane kũrĩ mbũtũ cia ita cia mũthamaki wa Babuloni, icio ciambĩte kũmweherera.

\VS{22}Nĩngũruta watho, nĩguo Jehova ekuuga, na nĩngamacookia gũkũ itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene. Nĩmakahũũrana narĩo, marĩtahe na marĩcine. Ningĩ nĩngonũha matũũra ma Juda makire ihooru, na kwage mũndũ ũngĩtũũra kuo.”




\par }\Chap{35}{\SH Ciana cia Rekabu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova hĩndĩ ya wathani wa Jehoiakimu mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Thiĩ kũrĩ andũ a nyũmba ya Rekabu, ũmeere moke kanyũmba-inĩ kamwe ga tũtũ tũrĩ rwere-inĩ rwa nyũmba ya Jehova, nawe ũmahe ndibei manyue.”


\par }{\PP \VS{3}Nĩ ũndũ ũcio ngĩthiĩ ngĩgĩĩra Jaazania mũrũ wa Jeremia mũrũ wa Habazania, hamwe na ariũ a ithe, o na ariũ ake othe, na andũ a nyũmba ĩyo yothe ya Rekabu.

\VS{4}Ngĩmarehe thĩinĩ wa nyũmba ya Jehova, ngĩmatoonyia kanyũmba ka ariũ a Hanani mũrũ wa Igidalia, mũndũ wa Ngai. Kanyũmba kau kaariganĩtie na kanyũmba ka anene, karĩa kaarĩ hau igũrũ rĩa nyũmba ya Maaseia mũrũ wa Shalumu, ũrĩa warĩ mũikaria wa mũrango.

\VS{5}Ngĩcooka ngĩiga mbakũri ciyũrĩte ndibei, o na ngĩiga ikombe mbere ya andũ acio a nyũmba ya Rekabu, ngĩmeera atĩrĩ, “Nyuai ndibei ĩno.”


\par }{\PP \VS{6}No-o magĩcookia atĩrĩ, “Ithuĩ tũtinyuuaga ndibei, nĩ ũndũ ithe witũ wa tene, Jonadabu mũrũ wa Rekabu, nĩatũtigĩire watho, akiuga atĩrĩ, ‘Mũtikananyue ndibei, inyuĩ ene kana njiaro cianyu.\FTNT{*}{{\FR 35:6 }{\FT{Ũyũ warĩ mwĩhĩtwa wa njiaro cia Rekabu ũrĩa mehĩtĩte atĩ matikananyua ndibei.}}}

\VS{7}Ningĩ-rĩ, mũtikanaake nyũmba, kana mũhaande mbeũ, kana mũhaande mĩgũnda ya mĩthabibũ; mũtikanagĩe na kĩndũ o na kĩmwe kĩa indo icio, no rĩrĩ, mũgũtũũra mũikaraga hema-inĩ. Hĩndĩ ĩyo nĩmũgatũũra matukũ maingĩ bũrũri ũyũ mũikaraga ta mũrĩ ageni.’

\VS{8}Nĩtũtũũrĩte twathĩkĩire ũndũ o wothe ũrĩa ithe witũ wa tene Jonadabu mũrũ wa Rekabu aatwathire. Gũtirĩ mũndũ witũ ithuĩ, kana atumia aitũ, kana ariũ na airĩtu aitũ, ũrĩ wanyua ndibei,

\VS{9}kana agĩaka nyũmba ya gũtũũrwo, kana akĩgĩa mĩgũnda ya mĩthabibũ, kana ithaka, o na kana akehaandĩra irio.

\VS{10}Tũtũũrĩte hema-inĩ twathĩkagĩra ũrĩa wothe ithe witũ wa tene Jonadabu aatwathire.

\VS{11}No rĩrĩa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni aahithũkĩire bũrũri ũyũ, nĩtwoigire atĩrĩ: ‘Ũkĩrai, no nginya tũthiĩ Jerusalemu tũũrĩre mbũtũ cia ita cia Babuloni na cia Asuriata.’ Nĩ ũndũ ũcio tũkoretwo tũgĩikara gũkũ Jerusalemu.”


\par }{\PP \VS{12}Ningĩ ndũmĩrĩri ya Jehova ĩgĩkinyĩra Jeremia, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{13}“Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Thiĩ ũkeere andũ a Juda na arĩa othe matũũraga Jerusalemu atĩrĩ: ‘Kaĩ inyuĩ mũtangĩĩruta ũndũ nĩguo mwathĩkĩre ciugo ciakwa?’ ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\VS{14}‘Jonadabu mũrũ wa Rekabu aathire ariũ ake matikananyue ndibei, naguo watho ũcio wake matũũrĩte maũhingagia. O na nginya ũmũthĩ matinyuuaga ndibei, nĩgũkorwo nĩmathĩkagĩra watho ũcio wa ithe wao wa tene. No rĩrĩ, inyuĩ ndĩmwarĩirie kaingĩ kaingĩ, no mũtirĩ mwanjathĩkĩra.

\VS{15}Ndĩmũtũmĩire ndungata ciakwa ciothe cia anabii kaingĩ kaingĩ. Nao mamwĩraga atĩrĩ, “Mũndũ o wothe wanyu no nginya atigane na mĩthiĩre yake ya waganu na aagĩrie ciĩko ciake; tigai kũrũmĩrĩra ngai ingĩ kana gũcitungatagĩra. Na inyuĩ nĩmũgatũũra bũrũri ũyũ ndaamũheire inyuĩ o na maithe manyu.” No inyuĩ mũtiigana kũrũmbũiya ũhoro ũcio kana gũũthikĩrĩria.

\VS{16}Njiaro icio cia Jonadabu mũrũ wa Rekabu nĩihingĩtie watho ũcio ithe wao wa tene aacitigĩire, no andũ aya matinjathĩkĩire.’


\par }{\PP \VS{17}“Nĩ ũndũ ũcio, Jehova Ngai Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: ‘Ta thikĩrĩriai! Nĩngũrehithĩria Juda o na mũndũ wothe ũtũũraga Jerusalemu mwanangĩko ũrĩa wothe ndoigire nĩngamarehere. Niĩ ndaamaarĩirie, no-o makĩrega gũthikĩrĩria; ndaametire no-o makĩrega kũnjĩtĩka.’ ”


\par }{\PP \VS{18}Nake Jeremia agĩcooka akĩĩra andũ a nyũmba ya Rekabu atĩrĩ, “Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: ‘Inyuĩ nĩmwathĩkĩire watho wa Jonadabu, ithe wanyu wa tene, na mũkarũmĩrĩra mataaro make mothe, na nĩmwĩkĩte ũrĩa wothe aamwathire.’

\VS{19}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: ‘Jonadabu mũrũ wa Rekabu ndarĩ hĩndĩ akaaga mũndũ wa kũndungatĩra.’ ”




\par }\Chap{36}{\SH Jehoiakimu Gũcina Ibuku rĩa Gĩkũnjo rĩa Jeremia
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mwaka-inĩ wa ĩna kuuma Jehoiakimu mũrũ wa Josia atuĩka mũthamaki wa Juda-rĩ, ndũmĩrĩri ĩno nĩyakinyĩire Jeremia yumĩte harĩ Jehova, akĩĩrwo ũũ:

\VS{2}“Oya ibuku rĩa gĩkũnjo wandĩke thĩinĩ warĩo mohoro marĩa mothe ngũheete makoniĩ Isiraeli na Juda, o hamwe na ndũrĩrĩ iria ingĩ ciothe, kuuma ihinda rĩrĩa ndambĩrĩirie gũkwarĩria hĩndĩ ya wathani wa Josia, o nginya ũmũthĩ.

\VS{3}Hihi rĩrĩa andũ a Juda makaigua ũhoro wa mwanangĩko ũrĩa wothe njiirĩire kũmarehithĩria-rĩ, mũndũ o mũndũ wao ahota kũgarũrũka atigane na mĩthiĩre yake ya waganu; na niĩ nĩngamarekera waganu wao na mehia mao.”


\par }{\PP \VS{4}Nĩ ũndũ ũcio Jeremia agĩĩta Baruku mũrũ wa Neria, nake Jeremia akĩmwĩra maũndũ marĩa mothe Jehova aamwarĩirie, nake Baruku akamandĩka ibuku-inĩ rĩu rĩa gĩkũnjo.

\VS{5}Hĩndĩ ĩyo Jeremia akĩĩra Baruku atĩrĩ, “Niĩ ndĩmuohe; ndingĩhota gũthiĩ hekarũ-inĩ ya Jehova.

\VS{6}Nĩ ũndũ ũcio thiĩ arĩ we kũu nyũmba-inĩ ya Jehova mũthenya ũmwe ũrĩa kwĩhingagwo kũrĩa irio, nawe ũthomere andũ acio kuuma ibuku-inĩ rĩĩrĩ rĩa gĩkũnjo maũndũ marĩa maarĩtio nĩ Jehova, macio wee wandĩkire o ta ũrĩa niĩ ndaakwĩraga wandĩke.

\VS{7}Hihi maahota kũrehe mathaithana mao harĩ Jehova, na o mũndũ wao atigane na mĩthiĩre yake ya waganu, nĩ ũndũ marakara na mangʼũrĩ marĩa matuĩrĩirwo andũ aya nĩ Jehova nĩ manene.”


\par }{\PP \VS{8}Nake Baruku mũrũ wa Neria nĩekire ũrĩa wothe Jeremia ũrĩa mũnabii aamwĩrĩte eeke; agĩthoma ndũmĩrĩri ĩyo ya Jehova kũu thĩinĩ wa hekarũ kuuma ibuku-inĩ rĩu rĩa gĩkũnjo.

\VS{9}Na rĩrĩ, mweri-inĩ wa kenda wa mwaka wa ĩtano wa wathani wa Jehoiakimu mũrũ wa Josia mũthamaki wa Juda, ihinda rĩa kwĩhinga kũrĩa irio mbere ya Jehova nĩrĩanĩrĩirwo kũrĩ andũ othe a Jerusalemu, o na arĩa angĩ othe mookĩte kuuma matũũra ma Juda.

\VS{10}Kuuma kanyũmba-inĩ ka Gemaria mũrũ wa Shafani ũrĩa mwandĩki, karĩa kaarĩ o kũu nja ya na igũrũ, itoonyero-inĩ rĩa Kĩhingo kĩrĩa Kĩerũ kĩa hekarũ, Baruku agĩthomera andũ othe ciugo cia Jeremia kuuma ibuku-inĩ rĩu rĩa gĩkũnjo kũu hekarũ-inĩ ya Jehova.


\par }{\PP \VS{11}Rĩrĩa Mikaia mũrũ wa Gemaria, mũrũ wa Shafani aiguire ndũmĩrĩri ĩyo ya Jehova yothe kuuma ibuku-inĩ rĩu rĩa gĩkũnjo-rĩ,

\VS{12}agĩikũrũka agĩtoonya kanyũmba-inĩ ka mwandĩki karĩa kaarĩ kũu nyũmba-inĩ ya ũthamaki, harĩa anene othe maikarĩte, nao nĩo: Elishama ũrĩa mwandĩki, na Delia mũrũ wa Shemaia, na Elinathani mũrũ wa Akibori, na Gemaria mũrũ wa Shafani, na Zedekia mũrũ wa Hanania, na anene arĩa angĩ othe.

\VS{13}Mikaia aarĩkia kũmahe ũhoro wothe ũrĩa aiguĩte Baruku agĩthomera andũ kuuma ibuku-inĩ rĩa gĩkũnjo-rĩ,

\VS{14}anene acio othe magĩtũma Jehudi mũrũ wa Nethania, mũrũ wa Shelemia, mũrũ wa Kushi, athiĩ akeere Baruku atĩrĩ, “Oya ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo, rĩu ũthomeire andũ, ũũke narĩo.” Nĩ ũndũ ũcio Baruku mũrũ wa Neria agĩthiĩ hau maarĩ anyiitĩte ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo na guoko gwake.

\VS{15}Nao makĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩu ta ikara thĩ, ũtũthomere.”

\par }{\PP Nĩ ũndũ ũcio Baruku akĩmathomera.

\VS{16}Rĩrĩa maaiguire mohoro macio mothe, makĩrorana marĩ na guoya, makĩĩra Baruku atĩrĩ, “No nginya tũkinyĩrie mũthamaki ũhoro ũcio wothe.”

\VS{17}Ningĩ magĩcooka makĩũria Baruku atĩrĩ, “Ta twĩre, maũndũ macio mothe wamandĩkire atĩa? Nĩ Jeremia wakwĩraga nawe ũkamaandĩka?”


\par }{\PP \VS{18}Baruku akĩmacookeria atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩwe wanjĩĩraga mohoro macio mothe, na niĩ ngamaandĩka na rangi ibuku-inĩ rĩĩrĩ rĩa gĩkũnjo.”


\par }{\PP \VS{19}Nao anene acio makĩĩra Baruku atĩrĩ, “Wee na Jeremia thiĩi mwĩhithe. Mũtikareke mũndũ o na ũ amenye kũrĩa mũrĩ.”


\par }{\PP \VS{20}Maarĩkia kũiga ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo kanyũmba-inĩ ka Elishama, ũrĩa mwandĩki, magĩtoonya harĩa mũthamaki aarĩ kũu nyũmba yake ya thĩinĩ makĩmũhe ũhoro ũcio wothe.

\VS{21}Mũthamaki nake agĩtũma Jehudi agĩĩre ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo, nake Jehudi akĩrĩrehe kuuma kanyũmba-inĩ ka Elishama, ũrĩa mwandĩki, akĩrĩthomera mũthamaki na anene acio othe marũgamĩte hau harĩ mũthamaki.

\VS{22}Kwarĩ mweri wa kenda, nake mũthamaki aikarĩte nyũmba-inĩ ĩrĩa aikaraga hĩndĩ ya kĩmera kĩa heho, na haarĩ na mwaki waakanaga riiko-inĩ hau mbere yake.

\VS{23}Jehudi aathoma icigo ithatũ kana inya cia ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo-rĩ, mũthamaki nake agacitinia na kahiũ ka mwandĩki, agacikia riiko-inĩ, o nginya rĩrĩa ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo rĩacinirwo rĩothe.

\VS{24}Mũthamaki na andũ arĩa othe maamũtungataga arĩa maiguire mohoro macio matiigana gwĩtigĩra, o na kana magĩtembũranga nguo ciao.

\VS{25}O na gũtuĩka Elinathani, na Delia, na Gemaria nĩmathaithire mũthamaki ndagacine ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo-rĩ, nĩaregire kũmathikĩrĩria.

\VS{26}Handũ ha ũguo, mũthamaki agĩatha Jerameeli, mũrũ ũmwe wa mũthamaki, na Seraia mũrũ wa Azirieli, na Shelemia mũrũ wa Abideli, nĩguo manyiite Baruku ũcio mwandĩki, na Jeremia ũrĩa mũnabii. No rĩrĩ, Jehova nĩamahithĩte.


\par }{\PP \VS{27}Thuutha wa mũthamaki gũcina ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo rĩrĩa rĩandĩkĩtwo mohoro nĩ Baruku ta ũrĩa eerĩtwo nĩ Jeremia andĩke-rĩ, ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyakinyĩrĩire Jeremia, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{28}“Oya ibuku rĩngĩ rĩa gĩkũnjo wandĩke thĩinĩ warĩo mohoro marĩa mothe maarĩ ibuku-nĩ rĩu rĩa mbere, rĩu Jehoiakimu mũthamaki wa Juda aacinire.

\VS{29}Ningĩ wĩre Jehoiakimu mũthamaki wa Juda atĩrĩ, ‘Jehova ekuuga atĩrĩ: Nĩwacinire ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo, ũkĩũria atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte wandĩke atĩ, ti-itherũ mũthamaki wa Babuloni nĩagooka kwananga bũrũri ũyũ na eherie andũ na nyamũ kuo?”

\VS{30}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova ekuuga atĩrĩ ũndũ ũkoniĩ Jehoiakimu mũthamaki wa Juda: Ndakagĩa na mũndũ wa gũikarĩra gĩtĩ kĩa ũnene kĩa Daudi; kĩimba gĩake gĩgaateeo, na kĩanĩkĩrwo riũa mũthenya, na kĩhĩe nĩ mbaa ũtukũ.

\VS{31}Nĩngamũherithia we hamwe na ciana ciake, na arĩa mamũtungataga, nĩ ũndũ wa waganu wao; nĩngarehithĩria arĩa othe matũũraga Jerusalemu na andũ a Juda mwanangĩko ũrĩa wothe ndaaririe ũhoro waguo ũmakoniĩ, tondũ nĩmagĩte gũthikĩrĩria.’ ”


\par }{\PP \VS{32}Nĩ ũndũ ũcio Jeremia akĩoya ibuku rĩngĩ rĩa gĩkũnjo, akĩrĩnengera Baruku mũrũ wa Neria ũcio mwandĩki, nake akĩandĩka ibuku-inĩ rĩu mohoro mothe marĩa aacookire kũheo nĩ Jeremia, o macio maandĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩrĩa Jehoiakimu mũthamaki wa Juda aacinĩte na mwaki; na hakĩongererwo mohoro mangĩ maingĩ maahaanaine na macio ma mbere.




\par }\Chap{37}{\SH Jeremia gũikio Njeera
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na rĩrĩ, Zedekia mũrũ wa Josia nĩatuirwo mũthamaki wa Juda nĩ Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, nake agĩthamaka ithenya rĩa Jekonia mũrũ wa Jehoiakimu.

\VS{2}No rĩrĩ, we mwene o na kana arĩa maamũtungatagĩra, na andũ a bũrũri ũcio matiarũmbũirie ciugo iria Jehova aarĩtie na kanua ka Jeremia ũcio mũnabii.


\par }{\PP \VS{3}Nake Mũthamaki Zedekia agĩtũma Jehukali mũrũ wa Shelemia marĩ na Zefania mũrũ wa Maaseia ũrĩa mũthĩnjĩri-Ngai mathiĩ kũrĩ Jeremia ũcio mũnabii, mamũtwarĩre ndũmĩrĩri ĩno: “Twagũthaitha ũtũhooere kũrĩ Jehova, Ngai witũ.”


\par }{\PP \VS{4}Na rĩrĩ, ihinda rĩu Jeremia aarĩ na wĩyathi wa gũceeranga gatagatĩ-inĩ ka andũ, nĩgũkorwo ndaakoretwo aikĩtio njeera.

\VS{5}Hĩndĩ ĩyo mbũtũ cia ita cia Firaũni nĩcioimagarĩte kuuma bũrũri wa Misiri, na rĩrĩa andũ a Babuloni arĩa maarigiicĩirie Jerusalemu maiguire ũhoro wacio, makĩhũndũka, makĩehera kũu Jerusalemu.


\par }{\PP \VS{6}Hĩndĩ ĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩgĩkinyĩra Jeremia ũcio mũnabii, akĩĩrwo atĩrĩ,

\VS{7}“Jehova, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Ĩra mũthamaki wa Juda, ũcio ũgũtũmĩte ũũke ũhooe kĩrĩra harĩ niĩ, atĩrĩ, ‘Mbũtũ cia ita cia Firaũni icio irooka gũgũteithia-rĩ, nĩigũcooka bũrũri wacio, kũu bũrũri wa Misiri.

\VS{8}Hĩndĩ ĩyo nao andũ a Babuloni nĩmagacooka gũkũ na matharĩkĩre itũũra rĩĩrĩ inene, marĩtunyane na marĩcine na mwaki.’


\par }{\PP \VS{9}“Jehova ekuuga atĩrĩ: Tigai kwĩheenia, mũgĩĩciiria atĩrĩ, ‘Andũ a Babuloni ti-itherũ nĩmegũtigana na ithuĩ matweherere.’ Matigeeka ũguo!

\VS{10}O na mũngĩhoota mbũtũ ciothe cia ita cia andũ a Babuloni icio iramũtharĩkĩra, na gũtuĩke atĩ no andũ arĩa matiihangĩtio matigĩtwo hema-inĩ ciao-rĩ, no moime kũu hema-inĩ na macine itũũra rĩĩrĩ na mwaki.”


\par }{\PP \VS{11}Thuutha wa mbũtũ icio cia ita cia andũ a Babuloni kwehera kũu Jerusalemu nĩ ũndũ wa mbũtũ cia Firaũni,

\VS{12}Jeremia nĩoimagarire kuuma itũũra-inĩ rĩu inene nĩguo athiĩ bũrũri wa Benjamini akenyiitĩre igai rĩake rĩa gĩthaka gatagatĩ-inĩ ka andũ arĩa maarĩ kuo.

\VS{13}No rĩrĩa aakinyire Kĩhingo-inĩ kĩa Benjamini, mũnene wa arangĩri ũrĩa wetagwo Irija mũrũ wa Shelemia, mũrũ wa Hanania, akĩmũnyiita, akiuga atĩrĩ, “Wee nĩ kũũra ũroora ũthiĩ ũkeneane kũrĩ andũ a Babuloni!”


\par }{\PP \VS{14}Jeremia akĩmwĩra atĩrĩ, “Aca ũguo tiguo! Niĩ ti kũũra ndĩroora ngeneane kũrĩ andũ a Babuloni.” No Irija akĩrega kũmũthikĩrĩria; handũ ha ũguo akĩnyiita Jeremia, akĩmũtwara kũrĩ anene.

\VS{15}Anene acio nĩmarakarĩire Jeremia, na magĩathana ahũũrwo na ahingĩrwo nyũmba ya Jonathani ũrĩa mwandĩki, ĩrĩa maatuĩte njeera.


\par }{\PP \VS{16}Nake Jeremia agĩtoonyio mungu-inĩ warĩ kanyũmba ga thĩinĩ mũno kũu kĩoho-inĩ, kũrĩa aikarire matukũ maingĩ.

\VS{17}Na thuutha ũcio Mũthamaki Zedekia agĩtũmana areehwo kũu nyũmba-inĩ ya ũthamaki. Arĩ kũu, mũthamaki akĩmũũria na hitho atĩrĩ, “Hihi nĩ harĩ ndũmĩrĩri yumĩte kũrĩ Jehova?”

\par }{\PP Nake Jeremia akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩ kũrĩ; wee nĩũkaneanwo moko-inĩ ma mũthamaki wa Babuloni.”


\par }{\PP \VS{18}Ningĩ Jeremia akĩĩra Mũthamaki Zedekia atĩrĩ, “Nĩ ũndũ ũrĩkũ ngwĩhĩtie we mwene, kana ndungata ciaku, o na kana andũ aya, nĩguo njikio njeera?

\VS{19}Marĩ ha anabii acio aku, acio maakũrathĩire ũhoro atĩrĩ, ‘Mũthamaki wa Babuloni ndagagũtharĩkĩra wee o na kana bũrũri ũyũ’?

\VS{20}Na rĩu-rĩ, wee mũthamaki mwathi wakwa, ĩtĩkĩra gũthikĩrĩria. Njĩtĩkĩria ndeehe mathaithana makwa mbere yaku: Ndũkanjookie nyũmba ya Jonathani ũrĩa mwandĩki, ndigakuĩre kuo.”


\par }{\PP \VS{21}Nake Mũthamaki Zedekia akĩruta watho, akiuga atĩ Jeremia aigwo kũu nja ĩrĩa ya arangĩri, na aheagwo mũgate o mũthenya ũrutĩtwo barabara-inĩ ya arugi mĩgate, o nginya rĩrĩa mĩgate ĩgaathira kũu itũũra-inĩ inene. Nĩ ũndũ ũcio Jeremia agĩikara kũu nja ĩyo ya arangĩri.




\par }\Chap{38}{\SH Jeremia gũikio Irima-inĩ rĩa Maaĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nao Shefatia mũrũ wa Matani, na Gedalia mũrũ wa Pashuri, na Jehukali mũrũ wa Shemalia, o na Pashuri mũrũ wa Malikija nĩmaiguire ũrĩa Jeremia eeraga andũ othe, rĩrĩa oigire atĩrĩ,

\VS{2}“Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Mũndũ ũrĩa wothe ũgũikara itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene nĩakooragwo na rũhiũ rwa njora, kana ngʼaragu, kana mũthiro, no ũrĩa ũgwĩtwara kũrĩ andũ a Babuloni nĩagatũũra muoyo. Nĩakahonokia muoyo wake; nĩagatũũra muoyo.’

\VS{3}Ningĩ, Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Itũũra rĩĩrĩ inene no nginya rĩkaneanwo kũrĩ mbũtũ cia ita cia mũthamaki wa Babuloni, ũrĩa ũkaarĩtunyana.’ ”


\par }{\PP \VS{4}Hĩndĩ ĩyo anene makĩĩra mũthamaki atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ aagĩrĩire ooragwo. Nĩaratũma thigari iria itigaire gũkũ itũũra-inĩ rĩĩrĩ inene ciĩtigĩre, o ũndũ ũmwe na andũ aya othe, nĩ ũndũ wa maũndũ macio arameera. Mũndũ ũyũ ndarĩ ũndũ mwega areciirĩria andũ aya tiga o ũũru.”


\par }{\PP \VS{5}Mũthamaki Zedekia agĩcookia atĩrĩ, “Arĩ moko-inĩ manyu; mũthamaki ndangĩgirĩrĩria mwĩke ũrĩa inyuĩ mũkwenda.”


\par }{\PP \VS{6}Nĩ ũndũ ũcio makĩnyiita Jeremia makĩmũikia irima rĩa maaĩ rĩa Malikija, ũrĩa mũrũ wa mũthamaki, rĩrĩa rĩarĩ kũu nja ĩyo ya arangĩri.\FTNT{*}{{\FR 38:6 }{\FT{Anene a Mũthamaki Zedekia meendaga kũũraga Jeremia na njĩra ya kũmũikia irima rĩa maaĩ, no ti na moko mao ene.}}} Magĩikũrũkia Jeremia irima rĩu rĩa maaĩ na mĩkanda; no rĩtiarĩ na maaĩ, no mũtondo rĩarĩ, nake Jeremia agĩtoonyerera kũu mũtondo-inĩ ũcio.


\par }{\PP \VS{7}No rĩrĩ, Ebedi-Meleku ũrĩa Mũkushi, ũmwe wa arĩa mehokeirwo wĩra wa kũu nyũmba-inĩ ya ũthamaki, nĩaiguire atĩ nĩmaikĩtie Jeremia irima rĩu rĩa maaĩ. Hĩndĩ ĩyo mũthamaki aikarĩte Kĩhingo-inĩ kĩa Benjamini,

\VS{8}Ebedi-Meleku akiuma hau nja ya nyũmba ya ũthamaki, akĩmwĩra atĩrĩ,

\VS{9}“Mũthamaki mwathi wakwa, andũ aya nĩmekĩte ũũru nĩ ũndũ wa maũndũ maya mothe mekĩte Jeremia ũrĩa mũnabii. Nĩmamũikĩtie irima rĩa maaĩ, akuĩre kuo nĩ ngʼaragu, tondũ mĩgate ĩkirie gũthira gũkũ itũũra-inĩ inene.”


\par }{\PP \VS{10}Hĩndĩ ĩyo mũthamaki agĩatha Ebedi-Meleku ũcio Mũkushi, akĩmwĩra atĩrĩ: “Oya andũ mĩrongo ĩtatũ kuuma haha mũthiĩ nao mũkarute Jeremia ũcio mũnabii kuuma irima rĩu rĩa maaĩ atanakua.”


\par }{\PP \VS{11}Nĩ ũndũ ũcio Ebedi-Meleku akĩoya andũ acio, agĩthiĩ nao, nao magĩtoonya kanyũmba kaarĩ rungu rwa harĩa haaigagwo mũthiithũ wa indo cia bata kũu thĩinĩ wa nyũmba ya ũthamaki. Akĩoya ndangari imwe cia nguo ngũrũ, na nguo iria nduĩku ciarĩ kuo, agĩciikũrũkĩria Jeremia na mĩkanda kũu irima rĩa maaĩ.

\VS{12}Ebedi-Meleku ũcio Mũkushi, akĩĩra Jeremia atĩrĩ: “Ĩkĩra nguo icio ngũrũ na ndangari icio njegeeke, wĩrigĩrĩrie gũkerwo nĩ mĩkanda ĩyo.” Nake Jeremia agĩĩka o ũguo,

\VS{13}nao makĩmũguucia na mĩkanda ĩyo, makĩmũruta irima rĩu rĩa maaĩ. Nake Jeremia agĩikara kũu nja ĩyo ya arangĩri.


\par }{\SH Zedekia kũhooya Jeremia Ũhoro rĩngĩ
\par }
{\PP \VS{14}Mũthamaki Zedekia agĩtũmanĩra Jeremia ũcio mũnabii, akiuga areehwo itoonyero-inĩ rĩa gatatũ rĩa hekarũ ya Jehova. Mũthamaki akĩĩra Jeremia atĩrĩ, “Nĩngũkũũria ũndũ. Nawe ndũkaahithe ũhoro o na ũrĩkũ.”


\par }{\PP \VS{15}Jeremia akĩĩra Zedekia atĩrĩ, “Ingĩkuumburĩra ũhoro-rĩ, githĩ ndũkũnjũraga? O na ingĩgũtaara-rĩ, wee ndũngĩĩthikĩrĩria.”


\par }{\PP \VS{16}Nake Mũthamaki Zedekia akĩĩhĩta mwĩhĩtwa na hitho harĩ Jeremia, akiuga ũũ: “Ti-itherũ o ta ũrĩa Jehova atũũraga muoyo, o we ũrĩa watũheire muoyo ũyũ tũrĩ naguo-rĩ, niĩ ndigũkũũraga kana ngũneane moko-inĩ ma acio mendaga gũkũruta muoyo.”


\par }{\PP \VS{17}Nake Jeremia akĩĩra Zedekia atĩrĩ, “Ũũ nĩguo Jehova Ngai-Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga: ‘Ũngĩĩneeana kũrĩ anene a mũthamaki wa Babuloni, muoyo waku nĩũkũhonokio, o na itũũra rĩĩrĩ inene rĩtigaacinwo; wee na andũ a nyũmba yaku nĩmũgũtũũra muoyo.

\VS{18}No ũngĩrega kwĩneana kũrĩ anene a mũthamaki wa Babuloni, itũũra rĩĩrĩ nĩrĩkũneanwo kũrĩ andũ a Babuloni, nao marĩcine na mwaki rĩthire; na wee mwene ndũkahonoka kuuma moko-inĩ mao.’ ”


\par }{\PP \VS{19}Mũthamaki Zedekia akĩĩra Jeremia atĩrĩ, “Nĩndĩretigĩra Ayahudi arĩa meneanĩte kũrĩ andũ a Babuloni, nĩ ũndũ andũ a Babuloni mahota kũũneana kũrĩ Ayahudi acio nao maanyamarie.”


\par }{\PP \VS{20}Nake Jeremia akĩmũcookeria atĩrĩ, “Matigaakũneana kũrĩ o. Wee athĩkĩra Jehova, wĩke ũguo ndĩrakwĩra. Hĩndĩ ĩyo nĩũkona wega, naguo muoyo waku nĩũkahonokio.

\VS{21}No rĩrĩ, warega kwĩneana, ũũ nĩguo Jehova anguũrĩirie:

\VS{22}Andũ-a-nja othe arĩa matigaire thĩinĩ wa nyũmba ya mũthamaki wa Juda nĩmagatwarĩrwo anene a mũthamaki wa Babuloni. Andũ-a-nja acio nao magaakwĩra atĩrĩ:

\par }{\Q “ ‘Arata acio aku wehokeete

\par }{\QB nĩmakũhĩtithirie na magĩgũkĩria hinya.

\par }{\Q Magũrũ maku nĩmatoonyereire mũtondo-inĩ;

\par }{\QB nao arata aku nĩmagũtiganĩirie.’


\par }{\PP \VS{23}“Atumia aku othe na ciana ciaku nĩmakaneanwo kũrĩ andũ a Babuloni. Wee mwene ndũkehonokia moko-inĩ mao, no nĩũkanyiitwo nĩ mũthamaki wa Babuloni; narĩo itũũra rĩĩrĩ inene nĩrĩgacinwo rĩthire.”


\par }{\PP \VS{24}Hĩndĩ ĩyo Zedekia akĩĩra Jeremia atĩrĩ, “Ndũkareke mũndũ o na ũrĩkũ amenye ũhoro wa mĩario ĩno, ndũkae kũũragwo.

\VS{25}Anene mangĩigua atĩ nĩtwaranĩirie nawe, nao moke kũrĩ we makũũrie atĩrĩ, ‘Twĩre ũrĩa wĩrĩte mũthamaki, na ũrĩa nake mũthamaki akwĩrĩte; ndũgatũhithe ũndũ kana tũkũũrage,’

\VS{26}hĩndĩ ĩyo nawe ũmeere atĩrĩ, ‘Nĩgũthaitha ndĩrathaithaga mũthamaki ndakae kũnjookia nyũmba-inĩ kwa Jonathani, ndigakuĩre kuo.’ ”


\par }{\PP \VS{27}Anene acio othe nĩmookire kũrĩ Jeremia, makĩmũũria ũhoro ũcio, nake akĩmeera ũrĩa wothe aathĩtwo nĩ mũthamaki oige. Nĩ ũndũ ũcio matiamwĩrire ũndũ ũngĩ, nĩgũkorwo gũtirĩ mũndũ waiguĩte ũrĩa maarĩtie na mũthamaki.


\par }{\PP \VS{28}Nake Jeremia agĩikara kũu kĩhingo-inĩ kĩa arangĩri nginya mũthenya ũrĩa itũũra rĩa Jerusalemu rĩatunyanirwo.




\par }\Chap{39}{\SH Kũgũa kwa Jerusalemu
\par }
{\PP Na rĩrĩ, itũũra rĩa Jerusalemu rĩatunyanirwo ũũ:
\VerseOne{1}Mwaka-inĩ wa kenda wa wathani wa Zedekia mũthamaki wa Juda, mweri-inĩ wa ikũmi, Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni nĩathiire gũtharĩkĩra itũũra rĩa Jerusalemu arĩ na mbũtũ ciake ciothe cia ita, akĩrĩrigiicĩria arĩtunyane.

\VS{2}Ningĩ mũthenya wa kenda wa mweri wa ĩna wa mwaka-inĩ wa ikũmi na ũmwe wa wathani wa Zedekia, nĩguo rũthingo rwa itũũra rĩu inene rwatũrĩkirio.

\VS{3}Hĩndĩ ĩyo anene othe a mũthamaki wa Babuloni magĩtoonya na magĩikara Kĩhingo-inĩ gĩa Gatagatĩ: Nao nĩ Nerigali-Sharezeru wa Samugari, na Nebo-Sarisekimu mũtongoria ũmwe mũnene, na Nerigali-Sharezeru ũrĩa warĩ mũnene wathani-inĩ, marĩ hamwe na anene arĩa angĩ othe a mũthamaki wa Babuloni.

\VS{4}Rĩrĩa Zedekia mũthamaki wa Juda na thigari ciothe maamonire, makĩũra; makiuma itũũra-inĩ rĩu inene ũtukũ magerete njĩra ya mũgũnda-inĩ wa mũthamaki, kĩhingo-inĩ kĩrĩa kĩarĩ gatagatĩ ga thingo cierĩ, magĩthiĩ merekeire Araba.


\par }{\PP \VS{5}No nayo mbũtũ ya andũ a Babuloni ĩkĩmatengʼeria, ĩgĩkorerera Zedekia werũ-inĩ ũrĩa mwaraganu wa Jeriko. Makĩmũnyiita, makĩmũtwarĩra Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni arĩ kũu Ribila bũrũri-inĩ wa Hamathu, na kũu nĩkuo aamũtuĩrĩire ciira.

\VS{6}Kũu Ribila nokuo mũthamaki wa Babuloni oragithĩirie ariũ a Zedekia, maitho-inĩ make, na akĩũragithia andũ othe arĩa maarĩ igweta kũu Juda.

\VS{7}Agĩcooka agĩkũũrithia Zedekia maitho na akĩmuoha na bĩngũ cia gĩcango nĩguo atwarwo Babuloni.


\par }{\PP \VS{8}Andũ acio a Babuloni magĩcina nyũmba ya ũthamaki, o na nyũmba cia andũ arĩa angĩ, na makĩmomora thingo cia Jerusalemu.

\VS{9}Nebuzaradani, mũnene wa arangĩri a mũthamaki, agĩtaha andũ arĩa maatigaire kũu itũũra-inĩ thĩinĩ, akĩmatwara Babuloni marĩ hamwe na arĩa meneanĩte kũrĩ we o na andũ acio angĩ othe.

\VS{10}No rĩrĩ, Nebuzaradani ũcio mũnene wa arangĩri a mũthamaki, nĩatigirie andũ amwe arĩa maarĩ athĩĩni kũu bũrũri wa Juda, arĩa mataarĩ na kĩndũ kĩao; no hĩndĩ ĩyo akĩmahe mĩgũnda ya mĩthabibũ na mĩgũnda ya kũrĩma.


\par }{\PP \VS{11}Na rĩrĩ, Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni nĩarutĩte watho ũkoniĩ Jeremia, akeera Nebuzaradani ũcio mũnene wa arangĩri a mũthamaki atĩrĩ:

\VS{12}“Muoe ũmũmenyerere; ndũkamwĩke ũũru, no ũmũhingagĩrie ũndũ o wothe ũrĩa angĩkũũria.”

\VS{13}Nĩ ũndũ ũcio Nebuzaradani ũcio mũnene wa arangĩri, na Nebushazibani mũtongoria ũmwe mũnene na Nerigali-Sharezeru ũrĩa warĩ mũnene wathani-inĩ, o na anene acio angĩ othe a mũthamaki wa Babuloni

\VS{14}magĩtũmana, makiuga Jeremia arutwo kũu thĩinĩ wa nja ĩrĩa ya arangĩri. Nao makĩmũneana harĩ Gedalia mũrũ wa Ahikamu, mũrũ wa Shafani, nĩguo amũinũkie gwake mũciĩ. Nĩ ũndũ ũcio agĩtũũrania na andũ arĩa angĩ ao.


\par }{\PP \VS{15}Rĩrĩa Jeremia aatũũrĩte oheetwo kũu thĩinĩ wa nja ĩrĩa ya arangĩri-rĩ, ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyamũkinyĩrĩire akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{16}“Thiĩ ũkeere Ebedi-Meleku ũrĩa Mũkushi atĩrĩ, ‘Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Ndĩ hakuhĩ kũhingia ũrĩa ndoigire atĩ nĩngarehere itũũra rĩĩrĩ inene mwanangĩko, no ti ũgaacĩru. Hĩndĩ ĩyo, maũndũ macio nĩmakahingio ũkĩmeyonagĩra na maitho.

\VS{17}No rĩrĩ, wee nĩngakũhonokia mũthenya ũcio, ũguo nĩguo Jehova ekuuga; wee ndũkaneanwo kũrĩ andũ acio wĩtigĩraga.

\VS{18}Niĩ nĩngakũhonokia; wee ndũkooragwo na rũhiũ rwa njora no nĩũkahonokia muoyo waku, tondũ nĩ niĩ ũtũũrĩte wĩhokete, ũguo nĩguo Jehova ekuuga.’ ”




\par }\Chap{40}{\SH Jeremia Kũrekererio
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia yumĩte kũrĩ Jehova thuutha wa Nebuzaradani ũcio mũnene wa arangĩri a mũthamaki kũmũrekereria oime kũu Rama. Nĩakorete Jeremia arĩ muohe na mĩnyororo arĩ gatagatĩ-inĩ ka andũ arĩa othe maatahĩtwo kuuma Jerusalemu na Juda rĩrĩa maatwaragwo Babuloni marĩ ohe.

\VS{2}Nake mũnene ũcio wa arangĩri a mũthamaki oona Jeremia, akĩmwĩra atĩrĩ, “Jehova Ngai waku nĩwe watuĩrĩire kũndũ gũkũ mwanangĩko ũyũ.

\VS{3}Na rĩu-rĩ, Jehova nĩatũmĩte gwĩkĩke ũguo; ekĩte o ta ũrĩa oigire. Maũndũ maya mothe meekĩkĩte nĩ ũndũ inyuĩ andũ aya nĩmwehĩirie Jehova na mũkĩaga kũmwathĩkĩra.

\VS{4}No rĩrĩ, ũmũthĩ nĩngũkuohora mĩnyororo ĩno ũrĩ nayo moko. Ũka tũthiĩ nawe Babuloni, akorwo nĩũkwenda, na niĩ nĩndĩkũmenyagĩrĩra; no ũngĩkorwo ndũkwenda tũthiĩ nawe, tiga gũũka. Atĩrĩrĩ, bũrũri ũyũ wothe ũrĩ mbere yaku; thiĩ o harĩa hothe ũngĩenda.”

\VS{5}No rĩrĩ, Jeremia atanagarũrũka acooke-rĩ, Nebuzaradani akĩmwarĩria rĩngĩ, akĩmwĩra atĩrĩ, “Cooka kũrĩ Gedalia mũrũ wa Ahikamu, mũrũ wa Shafani, ũrĩa mũthamaki wa Babuloni atuĩte mũrũgamĩrĩri wa matũũra ma Juda, mũgatũũre nake kũu hamwe na andũ arĩa angĩ, kana ũgĩthiĩ o harĩa hangĩ hothe ũngĩenda.”

\par }{\PP Ningĩ mũnene ũcio wa arangĩri akĩmũhe irio, o na akĩmũhe kĩheo, akĩreka ethiĩre.

\VS{6}Nĩ ũndũ ũcio Jeremia agĩthiĩ kũrĩ Gedalia, mũrũ wa Ahikamu kũu Mizipa, magĩtũũra nake gatagatĩ-inĩ ka andũ acio angĩ maatigĩtwo bũrũri-inĩ ũcio.


\par }{\SH Gedalia Gũkunyanĩrwo
\par }
{\PP \VS{7}Rĩrĩa anene othe a mbũtũ cia ita na andũ ao arĩa maarĩ kũu bũrũri-inĩ ũcio mwaraganu maiguire atĩ mũthamaki wa Babuloni nĩatuĩte Gedalia mũrũ wa Ahikamu barũthi wa bũrũri ũcio, na atĩ nĩamũtuĩte mũrũgamĩrĩri wa arũme, na andũ-a-nja, na ciana, o acio maarĩ athĩĩni mũno kũu bũrũri ũcio, arĩa mataatahirwo matwarwo Babuloni-rĩ,

\VS{8}magĩthiĩ kũrĩ Gedalia kũu Mizipa: nao maarĩ Ishumaeli mũrũ wa Nethania, na Johanani na Jonathani ariũ a Karea, na Seraia mũrũ wa Tanihumethu, na ariũ a Efai ũrĩa Mũnetofathi, na Jaazania mũrũ wa Mũmaakathi, marĩ na andũ ao.

\VS{9}Gedalia mũrũ wa Ahikamu, mũrũ wa Shafani akĩĩhĩta nĩguo amatĩtĩrithie marĩ hamwe na andũ ao, akĩmeera atĩrĩ, “Tigai gwĩtigĩra gũtungatĩra andũ aya a Babuloni. Tũũrai bũrũri ũyũ na mũtungatage mũthamaki wa Babuloni, na nĩmũrĩonaga maũndũ mega.

\VS{10}Niĩ mwene nĩngũtũũra gũkũ Mizipa nĩgeetha ndĩmwaragĩrĩrie kũrĩ andũ a Babuloni arĩa marĩũkaga kũrĩ ithuĩ, no inyuĩ-rĩ, thondekai ndibei, na mũgethage matunda ma hĩndĩ ya riũa,\FTNT{*}{{\FR 40:10 }{\FT{Mũthamaki Nebukadinezaru aakinyire Jerusalemu hĩndĩ ĩrĩa ngũyũ na thabibũ ciagethagwo.}}} o na maguta, mwĩigĩre ndigithũ-inĩ cianyu cia mũthiithũ, na mũtũũre matũũra-inĩ marĩa mwĩnyiitĩire.”


\par }{\PP \VS{11}Hĩndĩ ĩrĩa Ayahudi arĩa othe maarĩ Moabi, na Amoni, na arĩa maarĩ Edomu, o na arĩa maarĩ mabũrũri marĩa mangĩ mothe maiguire atĩ mũthamaki wa Babuloni nĩatigĩtie matigari kũu Juda, na atĩ nĩatuĩte Gedalia mũrũ wa Ahikamu, mũrũ wa Shafani, barũthi wao-rĩ,

\VS{12}othe magĩcooka bũrũri wa Juda kũrĩ Gedalia kũu Mizipa, moimĩte mabũrũri-inĩ mothe marĩa maahurunjũkĩire. Nao magĩĩthondekera ndibei nyingĩ, o na makĩgetha matunda maingĩ ma hĩndĩ ya riũa.


\par }{\PP \VS{13}Johanani mũrũ wa Karea, marĩ na anene othe a mbũtũ cia ita arĩa maarĩ o kũu bũrũri ũcio mwaraganu, magĩũka kũrĩ Gedalia kũu Mizipa,

\VS{14}nao makĩmwĩra atĩrĩ, “Kaĩ ũtamenyete atĩ Balisi mũthamaki wa andũ a Amoni nĩatũmĩte Ishumaeli mũrũ wa Nethania oke akũrute muoyo?” No Gedalia mũrũ wa Ahikamu ndaametĩkirie.


\par }{\PP \VS{15}Hĩndĩ ĩyo Johanani mũrũ wa Karea akĩarĩria Gedalia na hitho marĩ kũu Mizipa, akĩmwĩra atĩrĩ: “Njĩtĩkĩria thiĩ ngoorage Ishumaeli mũrũ wa Nethania, na gũtirĩ mũndũ ũkũmenya ũhoro ũcio. Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ende gũkũruta muoyo, nĩguo atũme Ayahudi aya othe mecookanĩrĩirie harĩwe mahurunjũke, namo matigari ma Juda mathire biũ?”


\par }{\PP \VS{16}Nowe Gedalia mũrũ wa Ahikamu akĩĩra Johanani mũrũ wa Karea atĩrĩ, “Ndũkae gwĩka ũndũ ta ũcio! Ũhoro ũcio ũraaria ũkoniĩ Ishumaeli ti wa ma.”




\par }\Chap{41}{\PP \VerseOne{1}Mweri-inĩ wa mũgwanja Ishumaeli mũrũ wa Nethania, mũrũ wa Elishama, ũrĩa warĩ wa rũciaro rwa mũthamaki na mbere aakoretwo arĩ ũmwe wa anene a mũthamaki, nĩookire arĩ na andũ ikũmi kũrĩ Gedalia mũrũ wa Ahikamu kũu Mizipa. Na rĩrĩa maarĩ hamwe makĩrĩa-rĩ,

\VS{2}Ishumaeli mũrũ wa Nethania hamwe na andũ acio ikũmi mokĩte nake magĩũkĩra, magĩtemanga Gedalia mũrũ wa Ahikamu, mũrũ wa Shafani na rũhiũ rwa njora, makĩũraga mũndũ ũcio mũthamaki wa Babuloni aatuĩte barũthi wa bũrũri ũcio.

\VS{3}Ishumaeli agĩcooka akĩũraga Ayahudi othe arĩa maarĩ na Gedalia kũu Mizipa, o ũndũ ũmwe na thigari cia Babuloni iria ciarĩ kuo.


\par }{\PP \VS{4}Mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire kũũragwo kwa Gedalia, ũhoro ũcio ũtamenyetwo nĩ mũndũ-rĩ,

\VS{5}andũ mĩrongo ĩnana meyenjete nderu, na magatembũranga nguo ciao, o na magetemanga mĩĩrĩ nĩmookire moimĩte Shekemu, na Shilo, na Samaria, marĩ na ngano ya maruta na ũbumba, magĩcirehe thĩinĩ wa nyũmba ya Jehova.

\VS{6}Ishumaeli mũrũ wa Nethania akiuma Mizipa, agĩthiĩ akĩrĩraga akamatũnge. Rĩrĩa maacemanirie akĩmeera atĩrĩ, “Ũkaai kũrĩ Gedalia mũrũ wa Ahikamu.”

\VS{7}Rĩrĩa maatoonyire thĩinĩ wa itũũra, Ishumaeli mũrũ wa Nethania na andũ arĩa maarĩ nake, makĩmooraga, makĩmaikia irima rĩa maaĩ.

\VS{8}No rĩrĩ, andũ ikũmi thĩinĩ wao makĩĩra Ishumaeli atĩrĩ, “Tiga gũtũũraga! Tũrĩ na ngano na cairi, na maguta na ũũkĩ iria tũhithĩte werũ-inĩ.” Nĩ ũndũ ũcio agĩtigana nao na ndaamooragire hamwe na acio angĩ.

\VS{9}Na rĩrĩ, irima rĩu aikirie ciimba cia andũ acio othe ooragĩte, hamwe na kĩimba kĩa Gedalia, rĩenjithĩtio nĩ Mũthamaki Asa rĩtuĩke kĩĩhitho gĩake rĩrĩa angĩtharĩkĩrwo nĩ Baasha mũthamaki wa Isiraeli. Ishumaeli mũrũ wa Nethania akĩrĩiyũria ciimba cia andũ acio moragĩtwo.


\par }{\PP \VS{10}Ishumaeli nĩanyiitire mĩgwate andũ acio angĩ othe arĩa maikaraga Mizipa, akĩmataha: nao maarĩ airĩtu a mũthamaki, hamwe na andũ acio angĩ othe arĩa maatigĩtwo kuo, arĩa Nebuzaradani ũcio mũnene wa arangĩri a mũthamaki aatuĩte maroragwo nĩ Gedalia mũrũ wa Ahikamu. Ishumaeli mũrũ wa Nethania nĩamatahire akiumagara nao, agĩtuĩkania erekeire mũrĩmo wa andũ a Amoni akeeneane kũrĩ o.


\par }{\PP \VS{11}Rĩrĩa Johanani mũrũ wa Karea, na anene othe a mbũtũ cia ita arĩa maarĩ nake maiguire ũhoro wa ngero icio ciothe Ishumaeli mũrũ wa Nethania aagerete-rĩ,

\VS{12}makĩoya andũ ao othe na makiumagara makarũe na Ishumaeli mũrũ wa Nethania. Nao makĩmũkorerera hakuhĩ na handũ haarĩ maaĩ maingĩ kũu Gibeoni.

\VS{13}Rĩrĩa andũ acio othe Ishumaeli aarĩ nao monire Johanani mũrũ wa Karea na anene a mbũtũ cia ita acio maarĩ nake-rĩ, othe magĩkena.

\VS{14}Andũ acio othe Ishumaeli aatahĩte kũu Mizipa nĩmahũndũkire, magĩthiĩ kũrĩ Johanani mũrũ wa Karea.

\VS{15}Nowe Ishumaeli mũrũ wa Nethania na andũ ake anana nĩmetharire kuuma harĩ Johanani, makĩũrĩra kũrĩ andũ a Amoni.


\par }{\SH Kũũrĩra Bũrũri wa Misiri
\par }
{\PP \VS{16}Hĩndĩ ĩyo Johanani mũrũ wa Karea na anene othe a mbũtũ cia ita acio maarĩ nake, magĩtongoria arĩa othe maatigaire kuuma Mizipa, o acio aatunyanĩte harĩ Ishumaeli mũrũ wa Nethania thuutha wake kũũraga Gedalia mũrũ wa Ahikamu: Nao maarĩ thigari, na andũ-a-nja, na ciana, o na andũ arĩa mehokeirwo mawĩra ma nyũmba ya mũthamaki, arĩa aacooketie kuuma Gibeoni.

\VS{17}Nao magĩthiĩ na mbere, makĩraarĩrĩra Geruthu-Kimuhamu gũkuhĩ na Bethilehemu marĩ rũgendo-inĩ rwa gũthiĩ bũrũri wa Misiri,

\VS{18}nĩguo moorĩre andũ a Babuloni. Nĩmetigagĩra andũ a Babuloni tondũ Ishumaeli mũrũ wa Nethania nĩooragĩte Gedalia mũrũ wa Ahikamu, ũrĩa watuĩtwo barũthi nĩ mũthamaki wa Babuloni.




\par }\Chap{42}{\PP \VerseOne{1}Hĩndĩ ĩyo anene othe a mbũtũ cia ita, hamwe na Johanani mũrũ wa Karea, na Jezania mũrũ wa Hoshaia, na andũ othe kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene, magĩthiĩ harĩ

\VS{2}Jeremia ũcio mũnabii, makĩmwĩra atĩrĩ: “Twagũthaitha ĩtĩkĩra kũigua gũthaithana gwitũ, ũhooe Jehova Ngai waku nĩ ũndũ wa matigari maya mothe. Nĩgũkorwo o ta ũrĩa ũroona, o na gũtuĩka rĩmwe twarĩ aingĩ, rĩu tũtigaire o andũ anini.

\VS{3}Tũhooere harĩ Jehova Ngai waku nĩguo atwĩre kũrĩa twagĩrĩirwo nĩgũthiĩ, na ũndũ ũrĩa twagĩrĩirwo nĩ gwĩka.”


\par }{\PP \VS{4}Jeremia ũcio mũnabii akĩmacookeria atĩrĩ, “Nĩndamũigua, na no nginya ndĩmũhooere harĩ Jehova Ngai wanyu o ta ũguo mũnjũũrĩtie njĩke; nĩngamwĩra ũrĩa wothe Jehova ekuuga, na ndirĩ ũndũ o na ũmwe ngaaga kũmwĩra.”


\par }{\PP \VS{5}Hĩndĩ ĩyo makĩĩra Jeremia atĩrĩ, “Jehova arotuĩka mũira wa ma na mwĩhokeku wa gũtũũkĩrĩra, tũngĩkaaga gwĩka kũringana na ũrĩa wothe Jehova Ngai waku agaagũtũma ũtwĩre.

\VS{6}Ũndũ ũrĩa ũgũtwĩra, ũrĩ mwega kana ũrĩ mũũru, nĩtũgwathĩkĩra Jehova Ngai witũ, o ũcio tũragũtũma kũrĩ we, nĩgeetha na ithuĩ tuonage maũndũ mega, nĩ ũndũ nĩtũgwathĩkĩra Jehova Ngai witũ.”


\par }{\PP \VS{7}Mĩthenya ikũmi yathira, ndũmĩrĩri ya Jehova nĩyakinyĩrĩire Jeremia.

\VS{8}Nĩ ũndũ ũcio agĩĩta Johanani mũrũ wa Karea, marĩ na anene othe a mbũtũ cia ita acio maarĩ nake, o na andũ acio angĩ othe kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene, makĩũngana hamwe.

\VS{9}Akĩmeera atĩrĩ, “Ũũ nĩguo Jehova Ngai wa Isiraeli o ũcio mwandekirie kũrĩ we ndĩmũtwarĩre mathaithana manyu, ekuuga:

\VS{10}‘Atĩrĩrĩ, inyuĩ mũngĩikara gũkũ bũrũri ũyũ, nĩngatũma mũikare mũgaacĩire, na ndigacooka kũmũhurunja; nĩngamũhaanda na ndigacooka kũmũmunya, tondũ nĩndĩraigua kĩeha nĩ ũndũ wa mwanangĩko ũrĩa ndĩmũreheire.

\VS{11}Tigai gwĩtigĩra mũthamaki wa Babuloni, ũcio mwĩtigĩrĩte. Jehova ekuuga atĩrĩ, mũtikamwĩtigĩre, nĩgũkorwo ndĩ hamwe na inyuĩ, nĩngamũhonokia ndĩmũrute moko-inĩ make.

\VS{12}Nĩngamũiguĩra tha, nĩguo o nake ndũme amũiguĩre tha, amũcookie bũrũri ũyũ wanyu kĩũmbe.’


\par }{\PP \VS{13}“No rĩrĩ, mũngĩkiuga atĩ, ‘Ithuĩ tũtigũikara gũkũ bũrũri ũyũ,’ na nĩ ũndũ ũcio mũremere Jehova Ngai wanyu,

\VS{14}na kana muuge atĩrĩ, ‘Aca, ithuĩ tũgũthiĩ gũtũũra bũrũri wa Misiri, kũrĩa tũtagacooka kuona mbaara, kana kũigua karumbeta, kana ngʼaragu nĩ ũndũ wa kwaga mũgate,’

\VS{15}Kĩiguei ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ matigari ma Juda. Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: ‘Mũngĩkorwo nĩmũtuĩte atĩ nĩmũgũthiĩ bũrũri wa Misiri, na inyuĩ mũthiĩ mũgatũũre kuo-rĩ,

\VS{16}hĩndĩ ĩyo rũhiũ rwa njora rũu mwĩtigĩrĩte, nĩrũkamũhĩta kuo, na ngʼaragu ĩyo ĩramũmakia nĩĩkamũrũmĩrĩra nginya bũrũri wa Misiri, na kũu nĩkuo mũgaakuĩra.

\VS{17}Ti-itherũ, arĩa othe matuĩte atĩ nĩmegũthiĩ bũrũri wa Misiri magatũũre kuo, makooragwo na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, o na mũthiro; gũtirĩ o na ũmwe wao ũgaatigara kana orĩre mwanangĩko ũrĩa ngaamarehithĩria.’

\VS{18}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli ekuuga atĩrĩ: ‘O ta ũrĩa marakara na mangʼũrĩ makwa maitĩrĩirio andũ arĩa maatũũraga Jerusalemu-rĩ, ũguo noguo mũgaitĩrĩrio mangʼũrĩ makwa rĩrĩa mũgaathiĩ kũu bũrũri wa Misiri. Mũgaatuĩka ta kĩndũ kĩrume, na mũtuĩke kĩndũ kĩrĩ magigi, o na kĩndũ gĩa gũtuĩrwo ciira, na kĩa njono; mũtikoona kũndũ gũkũ rĩngĩ.’


\par }{\PP \VS{19}“Inyuĩ matigari maya ma Juda, Jehova amwĩrĩte atĩrĩ, ‘Mũtigaathiĩ bũrũri wa Misiri.’ Menyai wega ũndũ ũyũ: Ũmũthĩ ũyũ nĩndamũmenyithia

\VS{20}atĩ nĩmweĩĩkire ũũru rĩrĩa mwandũmire thiĩ kũrĩ Jehova Ngai wanyu, mũkĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Tũhooere kũrĩ Jehova Ngai witũ; twĩre ũrĩa wothe ekuuga, na ithuĩ nĩtũkũwĩka.’

\VS{21}Niĩ nĩndamũcookeria ũhoro ũcio ũmũthĩ, no rĩrĩ, mũtiathĩkĩire Jehova Ngai wanyu harĩ maũndũ macio mothe aandũmĩte ndĩmwĩre.

\VS{22}Nĩ ũndũ ũcio, rĩu menyai wega ũũ: Nĩmũkooragwo na rũhiũ rwa njora, na ngʼaragu, o na mũthiro mũrĩ kũndũ kũu mũrenda gũthiĩ gũtũũra.”




\par }\Chap{43}{\PP \VerseOne{1}Rĩrĩa Jeremia aarĩkirie kũhe andũ acio ndũmĩrĩri ya Jehova Ngai wao, ũhoro ũrĩa wothe Jehova aamũtũmĩte akameere-rĩ,

\VS{2}Azaria mũrũ wa Hoshaia, na Johanani mũrũ wa Karea, marĩ hamwe na andũ othe arĩa etĩĩi, makĩĩra Jeremia atĩrĩ, “Wee nĩũraheenania! Jehova Ngai witũ ndagũtũmĩte ũũke ũtwĩre atĩrĩ, ‘Mũtikanathiĩ bũrũri wa Misiri gũtũũra kuo.’

\VS{3}No rĩrĩ, Baruku mũrũ wa Neria nĩwe ũkũringĩrĩirie ũtũũkĩrĩre, nĩguo tũneanwo kũrĩ andũ a Babuloni, nĩguo matũũrage, kana matũtahe, matũtware Babuloni.”


\par }{\PP \VS{4}Nĩ ũndũ ũcio Johanani mũrũ wa Karea marĩ hamwe na anene othe a mbũtũ cia ita, o na andũ othe, makĩrega gwathĩkĩra watho wa Jehova wa gũikara kũu bũrũri wa Juda.

\VS{5}Handũ ha ũguo, Johanani mũrũ wa Karea hamwe na anene othe a mbũtũ cia ita magĩtongoria matigari mothe ma andũ a Juda, o acio macookete nĩguo maikare kũu bũrũri wa Juda moimĩte ndũrĩrĩ-inĩ ciothe kũrĩa mahurunjĩtwo.

\VS{6}Ningĩ magĩtongoria arũme othe, na andũ-a-nja na ciana, o na airĩtu a mũthamaki acio Nebuzaradani mũnene wa arangĩri a mũthamaki aatigĩire Gedalia mũrũ wa Ahikamu, mũrũ wa Shafani, o na magĩtongoria Jeremia ũcio mũnabii, na Baruku mũrũ wa Neria.

\VS{7}Nĩ ũndũ ũcio magĩthiĩ bũrũri wa Misiri, makĩremera Jehova, na magĩthiĩ o nginya Tahapanahesi.


\par }{\PP \VS{8}Na marĩ kũu Tahapanahesi, ndũmĩrĩri ya Jehova ĩgĩkinyĩra Jeremia, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{9}“Oya mahiga manene na guoko gwaku, Ayahudi makwĩroreire, ũthiĩ ũmathike na rĩũmba hau nja haarĩtwo maturubarĩ itoonyero-inĩ rĩa nyũmba ya Firaũni kũu Tahapanahesi.

\VS{10}Hĩndĩ ĩyo ũmeere atĩrĩ, ‘Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: Nĩngũtũmanĩra ndungata yakwa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, na nĩngahaanda gĩtĩ gĩake kĩa ũthamaki igũrũ rĩa mahiga maya ndathika haha; nĩakamba hema yake ya ũnene igũrũ rĩamo.

\VS{11}Nĩagooka atharĩkĩre bũrũri wa Misiri, oragithie andũ arĩa maathĩrĩirio gũkua, na atũme arĩa maathĩrĩirio gũtahwo matahwo, nao arĩa maathĩrĩirio kũũragwo na rũhiũ rwa njora mooragwo naruo.

\VS{12}Nĩagacina hekarũ cia ngai cia Misiri; agaacina hekarũ ciao na atahe ngai ciao. O ta ũrĩa mũrĩithi ehumbaga nguo yake, noguo akehumba bũrũri wa Misiri, acooke oime kuo atarĩ mũhutie.

\VS{13}Nĩakoinanga itugĩ iria ihooyagwo, iria irĩ thĩinĩ wa hekarũ ya riũa kũu bũrũri wa Misiri, na acooke acine hekarũ cia ngai cia bũrũri wa Misiri ithire.’ ”




\par }\Chap{44}{\SH Mwanangĩko nĩ ũndũ wa Kũhooya Mĩhianano
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia ĩkoniĩ Ayahudi othe arĩa matũũraga bũrũri wa Misiri ya Mũhuro\FTNT{*}{{\FR 44:1 }{\FT{Ayahudi aya nĩ arĩa maatahĩtwo magatwarwo bũrũri wa Misiri (2Ath 23:34), na nĩkuonania he kahinda kaahĩtũkĩte thuutha wa maũndũ ma Jer 43.}}}: kũu Migidoli, na Tahapanahesi, na Nofu, o na kũu Misiri ya mwena wa rũgongo, akĩĩrwo atĩrĩ:

\VS{2}“Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga: Inyuĩ nĩmweyoneire mwanangĩko mũnene ũrĩa ndaarehithĩirie Jerusalemu o na matũũra mothe ma Juda. Ũmũthĩ ũyũ nĩmatiganĩirio, magakira ihooru na makaanangĩka

\VS{3}nĩ ũndũ wa ũũru ũrĩa mekĩte. Nĩmathirĩkirie, magĩtũma ndakare nĩ ũndũ wa gũcinĩra ngai ingĩ ũbumba, o na nĩ ũndũ wa kũhooya ngai ingĩ iria matooĩ, kana ikamenywo nĩ inyuĩ, o na kana nĩ maithe manyu.

\VS{4}Ndatũũrĩte ndĩmatũmagĩra ndungata ciakwa cia anabii kaingĩ, o arĩa maameeraga atĩrĩ: ‘Tigai gwĩka ũndũ ũyũ ũrĩ magigi, o ũyũ niĩ thũire!’

\VS{5}No rĩrĩ, matiigana gũthikĩrĩria kana kũrũmbũiya ũhoro ũcio; matiagarũrũkire matigane na waganu wao, kana matige gũcinĩra ngai ingĩ ũbumba.

\VS{6}Nĩ ũndũ ũcio, marakara makwa mahiũ magĩitĩka; magĩakana matũũra-inĩ ma Juda na njĩra-inĩ cia Jerusalemu, nakuo gũgĩtigwo gwatuĩka kũndũ kwanangĩku gũgakira ihooru, o ta ũguo gũtariĩ ũmũthĩ.


\par }{\PP \VS{7}“Rĩu-rĩ, Jehova Ngai Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekũũria ũũ: Nĩ kĩĩ gĩgũtũma mwĩrehere mwanangĩko mũnene ũguo na njĩra ya kweheria arũme na andũ-a-nja, na ciana na ngenge kuuma Juda, na inyuĩ mũkeniina, gũkaaga mũndũ o na ũmwe ũtigarĩte?

\VS{8}Mũraathirĩkia nĩkĩ, mũgatũma ndaakare nĩ ũndũ wa kĩrĩa mũthondekete na moko manyu na ũndũ wa gũcinĩra ngai ingĩ ũbumba gũkũ bũrũri wa Misiri, kũrĩa mũũkĩte gũtũũra? Nĩmũkwĩniina na mũtuĩke kĩndũ gĩa kũrumagwo na gĩa kũnyararwo thĩinĩ wa ndũrĩrĩ ciothe cia thĩ.

\VS{9}Kaĩ mũriganĩirwo nĩ maũndũ ma waganu marĩa mekirwo nĩ maithe manyu, na athamaki na atumia-athamaki a Juda, na maũndũ ma waganu marĩa inyuĩ na atumia anyu mwekire bũrũri-inĩ wa Juda na njĩra-inĩ cia Jerusalemu?

\VS{10}Nginya ũmũthĩ, matirĩ menyiihia, kana makaahe gĩtĩĩo, kana makarũmĩrĩra watho wakwa, o na kana uuge wa kũrũmagĩrĩrwo ũrĩa ndaamũheire inyuĩ na maithe manyu.


\par }{\PP \VS{11}“Nĩ ũndũ ũcio, Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Nĩnduĩte atĩ nĩngũmũrehithĩria mwanangĩko, na nyanangithie Juda guothe.

\VS{12}Nĩngweheria matigari ma Juda macio matuĩte atĩ nĩmegũthiĩ bũrũri wa Misiri magatũũre kuo. Othe magaathirĩra bũrũri wa Misiri; makooragwo na rũhiũ rwa njora, kana makue nĩ ngʼaragu, kuuma ũrĩa mũnini nginya ũrĩa mũnene, othe makaaniinwo na rũhiũ rwa njora kana ngʼaragu. Magaatuĩka o ta kĩndũ kĩrume na kĩndũ kĩrĩ magigi, o na kĩndũ gĩa kũmenwo na kĩa njono;

\VS{13}andũ arĩa matũũraga bũrũri wa Misiri nĩngamaherithia na rũhiũ rwa njora, na ndĩmaherithie na ngʼaragu o na mũthiro, o ta ũrĩa ndaaherithirie Jerusalemu.

\VS{14}Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wa matigari ma Juda acio mathiĩte gũtũũra bũrũri wa Misiri ũkaahonoka, kana atigare nĩguo acooke bũrũri wa Juda, ũrĩa meriragĩria gũgaacooka magatũũre kuo; gũtirĩ ũgaacooka, tiga o andũ anini arĩa mageethara.”


\par }{\PP \VS{15}Hĩndĩ ĩyo andũ othe arĩa maamenyete atĩ atumia ao nĩmacinagĩra ngai ingĩ ũbumba, marĩ hamwe na atumia arĩa othe maarĩ ho, marĩ kĩũngano kĩnene, o hamwe na andũ arĩa othe maatũũraga Misiri ya mũhuro na ya Rũgongo, makĩĩra Jeremia atĩrĩ,

\VS{16}“Ithuĩ tũtingĩthikĩrĩria ndũmĩrĩri ĩyo ũtwarĩirie ũkĩgwetaga rĩĩtwa rĩa Jehova!

\VS{17}Gũtirĩ nganja ithuĩ no tũgwĩka ũrĩa wothe tuoigire atĩ nĩtũgwĩka: Nĩtũrĩcinagĩra Mũthamaki-Mũndũ-wa-nja wa kũũrĩa Igũrũ ũbumba, na tũmũitagĩre maruta ma indo cia kũnyuuo, o ta ũrĩa ithuĩ ene, na maithe maitũ, na athamaki aitũ o na anene aitũ, meekaga matũũra-inĩ ma Juda na njĩra-inĩ cia Jerusalemu. Mahinda macio twarĩ na irio nyingĩ, na tũkagaacĩra, na tũtioonaga ũũru.

\VS{18}No rĩrĩ, kuuma twatiga gũcinĩra Mũthamaki-Mũndũ-wa-nja wa kũũrĩa Igũrũ ũbumba, na tũgĩtiga kũmũrutagĩra magongona ma indo cia kũnyuuo-rĩ, tũtirĩ kĩndũ tũkoretwo tũrĩ nakĩo, na tũniinagwo na rũhiũ rwa njora na ngʼaragu.”


\par }{\PP \VS{19}Atumia nao magĩcooka makĩongerera atĩrĩ, “Rĩrĩa twacinagĩra Mũthamaki-Mũndũ-wa-nja wa kũũrĩa Igũrũ\FTNT{†}{{\FR 44:19 }{\FT{Mũthamaki-Mũndũ-wa-nja wa kũũrĩa Igũrũ yarĩ ngai ya andũ a Babuloni ĩrĩa yatuĩkaga yarĩ na ũhoti wa gũtũma mũndũ aciare.}}} ũbumba, na tũkamũrutagĩra magongona ma indo cia kũnyuuo-rĩ, githĩ o nao athuuri aitũ matiamenyaga atĩ nĩtwamũthondekagĩra tũmĩgate tũrĩ na mũhianano wake, na tũkamũrutagĩra magongona ma indo cia kũnyuuo?”


\par }{\PP \VS{20}Hĩndĩ ĩyo Jeremia akĩarĩria andũ othe, arũme na andũ-a-nja, acio maamũcookagĩria ũhoro, akĩmeera atĩrĩ,

\VS{21}“Githĩ Jehova ndaaririkanire na agĩĩciiria ũhoro wa ũbumba ũcio wacinagĩrwo matũũra-inĩ macio ma Juda na njĩra-inĩ cia Jerusalemu nĩ inyuĩ, na maithe manyu, na athamaki anyu, na anene anyu, o na andũ othe a bũrũri ũcio?

\VS{22}Na rĩrĩa Jehova aaremirwo nĩ gũcooka gũkirĩrĩria ciĩko cianyu cia waganu na maũndũ marĩ magigi macio mwekaga-rĩ, bũrũri wanyu ũgĩtuĩka kũndũ gwa kũnyiitwo nĩ kĩrumi, na ũgĩtuĩka kũndũ gũkirĩte ihooru, gũtarĩ andũ matũũraga kuo, o ta ũguo gũtariĩ ũmũthĩ.

\VS{23}Nĩ ũndũ inyuĩ nĩmũcinĩte ũbumba mũkehĩria Jehova, na nĩmũregete kũmwathĩkĩra, kana kũrũmĩrĩra watho wake kana uuge wake wa kũrũmĩrĩrwo, o na kana irĩra ciake-rĩ, nĩkĩo mwanangĩko ũyũ ũmũkorete rĩu, o ta ũrĩa mũrona.”


\par }{\PP \VS{24}Ningĩ Jeremia akĩĩra andũ othe, hamwe na andũ-a-nja acio, atĩrĩ, “Ta iguai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ andũ othe a Juda mũrĩ gũkũ bũrũri wa Misiri.

\VS{25}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: Inyuĩ na atumia anyu nĩmuonanĩtie na ciĩko cianyu ũrĩa mweranĩire rĩrĩa mwoigire atĩrĩ, ‘Gũtirĩ nganja, ithuĩ no nginya tũhingie mĩĩhĩtwa ĩrĩa twehĩtire atĩ nĩtũrĩcinagĩra Mũthamaki-Mũndũ-wa-nja wa kũũrĩa Igũrũ ũbumba, na nĩtũrĩmũrutagĩra maruta ma indo cia kũnyuuo.’

\par }{\PP “Thiĩi na mbere, ĩkai ũrĩa mweranĩire! Hingiai mĩĩhĩtwa yanyu!

\VS{26}No rĩrĩ, iguai ndũmĩrĩri ya Jehova, inyuĩ Ayahudi othe arĩa mũtũũraga bũrũri wa Misiri: Jehova ekuuga atĩrĩ, ‘Nĩndĩhĩtĩte na rĩĩtwa rĩakwa inene, ngoiga gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wa kuuma Juda ũtũũraga handũ o hothe thĩinĩ wa bũrũri wa Misiri ũgaacooka kũgweta rĩĩtwa rĩakwa kana ehĩte akiugaga atĩrĩ, “Ti-itherũ o ta ũrĩa Mwathani Jehova atũũraga muoyo.”

\VS{27}Nĩgũkorwo nĩndĩmacũthĩrĩirie ndĩmarehere ũũru, no ti ndĩmarehere wega; Ayahudi arĩa marĩ bũrũri wa Misiri nĩmakaniinwo na rũhiũ rwa njora na ngʼaragu, nginya othe mathire biũ.

\VS{28}Arĩa makaahonoka kũũragwo na rũhiũ rwa njora macooke bũrũri wa Juda moimĩte bũrũri wa Misiri magaakorwo marĩ anini mũno. Hĩndĩ ĩyo matigari mothe ma andũ a Juda arĩa mathiĩte gũtũũra bũrũri wa Misiri, nĩmakamenya nĩ kiugo kĩa ũ gĩkaarũgama: nĩ gĩakwa kana nĩ kĩao.’


\par }{\PP \VS{29}“Jehova ekuuga atĩrĩ: ‘Ũndũ ũyũ nĩguo ũgaatuĩka kĩmenyithia kĩanyu atĩ nĩngamũherithia mũrĩ gũkũ, nĩguo mũmenye atĩ ti-itherũ uuge wakwa wa kũmũrehithĩria ũũru nĩũkehaanda.’

\VS{30}Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: ‘Nĩngũneana Firaũni Hofira mũthamaki wa bũrũri wa Misiri kũrĩ thũ ciake iria icaragia kũmũruta muoyo, o ta ũrĩa ndaaneanire Zedekia mũthamaki wa Juda moko-inĩ ma Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, thũ ĩrĩa yacaragia kũmũruta muoyo.’ ”




\par }\Chap{45}{\SH Ndũmĩrĩri kũrĩ Baruku
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ũũ nĩguo mũnabii Jeremia eerire Baruku mũrũ wa Neria, mwaka-inĩ wa kana wa wathani wa Jehoiakimu mũrũ wa Josia mũthamaki wa Juda, thuutha wa Baruku kwandĩka ũhoro ũrĩa Jeremia aamwĩraga andĩke ibuku-inĩ rĩa gĩkũnjo:

\VS{2}“Ũũ nĩguo Jehova, Ngai wa Isiraeli, arakwĩra wee Baruku:

\VS{3}Woigire atĩrĩ, ‘Kaĩ ndĩ na haaro-ĩ! Jehova nĩanyongereire kĩeha igũrũ rĩa ruo rũrĩa ndĩ naruo; nĩnogetio nĩ gũcaaya, na ngaaga ũhurũko.’ ”


\par }{\PP \VS{4}Jehova oigire atĩrĩ, “Mwĩre atĩrĩ: ‘Ũũ nĩguo Jehova ekuuga: Nĩngangʼaũrania kĩrĩa njakĩte, na munye kĩrĩa haandĩte bũrũri-inĩ ũyũ wothe.

\VS{5}No ũgĩcooke wĩcarĩrie maũndũ manene? Tiga kũmacaria. Nĩgũkorwo nĩngarehithĩria andũ othe mwanangĩko, ũguo nĩguo Jehova ekuuga, no rĩrĩ, kũrĩa guothe ũrĩthiiaga nĩngatũma wĩthare ũhonokie muoyo waku.’ ”




\par }\Chap{46}{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Bũrũri wa Misiri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩkoniĩ ndũrĩrĩ ĩrĩa yakinyĩrĩire mũnabii Jeremia:


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{2}Ha ũhoro ũkoniĩ bũrũri wa Misiri:

\par }{\BB \par }
{\PP Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ya gũũkĩrĩra mbũtũ cia ita cia Firaũni Neko, mũthamaki wa bũrũri wa Misiri, iria ciahooteirwo kũu Karikemishi, Rũũĩ-inĩ rwa Farati, nĩ Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, mwaka-inĩ wa kana wa wathani wa Jehoiakimu mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda:


\par }{\Q \VS{3}“Thagathagai ngo cianyu, iria nene na tũrĩa tũnini,

\par }{\QB mũthiĩ mbaara-inĩ!


\par }{\Q \VS{4}Tandĩkai mbarathi,

\par }{\QB mũcihaice!

\par }{\Q Rũgamai o mũndũ handũ hake

\par }{\QB mwĩkĩrĩte ngũbia cia igera!

\par }{\Q Kumuthai matimũ manyu,

\par }{\QB na mwĩhumbe nguo cianyu cia mbaara.


\par }{\Q \VS{5}Nĩ kĩĩ ndĩrona?

\par }{\QB Nĩamaku mũno,

\par }{\Q nĩmaracooka na thuutha,

\par }{\QB njamba ciao nĩndoorie.

\par }{\Q Nĩmetharĩte na ihenya

\par }{\QB matekwĩhũgũra,

\par }{\QB na kũrĩ na itua-nda mĩena yothe,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{6}“Arĩa marĩ ihenya matingĩhota kũũra,

\par }{\QB kana arĩa marĩ hinya meethare.

\par }{\Q Mwena wa gathigathini kũu Rũũĩ-inĩ rwa Farati

\par }{\QB mahĩngagwo makagũa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Nũũ ũyũ wĩyambararĩtie ta Rũũĩ rwa Nili,

\par }{\QB akaambarara ta njũũĩ irĩ na ndiihũ cia maaĩ?


\par }{\Q \VS{8}Bũrũri wa Misiri wĩyambararĩtie ta Rũũĩ rwa Nili,

\par }{\QB ũkambarara ta njũũĩ irĩ na ndiihũ cia maaĩ.

\par }{\Q Oigaga atĩrĩ, ‘Nĩngũiyũra nginya humbĩre thĩ;

\par }{\QB nĩngwananga matũũra marĩa manene na andũ arĩa matũũraga kuo.’


\par }{\Q \VS{9}Guthũkai, inyuĩ mbarathi ici!

\par }{\QB Matengʼeriei hatarĩ itherũ, inyuĩ mũtwarithagia ngaari cia ita.

\par }{\Q Umagarai, inyuĩ njamba ici cia ita:

\par }{\QB inyuĩ andũ a Kushi na a Putu, inyuĩ mũũĩ kũrũmia ngo,

\par }{\QB na inyuĩ andũ a Ludu, inyuĩ mũgeetaga ũta.


\par }{\Q \VS{10}No rĩrĩ, mũthenya ũcio nĩ wa Mwathani, o we Jehova Mwene-Hinya-Wothe:

\par }{\QB nĩ mũthenya wa kwĩrĩhĩria, erĩhĩrie harĩ thũ ciake.

\par }{\Q Rũhiũ rwa njora rũkaarĩa nginya rũhũũne,

\par }{\QB rũkaanyua thakame yao nginya rũnyootoke.

\par }{\Q Nĩgũkorwo Mwathani, o we Jehova Mwene-Hinya-Wothe, nĩakarutĩra igongona

\par }{\QB kũu bũrũri wa mwena wa gathigathini gũkuhĩ na Rũũĩ rwa Farati.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Ambata, ũkinye Gileadi, ũgĩĩre ndawa,

\par }{\QB wee Mũirĩtu Gathirange, Mwarĩ wa bũrũri wa Misiri.

\par }{\Q No rĩrĩ, ũingĩhagia ndawa icio mũno, o tũhũ;

\par }{\QB gũtirĩ ingĩkũhonia.


\par }{\Q \VS{12}Ndũrĩrĩ nĩikaigua ũhoro wa gũconorithio gwaku;

\par }{\QB kĩrĩro gĩaku gĩkaaiyũra thĩ.

\par }{\Q Njamba ĩkaahĩngagwo nĩ ĩrĩa ĩngĩ;

\par }{\QB cierĩ ikaagũa thĩ hamwe.”


\par }{\PP \VS{13}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa Jehova aaheire Jeremia ũcio mũnabii ĩkoniĩ gũũka kwa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni, gũtharĩkĩra bũrũri wa Misiri:


\par }{\Q \VS{14}“Anĩrĩrai ũhoro ũyũ bũrũri-inĩ wa Misiri, na mũũhunjie kũu Migidoli;

\par }{\QB ningĩ mũũhunjanĩrie kũu Nofu na Tahapanahesi:

\par }{\Q ‘Rũgamai harĩa hamwagĩrĩire na mwĩhaarĩrie,

\par }{\QB nĩgũkorwo rũhiũ rwa njora nĩrũrarĩa arĩa mamũthiũrũrũkĩirie.’


\par }{\Q \VS{15}Nĩ kĩĩ gĩgũtũma njamba cianyu cia ita ciaraganio thĩ?

\par }{\QB Itingĩhota gwĩtiiria, nĩgũkorwo Jehova nĩwe ũgaacitindĩka acigũithie thĩ.


\par }{\Q \VS{16}Nĩikahĩngwo rĩngĩ na rĩngĩ;

\par }{\QB ikaagũanĩra o mũndũ igũrũ rĩa ũrĩa ũngĩ.

\par }{\Q Ikoiga atĩrĩ, ‘Ũkĩrai, nĩtũcookei

\par }{\QB kũrĩ andũ aitũ, kũrĩa twaciarĩirwo,

\par }{\QB tweherere rũhiũ rũrũ rwa njora rwa mũtũhatĩrĩria.’


\par }{\Q \VS{17}Marĩ kũu makaanagĩrĩra, makoiga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Firaũni mũthamaki wa bũrũri wa Misiri, nĩ inegene rĩa tũhũ;

\par }{\QB nĩorirwo nĩ mweke wake.’ ”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Mũthamaki, o we ũrĩa wĩtagwo

\par }{\QB Jehova Mwene-Hinya-Wothe, ekuuga atĩrĩ,

\par }{\QB “Ti-itherũ o ta ũrĩa niĩ ndũũraga muoyo-rĩ,

\par }{\Q nĩ kũrĩ mũndũ ũroka, ũgaakorwo ahaana ta Kĩrĩma gĩa Taboru

\par }{\QB kĩrĩ gatagatĩ-inĩ ka irĩma iria ingĩ,

\par }{\QB o na ta ũrĩa Kĩrĩma gĩa Karimeli kĩhaana kĩrĩ hakuhĩ na iria.


\par }{\Q \VS{19}Oha mĩrigo yaku ya gũthiĩ nayo kũrĩa ũgaatahwo, ũtwarwo,

\par }{\QB wee ũtũũraga bũrũri wa Misiri,

\par }{\Q nĩgũkorwo Nofu gũkaanangwo, kwage kĩndũ,

\par }{\QB o na gũkire ihooru, gũtarĩ mũndũ wa gũgũtũũra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Bũrũri wa Misiri ũhaana moori njega mũno,

\par }{\QB no rĩrĩ, nĩ harĩ mbogo kanyarare ĩrooka

\par }{\QB kũmĩũkĩrĩra, yumĩte mwena wa gathigathini.


\par }{\Q \VS{21}Thigari cia mũcaara iria irĩ kuo

\par }{\QB ihaana ta njaũ cia gĩcegũ.

\par }{\Q O nao nĩmakagarũrũka more marĩ hamwe,

\par }{\QB matikahota gwĩtiiria,

\par }{\Q nĩgũkorwo mũthenya wa mwanangĩko nĩũkamakorerera,

\par }{\QB na nĩrĩo ihinda rĩao rĩa kũherithio.


\par }{\Q \VS{22}Mũrurumo wa andũ a Misiri ũgaatuĩka ta wa nyoka rĩrĩa ĩrethara,\FTNT{*}{{\FR 46:22 }{\FT{Athamaki a bũrũri wa Misiri maahũthagĩra rũũri rwa nyoka taarĩ guo ũhoti wa wathani wao.}}}

\par }{\QB rĩrĩa thũ ĩgooka ĩrĩ na hinya;

\par }{\Q magaagũũkĩrĩra na mathanwa,

\par }{\QB o ta andũ maratema mĩtĩ.”


\par }{\QD \VS{23}Jehova ekuuga atĩrĩ,

\par }{\Q “Nĩmagatema mũtitũ wakuo,

\par }{\QB o na ũrĩ mũtumanu ũguo.

\par }{\Q Tondũ nĩ andũ aingĩ mũno gũkĩra ngigĩ,

\par }{\QB na matingĩtarĩka.


\par }{\Q \VS{24}Mwarĩ ũcio wa bũrũri wa Misiri nĩagaconorithio,

\par }{\QB akaanenganĩrwo kũrĩ andũ a mwena wa gathigathini.”


\par }{\PP \VS{25}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ: “Ndĩ hakuhĩ kũherithia Amoni ngai ya Thebesi, na Firaũni, na bũrũri wa Misiri na ngai ciakuo, na athamaki akuo, na arĩa othe mehokaga Firaũni.

\VS{26}Nĩngamaneana kũrĩ andũ arĩa mendaga kũmaruta muoyo, ndĩmaneane kũrĩ Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni na anene ake. No rĩrĩ, thuutha-inĩ bũrũri wa Misiri nĩgũgatũũrwo nĩ andũ rĩngĩ o ta tene,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{27}“Tiga gwĩtigĩra, wee Jakubu ndungata yakwa:

\par }{\QB o nawe Isiraeli-rĩ, ndũkamake.

\par }{\Q Ti-itherũ nĩngakũhonokia ngũrutĩte kũndũ kũraya,

\par }{\QB njiaro ciaku ciume bũrũri ũrĩa ciatahirwo igĩtwarwo.

\par }{\Q Jakubu nĩagakorwo na thayũ na ũgitĩri rĩngĩ,

\par }{\QB na gũtirĩ mũndũ ũgaatũma acooke gwĩtigĩra.”


\par }{\Q \VS{28}Jehova ekuuga atĩrĩ “Tiga gwĩtigĩra,

\par }{\QB wee Jakubu ndungata yakwa, nĩgũkorwo ndĩ hamwe nawe.

\par }{\Q o na ingĩkaniinũkia ndũrĩrĩ ciothe

\par }{\QB kũrĩa ndarekire mũtwarwo mũrĩ atahe-rĩ,

\par }{\QB wee ndigakũniina biũ,

\par }{\Q no rĩrĩ, nĩngakũherithia na kĩhooto;

\par }{\QB ndigakũreka ũthiĩ o ũguo ũtaherithĩtio.”




\par }\Chap{47}{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Andũ a Filisti
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia ũrĩa mũnabii, ĩkoniĩ andũ a Filisti, Firaũni atanatharĩkĩra Gaza:


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{2}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Ta rora ũrĩa kĩguũ kĩa maaĩ kĩroima na kũu mwena wa gathigathini;

\par }{\QB nĩgĩgũtuĩka ta rũũĩ rũiyũru mũno, rũkoina.

\par }{\Q Megũtherera moinĩre bũrũri na kĩrĩa gĩothe kĩrĩ kuo,

\par }{\QB na moinĩre matũũra-inĩ na arĩa matũũraga kuo.

\par }{\Q Andũ nĩmagakaya;

\par }{\QB arĩa othe maikaraga bũrũri ũcio makaarĩra na magirĩke,


\par }{\Q \VS{3}maigua mũkubio wa mbarathi igĩtengʼera,

\par }{\QB na inegene rĩa ngaari cia ita cia thũ ciao,

\par }{\QB o na mũrurumo wa magũrũ ma ngaari icio.

\par }{\Q Maithe ma ciana matikehũgũra mateithie ciana ciao;

\par }{\QB moko mao magaikara o ũguo maregerete.


\par }{\Q \VS{4}Nĩgũkorwo mũthenya nĩmũkinyu

\par }{\QB wa kũniina andũ a Filisti othe,

\par }{\Q na wa kweheria matigari mothe ma andũ

\par }{\QB arĩa mangĩteithia Turo na Sidoni.

\par }{\Q Jehova arĩ hakuhĩ kwananga andũ a Filisti,

\par }{\QB acio maatigaire kuuma hũgũrũrũ-inĩ cia Kafitori.


\par }{\Q \VS{5}Andũ a Gaza makeenjwo njuĩrĩ macakae;

\par }{\QB Ashikeloni nakuo gũgaakira ki.

\par }{\Q Atĩrĩrĩ, inyuĩ matigari maya mũrĩ kũu werũ-inĩ,

\par }{\QB mũgũtũũra mwĩtemangaga nginya-rĩ?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Mũrarĩra mũkooria atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Wee, rũhiũ rwa njora rwa Jehova-rĩ,

\par }{\QB ũgũthiĩ na mbere nginya rĩ ũngĩkaahurũka?

\par }{\Q Wĩcookie njora-inĩ;

\par }{\QB hurũka na ũkire o ro ũguo.’


\par }{\Q \VS{7}No rĩrĩ, rũngĩkĩhuurũka atĩa,

\par }{\QB o rĩrĩa arĩ Jehova ũrwathĩte,

\par }{\Q o rĩrĩa arwĩrĩte rũtharĩkĩre Ashikeloni,\FTNT{*}{{\FR 47:7 }{\FT{Ũhoro wa gũtharĩkĩra Ashikeloni wahingirio nĩ Nebukadinezaru mwaka-inĩ wa 604 mbere ya gũciarwo gwa Kristũ.}}}

\par }{\QB o na kũu ndwere-inĩ cia iria?”




\par }\Chap{48}{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Moabi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ha ũhoro ũkoniĩ bũrũri wa Moabi:

\par }{\BB \par }
{\PP Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Wũi-ĩiya, nĩ ũndũ Nebo nĩgũkwanangwo-ĩ.

\par }{\QB Kiriathaimu nĩgũgaconorithio na gũtunyanwo;

\par }{\QB kĩĩgitĩro kĩrĩa kĩrũmu nĩgĩgaconorithio na kĩharaganio.


\par }{\Q \VS{2}Moabi gũtigacooka kũgaathĩrĩrio rĩngĩ;

\par }{\QB kũu Heshiboni andũ nĩmagathugunda ũrĩa megũgũũkĩrĩra, makoiga atĩrĩ:

\par }{\QB ‘Ũkai, nĩtũniinei rũrĩrĩ rũu.’

\par }{\Q O nawe itũũra rĩa Madimeni-rĩ, nĩũgakirio ki;

\par }{\QB rũhiũ rwa njora nĩrũgagũtengʼeria.


\par }{\Q \VS{3}Ta thikĩrĩria mbu ĩyo ĩroigwo kũu Horonaimu,

\par }{\QB mbu nĩ ũndũ wa kũniinanwo kũnene na mwanangĩko.


\par }{\Q \VS{4}Bũrũri wa Moabi nĩũkonũhwo:

\par }{\QB ciana ciakuo cia ngenge nĩikaarĩra ciugĩrĩirie.


\par }{\Q \VS{5}Marambata na njĩra ya gũthiĩ Luhithu,

\par }{\QB makĩrĩraga na ruo rũnene o magĩthiiaga;

\par }{\Q marĩ njĩra-inĩ ya gũikũrũka Horonaimu

\par }{\QB nĩmaiguĩte kĩrĩro kĩa ruo ruumĩte ngoro nĩ ũndũ wa ũrĩa kwanangĩtwo.


\par }{\Q \VS{6}Mwĩtharei! Honokiai mĩoyo yanyu,

\par }{\QB tuĩkai ta kahinga karĩ werũ-inĩ.


\par }{\Q \VS{7}Tondũ wa ũrĩa wee wĩhokete ciĩko ciaku o na ũtonga waku-rĩ,

\par }{\QB o nawe nĩũgatahwo,

\par }{\Q nayo ngai ĩrĩa ĩtagwo Kemoshu\FTNT{*}{{\FR 48:7 }{\FT{Kemoshu yarĩ ngai ya andũ a Moabi (1Ath 11:7, 33; 2Ath 23:13).}}} nĩĩgatwarwo ithaamĩrio,

\par }{\QB ĩrĩ hamwe na athĩnjĩri-ngai, o na anene a yo.


\par }{\Q \VS{8}Mũniinani nĩagookĩrĩra itũũra o itũũra,

\par }{\QB na gũtirĩ itũũra rĩkahonoka.

\par }{\Q Gĩtuamba nĩgĩkaharaganio,

\par }{\QB naguo werũ ũrĩa mwaraganu wanangwo,

\par }{\QB tondũ Jehova nĩwe ugĩte ũguo.


\par }{\Q \VS{9}Itĩrĩriai Moabi cumbĩ,

\par }{\QB tondũ nĩrĩkonũhwo;

\par }{\Q matũũra makuo nĩmagakira ihooru,

\par }{\QB kwage mũndũ o na ũmwe ũngĩmatũũra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Kũrumwo-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩa ũkũruta wĩra wa Jehova arĩ na ũgũũta!

\par }{\QB Kũrumwo-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩa ũkũgirĩrĩria rũhiũ rwake rwa njora gũita thakame!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Moabi atũũrĩte agaacĩire kuuma arĩ mwĩthĩ,

\par }{\QB ta ndibei ĩrĩa ĩĩkeerete,

\par }{\Q ĩkarika kĩnyita ĩtarĩ nyonoranie;

\par }{\QB we ndarĩ aatahwo agatwarwo bũrũri ũngĩ.

\par }{\Q Nĩ ũndũ ũcio mũcamo wake no ta ũrĩa warĩ tene,

\par }{\QB naguo mũtararĩko wake ndũrĩ wagarũrũka.


\par }{\Q \VS{12}No matukũ nĩmarooka,

\par }{\Q rĩrĩa ngaatũma andũ arĩa monoranagia moke,

\par }{\QB nao mamuonorerie thĩ;

\par }{\Q matige ndigithũ ciake irĩ theri,

\par }{\QB na moragaange nyũngũ ciake,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{13}“Hĩndĩ ĩyo Moabi nĩagaconoka nĩ ũndũ wa ngai ĩrĩa ĩtagwo Kemoshu,

\par }{\QB o ta ũrĩa nyũmba ya Isiraeli yaconokire,

\par }{\QB rĩrĩa meehokete Betheli.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Mwakĩhota atĩa kuuga atĩrĩ, ‘Ithuĩ tũrĩ njamba irĩ hinya,

\par }{\QB andũ marĩ ũrũme ita-inĩ’?


\par }{\Q \VS{15}Moabi nĩgũkanangwo na matũũra makuo matharĩkĩrwo;

\par }{\QB aanake ake arĩa ega mũno magaikũrũka rĩũraganĩro-inĩ makooragwo,”

\par }{\QB nĩguo Mũthamaki ekuuga, o we ũrĩa wĩtagwo Jehova Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\Q \VS{16}“Kũgũa kwa Moabi nĩgũkinyu;

\par }{\QB mũtino wake nĩũgũũka o na ihenya.


\par }{\Q \VS{17}Mũcakaĩrei inyuĩ arĩa othe mũtũũraga mũmũthiũrũrũkĩirie,

\par }{\QB inyuothe arĩa mũũĩ ngumo yake;

\par }{\Q ugai atĩrĩ, ‘Kaĩ rũthanju rwa ũnene nĩrunĩkangu-ĩ!

\par }{\QB Kaĩ mũthĩgi ũrĩa ũrĩ riiri nĩmunangĩku-ĩ!’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“Harũrũkai mwehere riiri-inĩ ũcio wanyu,

\par }{\QB mũikare thĩ kũrĩa kũngʼaru,

\par }{\QB inyuĩ atũũri a kũu kwa Mwarĩ wa Diboni,

\par }{\Q nĩgũkorwo ũrĩa ũkaananga Moabi

\par }{\QB nĩakamũũkĩrĩra,

\par }{\QB aharaganie matũũra manyu marĩa mairigĩre na hinya.


\par }{\Q \VS{19}Rũgamai mũkĩra-inĩ wa barabara mwĩrorere,

\par }{\QB inyuĩ arĩa mũtũũraga Aroeri.

\par }{\Q Hooyai kĩrĩra harĩ mũndũ ũcio ũrethara, o na harĩ mũndũ-wa-nja ũcio ũroora,

\par }{\QB mũmoorie atĩrĩ, ‘Kaĩ gwĩkĩkĩte atĩa?’


\par }{\Q \VS{20}Moabi nĩmũconorithie, nĩ ũndũ nĩmũhehenje.

\par }{\QB Kayũrũrũkai na mũrĩre!

\par }{\Q Heanai ũhoro ũcio kũu Arinoni,

\par }{\QB atĩ Moabi nĩ mwanange.


\par }{\Q \VS{21}Matuĩro ma ciira nĩmakinyĩte bũrũri-inĩ ũrĩa mwaraganu:

\par }{\QB magakinya Holoni, na Jahaza, na Mefaathu,


\par }{\QB \VS{22}na magakinya Diboni, na Nebo, na Bethi-Dibilathaimu,


\par }{\QB \VS{23}na magakinya Kiriathaimu, na Bethi-Gamuli, na Bethi-Meoni,


\par }{\QB \VS{24}na magakinya Keriothu, na Bozara:

\par }{\QB ĩĩ, nginya matũũra mothe ma Moabi,

\par }{\QB marĩ kũraya na marĩ gũkuhĩ.


\par }{\Q \VS{25}Rũhĩa rwa Moabi nĩrũrengetwo;

\par }{\QB guoko gwake nĩ kuunĩtwo,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}“Mũheei njoohi anyue arĩĩo,

\par }{\QB tondũ nĩangʼathĩirie Jehova.

\par }{\Q Moabi nĩarekwo egaragarie matahĩko-inĩ make;

\par }{\QB nĩarekwo atuĩke kĩndũ gĩa gũthekererwo.


\par }{\Q \VS{27}Githĩ Isiraeli ndatuĩkĩte kĩndũ gĩa gũthekererwo nĩwe?

\par }{\QB Kaĩ aanyiitirwo arĩ gatagatĩ ka aici,

\par }{\Q atĩ nĩkĩo ũinagia kĩongo nĩkũmũnyarara,

\par }{\QB rĩrĩa rĩothe ũkwaria ũhoro wake?


\par }{\Q \VS{28}Tiganĩriai matũũra manyu mũgatũũre ndwaro-inĩ cia mahiga,

\par }{\QB inyuĩ arĩa mũtũũraga Moabi.

\par }{\Q Tuĩkai ta ndutura ĩrĩa ĩyakagĩra gĩtara

\par }{\QB mũromo-inĩ wa ngurunga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}“Nĩtũiguĩte ũhoro wa mwĩtĩĩo wa Moabi,

\par }{\QB ũrĩa aarĩ mwĩĩkĩrĩri na akeyona,

\par }{\Q tũkaigua ũhoro wa mwĩtĩĩo wake o na mwĩtũũgĩrio,

\par }{\QB o na tũkaigua ũhoro wa mwĩgaatho wa ngoro yake.


\par }{\Q \VS{30}Nĩnjũũĩ rũngʼathio rwake, no nĩ rwa tũhũ,

\par }{\QB naguo mwĩraho wake ndũrĩ ũndũ ũhingĩtie,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{31}“Nĩ ũndũ ũcio nĩndĩrarĩrĩra Moabi,

\par }{\QB nĩ Moabi guothe ndĩrarĩrĩra,

\par }{\QB ndĩracakaĩra andũ a Kiri-Haresethi.


\par }{\Q \VS{32}Ndĩrarĩra nĩ ũndũ wanyu, o ta ũrĩa Jazeri arĩraga,

\par }{\QB inyuĩ mĩthabibũ ya Sibima.

\par }{\Q Honge cianyu itambũrũkĩte igakinya iria-inĩ;

\par }{\QB itambũrũkĩte nginya iria-inĩ rĩa Jazeri.

\par }{\Q Mũniinani nĩagũĩrĩire matunda maku

\par }{\QB marĩa meeru, o na akagwĩra thabibũ.


\par }{\Q \VS{33}Gĩkeno na gũcanjamũka nĩithirĩte

\par }{\QB kũu mĩgũnda-inĩ ya matunda, o na kũu mĩgũnda-inĩ ya Moabi.

\par }{\Q Nĩndũmĩte ndibei yage ihihĩro-inĩ ciayo;

\par }{\QB gũtirĩ mũndũ ũhihaga thabibũ kuo arĩ na mbugĩrĩrio ya gĩkeno.

\par }{\Q O na gũtuĩka nĩ kũrĩ na mbugĩrĩrio,

\par }{\QB ti mbugĩrĩrio cia gĩkeno.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“Mĩgambo ya kĩrĩro kĩao ĩraiguuo

\par }{\QB kuuma Heshiboni o nginya Eleale na Jahazu,

\par }{\Q na kuuma Zoari o nginya Horonaimu na Egilathu-Shelishiya,

\par }{\QB tondũ o na maaĩ ma Nimurimu nĩmahũĩte.


\par }{\Q \VS{35}Kũu Moabi nĩnganiina

\par }{\QB arĩa othe marutagĩra maruta kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru,

\par }{\QB na magacinĩra ngai ciao ũbumba,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{36}“Nĩ ũndũ ũcio ngoro yakwa nĩĩracakaĩra Moabi, nganĩrĩra o ta mũtũrirũ;

\par }{\QB ĩracakaya yanĩrĩire ta mũtũrirũ nĩ ũndũ wa andũ a Kiri-Haresethi,

\par }{\QB tondũ ũtonga ũrĩa megĩrĩire nĩmũthiru biũ.


\par }{\Q \VS{37}Mĩtwe yothe nĩmĩenje

\par }{\QB na nderu ciothe cikenjwo;

\par }{\Q guoko guothe nĩgũteme,

\par }{\QB na njohero o yothe ĩhumbĩtwo na nguo ya ikũnia.


\par }{\Q \VS{38}Nyũmba-igũrũ guothe kũu Moabi,

\par }{\QB o na kũu iwanja-inĩ cia mũingĩ,

\par }{\Q gũtirĩ ũndũ ũngĩ tiga o gũcakaya,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩnjũragĩte Moabi

\par }{\QB o ta ndigithũ ya rĩũmba ĩrĩa ĩtangĩendeka nĩ mũndũ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{39}“Hĩ! Kaĩ nĩkũmomore-ĩ! Kaĩ nĩmararĩra-ĩ!

\par }{\QB Kaĩ Moabi nĩahũndũkĩte na thuutha nĩ thoni-ĩ!

\par }{\Q Moabi atuĩkĩte kĩndũ gĩa gũthekererwo,

\par }{\QB na agatuĩka kĩndũ kĩrĩ magigi harĩ arĩa othe mamũrigiicĩirie.”


\par }{\PP \VS{40}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ! Nderi nĩĩracuuhũka,

\par }{\QB ĩtambũrũkĩtie mathagu mayo igũrũ rĩa Moabi.


\par }{\Q \VS{41}Keriothu nĩgũgũtunyanwo,

\par }{\QB nacio ciĩhitho iria cia hinya kuo itahwo.

\par }{\Q Mũthenya ũcio-rĩ, ngoro cia njamba iria irĩ hinya cia Moabi

\par }{\QB igaatuĩka ta ngoro ya mũndũ-wa-nja akĩrũmwo.


\par }{\Q \VS{42}Moabi nĩakaniinwo atige gũtuĩka rũrĩrĩ rĩngĩ,

\par }{\QB tondũ nĩangʼathĩirie Jehova.


\par }{\Q \VS{43}Inyuĩ andũ a Moabi,

\par }{\QB guoya, na kũgũa marima, o na kũgwatio na mĩtego nĩcio imwetereire,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{44}“Ũrĩa wothe ũkoora nĩ ũndũ wa guoya,

\par }{\QB ũcio akaagũa irima,

\par }{\Q nake ũrĩa ũkaahaica oime irima-rĩ,

\par }{\QB akaagwatio nĩ mũtego;

\par }{\Q nĩ ũndũ nĩngũtũma Moabi akinyĩrwo

\par }{\QB nĩ mwaka wa kũherithio,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{45}“Andũ arĩa metharĩte makoorĩra ciĩruru-inĩ cia Heshiboni

\par }{\QB matirĩ na ũteithio,

\par }{\Q nĩgũkorwo mwaki nĩumĩte Heshiboni,

\par }{\QB rũrĩrĩmbĩ rũkoima gatagatĩ ka Sihoni;

\par }{\Q rũracina mothiũ ma Moabi,

\par }{\QB na rũgacina ciongo cia acio merahaga makarehe ngũĩ.


\par }{\Q \VS{46}Wee Moabi, kaĩ ũrĩ na haaro-ĩ!

\par }{\QB Andũ a Kemoshu nĩaniine;

\par }{\Q aanake aku manyiitĩtwo mĩgwate magathaamio

\par }{\QB nao airĩtu aku magatahwo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{47}“No rĩrĩ, nĩngacookia ũgaacĩru wa Moabi

\par }{\QB matukũ-inĩ marĩa magooka,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\MM Hau nĩho mũthia wa ituĩro rĩa Moabi.




\par }\Chap{49}{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Bũrũri wa Amoni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ũhoro ũkoniĩ andũ a Amoni:

\par }{\Q Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\BB \par }
{\Q “Kaĩ Isiraeli atarĩ na aanake?

\par }{\QB Ndarĩ na andũ a kũmũgaya?

\par }{\Q Nĩ kĩĩ gĩgĩtũmĩte Moleku egwatĩre bũrũri wa Gadi?

\par }{\QB Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte andũ ake matũũre matũũra-inĩ makuo?”


\par }{\Q \VS{2}Jehova ekuuga atĩrĩ,

\par }{\QB “No rĩrĩ, matukũ nĩmarooka

\par }{\Q rĩrĩa ngoigithia mbu ya mbaara

\par }{\QB ya gũũkĩrĩra Raba kũu kwa andũ a Amoni;

\par }{\Q nakuo gũgaatuĩka hĩba ya mwanangĩko,

\par }{\QB natuo tũtũũra tũrĩa tũkũrigiicĩirie tũcinwo na mwaki.

\par }{\Q Hĩndĩ ĩyo nĩguo Isiraeli akaingata

\par }{\QB andũ arĩa maamũingatĩte,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{3}“Wee Heshiboni, girĩka, nĩgũkorwo Ai nĩ kwanange!

\par }{\QB Rĩrai, inyuĩ mũtũũraga Raba!

\par }{\Q Mwĩhumbei nguo cia makũnia mũcakae;

\par }{\QB Tengʼerai ũũ na ũũ kũu thingo-inĩ ciakuo,

\par }{\Q nĩgũkorwo Moleku nĩegũtahwo atwarwo bũrũri ũngĩ,

\par }{\QB hamwe na athĩnjĩri-ngai na anene ake.


\par }{\Q \VS{4}Nĩ kĩĩ gĩtũmaga wĩrahĩre ituamba ciaku,

\par }{\QB ũkeraha nĩ ũndũ wa ituamba ciaku icio noru mũno?

\par }{\Q Wee mwarĩ ũyũ ũtarĩ mwĩhokeku,

\par }{\QB wee ũtũũrĩte wĩhokete ũtonga waku ũkiugaga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Nũũ ũngĩĩtharĩkĩra?’


\par }{\Q \VS{5}Nĩngakũrehithĩria imakania

\par }{\QB kuuma kũrĩ arĩa othe makũrigiicĩirie,”

\par }{\PC nĩguo Mwathani ekuuga,

\par }{\QD o we Jehova Mwene-Hinya-Wothe.

\par }{\Q “Andũ othe anyu nĩmakaingatwo,

\par }{\QB na gũtikagĩa na mũndũ wa gũcookereria andũ acio mahurunjũkĩte.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“No rĩrĩ, thuutha-inĩ nĩngacookia

\par }{\QB ũgaacĩru wa andũ a Amoni,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Bũrũri wa Edomu
\par }
{\PP \VS{7}Ha ũhoro ũkoniĩ Edomu:

\par }{\Q Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Kaĩ gũtarĩ na ũũgĩ ũtigarĩte kũu Temani?

\par }{\QB Kaĩ kĩrĩra gĩthirĩte harĩ andũ arĩa akuũku?

\par }{\QB Kaĩ ũũgĩ wao ũbuthĩte biũ?


\par }{\Q \VS{8}Garũrũkai mwĩthare, mũthiĩ mũkehithe thĩinĩ wa ngurunga iria ndiku,

\par }{\QB inyuĩ arĩa mũtũũraga kũu Dedani,

\par }{\Q tondũ nĩngarehithĩria Esaũ mwanangĩko

\par }{\QB rĩrĩa ngaamũherithia.


\par }{\Q \VS{9}Agethi a thabibũ mangĩũka kũrĩ we-rĩ,

\par }{\QB githĩ to matigie tũthabibũ tũnini?

\par }{\Q Aici mangĩũka ũtukũ-rĩ,

\par }{\QB githĩ matingĩiya o indo iria imabatarĩtie?


\par }{\Q \VS{10}No rĩrĩ, niĩ nĩngaguũria Esaũ nguo atigwo njaga,

\par }{\QB nĩngaguũria ciĩhitho ciake,

\par }{\QB nĩguo ndakanacooke kuona gwa kwĩhitha.

\par }{\Q Ciana ciake, na andũ a nyũmba yao, na andũ a itũũra rĩake nĩmakaniinwo,

\par }{\QB na o nake ndagatigara.


\par }{\Q \VS{11}Ndigĩrai ciana cianyu cia ngoriai; nĩngagitĩra mĩoyo yacio.

\par }{\QB Atumia anyu a ndigwa mũreke o nao manjĩhoke.”


\par }{\PP \VS{12}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Kũngĩkorwo arĩa mataagĩrĩirwo kũnyuĩra gĩkombe kĩu no nginya makĩnyuĩre-rĩ, wee ũngĩkĩaga kũherithio nĩkĩ? Ndũrĩ hĩndĩ ũtakaherithio, no rĩrĩ, no nginya ũgaakĩnyuĩra.”

\VS{13}Jehova ekuuga atĩrĩ: “Ngwĩhĩta ngĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa, njuge atĩ Bozara gũgaatuĩka kũndũ kwanangĩku na kũrĩ magigi, gwa kũmenwo na gwa kũnyiitwo nĩ kĩrumi; namo matũũra makuo mothe magatũũra marĩ manangĩku nginya tene.”


\par }{\Q \VS{14}Nĩnjiguĩte ndũmĩrĩri kuuma kũrĩ Jehova:

\par }{\QB Atĩ nĩatũmire mũrekio athiĩ kũrĩ ndũrĩrĩ, agaciĩre atĩrĩ,

\par }{\Q “Ũnganai mũrĩtharĩkĩre!

\par }{\QB Arahũkai mũkarũe mbaara!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Rĩu nĩngũkũnyiihia mũno gatagatĩ-inĩ ka ndũrĩrĩ,

\par }{\QB ndũme ũmenwo nĩ andũ.


\par }{\Q \VS{16}Guoya ũrĩa ũtũmaga andũ magwĩtigĩre

\par }{\QB na mwĩtĩĩo wa ngoro yaku-rĩ, nĩikũheenetie,

\par }{\Q o wee ũtũũraga thĩinĩ wa ngurunga cia ndwaro cia mahiga,

\par }{\QB o na ũgaikaraga tũcũmbĩrĩ igũrũ twa karĩma.

\par }{\Q O na ũngĩgaaka itara igũrũ mũno ta cia nderi,

\par }{\QB ngaakũruta kuo, ngũharũrũkie,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{17}“Edomu gũgaatuĩka kũndũ gwa kũmakania;

\par }{\QB arĩa othe makaahĩtũkĩra kuo nĩmakamaka na makũnyũrũrie,

\par }{\QB nĩ ũndũ wa ũrĩa gũgaakorwo kwanangĩtwo.


\par }{\Q \VS{18}O ta ũrĩa Sodomu na Gomora kwangʼaũranirio,

\par }{\QB hamwe na matũũra marĩa maariganĩtie namo,

\par }{\Q atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩtũũra kuo;

\par }{\QB gũtirĩ mũndũ ũgaacooka gũtũũra kuo,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}“O ta mũrũũthi ũũkĩte kuuma ihinga-inĩ cia Jorodani,

\par }{\QB ũgakinya ũrĩithio-inĩ ũrĩa mũnoru-rĩ,

\par }{\Q noguo ngaingata Edomu oime bũrũri-inĩ wake o rĩmwe.

\par }{\QB Nũũ ũthuurĩtwo wa kũruta wĩra ũcio nĩgeetha ndĩmũtue wa kũũrũgamĩrĩra?

\par }{\Q Nũũ ũngĩ ũhaana ta niĩ, na nũũ ũngĩhota kũngararia?

\par }{\QB Ningĩ nĩ mũrĩithi ũrĩkũ ũngĩkĩhota kũregana na niĩ?”


\par }{\Q \VS{20}Nĩ ũndũ ũcio, ta thikĩrĩriai, mũigue ũrĩa Jehova athugundĩte gwĩka Edomu,

\par }{\QB o na ũrĩa atuĩte gwĩka arĩa matũũraga Temani:

\par }{\Q Arĩa anini thĩinĩ wa rũũru rũu rwa mbũri magaakururio matwarwo kũndũ kũraya;

\par }{\QB nĩakaniina ũrĩithio wao ũthire biũ nĩ ũndũ wao.


\par }{\Q \VS{21}Thĩ nĩĩkainainio nĩ mũrurumo wao makĩgũa thĩ;

\par }{\QB kayũ ga kĩrĩro kĩao gakaiguuo o nginya Iria Itune.


\par }{\Q \VS{22}Atĩrĩrĩ! Nderi nĩĩkombũka na ĩcuuhũke,

\par }{\QB ĩtambũrũkĩtie mathagu mayo igũrũ rĩa Bozara.

\par }{\Q Mũthenya ũcio-rĩ, ngoro cia njamba iria irĩ hinya cia Edomu

\par }{\QB igaatuĩka ta ngoro ya mũndũ-wa-nja akĩrũmwo.


\par }{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Dameski
\par }
{\PP \VS{23}Ha ũhoro ũkoniĩ Dameski:

\par }{\Q “Hamathu na Aripadi nĩamaku,

\par }{\QB nĩ ũndũ nĩmaiguĩte ndeto njũru.

\par }{\Q Nĩmorĩtwo nĩ hinya,

\par }{\QB makaagaaga ta maaĩ ma iria.


\par }{\Q \VS{24}Dameski nĩrĩũrĩtwo nĩ hinya,

\par }{\QB nao andũ a rĩo makahũndũka meethare,

\par }{\QB rĩiyũrĩtwo nĩ kũinaina;

\par }{\Q andũ a rĩo manyiitĩtwo nĩ ruo rwa ngoro na kĩeha,

\par }{\QB ruo ta rwa mũndũ-wa-nja akĩrũmwo.


\par }{\Q \VS{25}Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte itũũra rĩrĩa rĩrĩ ngumo rĩage gũtiganĩrio,

\par }{\QB o itũũra rĩu rĩngenagia?


\par }{\Q \VS{26}Ti-itherũ, aanake a rĩo nĩmakarũndwo barabara-inĩ ciarĩo;

\par }{\QB thigari ciakuo ciothe igaakirio ki mũthenya ũcio,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga.


\par }{\Q \VS{27}“Nĩngacina thingo cia Dameski;

\par }{\QB naguo mwaki ũcio nĩũgaacina ciĩgitĩro cia Beni-Hadadi.”


\par }{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Kedari na Hazoru
\par }
{\PP \VS{28}Ũhoro ũkoniĩ Kedari, o na mothamaki ma Hazoru, marĩa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni aatharĩkĩire:

\par }{\BB \par }
{\PP Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Arahũkai mũtharĩkĩre Kedari,

\par }{\QB na mũniine andũ acio a mwena wa Irathĩro.


\par }{\Q \VS{29}Hema ciao na ndũũru ciao cia mbũri nĩigatahwo;

\par }{\QB ciandarũa ciao nĩigakuuo,

\par }{\QB hamwe na indo ciao ciothe, na ngamĩĩra ciao ciothe.

\par }{\Q Andũ nĩmakanĩrĩra, mameere atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Kĩmako kĩnene kiumanĩte na mĩena yothe!’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{30}“Mwĩtharei narua!

\par }{\QB Ikarai thĩinĩ wa ngurunga iria ndiku,

\par }{\QB inyuĩ mũtũũraga kũu Hazoru.

\par }{\Q Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni nĩaciirĩire kũmũũkĩrĩra;

\par }{\QB nĩathugundĩte ũrĩa ekũmũũkĩrĩra,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}“Arahũkai mũtharĩkĩre rũrĩrĩ rũu rũtũũrĩte rũgaacĩire na rũhooreire,

\par }{\QB o rũu rũtũũrĩte rũrĩ na thayũ,

\par }{\Q rũrĩrĩ rũteehingagĩra na ihingo kana rũkeirigĩra na igera;

\par }{\QB andũ aruo matũũraga marĩ oiki,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{32}“Ngamĩĩra ciao igaatuĩka cia gũtahwo,

\par }{\QB nacio ndũũru icio ciao nyingĩ cia ngʼombe ituĩke cia ndaho.

\par }{\Q Arĩa marĩ kũndũ kũraya nĩngamahurunjĩra mĩena yothe ĩrĩa yumaga rũhuho.

\par }{\QB na nĩngamarehithĩria mwanangĩko kuuma mĩena yothe,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{33}“Hazoru gũgaatuĩka ũtũũro wa mbwe,

\par }{\QB gũtũũre gũkirĩte ihooru nginya tene.

\par }{\Q Gũtirĩ mũndũ ũgaatũũra kuo;

\par }{\QB gũtirĩ mũndũ ũgaikara kuo.”


\par }{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Elamu
\par }
{\PP \VS{34}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ya Jehova ĩrĩa yakinyĩrĩire Jeremia ũcio mũnabii ĩkoniĩ Elamu, o kĩambĩrĩria-inĩ kĩa wathani wa Zedekia mũthamaki wa Juda:


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{35}Ũũ nĩguo Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ, nĩngoinanga ũta wa Elamu,

\par }{\QB ũrĩa arĩ guo kĩhumo kĩa hinya wao.


\par }{\Q \VS{36}Nĩngarehithĩria andũ a Elamu huho iria inya

\par }{\QB ciumaga mĩena ĩrĩa ĩna ya igũrũ;

\par }{\Q ngaamahurunjĩra na kũu huho icio inya ciumaga,

\par }{\QB na gũtirĩ rũrĩrĩ o na rũmwe

\par }{\QB andũ acio aingate a Elamu matakoorĩra.


\par }{\Q \VS{37}Nĩngahehenja Elamu maitho-inĩ ma thũ ciao,

\par }{\QB marĩ o mbere ya andũ arĩa macaragia kũmaruta muoyo;

\par }{\Q nĩngamarehithĩria mwanangĩko,

\par }{\QB o na marakara makwa mahiũ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Ngaamatengʼeria na rũhiũ rwa njora

\par }{\QB nginya ndĩmaniine biũ.


\par }{\Q \VS{38}Nĩngaiga gĩtĩ gĩakwa kĩa ũnene kũu Elamu,

\par }{\QB na niine mũthamaki wakuo o na anene akuo,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}“No rĩrĩ, nĩngacookia ũgaacĩru wa Elamu

\par }{\QB matukũ-inĩ marĩa magooka,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.




\par }\Chap{50}{\SH Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Bũrũri wa Babuloni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩno nĩyo ndũmĩrĩri ĩrĩa Jehova aaririe na kanua ka Jeremia ũcio mũnabii, ũhoro ũkoniĩ Babuloni na andũ a bũrũri wa Babuloni:


\par }{\Q \VS{2}“Anĩrĩrai na mũhunjanĩrie ũhoro ndũrĩrĩ-inĩ,

\par }{\QB haandai kĩbebero na mũhunjanĩrie ũhoro wakĩo;

\par }{\QB mũtikamahithe ũndũ, no mũmeere atĩrĩ,

\par }{\Q ‘Babuloni nĩgũgũtunyanwo;

\par }{\QB Beli nĩĩgũconorithio,

\par }{\QB nayo Merodaki ĩiyũrwo nĩ kĩmako.

\par }{\Q Mĩhianano yakuo nĩĩgaconorithio,

\par }{\QB na mĩhianano yao nĩĩkaiyũrwo nĩ guoya.’


\par }{\Q \VS{3}Tondũ rũrĩrĩ ruumĩte mwena wa gathigathini nĩrũkamũtharĩkĩra,

\par }{\QB na rwanange bũrũri wake.

\par }{\Q Gũtirĩ mũndũ ũgaatũũra kuo;

\par }{\QB andũ nĩmakoora o hamwe na nyamũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Matukũ-inĩ macio, na ihinda-inĩ rĩu,

\par }{\QB andũ a Isiraeli na andũ a Juda hamwe

\par }{\Q nĩmagathiĩ macarie Jehova Ngai wao makĩrĩraga,”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{5}“Nĩmakoorĩrĩria njĩra ya gũthiĩ Zayuni,

\par }{\QB na magarũrũke, merekeirie mothiũ mao kuo.

\par }{\Q Nĩmagooka meeohanie na Jehova,

\par }{\QB na marĩkanĩre kĩrĩkanĩro gĩa gũtũũra tene na tene

\par }{\QB kĩrĩa gĩtagacooka kũriganĩra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Andũ akwa makoretwo marĩ ngʼondu ciũrĩte;

\par }{\QB arĩithi ao nĩmamahĩtithĩtie njĩra,

\par }{\QB na magatũma morũũre irĩma igũrũ.

\par }{\Q Nao morũũrĩte kuuma kĩrĩma-inĩ nginya karĩma-inĩ,

\par }{\QB makariganĩrwo nĩ kũrĩa ũhurũko wao ũrĩ.


\par }{\Q \VS{7}Ũrĩa wothe wamoonire akĩmatambuura; thũ ciao ikiuga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Ithuĩ tũtirĩ na ihĩtia, nĩ ũndũ nĩmehĩirie Jehova,

\par }{\Q ũrĩa arĩ we ũrĩithio wao wa ma,

\par }{\QB o we Jehova, mwĩhoko wa maithe mao.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Mwĩtharei muume Babuloni;

\par }{\QB eherai bũrũri wa andũ a Babuloni,

\par }{\QB na mũtuĩke ta thenge iria itongoragia rũũru rwa mbũri.


\par }{\Q \VS{9}Nĩgũkorwo nĩngarahũra ũiguano wa ndũrĩrĩ nene,

\par }{\QB ciumĩte bũrũri wa gathigathini ciũkĩrĩre Babuloni.

\par }{\Q Nĩikarũgama handũ ha cio irĩũkĩrĩre na igũtunyane,

\par }{\QB kuuma mwena ũcio wa gathigathini.

\par }{\Q Mĩguĩ yao ĩgaatuĩka ta ĩrĩa ya njamba njoorua,

\par }{\QB iria itacookaga moko matheri.


\par }{\Q \VS{10}Nĩ ũndũ ũcio Babuloni nĩgũgatahwo;

\par }{\QB andũ othe arĩa magaagũtaha nĩmagakuua indo cia kũmaigana,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Tondũ nĩmũkenete na mũkarũũhia,

\par }{\QB inyuĩ arĩa mũtahaga igai rĩakwa,

\par }{\Q tondũ mũgũtũũha ta moori ĩkĩraanga ngano ĩkĩmĩhũũra,

\par }{\QB na mũkaania ta mbarathi cia njamba,


\par }{\Q \VS{12}nyina wanyu nĩagaconoka mũno;

\par }{\QB we ũcio wamũciarire nĩagaconorithio.

\par }{\Q Nĩwe ũgaakorwo arĩ mũnini mũno ndũrĩrĩ-inĩ,

\par }{\QB atuĩke ta werũ, na ta bũrũri mũngʼaru, o na ta werũ wa mũthanga.


\par }{\Q \VS{13}Tondũ wa marakara ma Jehova, bũrũri ũcio ndũgacooka gũtũũrwo nĩ andũ,

\par }{\QB no rĩrĩ, nĩgũkira gũgaakira ihooru biũ.

\par }{\Q Andũ arĩa othe makaagerera kũu Babuloni nĩmakamaka, na manyũrũrie kũndũ kũu

\par }{\QB tondũ wa ũrĩa gũgaakorwo kwanangĩtwo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Mwĩhaarĩrie mũthiũrũrũkĩrie Babuloni,

\par }{\QB inyuothe arĩa mũgeetaga ũta.

\par }{\Q Rĩrathei! Mũtigatigie mĩguĩ,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩrĩĩhĩirie Jehova.


\par }{\Q \VS{15}Riugĩrĩriei kuuma na mĩena yothe!

\par }{\QB Nĩrĩĩneanĩte rĩo rĩene, mĩthiringo yarĩo nĩĩgwĩte,

\par }{\QB na thingo ciarĩo nĩimomokete.

\par }{\Q Nĩgũkorwo rĩĩrĩ nĩrĩo irĩhĩria rĩa Jehova-rĩ,

\par }{\QB mwĩrĩhĩriei harĩ rĩo;

\par }{\QB rĩĩkei o ta ũrĩa rĩaneeka andũ arĩa angĩ.


\par }{\Q \VS{16}Eheriai ũrĩa ũhaandaga kũu Babuloni,

\par }{\QB na ũrĩa ũgethaga na rũhiũ rwake hĩndĩ ya magetha.

\par }{\Q Tondũ wa rũhiũ rũu rwa njora rwa mũhinyanĩrĩria-rĩ,

\par }{\QB o mũndũ nĩacooke kũrĩ andũ ao,

\par }{\QB o mũndũ nĩorĩre bũrũri wao kĩũmbe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Isiraeli ahaana ta rũũru rũhurunjũkĩte,

\par }{\QB rũtengʼeretio nĩ mĩrũũthi.

\par }{\Q Mũthamaki wa Ashuri

\par }{\QB nĩwe warĩ wa mbere kũmũtambuura;

\par }{\Q wa kũrigĩrĩria kũmũhehenja mahĩndĩ-rĩ,

\par }{\QB aarĩ Nebukadinezaru, mũthamaki wa Babuloni.”


\par }{\PP \VS{18}Nĩ ũndũ ũcio, Jehova Mwene-Hinya-Wothe, Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Nĩngaherithia mũthamaki wa Babuloni na bũrũri wake,

\par }{\QB o ta ũrĩa ndaaherithirie mũthamaki wa Ashuri.


\par }{\Q \VS{19}No nĩngacookia Isiraeli ũrĩithio-inĩ wake mwene,

\par }{\QB nake akaarĩithagĩria kũu Karimeli na Bashani;

\par }{\Q akaarĩĩaga akahũũna

\par }{\QB kũu irima-inĩ cia Efiraimu, na cia Gileadi.


\par }{\Q \VS{20}Matukũ-inĩ macio, o ihinda-inĩ rĩu-rĩ,

\par }{\QB ihĩtia rĩa Isiraeli nĩrĩgathuthuurio,

\par }{\Q no rĩtikoneka,

\par }{\QB o na mehia ma Juda mathuthuurio,

\par }{\Q no matikooneka,

\par }{\QB nĩgũkorwo matigari marĩa ngaahonokia nĩngamarekera,”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Tharĩkĩrai bũrũri wa Merathaimu,\FTNT{*}{{\FR 50:21 }{\FT{Merathaimu rĩgĩtaũrwo nĩ kuuga “kũremera Jehova maita meerĩ.”}}}

\par }{\QB mũũkĩrĩre arĩa matũũraga Pekodi.

\par }{\Q Matengʼeriei, na mũmoorage, mũmaniine biũ,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\QB “Ĩkai ũrĩa wothe ndĩmwathĩte.


\par }{\Q \VS{22}Kũrĩ na mbugĩrĩrio ya mbaara bũrũri-inĩ ũcio,

\par }{\QB nayo nĩ mbugĩrĩrio ya kũniinanwo kũnene!


\par }{\Q \VS{23}Nyondo ĩrĩa ĩtũũrĩte ĩhũũraga thĩ yothe-rĩ,

\par }{\QB kaĩ nĩyunangĩtwo, ĩgathethereka-ĩ!

\par }{\QB Kaĩ Babuloni nĩgũkirĩte ihooru gatagatĩ-inĩ ka ndũrĩrĩ-ĩ!


\par }{\Q \VS{24}Ndaakwambĩire mũtego, wee Babuloni,

\par }{\QB nawe ũkĩgwatio nĩguo ũtekũmenya;

\par }{\Q wakorereirwo, ũkĩnyiitwo

\par }{\QB tondũ wa gũkararia Jehova.


\par }{\Q \VS{25}Jehova nĩahingũrĩte harĩa aigaga indo ciake cia mbaara,

\par }{\QB akaruta indo icio cia mbaara cia mangʼũrĩ make,

\par }{\Q nĩgũkorwo Mwathani Jehova Mwene-Hinya-Wothe arĩ na wĩra wa kũruta

\par }{\QB kũu bũrũri-inĩ wa andũ a Babuloni.


\par }{\Q \VS{26}Ũkaai mũgũtharĩkĩre muumĩte kũndũ kũraya.

\par }{\QB Thariai makũmbĩ makuo;

\par }{\QB gũcookanĩrĩriei irũndo ta cia hĩba cia ngano.

\par }{\Q Kwanangei biũ,

\par }{\QB na mũtigatigie matigari kuo.


\par }{\Q \VS{27}Ũragai tũtegwa twakuo tuothe,

\par }{\QB tũikũrũkiei tũgathĩnjwo!

\par }{\Q Kaĩ marĩ na haaro-ĩ! Nĩgũkorwo mũthenya watuo nĩmũkinyu,

\par }{\QB ihinda rĩatuo rĩa kũherithio.


\par }{\Q \VS{28}Ta thikĩrĩriai mũigue arĩa moorĩte na arĩa metharĩte makoima bũrũri wa Babuloni,

\par }{\QB makiumbũra marĩ kũu Zayuni

\par }{\Q ũrĩa Jehova Ngai witũ erĩhĩirie,

\par }{\QB akerĩhĩria nĩ ũndũ wa hekarũ yake.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}“Ĩtai aikia a mĩguĩ mokĩrĩre Babuloni,

\par }{\QB o arĩa othe mageetaga ũta.

\par }{\Q Ambaai hema mũgũthiũrũrũkĩirie;

\par }{\QB mũtikareke mũndũ o na ũmwe warĩo oore.

\par }{\Q Rĩrĩhei kũringana na ciĩko ciarĩo;

\par }{\QB o ta ũrĩa rĩaneeka andũ angĩ-rĩ, rĩĩkei o ta guo.

\par }{\Q Nĩgũkorwo nĩrĩngʼathĩirie Jehova,

\par }{\QB o we Ũrĩa Mũtheru wa Isiraeli.


\par }{\Q \VS{30}Nĩ ũndũ ũcio, aanake aarĩo nĩmakaagũa njĩra-inĩ cia itũũra;

\par }{\QB thigari ciarĩo ciothe nĩigakirio ki mũthenya ũcio,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{31}“Atĩrĩrĩ, nĩngũũkĩrĩire, wee mwĩtĩĩi ũyũ,

\par }{\QB nĩgũkorwo mũthenya waku nĩmũkinyu,

\par }{\Q o rĩo ihinda rĩaku rĩa kũherithio,”

\par }{\QB ũguo nĩguo Mwathani, o we Jehova-Mwene-Hinya-Wothe, ekuuga.


\par }{\Q \VS{32}“Mwĩtĩĩi ũcio nĩakahĩngwo agwe,

\par }{\QB na gũtirĩ mũndũ ũkaamũũkĩria;

\par }{\Q nĩngagwatia matũũra makuo mwaki,

\par }{\QB naguo nĩũgaacina arĩa othe mamũrigiicĩirie, maniinwo biũ.”


\par }{\PP \VS{33}Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ,

\par }{\Q “Andũ a Isiraeli nĩmahinyĩrĩirio,

\par }{\QB o ũndũ ũmwe na andũ a Juda.

\par }{\Q Arĩa othe maamatahire nĩmamarũmĩtie mũno,

\par }{\QB makarega kũmarekia mathiĩ.


\par }{\Q \VS{34}No rĩrĩ, Mũkũũri wao arĩ na hinya;

\par }{\QB Jehova Mwene-Hinya-Wothe nĩrĩo rĩĩtwa rĩake.

\par }{\Q Nĩakamarũĩrĩra na kĩyo ciira-inĩ wao,

\par }{\QB nĩguo atũme bũrũri wao ũgĩe na ũhurũko,

\par }{\QB no aagithie arĩa matũũraga Babuloni ũhurũko.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{35}Jehova ekuuga atĩrĩ:

\par }{\QB “Harĩ na rũhiũ rwa njora rwa gũũkĩrĩra andũ a Babuloni,

\par }{\Q rũũkĩrĩre arĩa matũũraga Babuloni,

\par }{\QB na rũũkĩrĩre anene na andũ arĩa ogĩ akuo!


\par }{\Q \VS{36}Rũhiũ rwa njora rũgookĩrĩra anabii akuo a maheeni,

\par }{\QB nao matuĩke irimũ.

\par }{\Q Ningĩ rũhiũ rwa njora nĩrũgookĩrĩra njamba ciakuo iria irĩ hinya,

\par }{\QB nacio nĩikaiyũrwo nĩ kĩmako kĩnene.


\par }{\Q \VS{37}Rũhiũ rwa njora rũgookĩrĩra mbarathi, na ngaari cia ita,

\par }{\QB na andũ a ndũrĩrĩ arĩa marĩ ita-inĩ rĩake,

\par }{\QB nao matuĩke ta andũ-a-nja.

\par }{\Q Ningĩ rũhiũ rwa njora nĩrũgookĩrĩra indo ciao iria cia bata ciigĩtwo igĩĩna-inĩ ciao,

\par }{\QB nacio nĩigatahwo.


\par }{\Q \VS{38}Nĩgũkaara riũa rĩa kũhũithia maaĩ makuo!

\par }{\QB Namo nĩmakaahũa biũ.

\par }{\Q Nĩgũkorwo ũcio nĩ bũrũri ũiyũrĩte ngai cia mĩhianano,

\par }{\QB nao andũ akuo nĩmagũrũkĩtio nĩyo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}“Nĩ ũndũ ũcio nyamũ cia werũ-inĩ na hiti nĩcio igaatũũraga Babuloni,

\par }{\QB na kũu no kuo gũgaatũũrwo nĩ ndundu.

\par }{\Q Gũtigacooka gũtũũrwo nĩ andũ

\par }{\QB o na kana gũikarwo nĩ andũ, nginya njiarwa na njiarwa.


\par }{\Q \VS{40}O ta ũrĩa Ngai aangʼaũranirie Sodomu, na Gomora,

\par }{\QB o hamwe na matũũra marĩa maariganĩtie namo-rĩ,

\par }{\Q ũguo noguo gũtarĩ mũndũ ũgaatũũra kuo;

\par }{\QB gũtirĩ mũndũ ũgaikara kuo,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{41}“Atĩrĩrĩ, mbũtũ ya ita nĩ ĩrooka yumĩte mwena wa gathigathini;

\par }{\QB rũrĩrĩ rũnene, na athamaki aingĩ

\par }{\QB nĩmarahũrĩtwo kuuma ituri-inĩ cia thĩ.


\par }{\Q \VS{42}Marooka marĩ na mota na matimũ mao;

\par }{\QB nao nĩ andũ ooru, na matarĩ tha.

\par }{\Q Mũrurumo wao nĩ ta mũrurumo wa ndiihũ cia maaĩ ma iria,

\par }{\QB magĩũka mahaicĩte mbarathi ciao;

\par }{\Q mokĩte meyarĩire wega mbaara-inĩ

\par }{\QB nĩguo magũtharĩkĩre, wee Mwarĩ ũyũ wa Babuloni.


\par }{\Q \VS{43}Mũthamaki wa Babuloni nĩaiguĩte ũhoro wao,

\par }{\QB namo moko make makoorwo nĩ hinya.

\par }{\Q Nĩanyiitĩtwo nĩ ruo rũnene ngoro-inĩ yake,

\par }{\QB na ruo ta rwa mũndũ-wa-nja akĩrũmwo.


\par }{\Q \VS{44}O ta mũrũũthi ũũkĩte kuuma ihinga-inĩ cia Jorodani

\par }{\QB ũgakinya ũrĩithio-inĩ ũrĩa mũnoru-rĩ,

\par }{\Q ũguo noguo ngaingata Babuloni, oime bũrũri-inĩ wake o rĩmwe.

\par }{\QB Nũũ ũcio ũthuurĩtwo wĩra ũcio nĩgeetha ndĩmũtue wa kũũrũgamĩrĩra?

\par }{\Q Nũũ ũngĩ ũhaana ta niĩ, ningĩ-rĩ, nũũ ũngĩhota kũngararia?

\par }{\QB Ningĩ nĩ mũrĩithi ũrĩkũ ũngĩhota kũregana na niĩ?”


\par }{\Q \VS{45}Nĩ ũndũ ũcio, thikĩrĩriai mũigue ũndũ ũrĩa Jehova athugundĩte

\par }{\QB wa gũũkĩrĩra bũrũri wa Babuloni,

\par }{\QB o na ũrĩa atuĩte gwĩka bũrũri wa andũ a Babuloni:

\par }{\Q Arĩa anini rũũru-inĩ magaakururio, matwarwo kũndũ kũraya;

\par }{\QB nĩakananga ũrĩithio wao ũthire biũ nĩ ũndũ wao.


\par }{\Q \VS{46}Mũrurumo wa Babuloni gũgĩtahwo nĩũgathingithia thĩ;

\par }{\QB kayũ ga kĩrĩro gĩakuo nĩgakaiguuo ndũrĩrĩ-inĩ.


\par }{\BB \par }


\Chap{51}{\PP \VerseOne{1}Jehova ekuuga ũũ:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ, nĩngarahũra roho wa mũniinani,

\par }{\QB ũũkĩrĩre Babuloni, o na andũ a Lebi-Kamai.


\par }{\Q \VS{2}Nĩngatũma andũ a kũngĩ mathiĩ Babuloni

\par }{\QB magakũhurunje ta ũrĩa mũũngũ ũmbũragwo ihuhĩro-inĩ,

\par }{\QB na manange bũrũri ũcio ũtigwo ũtarĩ kĩndũ;

\par }{\Q makaũũkĩrĩra kuuma mĩena yothe,

\par }{\QB mũthenya ũcio waguo wa mwanangĩko.


\par }{\Q \VS{3}Mũtikanareke mũikia wa mĩguĩ ageete ũta wake,

\par }{\QB kana ehumbe nguo ciake cia ita.

\par }{\Q Mũtigacaĩre aanake akuo;

\par }{\QB anangai mbũtũ ciake cia ita, mũciniine.


\par }{\Q \VS{4}Makaagũa thĩ moragĩtwo kũu Babuloni,

\par }{\QB magurarĩtio nguraro cia gĩkuũ kũu barabara-inĩ ciakuo.


\par }{\Q \VS{5}Nĩgũkorwo Isiraeli na Juda matitirikĩtwo

\par }{\QB nĩ Ngai wao, o we Jehova Mwene-Hinya-Wothe,

\par }{\Q o na gũtuĩka bũrũri wao ũiyũrĩtwo nĩ mahĩtia

\par }{\QB maitho-inĩ ma ũcio Mũtheru wa Isiraeli.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Mwĩtharei muume kũu Babuloni!

\par }{\QB Ũrai mũhonokie mĩoyo yanyu!

\par }{\QB Mwĩtharei mũtikaniinanĩrio nakuo nĩ ũndũ wa mehia makuo.

\par }{\Q Nĩ ihinda rĩa Jehova rĩa kwĩrĩhĩria;

\par }{\QB agaakũrĩha o kĩrĩa gĩkwagĩrĩire.


\par }{\Q \VS{7}Babuloni kwahaanaga ta gĩkombe gĩa thahabu

\par }{\QB kĩrĩ guoko-inĩ kwa Jehova;

\par }{\QB nakuo gũgĩtũma thĩ yothe ĩhaane ta ĩrĩĩtwo nĩ njoohi.

\par }{\Q Ndũrĩrĩ nĩcianyuire ndibei yakuo;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio rĩu ihaana ta igũrũkĩte.


\par }{\Q \VS{8}Babuloni nĩgũkũgũa o rĩmwe na kũhehenjwo.

\par }{\QB Kũrĩrĩrei!

\par }{\Q Rehei ndawa ya kũniina ruo rwakuo;

\par }{\QB hihi kwahota kũhona.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“ ‘Nĩtũngĩahonirie Babuloni,

\par }{\QB no rĩrĩ, gũtingĩhonio.

\par }{\Q Nĩtũgũtigei, na o mũndũ acooke bũrũri wake kĩũmbe,

\par }{\QB nĩgũkorwo ituĩro rĩakuo rĩkinyĩte o matu-inĩ,

\par }{\QB rĩambatĩte o nginya matu-inĩ marĩa mairũ.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“ ‘Jehova nĩonanĩtie ũthingu witũ;

\par }{\QB ũkai tũthiĩ tũkoimbũrĩre Zayuni

\par }{\QB maũndũ marĩa Jehova Ngai witũ ekĩte.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Noorai mĩguĩ, oyai ngo!

\par }{\QB Nĩgũkorwo Jehova nĩarahũrĩte athamaki a Amedi,

\par }{\Q nĩ ũndũ nĩaciirĩire kũniina Babuloni.

\par }{\QB Jehova nĩekwĩrĩhĩria harĩo,

\par }{\Q erĩhĩrie maũndũ

\par }{\QB marĩa meekirwo hekarũ yake.


\par }{\Q \VS{12}Haandai bendera kũrigania na thingo cia Babuloni!

\par }{\QB Ongererai agitĩri, igai arangĩri,

\par }{\Q mũhaarĩrie andũ a kũhithũkĩra njĩra-inĩ!

\par }{\QB Jehova nĩekũhingia ũrĩa aciirĩire gwĩka,

\par }{\Q ahingie uuge wake wa kũrũmĩrĩrwo,

\par }{\QB wa gũũkĩrĩra andũ a Babuloni.


\par }{\Q \VS{13}Wee ũtũũraga gũkuhĩ na njũũĩ nyingĩ,

\par }{\QB na ũkeigĩra indo nyingĩ igĩĩna-inĩ ciaku-rĩ,

\par }{\Q ithirĩro rĩaku nĩ ikinyu,

\par }{\QB nĩ ihinda rĩaku rĩa kweherio.


\par }{\Q \VS{14}Jehova Mwene-Hinya-Wothe nĩehĩtĩte akĩgwetaga rĩĩtwa rĩake, akoiga atĩrĩ:

\par }{\QB Ti-itherũ nĩngatũma ũũkĩrĩrwo nĩ andũ aingĩ o ta mĩrumbĩ ya ngigĩ,

\par }{\QB nao makuugĩrĩrie nĩ ũndũ wa gũkũhoota.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Nĩwe wombire thĩ na ũndũ wa hinya wake;

\par }{\QB ningĩ akĩhaanda thĩ na ũũgĩ wake,

\par }{\QB na agĩtambũrũkia matu mairũ na ũndũ wa ũmenyo wake.


\par }{\Q \VS{16}Hĩndĩ ĩrĩa agũũthũka-rĩ, maaĩ marĩa marĩ igũrũ matu-inĩ nĩmarurumaga;

\par }{\QB nĩwe ũtũmaga thaatũ wambate na igũrũ kuuma ituri ciothe cia thĩ.

\par }{\Q Atũmaga rũheni rũũke rũrehanĩte na mbura,

\par }{\QB na akahingũrĩra rũhuho ruume makũmbĩ-inĩ make.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Andũ othe nĩmagĩte meciiria na makaaga ũmenyo,

\par }{\QB nake mũturi wa thahabu o wothe nĩaconorithĩtio nĩ mĩhianano ĩyo yake.

\par }{\Q Nĩ ũndũ mĩhianano ĩyo yake nĩ ya maheeni;

\par }{\QB ndĩrĩ mĩhũmũ thĩinĩ wayo.


\par }{\Q \VS{18}Ndĩrĩ kĩene, nĩ indo cia kũnyararwo;

\par }{\QB narĩo ihinda rĩayo rĩa gũciirithio rĩakinya-rĩ, nĩĩgathira biũ.


\par }{\Q \VS{19}We ũcio Rũgai rwa Jakubu ndatariĩ tayo,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩwe Mũũmbi wa indo ciothe,

\par }{\Q o hamwe na mũhĩrĩga ũrĩa eegwatĩire ũtuĩke igai rĩake;

\par }{\QB Jehova Mwene-Hinya-Wothe nĩrĩo rĩĩtwa rĩake.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Nĩwe njũgũma yakwa ya ita,

\par }{\QB na nowe kĩndũ gĩakwa kĩa mbaara:

\par }{\Q nĩwe hũthagĩra kũhehenja ndũrĩrĩ,

\par }{\QB na ngatũmĩra hinya waku kũniina mothamaki.


\par }{\Q \VS{21}Nĩwe hũthagĩra kũhehenja mbarathi na mũmĩhaici,

\par }{\QB ngakũhũthĩra kũhehenja ngaari ya ita na mũmĩtwari,


\par }{\Q \VS{22}ngakũhũthĩra kũhehenja mũndũ mũrũme na mũndũ-wa-nja,

\par }{\QB ngakũhũthĩra kũhehenja mũndũ mũkũrũ na ũrĩa mwĩthĩ,

\par }{\QB o na ngakũhũthĩra kũhehenja mwanake na mũirĩtu,


\par }{\Q \VS{23}Ngakũhũthĩra kũhehenja mũrĩithi na rũũru rwake rwa mbũri,

\par }{\QB ngakũhũthĩra kũhehenja mũrĩmi na ndegwa ciake cia kũrĩma,

\par }{\QB o na ngakũhũthĩra kũhehenja abarũthi na anene.


\par }{\PP \VS{24}“Na rĩrĩ, Babuloni na arĩa othe matũũraga Kalidei, ngaamacookereria ũũru wao mũkĩĩonagĩra, ũũru wothe ũrĩa maaneka kũu Zayuni,” ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{25}“Nĩngũgũũkĩrĩra wee kĩrĩma gĩkĩ gĩa kũniinana,

\par }{\QB wee ũniinaga thĩ yothe.”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.

\par }{\Q “Nĩngũgũtambũrũkĩria guoko ngũũkĩrĩre,

\par }{\QB ngũgaragarie ngũrute ndwaro-inĩ cia mahiga,

\par }{\QB na ndũme ũtuĩke ta kĩrĩma gĩcinĩtwo nĩ mwaki.


\par }{\Q \VS{26}Gũtirĩ ihiga rĩkarutwo harĩwe rĩtuĩke rĩa koine,

\par }{\QB o na kana ihiga o rĩothe rĩa mũthingi,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũgũtũũra ũkirĩte ihooru nginya tene,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“Haandai bendera bũrũri-inĩ,

\par }{\QB huhai karumbeta ndũrĩrĩ-inĩ!

\par }{\Q Thagathagai ndũrĩrĩ ikahũũrane nake;

\par }{\QB ĩtai mothamaki maya meturanĩre, mamũũkĩrĩre:

\par }{\QB mothamaki ma Ararati, na Mini, na Ashikenazu.

\par }{\Q Mũigĩrei mũnene wa ita wa kũmũũkĩrĩra;

\par }{\QB ambatiai mbarathi cia ita nyingĩ ta mĩrumbĩ ya ngigĩ.


\par }{\Q \VS{28}Thagathagai ndũrĩrĩ ikahũũrane nake;

\par }{\QB thagathagai athamaki a Amedi,

\par }{\Q na abarũthi, na anene ao othe,

\par }{\QB na andũ a mabũrũri mothe marĩa maathagwo nĩo.


\par }{\Q \VS{29}Bũrũri nĩũrathingitha na ũkenyogonda nĩ ruo,

\par }{\QB nĩgũkorwo ũndũ ũrĩa Jehova aciirĩire gwĩka Babuloni nĩ mũrũmu:

\par }{\Q wa kũharagania bũrũri wa Babuloni

\par }{\QB nĩguo kwage mũndũ ũngĩtũũra kuo.


\par }{\Q \VS{30}Njamba iria irĩ hinya cia Babuloni nĩitigĩte kũrũa;

\par }{\QB ciikarĩte ciĩgitio-inĩ ciacio iria nũmu.

\par }{\Q Hinya wacio nĩ mũthiru;

\par }{\QB ihaanĩte o ta andũ-a-nja.

\par }{\Q Ciikaro ciakuo nĩicinĩtwo na mwaki;

\par }{\QB mĩgĩĩka ya ihingo ciakuo nĩ miunange.


\par }{\Q \VS{31}Mũtwari ndũmĩrĩri ũmwe ararũmĩrĩrwo nĩ ũngĩ,

\par }{\QB nake mũrekio akarũmĩrĩrwo nĩ mũrekio ũrĩa ũngĩ,

\par }{\Q makamenyithie mũthamaki wa Babuloni

\par }{\QB atĩ itũũra rĩu rĩake inene rĩothe nĩrĩtunyane,


\par }{\Q \VS{32}ningĩ mariũko ma njũũĩ nĩmanyiite,

\par }{\QB na kũrĩa kũrĩ marura gũgaacinwo na mwaki,

\par }{\QB nacio thigari ikanyiitwo nĩ guoya.”


\par }{\PP \VS{33}Jehova Mwene-Hinya-Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Mwarĩ wa Babuloni atariĩ ta kĩhuhĩro kĩa ngano

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa yaraganĩtio ĩkĩrangĩrĩrio;

\par }{\QB kahinda gake ga kũgethwo nĩgegũkinya o narua.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni nĩatũmeretie,

\par }{\QB nĩatũreheire kĩrigiicano,

\par }{\QB agatũma tũtuĩke ta nyũngũ ya rĩũmba ĩtarĩ kĩndũ.

\par }{\Q Nĩatũmerũkĩtie o ta ndamathia,

\par }{\QB nayo nda yake akamĩiyũria na indo ciitũ iria irĩ mũrĩo,

\par }{\QB na nĩacookete agatũtahĩka.


\par }{\Q \VS{35}Maũndũ ma ũhinya marĩa maanekwo nyama ciitũ-rĩ,

\par }{\QB marocookerera Babuloni,”

\par }{\QB ũguo nĩguo atũũri a Zayuni mekuuga.

\par }{\Q “Thakame iitũ ĩrocookerera acio maikaraga kũu Babuloni,”

\par }{\QB ũguo nĩguo Jerusalemu ĩkuuga.


\par }{\PP \VS{36}Nĩ ũndũ wa ũguo-rĩ, Jehova ekuuga ũũ:

\par }{\Q “Atĩrĩrĩ, niĩ nĩngũkũrũĩrĩra na ngũrĩhĩrie;

\par }{\QB nĩngahũithia iria rĩake, na ndũme ithima ciake ihũe.


\par }{\Q \VS{37}Babuloni gũgaatuĩka hĩba ya kũndũ kwanangĩku,

\par }{\QB na imamo cia mbwe,

\par }{\Q na kũndũ gwa kũmakania, na gwa gũthekererwo,

\par }{\QB kũndũ gũtarĩ mũndũ ũngĩtũũra kuo.


\par }{\Q \VS{38}Andũ othe akuo makaararamaga ta mĩrũũthi mĩĩthĩ,

\par }{\QB makaarurumaga ta njaũ cia mĩrũũthi.


\par }{\Q \VS{39}No rĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa magaakorwo macinĩtwo nĩ thuti-rĩ,

\par }{\QB nĩrĩo ngaamarugithĩria iruga,

\par }{\QB na ndũme marĩĩo nĩ njoohi,

\par }{\Q nĩguo magaatheka maanĩrĩire,

\par }{\QB macooke makome toro nginya tene, na maticooke gũũkĩra,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\Q \VS{40}“Ngaamaikũrũkia ta tũgondu tũgĩthiĩ gũthĩnjwo,

\par }{\QB o na ta ndũrũme irĩ hamwe na thenge.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{41}“Hĩ, kaĩ Sheshaki nĩrĩkeegwatĩrwo-ĩ,

\par }{\QB itũũra rĩu rĩĩrahagwo nĩ thĩ yothe kaĩ nĩinyiite-ĩ!

\par }{\Q Babuloni gũgaatuĩka kũndũ gwa kũmakania

\par }{\QB thĩinĩ wa ndũrĩrĩ ciothe!


\par }{\Q \VS{42}Iria rĩrĩa inene nĩrĩkaiyũra Babuloni guothe;

\par }{\QB mũrurumo wa ndiihũ ciarĩo nĩguo ũgaakũhubanĩria.


\par }{\Q \VS{43}Matũũra makuo nĩmakirĩte ihooru,

\par }{\QB matuĩke bũrũri mũũmũ na werũ ũtarĩ kĩndũ,

\par }{\Q bũrũri ũtarĩ mũndũ ũngĩũtũũra,

\par }{\QB kũndũ gũtarĩ mũndũ ũgeragĩra kuo.


\par }{\Q \VS{44}Nĩngaherithĩria Beli kũu Babuloni

\par }{\QB na ndũme ĩtahĩke kĩndũ kĩrĩa gĩothe ĩmeretie.

\par }{\Q Ndũrĩrĩ itigacooka kũhatĩkana igĩthiĩ kũrĩ yo.

\par }{\QB Naruo rũthingo rwa Babuloni nĩrũkaagũa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{45}“Umai kũu thĩinĩ warĩo, inyuĩ andũ akwa!

\par }{\QB Mwĩtharei, mũhonokie mĩoyo yanyu!

\par }{\QB Mwĩtharei, mweherere marakara marĩa mahiũ ma Jehova.


\par }{\Q \VS{46}Mũtikanareke ngoro cianyu ciũrwo nĩ hinya, kana mwĩtigĩre

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa ndeto cia mũhuhu ikaiguuo bũrũri-inĩ;

\par }{\Q ũhoro ũmwe wa mũhuhu nĩũkaiguuo mwaka ũyũ,

\par }{\QB na ũngĩ ũiguuo mwaka ũcio ũngĩ ũrũmĩrĩire,

\par }{\Q mũhuhu ũkoniĩ ndeto cia haaro bũrũri-inĩ,

\par }{\QB na wa mwathani ũmwe agĩũkĩrĩra mwathani ũrĩa ũngĩ.


\par }{\Q \VS{47}Nĩgũkorwo ti-itherũ ihinda nĩrĩgooka

\par }{\QB rĩrĩa ngaaherithia ngai cia mĩhianano ya Babuloni;

\par }{\Q bũrũri ũcio wothe nĩũgaconorithio,

\par }{\QB nao andũ akuo arĩa othe moragĩtwo nĩmakaaragana kuo.


\par }{\Q \VS{48}Hĩndĩ ĩyo igũrũ na thĩ na kĩrĩa gĩothe kĩrĩ kuo

\par }{\QB nĩikanĩrĩra nĩ gũkena igĩkenerera Babuloni,

\par }{\Q nĩgũkorwo aniinani nĩmakarĩtharĩkĩra,

\par }{\QB moimĩte mwena wa gathigathini,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{49}“Babuloni no nginya gũkaagũa nĩ ũndũ wa andũ a Isiraeli arĩa maanooraga,

\par }{\QB ũguo noguo andũ a mabũrũri mothe makaagũa thĩ,

\par }{\QB moragĩtwo nĩ ũndũ wa Babuloni.


\par }{\Q \VS{50}Inyuĩ mũhonokete kũũragwo na rũhiũ rwa njora-rĩ,

\par }{\QB mwĩtharei na mũtikagonderere!

\par }{\Q Ririkanagai Jehova mũrĩ bũrũri wa kũraya,

\par }{\QB na mwĩciiragie ũhoro wa Jerusalemu.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{51}“Nĩtũconorithĩtio,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩtũrumĩtwo,

\par }{\QB na tũkahumbwo thoni mothiũ maitũ,

\par }{\Q tondũ andũ a kũngĩ nĩmatoonyete

\par }{\QB kũndũ kũrĩa kwamũre thĩinĩ wa nyũmba ya Jehova.”\FTNT{*}{{\FR 51:51 }{\FT{Rĩĩrĩ nĩ ihinda rĩrĩa Nebukadinezaru aingĩrire thĩinĩ wa hekarũ na akĩmĩthaahia mwaka wa 586 mbere ya gũciarwo gwa Kristũ.}}}


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{52}Jehova ekuuga atĩrĩ,

\par }{\QB “Matukũ nĩmagooka rĩrĩa ngaaherithia mĩhianano yake,

\par }{\Q nao andũ arĩa agurarie kũu bũrũri-inĩ ũcio guothe

\par }{\QB nĩmagacaaya.


\par }{\Q \VS{53}O na kũngĩtuĩka Babuloni gwĩtũũgĩrĩtie gũgakinya o matu-inĩ,

\par }{\QB na ciĩhitho ciakuo ikairigĩrwo na hinya mũno-rĩ,

\par }{\QB no ngaakũrehithĩria aniinani magũũkĩrĩre,”

\par }{\QD ũguo nĩguo Jehova ekuuga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{54}“Mũgambo wa kĩrĩro nĩũraiguuo kũu Babuloni;

\par }{\QB nĩ mũgambo wa kũniinanwo

\par }{\QB ũraiguuo kũu bũrũri wa andũ a Babuloni.


\par }{\Q \VS{55}Jehova nĩakaniina Babuloni;

\par }{\QB nĩagakiria inegene rĩu inene rĩakuo.

\par }{\Q Makũmbĩ ma thũ makaahũũyũka taarĩ mũrurumo wa maaĩ maingĩ.

\par }{\QB Mũrurumo wa mĩgambo yao nĩĩkaiguuagwo.


\par }{\Q \VS{56}Mũniinani nĩagookĩrĩra Babuloni;

\par }{\QB njamba ciakuo iria irĩ hinya nĩikaanyiitwo,

\par }{\QB namo mota mao moinangwo.

\par }{\Q Nĩ ũndũ Jehova nĩ Mũrungu ũrĩhanagĩria;

\par }{\QB we akaarĩhanĩria biũ.


\par }{\Q \VS{57}Anene akuo, na andũ arĩa ogĩ, o na abarũthi akuo,

\par }{\QB o ũndũ ũmwe na anene akuo, o na njamba ciakuo iria irĩ hinya,

\par }{\QB othe nĩngatũma marĩĩo nĩ njoohi;

\par }{\Q magaakoma nginya tene, na matiũkĩre,”

\par }{\QB nĩguo Mũthamaki ekuuga,

\par }{\QB o we ũrĩa rĩĩtwa rĩake arĩ Jehova Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\PP \VS{58}Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Rũthingo rwa Babuloni rũrĩa rwariĩ nĩrũkangʼaũranio biũ,

\par }{\QB nacio ihingo ciakuo iria ndaaya na igũrũ icinwo na mwaki;

\par }{\Q andũ menogagia tũhũ,

\par }{\QB naguo wĩra wa ndũrĩrĩ no ngũ cia gũcinwo na mwaki.”


\par }{\PP \VS{59}Ĩno nĩo ndũmĩrĩri ĩrĩa Jeremia aaheire Seraia mũrũ wa Neria, mũrũ wa Maaseia, o ũcio warĩ mũnene ũrĩa mũrori wa maũndũ ma nyũmba ya mũthamaki, rĩrĩa aathiire Babuloni marĩ na Zedekia mũthamaki wa Juda mwaka-inĩ wa ĩna wa ũthamaki wake.

\VS{60}Jeremia nĩandĩkĩte ibuku-inĩ rĩa gĩkũnjo ũhoro wothe ũkoniĩ mwanangĩko ũrĩa ũgaakinyĩrĩra Babuloni: maũndũ marĩa mothe maandĩkĩtwo makoniĩ Babuloni.

\VS{61}Jeremia akĩĩra Seraia atĩrĩ, “Wakinya Babuloni-rĩ, ũgaatigĩrĩra atĩ nĩwathoma mohoro maya mothe wanĩrĩire.

\VS{62}Ũcooke uuge atĩrĩ, ‘Wee Jehova, nĩugĩte nĩũkũniina kũndũ gũkũ, nĩgeetha gũtikanatũũrwo nĩ mũndũ, o na kana nyamũ; gũgũtũũra gũkirĩte ihooru nginya tene.’

\VS{63}Warĩkia gũthoma ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo-rĩ, ũrĩoherere ihiga, ũrĩikie Rũũĩ rwa Farati.

\VS{64}Ũcooke uuge atĩrĩ, ‘Ũguo noguo Babuloni gũkaarikĩra kũũrĩre biũ, na gũtigacooka kuumĩra na igũrũ, nĩ ũndũ wa mwanangĩko ũrĩa ngaakũrehithĩria. Nao andũ akuo nĩmakaagũa.’ ”

\par }{\BB \par }
{\PP Ũhoro wa Jeremia ũkinyĩte hau.




\par }\Chap{52}{\SH Kũgũa kwa Jerusalemu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Zedekia aarĩ wa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ũmwe rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki, nake agĩthamaka arĩ Jerusalemu mĩaka ikũmi na ũmwe. Nyina eetagwo Hamutali mwarĩ wa Jeremia; nake oimĩte Libina.

\VS{2}Nake agĩĩka maũndũ mooru maitho-inĩ ma Jehova, o ta ũrĩa Jehoiakimu eekĩte.

\VS{3}Na nĩ ũndũ wa marakara ma Jehova-rĩ, nĩkĩo maũndũ macio mothe meekĩkire kũu Jerusalemu na Juda, na mũthia-inĩ akĩmaingata mehere mbere yake.

\par }{\PP Na rĩrĩ, Zedekia akĩremera mũthamaki wa Babuloni, akĩaga gwathĩka.


\par }{\PP \VS{4}Nĩ ũndũ ũcio mwaka-inĩ wa kenda wa ũthamaki wa Zedekia, mũthenya wa ikũmi wa mweri wa ikũmi-rĩ, Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni agĩthiĩ kũhũũrana na Jerusalemu arĩ na ita rĩake rĩothe, nao makĩamba hema nja ya itũũra rĩu inene, na magĩaka ihumbu cia tĩĩri mĩena yothe yarĩo cia kũmateithia gũtharĩkĩra itũũra rĩu.

\VS{5}Narĩo itũũra rĩu inene rĩgĩikara rĩrĩ irigiicĩrie nginya mwaka wa ikũmi na ũmwe wa ũthamaki wa Zedekia.


\par }{\PP \VS{6}Na rĩrĩ, mũthenya wa kenda wa mweri wa kana, ngʼaragu ĩkĩneneha mũno kũu itũũra-inĩ, o nginya gũkĩaga irio cia kũrĩĩo nĩ andũ a bũrũri ũcio.

\VS{7}Hĩndĩ ĩyo rũthingo rwa itũũra rĩu inene rũkĩmomorwo, nacio mbũtũ ciothe cia ita ikĩũra. Moimire itũũra-inĩ ũtukũ magereire kĩhingo-inĩ kĩrĩa kĩarĩ gatagatĩ ga thingo cierĩ hakuhĩ na mũgũnda wa mũthamaki, o na gũtuĩka andũ a Babuloni nĩmarigiicĩirie itũũra rĩu inene rĩothe. Nao makĩũra merekeire Araba,

\VS{8}no mbũtũ ya ita ya Babuloni ĩgĩtengʼeria Mũthamaki Zedekia nginya ĩkĩmũkinyĩra werũ-inĩ ũrĩa mwaraganu wa Jeriko. Thigari ciake ciothe ikĩamũranio nake ikĩhurunjwo.

\VS{9}Nayo mbũtũ ya ita ya Babuloni ĩkĩnyiita Mũthamaki Zedekia.

\par }{\PP Makĩmũtwara kũrĩ mũthamaki wa Babuloni ũrĩa warĩ kũu Ribila, bũrũri-inĩ wa Hamathu, na kũu nĩkuo aamũtuĩrĩire ciira.

\VS{10}Mũthamaki wa Babuloni arĩ kũu Ribila nĩoragithirie ariũ a Zedekia o hau maitho-inĩ ma ithe wao; agĩcooka akĩũragithia anene othe a Juda.

\VS{11}Nĩacookire agĩkũũrithia Zedekia maitho, na akĩmuoha na bĩngũ cia gĩcango, akĩmũtwara Babuloni, na kũu akĩmũikia njeera nginya mũthenya ũrĩa aakuire.


\par }{\PP \VS{12}Mũthenya wa ikũmi wa mweri wa ĩtano, mwaka-inĩ wa ikũmi na kenda wa gũthamaka kwa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babuloni-rĩ, Nebuzaradani mũnene wa arangĩri a mũthamaki wa Babuloni, ũrĩa watungataga mũthamaki wa Babuloni, agĩũka Jerusalemu,

\VS{13}agĩcina hekarũ ya Jehova, na nyũmba ya ũthamaki, o na nyũmba ciothe cia Jerusalemu. Ningĩ agĩcina nyũmba o yothe yarĩ ya bata kuo.

\VS{14}Nayo mbũtũ yothe ya ita ya Babuloni, ĩtongoretio nĩ mũnene ũcio wa arangĩri a mũthamaki, ĩkĩmomora thingo ciothe iria ciathiũrũrũkĩirie Jerusalemu.

\VS{15}Nebuzaradani ũcio warĩ mũnene wa arangĩri a mũthamaki nĩatahire andũ amwe arĩa maarĩ athĩĩni mũno, na andũ arĩa maatigaire kũu itũũra-inĩ rĩu inene, hamwe na mabundi marĩa mangĩ, o na andũ arĩa metwarĩte o ene kũrĩ mũthamaki wa Babuloni.

\VS{16}No Nebuzaradani nĩatigire andũ amwe arĩa maarĩ athĩĩni mũno a bũrũri ũcio kuo, nĩguo marutage wĩra mĩgũnda-inĩ ya mĩthabibũ na mĩgũnda-inĩ ĩrĩa ĩngĩ.


\par }{\PP \VS{17}Andũ a Babuloni makiunanga itugĩ cia gĩcango, na metha cia kũigĩrĩrwo indo, na Karia karĩa kaarĩ ga gĩcango, iria ciarĩ thĩinĩ wa hekarũ ya Jehova, magĩkuua gĩcango kĩu gĩothe magĩgĩtwara Babuloni.

\VS{18}Ningĩ magĩkuua nyũngũ, na icakũri, na magathĩ ma gũtinia ndaambĩ, na mbakũri cia kũminjaminjĩria maaĩ, na thaani, o na indo ciothe cia gĩcango iria ciahũthagĩrwo wĩra-inĩ wa hekarũ, magĩthiĩ nacio.

\VS{19}Mũnene ũcio wa thigari cia mũthamaki nĩakuuire mbakũri iria nene, na Ngĩo, na mbakũri cia kũminjaminjĩria maaĩ, na nyũngũ, na mĩtĩ ya matawa, na thaani, o na mbakũri iria ciahũthagĩrwo na kũruta maruta ma kũnyuuo, iria ciothe ciathondeketwo na thahabu ĩrĩa therie kana betha.


\par }{\PP \VS{20}Gĩcango kĩrĩa kĩarutirwo itugĩ-inĩ icio cierĩ, na Karia kau, na ndegwa iria ikũmi na igĩrĩ cia gĩcango iria ciarĩ rungu rwako, na metha, iria Mũthamaki Solomoni aathondekete cia hekarũ ya Jehova, gĩtingĩathimĩkire nĩ kũingĩha.

\VS{21}O gĩtugĩ kĩmwe gĩacio kĩarĩ kĩa mĩkono ikũmi na ĩnana\FTNT{*}{{\FR 52:21 }{\FT{nĩ ta mita 8}}} kũraiha, na mĩkono ikũmi na ĩĩrĩ\FTNT{†}{{\FR 52:21 }{\FT{nĩ ta mita ithano na nuthu (5:5)}}} gũthiũrũrũka; na o kĩmwe gĩacio kĩarĩ na ũtungu wa ciara inya, na kĩarĩ na irima gatagatĩ.

\VS{22}Kĩongo gĩa gĩcango kĩrĩa kĩarĩ hau gĩtugĩ-igũrũ, o kĩmwe kĩarĩ kĩa mĩkono ĩtano\FTNT{‡}{{\FR 52:22 }{\FT{nĩ ta mita igĩrĩ na robo (2:25)}}} kũraiha, na gĩkagemio na rũgara rũrĩ na makomamanga ma gĩcango gũthiũrũrũkĩria. Gĩtugĩ kĩu kĩngĩ gĩa keerĩ, kĩrĩ na makomamanga makĩo nĩkĩahaanaine biũ na kĩu kĩngĩ kĩa mbere.

\VS{23}Na haarĩ na makomamanga mĩrongo kenda na matandatũ maacuuhĩte mĩena-inĩ; makomamanga mothe marĩa maathiũrũrũkĩirie igũrũ wa magemio macio ma rũgara maarĩ igana rĩmwe.


\par }{\PP \VS{24}Mũnene ũcio wa arangĩri nĩanyiitire Seraia mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa mũnene, na Zefania mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa wa keerĩ harĩ we, o na andũ arĩa atatũ maarangagĩra mũrango.

\VS{25}Harĩ andũ arĩa maatigaire kũu itũũra-inĩ inene, akĩnyiita mũnene ũrĩa warũgamĩrĩire andũ a mbaara, na akĩnyiita andũ mũgwanja arĩa maataaraga mũthamaki. Ningĩ akĩnyiita karani ũrĩa mũnene, ũrĩa wandĩkithagia andũ a gũthiĩ ita a bũrũri ũcio, na andũ ake mĩrongo ĩtandatũ arĩa maakorirwo itũũra-inĩ rĩu inene.

\VS{26}Nebuzaradani ũcio mũnene wa arangĩri akĩmakuua othe, akĩmatwarĩra mũthamaki wa Babuloni kũu Ribila.

\VS{27}Kũu Ribila, bũrũri-inĩ wa Hamathu, nĩkuo mũthamaki ũcio wa Babuloni aamoragithĩirie.

\par }{\PP Nĩ ũndũ ũcio andũ a Juda magĩtahwo, magĩtwarwo bũrũri ũngĩ, makĩrutwo bũrũri wao.

\VS{28}Ũyũ nĩguo mũigana wa andũ arĩa Nebukadinezaru aatahire akĩmatwara bũrũri ũngĩ:

\par }{\LI mwaka-inĩ wa mũgwanja aatahire Ayahudi 3,023;


\par }{\LI \VS{29}naguo mwaka wa ikũmi na ĩnana wa ũthamaki wa Nebukadinezaru,

\par }{\LIB agĩtaha andũ 832 kuuma Jerusalemu;


\par }{\LI \VS{30}o naguo mwaka-inĩ wake wa mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtatũ,

\par }{\LIB agĩtaha Ayahudi 745 magĩtwarwo bũrũri ũngĩ

\par }{\LIC nĩ Nebuzaradani ũcio mwathi wa arangĩri a mũthamaki.

\par }{\LIB Andũ acio othe maarĩ 4,600.


\par }{\SH Jekonia Kuohorwo
\par }
{\PP \VS{31}Na gũgĩkinya atĩrĩ, mwaka-inĩ wa mĩrongo ĩtatũ na mũgwanja kuuma rĩrĩa Jekonia, mũthamaki wa Juda, aatwarirwo bũrũri ũngĩ, mwaka-inĩ ũrĩa Evili-Merodaki aatuĩkire mũthamaki wa Babuloni-rĩ, nĩohorithirie Jekonia mũthamaki wa Juda, akĩmũrekereria oime njeera mũthenya wa mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtano wa mweri wa ikũmi na ĩĩrĩ.

\VS{32}Nĩamwarĩirie na ũhooreri, na akĩmũhe gĩtĩ gĩa kũmũtũgĩria gũkĩra athamaki acio angĩ maarĩ nao kũu Babuloni.

\VS{33}Nĩ ũndũ ũcio Jekonia akĩruta nguo ciake cia njeera, na agĩtũũra arĩĩanagĩra irio na mũthamaki matukũ mothe marĩa aatũũrire muoyo.

\VS{34}Mũthamaki ũcio wa Babuloni nĩaheaga Jekonia indo cia kũmũteithia o mũthenya matukũ mothe marĩa aatũũrire muoyo, nginya mũthenya ũrĩa aakuire.

\par }