\NormalFont\ShortTitle{Ayubu}

{\MT AYUBU



\par }\ChapOne{1}{\SH Ciugo cia Kwambĩrĩria
\par }
{\PP \VerseOne{1}Bũrũri-inĩ wa Uzu nĩ kwarĩ mũndũ watũire kuo wetagwo Ayubu.\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FT{Bũrũri wa Uzu warĩ mwena wa irathĩro wa Rũũĩ rwa Jorodani; Ayubu ndaarĩ mũndũ wa Isiraeli.}}} Mũndũ ũcio ndaarĩ ũcuuke ningĩ aarĩ mũndũ mũrũngĩrĩru; nĩetigĩrĩte Ngai na agatheemaga maũndũ marĩa mooru.

\VS{2}Ayubu aarĩ na ariũ mũgwanja na airĩtu atatũ,

\VS{3}ningĩ nĩ aarĩ na ngʼondu 7,000, na ngamĩĩra 3,000, na ndegwa cia kũigana kuohwo macooki 500, na ndigiri 500, na nĩ aarĩ na ndungata nyingĩ mũno. Nĩwe warĩ mũndũ ũrĩa mũnene mũno kũrĩ andũ arĩa angĩ othe a mwena wa Irathĩro.


\par }{\PP \VS{4}Ariũ ake nĩmagĩaga na iruga o mũndũ riita rĩake gwake mũciĩ, na nĩmetaga aarĩ a nyina acio atatũ nĩguo marĩĩanĩre na manyuuanĩre nao.

\VS{5}Na matukũ ma maruga maathira, Ayubu nĩamatũmanagĩra moke nĩguo amatherie. Nĩokagĩra rũciinĩ tene akaruta igongona rĩa njino nĩ ũndũ wa o ũmwe wao, tondũ eeciiragia atĩrĩ, “No gũkorwo ciana ciakwa nĩciĩhĩtie ikaruma Ngai na ngoro.” Ũcio nĩguo warĩ mũtũgo wa Ayubu wa mahinda mothe.


\par }{\SH Kũgerio kwa Ayubu kwa Mbere
\par }
{\PP \VS{6}Na rĩrĩ, mũthenya ũmwe araika nĩmathiire kũrũgama mbere ya Jehova, na Shaitani o nake agĩthiĩ hamwe nao.

\VS{7}Nake Jehova akĩũria Shaitani atĩrĩ, “Uuma kũ?”

\par }{\PP Nake Shaitani agĩcookeria Jehova atĩrĩ, “Nyuma kũriũnga thĩ, o na gũcangacanga kuo kũndũ na kũndũ.”


\par }{\PP \VS{8}Ningĩ Jehova akĩũria Shaitani atĩrĩ, “Nĩũcũũranĩtie ũhoro wa ndungata yakwa Ayubu? Ũkoona atĩ kũu thĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩ ũhaana take; ndarĩ ũcuuke na nĩmũrũngĩrĩru, mũndũ mwĩtigĩri-Ngai na ũtheemaga maũndũ marĩa mooru?”


\par }{\PP \VS{9}Shaitani agĩcookia atĩrĩ, “Kaĩ Ayubu agĩĩtigagĩra Ngai o ro ũguo tũhũ?

\VS{10}Githĩ wee ndũmũirigĩire na ũkamũrigiicĩria hamwe na nyũmba yake, o hamwe na maũndũ make mothe? Nĩũrathimĩte wĩra wa moko make, nĩ ũndũ ũcio ũhiũ wake na ndũũru ciake ciyũrĩte bũrũri wothe.

\VS{11}No rĩrĩ, ta tambũrũkia guoko gwaku ũhutie indo ciothe iria arĩ nacio, na ti-itherũ ndarĩ hĩndĩ ategũkũruma o ũthiũ-inĩ waku.”


\par }{\PP \VS{12}Jehova akĩĩra Shaitani atĩrĩ, “No wega, indo ciothe iria arĩ nacio nĩndaciiga moko-inĩ maku, nowe mwene ndũkanamũhutie.”

\par }{\PP Nake Shaitani akiuma hau mbere ya Jehova.


\par }{\PP \VS{13}Na rĩrĩ, mũthenya ũmwe hĩndĩ ĩrĩa ariũ na aarĩ a Ayubu maarĩĩaga na makanyua ndibei kwa mũrũ wa nyina wao ũrĩa mũkũrũ-rĩ,

\VS{14}mũkinyia-ũhoro agĩkora Ayubu, akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndegwa nĩkũrĩma ikũrĩmaga na mĩraũ, nacio ndigiri ikũrĩĩaga o hau hakuhĩ,

\VS{15}nao andũ a Sabea\FTNT{†}{{\FR 1:15 }{\FT{Andũ a Sabea maarĩ arĩithi arĩa morũũraga na mahiũ mao.}}} macitharĩkĩra na macitaha. Ndungata nacio maciũraga na rũhiũ rwa njora, na no niĩ nyiki ndahonoka, ndagĩũka gũkũrehere ũhoro!”


\par }{\PP \VS{16}O akĩaragia-rĩ, mũkinyia-ũhoro ũngĩ agĩũka, akiuga atĩrĩ, “Mwaki wa Ngai uumire na igũrũ na wacina ngʼondu o na ndungata waniina biũ; no niĩ nyiki ndahonoka, ndagĩũka gũkũrehere ũhoro!”


\par }{\PP \VS{17}O akĩaragia-rĩ, mũkinyia-ũhoro ũngĩ agĩũka, akiuga atĩrĩ, “Akalidei\FTNT{‡}{{\FR 1:17 }{\FT{Akalidei maarĩ arĩithi arĩa morũũraga na mahiũ mao. Maatũũraga Mesopotamia, na nĩo thuutha-inĩ maathondekire ũthamaki wa Babuloni.}}} meyũmba mbũtũ ithatũ, maatharĩkĩra ngamĩĩra ciaku na macitaha, maathiĩ nacio. Ndungata nacio maciũraga na rũhiũ rwa njora; na no niĩ nyiki ndahonoka, ndagĩũka gũkũrehere ũhoro!”


\par }{\PP \VS{18}O akĩaragia-rĩ, mũkinyia-ũhoro o ũngĩ agĩũka, akiuga atĩrĩ, “Ariũ na aarĩ aku mekũrĩĩaga, makĩnyuuaga ndibei kwa mũrũ wa nyina wao ũrĩa mũkũrũ;

\VS{19}na rĩrĩ, o hĩndĩ ĩyo rũhuho rũnene rwahurutana ruumĩte werũ-inĩ, na ruo rwahũũra nyũmba ĩyo koine ciayo inya, yamomoka, yamagwĩra maakua; na no niĩ nyiki ndahonoka, ndagĩũka gũkũrehere ũhoro!”


\par }{\PP \VS{20}Nake Ayubu aigua-ũhoro ũcio, akĩrũgama, agĩtembũranga nguo yake ya igũrũ, na akĩenjwo mũtwe. Agĩcooka akĩĩgũithia thĩ, akĩhooya Ngai,

\VS{21}akiuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Ndoimire nda ya maitũ ndĩ njaga,

\par }{\QB na ngoima thĩ ĩno ndĩ njaga.

\par }{\Q Nĩ Jehova waheanire, na nĩ Jehova wacookera:

\par }{\QB rĩĩtwa rĩa Jehova rĩrogoocwo.”


\par }{\PP \VS{22}Thĩinĩ wa maũndũ macio mothe-rĩ, Ayubu ndaigana kwĩhia na ũndũ wa gũtuĩra Ngai mahĩtia.




\par }\Chap{2}{\SH Kũgerio kwa Ayubu gwa keerĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ nĩ kwarĩ mũthenya ũngĩ araika maathiire kũrũgama mbere ya Jehova, na Shaitani o nake agĩthiĩ hamwe nao kũrũgama mbere yake.

\VS{2}Nake Jehova akĩũria Shaitani atĩrĩ, “Uuma kũ?”

\par }{\PP Nake Shaitani agĩcookeria Jehova atĩrĩ, “Nyuma kũriũnga thĩ o na gũcangacanga kuo kũndũ na kũndũ.”


\par }{\PP \VS{3}Ningĩ Jehova akĩũria Shaitani atĩrĩ, “Nĩũcũũranĩtie ũhoro wa ndungata yakwa Ayubu? Ũkoona atĩ kũu thĩ gũtirĩ mũndũ ũhaana take; ndarĩ ũcuuke na nĩ mũrũngĩrĩru, mũndũ mwĩtigĩri-Ngai na ũtheemaga maũndũ marĩa mooru. Ningĩ no arũmĩtie wĩhokeku wake, o na gũtuĩka nĩwaningĩrĩirie ndĩmwanange hatarĩ gĩtũmi.”


\par }{\PP \VS{4}Nake Shaitani agĩcookeria Jehova, akiuga atĩrĩ, “Gĩkonde kĩrĩhagwo na gĩkonde! Mũndũ no arute indo ciake ciothe nĩguo ahonokie muoyo wake.

\VS{5}No rĩrĩ, ta tambũrũkia guoko gwaku ũhutie mahĩndĩ na nyama cia mwĩrĩ wake, na ti-itherũ ndarĩ hĩndĩ ategũkũruma o ũthiũ-inĩ waku.”


\par }{\PP \VS{6}Nake Jehova akĩĩra Shaitani atĩrĩ, “No wega, rĩu arĩ moko-inĩ maku; no ndũkahutie muoyo wake.”


\par }{\PP \VS{7}Nĩ ũndũ ũcio Shaitani akiuma hau mbere ya Jehova, akĩnyamaria Ayubu na ironda ciarĩ na ruo mũno kuuma makinya ma magũrũ make nginya mũtwe.

\VS{8}Nake Ayubu akĩoya gacere ka nyũngũ ethũage nako, agĩikara thĩ harĩa haitagwo mũhu.


\par }{\PP \VS{9}Nake mũtumia wake akĩmũũria atĩrĩ, “Anga no ũrũmĩtie wĩhokeku waku o na rĩu? Ruma Ngai wĩkuĩre!”


\par }{\PP \VS{10}Nake Ayubu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Wee ũraaria ta mũndũ-wa-nja mũkĩĩgu. Kaĩ turĩkĩamũkagĩra o maũndũ mega kuuma kũrĩ Ngai, na tũtiamũkĩre mathĩĩna?”

\par }{\PP Thĩinĩ wa maũndũ macio mothe-rĩ, Ayubu ndaigana kwĩhia thĩinĩ wa mĩario yake.


\par }{\SH Arata Atatũ a Ayubu
\par }
{\PP \VS{11}Na rĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa arata atatũ a Ayubu, nĩo Elifazu ũrĩa Mũtemaani,\FTNT{*}{{\FR 2:11 }{\FT{Elifazu aarĩ wa kuuma Edomu.}}} na Bilidadi ũrĩa Mũshuhi, na Zofaru ũrĩa Mũnaamathi, maaiguire mathĩĩna marĩa mothe maakorete Ayubu-rĩ, makĩgĩa gĩathĩ, makiuma o mũndũ gwake na magĩcemania nĩguo mathiĩ makamũcakaithie o makĩmũhooreragia.

\VS{12}Rĩrĩa maamuonire marĩ o haraaya-rĩ, makĩrigwo nĩwe nĩ ũrĩa aahaanaga; makĩambĩrĩria kũrĩra maanĩrĩire, na magĩtembũranga nguo ciao, o na makĩĩhurĩria rũkũngũ mĩtwe.

\VS{13}Ningĩ magĩcooka magĩikara thĩ hamwe nake matukũ mũgwanja, mũthenya na ũtukũ, na gũtirĩ mũndũ wamwaragĩria kiugo o na kĩmwe, nĩgũkorwo nĩmoonire atĩ kũnyamarĩka gwake kwarĩ kũnene mũno.




\par }\Chap{3}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Thuutha wa matukũ macio, Ayubu agĩtumũra kanua, akĩruma mũthenya ũrĩa aaciarirwo.

\VS{2}Akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{3}“Mũthenya ũrĩa niĩ ndaciarirwo ũroora,

\par }{\QB o na ũtukũ ũcio kwerirwo atĩrĩ, ‘Mũtumia nĩaciara mwana wa kahĩĩ!’


\par }{\Q \VS{4}Mũthenya ũcio-rĩ, ũrotuĩka o nduma;

\par }{\QB Ngai arĩ igũrũ aroaga kũũrũmbũiya;

\par }{\QB mũthenya ũcio ũroaga gũthererwo nĩ ũtheri.


\par }{\Q \VS{5}Mũthenya ũcio ũrokĩĩnyiitĩrwo nĩ nduma nene na kĩĩruru gĩa gĩkuũ;

\par }{\QB ũrohumbĩrwo nĩ itu;

\par }{\QB nduma ĩrotooria ũtheri waguo.


\par }{\Q \VS{6}Ũtukũ ũcio-rĩ, ũronyiitwo nĩ nduma ndumanu;

\par }{\QB ũroaga gũtaranĩrio na mĩthenya ĩrĩa ĩngĩ ya mwaka,

\par }{\QB o na kana ũtarwo harĩ mweri o na ũrĩkũ.


\par }{\Q \VS{7}Ũtukũ ũcio ũrothaata;

\par }{\QB o na gũtikanoigwo ngemi ũtukũ ũcio.


\par }{\Q \VS{8}Arĩa marumaga mĩthenya maroruma mũthenya ũcio,

\par }{\QB o acio moĩ kwarahũra nyamũ ĩrĩa ĩĩtagwo Leviathani.


\par }{\Q \VS{9}Njata ciaguo cia rũciinĩ irotuĩka nduma;

\par }{\QB ũroeterera ũtheri na wage kũwona,

\par }{\QB o na ũroaga kuona ruoro rũgĩtema,


\par }{\Q \VS{10}nĩ ũndũ ndũigana kũhinga mĩrango ya nda ya maitũ,

\par }{\QB na ndũigana kũgirĩrĩria maitho makwa kuona thĩĩna.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Ndaagire gũkua ngĩciarwo nĩkĩ?

\par }{\QB Ndaagire gũkua ngiuma nda nĩkĩ?


\par }{\Q \VS{12}Ndaamũkĩrirwo maru-inĩ nĩkĩ?

\par }{\QB Ndaamũkĩrirwo nyondo-inĩ atĩ nĩguo nyongithio nĩkĩ?


\par }{\Q \VS{13}Nĩgũkorwo rĩu ingĩkomete ndĩ na thayũ;

\par }{\QB rĩu ingĩrĩ toro hurũkĩte


\par }{\Q \VS{14}hamwe na athamaki na aheani kĩrĩra a gũkũ thĩ

\par }{\QB arĩa meeyakĩire kũndũ kũrĩa kwanangĩku rĩngĩ,


\par }{\Q \VS{15}o hamwe na aathani arĩa maarĩ na thahabu,

\par }{\QB o arĩa maiyũrĩtie nyũmba ciao betha.


\par }{\Q \VS{16}Ningĩ-rĩ, nĩ kĩĩ kĩagiririe thikwo tĩĩri-inĩ ta kĩhuno

\par }{\QB o na kana ta gakenge karĩa gatoonire ũtheri wa riũa?


\par }{\Q \VS{17}Kũu andũ arĩa aaganu nĩmatigĩte kũnyamarĩka,

\par }{\QB na kũu arĩa anogu nĩmahurũkĩte.


\par }{\Q \VS{18}Kũu-rĩ, mĩgwate o nayo nĩĩkenagĩra kwaraha kwayo;

\par }{\QB nĩĩtigĩte kũigua kĩgũthũko kĩa nyabaara ya ngombo.


\par }{\Q \VS{19}Andũ arĩa anini na arĩa anene othe marĩ kuo,

\par }{\QB nayo ngombo nĩĩrekereirio kuuma kũrĩ mũmĩathi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Nĩ kĩĩ gĩtũmaga andũ arĩa marĩ na mĩnyamaro maheo ũtheri,

\par }{\QB naguo muoyo ũkaheo arĩa marĩ na ruo rwa ngoro,


\par }{\Q \VS{21}o acio meriragĩria gĩkuũ na gĩtingĩũka,

\par }{\QB o arĩa magĩcaragia gũkĩra kĩndũ kĩa goro kĩrĩa kĩhithe,


\par }{\Q \VS{22}acio maiyũragwo nĩ gĩkeno

\par }{\QB magakena maakinya mbĩrĩra?


\par }{\Q \VS{23}Nĩ kĩĩ gĩtũmaga muoyo ũheo mũndũ ũũrĩte njĩra,

\par }{\QB o ũcio mũhingĩrĩrie nĩ Ngai?


\par }{\Q \VS{24}Nĩ ũndũ handũ ha ndĩe irio, no kuumwo nyumagwo nĩ ngoro;

\par }{\QB nakuo gũcaaya gwakwa gũitĩkaga ta maaĩ.


\par }{\Q \VS{25}Ũndũ ũrĩa ndeetigagĩra nĩũngorete;

\par }{\QB ũndũ ũrĩa wamakagia mũno nĩguo ũnginyĩrĩire.


\par }{\Q \VS{26}Ndionaga thayũ, o na kana ngahoorera;

\par }{\QB ndionaga ũhurũko, no mĩnyamaro.”




\par }\Chap{4}{\SH Mĩario ya Elifazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Elifazu ũrĩa Mũtemaani agĩcookia, akĩmũũria atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Mũndũ angĩgeria gũkũgwetera koigo kamwe-rĩ, hihi wamũkirĩrĩria?

\par }{\QB No rĩrĩ, nũũ ũngĩhota kwĩgirĩrĩria kwaria?


\par }{\Q \VS{3}Ririkana ũrĩa wanataara andũ aingĩ,

\par }{\QB na ũrĩa wanekĩra moko marĩa maregeru hinya.


\par }{\Q \VS{4}Ciugo ciaku cianatiirĩrĩra arĩa manahĩngwo makenda kũgũa;

\par }{\QB nĩwe wanekĩra maru marĩa magondoku hinya.


\par }{\Q \VS{5}No rĩu-rĩ, nĩũkoretwo nĩ thĩĩna, nawe ũkoorwo nĩ hinya;

\par }{\QB ũhũũrĩtwo, nawe ũkanyiitwo nĩ kĩmako.


\par }{\Q \VS{6}Githĩ wĩtigĩri Ngai waku tiguo wagĩrĩirwo gũtuĩka ũũmĩrĩru waku,

\par }{\QB nayo mĩthiĩre yaku ĩtarĩ ũcuuke-rĩ, githĩ tiyo mwĩhoko waku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Ta wĩcũũranie atĩrĩ: Nĩ mũndũ ũrĩkũ wanathĩĩnĩka atekĩte ũũru?

\par }{\QB Nĩ kũ andũ arĩa arũngĩrĩru marĩ maniinwo?


\par }{\Q \VS{8}Niĩ ũrĩa nyonete-rĩ, nĩ atĩ andũ arĩa marĩmaga ũũru,

\par }{\QB na arĩa mahaandaga thĩĩna-rĩ, maũndũ macio no mo magethaga.


\par }{\Q \VS{9}Manangagwo nĩ mĩhũmũ ya Ngai;

\par }{\QB makaniinwo nĩ kĩhuhũkanio kĩa marakara make.


\par }{\Q \VS{10}Mĩrũũthi no ĩrume na ĩrarame,

\par }{\QB no magego ma mĩrũũthi ĩyo mĩnene nĩmakoinangwo.


\par }{\Q \VS{11}Mũrũũthi nĩũkuaga nĩ kwaga gĩa kũguĩma,

\par }{\QB nacio ciana cia mũrũũthi wa mũgoma ikahurunjũka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“Nĩ kũrĩ kohoro karanginyĩire na hitho,

\par }{\QB namo matũ makwa marakaigua gakĩhehanwo.


\par }{\Q \VS{13}Ũtukũ ngĩĩcũũrania ũhoro wa cioneki cia kũmakania,

\par }{\QB ũtukũ rĩrĩa andũ makoragwo marĩ toro mũnene,


\par }{\Q \VS{14}ngĩnyiitwo nĩ guoya na kũinaina,

\par }{\QB namo mahĩndĩ makwa mothe magĩthingitha.


\par }{\Q \VS{15}O hĩndĩ ĩyo roho ũraahĩtũkĩra o ũthiũ-inĩ wakwa,

\par }{\QB nacio njuĩrĩ cia mwĩrĩ wakwa irambarara.


\par }{\Q \VS{16}Roho ũcio ũrarũgama,

\par }{\QB no ndinahota kũmenya ũrĩa ũratariĩ.

\par }{\Q Mbere yakwa hararũgama mũhianĩre wa kĩndũ,

\par }{\QB ndĩracooka ndĩraigua gũkĩario na mĩheehũ gũkĩũrio atĩrĩ,


\par }{\Q \VS{17}‘Mũndũ wa gũkua-rĩ, aahota gũtuĩka mũthingu gũkĩra Ngai?

\par }{\QB Mũndũ aahota gũtuĩka mũtheru gũkĩra Mũmũũmbi?


\par }{\Q \VS{18}Angĩkorwo Ngai ndangĩhota kwĩhoka ndungata ciake-rĩ,

\par }{\QB na angĩkorwo nĩonaga araika ake marĩ na mahĩtia-rĩ,


\par }{\Q \VS{19}githĩ to oone mahĩtia maingĩ mũno ma andũ arĩa matũũraga nyũmba cia ndoro,

\par }{\QB acio mĩthingi yao ĩrĩ rũkũngũ-inĩ,

\par }{\QB acio mamemendagwo na ihenya gũkĩra kĩĩhuruta!


\par }{\Q \VS{20}Kuuma rũciinĩ nginya hwaĩ-inĩ moinangagwo tũcunjĩ;

\par }{\QB magathira tene na tene matekũrũmbũiyo.


\par }{\Q \VS{21}Githĩ mĩkanda ya hema yao ndĩmunyũrĩtwo,

\par }{\QB nĩguo makue matarĩ na ũũgĩ?’


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}“Wenda gwĩtana, ĩtana, no rĩrĩ, nũũ ũngĩgwĩtĩka?

\par }{\QB Nĩ ũrĩkũ wa arĩa atheru ũngĩũrĩra kũrĩ we?


\par }{\Q \VS{2}Rũngʼathio rũũragaga kĩrimũ,

\par }{\QB naguo ũiru ũkooraga mũndũ ũrĩa mũkĩĩgu.


\par }{\Q \VS{3}Niĩ mwene nĩnyonete kĩrimũ gĩkĩgĩa na mĩri,

\par }{\QB no-o rĩmwe nyũmba yakĩo ĩkĩrumwo.


\par }{\Q \VS{4}Ciana ciake nĩiraihanĩrĩirie na ũgitĩri,

\par }{\QB ihatĩrĩirio igooti-inĩ itarĩ na mũndũ wa gũciciirĩrĩra.


\par }{\Q \VS{5}Ũrĩa mũhũtu arĩĩaga magetha make,

\par }{\QB amoyaga o na marĩ mĩigua-inĩ,

\par }{\QB nao arĩa anyootu makahũmagĩra ũtonga wao.


\par }{\Q \VS{6}Nĩgũkorwo hatĩka ndĩkunũkaga kuuma thĩ,

\par }{\QB kana thĩĩna ũkamera tĩĩri-inĩ.


\par }{\Q \VS{7}No rĩrĩ, mũndũ aciaragwo arĩ wa kuonaga thĩĩna,

\par }{\QB o ta ũrĩa na ma thandĩ cia mwaki irathũkaga na igũrũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“No rĩrĩ, korwo nĩ niĩ ingĩthaitha Mũrungu;

\par }{\QB ingĩneana ciira wakwa kũrĩ we.


\par }{\Q \VS{9}We ekaga maũndũ ma magegania marĩa mataangĩmenyeka,

\par }{\QB na akaringa ciama itangĩtarĩka.


\par }{\Q \VS{10}Nĩwe uuragĩria thĩ mbura;

\par }{\QB na nĩwe ũrehagĩra bũrũri maaĩ.


\par }{\Q \VS{11}Arĩa menyiihagia nĩwe ũmatũũgagĩria,

\par }{\QB nao arĩa marĩ na kĩeha moyagwo na igũrũ makagitĩrwo.


\par }{\Q \VS{12}Nĩwe ũthaatagia mĩbango ya arĩa marĩ waara,

\par }{\QB nĩgeetha moko mao matikagĩe na ũhootani.


\par }{\Q \VS{13}Nĩanyiitaga arĩa oogĩ waara-inĩ wao,

\par }{\QB namo mathugunda ma arĩa oingumania akaameheria biũ.


\par }{\Q \VS{14}Nduma ĩmakoraga kũrĩ o mũthenya;

\par }{\QB mũthenya barigici makahambataga taarĩ ũtukũ.


\par }{\Q \VS{15}Nĩahonokagia arĩa abatari kuuma kũrĩ rũhiũ rwa njora rũrĩa rũrĩ tũnua-inĩ twao;

\par }{\QB amahonokagia moko-inĩ ma arĩa marĩ hinya.


\par }{\Q \VS{16}Nĩ ũndũ ũcio athĩĩni makagĩa na kĩĩrĩgĩrĩro,

\par }{\QB naguo ciira ũtarĩ wa kĩhooto ũgatumia kanua.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Kũrathimwo nĩ mũndũ ũrĩa ũrũngagwo nĩ Ngai;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio ndũkamene irũithia rĩa Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\Q \VS{18}Nĩgũkorwo nĩaguraranagia, no rĩrĩ, acookaga akooha nguraro ĩyo wega;

\par }{\QB nĩatiihanagia, no moko make no mo mahonanagia.


\par }{\Q \VS{19}Nĩagagũteithũra harĩ mĩtino ĩtandatũ;

\par }{\QB o na ĩrĩ mũgwanja-rĩ, gũtirĩ ũũru ũgaagũkora.


\par }{\Q \VS{20}Hĩndĩ ya ngʼaragu nĩagagũkũũra kuuma kũrĩ gĩkuũ,

\par }{\QB ningĩ hĩndĩ ya mbaara agũkũũre ndũkooragwo na rũhiũ rwa njora.


\par }{\Q \VS{21}Nĩũkagitĩrwo harĩ rũcamiũ rwa rũrĩmĩ,

\par }{\QB na ndũgetigĩra hĩndĩ ĩrĩa mwanangĩko ũgooka.


\par }{\Q \VS{22}Nĩũgathekerera mwanangĩko na ngʼaragu,

\par }{\QB na ndũgetigĩra nyamũ cia gũkũ thĩ.


\par }{\Q \VS{23}Nĩgũkorwo nĩũkagĩa na kĩrĩkanĩro na mahiga ma werũ-inĩ,

\par }{\QB nacio nyamũ cia gĩthaka itũũre irĩ na thayũ nawe.


\par }{\Q \VS{24}Nawe ũikarage ũũĩ atĩ hema yaku nĩ ngitĩre;

\par }{\QB nawe nĩũkooya ithabu rĩa indo ciaku ũkore hatirĩ kĩndũ kĩũrĩte.


\par }{\Q \VS{25}Nĩũkamenya atĩ ciana ciaku nĩikaingĩha,

\par }{\QB nacio njiaro ciaku cingĩhe o ta nyeki ya gũkũ thĩ.


\par }{\Q \VS{26}Ũgaathiĩ mbĩrĩra-inĩ ũrĩ o na hinya,

\par }{\QB ũhaana ta itĩĩa cia ngano ĩgethetwo hĩndĩ ya magetha.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“Nĩtũtuĩrĩtie ũhoro ũyũ, na nĩ wa ma.

\par }{\QB Nĩ ũndũ ũcio kĩũigue na ũũmenye wee mwene.”




\par }\Chap{6}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Naarĩ korwo ruo rũrũ ndĩ naruo rwathimwo,

\par }{\QB nayo mĩnyamaro ĩno ndĩ nayo yothe ĩigĩrĩrwo ratiri igũrũ!


\par }{\Q \VS{3}Ti-itherũ yakorwo ĩrĩ mĩritũ gũkĩra mũthanga ũrĩa ũrĩ maria-inĩ marĩa manene;

\par }{\QB na nĩkĩo ndĩrahiũhire kwaria.


\par }{\Q \VS{4}Mĩguĩ ya Mwene-Hinya-Wothe nĩĩndoonyete,

\par }{\QB naguo roho wakwa nĩũranyua ũrũrũ wayo;

\par }{\QB maũndũ ma kũmakania mũno ma Ngai nĩmerekeirio harĩ niĩ.


\par }{\Q \VS{5}Njagĩ ya werũ-inĩ-rĩ, nĩyaanagia rĩrĩa ĩrĩ na nyeki ya kũrĩa,

\par }{\QB kana ndegwa ĩkaania rĩrĩa ĩtuĩrĩirwo?


\par }{\Q \VS{6}Irio itarĩ mũcamo nĩ irĩĩkaga itekĩrĩtwo cumbĩ?

\par }{\QB Mũruru wa itumbĩ ũrĩa mwerũ-rĩ, nĩ urĩ mũrĩo?


\par }{\Q \VS{7}Niĩ ndingĩcihutia;

\par }{\QB irio ta icio no itũme njire ngoro.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Naarĩ korwo ndaheo ũndũ ũrĩa ndĩrahooya,

\par }{\QB korwo Ngai aahe ũndũ ũrĩa ndĩrerirĩria,


\par }{\Q \VS{9}naguo nĩ atĩ Ngai eetĩkĩre kũũmemenda,

\par }{\QB arekererie guoko gwake kũũniine!


\par }{\Q \VS{10}Hĩndĩ ĩyo no ngĩe na ũndũ wa kũũhooreria,

\par }{\QB ũndũ wa gĩkeno ruo-inĩ rũrũ rũtarathira,

\par }{\QB atĩ niĩ ndikaanĩte ciugo cia Ũrĩa Mũtheru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Ndĩ na hinya ũrĩkũ atĩ nĩguo njikare ndĩ na mwĩhoko?

\par }{\QB Ndĩ na kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩkũ atĩ nĩguo ngirĩrĩrie?


\par }{\Q \VS{12}Niĩ ndĩ hinya ta ihiga?

\par }{\QB Mwĩrĩ wakwa nĩ wa gĩcango?


\par }{\Q \VS{13}Niĩ ndĩ na hinya wa gwĩteithia,

\par }{\QB kuona atĩ rĩu nĩndunyĩtwo ũhootani?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Mũndũ ũtarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro aagĩrĩire gũteithio nĩ arata ake,

\par }{\QB o na angĩkorwo nĩatiganĩirie ũhoro wa gwĩtigĩra Ũrĩa Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\Q \VS{15}No ariũ a baba maagĩte kwĩhokeka o ta tũrũũĩ tũrĩa tũhũaga,

\par }{\QB ningĩ o ta tũrũũĩ tũrĩa tũiyũraga tũkoina,


\par }{\Q \VS{16}rĩrĩa tũirĩtio nĩ mbarabu ĩgĩtweka,

\par }{\QB na tũkaiyũrwo nĩ tharunji ĩrĩa ĩratweka,


\par }{\Q \VS{17}no rĩrĩ, tũtithereraga rĩrĩa kwara,

\par }{\QB na hĩndĩ ya ũrugarĩ tũkahũa mĩtaro-inĩ yatuo.


\par }{\Q \VS{18}Ikundi cia agendi nĩithaamaga njĩra ciacio,

\par }{\QB ikambata werũ-inĩ, igathirĩra kuo.


\par }{\Q \VS{19}Ikundi cia agendi cia Tema icaragia maaĩ,

\par }{\QB agendi a wonjoria a Sheba makamacaria marĩ na mwĩhoko.


\par }{\Q \VS{20}Magathĩĩnĩka, tondũ makoretwo marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro;

\par }{\QB no maakinya ho magakora hatirĩ kĩndũ.


\par }{\Q \VS{21}O na inyuĩ-rĩ, mũtuĩkĩte andũ matangĩheana ũteithio;

\par }{\QB muonaga ũndũ wa kũmakania mũgetigĩra.


\par }{\Q \VS{22}Niĩ-rĩ, nĩ ndĩ ndoiga atĩrĩ: ‘Heanai kĩndũ nĩ ũndũ wakwa,

\par }{\QB ngũũrai na indo cianyu,


\par }{\Q \VS{23}honokiai guoko-inĩ gwa thũ,

\par }{\QB ngũũrai kuuma moko-inĩ ma arĩa matarĩ tha’?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}“Atĩrĩrĩ, ndutaai ũhoro na nĩngũkira;

\par }{\QB nyonereriai harĩa hĩtĩtie.


\par }{\Q \VS{25}Kaĩ ciugo cia ma irĩ ruo-ĩ!

\par }{\QB No rĩrĩ, ngarari cianyu nĩ kĩhooto kĩrĩkũ irarehe?


\par }{\Q \VS{26}Anga mũrenda kũruta mahĩtia ũrĩa njugĩte,

\par }{\QB mũgatua ciugo cia mũndũ ũũmĩirwo tha taarĩ rũhuho?


\par }{\Q \VS{27}Inyuĩ o na no mũcuukĩre mwana wa ngoriai mĩtĩ,

\par }{\QB na mwendie mũrata wanyu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}“No rĩu-rĩ, ndamũthaitha mwĩtĩkĩre kũndora.

\par }{\QB Anga no ngĩheenanie o maitho-inĩ manyu?


\par }{\Q \VS{29}Mwĩcũraniei nĩguo mũtikogomie kĩhooto;

\par }{\QB njookererai, nĩgũkorwo wĩhokeku wakwa nĩguo ũraarũithio.


\par }{\Q \VS{30}Nĩ kũrĩ wĩhia ũrĩ mĩromo-inĩ yakwa?

\par }{\QB Anga kanua gakwa gatingĩhota gũkũũrana maũndũ ma rũmena?


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}“Githĩ mũndũ ndakoragwo na ũtungata mũritũ gũkũ thĩ?

\par }{\QB Githĩ matukũ make matihaana o ta ma mũndũ mwandĩke wĩra?


\par }{\Q \VS{2}O ta ngombo ĩkwĩrirĩria ciĩruru cia hwaĩ-inĩ,

\par }{\QB o na kana ta mũndũ mwandĩke ũgũthethũkĩra mũcaara wake-rĩ,


\par }{\Q \VS{3}ũguo nĩguo niĩ ngaĩirwo mĩeri ya tũhũ,

\par }{\QB na ngatuĩrwo atĩ ũtukũ ndaarage ndĩ na kĩeha.


\par }{\Q \VS{4}Rĩrĩa ndakoma ndĩyũragia atĩrĩ, ‘Ndĩrĩũkĩra rĩ?’

\par }{\QB Ũtukũ ũkaraiha, na ngaraara ngĩĩgarũra nginya gũgakĩa.


\par }{\Q \VS{5}Mwĩrĩ wakwa ũiyũrĩtwo nĩ igunyũ na ngũcĩ,

\par }{\QB nakĩo gĩkonde gĩakwa gĩatũkangĩte na gĩgatogota.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Matukũ makwa maraathira na ihenya rĩkĩrĩte rĩa kanyamũ karĩa gakonjithanagia uuthi ngoora ĩgĩtumwo,

\par }{\QB magagĩkinya mũthia itarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro.


\par }{\Q \VS{7}Wee Ngai-rĩ, ririkana atĩ muoyo wakwa no ta mĩhũmũ;

\par }{\QB namo maitho makwa matigacooka kuona ũndũ mwega rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{8}Riitho rĩrĩa rĩranyona rĩtigacooka kũnyona rĩngĩ;

\par }{\QB mũkaanjaria, no ndigakorwo ho.


\par }{\Q \VS{9}O ta ũrĩa itu rĩthiiaga rĩkabuĩria,

\par }{\QB ũguo noguo ũrĩa ũthiiaga mbĩrĩra-inĩ atacookaga kuoneka.


\par }{\Q \VS{10}Ndagacooka kũinũka gwake mũciĩ;

\par }{\QB harĩa aaikaraga ndagacooka kuonwo ho.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ndigũkira;

\par }{\QB ngwaria nĩ ũndũ wa ũrĩa roho wakwa ũrĩ na ruo,

\par }{\QB ndĩtetere nĩ ũndũ wa ũrĩa ngoro yakwa ĩrĩ na marũrũ.


\par }{\Q \VS{12}Niĩ-rĩ, ndĩ iria rĩa maaĩ, kana nyamũ ĩrĩa nene ĩtũũraga iria thĩinĩ kũrĩa kũriku,

\par }{\QB atĩ nĩkĩo nangagĩrwo?


\par }{\Q \VS{13}Rĩrĩa ngwĩciiria ũrĩrĩ wakwa nĩguo ũkũũhooreria,

\par }{\QB na atĩ gĩtanda gĩakwa no kĩĩniinĩre gũteta-rĩ,


\par }{\Q \VS{14}o na hĩndĩ ĩyo ũũmakagia na irooto,

\par }{\QB o na ũkanjiguithia guoya na cioneki,


\par }{\Q \VS{15}nĩ ũndũ ũcio ngathuura kaba gũitwo, na gĩkuũ,

\par }{\QB handũ ha gũikara na mwĩrĩ ũyũ wakwa.


\par }{\Q \VS{16}Nĩthũire muoyo wakwa; ndikwenda gũtũũra nginya tene.

\par }{\QB Tigana na niĩ tondũ matukũ makwa no ma tũhũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Mũndũ-rĩ, akĩrĩ kĩ, tondũ ũmwĩkĩrĩire ũguo,

\par }{\QB na ũkamũrũmbũyia mũno ũguo,


\par }{\Q \VS{18}atĩ ũmũthuthuuragia ngoro o rũciinĩ,

\par }{\QB na ũkamũgeragia mahinda mothe?


\par }{\Q \VS{19}Kaĩ gũtarĩ hĩndĩ ũgaatiga gũikara ũndorete,

\par }{\QB kana ũtigane na niĩ o na kahinda kanini?


\par }{\Q \VS{20}Angĩkorwo nĩnjĩhĩtie-rĩ, nĩ atĩa niĩ ngwĩkĩte,

\par }{\QB Wee mũrori wa andũ?

\par }{\Q Nĩ kĩĩ gĩtũmĩte ũnjorote?

\par }{\QB Kaĩ nduĩkĩte mũrigo harĩwe?


\par }{\Q \VS{21}Nĩ kĩĩ kĩragiria ũnjohere mahĩtia makwa

\par }{\QB na ũndekere mehia makwa?

\par }{\Q Nĩgũkorwo ndĩ hakuhĩ gũkoma tĩĩri-inĩ;

\par }{\QB nawe nĩũkanjaria no ndigakorwo ho.”




\par }\Chap{8}{\SH Mĩario ya Bilidadi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Bilidadi ũrĩa Mũshuhi agĩcookia, akĩũria atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Nĩ nginya rĩ ũgũikara ũkĩaragia maũndũ ta macio?

\par }{\QB Ciugo ciaku no ta inegene rĩa rũhuho rũkĩhurutana.


\par }{\Q \VS{3}Mũrungu-rĩ, nĩogomagia ciira wa kĩhooto?

\par }{\QB Ũcio Mwene-Hinya-Wothe nĩogomagia ũndũ ũrĩa ũrĩ wa ma?


\par }{\Q \VS{4}Rĩrĩa ciana ciaku ciamwĩhĩirie-rĩ,

\par }{\QB nĩacirekereirie iherithio nĩ ũndũ wa mehia ma cio.


\par }{\Q \VS{5}No rĩrĩ, wee ũngĩcũthĩrĩria Mũrungu

\par }{\QB na wĩthaithanĩrĩre harĩ Ũcio Mwene-Hinya-Wothe,


\par }{\Q \VS{6}ũngĩkorwo ũrĩ mũtheru na mũrũngĩrĩru-rĩ,

\par }{\QB o na rĩu no arahũke nĩ ũndũ waku

\par }{\QB nĩguo agũcookie handũ harĩa hakwagĩrĩire.


\par }{\Q \VS{7}O na gũtuĩka kĩambĩrĩria gĩaku no kĩoneke kĩrĩ kĩnini,

\par }{\QB thuutha-inĩ nĩũkagaacĩra mũno.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Ũria ũhoro harĩ njiarwa cia tene,

\par }{\QB na ũtuĩrie maũndũ marĩa maithe mao meerutire,


\par }{\Q \VS{9}nĩgũkorwo ithuĩ tũraciarirwo o ro ira na tũtirĩ ũndũ tũũĩ,

\par }{\QB namo matukũ maitũ ma gũikara gũkũ thĩ no ta kĩĩruru.


\par }{\Q \VS{10}Acio githĩ to makũrute na makũhe ũhoro?

\par }{\QB Acio githĩ to maarie ũhoro marĩ na ũmenyo?


\par }{\Q \VS{11}Irura-rĩ, no rĩkũre handũ hatarĩ itomboya?

\par }{\QB Ithanjĩ-rĩ, no rĩtheereme handũ hatarĩ maaĩ?


\par }{\Q \VS{12}Rĩngĩkũrĩra handũ hatarĩ maaĩ rĩũmaga narua gũkĩra nyeki,

\par }{\QB o na rĩtakinyĩte rĩa gũtuuo.


\par }{\Q \VS{13}Ũcio nĩguo mũthia wa arĩa othe mariganagĩrwo nĩ Mũrungu;

\par }{\QB ũguo no ta guo mwĩhoko wa arĩa matooĩ Ngai ũthiraga.


\par }{\Q \VS{14}Kĩrĩa ehokete no kĩndũ kĩhũthũ;

\par }{\QB kĩrĩa egiritanagia nakĩo no ta rũrenda rwa mbũmbũĩ.


\par }{\Q \VS{15}Etiiranagia na rũrenda rwake, naruo rũgatuĩka;

\par }{\QB akenyiitĩrĩra harĩ ruo, no rũtingĩmũtiirĩrĩra.


\par }{\Q \VS{16}Ahaana ta mũtĩ ũitĩrĩirio maaĩ wega ũrĩ riũa-inĩ,

\par }{\QB ũtambũrũkĩtie thuuna ciaguo mũgũnda-inĩ;


\par }{\Q \VS{17}mĩri yaguo ĩĩthiororokeirie kĩhumbu kĩa mahiga,

\par }{\QB na ĩcaragia ha kwĩgwatĩrĩra rwaro-inĩ rwa mahiga.


\par }{\Q \VS{18}No rĩrĩa wakũũrwo harĩa ũraarĩ-rĩ,

\par }{\QB handũ hau hagakaana mũtĩ ũcio, hakoiga atĩrĩ, ‘Niĩ ndirĩ ndakuona.’


\par }{\Q \VS{19}Ti-itherũ muoyo waguo ũmaga ũgathira,

\par }{\QB naho hau tĩĩri-inĩ ũcio hagakũra mĩtĩ ĩngĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Ti-itherũ Mũrungu ndangĩrega mũndũ ũtarĩ ũcuuke,

\par }{\QB kana ekĩre moko ma arĩa mekaga ũũru hinya.


\par }{\Q \VS{21}Na rĩrĩ, no arĩiyũria kanua gaku mĩtheko,

\par }{\QB nayo mĩromo yaku yanĩrĩre nĩ gũkena.


\par }{\Q \VS{22}Thũ ciaku nĩikahumbwo thoni,

\par }{\QB nacio hema cia arĩa aaganu itigacooka kuonwo.”




\par }\Chap{9}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia, akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Ti-itherũ nĩnjũũĩ ũhoro ũcio nĩ wa ma.

\par }{\QB No rĩrĩ, mũndũ angĩhota atĩa gũkorwo arĩ mũthingu mbere ya Mũrungu?


\par }{\Q \VS{3}O na korwo mũndũ enda gũkararania na Ngai-rĩ,

\par }{\QB ndangĩhota kũmũcookeria kĩũria o na kĩmwe harĩ ciũria ngiri.


\par }{\Q \VS{4}Ũũgĩ wake nĩ mũingĩ mũno, na ũhoti wake nĩ mũnene.

\par }{\QB Nũũ wanaregana nake akĩgaacĩra?


\par }{\Q \VS{5}Eeheragia irĩma itekũmenya,

\par }{\QB na agacingʼaũrania nĩ kũrakara.


\par }{\Q \VS{6}Athingithagia thĩ ĩkoima handũ hayo,

\par }{\QB na akainainia itugĩ ciayo.


\par }{\Q \VS{7}Aathaga riũa rĩkaaga kũratha;

\par }{\QB nake agiragĩrĩria ũtheri wa njata.


\par }{\Q \VS{8}Nĩwe watambũrũkirie igũrũ arĩ o wiki,

\par }{\QB na athiiaga agĩkinyangaga makũmbĩ ma iria.


\par }{\Q \VS{9}Nĩwe Mũũmbi wa njata iria ciĩtagwo Nduba, na Karaũ,

\par }{\QB na Kĩrĩmĩra, o na ikundi cia njata cia mwena wa gũthini.


\par }{\Q \VS{10}Nĩekaga magegania matangĩmenyeka,

\par }{\QB na akaringa ciama itangĩtarĩka.


\par }{\Q \VS{11}Rĩrĩa aahĩtũkĩra harĩa ndĩ, ndingĩmuona;

\par }{\QB o na rĩrĩa aathiĩra harĩa ndĩ ndimenyaga.


\par }{\Q \VS{12}Angĩgutha kĩndũ-rĩ, nũũ ũngĩhota kũmũgiria?

\par }{\QB Nũũ ũngĩmũũria atĩrĩ, ‘Nĩ atĩa ũreka?’


\par }{\Q \VS{13}Ngai ndahingagĩrĩria marakara make;

\par }{\QB o na arĩa maateithagĩrĩria Rahabu nĩmamũinamagĩrĩra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Niĩ-rĩ, ndaakĩhota atĩa kũmũkararia?

\par }{\QB Ingĩruta kũ ciugo cia kũmũcookeria?


\par }{\Q \VS{15}O na korwo ndihĩtĩtie-rĩ, ndingĩhota kũmũcookeria ũndũ;

\par }{\QB ũrĩa ingĩĩka no gũthaitha ingĩthaitha Mũnjiirithia anjiguĩre tha.


\par }{\Q \VS{16}O na ingĩamwĩtire nake anjĩtĩke-rĩ,

\par }{\QB ndingĩĩtĩkia nĩangĩathikĩrĩirie.


\par }{\Q \VS{17}We angĩamemendire na kĩhuhũkanio,

\par }{\QB na aingĩhie ironda ciakwa hatarĩ gĩtũmi.


\par }{\Q \VS{18}Ndarekaga njookererwo nĩ mĩhũmũ,

\par }{\QB no nĩahatagĩrĩria na mathĩĩna.


\par }{\Q \VS{19}Korwo no ũhoro wa hinya-rĩ, we arĩ hinya mũno!

\par }{\QB Na korwo no ũhoro wa ciira wa kĩhooto-rĩ, nũũ ũngĩmwĩta?


\par }{\Q \VS{20}O na korwo ndiahĩtĩtie-rĩ, kanua gakwa no kandue mũhĩtia;

\par }{\QB korwo ndiarĩ na ũcuuke-rĩ, nĩkangĩanduire mũhĩtia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“O na gũtuĩka ndirĩ na ũcuuke-rĩ, ndikwĩrĩrĩra;

\par }{\QB muoyo wakwa nĩndĩwagĩire kĩene.


\par }{\Q \VS{22}Ũhoro no ũrĩa ũmwe; nĩkĩo ndĩroiga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Aniinaga arĩa matarĩ ũcuuke o na akaniina arĩa aaganu.’


\par }{\Q \VS{23}Hĩndĩ ĩrĩa ihũũra rĩarehe gĩkuũ kĩa narua,

\par }{\QB nĩathekagĩrĩra kũũrwo nĩ hinya kwa arĩa matarĩ na mahĩtia.


\par }{\Q \VS{24}Hĩndĩ ĩrĩa bũrũri wagĩa moko-inĩ ma andũ aaganu,

\par }{\QB nĩahingaga aciirithania maitho.

\par }{\QB Akorwo ti we-rĩ, nũũ wĩkaga ũguo?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}“Matukũ makwa marahanyũka gũkĩra mũkinyia-ũhoro;

\par }{\QB mombũkaga matarĩ na gĩkeno o na kĩnini.


\par }{\Q \VS{26}Mahĩtũkaga na ihenya mũno ta tũtarũ twa irura,\FTNT{*}{{\FR 9:26 }{\FT{Tũtarũ tũtaarĩ tũnene twa ithanjĩ twathondekagĩrwo Misiri.}}}

\par }{\QB kana ta nderi igũcuuhũkĩra kĩndũ gĩa kũrĩa.


\par }{\Q \VS{27}Ingiuga atĩrĩ, ‘Nĩngũriganĩrwo nĩ mateta makwa,

\par }{\QB nĩngũtiga gũtukia gĩthiithi, ngene,’


\par }{\Q \VS{28}no ngeetigĩra mĩnyamaro yakwa yothe,

\par }{\QB nĩgũkorwo nĩnjũũĩ ndũkandua atĩ ndiĩhĩtie.


\par }{\Q \VS{29}Kuona atĩ nĩndĩkĩtie gũtuuo mũhĩtia-rĩ,

\par }{\QB nĩ kĩĩ gĩgũtũma ndĩĩnogie tũhũ?


\par }{\Q \VS{30}O na ingĩĩthamba na thabuni,

\par }{\QB na ndĩĩthambe moko na igata-rĩ,


\par }{\Q \VS{31}no ũndikirie irima rĩa gĩcoro

\par }{\QB nĩgeetha o na nguo ciakwa iithũũre.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{32}“We ti mũndũ ta niĩ atĩ nĩguo ndĩmũcookerie,

\par }{\QB nĩguo tũngʼethanĩre igooti-inĩ.


\par }{\Q \VS{33}Naarĩ korwo nĩ harĩ mũndũ ũngĩtũiguithania,

\par }{\QB atũigĩrĩre guoko gwake ithuĩ eerĩ,


\par }{\Q \VS{34}mũndũ wa kũnjehereria rũthanju rwa Ngai,

\par }{\QB nĩgeetha ndigacooke kũmakio nĩ itebeebania rĩake.


\par }{\Q \VS{35}Hĩndĩ ĩyo nĩingĩacooka kwaragia itekũmwĩtigĩra,

\par }{\QB no ũrĩa ndariĩ rĩu-rĩ, ndingĩhota.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}“Nĩthũire gũtũũra muoyo ũyũ;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio ndikũhingĩrĩria mateta makwa,

\par }{\QB o na nĩ ngwaria nĩ ũndũ wa ũrĩa ngoro yakwa ĩrĩ na marũrũ.


\par }{\Q \VS{2}Ngwĩra Ngai atĩrĩ: Tiga kũndua mwĩhia,

\par }{\QB no nyonia kĩrĩa ũrandũithĩria.


\par }{\Q \VS{3}Kaĩ ũkenagio nĩ kũũhinyĩrĩria,

\par }{\QB ũgathũũra wĩra wa moko maku,

\par }{\QB o rĩrĩa ũrakenera mathugunda ma andũ arĩa aaganu?


\par }{\Q \VS{4}Kaĩ maitho maku marĩ o ta maitho ma andũ?

\par }{\QB Kaĩ muonere waku ũhaana o ta wa mũndũ?


\par }{\Q \VS{5}Kaĩ matukũ maku maigana ta ma andũ,

\par }{\QB kana mĩaka yaku ĩkaigana o ta ya mũndũ,


\par }{\Q \VS{6}nĩguo ũcarĩrĩrie mahĩtia makwa,

\par }{\QB o na ũtuĩragie mehia makwa,


\par }{\Q \VS{7}o na gũtuĩka wee nĩũũĩ atĩ ndiĩhĩtie,

\par }{\QB na ũkamenya atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũũhonokia moko-inĩ maku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Moko maku nĩmo maathondekire na makĩnyũmba.

\par }{\QB Rĩu nĩũgũkĩgarũrũka ũnyanange?


\par }{\Q \VS{9}Ririkana atĩ wanyũũmbire ta rĩũmba.

\par }{\QB Rĩu ũgũcooka ũndue rũkũngũ rĩngĩ?


\par }{\Q \VS{10}Githĩ ndwanjitire ta iria,

\par }{\QB na ũgĩcooka ũkĩĩmatia ta maguta marĩo,


\par }{\Q \VS{11}ũkĩĩhumbĩra na nyama na gĩkonde,

\par }{\QB na ũkĩohania mahĩndĩ na mĩkiha yakwa hamwe.


\par }{\Q \VS{12}Nĩwaaheire muoyo o na ũkĩnyonia ũtugi waku;

\par }{\QB naguo ũmenyereri waku nĩguo ũtũirie roho wakwa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“No nĩwahithire maũndũ maya ngoro-inĩ yaku,

\par }{\QB na nĩnjũũĩ no warĩ na ũndũ ũyũ meciiria-inĩ maku:


\par }{\Q \VS{14}Ingĩehirie wee nĩwanyonaga,

\par }{\QB na ndũngĩagire kũũherithia nĩ ũndũ wa wĩhia wakwa.


\par }{\Q \VS{15}Kaĩ akorwo nĩnjĩhĩtie ndĩ na haaro-ĩ!

\par }{\QB O na ingĩiguĩka ndiĩkĩte ũũru, ndingĩhota gũtiira mũtwe wakwa,

\par }{\Q nĩgũkorwo njiyũrĩtwo nĩ thoni,

\par }{\QB na ngarikĩra mathĩĩna-inĩ makwa.


\par }{\Q \VS{16}Ingĩtiira mũtwe wakwa-rĩ, wee ũnjeemaga o ta mũrũũthi,

\par }{\QB na ningĩ ũkonania ũhoti waku mũnene wa kũnjũkĩrĩra.


\par }{\Q \VS{17}Nĩũndeheire aira angĩ manjũkĩrĩre,

\par }{\QB na nĩwongereire marakara maku igũrũ rĩakwa;

\par }{\Q mbũtũ ciaku ikanjũkĩrĩra o ta makũmbĩ ma maaĩ marũmanĩrĩire.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“Nĩ kĩĩ gĩatũmire ũndute nda ya maitũ?

\par }{\QB Naarĩ korwo ndakuire itoneetwo nĩ maitho ma mũndũ o na ũmwe.


\par }{\Q \VS{19}Naarĩ korwo ndiaciarirwo,

\par }{\QB kana korwo ndaciarirwo njerekeirio mbĩrĩra!


\par }{\Q \VS{20}Githĩ matukũ makwa o na marĩ manini matikirie gũthira?

\par }{\QB Tigana na niĩ nĩguo ngĩe na gĩkeno gwa kahinda kanini,


\par }{\Q \VS{21}kamũira thiĩte kũrĩa mũndũ athiiaga na ndacooke,

\par }{\QB bũrũri wa nduma, o nduma nene ya gĩkuũ,


\par }{\Q \VS{22}o bũrũri ũrĩa ũtukũ wakuo ũrĩ mũtumanu mũno,

\par }{\QB bũrũri wa nduma ya gĩkuũ, na ũtarĩ kĩhaarĩro,

\par }{\QB kũrĩa o na ũtheri ũhaana o ta nduma.”




\par }\Chap{11}{\SH Mĩario ya Zofaru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Zofaru ũrĩa Mũnaamathi agĩcookia, akĩũria atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Ciugo icio ciothe-rĩ, nĩcikwaga gũcookio?

\par }{\QB Mwaria ũyũ-rĩ, nĩegũgĩtuuo mwagĩrĩru?


\par }{\Q \VS{3}Mwĩraho ũcio waku-rĩ, nĩguo ũgũkiria andũ naguo?

\par }{\QB No kwage mũndũ ũngĩgũkaania rĩrĩa ũranyũrũrania?


\par }{\Q \VS{4}Wee ũreera Ngai atĩrĩ, ‘Wĩtĩkio wakwa ndũrĩ ũcuuke,

\par }{\QB o na niĩ ndĩ mũtheru maitho-inĩ maku.’


\par }{\Q \VS{5}Naarĩ korwo Ngai no aarie,

\par }{\QB atumũre mĩromo yake agũũkĩrĩre,


\par }{\Q \VS{6}na akũguũrĩrie hitho cia ũũgĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũũgĩ ũrĩa wa ma nĩ wa mĩena ĩĩrĩ.

\par }{\QB Menya ũndũ ũyũ; atĩ Ngai ndakũherithĩtie kũringana na ũrĩa mehia maku maigana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Wee no ũhote kũmenya maũndũ marĩa mahithe ma Ngai?

\par }{\QB Kana no ũhote gũtuĩria kũna maũndũ ma Mwene-Hinya-Wothe?


\par }{\Q \VS{8}Maũndũ make nĩmatũũgĩru gũkĩra igũrũ, wee nĩ atĩa ũngĩka?

\par }{\QB Nĩ mariku gũkĩra ũriku wa mbĩrĩra, wee nĩ atĩa ũngĩmenya?


\par }{\Q \VS{9}Gĩthimo kĩamo nĩ kĩraihu gũkĩra thĩ

\par }{\QB na nĩ kĩaramu gũkĩra iria rĩrĩa inene.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Angĩũka agũikie njeera-rĩ,

\par }{\QB acooke etane ciira-rĩ, nũũ ũngĩmũgiria?


\par }{\Q \VS{11}Ti-itherũ nĩoĩ andũ arĩa maheenanagia;

\par }{\QB na rĩrĩa oona ũndũ mũũru-rĩ, githĩ ndaũmenyaga?


\par }{\Q \VS{12}No rĩrĩ, mũndũ ũtarĩ ũũgĩ ndangĩtuĩka mũũgĩ o na rĩ,

\par }{\QB o ta ũrĩa njaũ ya ndigiri ya gĩthaka ĩtarĩ hĩndĩ ĩngĩciarwo ĩrĩ mũndũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“No rĩrĩ, ũngĩneana ngoro yaku kũrĩ Ngai,

\par }{\QB na ũtambũrũkie moko maku kũrĩ we,


\par }{\Q \VS{14}ũngĩeheria mehia marĩa marĩ guoko-inĩ gwaku,

\par }{\QB na ũgirie ũũru ũikare thĩinĩ wa hema yaku-rĩ,


\par }{\Q \VS{15}hĩndĩ ĩyo no ũhote gũtiira ũthiũ waku na igũrũ ũtegũconoka;

\par }{\QB no ũrũgame wega ũtarĩ na guoya.


\par }{\Q \VS{16}Ti-itherũ nĩũkariganĩrwo nĩ mathĩĩna maku,

\par }{\QB ũmaririkanage o ta maaĩ marĩkĩtie gũtherera.


\par }{\Q \VS{17}Mũtũũrĩre waku nĩũgacangarara gũkĩra mũthenya barigici,

\par }{\QB nayo nduma ĩgaatuĩka o ta rũciinĩ.


\par }{\Q \VS{18}Ũgũtũũra ũrĩ na mwĩhoko tondũ ũrĩ na ũgitĩri,

\par }{\QB ũkehũgũraga harĩa ũrĩ, na ũkahurũka ũtarĩ na ũgwati.


\par }{\Q \VS{19}Nĩũgakomaga, gũtarĩ na mũndũ ũngĩtũma wĩtigĩre,

\par }{\QB nao andũ aingĩ nĩmakeyendithagia harĩ we.


\par }{\Q \VS{20}No rĩrĩ, maitho ma andũ arĩa aaganu nĩmakaaga kuona,

\par }{\QB na matikoona gwa kũũrĩra;

\par }{\Q naguo ũndũ ũrĩa meriragĩria ũgaatuĩka mũcaayo wa gĩkuũ.”




\par }\Chap{12}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Hatirĩ nganja inyuĩ nĩ inyuĩ andũ,

\par }{\QB naguo ũũgĩ ũgaathiranĩra na inyuĩ rĩrĩa mũgaakua!


\par }{\Q \VS{3}No rĩrĩ, ndĩ na ũmenyo o ta inyuĩ;

\par }{\QB mũtirĩ oogĩ kũngĩra.

\par }{\QB Nũũ ũtooĩ maũndũ macio mothe?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Nduĩkĩte mũndũ wa gũthekererwo nĩ arata akwa,

\par }{\QB o na gũtuĩka nĩndakaĩire Ngai nake akĩnjigua:

\par }{\QB niĩ nduĩkĩte mũndũ wa gũthekererwo,

\par }{\QB o na gũtuĩka ndĩ mũthingu na ndirĩ ũcuuke!


\par }{\Q \VS{5}Andũ arĩa maikaraga megangarĩte manyũrũragia mũtino,

\par }{\QB makona ta ũndũ ũcio ũkoraga o andũ arĩa magũrũ mao matenderũkaga.


\par }{\Q \VS{6}Hema cia atunyani nĩcio ciikaraga igaacĩire,

\par }{\QB na andũ arĩa marakaragia Mũrungu nĩo maikaraga na thayũ,

\par }{\QB o acio makuuaga ngai yao na moko.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“No ta kĩũrie nyamũ, na nĩigũkũruta ũhoro,

\par }{\QB kana ũrie nyoni cia rĩera-inĩ, na nĩigũkwĩra;


\par }{\Q \VS{8}kana warĩrie thĩ, na nĩĩgũkũruta ũhoro,

\par }{\QB kana ũkĩarĩrie thamaki cia iria-inĩ, nacio nĩigũkũhe ũhoro.


\par }{\Q \VS{9}Nĩ irĩkũ cia icio ciothe itooĩ

\par }{\QB atĩ nĩ guoko kwa Jehova gwĩkĩte ũndũ ũyũ?


\par }{\Q \VS{10}Mĩoyo ya ciũmbe ciothe ĩrĩ guoko-inĩ gwake,

\par }{\QB o na mĩhũmũ ya andũ othe.


\par }{\Q \VS{11}Githĩ gũtũ gũtithuuranagia ciugo

\par }{\QB o ta ũrĩa rũrĩmĩ rũcamaga irio?


\par }{\Q \VS{12}Githĩ ũũgĩ ndũkoragwo na andũ arĩa akũrũ?

\par }{\QB Githĩ gũtũũra mũno gũtirehaga ũmenyo?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Ũũgĩ na hinya nĩ cia Ngai;

\par }{\QB mataaro na ũmenyo nĩ ciake.


\par }{\Q \VS{14}Kĩrĩa amomoraga gĩtingĩakwo rĩngĩ;

\par }{\QB mũndũ ũrĩa aahingĩra njeera gũtirĩ mũndũ ũngĩmuohora.


\par }{\Q \VS{15}Ahingagĩrĩria maaĩ, gũkaaga mbura;

\par }{\QB ningĩ aamarekereria makaananga bũrũri.


\par }{\Q \VS{16}Hinya na ũtooria nĩ ciake;

\par }{\QB mũheenio na mũheenania eerĩ no ake.


\par }{\Q \VS{17}Aheani kĩrĩra amatongoragia matarĩ nguo,

\par }{\QB na agatua aciirithania irimũ.


\par }{\Q \VS{18}Nĩohoraga mĩnyororo ĩrĩa athamaki moohaga andũ nayo,

\par }{\QB akamooha mũcibi njohero.\FTNT{*}{{\FR 12:18 }{\FT{Nguo cia kuohera njohero ihumbĩre thoni no cio ngombo cietĩkĩrĩtio kwĩhumba.}}}


\par }{\Q \VS{19}Athĩnjĩri-Ngai amatongoragia marutĩtwo nguo,

\par }{\QB na akangʼaũrania andũ arĩa mehaandire tene.


\par }{\Q \VS{20}Nĩakiragia mĩromo ya aheani kĩrĩra arĩa meehoketwo,

\par }{\QB nao athuuri akamatunya ũhoro wa gũkũũrana maũndũ.


\par }{\Q \VS{21}We nĩagagĩra arĩa atĩĩku bata,

\par }{\QB nao arĩa marĩ na hinya nĩamatunyaga indo ciao cia mbaara.


\par }{\Q \VS{22}Nĩaguũragia maũndũ marĩa mariku ma nduma,

\par }{\QB na nduma nene ya gĩkuũ akamiumĩria ũtheri-inĩ.


\par }{\Q \VS{23}Anenehagia ndũrĩrĩ, agacooka agaciananga;

\par }{\QB aingĩhagia ndũrĩrĩ, agacooka agacihurunja.


\par }{\Q \VS{24}Nĩagaagagia meciiria ma atongoria a gũkũ thĩ;

\par }{\QB akamaingata, morũũrage werũ-inĩ mũtheri ũtarĩ njĩra.


\par }{\Q \VS{25}Mahambaataga nduma-inĩ kũrĩa gũtarĩ ũtheri;

\par }{\QB ningĩ atũmaga matũgũũge ta mũndũ mũrĩĩu.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1}“Atĩrĩrĩ, maitho makwa nĩmonete maũndũ macio mothe,

\par }{\QB matũ makwa nĩmamaiguĩte na magataũkĩrwo nĩmo.


\par }{\Q \VS{2}Ũrĩa mũũĩ o na niĩ nĩnjũũĩ;

\par }{\QB mũtirĩ oogĩ kũngĩra.


\par }{\Q \VS{3}No niĩ ndĩrenda kwaria na Mwene-Hinya-Wothe,

\par }{\QB na ngerirĩria gũciira na Mũrungu.


\par }{\Q \VS{4}No inyuĩ-rĩ, mũranjigĩrĩra ndeto cia maheeni;

\par }{\QB inyuothe mũrĩ athondekani a tũhũ!


\par }{\Q \VS{5}Naarĩ korwo mwakira ki!

\par }{\QB Ũndũ ũcio ũngĩtuĩka ũũgĩ harĩ inyuĩ.


\par }{\Q \VS{6}Na rĩrĩ, thikĩrĩriai kĩhooto gĩakwa;

\par }{\QB iguai gũthaithana kwa mĩromo yakwa.


\par }{\Q \VS{7}Kaĩ mũngĩaria ũũru mũkĩarĩrĩria Mũrungu?

\par }{\QB Kaĩ mũngĩaria maheeni igũrũ rĩake?


\par }{\Q \VS{8}Kaĩ mũngĩmuonia kĩmenyano?

\par }{\QB Kaĩ mũgũciirĩrĩra Mũrungu?


\par }{\Q \VS{9}Angĩmũtuĩria inyuĩ-rĩ, ũndũ ũcio no ũtuĩke mwega?

\par }{\QB No mũmũheenie ta ũrĩa mũngĩheenia mũndũ?


\par }{\Q \VS{10}Ti-itherũ no amũrũithie

\par }{\QB mũngĩtuĩka a kuonania kĩmenyano na hitho.


\par }{\Q \VS{11}Hĩ, riiri wake ndũngĩmũmakia?

\par }{\QB Mũtingĩnyiitwo nĩ guoya nĩ ũndũ wake?


\par }{\Q \VS{12}Mĩario yanyu ya ũũgĩ nĩ thimo hũthũ o ta mũhu;

\par }{\QB ihooto cianyu no ta kwĩgitĩra na rĩũmba.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Kirai ki, mũreke njarie;

\par }{\QB o ũrĩa ndĩrĩona-rĩ, rekei nyone.


\par }{\Q \VS{14}Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ndĩtoonyie ũgwati-inĩ

\par }{\QB na ngaiga muoyo wakwa moko-inĩ makwa?


\par }{\Q \VS{15}O na angĩnjũraga-rĩ, niĩ nowe ndĩrĩĩhokaga;

\par }{\QB na ti-itherũ nĩ ngatetera mĩthiĩre yakwa hau mbere yake.


\par }{\Q \VS{16}Ti-itherũ, ũndũ ũyũ noguo ũgaatuĩka wa kũũhonokia,

\par }{\QB nĩgũkorwo mũndũ ũtooĩ Ngai ndangĩũmĩrĩria gũũka mbere yake!


\par }{\Q \VS{17}Thikĩrĩriai wega ũhoro wakwa;

\par }{\QB matũ manyu nĩmakĩigue ũrĩa nguuga.


\par }{\Q \VS{18}Ti-itherũ nĩhaarĩirie ciira wakwa,

\par }{\QB na nĩnjũũĩ nĩ nguoneka ndĩ wa kĩhooto.


\par }{\Q \VS{19}Nĩ kũrĩ mũndũ ũngĩhota gũũthitanga?

\par }{\QB Angĩkorwo nĩ kũrĩ-rĩ, no gũkira ngũkira ngue.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Wee Ngai, ta kĩĩhe o maũndũ maya meerĩ,

\par }{\QB na ndigũcooka gũkwĩhitha:


\par }{\Q \VS{21}Atĩrĩ, eheria guoko gwaku, gũikare kũraya na niĩ,

\par }{\QB na ũtige kũũmakia na imakania ciaku.


\par }{\Q \VS{22}Ningĩ ũnjĩte na nĩngwĩtĩka,

\par }{\QB kana ũkĩreke njarie, nawe ũnjookerie.


\par }{\Q \VS{23}Nĩ mahĩtia na mehia maigana niĩ njĩkĩte?

\par }{\QB Nyonia ihĩtia na rĩĩhia rĩakwa.


\par }{\Q \VS{24}Ũraahitha ũthiũ waku nĩkĩ,

\par }{\QB na ũkandua thũ yaku?


\par }{\Q \VS{25}Nĩũngĩnyamaria ithangũ rĩrahurutwo nĩ rũhuho?

\par }{\QB Nĩũgũtengʼerania na maragara momũ?


\par }{\Q \VS{26}Nĩgũkorwo nĩ wandĩkĩte maũndũ marũrũ ma kũnjũkĩrĩra,

\par }{\QB na ũkaangaĩra igai rĩa mehia ma ũnini wakwa.


\par }{\Q \VS{27}Wohaga magũrũ makwa na mĩnyororo;

\par }{\QB ũrangagĩra njĩra ciakwa ciothe

\par }{\QB na ũndũ wa gũcora njoro makinya ma magũrũ makwa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}“Nĩ ũndũ ũcio mũndũ amocaga ta kĩndũ kĩbuthĩte,

\par }{\QB agathira ta nguo ĩrĩĩtwo nĩ memenyi.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}“Mũndũ ũciarĩtwo nĩ mũndũ-wa-nja-rĩ,

\par }{\QB aikaraga o matukũ manini, namo makaiyũrwo nĩ mathĩĩna.


\par }{\Q \VS{2}Akũraga ta ihũa na agacooka akooma;

\par }{\QB ahĩtũkaga na ihenya ta kĩĩruru, na ndatũũraga.


\par }{\Q \VS{3}Mũndũ ta ũcio wakĩmũkũũrĩra maitho?

\par }{\QB Mũndũ ta ũcio wamũrehe mbere yaku aciirithio?


\par }{\Q \VS{4}Nũũ ũngĩhota kũruta kĩndũ gĩtheru kuuma harĩ kĩndũ kĩrĩa gĩtarĩ gĩtheru?

\par }{\QB Gũtirĩ o na ũmwe!


\par }{\Q \VS{5}Matukũ ma mũndũ nĩ matare;

\par }{\QB nĩũtuĩte mũigana wa mĩeri yake,

\par }{\QB na nĩũmũigĩire mĩhaka ĩrĩa ataangĩkĩra.


\par }{\Q \VS{6}Nĩ ũndũ ũcio tiga kũmũrora, tigana nake,

\par }{\QB nginya arĩĩkie mĩthenya yake ta mũthũkũmi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Mũtĩ-rĩ, nĩwĩrĩgagĩrĩrwo atĩ ũngĩtemwo,

\par }{\QB no ũthethũke rĩngĩ,

\par }{\QB na atĩ mathethũka maguo matikaaga.


\par }{\Q \VS{8}O na mĩri yaguo ĩngĩkũrĩra thĩ

\par }{\QB na gĩthukĩ kĩaguo kĩũmĩre tĩĩri-inĩ,


\par }{\Q \VS{9}ũngĩkaguucia maaĩ-rĩ, nĩũgathethũka

\par }{\QB na ũrute honge ta mũtĩ wa kũhaandwo.


\par }{\Q \VS{10}No mũndũ akuuaga agathikwo;

\par }{\QB aatuĩkana-rĩ, ndacookaga kuonwo rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{11}O ta ũrĩa maaĩ mahũũaga kũu iria-inĩ,

\par }{\QB na ta ũrĩa mũtaro wa rũũĩ ũngʼaraga ũkooma-rĩ,


\par }{\Q \VS{12}ũguo noguo mũndũ akomaga na ndacookaga gũũkĩra rĩngĩ;

\par }{\QB o nginya rĩrĩa igũrũ rĩgaathira-rĩ,

\par }{\QB andũ matirĩ hĩndĩ magookĩra kana maarahũrwo mookĩre.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Naarĩ korwo wahitha thĩinĩ wa mbĩrĩra,

\par }{\QB na ũnjige hitho-inĩ nginya rĩrĩa marakara maku magaathira!

\par }{\Q Naarĩ korwo wanduĩra gĩathĩ,

\par }{\QB ũgaacooka kũndirikana hĩndĩ ĩyo.


\par }{\Q \VS{14}Mũndũ akua-rĩ, nĩagatũũra muoyo rĩngĩ?

\par }{\QB Matukũ makwa mothe ma wĩra mũritũ-rĩ,

\par }{\QB ngweterera ihinda rĩakwa rĩa kwerũhĩrio hinya rĩkinye.


\par }{\Q \VS{15}Wee ũgetana, na niĩ nĩngagwĩtĩka;

\par }{\QB na nĩũkeerirĩria kĩũmbe gĩkĩ wombire na moko maku.


\par }{\Q \VS{16}Hĩndĩ ĩyo nĩũgatara makinya makwa,

\par }{\QB no ndũkarũmbũiya mehia makwa.


\par }{\Q \VS{17}Mahĩtia makwa meekĩrĩtwo mondo-inĩ,

\par }{\QB ĩkoohwo na ĩkahũũrwo mũhũũri; nĩũkahumbĩra mehia makwa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“No rĩrĩ, o ta ũrĩa kĩrĩma kĩenjekaga na gĩkamomoka,

\par }{\QB na o ta ũrĩa rwaro rwa ihiga rũeheragio handũ ha ruo,


\par }{\Q \VS{19}na o ta ũrĩa maaĩ mamuthũraga mahiga,

\par }{\QB na o ta ũrĩa mbura nene ĩtwaraga tĩĩri-rĩ,

\par }{\QB ũguo noguo wanangaga kĩĩrĩgĩrĩro kĩa mũndũ.


\par }{\Q \VS{20}Wee ũmũtooragia o rĩmwe rĩa kũigana, nake agathira;

\par }{\QB ũgarũraga gĩthiithi gĩake ũrĩa kĩhaana, na ũkamũingata.


\par }{\Q \VS{21}Ariũ ake mangĩheo gĩtĩĩo, ndangĩmenya ũhoro ũcio;

\par }{\QB mangĩconorithio, we ndoonaga ũndũ ũcio.


\par }{\Q \VS{22}We no ruo rwa mwĩrĩ wake aiguaga,

\par }{\QB nake atũũraga o ecaayagĩra.”




\par }\Chap{15}{\SH Mĩario ya Elifazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Elifazu ũrĩa Mũtemaani akĩũria atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Mũndũ mũũgĩ no acookie ũhoro na kwĩgereria,

\par }{\QB kana aiyũrie nda yake na rũhuho ruumĩte na irathĩro?


\par }{\Q \VS{3}No eciirĩrĩre na ciugo cia tũhũ,

\par }{\QB kana na mĩario ĩtarĩ bata?


\par }{\Q \VS{4}No wee-rĩ, nĩũracambia ũhoro wa gwĩtigĩra Ngai,

\par }{\QB na ũkagirĩrĩria ũhoro wa andũ kwĩrutĩra Mũrungu.


\par }{\Q \VS{5}Mehia maku nĩmo mataaraga kanua gaku;

\par }{\QB nawe ũthuurĩte kwaria na rũrĩmĩ rwa mũndũ mwara.


\par }{\Q \VS{6}Kanua gaku wee mwene nĩko karagũtuĩra ciira, ti gakwa:

\par }{\QB nayo mĩromo yaku wee mwene ĩkaaria ũira wa gũgũũkĩrĩra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Wee nĩwe mũndũ wa mbere gũciarwo?

\par }{\QB Wee-rĩ, waciarirwo mbere ya irĩma igĩe ho?


\par }{\Q \VS{8}Wee nĩũthikagĩrĩria ndundu ya Ngai?

\par }{\QB Wee wiki-rĩ, nowe ũrigĩtie na ũũgĩ?


\par }{\Q \VS{9}Nĩ atĩa ũũĩ ithuĩ tũtooĩ?

\par }{\QB Nĩ ũmenyo ũrĩkũ ũrĩ naguo ithuĩ tũtarĩ?


\par }{\Q \VS{10}Tũrĩ na athuuri marĩ na mbuĩ na arĩa akũrũ mũno,

\par }{\QB andũ akũrũ o na gũkĩra thoguo.


\par }{\Q \VS{11}Ndũiganĩtwo nĩ ũhoorerania wa Mũrungu,

\par }{\QB o na kana ũhoro ũcio warĩirio na ũhooreri?


\par }{\Q \VS{12}Ngoro yaku ĩgũteete nĩkĩ,

\par }{\QB na nĩ kĩĩ kĩratũma ũikare ũkiunaga maitho,


\par }{\Q \VS{13}nĩguo werekerie marakara maku kũrĩ Mũrungu,

\par }{\QB o na ũgaitũrũra ciugo ta icio kuuma kanua gaku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Mũndũ akĩrĩ kĩ, atĩ no ahote gũtuĩka mũtheru,

\par }{\QB o na mũndũ ũciarĩtwo nĩ mũndũ-wa-nja nake akĩrĩ kĩĩ,

\par }{\QB atĩ no ahote gũtuĩka mũthingu?


\par }{\Q \VS{15}Angĩkorwo Ngai ndangĩhota kwĩhoka andũ arĩa ake aamũre-rĩ,

\par }{\QB na kũngĩkorwo o na igũrũ ti gũtheru maitho-inĩ make-rĩ,


\par }{\Q \VS{16}mũndũ akĩrĩ kĩ atĩ amwĩhoke?

\par }{\QB Mũndũ nĩ mwaganu na nĩ kĩmaramari, anyuuaga waganu ta maaĩ!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Wee ta thikĩrĩria na nĩngũgũtaarĩria;

\par }{\QB reke ngwĩre ũrĩa nyonete,


\par }{\Q \VS{18}ngwĩre ũrĩa andũ arĩa oogĩ moigĩte,

\par }{\QB matekũhitha ũndũ o na ũmwe wa ũhoro ũrĩa maaheirwo nĩ maithe mao,


\par }{\Q \VS{19}(o acio oiki maaheetwo bũrũri

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa gũtaarĩ mũndũ wa kũngĩ watuĩkanagia gatagatĩ-inĩ kao):


\par }{\Q \VS{20}Atĩrĩ, mũndũ mwaganu akoragwo na mĩnyamaro matukũ make mothe.

\par }{\QB Matukũ mothe ma ũcio ũtarĩ tha-rĩ, maigĩirwo o mĩnyamaro.


\par }{\Q \VS{21}Aiguaga o mĩgambo ya kũmakania mũno;

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa maũndũ mothe moneka ta marĩ mega-rĩ,

\par }{\QB atunyani makamũtharĩkĩra.


\par }{\Q \VS{22}Ndarĩ na kĩĩrĩgĩrĩro gĩa gwĩthara kuuma nduma-inĩ;

\par }{\QB etereirio kũũragwo na rũhiũ rwa njora.


\par }{\Q \VS{23}Orũũraga agĩcaragia irio, oragie atĩrĩ, ‘Irĩ na kũ?’

\par }{\QB Aikaraga amenyete atĩ mũthenya wa nduma ũrĩ o hakuhĩ.


\par }{\Q \VS{24}Mĩnyamaro na ruo rwa ngoro nĩcio imũmakagia;

\par }{\QB imũtooragia taarĩ mũthamaki wĩhaarĩirie kũmũtharĩkĩra,


\par }{\Q \VS{25}nĩ ũndũ ainainagĩria Mũrungu ngundi,

\par }{\QB na akangʼathĩria Mwene-Hinya-Wothe,


\par }{\Q \VS{26}akamũguthũkĩra angʼathĩtie,

\par }{\QB arĩ na ngo yake mata ya hinya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“O na gũtuĩka ũthiũ wake nĩ mũnoru,

\par }{\QB na njohero yake ĩkaneneha nĩ kũnora-rĩ,


\par }{\Q \VS{28}agaatũũraga matũũra maanangĩku,

\par }{\QB na aikarage nyũmba itatũũragwo nĩ mũndũ,

\par }{\QB nyũmba itigairie o kũmomoka ituĩke ihumbu cia mahiga.


\par }{\Q \VS{29}Ndagacooka gũkorwo arĩ mũtongu, naguo ũtonga wake ndũgatũũra,

\par }{\QB o na kana indo ciake itheereme kũu bũrũri-inĩ.


\par }{\Q \VS{30}Ndakahota kũũrĩra nduma;

\par }{\QB rũrĩrĩmbĩ nĩrũkahoohia thuuna ciake,

\par }{\QB nayo mĩhũmũ ya kanua ka Ngai nĩĩkamweheria.


\par }{\Q \VS{31}Nĩatige kwĩheenia na ũndũ wa kwĩhoka maũndũ ma tũhũ,

\par }{\QB nĩgũkorwo gũtirĩ kĩndũ makaamũrehere.


\par }{\Q \VS{32}Ihinda rĩake rĩtanakinya-rĩ, nĩakarĩhio mũigana wake wothe,

\par }{\QB na honge ciake itikarura.


\par }{\Q \VS{33}Agaatuĩka ta mũthabibũ ũhũrũrĩtwo thabibũ ciaguo itarĩ njĩru,

\par }{\QB ahaane ta mũtamaiyũ ũraita kĩro kĩaguo.


\par }{\Q \VS{34}Nĩgũkorwo andũ a thiritũ ya arĩa matooĩ Ngai matũũraga marĩ thaata,

\par }{\QB na mwaki nĩũgaacina hema cia arĩa mendete mahaki.


\par }{\Q \VS{35}Magĩaga nda cia mathĩĩna, na magaciara waganu;

\par }{\QB nda ciao ithugundaga o maheeni.”




\par }\Chap{16}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Nĩnjiguĩte maũndũ maingĩ ta macio;

\par }{\QB inyuothe mũrĩ ahoorerania a kũnyamarania!


\par }{\Q \VS{3}Mĩario ĩyo yanyu mĩingĩ ya mũhũhũtĩko-rĩ, ndĩrĩĩthira?

\par }{\QB Nĩ kĩĩ kĩramũthĩĩnia, gĩgatũma mũtinde mũgĩkararania?


\par }{\Q \VS{4}O na niĩ no njarie ta inyuĩ, korwo nĩ inyuĩ mũrĩ harĩa ndĩ;

\par }{\QB niĩ no njarie mĩario mĩega ya kũmũciirithia na ndĩmũinainĩrie mũtwe.\FTNT{*}{{\FR 16:4 }{\FT{Kũinainĩria mũndũ mũtwe kuonanagia kũnyarara mũndũ ũcio, na kũu kwarĩ kũmũruma.}}}


\par }{\Q \VS{5}No rĩrĩ, kanua gakwa no kamũũmĩrĩrie;

\par }{\QB ũhoorerania uumĩte mĩromo-inĩ yakwa no ũmũhoorerie.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“No o na ndaaria-rĩ, ruo rwakwa rũtirathira;

\par }{\QB o na ndegirĩrĩria kwaria-rĩ, rũtiranjeherera.


\par }{\Q \VS{7}Ti-itherũ, Wee Ngai nĩũũnogeetie;

\par }{\QB nĩũharaganĩtie nyũmba yakwa yothe.


\par }{\Q \VS{8}Wee nĩũnjoheete, naguo ũndũ ũcio ũgatuĩka ũira;

\par }{\QB ũhĩnju ũyũ ndĩ naguo nĩwambararĩte ũkaanyumbũra ũrĩa ndariĩ.


\par }{\Q \VS{9}Ngai nĩandooretie na akandembũranga nĩ ũrĩa arakarĩte,

\par }{\QB akaahagaranĩria magego;

\par }{\QB ũcio thũ yakwa nĩangũũrĩire maitho.


\par }{\Q \VS{10}Andũ nĩmathamĩtie tũnua twao maathekerere;

\par }{\QB mangũthaga rũthĩa makĩĩnyũrũragia,

\par }{\QB na makanyiitana hamwe manjũkĩrĩre.


\par }{\Q \VS{11}Mũrungu nĩandekereirie kũrĩ andũ arĩa ooru,

\par }{\QB na akanjikia mĩtego-inĩ ya arĩa aaganu.


\par }{\Q \VS{12}Niĩ ndaikarĩte wega, nowe agĩĩthethera;

\par }{\QB aanyiitire mũmero, akĩĩhehenja.

\par }{\Q We anduĩte cabaa wake wa kũrathagwo;


\par }{\QB \VS{13}aikia a mĩguĩ ake nĩmandigiicĩirie.

\par }{\Q Aratheeca higo ciakwa atarĩ na tha,

\par }{\QB na agaita maaĩ makwa ma nyongo thĩ.


\par }{\Q \VS{14}Aatharĩkagĩra maita maingĩ maingĩ;

\par }{\QB anguthũkagĩra ta njamba ya ita.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Ndumĩire gĩkonde gĩakwa kĩa mwĩrĩ nguo ya ikũnia,

\par }{\QB na ngahitha thiithi wakwa rũkũngũ-inĩ.


\par }{\Q \VS{16}Ũthiũ wakwa nĩũtunĩhĩte nĩkũrĩra,

\par }{\QB nduma nene ĩgakĩhumbĩra maitho makwa;


\par }{\Q \VS{17}no rĩrĩ, moko makwa matirĩ ũndũ wa ũhinya mekĩte

\par }{\QB namo mahooya makwa nĩ matheru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“Wee thĩ-rĩ, ndũkahumbĩre thakame yakwa;

\par }{\QB kĩrĩro gĩakwa kĩroaga gũkaahuurũkio!


\par }{\Q \VS{19}O na rĩu-rĩ, mũira wakwa arĩ igũrũ;

\par }{\QB ũcio mũnjiirĩrĩri arĩ o igũrũ.


\par }{\Q \VS{20}Mũũthaithanĩrĩri nĩ mũrata wakwa

\par }{\QB rĩrĩa maitho makwa maraita maithori harĩ Ngai;


\par }{\Q \VS{21}nĩathaithanagĩrĩra mũndũ kũrĩ Ngai,

\par }{\QB o ta ũrĩa mũndũ athaithanagĩrĩra mũratawe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“No mĩaka mĩnini ĩgũthira,

\par }{\QB thiĩ rũgendo rũrĩa mũndũ athiiaga na ndacooke.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}Roho wakwa nĩmũthuthĩku,

\par }{\QB matukũ makwa nĩmathirĩte, mbĩrĩra nĩyo ĩnjetereire.


\par }{\Q \VS{2}Ti-itherũ thiũrũrũkĩirio nĩ andũ a kũũnyũrũria;

\par }{\QB maitho makwa no nginya meerorere rũmena rwao.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}“Wee Ngai-rĩ, ta kĩĩhe kĩndũ gĩa kũrũgamĩrĩra thiirĩ wakwa kĩrĩa ũretia,

\par }{\QB tondũ-rĩ, nũũ ũngĩ ũngĩĩtĩkĩra kũruta kĩndũ gĩake kĩĩndũgamĩrĩre?


\par }{\Q \VS{4}Wee nĩwaagithĩtie meciiria mao ũmenyo;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio ndũngĩmetĩkĩria mahootane.


\par }{\Q \VS{5}Mũndũ angĩkaana arata ake nĩ ũndũ wa kĩheo-rĩ,

\par }{\QB maitho ma ciana ciake nĩmakoora.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}“Ngai nĩanduĩte mũndũ wa kuunwo thimo nĩ andũ othe,

\par }{\QB nduĩkĩte mũndũ wa gũtuagĩrwo mata ũthiũ nĩ andũ.


\par }{\Q \VS{7}Maitho makwa nĩ maroora nĩ gwĩthikĩra;

\par }{\QB ciĩga ciakwa ciothe ihũthĩte o ta kĩĩruru.


\par }{\Q \VS{8}Andũ arĩa arũngĩrĩru nĩmagegetio nĩ ũhoro ũcio;

\par }{\QB andũ arĩa matarĩ na ũũru mekĩte nĩmarahũkĩte mokĩrĩre andũ arĩa matooĩ Ngai.


\par }{\Q \VS{9}O na kũrĩ ũguo-rĩ, arĩa athingu nĩmarĩrũmagia njĩra ciao,

\par }{\QB nao arĩa marĩ moko matheru nĩmarĩongagĩrĩrwo hinya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“No rĩrĩ, ta gĩũkei inyuothe, geriai o rĩngĩ!

\par }{\QB Niĩ ndirĩ ndĩrona mũndũ mũũgĩ gatagatĩ kanyu.


\par }{\Q \VS{11}Matukũ makwa nĩ mathiru, mĩbango yakwa nĩmĩharaganie,

\par }{\QB o na merirĩria ma ngoro yakwa.


\par }{\Q \VS{12}Andũ aya magarũraga ũtukũ makaũtua mũthenya;

\par }{\QB nduma yamakinyĩrĩra moigaga atĩrĩ, ‘Ũtheri ũrĩ o hakuhĩ.’


\par }{\Q \VS{13}Angĩkorwo mũciĩ ũrĩa njĩrĩgĩrĩire no mbĩrĩra,

\par }{\QB angĩkorwo ingĩara ũrĩrĩ wakwa o nduma-inĩ-rĩ,


\par }{\Q \VS{14}angĩkorwo no njĩĩre ũhoro wa kũbutha atĩrĩ, ‘Wee nĩwe baba,’

\par }{\QB na njĩĩre kĩgunyũ atĩrĩ, ‘Wee nĩwe maitũ’ kana ‘Nĩwe mwarĩ wa maitũ-rĩ’,


\par }{\Q \VS{15}mwĩhoko wakwa ũkĩrĩ kũ?

\par }{\QB Nũũ ũngĩnyonera mwĩhoko?


\par }{\Q \VS{16}Na rĩrĩ, mwĩhoko nĩũharũrũkĩte nginya ihingo-inĩ cia gĩkuũ?

\par }{\QB Nĩtũgũgĩikũrũkania hamwe rũkũngũ-inĩ?”




\par }\Chap{18}{\SH Mĩario ya Bilidadi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Bilidadi ũrĩa Mũshuhi agĩcookia, akĩũria atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Ũrĩĩtiga kwaria mĩario ĩno rĩ?

\par }{\QB Gĩa na ũũgĩ nĩguo o na ithuĩ tũhote kwaria.


\par }{\Q \VS{3}Nĩ kĩĩ kĩratũma ũtuone tũhaana ta ngʼombe,

\par }{\QB na tũgatuuo irimũ maitho-inĩ maku?


\par }{\Q \VS{4}Wee ũrehanyũrũra nĩ ũndũ wa ũrĩa ũrakarĩte-rĩ,

\par }{\QB thĩ no ĩthaamwo nĩ ũndũ waku?

\par }{\QB Kana no nginya ndwaro cia mahiga cieherio harĩa itũire?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Tawa wa mũndũ mwaganu nĩmũhorie;

\par }{\QB rũrĩrĩmbĩ rwa mwaki wake nĩrũtigĩte gwakana.


\par }{\Q \VS{6}Ũtheri ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa hema yake ũtuĩkĩte nduma;

\par }{\QB naguo tawa ũrĩa ũrĩ hakuhĩ nake ũkahora.


\par }{\Q \VS{7}Hinya wa mũkinyũkĩrie wake nĩmũhũthie;

\par }{\QB namo mathugunda make makamũgũithia thĩ.


\par }{\Q \VS{8}Makinya make mamũikagia wabu-inĩ,

\par }{\QB nake akoorũraga thĩinĩ wa marima mayo.


\par }{\Q \VS{9}Mũtego ũmũnyiitĩire ndiira-inĩ ya kũgũrũ;

\par }{\QB mũtego ũgakĩmũrũmia biũ.


\par }{\Q \VS{10}Ahithĩirwo kĩana kĩa rũrigi tĩĩri-inĩ,

\par }{\QB akaambĩrwo mũtego njĩra-inĩ yake.


\par }{\Q \VS{11}Imakania imuumagĩrĩra na mĩena yothe,

\par }{\QB na ikamũtengʼeragia harĩa hothe aagerera.


\par }{\Q \VS{12}Mũtino nĩũmũhũũtĩire;

\par }{\QB mwanangĩko wetereire agwe.


\par }{\Q \VS{13}Mũtino ũrĩĩaga icunjĩ cia gĩkonde gĩake;

\par }{\QB narĩo irigithathi rĩa gĩkuũ rĩgatambuuranga ciĩga ciake.


\par }{\Q \VS{14}Aguucĩtio, akarutwo ũgitĩri-inĩ wa hema yake,

\par }{\QB na agatwarwo kũrĩ mũthamaki wa imakania.


\par }{\Q \VS{15}Mwaki nĩguo ũtũũraga hema-inĩ yake;

\par }{\QB ũbiriti ũgwakana nĩũhurunjĩtwo gĩikaro gĩake.


\par }{\Q \VS{16}Mĩri yake yũmagĩra tĩĩri-inĩ,

\par }{\QB nacio honge ciake ikahooha na igũrũ.


\par }{\Q \VS{17}Kĩririkano gĩake nĩ gĩgaathira thĩ;

\par }{\QB ndarĩ rĩĩtwa bũrũri-inĩ.


\par }{\Q \VS{18}Akaarutũrũrwo ũtheri-inĩ atwarwo nduma-inĩ

\par }{\QB na nĩakaingatwo oime thĩ ĩno.


\par }{\Q \VS{19}Ndarĩ ciana kana njiaro thĩinĩ wa andũ ao,

\par }{\QB o na ndarĩ mũndũ wake ũgaatigara kũrĩa aatũũraga.


\par }{\Q \VS{20}Andũ a mwena wa ithũĩro nĩmakagegio nĩ maũndũ marĩa mamũkorete;

\par }{\QB andũ a mwena wa irathĩro manyiitwo nĩ kĩmako.


\par }{\Q \VS{21}Ti-itherũ ũguo nĩguo gĩikaro kĩa mũndũ mwaganu gũkahaana;

\par }{\QB kũndũ kwa mũndũ ũrĩa ũtooĩ Mũrungu-rĩ, gwake kũhaana ũguo.”




\par }\Chap{19}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Ayubu akĩũria atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Mũkũũnyariira nginya-rĩ,

\par }{\QB mũkĩĩhehenjaga na ciugo?


\par }{\Q \VS{3}Rĩu mũrĩ kũndetia maita ikũmi;

\par }{\QB mũũtharĩkĩire mũtarĩ na thoni.


\par }{\Q \VS{4}Angĩkorwo nĩ ma atĩ nĩhĩtĩtie njĩra,

\par }{\QB ihĩtia rĩakwa rĩgũikara rĩrĩ thĩĩna wakwa.


\par }{\Q \VS{5}Mũngĩkorwo ti-itherũ nĩmũgwĩtũũgĩria igũrũ rĩakwa,

\par }{\QB na mũgĩe na mweke wa kũnjũkĩrĩra nĩ ũndũ wa ũguo njonorithĩtio,


\par }{\Q \VS{6}no kĩmenyei atĩ Ngai nĩwe ũũhĩtĩirie,

\par }{\QB akandigiicĩria na wabu wake.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“O na gũtuĩka nĩngayaga ngoiga atĩrĩ, ‘Ndĩĩmũhĩtĩrie!’ Niĩ ndirĩ ũndũ njookagĩrio;

\par }{\QB o na gũtuĩka nĩhooyaga ndeithio, gũtirĩ kĩhooto nyonaga.


\par }{\Q \VS{8}Nĩahingĩire njĩra na niĩ ndingĩhota kũhĩtũka;

\par }{\QB tũcĩra twakwa nĩatwĩkĩrĩte nduma.


\par }{\Q \VS{9}Nĩanjaũrĩte gĩtĩĩo gĩakwa,

\par }{\QB na akanduta thũmbĩ mũtwe.


\par }{\Q \VS{10}Andarũrangaga kuuma mbarĩ ciothe nginya ngathira;

\par }{\QB amunyaga mwĩhoko wakwa o ta mũtĩ.


\par }{\Q \VS{11}Marakara make nĩmanjakanĩire;

\par }{\QB andaraga hamwe na thũ ciake.


\par }{\Q \VS{12}Mbũtũ ciake cia ita injerekagĩra na hinya;

\par }{\QB ciakaga ihumbu cia kũnjũkĩrĩra,

\par }{\QB igathiũrũrũkĩria hema yakwa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Nĩanyamũranĩtie na ariũ a baba makaahutatĩra;

\par }{\QB andũ arĩa tũyaine nao nĩmeĩndigithĩtie biũ.


\par }{\Q \VS{14}Andũ a mbarĩ ciitũ nĩmathiĩte makandiga;

\par }{\QB arata akwa nĩmariganĩirwo nĩ niĩ.


\par }{\Q \VS{15}Ageni akwa na ndungata ciakwa cia andũ-a-nja matuaga ta matanjũũĩ;

\par }{\QB maanyonaga ta ndĩ mũndũ uumĩte kũndũ kũngĩ.


\par }{\Q \VS{16}Njĩtaga ndungata yakwa, no ndĩngĩnjĩtĩka,

\par }{\QB o na ndĩmĩthaithĩte na kanua gakwa niĩ mwene.


\par }{\Q \VS{17}Mĩhũmũ ya kanua gakwa nĩmĩnungu harĩ mũtumia wakwa;

\par }{\QB nduĩkĩte wa kũmenwo harĩ ariũ a maitũ.


\par }{\Q \VS{18}O na tũhĩĩ tũrĩa tũnini nĩtũũnyararĩte,

\par }{\QB rĩrĩa ndatuumĩrĩra no gũũthekerera tũũthekagĩrĩra.


\par }{\Q \VS{19}Arata akwa arĩa manguhĩrĩirie othe nĩmathũire;

\par }{\QB andũ arĩa nyendeete nĩmahutatĩire makaanjũkĩrĩra.


\par }{\Q \VS{20}Niĩ thirĩte ngatigara o gĩkonde na mahĩndĩ;

\par }{\QB niĩ ndigarĩirwo no kĩni kĩa magego giiki.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Njiguĩrai tha, inyuĩ arata akwa, iguai tha,

\par }{\QB nĩgũkorwo guoko kwa Ngai nĩkũngũthĩte.


\par }{\Q \VS{22}Mũthingatanaga na niĩ o ta ũrĩa Mũrungu aathingataga nĩkĩ?

\par }{\QB Mũtirĩ mũraiganwo nĩ nyama ciakwa?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“Naarĩ korwo ciugo ciakwa nĩciandĩkĩtwo,

\par }{\QB igakĩandĩkwo ibuku-inĩ rĩa gĩkũnjo,


\par }{\Q \VS{24}igakarwo na karamu ga kĩgera igũrũ rĩa ngocorai,

\par }{\QB kana igakururwo rwaro-inĩ rwa ihiga itũũre nginya tene!


\par }{\Q \VS{25}Nĩnjũũĩ atĩ Mũngũũri arĩ muoyo,

\par }{\QB na atĩ marigĩrĩrio-inĩ nĩwe ũkaarũgama thĩ ĩno.


\par }{\Q \VS{26}Nakĩo gĩkonde gĩkĩ gĩakwa kĩarĩkia gũthira,

\par }{\QB na mwĩrĩ ũyũ wa nyama ũkorwo ũtarĩ ho,

\par }{\QB hĩndĩ ĩyo nĩ ngoona Ngai;


\par }{\Q \VS{27}niĩ mwene nĩngamwĩonera na maitho,

\par }{\QB niĩ mwene, ti mũndũ ũngĩ.

\par }{\QB Ĩ ngoro yakwa ndĩkĩrĩ na wendo mũnene!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}“Mũngiuga atĩrĩ, ‘Ĩ nĩtũthingatane nake,

\par }{\QB kuona atĩ nĩwe kĩhumo gĩa thĩĩna ũyũ,’


\par }{\Q \VS{29}inyuĩ ene nĩmwagĩrĩirwo nĩ gwĩtigĩra rũhiũ rwa njora;

\par }{\QB nĩgũkorwo mangʼũrĩ nĩmakarehithia kũherithanio na rũhiũ rwa njora,

\par }{\QB na hĩndĩ ĩyo nĩmũkamenya atĩ nĩ kũrĩ ũtuanĩri wa ciira.”




\par }\Chap{20}{\SH Mĩario ya Zofaru
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Zofaru ũrĩa Mũnaamathi agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Meciiria makwa nĩ mathĩĩnĩku, na nĩkĩo ngũcookia,

\par }{\QB nĩ ũndũ nĩndangĩkĩte mũno.


\par }{\Q \VS{3}Ndĩraigua irũithia rĩa kũnjonorithia,

\par }{\QB naguo ũmenyo wakwa nĩũranjĩkĩra hinya wa gũcookia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Ti-itherũ nĩũũĩ ũrĩa gũtũire kuuma tene

\par }{\QB rĩrĩa mũndũ aigirwo gũkũ thĩ ĩno,


\par }{\Q \VS{5}atĩ kũrũũhia kwa arĩa aaganu no gwa kahinda,

\par }{\QB o nakĩo gĩkeno kĩa andũ arĩa matooĩ Ngai no gĩa kahinda kanini.


\par }{\Q \VS{6}O na gũtuĩka mwĩtĩĩo wake nĩ ũkinyaga o igũrũ,

\par }{\QB naguo mũtwe wake ũkahutia matu-rĩ,


\par }{\Q \VS{7}agaathira nginya tene o ta mai make mwene;

\par }{\QB arĩa manamuona mooragie atĩrĩ, ‘Kaĩ aathiire kũ?’


\par }{\Q \VS{8}Airagĩria ta kĩroto, akaaga kuoneka rĩngĩ,

\par }{\QB akaingatwo ta kĩoneki kĩa ũtukũ.


\par }{\Q \VS{9}Riitho rĩrĩa rĩamuonaga rĩtikamuona rĩngĩ;

\par }{\QB harĩa aaikaraga hatikamuona rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{10}Ciana ciake ikaageragia kwĩiguithania na athĩĩni;

\par }{\QB moko make mwene no nginya magaacookia ũtonga wake kũrĩa aaũrutire.


\par }{\Q \VS{11}Hinya wa wĩthĩ ũrĩa ũiyũrĩte mahĩndĩ-inĩ make

\par }{\QB ũgaakoma hamwe nake rũkũngũ-inĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“O na gũtuĩka ũũru ũrĩ mũrĩo ũrĩ kanua gake,

\par }{\QB na nĩaũhithaga rungu rwa rũrĩmĩ rwake,


\par }{\Q \VS{13}o na gũtuĩka ndangĩhota kũũrekia

\par }{\QB na aũigaga kanua gake-rĩ,


\par }{\Q \VS{14}irio ciake nĩikarũra irĩ nda yake;

\par }{\QB igaatuĩka ũrũrũ wa nduĩra thĩinĩ wake.


\par }{\Q \VS{15}Nĩagatahĩka ũtonga ũrĩa ameretie;

\par }{\QB Mũrungu nĩagatũma aũtahĩke.


\par }{\Q \VS{16}Nĩakoonga thumu wa nyoka;

\par }{\QB magego ma nyoka nĩmo makaamũũraga.


\par }{\Q \VS{17}Ndagakenera tũrũũĩ,

\par }{\QB njũũĩ iria ithereraga ũũkĩ na ngorono.


\par }{\Q \VS{18}Kĩndũ kĩrĩa anogeire no nginya agagĩcookia atakĩrĩte;

\par }{\QB ndagakenera uumithio wa wonjoria wake.


\par }{\Q \VS{19}Nĩgũkorwo nĩahinyĩrĩirie athĩĩni, akamatiga matarĩ na kĩndũ;

\par }{\QB nĩatunyanĩte nyũmba iria ataakire.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Ti-itherũ merirĩria make matingĩthira;

\par }{\QB ndangĩĩhonokia na indo iria eigĩire.


\par }{\Q \VS{21}Gũtirĩ kĩndũ atigĩirio gĩa kũrĩa;

\par }{\QB ũtonga wake ndũgatũũra.


\par }{\Q \VS{22}Hĩndĩ ĩrĩa aiganĩire nĩ ũndũ wa kũingĩhia indo, mĩnyamaro nĩĩkamũnyiita;

\par }{\QB ũkĩa nĩũkamũkora na nditi nene.


\par }{\Q \VS{23}Hĩndĩ ĩrĩa aiyũrĩtie nda yake-rĩ,

\par }{\QB nĩguo Ngai akaarekereria marakara make mahiũ mamũkore

\par }{\QB na amuurĩrie mahũũra make.


\par }{\Q \VS{24}O na angĩũrĩra indo cia mbaara cia kĩgera,

\par }{\QB akaarathwo na mũguĩ wa gĩcango.


\par }{\Q \VS{25}Aũcomoraga kuuma ngʼongʼo wake,

\par }{\QB mũtheece ũcio mũkengu akaũcomora kuuma ini-inĩ rĩake.

\par }{\Q Imakania nĩikamũkorerera;


\par }{\QB \VS{26}nduma nene nĩyetereire igĩĩna ciake.

\par }{\Q Mwaki ũtarĩ mũhurutĩre nĩũkamũcina,

\par }{\QB na ũniine kĩrĩa gĩtigaire thĩinĩ wa hema yake.


\par }{\Q \VS{27}Igũrũ nĩrĩkaguũria wĩhia wake;

\par }{\QB thĩ nayo nĩĩkarahũka ĩmũũkĩrĩre.


\par }{\Q \VS{28}Kĩguũ nĩgĩgathereria nyũmba yake,

\par }{\QB indo cia nyũmba yake ithererio nĩ kĩguũ mũthenya ũcio wa mangʼũrĩ ma Ngai.


\par }{\Q \VS{29}Ũcio nĩguo ũndũ ũrĩa Ngai agayagĩra arĩa aaganu,

\par }{\QB igai rĩrĩa maathĩrĩirwo nĩ Mũrungu.”




\par }\Chap{21}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Thikĩrĩriai wega ciugo ciakwa;

\par }{\QB rekei ũndũ ũyũ ũtuĩke nĩguo mũkũũhooreria naguo.


\par }{\Q \VS{3}Ngirĩrĩriai na niĩ njarie,

\par }{\QB na ndaarĩkia kwaria-rĩ, mũgĩcooke mũũnyũrũrie.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Niĩ-rĩ, kaĩ mateta makwa meerekeirio mũndũ?

\par }{\QB Ngũkĩaga kũremwo nĩ gũkirĩrĩria nĩkĩ?


\par }{\Q \VS{5}Ta ndorai mũgege;

\par }{\QB mwĩnyiite tũnua twanyu na moko nĩ kũmaka.


\par }{\Q \VS{6}Ndĩciiragia ũhoro ũyũ ngamaka mũno;

\par }{\QB ngethithimũkwo nĩ mwĩrĩ, ngambĩrĩria kũinaina.


\par }{\Q \VS{7}Atĩrĩ, andũ arĩa aaganu marekagwo matũũre muoyo nĩkĩ,

\par }{\QB magakũra o na magakĩrĩrĩria kũgĩa na ũhoti?


\par }{\Q \VS{8}Nĩmeonagĩra ciana ciao ikĩgaacĩra kũu marĩ,

\par }{\QB makoona rũciaro rwao rũkĩĩhaanda mbere ya maitho mao.


\par }{\Q \VS{9}Mĩciĩ yao ĩikaraga ĩgitĩirwo na ĩtarĩ na guoya;

\par }{\QB naruo rũthanju rwa Ngai rũtimahũũraga.


\par }{\Q \VS{10}Ndegwa ciao itiagaga kũgwatia;

\par }{\QB ngʼombe ciao iciaraga, na itihunaga.


\par }{\Q \VS{11}Moimagaragia twana twao tũingĩ o ta rũũru;

\par }{\QB ciana icio ciao ikaina igĩtũrũhaga.


\par }{\Q \VS{12}Nao o ene mainaga makĩhũũraga tũhembe na inanda cia mũgeeto;

\par }{\QB mekenagia na mũgambo wa mũtũrirũ.


\par }{\Q \VS{13}Matũũraga mĩaka yao magaacĩire,

\par }{\QB na magathiĩ mbĩrĩra-inĩ marĩ na thayũ.


\par }{\Q \VS{14}Na no-o meeraga Mũrungu atĩrĩ, ‘Thiĩ! Tigana na ithuĩ!

\par }{\QB Tũtikwenda kũmenya njĩra ciaku.


\par }{\Q \VS{15}Mwene-Hinya-Wothe nĩwe ũ, atĩ nĩguo tũmũtungatagĩre?

\par }{\QB Tũkũgunĩka nakĩ tũngĩmũhooya?’


\par }{\Q \VS{16}No rĩrĩ, kũgaacĩra kwao gũtirĩ moko-inĩ mao ene,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio niĩ njikaraga haraaya na kĩrĩra kĩa andũ arĩa aaganu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“Na rĩrĩ, nĩ maita maigana tawa wa arĩa aaganu ũhoragio?

\par }{\QB Nĩ maita maigana makoragwo nĩ mũtino,

\par }{\QB na nĩ maita maigana Ngai amagayagĩra ruo nĩ kũmarakarĩra?


\par }{\Q \VS{18}Nĩ maita maigana matuĩkaga ta nyeki nyũmũ ĩkũhurutwo nĩ rũhuho,

\par }{\QB o na kana ta maragara marĩa mombũragwo nĩ kĩhuhũkanio?


\par }{\Q \VS{19}Kuugagwo atĩrĩ, ‘Ngai aigagĩra ciana iherithia rĩa ithe wao.’

\par }{\QB No rĩrĩ, nĩ kaba Ngai aherithie mũndũ ũcio we mwene,

\par }{\QB nĩguo amenye nĩehĩtie!


\par }{\Q \VS{20}Maitho make nĩmeyonere mwanangĩko wake mwene;

\par }{\QB nĩarekwo akunde mangʼũrĩ ma Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\Q \VS{21}Nĩ ũndũ-rĩ, anga no eetangaga ha ũhoro wa andũ ake

\par }{\QB arĩa agaatiga na thuutha, matukũ make maathira?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“Nĩ kũrĩ mũndũ o na ũmwe ũngĩhota kũruta Mũrungu atĩ nĩguo agĩe na ũmenyo,

\par }{\QB kuona atĩ Mũrungu nĩwe ũtuanagĩra ciira, o na agatuĩra arĩa atũũgĩirie mũno?


\par }{\Q \VS{23}Nĩ kũrĩ mũndũ ũkuuaga arĩ na hinya wake wothe,

\par }{\QB arĩ mũgitĩre wega biũ, na arĩ na thayũ,


\par }{\Q \VS{24}mwĩrĩ wake ũheetwo irio wega,

\par }{\QB na mahĩndĩ ma mĩthiimo yake marĩ o maigũ.


\par }{\Q \VS{25}Mũndũ ũngĩ agakua arĩ na marũrũ ma ngoro,

\par }{\QB atarĩ aakenera kĩndũ kĩega o na kĩ.


\par }{\Q \VS{26}Makomaga o ro ũndũ ũmwe tĩĩri-inĩ,

\par }{\QB na eerĩ-rĩ, igunyũ ikamahumbĩra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“Niĩ nĩnjũũĩ wega ũrĩa mũreciiria,

\par }{\QB ngamenya mathugunda manyu maakũhĩtĩria namo.


\par }{\Q \VS{28}Mũrooria atĩrĩ, ‘Rĩu nyũmba ya mũndũ ũrĩa mũnene ĩkĩrĩ ha,

\par }{\QB na hema ĩrĩa andũ aaganu maratũũraga-rĩ, ĩkĩrĩ ha?’


\par }{\Q \VS{29}Kaĩ mũtarĩ muoria andũ arĩa mathiiaga ngʼendo?

\par }{\QB Kaĩ mũtarũmbũyagia ũrĩa mamwĩraga:


\par }{\Q \VS{30}atĩ mũndũ ũrĩa mwaganu nĩ aiguagĩrwo tha mũthenya wa mũtino,

\par }{\QB atĩ nĩahonokagio mũthenya wa mangʼũrĩ?


\par }{\Q \VS{31}Nũũ ũreganaga na mĩtugo ya mũndũ mwaganu maitho-inĩ make?

\par }{\QB Nũũ ũmũrĩhagia kũringana na maũndũ marĩa aaneka?


\par }{\Q \VS{32}Atwaragwo mbĩrĩra-inĩ,

\par }{\QB nayo mbĩrĩra yake ĩkarangagĩrwo.


\par }{\Q \VS{33}Tĩĩri wa gĩtuamba nĩũrĩ mũrĩo harĩ we;

\par }{\QB andũ othe nĩwe marũmagĩrĩra,

\par }{\QB na kĩrĩndĩ gĩtangĩtarĩka gĩgathiiaga mbere yake.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“Mwakĩhota atĩa kũũhooreria na ndeto cia tũhũ?

\par }{\QB Hatirĩ kĩndũ gĩtigaru harĩ macookio manyu tiga o maheeni!”




\par }\Chap{22}{\SH Mĩario ya Elifazu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Elifazu ũrĩa Mũtemaani agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Mũndũ aahota kũguna Mũrungu?

\par }{\QB O na mũndũ mũũgĩ-rĩ, akĩhota kũmũguna?


\par }{\Q \VS{3}Nĩ gĩkeno kĩrĩkũ ũthingu waku ũngĩrehere Mwene-Hinya-Wothe?

\par }{\QB Nĩ uumithio ũrĩkũ angĩgĩa naguo angĩkorwo mĩthiĩre yaku ndĩrĩ ũcuuke?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Arakũrũithia na agagũthitanga

\par }{\QB nĩ ũndũ wa wĩtigĩri Ngai waku?


\par }{\Q \VS{5}Githĩ waganu waku ti mũnene?

\par }{\QB Mehia maku-rĩ, makĩrĩ mũthia?


\par }{\Q \VS{6}Wetirie ũgitĩri kuuma kũrĩ ariũ a thoguo hatarĩ gĩtũmi;

\par }{\QB nĩwaũrire andũ nguo, ũkĩmatiga njaga.


\par }{\Q \VS{7}Arĩa anogu ndwamaheire maaĩ,

\par }{\QB na nĩwaimire arĩa ahũtu irio,


\par }{\Q \VS{8}o na gũtuĩka warĩ mũndũ ũrĩ hinya, ũrĩ na mĩgũnda:

\par }{\QB mũndũ ũheetwo gĩtĩĩo, na watũũraga kuo.


\par }{\Q \VS{9}Nĩwaingatire atumia a ndigwa matarĩ na kĩndũ,

\par }{\QB na ũkĩniina hinya wa arĩa matarĩ na maithe.


\par }{\Q \VS{10}Nĩkĩo ũthiũrũrũkĩirio nĩ mĩtego,

\par }{\QB nĩkĩo thĩĩna wa narua ũkũmakagia,


\par }{\Q \VS{11}nĩkĩo ũtumanĩirwo nĩ nduma, ũkaremwo nĩkuona,

\par }{\QB na nokĩo mũiyũro wa maaĩ ũkũhubanĩirie.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“Githĩ Ngai ndarĩ o kũu igũrũ o igũrũ?

\par }{\QB O na ta kĩone ũrĩa njata iria irĩ igũrũ mũno itũũgĩrĩte!


\par }{\Q \VS{13}No rĩrĩ, wee ũroiga atĩrĩ, ‘Mũrungu nĩ atĩa angĩmenya?

\par }{\QB No atuanĩre ciira nduma-inĩ ta ĩno?


\par }{\Q \VS{14}Matu matumanu nĩmamũhumbĩrĩte,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio ndangĩtuona rĩrĩa egũceera kũu igũrũ gacũmbĩrĩ.’


\par }{\Q \VS{15}Ũgũtũũra ũgeraga o njĩra ya tene

\par }{\QB ĩrĩa andũ aaganu managerera?


\par }{\Q \VS{16}Nĩmahuririo ihinda rĩao rĩtanakinya,

\par }{\QB mĩthingi yao ĩgĩthererio nĩ mũiyũro wa maaĩ.


\par }{\Q \VS{17}Nao meerire Mũrungu atĩrĩ, ‘Tigana na ithuĩ!

\par }{\QB Mwene-Hinya-Wothe-rĩ, angĩtwĩka atĩa?’


\par }{\Q \VS{18}No rĩrĩ, nĩwe waiyũririe nyũmba ciao na indo njega,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio niĩ njikaraga haraaya na kĩrĩra kĩa andũ arĩa aaganu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}“Andũ arĩa athingu nĩmeyonagĩra mwanangĩko wa acio aaganu, magakena;

\par }{\QB arĩa matarĩ na ũũru mekĩte mamanyũrũragia makiugaga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{20}‘Ti-itherũ thũ ciitũ nĩnyanange,

\par }{\QB mwaki nĩũcinĩte ũtonga wao.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Athĩkĩra Ngai ũikare ũrĩ na thayũ nake,

\par }{\QB ũndũ ũyũ nĩguo ũgaakũrehere ũgaacĩru.


\par }{\Q \VS{22}Ĩtĩkĩra ũrutani wa kanua gake,

\par }{\QB na ũige ciugo ciake ngoro-inĩ yaku.


\par }{\Q \VS{23}Ũngĩcookerera ũcio Mwene-Hinya-Wothe,

\par }{\QB nĩegũkwamũkĩra; ũngĩeheria waganu kũraya na hema yaku,


\par }{\Q \VS{24}na ũte ngũmba ciaku cia thahabu rũkũngũ-inĩ,

\par }{\QB na thahabu yaku ya Ofiri ũmĩte na kũu ndwaro-inĩ cia mahiga kũu mũkuru-inĩ,


\par }{\Q \VS{25}hĩndĩ ĩyo ũcio Mwene-Hinya-Wothe agaatuĩka thahabu yaku,

\par }{\QB na atuĩke betha ĩrĩa njega mũno harĩ we.


\par }{\Q \VS{26}Ti-itherũ, hĩndĩ ĩyo nĩũkona gĩkeno thĩinĩ wa ũcio Mwene-Hinya-Wothe,

\par }{\QB na nĩũgatiirĩra Ngai ũthiũ waku.


\par }{\Q \VS{27}Nĩũkamũhooya, nake nĩagakũigua,

\par }{\QB nawe nĩũkahingia mĩĩhĩtwa yaku.


\par }{\Q \VS{28}Ũrĩa watua wĩkwo nĩguo ũrĩkagwo,

\par }{\QB naguo ũtheri nĩ ũkaara njĩra-inĩ ciaku.


\par }{\Q \VS{29}Hĩndĩ ĩrĩa andũ angĩ manyiihio, nawe ũkoiga, ‘Nĩmatũũgĩrio!’

\par }{\QB Hĩndĩ ĩyo nĩakahonokia arĩa makuĩte ngoro.


\par }{\Q \VS{30}Nĩakahonokia o na ũrĩa ũrĩ na ũcuuke,

\par }{\QB ahonokio nĩ ũndũ wa ũtheru wa moko maku.”




\par }\Chap{23}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“O na ũmũthĩ gũteta gwakwa no kũrũrũ;

\par }{\QB guoko gwake nĩkũnditũhĩire o na ngĩcaayaga ũguo.


\par }{\Q \VS{3}Naarĩ korwo nĩnjũũĩ kũrĩa ingĩmuona;

\par }{\QB Naarĩ korwo no hote gũthiĩ kũrĩa aikaraga!


\par }{\Q \VS{4}Ingĩĩyarĩrĩria harĩ we,

\par }{\QB njiyũrie kanua gakwa ihooto.


\par }{\Q \VS{5}No nyende kũmenya ũrĩa angĩĩnjookeria,

\par }{\QB ndĩcũũranie ũrĩa angĩnjĩĩra.


\par }{\Q \VS{6}No anjũkĩrĩre na ũhoti wake mũnene?

\par }{\QB Aca, ndangĩhatĩrĩria na thitango.


\par }{\Q \VS{7}Hau-rĩ, mũndũ mũrũngĩrĩru no atware ciira wake mbere yake,

\par }{\QB na niĩ njohorithio kuuma kũrĩ mũnjiirithia nginya tene.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“No rĩrĩ, ingĩthiĩ mwena wa irathĩro, we ndarĩ kuo;

\par }{\QB ingĩthiĩ mwena wa ithũĩro, ndiramuona.


\par }{\Q \VS{9}Hĩndĩ ĩrĩa arĩ wĩra-inĩ mwena wa gathigathini, ndimuonaga;

\par }{\QB rĩrĩa athiĩ mwena wa gũthini, ndimuonaga o na hanini.


\par }{\Q \VS{10}Nowe-rĩ, nĩooĩ njĩra ĩrĩa ngeragĩra;

\par }{\QB aarĩkia kũngeria, ngoima haana o ta thahabu.


\par }{\Q \VS{11}Magũrũ makwa moimĩte makinya make thuutha;

\par }{\QB nũmagĩrĩra njĩra yake itekwahũka na mwena.


\par }{\Q \VS{12}Niĩ nditiganĩirie maathani ma mĩromo yake;

\par }{\QB njĩkĩrĩire ciugo cia kanua gake gũkĩra irio ciakwa cia o mũthenya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“No rĩrĩ, arũgamaga arĩ o wiki; nũũ ũngĩhota kũregana nake?

\par }{\QB Ekaga o ũrĩa ekwenda.


\par }{\Q \VS{14}Ahingagia ũndũ ũrĩa anduĩrĩire,

\par }{\QB na arĩ o na mĩbango mĩingĩ ta ĩyo anjigĩire.


\par }{\Q \VS{15}Kĩu nĩkĩo gĩtũmĩte nyiitwo nĩ kĩmako ndĩ mbere yake;

\par }{\QB ndeciiria maũndũ macio mothe-rĩ, ngamwĩtigĩra.


\par }{\Q \VS{16}Mũrungu nĩatũmĩte ngoro yakwa yũrwo nĩ hinya;

\par }{\QB ũcio Mwene-Hinya-Wothe nĩatũmĩte nyiitwo nĩ guoya.


\par }{\Q \VS{17}No rĩrĩ, ndikirĩtio nĩ nduma,

\par }{\QB ĩĩ nduma ĩyo ndumanu ĩhumbĩrĩte ũthiũ wakwa.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{24}{\Q \VerseOne{1}“Nĩ kĩĩ kĩgiragia Mwene-Hinya-Wothe araarĩrie mahinda ma ciira?

\par }{\QB Nĩ kĩĩ gĩtũmaga arĩa mamũũĩ meterere mĩthenya ta ĩyo o tũhũ?


\par }{\Q \VS{2}Kũrĩ andũ meeheragia mahiga ma mũhaka,

\par }{\QB na makarĩithia ndũũru cia mahiũ iria maiyĩte.


\par }{\Q \VS{3}Moyaga ndigiri ya mwana wa ngoriai,

\par }{\QB na magakuua ndegwa ya mũtumia wa ndigwa ĩtuĩke ya kũrũgamĩrĩra thiirĩ wao.


\par }{\Q \VS{4}Nĩ meeheragia andũ arĩa abatari njĩra-inĩ,

\par }{\QB na makahatĩrĩria athĩĩni othe a bũrũri magatũma mathiĩ makehithe.


\par }{\Q \VS{5}O ta njagĩ cia werũ,

\par }{\QB noguo andũ arĩa athĩĩni marokagĩra wĩra wa kũhaara kĩndũ gĩa kũrĩa;

\par }{\QB kũu bũrũri ũrĩa ũtagĩaga kĩndũ nĩkuo marutaga irio cia kũhe ciana ciao.


\par }{\Q \VS{6}Monganagia ngaragatha mĩgũnda-inĩ,

\par }{\QB na makahaara matigari mĩgũnda ya mĩthabibũ ya arĩa aaganu.


\par }{\Q \VS{7}Maraaraga njaga nĩ kwaga nguo;

\par }{\QB matirĩ kĩndũ gĩa kwĩhumbĩra rĩrĩa kwagĩa heho.


\par }{\Q \VS{8}Maconjoragio nĩ mbura ya irĩma-inĩ,

\par }{\QB nao makenyiitĩrĩra mahiga nĩ ũndũ wa kwaga ha kwĩyũa.


\par }{\Q \VS{9}Mahuragia mwana wa ngoriai kuuma nyondo-inĩ;

\par }{\QB nako gakenge ka mũthĩĩni gatahagwo nĩ ũndũ wa thiirĩ.


\par }{\Q \VS{10}Mathiiaga njaga nĩ kwaga nguo;

\par }{\QB makuuaga itĩĩa cia ngano, no magatigwo marĩ o ahũtu.


\par }{\Q \VS{11}Mahihagĩra ndamaiyũ mĩtaro-inĩ;

\par }{\QB nĩo makinyangaga ihihĩro cia ndibei o magĩkuaga nĩ nyoota.


\par }{\Q \VS{12}Mũcaayo wa arĩa marakua nĩũraiguuo ũkiuma itũũra inene,

\par }{\QB nayo mĩoyo ya arĩa agurarie no gũkaya ĩrakaya ĩkĩenda ũteithio.

\par }{\QB No Ngai gũtirĩ mũndũ aratuĩra ciira nĩ ũndũ wa gwĩka ũũru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Nĩ kũrĩ andũ arĩa mareganaga na ũtheri,

\par }{\QB na matiũĩ njĩra ciaguo,

\par }{\QB o na kana magaikara tũcĩra-inĩ twaguo.


\par }{\Q \VS{14}Hĩndĩ ĩrĩa gwatuka-rĩ,

\par }{\QB mũũragani ookagĩra akooraga athĩĩni na abatari;

\par }{\QB ningĩ ũtukũ agatuĩka ta mũici.


\par }{\Q \VS{15}Riitho rĩa gĩtharia rĩetagĩrĩra kũgĩe mairia;

\par }{\QB kĩĩraga atĩrĩ, ‘Gũtirĩ riitho o na rĩmwe rĩngĩnyona,’

\par }{\QB na gĩgaikara kĩĩhithĩte ũthiũ.


\par }{\Q \VS{16}Rĩrĩa kũrĩ nduma-rĩ, nĩguo andũ matuaga nyũmba,

\par }{\QB no mũthenya magatinda mehingĩire;

\par }{\QB matiendaga ũndũ wa ũtheri.


\par }{\Q \VS{17}Nĩgũkorwo andũ acio othe-rĩ, nduma ĩrĩa ndumanu nĩyo rũciinĩ rwao;

\par }{\QB magĩaga ũrata na imakania cia nduma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“No rĩrĩ, o nĩ mũhũũyũ ũrĩa ũrerete igũrũ rĩa maaĩ;

\par }{\QB igai rĩao bũrũri-inĩ nĩ irume,

\par }{\QB na nĩ ũndũ ũcio gũtirĩ mũndũ ũthiiaga mĩgũnda-inĩ ya mĩthabibũ.


\par }{\Q \VS{19}O ta ũrĩa riũa na ũrugarĩ iniinaga maaĩ ma tharunji-rĩ,

\par }{\QB ũguo noguo mbĩrĩra ĩhuragia arĩa mehĩtie.


\par }{\Q \VS{20}Nayo nda ĩrĩa yamaciarire ĩkariganĩrwo nĩo,

\par }{\QB igunyũ nacio ikamarĩa;

\par }{\Q andũ arĩa aaganu maticookaga kũririkanwo,

\par }{\QB no moinangagwo ta mũtĩ.


\par }{\Q \VS{21}Marĩĩaga indo cia mũtumia thaata na ũrĩa ũtarĩ kaana,

\par }{\QB na matiiguagĩra mũtumia wa ndigwa tha.


\par }{\Q \VS{22}No Ngai, nĩ ũndũ wa ũhoti wake, nĩakururagia arĩa marĩ hinya;

\par }{\QB o na mangĩĩhaanda wega-rĩ, matirĩ na mwĩhoko atĩ nĩmagatũũra muoyo.


\par }{\Q \VS{23}We no ametĩkĩrie maikare mahurũkĩte makĩĩiguaga ta matarĩ na ũgwati,

\par }{\QB no maitho make nĩmacũthagĩrĩria njĩra ciao.


\par }{\Q \VS{24}Nĩgũkorwo matũũgagĩrio o kahinda kanini, magacooka makeehera;

\par }{\QB maikũrũkagio na magakua o ta andũ arĩa angĩ othe;

\par }{\QB makeeheragio o ta igira cia ngano.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}“Akorwo ũguo tiguo gũtariĩ-rĩ, nũũ ũngĩonania atĩ nĩndaheenania,

\par }{\QB na agĩtue ciugo ciakwa cia tũhũ?”




\par }\Chap{25}{\SH Mĩario ya Bilidadi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Bilidadi ũrĩa Mũshuhi agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Wathani na gwĩtigĩrwo nĩ cia Ngai;

\par }{\QB nĩwe ũhaandaga watho kũu igũrũ o igũrũ mũno.


\par }{\Q \VS{3}Mbũtũ ciake no itarĩke?

\par }{\QB Nũũ ũtaaragĩrwo nĩ ũtheri wake?


\par }{\Q \VS{4}Mũndũ aakĩhota atĩa gũkorwo arĩ mũthingu mbere ya Mũrungu?

\par }{\QB Mũndũ ũciarĩtwo nĩ mũndũ-wa-nja-rĩ, akĩhota atĩa gũtuĩka mũtheru?


\par }{\Q \VS{5}Angĩkorwo o na mweri ti mũcangararu,

\par }{\QB na njata ti theru maitho-inĩ make-rĩ,


\par }{\Q \VS{6}mũndũ na no ta kĩgunyũ, o we mũrũ wa mũndũ-rĩ,

\par }{\QB ndakĩrĩ mũnyiihĩre mũno makĩrĩa!”




\par }\Chap{26}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookia atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Kaĩ ũrĩ gũteithia ũrĩa ũtarĩ na ũhoti-ĩ!

\par }{\QB Kaĩ ũrĩ kũhonokia guoko kũrĩa gũtarĩ na hinya-ĩ!


\par }{\Q \VS{3}Kaĩ ũrĩ gũtaara mũndũ ũtarĩ na ũũgĩ-ĩ!

\par }{\QB Na atĩrĩ, kaĩ nĩwonanĩtie ũmenyo mũnene-ĩ!


\par }{\Q \VS{4}Nũũ wagũteithia kwaria ciugo icio?

\par }{\QB Na nĩ roho waũ waria na kanua gaku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Arĩa akuũ marĩ na ruo rũnene,

\par }{\QB o acio marĩ rungu rwa maaĩ na kĩrĩa gĩothe gĩtũũraga kuo.


\par }{\Q \VS{6}Gĩkuũ nĩkĩguũranie mbere ya Ngai;

\par }{\QB mwanangĩko ũikarĩte ũtarĩ mũhumbĩre.


\par }{\Q \VS{7}Atambũrũkagia matu ma mwena wa gathigathini igũrũ rĩa kũndũ gũtarĩ kĩndũ;

\par }{\QB nayo thĩ ndarĩ kĩndũ amĩcunjurĩtie nakĩo.


\par }{\Q \VS{8}Athayaga maaĩ thĩinĩ wa matu make,

\par }{\QB no matu macio matingĩtembũrwo nĩ ũritũ wamo.


\par }{\Q \VS{9}Ahumbagĩra ũthiũ wa mweri rĩrĩa waiganana,

\par }{\QB agatambũrũkia matu make igũrũ rĩaguo.


\par }{\Q \VS{10}Nĩekĩrĩte rũkiriri igũrũ rĩa maaĩ,

\par }{\QB rũkahakania ũtheri na nduma.


\par }{\Q \VS{11}Itugĩ iria itiirĩrĩire igũrũ nĩ ithingithaga,

\par }{\QB ikagegearaga nĩ ũndũ wa ikũũmana rĩake.


\par }{\Q \VS{12}Nĩoirugire maaĩ ma iria na ũndũ wa hinya wake;

\par }{\QB na nĩ ũndũ wa ũũgĩ wake nĩatinaangirie Rahabu tũcunjĩ.


\par }{\Q \VS{13}Mĩhũmũ yake nĩyo yathakaririe igũrũ;

\par }{\QB guoko gwake nĩ gwatheecire nyoka ĩrĩa ĩnyororokaga na ihenya.


\par }{\Q \VS{14}Atĩrĩrĩ, ĩno no mĩthia ya mawĩra make;

\par }{\QB kaĩ no kamũheehũ kanini tũiguaga ka ũhoro wake-ĩ!

\par }{\QB Nũũ ũngĩgĩtaũkĩrwo nĩ marurumĩ ma ũhoti wake?”




\par }\Chap{27}{\PP \VerseOne{1}Nake Ayubu agĩthiĩ na mbere na mĩario yake, akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Ti-itherũ o ta ũrĩa Mũrungu atũũraga muoyo, o we ũnyimĩte kĩhooto,

\par }{\QB ũcio Mwene-Hinya-Wothe, ũrĩa ũtũmĩte ngĩe na ũrũrũ ngoro-inĩ-rĩ,


\par }{\Q \VS{3}hĩndĩ ĩrĩa yothe niĩ ngũtũũra muoyo,

\par }{\QB nayo mĩhũmũ ya Ngai ĩrĩ maniũrũ-inĩ makwa,


\par }{\Q \VS{4}mĩromo yakwa ndĩkaaria maũndũ ma waganu,

\par }{\QB na rũrĩmĩ rwakwa rũtikaaria maheeni.


\par }{\Q \VS{5}Niĩ ndigetĩkĩra atĩ nĩ inyuĩ mũrĩ na kĩhooto;

\par }{\QB nginya rĩrĩa ngaakua, ndigakaana ũkindĩrĩku wakwa.


\par }{\Q \VS{6}Nĩngũtũũria ũthingu wakwa na ndikaũrekia;

\par }{\QB thamiri yakwa ndĩkanjiirithia rĩrĩa rĩothe ngũtũũra muoyo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Thũ ciakwa irogĩtuĩka ta arĩa aaganu,

\par }{\QB arĩa marĩ muku na niĩ marotuĩka ta arĩa matarĩ kĩhooto!


\par }{\Q \VS{8}Tondũ-rĩ, kĩĩrĩgĩrĩro kĩa ũrĩa ũtarĩ mwĩtigĩri Ngai gĩkĩrĩ kĩrĩkũ akua,

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa Ngai ooya muoyo wake?


\par }{\Q \VS{9}Mũrungu nĩakĩiguaga gũkaya gwake

\par }{\QB rĩrĩa akorwo nĩ mĩnyamaro?


\par }{\Q \VS{10}Nĩakenagĩra ũcio Mwene-Hinya-Wothe?

\par }{\QB Nĩakayagĩra Ngai mahinda mothe?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Nĩngũmũruta ũhoro wĩgiĩ ũhoti wa Mũrungu;

\par }{\QB ndikũhitha njĩra cia Mwene-Hinya-Wothe.


\par }{\Q \VS{12}Inyuothe nĩmwĩoneire maũndũ macio.

\par }{\QB Ĩkĩrĩ yakĩ mĩario ĩno ĩtarĩ kĩene?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Ũũ nĩguo Mũrungu aathagĩrĩria arĩa aaganu,

\par }{\QB na nĩrĩo igai rĩrĩa mũndũ ũrĩa ũtarĩ tha aamũkagĩra kuuma kũrĩ Mwene-Hinya-Wothe:


\par }{\Q \VS{14}O na ciana ciake ciaingĩha atĩa, ciathĩrĩirio rũhiũ rwa njora;

\par }{\QB rũciaro rwake rũtikoona irio cia kũrũigana.


\par }{\QB \VS{15}Mũthiro nĩguo ũkaaninũkia arĩa agaatiga thuutha wake,

\par }{\QB na atumia ao a ndigwa matikamarĩrĩra.


\par }{\Q \VS{16}O na angĩonganĩrĩria betha ta rũkũngũ,

\par }{\QB na agĩe na nguo nyingĩ ta hĩba cia rĩũmba,


\par }{\Q \VS{17}kĩrĩa egũcookanĩrĩria gĩkehumbwo nĩ ũrĩa mũthingu,

\par }{\QB na arĩa matarĩ mahĩtia nĩo makaagayana betha yake.


\par }{\Q \VS{18}Nyũmba ĩrĩa aakaga no ta nyũmba ya kĩĩhuruta,

\par }{\QB ningĩ no ta gĩthũnũ gĩakĩtwo nĩ mũrangĩri.


\par }{\Q \VS{19}Agaakoma arĩ mũtongu, no ndagacooka gwĩka ũguo rĩngĩ;

\par }{\QB akaahingũra maitho akore gũtirĩ kĩndũ arĩ nakĩo.


\par }{\Q \VS{20}Imakania imũkoragĩrĩra ta mũiyũro wa maaĩ;

\par }{\QB kĩhuhũkanio gĩkaamũhuria ũtukũ.


\par }{\Q \VS{21}Rũhuho rwa mwena wa Irathĩro rũmuoyaga akabuĩria;

\par }{\QB rũmweheragia kũrĩa atũũraga.


\par }{\Q \VS{22}Rũmũhurutaga rũtarĩ na tha

\par }{\QB o rĩrĩa aroorĩra hinya waruo.


\par }{\Q \VS{23}Rũhũũraga hĩ rũkamũkenerera,

\par }{\QB na rũkagamba ta nyoka rũkamũruta kũrĩa atũũraga.”




\par }\PoetryChap{28}{\Q \VerseOne{1}“Nĩ kũrĩ handũ harĩa betha yenjagwo

\par }{\QB o na nĩ harĩ handũ harĩa thahabu ĩtheragĩrio.


\par }{\Q \VS{2}Kĩgera kĩrutagwo kuuma tĩĩri-inĩ,

\par }{\QB nakĩo gĩcango kĩrutagwo mahiga-inĩ gĩgatwekio.


\par }{\Q \VS{3}Mũndũ nĩkũniina aniinaga nduma;

\par }{\QB acaragia mahiga macio nginya kũrĩa kũriku mũno,

\par }{\QB o kũu nduma ĩrĩ ndumanu mũno.


\par }{\Q \VS{4}Mũndũ atũrĩkagia irima thĩ kũraya na kũrĩa andũ matũũraga,

\par }{\QB agakinya kũndũ kũrĩa mũndũ aariganĩirwo nĩgũthiiaga;

\par }{\QB kũu kũraihanĩrĩirie na andũ nĩkuo acunjuuraga akĩereeraga.\FTNT{*}{{\FR 28:4 }{\FT{Enji a marima magĩcaria tũhiga twa goro maikaragĩra itĩ ciacunjuuragio na mĩkanda.}}}


\par }{\Q \VS{5}Thĩ nĩkuo kuumaga irio,

\par }{\QB no na kũu thĩinĩ mũhuro kũgarũrũkĩte gũkahaana ta gũcinĩtwo na mwaki;


\par }{\Q \VS{6}mahiga-inĩ ma thĩ nĩkuo kuumaga yakuti ĩrĩa ya bururu,

\par }{\QB na mũthanga wayo ũkoragwo na ngũmba cia thahabu.


\par }{\Q \VS{7}Gũtirĩ nyoni ndĩa-nyama yũĩ gacĩra kau kahithe,

\par }{\QB na gatirĩ konwo nĩ riitho rĩa hũngũ.


\par }{\Q \VS{8}Nyamũ iria ciĩtĩĩaga itirĩ ciagathiĩra,

\par }{\QB o na gũtirĩ mũrũũthi ũkageragĩra.


\par }{\Q \VS{9}Guoko kwa mũndũ gũtharĩkagĩra gũkanyiita ihiga rĩa nyaigĩ,

\par }{\QB na gũkaguũria itina cia irĩma.


\par }{\Q \VS{10}Enjaga mungu ũgatũrĩkia rwaro rwa ihiga;

\par }{\QB maitho make makĩonaga igĩĩna ciaruo ciothe.


\par }{\Q \VS{11}Ethaga itwe cia njũũĩ,

\par }{\QB na indo iria hithe agaciumĩria ũtheri-inĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“No ũũgĩ-rĩ, ũngĩoneka kũ?

\par }{\QB Ũmenyo ũtũũraga kũ?


\par }{\Q \VS{13}Mũndũ ndangĩmenya thogora wa ũũgĩ;

\par }{\QB ndũngĩoneka bũrũri wa arĩa marĩ muoyo.


\par }{\Q \VS{14}Kũrĩa kũriku mũno kuugaga atĩrĩ, ‘Ndũrĩ thĩinĩ wakwa’;

\par }{\QB narĩo iria rĩkoiga atĩrĩ, ‘Ndũrĩ gũkũ gwakwa.’


\par }{\Q \VS{15}Ndũngĩgũrĩka na thahabu ĩrĩa therie mũno,

\par }{\QB kana thogora waguo ũthimwo na betha.


\par }{\Q \VS{16}Ndũngĩgũrĩka na thahabu ya Ofiri,

\par }{\QB kana ũgũrĩke na onigithi ĩrĩa ĩrĩ goro mũno,

\par }{\QB o na kana yakuti ĩrĩa ya bururu.


\par }{\Q \VS{17}Thahabu kana icicio-rĩ, itingĩhota kũgerekanio naguo;

\par }{\QB o na kana ũkũũranio na mathaga ma thahabu.


\par }{\Q \VS{18}Maricani kana ngenyekenyi iria cia goro itiagĩrĩire kũgwetanio naguo;

\par }{\QB thogora wa ũũgĩ ũkĩrĩte wa ruru ĩrĩa ndune.


\par }{\Q \VS{19}Yakuti ya Kushi ndĩngĩigananio naguo;

\par }{\QB o na ndũngĩgũrĩka na thahabu ĩrĩa therie mũno.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Hakĩrĩ ũguo-rĩ, ũũgĩ ũngĩkiuma nakũ?

\par }{\QB Ũmenyo ũtũũraga kũ?


\par }{\Q \VS{21}Nĩmũhithe kũrĩ maitho ma ciũmbe ciothe iria itũũraga muoyo,

\par }{\QB ũkahithwo o na nyoni cia rĩera-inĩ.


\par }{\Q \VS{22}Mwanangĩko na gĩkuũ ciugaga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘No mũhuhu waguo ũkinyĩte matũ-inĩ maitũ.’


\par }{\Q \VS{23}Ngai nĩooĩ njĩra ya gũthiĩ kũrĩa ũrĩ,

\par }{\QB na nowe wiki ũũĩ kũrĩa ũtũũraga,


\par }{\Q \VS{24}nĩgũkorwo nĩonaga mũthia wa thĩ,

\par }{\QB na nĩonaga maũndũ marĩa mothe marĩ rungu rwa igũrũ.


\par }{\Q \VS{25}Rĩrĩa aathimĩire rũhuho nditi yaruo,

\par }{\QB o na agĩthima maaĩ-rĩ,


\par }{\Q \VS{26}rĩrĩa aarutĩire mbura watho ĩrũmagĩrĩre,

\par }{\QB na agĩtemera rũheni na marurumĩ njĩra-rĩ,


\par }{\Q \VS{27}nake nĩonire ũũgĩ na akĩũthima;

\par }{\QB aũrũmirie na akĩũthuthuuria.


\par }{\Q \VS{28}Agĩcooka akĩĩra andũ atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Gwĩtigĩra Mwathani-rĩ, ũcio nĩguo ũũgĩ,

\par }{\QB Nakuo gũtheemaga ũũru nĩ ũmenyo.’ ”




\par }\Chap{29}{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu nĩathiire na mbere kwaria, akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Naarĩ korwo no haane ũrĩa ndaatariĩ mĩeri ĩrĩa ya tene,

\par }{\QB matukũ-inĩ marĩa Ngai aamenyagĩrĩra,


\par }{\Q \VS{3}rĩrĩa tawa wake wamũrĩkaga igũrũ rĩa mũtwe wakwa,

\par }{\QB na ũndũ wa ũtheri wake ngatuĩkanagĩria nduma-inĩ!


\par }{\Q \VS{4}Korwo ndariĩ ũrĩa ndatariĩ matukũ-inĩ marĩa ndagaacĩire biũ,

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa kuumĩrania ngoro na Ngai kwarathimaga nyũmba yakwa,


\par }{\Q \VS{5}rĩrĩa Mwene-Hinya-Wothe aarĩ hamwe na niĩ,

\par }{\QB nacio ciana ciakwa ikandigiicĩria,


\par }{\Q \VS{6}rĩrĩa gacĩra gakwa kaihũgĩtio nĩ kĩrimũ kĩa iria,

\par }{\QB naruo rwaro rwa ihiga rũgaatherũkagĩra tũrũũĩ twa maguta ma mũtamaiyũ!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}“Rĩrĩa ndaathiiaga kĩhingo-inĩ kĩa itũũra inene,

\par }{\QB na ngaikarĩra gĩtĩ gĩakwa hau kĩaraho-inĩ-rĩ,


\par }{\Q \VS{8}aanake maanyonaga makeehera,

\par }{\QB nao athuuri makarũgama,


\par }{\Q \VS{9}andũ arĩa anene maatigaga kwaria,

\par }{\QB makahumbĩra tũnua twao na moko;


\par }{\Q \VS{10}mĩgambo ya andũ arĩa marĩ igweta ĩgakirio,

\par }{\QB nacio nĩmĩ ciao ikanyiitana na karakara.


\par }{\Q \VS{11}Ũrĩa wothe wanjiguaga ngĩaria aaragia wega igũrũ rĩakwa,

\par }{\QB nao arĩa maanyonaga makangaathĩrĩria,


\par }{\Q \VS{12}nĩ ũndũ nĩndahatũraga arĩa athĩĩni maakaya mateithio,

\par }{\QB o na arĩa mataarĩ na maithe maagĩte mũndũ wa kũmateithia.


\par }{\Q \VS{13}Mũndũ agĩkua nĩandaathimaga;

\par }{\QB nĩndatũmaga ngoro ya mũtumia wa ndigwa ĩine.


\par }{\Q \VS{14}Ndehumbaga ũthingu ta nguo;

\par }{\QB ciira wa kĩhooto nĩguo warĩ nguo yakwa ya igũrũ, o na kĩremba gĩakwa.


\par }{\Q \VS{15}Nĩ niĩ ndaarĩ maitho ma arĩa atumumu,

\par }{\QB na magũrũ ma arĩa ithua.


\par }{\Q \VS{16}Ndaarĩ ithe wa arĩa abatari;

\par }{\QB nĩndaciiragĩrĩra o na mũndũ itooĩ.


\par }{\Q \VS{17}Ningĩ nĩndoinangaga magego ma arĩa aaganu,

\par }{\QB na ngahuria arĩa maarĩ magego-inĩ mao.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}“Ndeciiragia atĩrĩ, ‘Niĩ ngaakuĩra gwakwa nyũmba,

\par }{\QB matukũ makwa marĩ maingĩ ta mũthanga.


\par }{\Q \VS{19}Mĩri yakwa ĩgataamba ĩkinye maaĩ-inĩ,

\par }{\QB narĩo ireera rĩkoragwo honge-inĩ ciakwa ũtukũ wothe.


\par }{\Q \VS{20}Riiri wakwa ũgũtũũra werũhagio thĩinĩ wakwa,

\par }{\QB naguo ũta wakwa ũtũũre ũrĩ mwerũ guoko-inĩ gwakwa.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Andũ maathikagĩrĩria marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro,

\par }{\QB meetagĩrĩra kĩrĩra gĩakwa makirĩte.


\par }{\Q \VS{22}Ndaarĩkia kwaria-rĩ, matiacookaga kwaria;

\par }{\QB ciugo ciakwa ciatoonyaga matũ mao kahora ihooreire.


\par }{\Q \VS{23}Maanjetagĩrĩra ta andũ metereire mbura,

\par }{\QB na makanyua ciugo ciakwa o ta mbura ĩrĩa ya kũrigĩrĩria.


\par }{\Q \VS{24}Ndaamathekathekagia moorĩtwo nĩ hinya makaaga gwĩtĩkia;

\par }{\QB ũtheri wa ũthiũ wakwa warĩ wa bata mũno kũrĩ o.


\par }{\Q \VS{25}Nĩ niĩ ndamoonagia njĩra, ngaikaraga ta ndĩ mũnene wao;

\par }{\QB ndatũũraga ta mũthamaki arĩ gatagatĩ ga ita rĩake;

\par }{\QB ningĩ ndaatariĩ ta mũndũ ũrĩa ũhooragĩria arĩa maracakaya.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{30}{\Q \VerseOne{1}“No rĩu-rĩ, andũ ethĩ kũngĩra nĩmaanyũrũragia,

\par }{\QB arĩa o na itangĩendire gũturanĩra maithe mao

\par }{\QB na ngui ciakwa cia rũũru.


\par }{\Q \VS{2}Hinya wa moko mao ũngĩangʼunire nakĩ,

\par }{\QB kuona atĩ hinya wao nĩwamehereire?


\par }{\Q \VS{3}Nĩmathĩnĩkĩte nĩ ũndũ wa wagi na ngʼaragu,

\par }{\QB ũtukũ-rĩ, moorũũraga bũrũri mũngʼaru,

\par }{\QB bũrũri mwanangĩku ũkirĩte ihooru.


\par }{\Q \VS{4}Maahaaraga nyeni cia mahuti ma cumbĩ kuuma ihinga-inĩ,

\par }{\QB na irio ciao ciarĩ mĩri ya mũtĩ wa kĩhaato.


\par }{\Q \VS{5}Nĩmaingatirwo kuuma kũrĩ mũingĩ,

\par }{\QB makiugĩrĩrio ta maarĩ aici.


\par }{\Q \VS{6}Nĩmahatĩrĩirio maikarage mĩkuru-inĩ ya tũrũũĩ tũhũu,

\par }{\QB kũu ndwaro-inĩ cia mahiga na marima-inĩ marĩa marĩ thĩ.


\par }{\Q \VS{7}Maanagia ta nyamũ kũu ihinga-inĩ,

\par }{\QB makahatĩkanagĩra kũu mahuti-inĩ.


\par }{\Q \VS{8}Rũciaro rũtarĩ kĩene na rũtarĩ rĩĩtwa,

\par }{\QB nĩ rwarutũrũrirwo ruume kũu bũrũri-inĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Na rĩu ariũ ao maraanyũrũria na rwĩmbo;

\par }{\QB ngagĩtuĩka wa kuunagwo thimo nĩo.


\par }{\Q \VS{10}Nĩmathũire na magaikaraga haraihu na niĩ;

\par }{\QB matiĩtigagĩra kũnduĩra mata ũthiũ.


\par }{\Q \VS{11}Nĩ ũndũ rĩu Ngai nĩaregeretie ũta wakwa,

\par }{\QB na akandeehera mathĩĩna-rĩ,

\par }{\QB matirĩ ũndũ merigagĩrĩria gwĩka marĩ harĩa ndĩ.


\par }{\Q \VS{12}Mwena wakwa wa ũrĩo kũrĩ rũrĩrĩ rũratharĩkĩra;

\par }{\QB maigagĩra magũrũ makwa mĩtego,

\par }{\QB na magaaka ihumbu ciao cia gũũtharĩkĩra.


\par }{\Q \VS{13}Maharaganagia njĩra yakwa;

\par }{\QB mahotaga kũnyũnũha o na gũtarĩ na mũndũ ũramateithia.


\par }{\Q \VS{14}Mokĩte ta matoonyeire mwanya-inĩ mwariĩ;

\par }{\QB mokĩire gatagatĩ ga kũu kwanangĩku, makaamomokera.


\par }{\Q \VS{15}Imakania nĩcihootete;

\par }{\QB gĩtĩĩo gĩakwa kĩũmbũrĩtwo ta kĩhurutĩtwo nĩ rũhuho,

\par }{\QB naguo ũgitĩri wakwa ũkabuĩria ta itu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}“Na rĩu muoyo wakwa nĩũrathirĩrĩkĩra;

\par }{\QB matukũ ma thĩĩna nĩmanyiitĩte.


\par }{\Q \VS{17}Ũtukũ ũtheecangaga mahĩndĩ makwa;

\par }{\QB ruo rwa gũthegenya rũtindigithagĩria.


\par }{\Q \VS{18}Ngai angũnjakũnjaga ta nguo na ũndũ wa ũhoti wake mũnene;

\par }{\QB aanyiitaga ta kanjũ yakwa ngingo-inĩ.


\par }{\Q \VS{19}Anjikĩtie ndoro-inĩ,

\par }{\QB ngatuĩka ta rũkũngũ na ta mũhu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}“Nĩwe ndĩrakaĩra, o Wee Ngai, no ndũranjĩtĩka;

\par }{\QB ndĩrarũgama, no wee no kũndora ũrandora.


\par }{\Q \VS{21}Wee nĩũngarũrũkĩte ũtarĩ na tha;

\par }{\QB ũtharĩkĩire na hinya wa guoko gwaku.


\par }{\Q \VS{22}Nĩũũhurĩtie, ũkaandindĩka mbere ya rũhuho;

\par }{\QB ũũnyugutanĩtie kĩhuhũkanio-inĩ.


\par }{\Q \VS{23}Nĩnjũũĩ nĩũkanginyia o gĩkuũ-inĩ,

\par }{\QB ũndware kũrĩa gwathĩrĩirwo arĩa othe marĩ muoyo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}“Ti-itherũ gũtirĩ mũndũ ũũkagĩrĩra mũndũ ũthuthĩkĩte ngoro,

\par }{\QB hĩndĩ ĩrĩa egũkaya ateithio arĩ mĩnyamaro-inĩ.


\par }{\Q \VS{25}Niĩ-rĩ, githĩ ndianarĩrio nĩ arĩa marĩ na thĩĩna?

\par }{\QB Githĩ ngoro yakwa ndĩanaiguĩra arĩa athĩĩni kĩeha?


\par }{\Q \VS{26}No rĩrĩ, rĩrĩa ndeerĩgagĩrĩra wega, ũũru ũgĩũka;

\par }{\QB rĩrĩa ndaacaragia ũtheri-rĩ, hĩndĩ ĩyo nduma ĩgĩũka.


\par }{\Q \VS{27}Nda yakwa ndĩtigaga kũruruma;

\par }{\QB matukũ ma thĩĩna nĩmanginyĩire.


\par }{\Q \VS{28}Thiiaga njirĩte biũ, no ti ũndũ wa kũhĩa nĩ riũa;

\par }{\QB ngarũgama kĩũngano-inĩ ngakaya ndeithio.


\par }{\Q \VS{29}Nduĩkĩte mũrũ wa nyina na mbwe,

\par }{\QB ngatuĩka mũthiritũ wa ndundu.


\par }{\Q \VS{30}Gĩkonde gĩakwa nĩkĩgarũrũkĩte, gĩgathita na gĩkoonũka;

\par }{\QB mwĩrĩ wakwa ũhiũhĩte nĩ ũrugarĩ.


\par }{\Q \VS{31}Kĩnanda gĩakwa kĩa mũgeeto kĩrutaga o mũgambo wa gũcakaya,

\par }{\QB naguo mũtũrirũ wakwa ũkaruta o mũgambo wa kĩrĩro.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{31}{\Q \VerseOne{1}“Niĩ nĩtwarĩĩkanĩire na maitho makwa

\par }{\QB ndikanarore mũirĩtu ndĩmwĩrirĩrie.


\par }{\Q \VS{2}Nĩ ũndũ-rĩ, kaĩ rũgai rwa mũndũ kuuma igũrũ kwa Ngai rũkĩrĩ kĩĩ?

\par }{\QB Igai rĩake nĩ rĩrĩkũ kuuma kũrĩ ũcio Mwene-Hinya-Wothe ũrĩ igũrũ?


\par }{\Q \VS{3}Githĩ ti kwanangwo kwa arĩa aaganu,

\par }{\QB na mũtino kũrĩ arĩa meekaga maũndũ mooru?


\par }{\Q \VS{4}Githĩ we ndonaga njĩra ciakwa,

\par }{\QB na agatara o ikinya o ikinya rĩakwa?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Ingĩkorwo thiiaga na njĩra itarĩ cia ma-rĩ,

\par }{\QB kana kũgũrũ gwakwa gũkahiũha thiĩ ngaheenanie-rĩ,


\par }{\Q \VS{6}Ngai nĩathime na ratiri cia kĩhooto,

\par }{\QB nake nĩekũmenya atĩ niĩ ndirĩ ũcuuke;


\par }{\Q \VS{7}makinya makwa mangĩkorwo nĩmahũkĩte makoima njĩra-inĩ,

\par }{\QB nayo ngoro yakwa ĩngĩkorwo nĩĩtongoretio nĩ maitho makwa,

\par }{\QB kana moko makwa makorwo nĩmathaahĩtio-rĩ,


\par }{\Q \VS{8}hĩndĩ ĩyo kĩrĩa haandĩte kĩrorĩĩo nĩ andũ angĩ,

\par }{\QB nacio irio cia mĩgũnda yakwa iromunywo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Ngoro yakwa ĩngĩkorwo yanaheenererio nĩ mũndũ-wa-nja,

\par }{\QB kana ngorwo ndanaceema mũrango-inĩ wa mũndũ wa itũũra,


\par }{\Q \VS{10}hĩndĩ ĩyo mũtumia wakwa arothĩa ngano ya mũndũ ũngĩ,

\par }{\QB na arũme angĩ tiga niĩ marokoma nake.


\par }{\Q \VS{11}Nĩgũkorwo ũndũ ũcio nĩ ũmaramari wa thoni,

\par }{\QB na nĩ rĩĩhia rĩa gũtuĩrwo ciira nĩ kĩama.


\par }{\Q \VS{12}Tondũ ũcio nĩ mwaki ũrĩa ũcinaga nginya ũkaananga;

\par }{\QB na nĩũngĩamunyĩte magetha makwa mothe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Ingĩkorwo nĩnyimĩte ndungata ciakwa cia arũme na cia andũ-a-nja kĩhooto

\par }{\QB rĩrĩa manateta nĩ ũndũ wakwa-rĩ,


\par }{\Q \VS{14}niĩ ngeeka atĩa rĩrĩa Mũrungu akaanjũkĩrĩra?

\par }{\QB Ngaacookia atĩa rĩrĩa ngeetwo ndĩĩtetere ũhoro-inĩ ũcio?


\par }{\Q \VS{15}Githĩ ũcio wanyũũmbire kũu nda ya maitũ to we wamoombire?

\par }{\QB Githĩ tiwe watũthondekire tũrĩ kũu nda cia aa maitũ?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}“Ingĩkorwo ndanaima athĩĩni kĩrĩa maanerirĩria,

\par }{\QB kana ngareka maitho ma mũtũmia wa ndigwa morwo nĩ hinya-rĩ,


\par }{\Q \VS{17}ingĩkorwo ndĩĩaga irio ciakwa nyiki,

\par }{\QB ngaaga kũgayana na ũrĩa ũtarĩ ithe-rĩ,


\par }{\Q \VS{18}(no niĩ kuuma ũnini wakwa, mwana ta ũcio ndaamũreraga o ta ũrĩa angĩarerirwo nĩ ithe,

\par }{\QB na kuuma gũciarwo gwakwa ndũire ndongoragia mũtumia wa ndigwa)


\par }{\Q \VS{19}ingĩkorwo ndanoona mũndũ agĩkua nĩ ũndũ wa kwaga nguo,

\par }{\QB kana ngoona mũndũ mũbatari atarĩ kĩndũ gĩa kwĩhumba,


\par }{\Q \VS{20}na ngoro yake ndĩandathimire nĩ ũndũ wa kũmũiguithia ũrugarĩ

\par }{\QB na guoya wa ngʼondu ciakwa-rĩ,


\par }{\Q \VS{21}ingĩkorwo ndanoya guoko gwakwa ngookĩrĩra mwana ũtarĩ ithe,

\par }{\QB nĩkũmenya atĩ no nyone wa kũndeithia kwagĩa ciira igooti-inĩ-rĩ,


\par }{\Q \VS{22}hĩndĩ ĩyo guoko gwakwa kũroahũkĩra kĩande-inĩ kũgwe,

\par }{\QB kũroinĩkĩra o irũngo-inĩ.


\par }{\Q \VS{23}Nĩ ũndũ nĩndetigagĩra mwanangĩko uumĩte kũrĩ Mũrungu,

\par }{\QB na nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra riiri wake, ndingĩekire maũndũ ta macio.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}“Ingĩkorwo nĩnjigĩte mwĩhoko wakwa harĩ thahabu,

\par }{\QB kana ngeera thahabu ĩrĩa therie mũno atĩrĩ, ‘Wee nĩwe ũgitĩri wakwa,’


\par }{\Q \VS{25}ingĩkorwo ndanakenera ũtonga wakwa mũnene,

\par }{\QB kana ngakenera uumithio ũrĩa moko makwa mecarĩirie-rĩ,


\par }{\Q \VS{26}ingĩkorwo ndanarũmbũiya riũa rĩarĩte,

\par }{\QB kana mweri ũgĩthiĩ ũcangararĩte,


\par }{\Q \VS{27}na ngoro yakwa ĩkĩheenererio nĩcio na hitho,

\par }{\QB kana guoko gwakwa gũgĩcikinyĩria kĩmumunyano gĩa gũcitĩĩa-rĩ,


\par }{\Q \VS{28}o na macio mangĩtuĩka mehia ma gũtuĩrwo ciira,

\par }{\QB nĩgũkorwo ingĩtuĩkĩte mũndũ ũtarĩ mwĩhokeku harĩ Mũrungu ũrĩa ũrĩ igũrũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}“Ingĩkorwo ndaanakena nĩ thũ yakwa kuona mũtino,

\par }{\QB kana ngĩmĩthekerera rĩrĩa thĩĩna wamĩkora,


\par }{\Q \VS{30}no niĩ ndirĩ ndetĩkĩra kanua gakwa keehie

\par }{\QB na ũndũ wa kũhoera muoyo wayo kĩrumi,


\par }{\Q \VS{31}kũngĩkorwo andũ a nyũmba yakwa matirĩ moiga atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Nũũ ũtarĩ warĩa nyama cia Ayubu akahũũna?’


\par }{\Q \VS{32}no gũtirĩ mũgeni wanaraara njĩra-inĩ,

\par }{\QB nĩ ũndũ mũrango wa mũciĩ wakwa ũtũire ũhingũrĩirwo mũgendi,


\par }{\Q \VS{33}ingĩkorwo ndaanahitha mehia makwa, ta ũrĩa andũ meekaga,

\par }{\QB na ũndũ wa kũhitha mahĩtia ngoro-inĩ yakwa


\par }{\Q \VS{34}tondũ wa gwĩtigĩra kĩrĩndĩ,

\par }{\QB o na gwĩtigĩra kũmenwo nĩ mĩhĩrĩga

\par }{\QB ngagĩkira ki na ndiume nja-rĩ,


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{35}(“Naarĩ korwo ndaarĩ na mũndũ wa kũnjigua!

\par }{\QB Rĩu nĩndekĩra rũũri rwa kwĩyarĩrĩria:

\par }{\QB reke Mwene-Hinya-Wothe anjookerie ũhoro;

\par }{\QB reke mũũthitangi andĩke marũa ma thitango yake.


\par }{\Q \VS{36}Ti-itherũ marũa macio ingĩmaigĩrĩra kĩande,

\par }{\QB ndĩmehumbe taarĩ thũmbĩ.


\par }{\Q \VS{37}Njooke ndĩmũhe ũhoro wakwa ikinya gwa ikinya;

\par }{\QB ndĩmũkuhĩrĩrie ta ndĩ mũnene.)


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{38}“Korwo mũgũnda wakwa wakaya, ũnjũkĩrĩre,

\par }{\QB nayo mĩtaro yaguo yothe ĩkorwo ĩkĩrĩra maithori,


\par }{\Q \VS{39}ingĩkorwo ndanarĩa maciaro maguo iteekũrĩha,

\par }{\QB kana ngoraga ngoro cia ene guo-rĩ,


\par }{\Q \VS{40}hĩndĩ ĩyo congʼe ũrokũra kuo handũ ha ngano,

\par }{\QB na riya handũ ha cairi.”

\par }{\PP Ndeto cia Ayubu nĩciathira.




\par }\Chap{32}{\SH Mĩario ya Elihu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nĩ ũndũ ũcio andũ acio atatũ nĩmatigire gũcookeria Ayubu, nĩ ũndũ eeyonaga arĩ mũthingu.

\VS{2}No rĩrĩ, Elihu mũrũ wa Barakeli ũrĩa Mũbuzi, wa nyũmba ya Ramu, nĩarakaririo mũno nĩ Ayubu nĩ ũndũ wa gwĩtua aarĩ na kĩhooto gũkĩra Ngai.

\VS{3}Ningĩ nĩarakarĩtio nĩ arata acio atatũ tondũ nĩmagĩte ũndũ mangĩcookeria Ayubu, o na gũtuĩka nĩmamũtuĩrĩire ciira.

\VS{4}Na rĩrĩ, Elihu aambĩte gweterera acio angĩ maarie atanaaria na Ayubu, tondũ o maarĩ akũrũ kũmũkĩra.

\VS{5}No rĩrĩa onire atĩ andũ acio atatũ matiarĩ na ũndũ ũngĩ wa kuuga-rĩ, agĩakanwo nĩ marakara.


\par }{\PP \VS{6}Nĩ ũndũ ũcio Elihu, mũrũ wa Barakeli ũcio Mũbuzi, akiuga atĩrĩ:

\par }{\Q “Niĩ ndĩ na mĩaka mĩnini,

\par }{\QB na inyuĩ mũrĩ akũrũ;

\par }{\Q nĩkĩo ngwĩtigagĩra,

\par }{\QB ngaaga ũũmĩrĩru wa kũmwĩra ũrĩa njũũĩ.


\par }{\Q \VS{7}Ndeciiragia atĩrĩ, ‘Ũkũrũ nĩwaagĩrĩire warie;

\par }{\QB ũingĩ wa mĩaka nĩwaagĩrĩire kũrutana ũũgĩ.’


\par }{\Q \VS{8}No nĩ roho ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa mũndũ,

\par }{\QB o yo mĩhũmũ ya Mwene-Hinya-Wothe, ũheaga mũndũ ũmenyo.


\par }{\Q \VS{9}To arĩa akũrũ oiki oogĩ,

\par }{\QB na to arĩa akũrũ mamenyaga ũrĩa kwagĩrĩire.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Nĩ ũndũ ũcio nguuga atĩrĩ, ‘Thikĩrĩriai;

\par }{\QB o na niĩ nĩngũmwĩra ũrĩa njũũĩ.’


\par }{\Q \VS{11}Nĩngwetereire rĩrĩa mũkwaragia,

\par }{\QB ndathikĩrĩria ihooto cianyu;

\par }{\Q rĩrĩa mũgũcaragia ciugo-rĩ,


\par }{\QB \VS{12}nĩngũmũtegeire matũ biũ.

\par }{\Q No gũtirĩ o na ũmwe wanyu wonanirie mahĩtia ma Ayubu;

\par }{\QB gũtirĩ o na ũmwe wanyu ũmũcookeirie mĩario yake.


\par }{\Q \VS{13}Tigai kuuga atĩrĩ, ‘Nĩtũgĩĩte na ũũgĩ;

\par }{\QB rekei Mũrungu amũkararie, no ti mũndũ.’


\par }{\Q \VS{14}No rĩrĩ, Ayubu ti niĩ ekwerekeirie ciugo ciake,

\par }{\QB na niĩ ndikũmũcookeria kũringana na mĩario yanyu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Nĩmamakĩte, na matirĩ na ũndũ ũngĩ mangiuga;

\par }{\QB nĩmarigĩtwo nĩ atĩa mangiuga.


\par }{\Q \VS{16}no nginya njeterere, nĩ ũndũ rĩu nĩmakirĩte,

\par }{\QB tondũ atĩ rĩu marũgamĩte hau matarĩ na macookio?


\par }{\Q \VS{17}O na niĩ nĩngwaria;

\par }{\QB o na niĩ nĩnguuga ũrĩa njũũĩ.


\par }{\Q \VS{18}Nĩgũkorwo njiyũrĩtwo nĩ ciugo,

\par }{\QB naguo roho ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wakwa nĩũrandindĩkĩrĩria;


\par }{\Q \VS{19}thĩinĩ wakwa haana ta ndibei ĩrĩ cuba ngunĩke,

\par }{\QB ngahaana ta mondo njerũ ya ndibei ĩkirie gũtuthũka.


\par }{\Q \VS{20}no nginya njarie hũũcũke,

\par }{\QB no nginya ndumũre mĩromo yakwa njookie ũhoro.


\par }{\Q \VS{21}Ndigũtĩĩra mũndũ o na ũ maũthĩ,

\par }{\QB kana ngaathĩrĩrie mũndũ o na ũrĩkũ tũhũ;


\par }{\Q \VS{22}nĩ ũndũ korwo ndĩ mwara na kũgaathĩrĩria,

\par }{\QB Mũnyũũmbi no anjeherie narua.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{33}{\Q \VerseOne{1}“No rĩu Ayubu-rĩ, thikĩrĩria ciugo ciakwa;

\par }{\QB tega matũ ũigue ũrĩa wothe nguuga.


\par }{\Q \VS{2}Ndĩ hakuhĩ gũtumũra kanua gakwa;

\par }{\QB ciugo ciakwa irĩ o rũrĩmĩ-inĩ rwakwa.


\par }{\Q \VS{3}Ciugo ciakwa ciumĩte ngoro nũngĩrĩru;

\par }{\QB mĩromo yakwa yaragia ĩtarĩ na ũhinga.


\par }{\Q \VS{4}Roho wa Mũrungu nĩwe ũnyũmbĩte;

\par }{\QB mĩhũmũ ya Mwene-Hinya-Wothe nĩyo ĩĩheaga muoyo.


\par }{\Q \VS{5}Nawe njookeria, akorwo nĩũkũhota;

\par }{\QB wĩhaarĩrie ũũngʼethere.


\par }{\Q \VS{6}Niĩ haana o tawe maitho-inĩ ma Mũrungu;

\par }{\QB o na niĩ ndombirwo na rĩũmba.


\par }{\Q \VS{7}Kwĩĩndigĩra gũtigakũmakie,

\par }{\QB kana guoko gwakwa gũkũritũhĩre.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“No rĩrĩ, nĩuugĩte ngĩiguaga,

\par }{\QB ngaigua ciugo icio ũkiuga atĩ,


\par }{\Q \VS{9}‘Ndĩ mũtheru na ndirĩ na mehia;

\par }{\QB ndiĩkĩte ũũru, na ndirĩ na mahĩtia.


\par }{\Q \VS{10}No Ngai nĩanyonete na mahĩtia;

\par }{\QB anduĩte thũ yake.


\par }{\Q \VS{11}Nĩanjohaga magũrũ na mĩnyororo;

\par }{\QB arangagĩra njĩra ciakwa ciothe.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“No ngũkwĩra atĩrĩ, ũhoro-inĩ ũyũ wee ndũrĩ na kĩhooto,

\par }{\QB nĩgũkorwo Ngai nĩ mũnene gũkĩra mũndũ.


\par }{\Q \VS{13}Ũramũtetia nĩkĩ,

\par }{\QB atĩ ndacookagia kiugo kĩa mũndũ o na kĩmwe?


\par }{\Q \VS{14}Nĩgũkorwo Mũrungu nĩaaragia,

\par }{\QB rĩmwe na njĩra ĩmwe, na rĩngĩ akaaria na njĩra ĩngĩ,

\par }{\QB o na gũtuĩka mũndũ no aage gũkũũrana.


\par }{\Q \VS{15}Rĩmwe akaaragia kĩroto-inĩ na kĩoneki-inĩ gĩa ũtukũ,

\par }{\QB rĩrĩa andũ mahĩtĩtwo nĩ toro mũnene marĩ ũrĩrĩ,


\par }{\Q \VS{16}no amaarĩrie matũ-inĩ mao,

\par }{\QB na amamakie nĩguo amakaanie,


\par }{\Q \VS{17}nĩguo agarũre mũndũ atige kũhĩtia,

\par }{\QB na atigane na mwĩtĩĩo,


\par }{\Q \VS{18}nĩguo agitĩre roho wake kuuma gĩkuũ-inĩ,

\par }{\QB na agitĩre muoyo wake ndũkaniinwo na rũhiũ rwa njora.


\par }{\Q \VS{19}Ningĩ mũndũ no arũithio na gũkomio ũrĩrĩ wa ruo,

\par }{\QB akorwo na thĩĩna wa mahĩndĩ ũtathiraga,


\par }{\Q \VS{20}o nginya ngoro yake ĩgathũũra irio,

\par }{\QB na roho wake ũgathũũra irio iria njega mũno.


\par }{\Q \VS{21}Nyama cia mwĩrĩ wake ihĩnjaga igathirĩrĩkĩra,

\par }{\QB na mahĩndĩ make marĩa mataroonekaga makoimĩra.


\par }{\Q \VS{22}Roho wake ũgakuhĩrĩria mbĩrĩra,

\par }{\QB na muoyo wake ũgakuhĩrĩria arĩa mareehage gĩkuũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}“No rĩrĩ, angĩkorwo harĩ na mũraika mwena wake arĩ mũiguithania,

\par }{\QB ũmwe harĩ ngiri, wa kwĩra mũndũ ũndũ ũrĩa ũmwagĩrĩire,


\par }{\Q \VS{24}nake amũkinyĩrie wega wake na oige atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Mũhonokie ndagatuĩke wa gũikũrũka mbĩrĩra-inĩ;

\par }{\QB nĩnyonete gĩa kũmũkũũra nakĩo,’


\par }{\Q \VS{25}hĩndĩ ĩyo nyama cia mwĩrĩ wake igeethĩha ta cia mwana;

\par }{\QB igaacooka ta ũrĩa ciarĩ matukũ-inĩ ma wĩthĩ wake.


\par }{\Q \VS{26}Ahooyaga Ngai ageekwo wega nĩwe,

\par }{\QB oonaga ũthiũ wa Ngai akaanĩrĩra nĩ gũkena;

\par }{\QB agacookio ũthingu-inĩ wake nĩ Ngai.


\par }{\Q \VS{27}Nake agacooka agathiĩ kũrĩ andũ akameera atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Nĩndehirie, na ngĩogomia ũndũ ũrĩa warĩ wa ma,

\par }{\QB no ndiigana kũherithio ũrĩa ndaagĩrĩirwo nĩkũherithio.


\par }{\Q \VS{28}Nĩakũũrire roho wakwa ndũkaharũrũkio mbĩrĩra,

\par }{\QB na niĩ ngũtũũra ngenagĩra ũtheri ũcio.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}“Mũrungu nĩekaga mũndũ maũndũ macio mothe,

\par }{\QB maita meerĩ o na kana matatũ,


\par }{\Q \VS{30}nĩguo agarũre roho wake ndũkaharũrũkio mbĩrĩra,

\par }{\QB nĩgeetha ũtheri ũcio wa muoyo ũmũtherere.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}“Atĩrĩrĩ Ayubu, tega matũ na ũũthikĩrĩrie;

\par }{\QB kira ki na niĩ njarie.


\par }{\Q \VS{32}Wakorwo ũrĩ na ũndũ wa kuuga-rĩ, njĩĩra;

\par }{\QB aria, nĩgũkorwo ingĩenda woneke ndwĩhĩtie.


\par }{\Q \VS{33}No akorwo ti ũguo-rĩ, wee gĩthikĩrĩrie;

\par }{\QB kira ki, na nĩngũkũruta ũũgĩ.”




\par }\Chap{34}{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Elihu akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Iguai ciugo ciakwa, inyuĩ andũ aya oogĩ;

\par }{\QB thikĩrĩriai, inyuĩ amenyi a maũndũ.


\par }{\Q \VS{3}Nĩgũkorwo gũtũ gũthuuranagia ciugo

\par }{\QB o ta ũrĩa rũrĩmĩ rũcamaga irio.


\par }{\Q \VS{4}Nĩtwĩkũũranĩrei ithuĩ ene ũndũ ũrĩa wagĩrĩire;

\par }{\QB nĩtwĩrute tũrĩ hamwe ũndũ ũrĩa mwega.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Ayubu aroiga atĩrĩ, ‘Niĩ ndihĩtĩtie,

\par }{\QB no Mũrungu nĩanjagithĩtie kĩhooto gĩakwa.


\par }{\Q \VS{6}O na gũtuĩka ndĩraria ũrĩa kũrĩ,

\par }{\QB ndĩratuuo mũheenania;

\par }{\Q o na gũtuĩka ndirĩ na mahĩtia,

\par }{\QB mũguĩ wake ũngurarĩtie kĩronda gĩtangĩhona.’


\par }{\Q \VS{7}Nĩ mũndũ ũrĩkũ ũhaana ta Ayubu,

\par }{\QB mũndũ ũnyuuaga kĩnyũrũri taarĩ maaĩ aranyua?


\par }{\Q \VS{8}Atwaranaga na andũ arĩa mekaga ũũru;

\par }{\QB agĩĩaga thiritũ na andũ arĩa aaganu.


\par }{\Q \VS{9}Nĩgũkorwo oigaga atĩrĩ, ‘Gũtirĩ uumithio mũndũ onaga

\par }{\QB rĩrĩa arageria gũkenia Ngai.’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}“Nĩ ũndũ ũcio gĩĩthikĩrĩriei, inyuĩ andũ aya mũrĩ na ũtaũku.

\par }{\QB Ũhoro wa kwĩhia ũroaga kuoneka harĩ Mũrungu,

\par }{\QB Mwene-Hinya-Wothe aroaga gwĩka ũũru.


\par }{\Q \VS{11}Arĩhaga mũndũ kũringana na ũrĩa ekĩte;

\par }{\QB akamũrehere o kĩrĩa kĩringaine na mĩthiĩre yake.


\par }{\Q \VS{12}Gũtingĩhoteka atĩ Mũrungu no eeke mahĩtia,

\par }{\QB atĩ ũrĩa Mwene-Hinya-Wothe no ogomie kĩhooto.


\par }{\Q \VS{13}Nũũ wamũtuire mũrori wa thĩ?

\par }{\QB Nũũ wamũtuire mũrũgamĩrĩri wa thĩ yothe?


\par }{\Q \VS{14}Korwo aagĩa na muoroto

\par }{\QB wa kweheria roho wake na mĩhũmũ-rĩ,


\par }{\Q \VS{15}andũ othe mangĩthiranĩra hamwe,

\par }{\QB nake mũndũ acooke rũkũngũ-inĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}“Akorwo ũrĩ mũndũ ũrĩ na ũtaũku-rĩ, igua ũhoro ũyũ;

\par }{\QB thikĩrĩria ũrĩa nguuga.


\par }{\Q \VS{17}Mũndũ ũthũire kĩhooto-rĩ, no ahote gwathana?

\par }{\QB Ũrĩa ũrĩ kĩhooto, o Ũcio kĩhoti-rĩ, no ũmũtue mwĩhia?


\par }{\Q \VS{18}Githĩ ti we wĩraga athamaki atĩrĩ, ‘Inyuĩ mũtirĩ kĩene,’

\par }{\QB na akeera arĩa marĩ igweta atĩrĩ, ‘Inyuĩ mũrĩ aaganu,’


\par }{\Q \VS{19}o ũcio ũtatĩagĩra anene maũthĩ,

\par }{\QB na ndendaga arĩa atongu gũkĩra arĩa athĩĩni,

\par }{\QB nĩgũkorwo othe nĩ wĩra wa moko make?


\par }{\Q \VS{20}Makuuaga o rĩmwe, o ũtukũ gatagatĩ;

\par }{\QB andũ mainainaga magakua;

\par }{\QB arĩa marĩ hinya meeheragio matahutĩtio nĩ guoko kwa mũndũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“Maitho make maikaraga macũthĩrĩirie mĩthiĩre ya andũ;

\par }{\QB nĩonaga mĩthiĩre yao yothe.


\par }{\Q \VS{22}Gũtirĩ handũ harĩ nduma, kana handũ harĩ kĩĩruru kĩnene,

\par }{\QB hangĩĩhithwo nĩ arĩa meekaga ũũru.


\par }{\Q \VS{23}Mũrungu ndabatairio nĩgũthuthuuria ndeto cia andũ makĩria,

\par }{\QB atĩ nĩguo moke mbere yake maciirithio.


\par }{\Q \VS{24}Ahehenjaga arĩa marĩ ũhoti atekũũria mũndũ

\par }{\QB na akarũgamia andũ angĩ ithenya rĩao.


\par }{\Q \VS{25}Tondũ we nĩamenyaga maũndũ marĩa meekaga,

\par }{\QB amangʼaũranagia ũtukũ magathuthĩka.


\par }{\Q \VS{26}Amaherithagĩria waganu wao

\par }{\QB makĩonagwo nĩ mũndũ o wothe,


\par }{\Q \VS{27}tondũ nĩmagarũrũkire magĩtiga kũmũrũmĩrĩra,

\par }{\QB na matirũmbũyagia njĩra yake o na ĩrĩkũ.


\par }{\Q \VS{28}Nĩmatũmire kĩrĩro kĩa arĩa athĩĩni gĩkinye hau mbere yake,

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio akĩigua kĩrĩro kĩa arĩa abatari.


\par }{\Q \VS{29}No rĩrĩ, angĩikara akirĩte-rĩ, nũũ ũngĩmũtua muhĩtia?

\par }{\QB Angĩhitha ũthiũ wake-rĩ, nũũ ũngĩmuona?

\par }{\Q Nowe arĩ igũrũ rĩa mũndũ na igũrũ rĩa rũrĩrĩ o ũndũ ũmwe,


\par }{\QB \VS{30}nĩguo agirie mũndũ ũtarĩ na ũngai gwathana,

\par }{\QB amũgirie kũigĩra kĩrĩndĩ mĩtego.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}“Korwo mũndũ no ere Mũrungu atĩrĩ,

\par }{\QB ‘Nĩnjĩhĩtie no ndikehia rĩngĩ.


\par }{\Q \VS{32}Nduta menye ũrĩa itarahota kuona;

\par }{\QB ingĩkorwo nĩnjĩkĩte ũũru-rĩ, ndigacooka gwĩka ũguo rĩngĩ.’


\par }{\Q \VS{33}Ngai-rĩ, no agĩkũrĩhe kũringana na ũrĩa wee ũkwenda

\par }{\QB rĩrĩa ũregete kwĩrira?

\par }{\Q No nginya we ũtue itua, no ti niĩ;

\par }{\QB nĩ ũndũ ũcio kĩnjĩĩre ũrĩa ũũĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“Andũ arĩa marĩ na ũtaũku maroiga atĩrĩ,

\par }{\QB nao andũ acio oogĩ maiguĩte ngĩaria manjĩĩrĩte atĩrĩ,


\par }{\Q \VS{35}‘Ayubu aaragia atarĩ na ũmenyo;

\par }{\QB ciugo ciake nĩciagĩte ũũgĩ.’


\par }{\Q \VS{36}Hĩ, naarĩ korwo Ayubu aagerio nginya mũthia,

\par }{\QB nĩ ũndũ macookio make nĩ ta ma mũndũ mwaganu!


\par }{\Q \VS{37}Nĩongereire ũremi harĩ mehia make;

\par }{\QB atũhũũragĩra hĩ cia kĩnyũrũri,

\par }{\QB na akaingĩhia ciugo ciake cia gũũkĩrĩra Mũrungu.”




\par }\Chap{35}{\SH Mĩario ya Elihu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Elihu akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Nĩũgwĩciiria ũhoro ũyũ nĩ wa kĩhooto?

\par }{\QB Ũroiga atĩrĩ, ‘Mũrungu nĩekũnjarĩrĩria atue ndiĩhĩtie.’


\par }{\Q \VS{3}No rĩrĩ, wee no ũramũũria atĩrĩ, ‘Kũrĩ na uumithio ũrĩkũ harĩ niĩ,

\par }{\QB na ngũgunĩka nakĩ ndaaga kwĩhia?’


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“No nyende gũgũcookeria ũhoro,

\par }{\QB wee hamwe na arata aku.


\par }{\Q \VS{5}Ta rora igũrũ wone;

\par }{\QB ta cũthĩrĩria matu macio marĩ igũrũ rĩaku kũraya mũno.


\par }{\Q \VS{6}Ũngĩĩhia-rĩ, ũndũ ũcio ũngĩhutia Ngai atĩa?

\par }{\QB Mehia maku mangĩingĩha mũno-rĩ, ũndũ ũcio ũngĩmwĩka atĩa?


\par }{\Q \VS{7}Ũngĩkorwo ũrĩ mũthingu-rĩ, ũngĩmũhe kĩĩ,

\par }{\QB kana nĩ kĩĩ aamũkagĩra kuuma guoko-inĩ gwaku?


\par }{\Q \VS{8}Waganu waku ũhutagia o mũndũ tawe,

\par }{\QB na ũthingu waku ũkahutia o ciana cia andũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Andũ makayaga nĩ icooki rĩa kũhinyĩrĩrio;

\par }{\QB mathaithanaga mateithũrwo guoko-inĩ kwa ũcio ũrĩ hinya mũingĩ.


\par }{\Q \VS{10}No gũtirĩ mũndũ uugaga atĩrĩ, ‘Ngai ũrĩa wanyũũmbire arĩ ha,

\par }{\QB ũrĩa ũheaga mũndũ nyĩmbo ũtukũ,


\par }{\Q \VS{11}ũrĩa ũtũrutaga maũndũ gũkĩra ũrĩa arutaga nyamũ cia werũ-inĩ,

\par }{\QB o na agatũhe ũũgĩ gũkĩra nyoni cia rĩera-inĩ?’


\par }{\Q \VS{12}Ndacookagia rĩrĩa andũ maakaya

\par }{\QB nĩ ũndũ wa mwĩtũũgĩrio wa andũ arĩa aaganu.


\par }{\Q \VS{13}Ti-itherũ, Mũrungu ndathikagĩrĩria mathaithana mao ma tũhũ;

\par }{\QB ũcio Mwene-Hinya-Wothe ndarũmbũyagia mathaithana macio.


\par }{\Q \VS{14}Githĩ ndakaaga gũthikĩrĩria mũno makĩria

\par }{\QB rĩrĩa ũkuuga atĩ ndũramuona,

\par }{\Q na atĩ ciira waku ũrĩ mbere yake,

\par }{\QB na no nginya ũmweterere,


\par }{\Q \VS{15}na makĩria ma ũguo ũkoiga atĩ marakara make matiherithanagia

\par }{\QB na ndarũmbũyagia waganu o na hanini!


\par }{\Q \VS{16}Nĩ ũndũ ũcio Ayubu atumũrĩte kanua gake akaaria ũhoro wa tũhũ;

\par }{\QB nĩarĩĩtie ndeto nyingĩ atarĩ na ũmenyo.”




\par }\Chap{36}{\PP \VerseOne{1}Elihu agĩthiĩ na mbere kwaria, akiuga atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Ngirĩrĩria hanini, na nĩngũkuonia

\par }{\QB atĩ harĩ maũndũ mangĩ mangiugwo ma gũciirĩrĩra Ngai.


\par }{\Q \VS{3}Ũmenyo wakwa ndĩũrutĩte kũraihu;

\par }{\QB niĩ ngũtũũgĩria kĩhooto kĩa ũcio Mũnyũũmbi.


\par }{\Q \VS{4}Menya wega atĩ ndeto ciakwa ti cia maheeni;

\par }{\QB ũyũ mũrĩ nake arĩ na ũmenyo mũkinyanĩru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Mũrungu nĩwe mwene hinya, no ndairaga andũ;

\par }{\QB we nĩ mwene hinya, na nĩarũmagia muoroto wake.


\par }{\Q \VS{6}Ndatũũragia arĩa aaganu muoyo,

\par }{\QB no nĩaheaga arĩa anyariire kĩhooto kĩao.


\par }{\Q \VS{7}Ndeheragia maitho make harĩ arĩa athingu;

\par }{\QB amaikaragĩria gĩtĩ kĩa ũnene hamwe na athamaki,

\par }{\QB na akamatũũgĩria nginya tene.


\par }{\Q \VS{8}No rĩrĩ, andũ mangĩkorwo mohetwo na mĩnyororo,

\par }{\QB makanyiitio na mĩhĩndo ya mĩnyamaro,


\par }{\Q \VS{9}we nĩameeraga ũrĩa mekĩte,

\par }{\QB atĩ mehĩtie na ũtũrĩka.


\par }{\Q \VS{10}We nĩatũmaga mathikĩrĩrie ũtaaro,

\par }{\QB na akamaatha merire ũũru wao.


\par }{\Q \VS{11}Mangĩmwathĩkĩra na mamũtungatĩre,

\par }{\QB megũtũũra matukũ mao marĩa matigaru magaacĩire,

\par }{\QB na mĩaka yao o maiganĩire.


\par }{\Q \VS{12}No mangĩaga kũigua,

\par }{\QB nĩmakaniinwo na rũhiũ rwa njora,

\par }{\QB na makue matarĩ na ũmenyo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Arĩa matarĩ na Ngai ngoro-inĩ meiigagĩra marakara;

\par }{\QB o na rĩrĩa aramooha na mĩnyororo, matikayaga mateithio.


\par }{\Q \VS{14}Makuuaga marĩ ethĩ,

\par }{\QB magakua hamwe na arũme arĩa maraya ma mahooero-inĩ.


\par }{\Q \VS{15}No arĩa mathĩĩnĩkaga, nĩamakũũraga kuuma thĩĩna-inĩ wao;

\par }{\QB nĩamaragĩria marĩ mĩnyamaro-inĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}“We-rĩ, nĩarakũguucĩrĩria uume magego-inĩ ma mĩnyamaro,

\par }{\QB agũtware handũ haariĩ hatarĩ na ũkunderu,

\par }{\QB na agũtware akũhurũkie metha-inĩ yaku ĩiyũrĩte irio iria njega.


\par }{\Q \VS{17}No rĩu-rĩ, ũtitikithĩtio ituĩro rĩrĩa rĩagĩrĩire arĩa aaganu;

\par }{\QB ituĩro rĩa ciira na kĩhooto nĩcigũkumbatĩte.


\par }{\Q \VS{18}Wĩmenyerere mũndũ o na ũrĩkũ ndakanakũheenererie na ũtonga;

\par }{\QB ndũgetĩkĩrie ihaki inene rĩkũhĩtithie njĩra.


\par }{\Q \VS{19}Ũtonga waku o na kana kĩyo gĩaku kĩnene-rĩ,

\par }{\QB no ikũnyiitĩrĩre nĩguo ndũgatoonye mĩnyamaro-inĩ?


\par }{\Q \VS{20}Tiga kwĩrirĩria ũtukũ,

\par }{\QB nĩguo ũguucũrũrie andũ kuuma kwao mĩciĩ.


\par }{\Q \VS{21}Wĩmenyerere ndũkeerekere ũũru-inĩ,

\par }{\QB tondũ ũkuoneka taarĩ guo wendete gũkĩra gũthĩĩnĩka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“Mũrungu nĩatũgĩrĩtio nĩ ũndũ wa ũhoti wake.

\par }{\QB Nũũ mũrutani take?


\par }{\Q \VS{23}Nũũ ũmwathĩrĩire njĩra ciake,

\par }{\QB kana akamwĩra atĩrĩ, ‘Wee nĩwĩkĩte ũũru’?


\par }{\Q \VS{24}Ririkanaga gwĩkĩrĩra wĩra wake,

\par }{\QB ũrĩa andũ manakumia na rwĩmbo.


\par }{\Q \VS{25}Andũ othe nĩmawonete;

\par }{\QB andũ mawĩroragĩra marĩ o kũraya.


\par }{\Q \VS{26}Ĩ Mũrungu ndakĩrĩ mũnene; nĩ mũnene gũkĩra ũmenyi witũ!

\par }{\QB Mũigana wa mĩaka yake ndũngĩtuĩrĩka.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“Ambatagia matata ma maaĩ,

\par }{\QB marĩa macookaga gũtaatĩra tũrũũĩ ta mbura;


\par }{\Q \VS{28}matu magaita ũigũ wamo,

\par }{\QB nayo mbura nyingĩ ĩkoirĩra andũ.


\par }{\Q \VS{29}Nũũ ũngĩmenya ũrĩa atambũrũkagia matu,

\par }{\QB kana ũhoro wa marurumĩ marĩa moimaga hema-inĩ yake?


\par }{\Q \VS{30}Kĩone ũrĩa ahurunjaga rũheni rwake rũkamũthiũrũrũkĩria,

\par }{\QB agathambia iria kũrĩa kũriku.


\par }{\Q \VS{31}Ũũ nĩguo aathaga ndũrĩrĩ

\par }{\QB na akaheana irio nyingĩ.


\par }{\Q \VS{32}Akumbatagĩria rũheni na moko make,

\par }{\QB na akarwatha rũringe kĩrĩa kĩorotetwo.


\par }{\Q \VS{33}Marurumĩ make nĩmanagĩrĩra kĩhuhũkanio kĩrĩa kĩroka;

\par }{\QB o na ngʼombe nĩimenyithanagia atĩ kũrĩ kĩhuhũkanio kĩroka.


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{37}{\Q \VerseOne{1}“Ndaigua ũguo ngoro yakwa ĩgatumatuuma,

\par }{\QB na ĩkambarara ĩkoima handũ hayo.


\par }{\Q \VS{2}Thikĩrĩria! Thikĩrĩria mũraramo wa mũgambo wake,

\par }{\QB mũrurumo ũrĩa uumaga kanua gake.


\par }{\Q \VS{3}Arekagĩrĩria rũheni rwake rungu rwa igũrũ guothe

\par }{\QB na akarũtũma nginya ituri cia thĩ.


\par }{\Q \VS{4}Thuutha waruo gũũkaga mũgambo wa mũraramo wake;

\par }{\QB arurumaga na mũgambo wake mũkaru.

\par }{\Q Hĩndĩ ĩrĩa mũgambo wake waiguuo-rĩ,

\par }{\QB ndarigagĩrĩria heni.


\par }{\Q \VS{5}Mũgambo wa Mũrungu ũrurumaga na njĩra ya magegania;

\par }{\QB ekaga maũndũ manene tũtangĩhota kũmenya.


\par }{\Q \VS{6}Eeraga tharunji atĩrĩ, ‘Gwa thĩ,’

\par }{\QB nayo mbura ya rũthuthuũ akamĩĩra atĩrĩ, ‘Tuĩka mbura nene.’


\par }{\Q \VS{7}Nĩatigithagia mũndũ o wothe wĩra wake

\par }{\QB nĩgeetha andũ othe ombĩte mamenye wĩra wake.


\par }{\Q \VS{8}Nyamũ nacio nĩciĩhithaga;

\par }{\QB ciikaraga imamo-inĩ ciacio.


\par }{\Q \VS{9}Kĩhuhũkanio kiumaga gĩikaro gĩakĩo,

\par }{\QB heho nayo ĩkoima rũhuho-inĩ rũkĩhurutana.


\par }{\Q \VS{10}Mĩhũmũ ya Mũrungu nĩĩthondekaga mbarabu,

\par }{\QB namo maaĩ harĩa maaramĩire makanyiitana.


\par }{\Q \VS{11}Nĩaiyũragia matu na ũigũ;

\par }{\QB ahurunjaga rũheni rũkamatũrĩkia.


\par }{\Q \VS{12}Mathiiaga magĩthiũrũrũkaga

\par }{\QB o kũrĩa angĩmeerekeria thĩ yothe,

\par }{\QB mageeke o ũrĩa wothe angĩmaatha.


\par }{\Q \VS{13}Arehaga matu macio nĩguo aherithie andũ,

\par }{\QB kana aihũgie thĩ yake na onanie wendani wake.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}“Ayubu, thikĩrĩria ũhoro ũyũ;

\par }{\QB tithĩria hau wĩcũũranie ũhoro wa magegania ma Mũrungu.


\par }{\Q \VS{15}Wee nĩũũĩ ũrĩa Ngai aathaga matu,

\par }{\QB na ũrĩa atũmaga rũheni rwake rũhenũke?


\par }{\Q \VS{16}Wee nĩũũĩ ũrĩa matu macio macuurĩtio wega,

\par }{\QB magegania macio ma ũrĩa ũrĩ ũmenyo mũkinyanĩru?


\par }{\Q \VS{17}Wee ũringĩkaga nĩ ũrugarĩ wa nguo ciaku

\par }{\QB rĩrĩa bũrũri ũkirĩte ki hĩndĩ ya rũhuho rwa gũthini-rĩ,


\par }{\Q \VS{18}no ũhote kũruta wĩra nake ũhoro-inĩ wa gũtambũrũkia matu mairũ,

\par }{\QB o macio momĩte o ta gĩcicio gĩa gĩcango?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}“Ta twĩre ũrĩa twagĩrĩirwo nĩ kũmwĩra;

\par }{\QB tũtingĩhota gwĩciirĩra nĩ ũndũ wa nduma iitũ.


\par }{\Q \VS{20}Nĩagĩrĩire kwĩrwo atĩ nĩngwenda kwaria?

\par }{\QB Nĩ kũrĩ mũndũ o na ũ ũngiuga amerio?


\par }{\Q \VS{21}Rĩu-rĩ, gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũrora riũa,

\par }{\QB rĩcangararĩte kũu igũrũ

\par }{\QB thuutha wakuo kũhaatwo nĩ rũhuho gũgathera.


\par }{\Q \VS{22}Okaga kuuma mwena wa gathigathini arĩ na riiri ukengeete ta wa thahabu;

\par }{\QB Ngai okaga arĩ na ũkaru wa gwĩtigĩrwo.


\par }{\Q \VS{23}Ũcio Mwene-Hinya-Wothe-rĩ, tũtingĩhota kũmũkinyĩra,

\par }{\QB nĩatũũgĩrĩtio nĩ ũndũ wa ũhoti wake;

\par }{\QB tondũ wa ũrĩa arĩ wa kĩhooto na ũthingu mũnene-rĩ, ndahinyanagĩrĩria.


\par }{\Q \VS{24}Nĩ ũndũ ũcio andũ nĩmamũtĩĩte,

\par }{\QB tondũ githĩ ndarũmbũyagia arĩa meyonaga ta marĩ oogĩ na ngoro ciao?”




\par }\Chap{38}{\SH Mĩario ya Jehova
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nake Jehova agĩcookeria Ayubu ũhoro arĩ kĩhuhũkanio-inĩ, akĩmwĩra atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Nũũ ũyũ ũrekĩra kĩrĩra gĩakwa nduma

\par }{\QB na ciugo itarĩ na ũmenyo?


\par }{\Q \VS{3}Wĩhotore ta mũndũ mũrũme;

\par }{\QB nĩngũkũũria ciũria, nawe ũkĩnjookerie.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Warĩ kũ rĩrĩa ndaakire mũthingi wa thĩ?

\par }{\QB Njĩĩra akorwo ũrĩ na ũũgĩ wa kũmenya.


\par }{\Q \VS{5}Nũũ wathimire mũigana wayo? Ti-itherũ wee nĩũũĩ!

\par }{\QB Nũũ watambũrũkirie rũrigi rwa gũthima igũrũ rĩayo?


\par }{\Q \VS{6}Mĩthingi yayo yahandirwo igũrũ rĩa kĩĩ,

\par }{\QB kana nũũ wahaandire ihiga rĩayo rĩa koine,


\par }{\Q \VS{7}hĩndĩ ĩrĩa njata cia rũciinĩ ciainire hamwe,

\par }{\QB na araika othe makĩanĩrĩra nĩ gũkena?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Nũũ wahingĩrĩirie iria na mĩrango

\par }{\QB rĩrĩa rĩatumũkire kuuma nda,


\par }{\Q \VS{9}rĩrĩa ndatuire matu nguo ciarĩo,

\par }{\QB na ngĩrĩoha nduma nene ta taama warĩo,


\par }{\Q \VS{10}rĩrĩa ndarĩkĩrĩire mĩhaka, na ngĩrĩhingĩra na mĩrango yarĩo,

\par }{\QB na ngĩĩkĩra mĩgĩĩko handũ hayo,


\par }{\Q \VS{11}rĩrĩa ndoigire atĩrĩ, ‘Ũkinyage o haha na ndũkanahakĩre;

\par }{\QB makũmbĩ maku macio metĩĩi-rĩ, hau nĩho marĩĩkinyaga’?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“Kuuma o kĩambĩrĩria-rĩ, ũrĩ waathana atĩ rũciinĩ rũgĩe ho,

\par }{\QB kana ũkĩonereria ũtheri wa rũciinĩ harĩa ũkuumĩrĩra,


\par }{\Q \VS{13}nĩguo ũhote kũnyiita thĩ na mĩthia yaguo,

\par }{\QB nao arĩa aaganu maribaribwo moime kuo?


\par }{\Q \VS{14}Thĩ ĩhaanaga ta rĩũmba rĩhũrĩtwo mũhũũri;

\par }{\QB mũonekere wayo ũtariĩ ta mũhianĩre wa nguo.


\par }{\Q \VS{15}Andũ arĩa aaganu nĩmaimagwo ũtheri wao,

\par }{\QB na guoko kwao kũrĩa kuoetwo na igũrũ gũkoinwo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}“Ũrĩ wathiĩ rũgendo nginya kũrĩa iria rĩtherũkagĩra,

\par }{\QB kana ũgaceera itwe-inĩ cia ndia kũrĩa kũriku mũno?


\par }{\Q \VS{17}Ũrĩ wonio ihingo cia gĩkuũ?

\par }{\QB Ũrĩ wona ihingo cia kĩĩruru gĩa gĩkuũ?


\par }{\Q \VS{18}Ũrĩ wamenya ũnene wa wariĩ wa thĩ?

\par }{\QB Njĩĩra akorwo nĩũũĩ maũndũ macio mothe.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}“Njĩra ya gũthiĩ kũrĩa ũtheri ũtũũraga nĩĩrĩkũ?

\par }{\QB Nayo nduma ĩikaraga kũ?


\par }{\Q \VS{20}No ũcitware gwacio?

\par }{\QB Nĩũũĩ tũcĩra twa gũthiĩ kũrĩa itũũraga?


\par }{\Q \VS{21}Ti-itherũ wee nĩũũĩ, nĩgũkorwo warĩ mũciare!

\par }{\QB Wee-rĩ, nĩũtũũrĩte mĩaka mĩingĩ!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}“Ũrĩ watoonya makũmbĩ kũrĩa tharunji ĩigĩtwo,

\par }{\QB kana ũkĩona makũmbĩ kũrĩa mbura ya mbembe ĩigĩtwo,


\par }{\Q \VS{23}o icio njigĩte nĩ ũndũ wa mahinda ma thĩĩna,

\par }{\QB ngaciiga nĩ ũndũ wa matukũ ma mbaara na ma kũrũa.


\par }{\Q \VS{24}Njĩra ya gũthiĩ kũrĩa ũtheri ũgayanagĩrio nĩĩrĩkũ,

\par }{\QB kana ya gũthiĩ kũrĩa rũhuho rwa irathĩro rũhurunjagĩrwo gũkũ thĩ?


\par }{\Q \VS{25}Nũũ wenjagĩra mbura ya kĩboboto mũtaro wa kũgerera,

\par }{\QB kana agatemera mbura ya marurumĩ njĩra,


\par }{\Q \VS{26}nĩguo mbura yure bũrũri ũtatũũraga mũndũ,

\par }{\QB na yure werũ kũrĩa gũtarĩ mũndũ,


\par }{\Q \VS{27}nĩguo ĩhũũnagie kũu gũtiganĩrie gũgakira ihooru,

\par }{\QB na ĩtũme kũmere nyeki?


\par }{\Q \VS{28}Mbura nĩĩrĩ ithe?

\par }{\QB Nũũ mũciari wa matata ma ime?


\par }{\Q \VS{29}Tharunji yumaga nda ya ũ?

\par }{\QB Nũũ ũciaraga mbaa ĩrĩa yumaga igũrũ,


\par }{\Q \VS{30}rĩrĩa maaĩ momaga ta ihiga,

\par }{\QB rĩrĩa maaĩ marĩa marĩ igũrũ wa iria magwatana?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}“Wee-rĩ, wahota kuohania njata iria thaka cia Kĩrĩmĩra?

\par }{\QB Wahota kuohora mĩkanda ya njata iria ciĩtagwo Karaũ?


\par }{\Q \VS{32}Wahota kuumagaragia njata iria ciĩtagwo Mazarothu o mahinda maacio maakinya,

\par }{\QB kana wahota gũtongoria Nduba na ciana ciayo?


\par }{\Q \VS{33}Nĩũũĩ mawatho ma igũrũ?

\par }{\QB No ũhote kũhaanda wathani wa Ngai ũrũme gũkũ thĩ?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}“Wahota kwanĩrĩra nginya mũgambo waku ũkinye matu-inĩ

\par }{\QB nĩguo kuure wĩhumbĩre na kĩguũ kĩa maaĩ?


\par }{\Q \VS{35}Wee nĩwe ũtũmaga heni ithiĩ na njĩra ciacio?

\par }{\QB Nĩikũrehagĩra ũhoro igakwĩra atĩ, ‘Tũrĩ haha’?


\par }{\Q \VS{36}Nũũ waheire ngoro ũũgĩ,

\par }{\QB kana akĩhe meciiria ũmenyo?


\par }{\Q \VS{37}Nũũ ũrĩ na ũũgĩ wa gũtara matu?

\par }{\QB Nũũ ũngĩhota kũinamia ndigithũ cia maaĩ cia igũrũ


\par }{\Q \VS{38}rĩrĩa rũkũngũ rwatondora,

\par }{\QB nayo ndoro ĩkooma ĩkanyiitana?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}“Nĩwe ũguĩmagĩra mũrũũthi wa mũgoma wone gĩa kũrĩa,

\par }{\QB kana nĩwe ũniinagĩra mĩrũũthi ngʼaragu


\par }{\Q \VS{40}rĩrĩa ĩkomereire imamo-inĩ ciayo,

\par }{\QB kana rĩrĩa ĩikaraga yoheirie nyamũ ihinga-inĩ?


\par }{\Q \VS{41}Nũũ ũheaga ihuru irio

\par }{\QB rĩrĩa tũcui twarĩo tũgũkaĩra Mũrungu

\par }{\QB tũkĩũrũũraga nĩ kwaga irio?


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{39}{\Q \VerseOne{1}“Wee nĩũũĩ rĩrĩa mbũri cia irĩma-inĩ iciaraga?

\par }{\QB Wee nĩwĩroragĩra rĩrĩa thwariga ĩgũciara kaana kayo?


\par }{\Q \VS{2}Wee nĩũtaraga mĩeri ĩrĩa ciikaraga ingĩgaaciara?

\par }{\QB Nĩũũĩ hĩndĩ ĩrĩa iciaraga?


\par }{\Q \VS{3}Ciĩthunaga igaciara twana twacio;

\par }{\QB ruo rwacio rwa gũciara rũgathira.


\par }{\Q \VS{4}Twana twacio twagĩraga mwĩrĩ, tũgakũra tũrĩ na hinya o kũu gĩthaka-inĩ;

\par }{\QB tũkinyaga ihinda rĩa kwehera na tũticookaga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Nũũ warekereirie njagĩ ĩthiiage ĩtarĩ mũũria?

\par }{\QB Nũũ wamĩohorire mĩhĩndo?


\par }{\Q \VS{6}Ndaamĩheire werũ ũtuĩke mũciĩ wayo,

\par }{\QB naguo bũrũri wa cumbĩ ũtuĩke gĩtũũro kĩayo.


\par }{\Q \VS{7}Ĩthekagĩrĩra inegene rĩrĩ thĩinĩ wa itũũra;

\par }{\QB ndĩiguaga mũkaĩrĩrio wa mũtwarithia.


\par }{\Q \VS{8}Ĩrimũthagĩra irĩma-inĩ ĩgĩetha gwa kũrĩa,

\par }{\QB ĩkahaara kahuti o gothe karuru.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}“Mbogo ya njamba-rĩ, yetĩkĩra gũgũtungata?

\par }{\QB No ĩkindĩrie mũharatĩ-inĩ waku ũtukũ?


\par }{\Q \VS{10}No ũhote kũmĩoha matandĩko ĩrĩme na mũraũ?

\par }{\QB No ĩkuume thuutha ituamba-inĩ ĩkĩrĩmaga na mũraũ?


\par }{\Q \VS{11}No ũmĩĩhoke nĩ ũndũ atĩ ĩrĩ na hinya mũingĩ?

\par }{\QB No ũmĩtigĩre wĩra waku mũritũ ĩrutage?


\par }{\Q \VS{12}No ũmĩĩhoke ĩkũrehere ngano yaku,

\par }{\QB na ĩmĩcookanĩrĩrie kĩhuhĩro-inĩ gĩaku?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}“Mathagu ma nyaga mabatabataga nĩ gũkena,

\par }{\QB no matingĩgerekanio na mathagu na njoya cia njũũ.


\par }{\Q \VS{14}Ĩrekagĩria matumbĩ mayo tĩĩri-inĩ

\par }{\QB na ĩkamatiga mũthanga-inĩ magwate ũrugarĩ,


\par }{\Q \VS{15}ĩtegwĩciiria atĩ no makinywo na magũrũ makue,

\par }{\QB kana marangwo nĩ nyamũ ya gĩthaka.


\par }{\Q \VS{16}Ĩĩkaga ciana ciayo ũũru ta itarĩ ciayo;

\par }{\QB ndĩmakaga atĩ wĩra wayo no ũtuĩke wa tũhũ,


\par }{\Q \VS{17}nĩgũkorwo Ngai ndaamĩheire ũũgĩ

\par }{\QB kana akĩmĩhe igai rĩa mwĩciirĩrie mwega.


\par }{\Q \VS{18}No rĩrĩ, rĩrĩa yatambũrũkia mathagu ĩhanyũke,

\par }{\QB ĩthekagĩrĩra mbarathi na mũmĩhaici.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}“Wee nĩwe ũheaga mbarathi hinya wayo,

\par }{\QB kana ũkamĩhumba ngingo na mũreera?


\par }{\Q \VS{20}Wee nĩwe ũtũmaga ĩrũũge ta ngigĩ,

\par }{\QB ĩkahahũra andũ na mũtiihĩre wayo wa mwĩtĩĩo?


\par }{\Q \VS{21}Ĩhuragia thĩ na ũcamba ĩgĩkenagĩra hinya wayo,

\par }{\QB ĩkaguthũka ĩtoonyete mbaara-inĩ.


\par }{\Q \VS{22}Ĩthekagĩrĩra guoya, ĩtarĩ ũndũ ĩngĩtigĩra;

\par }{\QB ndĩmakagio nĩ rũhiũ rwa njora.


\par }{\Q \VS{23}Thiaka wa mũmĩhaici ũbocabocaga mbaru-inĩ ciayo,

\par }{\QB hamwe na itimũ rĩkũhenia na mĩcengi.


\par }{\Q \VS{24}Irĩĩaga tĩĩri nĩ ũrũme;

\par }{\QB ndĩngĩrũgama ĩkindĩirie hĩndĩ ĩrĩa karumbeta kagamba.


\par }{\Q \VS{25}Hĩndĩ ĩrĩa karumbeta kagamba ĩgatiiha, ‘Hĩ!’

\par }{\QB Ĩnyiitaga thaaha wa mbaara ĩrĩ o haraaya,

\par }{\QB na ĩkaigua kayũ ka anene a mbaara, o na mbugĩrĩrio ya mbaara.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}“Rwĩgĩ-rĩ, nĩwe ũrũhotithagia kũmbũka na ũũgĩ waku,

\par }{\QB kana gũtambũrũkia mathagu maruo rwerekeire mwena wa gũthini?


\par }{\Q \VS{27}Nderi nĩwe ũmĩathaga yũmbũke na igũrũ,

\par }{\QB na ĩkeyakĩra gĩtara kĩayo igũrũ mũno?


\par }{\Q \VS{28}Ĩtũũraga kĩharũrũka-inĩ kĩa ihiga, na nĩ ho ĩraaraga;

\par }{\QB rũhĩa-inĩ rwa ihiga iraaya mũno nĩ ho mwĩgitio wayo.


\par }{\Q \VS{29}Ĩrĩ hau nĩguo ĩcaragĩria gĩa kũrĩa;

\par }{\QB maitho mayo moonaga irio irĩ o kũraya.


\par }{\Q \VS{30}Tũcui twayo tũnyuuaga thakame,

\par }{\QB na handũ harĩa arĩa moragĩtwo marĩ, hau nĩ ho ĩkoragwo.”




\par }\Chap{40}{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Jehova akĩĩra Ayubu atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Mũndũ ũrĩa ũrũaga na Mwene-Hinya-Wothe-rĩ, no amũrute mahĩtia?

\par }{\QB Ũcio ũkararagia Ngai-rĩ, nĩakĩmũcookerie!”


\par }{\PP \VS{3}Nake Ayubu agĩcookeria Jehova, akĩmwĩra atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{4}“Niĩ ndiagĩrĩire o na hanini; ndaakĩhota atĩa gũgũcookeria?

\par }{\QB Nĩndehumbĩra kanua na guoko.


\par }{\Q \VS{5}Nĩndaririe rĩmwe, no ndirĩ na macookio;

\par }{\QB o na ngĩaria rĩa keerĩ, no ndirĩ na ũndũ ũngĩ nguuga.”


\par }{\PP \VS{6}Ningĩ Jehova akĩarĩria Ayubu arĩ kĩhuhũkanio-inĩ, akĩmwĩra atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{7}“Wĩhotore ta mũndũ mũrũme;

\par }{\QB nĩngũkũũria ciũria, nawe ũkĩnjookerie.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“Gũtua ciira gwakwa na kĩhooto-rĩ, githĩ no ũkũmenererie?

\par }{\QB Githĩ no ũndue mwĩhia nĩgeetha wee ũtuĩke ndwĩhĩtie?


\par }{\Q \VS{9}Wee-rĩ, ũrĩ na guoko ta kwa Mũrungu?

\par }{\QB Wee wahota kũruruma na mũgambo ta wake?


\par }{\Q \VS{10}Ta kĩĩgemie na riiri na ũkengi,

\par }{\QB na wĩhumbe gĩtĩĩo na ũnene.


\par }{\Q \VS{11}Rekereria marakara mahiũ ma mangʼũrĩ maku,

\par }{\QB wone mũndũ o wothe mwĩtĩĩi ũmũharũrũkie,


\par }{\Q \VS{12}rora mũndũ o wothe mwĩtĩĩi na ũmũnyiihie,

\par }{\QB ũmemende andũ arĩa aaganu o harĩa marũngiĩ.


\par }{\Q \VS{13}Mathike othe hamwe tĩĩri-inĩ;

\par }{\QB ũmoohe mothiũ na nduma kũu mbĩrĩra-inĩ.


\par }{\Q \VS{14}Hĩndĩ ĩyo niĩ mwene nĩngetĩkania nawe

\par }{\QB atĩ guoko gwaku mwene kwa ũrĩo no gũkũhonokie.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}“Ta rora nyamũ ĩrĩa ĩtagwo Behemothu,\FTNT{*}{{\FR 40:15 }{\FT{Ĩno yarĩ nyamũ ĩmwe ya iria ciatũũraga thĩ tene. (O na 41:1)}}}

\par }{\QB ĩyo ndoombire hamwe nawe,

\par }{\QB na ĩrĩĩaga nyeki ta ndegwa.


\par }{\Q \VS{16}Nĩ hinya ũigana atĩa ĩrĩ naguo njohero,

\par }{\QB na nĩ ũhoti mũnene atĩa ũrĩ mĩkiha-inĩ yayo ya nda!


\par }{\Q \VS{17}Ĩinagia mũtingʼoe wayo ta mũtarakwa;

\par }{\QB nga cia ciero ciayo ciohanĩtio hamwe ta mĩhĩndo.


\par }{\Q \VS{18}Mahĩndĩ mayo mahaana ta mĩberethi ya gĩcango,

\par }{\QB nacio ciĩga ciayo cihaana ta irungʼo cia kĩgera.


\par }{\Q \VS{19}Nĩyo nyamũ ya mbere harĩ ciũmbe cia Mũrungu,

\par }{\QB no rĩrĩ, Mũũmbi wayo nowe ũngĩmĩkuhĩrĩria na rũhiũ rwake rwa njora.


\par }{\Q \VS{20}Irĩma ĩmĩheaga maciaro maacio,

\par }{\QB na nyamũ ciothe cia gĩthaka itũũhagĩra gũkuhĩ na kũu.


\par }{\Q \VS{21}Ĩkomaga rungu rwa mahũa ma maaĩ-inĩ,

\par }{\QB ĩĩhithĩte thĩinĩ wa ithanjĩ kũrĩa kũrĩ mũtondo.


\par }{\Q \VS{22}Mahũa macio ma maaĩ-inĩ makamĩhitha;

\par }{\QB nakĩo kĩĩruru kĩa mĩtĩ ya irura hũgũrũrũ-inĩ cia karũũĩ gĩkamĩthiũrũrũkĩria.


\par }{\Q \VS{23}Rĩrĩa rũũĩ ruoka na nditi, ndĩmakaga;

\par }{\QB nĩngitĩre, o na Rũũĩ rwa Jorodani rũngĩmĩiyũrĩrĩra nginya kanua.


\par }{\Q \VS{24}Kũrĩ mũndũ ũngĩhota kũmĩnyiita rĩrĩa ĩĩhũũgĩte,

\par }{\QB kana amĩtege, amĩtũrĩkie iniũrũ na amĩĩkĩre kĩana kĩa rũrigi?


\par }{\BB \par }


\PoetryChap{41}{\Q \VerseOne{1}“No ũhote kũguucũrũria nyamũ ĩrĩa ĩĩtagwo Leviathani na ndwano,

\par }{\QB kana wohe rũrĩmĩ rwayo na mũkanda?


\par }{\Q \VS{2}No ũhote kũmĩtoonyia rũrigi iniũrũ,

\par }{\QB kana ũmĩtũrĩkanie rũthĩa na ndwano?


\par }{\Q \VS{3}No ĩtinde ĩgĩgũthaitha ũmĩiguĩre tha?

\par }{\QB No ĩkwarĩrie na ciugo cia ũhooreri?


\par }{\Q \VS{4}No ĩrĩkanĩre nawe ũthiĩ nayo,

\par }{\QB ĩtũũre ĩrĩ ngombo yaku nginya tene?


\par }{\Q \VS{5}No ũhote kũmĩhooreria ta nyoni,

\par }{\QB kana ũmĩoherere handũ nĩguo airĩtu aku mamĩmeemagie?


\par }{\Q \VS{6}Onjoria no mamĩkũũranie na indo ciao?

\par }{\QB No mamĩgayanie kũrĩ onjorithia?


\par }{\Q \VS{7}No ũhote gũtheecanga rũũa rwayo na mĩcengi,

\par }{\QB kana ũtheecange mũtwe wayo na mĩcengi ĩrĩa ĩtegaga thamaki?


\par }{\Q \VS{8}Ũngĩmĩhutia na guoko,

\par }{\QB ũngĩtũũra ũririkanaga kĩgiano kĩu, na ndũngĩgacookera!


\par }{\Q \VS{9}Mwĩrĩgĩrĩro wa atĩ no ũmĩtoorie nĩ kwĩheenia;

\par }{\QB o kũmĩona tu nĩkũiganĩte gũtũma mũndũ amake, orwo nĩ hinya.


\par }{\Q \VS{10}Gũtirĩ mũndũ ũrĩ ũcamba mũiganu wa kũmĩarahũra.

\par }{\QB Nũũ ũngĩkĩhota kwĩĩndiiria niĩ?


\par }{\Q \VS{11}Nũũ ũngĩnandũra kĩndũ atĩ nĩguo ndĩmũrĩhe?

\par }{\QB Kĩndũ gĩothe kĩrĩ rungu rwa igũrũ nĩ gĩakwa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}“Ndikwaga kwaria ũhoro wa ciĩga ciayo,

\par }{\QB o na wa hinya wayo, na wa ũthaka wayo.


\par }{\Q \VS{13}Nũũ ũngĩhota kũmĩaũra nguo yayo ya igũrũ?

\par }{\Q Nũũ ũngĩmĩkuhĩrĩria amĩĩkĩre matamu?


\par }{\Q \VS{14}Nũũ ũngĩũmĩrĩria kũmĩathamia kanua,

\par }{\QB kau kaiyũrĩte magego ma kũmakania?


\par }{\Q \VS{15}Mũgongo wayo ũrĩ na ngo ciĩiganĩrĩire mĩhari,

\par }{\QB ikomanĩire ikanyiitana;


\par }{\Q \VS{16}o ĩmwe ĩnyiitanĩte na ĩrĩa ĩngĩ,

\par }{\QB ũũ atĩ gũtirĩ rĩera rĩngĩtoonyera gatagatĩ ga cio.


\par }{\Q \VS{17}Igwatanĩtio hamwe irĩ nũmu;

\par }{\QB inyiitanĩte hamwe ũndũ itangĩtigithũkana.


\par }{\Q \VS{18}Gũtiiha kwayo kũmenũkagia ũtheri;

\par }{\QB maitho mayo nĩ ta mĩrũri ya rũciinĩ gũgĩthererũka.


\par }{\Q \VS{19}Imũrĩ cia mwaki ciumaga kanua-inĩ kayo;

\par }{\QB ĩrathũkagia thandĩ cia mwaki.


\par }{\Q \VS{20}Ĩrutaga ndogo na maniũrũ

\par }{\QB taarĩ nyũngũ ĩratherũka ĩhagĩrĩtwo igũrũ rĩa mwaki wa ithanjĩ.


\par }{\Q \VS{21}Mĩhũmũ yayo ĩgwatagia makara mwaki,

\par }{\QB naruo rũrĩrĩmbĩ rũkoima kanua kayo.


\par }{\Q \VS{22}Ngingo-inĩ yayo nĩho hinya wayo ũkoragwo,

\par }{\QB ũrĩa ũmakagia kĩrĩa gĩothe gĩtũnganaga nayo.


\par }{\Q \VS{23}Mĩgũtha ya nyama ciayo nĩmĩnyiitanu mũno;

\par }{\QB nĩ mĩrũmu ũũ atĩ ndĩngĩenyenyeka.


\par }{\Q \VS{24}Ngoro yayo yũmĩte ta ihiga,

\par }{\QB ĩkooma ta ihiga rĩa gũthĩa rĩa na thĩ.


\par }{\Q \VS{25}Rĩrĩa yarahũka, arĩa marĩ hinya nĩmamakaga;

\par }{\QB mooraga ĩtanamahũũra.


\par }{\Q \VS{26}Gũtirĩ rũhiũ rwa njora rũngĩmĩĩka ũndũ,

\par }{\QB o na kana itimũ, kana mũguĩ, kana mĩcengi.


\par }{\Q \VS{27}Harĩ Leviathani-rĩ, kĩgera no ta nyeki nyũmũ,

\par }{\QB nakĩo gĩcango no ta gĩcunjĩ kĩbuthu kĩa mũtĩ.


\par }{\Q \VS{28}Mĩguĩ ndĩngĩtũma yũre;

\par }{\QB mahiga ma kĩgũtha no ta mũũngũ harĩ yo.


\par }{\Q \VS{29}Harĩ yo njũgũma no ta gacunjĩ ka rũnyeki rũmũ;

\par }{\QB ĩthekagĩrĩra kũbĩrĩrĩka gwa itimũ.


\par }{\Q \VS{30}Nda yayo nĩ ta rũgĩo rũrĩ na mageca;

\par }{\QB ĩtigaga ngururo ndaka-inĩ ta cia ngaari iria ikonyoraga ngano.


\par }{\Q \VS{31}Ĩtũmaga iria kũrĩa kũriku gũtherũke ta nyũngũ,

\par }{\QB na ĩkoiruga iria ta nyũngũ ya maguta ma kwĩhaka.


\par }{\Q \VS{32}Harĩa yagerera ĩtigaga mũhari ũkũhenia;

\par }{\QB mũndũ no eciirie atĩ ndia ĩrĩ na mbuĩ.


\par }{\Q \VS{33}Gũtirĩ kĩndũ kĩngĩigananio nayo gũkũ thĩ;

\par }{\QB nĩ kĩũmbe gĩtarĩ guoya.


\par }{\Q \VS{34}Ĩnyũrũragia kĩrĩa gĩothe gĩĩtũũgagĩria;

\par }{\QB nĩyo mũthamaki wa kĩrĩa gĩothe gĩĩtĩĩaga.”




\par }\Chap{42}{\SH Mĩario ya Ayubu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ningĩ Ayubu agĩcookeria Jehova, akĩmwĩra atĩrĩ:


\par }{\Q \VS{2}“Nĩnjũũĩ atĩ wahota gwĩka maũndũ mothe;

\par }{\QB gũtirĩ mũbango waku ũngĩgirĩrĩka.


\par }{\Q \VS{3}Nĩworirie atĩrĩ, ‘Nũũ ũyũ ũrahithania kĩrĩra gĩakwa nĩ kwaga ũmenyo?’

\par }{\QB Ti-itherũ ndaaririe maũndũ itaamenyete,

\par }{\QB maũndũ ma magegania itangĩmenya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}“Woigire atĩrĩ, ‘Thikĩrĩria rĩu, na niĩ njarie;

\par }{\QB nĩngũkũũria ciũria, nawe nĩũkũnjookeria.’


\par }{\Q \VS{5}Matũ makwa nĩmaiguĩte ũhoro waku

\par }{\QB no rĩu maitho makwa nĩgũkuona makuonete.


\par }{\Q \VS{6}Nĩ ũndũ ũcio nĩngwĩmena niĩ mwene,

\par }{\QB na ndĩrire, ndĩhurĩrie rũkũngũ na mũhu.”


\par }{\SH Ndeto cia Kũrĩkĩrĩria
\par }
{\PP \VS{7}Thuutha wa Jehova kwĩra Ayubu maũndũ macio-rĩ, nĩerire Elifazu ũrĩa Mũtemaani atĩrĩ, “Nĩndakarĩtio nĩwe na arata aku eerĩ, tondũ mũtiarĩtie ũhoro wakwa ũrĩa wagĩrĩire, ta ũrĩa ndungata yakwa Ayubu ĩĩkĩte.

\VS{8}Nĩ ũndũ ũcio, rĩu oyai ndegwa mũgwanja na ndũrũme mũgwanja, mũthiĩ kũrĩ ndungata yakwa Ayubu, mũkarute igongona rĩa njino nĩ ũndũ wanyu inyuĩ ene. Ndungata yakwa Ayubu nĩĩkamũhoera, na niĩ nĩngetĩkĩra mahooya make, na ndikamwĩka kũringana na ũrimũ wanyu. Mũtiarĩtie ũhoro wakwa ũrĩa wagĩrĩire ta ũrĩa ndungata yakwa Ayubu ĩĩkĩte.”

\VS{9}Nĩ ũndũ ũcio Elifazu ũrĩa Mũtemaani, na Bilidadi ũrĩa Mũshuhi, na Zofaru ũrĩa Mũnaamathi magĩĩka o ta ũrĩa Jehova aameerire; nake Jehova nĩetĩkĩrire ihooya rĩa Ayubu.


\par }{\PP \VS{10}Thuutha wa Ayubu kũhoera arata ake-rĩ, Jehova nĩamũcookeirie ũtonga wake na akĩmũhe maita meerĩ ma indo iria aarĩ nacio mbere.

\VS{11}Ariũ na aarĩ a nyina othe, na mũndũ o wothe wamũũĩ mbere, magĩũka makĩrĩĩanĩra nake mũciĩ gwake, nao makĩmũhooreria na makĩmũcakaithia nĩ ũndũ wa mathĩĩna marĩa mothe Jehova aamũreheire. Andũ acio o mũndũ akĩmũhe gĩcunjĩ kĩa betha na gĩcũhĩ gĩa thahabu.


\par }{\PP \VS{12}Jehova nĩarathimire matukũ ma mũthia ma muoyo wa Ayubu gũkĩra marĩa ma mbere. Nĩaagĩire na ngʼondu 14,000, na ngamĩĩra 6,000, na ndegwa cia kuohwo macooki 1,000, na ndigiri 1,000.

\VS{13}Nĩacookire akĩgĩa na aanake mũgwanja na airĩtu atatũ.

\VS{14}Mwarĩ wa mbere aamũtuire Jemima, na wa keerĩ aamũtuire Kezia, nake wa gatatũ akĩmũtua Kereni-Hapuku.

\VS{15}Gũtirĩ handũ o na ha bũrũri-inĩ wothe hangĩonekire andũ-a-nja athaka ta airĩtu a Ayubu, nake ithe wao akĩmahe igai hamwe na ariũ a nyina.


\par }{\PP \VS{16}Thuutha wa maũndũ macio-rĩ, Ayubu nĩatũũrire mĩaka igana rĩa mĩrongo ĩna; akĩona ciana ciake na akĩona ciana ciacio, nginya rũciaro rwa kana.

\VS{17}Nake agĩkua arĩ mũkũrũ, na arĩ na mĩaka mĩingĩ.

\par }