31
Yekobe isakaula metoya baisa Lebani
1 Yekobe inakaigali Lebani litula ililivalasi kawasi, “Tauwau, Yekobe bogwa eikoiyai komwaidona la guguwa tamadasi. Komwaidona la guguwa avaka leiyosi metoya wala baisa tamadasi.” 2 Tuvaila bogwa eivitusi Lebani la yebwaili gala makawala omituvaula. 3 Oluvi Guyau iluki Yekobe kawala, “Bukukwaimilavau oviloutabum deli baisa veyamwa. E yeigu deli yoku.”
4 Mapaila Yekobe iwitali biga baisa Retieli sola Lea, bilokaiasi matauna osaivau ambaisa la sipi eitotusi. 5 E matauna iluki minasina kawala, “Veve, yeigu bogwa lavitoki tolosila tumami la yebwaili baisa yeigu gala makawala omituvaula; mitaga tumagwa si Yaubada deli wala yeigu. 6 Yokomi kamitaiyu bogwa kunikolaisi auwotitali tumami deli ulo peula komwaidona. 7 Mitaga matauna iuwabwaigu wala e agu mapu isivaluwotala katumapu. Mitaga Yaubada gala wala itagwala matauna biyogagaigu. 8 Avai tuta Lebani bilivala kawala, ‘Ka, minasina gota lidabwau baisa kam mapu,’ e yawa mayuwona eiunigeyaisi, yuwomwaidona wala lidabwau. Avai tutaga matauna bilivala kawala, ‘Ka gota minasina liyada baisa kam mapu,’ e yawa mayuwona eiunigeyaisi yuwomwaidona wala liyada. 9 Yaubada bogwa eikau yawa mayuwosina metoya baisa tumami, e leisakaiguga.
10 “Tutala minasina si tuta katumwakula, e yeigu amimi, lagisi mwada minasina gota nammwala eikikatumwakulasi, liyada, tunutunu, deli lidabwau. 11 E wa mimi Yaubada la anelosi idouwaigu kawala, ‘Yekobe!’ E yeigu avitakauloki kawagu, ‘Mayeigu ka.’ 12 E isaitaula wala ibigatona kawala, ‘Ka, kugisi komwaidona minasina gota nammwala eikikatumwakulasi, liyada wala, tunutunu, deli lidabwau. E vavagi baisa layomitali paila uula bogwa lagisi avaka avaka Lebani eiuvigakaim. 13 Yeigu wala Yaubada e mayeigu wala layoumatila baisa yoku mapilana Beteli, baisa goli lokubulami dakuna makwaina metoya bulamila olibe e lokukwabomi makwaina makawala kwaitala kaboluluwai deli makatupona wala lokukwatotila mwau baisa yeigu. E tuta baisa kukwatubaiasa bukukwaimilavau ovalu makwaina ambaisa eikapusaiya kulum.’ ” +
14 Retieli sola Lea ivitakaulokaisi Yekobe kawasi, “Gala kwaitala vavagi ikesa paila kama bigukeya metoya baisa tamama. 15 Matauna ivigakaima makawala tomitawasi yakama. Ivigakaima kaikulela la veiguwa, e tuta baisa mani magulona veiguwama komwaidona wala bogwa eiyomadi. 16 Komwaidona guguwa makwaisina Yaubada eikau metoya baisa tamama, makwaisina ma guguwasi deli litumaia. Mapaila kuvagi avaka Yaubada leilukwaim.”
17-18 Mapaila Yekobe ikatubaiasa paila bikaimilavau baisa tamala mapilana Kenani. Matauna ivisiyaila litula deli la kukova okameli, e ivigaki la yawa komwaidona ivakumgwasi, deli goli komwaidona avaka leitakuni mapilana Mesopotemia. 19 E Lebani bogwa leilobogwa paila bivaliu la sipi unuunusi, e tuta makwaina eitamwau, Retieli iveilau tamala la yaubada minasina tokolu katububulela la bwala. 20 Yekobe ikiwoli Lebani gala iluki binikoli paila bogwa bisilavi matauna. 21 Mapaila ikoluluvi komwaidona la guguwa titoulela, e isilavi gala kwemanum. Matauna ivabusi ivapela Waya Yupereiti e isaitaula wala bilaguva mapilana Giliadi.
Lebani ivakuli Yekobe
22 Kwaitolu yam bogwa leiwokuva, oluvi Lebani ilega biga paila Yekobe bogwa leisakaula. 23 Mapaila iyosi la tomota e deli matauna iyeikulaisi Yekobe. E bogwa eiboda kwailima kwaiyu yam isakailasi matauna wa koya mapilana Giliadi.
24 E wa bogi makwaina Yaubada iyoumatila baisa Lebani wa mimi, e iluki matauna kawala, “Kuyamataim taga bukuninamsi avai nanamsa mwada bukukwakukoli Yekobe.” 25 E Yekobe bogwa ibudi la kabosikaiwa wa koya e tuvaila Lebani deli la tomota ibudaisi si kabosikaiwa wa koya mapilana Giliadi.
26 E Lebani iluki Yekobe kawala, “Avaka paila lokukiwolaigu e lokusakawoli litugwa lokumai makawala minasina vivila eikatupipaisi metoya okabilia? 27 Deli avaka uula lokukiwolaigu gala kulukwaigu e lokuvakiwada wala lokuma ke? Ka, kidamwa bukulukwaigu, bogwa bawitalaim bukuma deli m mwasawa, e bukuusiwosi deli butusi sasani deli gita. 28 Deli gala sitana kutagwala baviyuwoli e batali tubugwa deli litugwa. Mwa, baisa nagowa wala lokuuvagi! 29 Yeigu ibodaigu wala bayogagaim, mitaga ila wala matauna tamam la Yaubada wa bogi ilukwaigu gala baninamsi avai keda mwada bayokukolaim. 30 Bogwa lanikoli lokusilavaigu paila uula bogwa wala eisetoyaim bukukwaimilavau om valu, mitaga avaka paila lokuveilau minasina ulo yaubada katububulela ulo bwala?”
31 E Yekobe ivitakauloki matauna kawala, “Mwa, akukolaim wala, paila adokila mwada bukubisabu litumwa bisiwaisi. 32 Mitaga kidamwa bukubani taitala yakamaisi eikau m yaubada matauna bitakatumataisi wala. Ka, omitasi wala da tomota bukunevi avai guguwa m guguwa e kukwau minasina m vavagi.” E Yekobe gala wala inikoli Retieli bogwa eiveilau Lebani la yaubada.
33 E Lebani isuvi isuvali Yekobe la buliyoyova iwokuva, e oluvi Lea ola buliyoyova, deli osi buliyoyova minasina nayu ula, mitaga gala wala ibani minasina la yaubada. E oluvi isuvi Retieli ola buliyoyova. 34 Mitaga Retieli bogwa eikau minasina tamala la yaubada katububulela la bwala e isewoya olumoulela kabala paila bisisu otapwala la kameli e isipela isikaila minasina. Lebani isuvali buliyoyova makwaina kwemwaidona mitaga gala wala ibani minasina. 35 Retieli iluki tamala kawala, “Tomwaya, gala bukugibuluwaigu, yeigu gala ibodaigu batotu omatam, paila vivila kama katoulasi eiyosaigu.” Lebani isisavali wala mitaga gala wala ibani la yaubada minasina katububulela la bwala.
36 E Yekobe igibuluwa. Ikatupoi deli la gibuluwa kawala “Mwa, avai sula lavagi? Avai karaiwaga lakodidaimi e eibisiki lopom bwaina wala bukuyokukolaigu? 37 Ka, bogwa lokusuvali ulo guguwa komwaidona leiwokuva, e avai vavagi katububulela m bwala lokubani ke? Kumai kukwatugai omitasi m tomota deli ulo tomota e bigisaisi e ibodi binagaisi availa eikamokwita yoku kaina yeigu. 38 Yeigu asisu deli yoku iboda kwailuwoyu taitu, e m sipi deli m gota isousewasi wala, mitaga gala wala akamkoni natana m sipi nammwala metoya om yawa. 39 Avai tuta mauna nabubolodila bikamataisi natana sipi gala bamiakaimi paila bukugisi mwada yeigu gala agu pakula. Mitaga tuta komwaidona yeigu wala bampumapu. Yoku kukwaraiwogaigu mwada bakiduwosisii vavagi makwaisina biveilauwaisi wa yam kaina wa bogi. 40 Bidubadu tuta alumkoli agu mmayuyu, deli agu kwalasia wa yam e agu numla wa bogi. Gala ammasisi bwaina. 41 Baisa makawala lokuvigakaigu olumoulela makwaisina kweluwoyu taitu tasisu kadataiyu. Kweluwotala kwaivasi taitu yeigu awotitalaim paila litumwa minasina lavaiya nayu - e kwailima kwaitala taitu paila m yawa. E wa taitu makwaisina olumoulela kusivaluwotala katumapu agu mapu. 42 Kidamwa tumagwa si Yaubada, matauna Eberaam deli Aisake si Yaubada gala deli yeigu, yoku bogwa bukuyabaigu bala yumawokuva wala yamagu. Mitaga Yaubada bogwa eigisi agu mwau deli ulo wotetila avaka bogwa lavagi e wa bogi matauna ivagi avaka la karaiwaga.”
Yekobe sola Lebani ininatalasi
43 Lebani ivitakauloki Yekobe kawala, “Ka, minasina vivila litugwa goli; e litusia ulo vavagi wala, e tuvaila mayuwona yawa baisa ulo mauna wala. E mokwita goli avaka avaka lokugisi baisa komwaidona wala ulo vavagi. Mitaga kuluwai wala gala ammakawala bavigaki paila bayosi litugwa deli goli litusia, 44 mapaila yeigu bogwa latagwala kidamwa bitaninatala. Ibodi bitakouguguli gulotala dakuna kidamwa bikatululuwaiyaida paila da ninatala, kadai.”
45 Mapaila Yekobe ikau kwaitala dakuna e ivitomiliwoli makwaina bivigaki si kaboluluwai. 46 E iluki la tomota bikauwaisi mimilisi dakuna e bikougugulaisi. E oluvi ikamsi okaipapala magulona dakuna. 47 Lebani idoki yagala Yega Saaduta, e Yekobe idoki yagala Galeedi. 48 E Lebani iluki Yekobe kawala, “Ka, magulona dakuna bivigaki da kaboluluwai.” Baisa uula idokaisi valu makatupona yagala Galeedi. 49 E Lebani tuvaila ikaibiga kawala, “Ibodi Guyau bigigisaida tuta makwaina bitasikaduwonaku.” Mapaila valu makatapona tuvaila idokaisi yagala Misipa. 50 Lebani isaitaula wala bigatona kawala, “Ilagoli kidamwa bukuvakatutuki litugwa kaina bukuvaiya ituwoli vivila, e yeigu gala banikoli makawala bikaloubusi, mitaga kululuwai Yaubada eigigisaida wala. 51 Ka, magulona dakuna bogwa lakatuguguli oluwalaida, deli makwaina dakuna paila da kaboluluwai. 52 Dakuna magulona deli dakuna makwaina kwaiyu wala da kaboluluwai. Yeigu gala avai tuta bavapaili dakuna magulona mwada bakabilia baisa yoku, e yoku gala avai tuta bukuvapaili dakuna magulona kaina dakuna makwaina mwada bukukwabilia baisa yeigu. 53 La Yaubada Eberaam deli la Yaubada Nayo matauna bikaraiwogaida.” Oluvi Yekobe ikatotila mwau oyagala Yaubada matauna Aisake itemmali. 54 Matauna ikatumati natana mauna, minana eivigaki lula odabala koya e idou la tomota ilosi okamkwam makwaina. Avai tuta bogwa leivenokusi kamkwam, e ikanawaisi wala wa koya. 55 Eiyam kaukwau pikekita Lebani iviyuwoli tubula deli litula, e itali matausina, e ikaimilavau ola valu.
+ 31:13 Vit 28.18-22