﻿YƱHÁÁNƖ.
8.
Amá, Yeésu ɩlɛ́ wɛɛɖɛ́ɛ Olivíyée tɩ́ɩ́nɩ bʊ́ʊ-daá. 
Kiivé tɛ́ɛrɛ́‑tɛ́ɛrɛ́ nɛ́, Yeésu waagábɩsɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá. Ngɛ zamɔ́ɔ rɩ́ŋa woogóduu ɩjɔ́. Ngɛ Yeésu weedí ɩcɔ́ɔ ɩbáázɩ wɛ wɩlɩ́ɩ. 
Ńna gɛ Múúsá-dɛ́ɛ Mará wɩlɩɖáa na Faríizi ńba wɔɔgɔ́gɔ́ná yɩ alʊ́ naárʊ. Alʊ́ ɩmʊ́ nɛ́, baagba ná yɩ abaalʊ́ gɛ sáátɩ wenkí nɔ́ɔ́ wánlɩɩ́ ɩwaalʊ́ wɔ́rɔ́ nɛ́ ngɛ baazɩ́ɩ yɩ zamɔ́ɔ lɔwʊtáá, 
bɔ́nbɔɔzɩ́ Yeésu sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́, baagba alʊ́ ceení sáátɩ wenkí nɔ́ɔ́ waalɩ́ɩ ɩwaalʊ́ wɔ́rɔ́ nɛ́. 
Múúsá weevééri ɖáa Mará-daá sɩsɩ ɖɩ́yɔɔ bɩdɛ́ɛ aláa bɔ́ basɩ́. Nyɔ́ɔ́ nyazɩ wé.» 
Bánjáádɩ sɩ bayɩ́ yɩ kɔdɔká-rɔ gɛ bánŋmatɩ́ bɩlɛ́, na boyuú natɩ́rɩ bobuuná. Amá, Yeésu ɩlɛ́ woolúu gɛ ɩbáázɩ adɛ ŋmáádɩ na iniiká. 
Bɔwɛ babamáa yɩ tɔ́mwá bɔɔzɩ́ nɛ́, ngɛ Yeésu waagʊrʊ́ ɩsɩ́ŋ ifééri wɛ sɩsɩ: «Mɩ́dáá weení ɩdala tá alaháácɩ́ kɛtɛngɛrɛ nɛ́, ɩ́sɛlɩ́ bʊ́ʊ́rɛ ɩɖáa alʊ́ ceení yɔwʊ́ʊ.» 
Ngɛ waabɩ́sɩ ilúu ɩbáázɩ adɛ ŋmáádɩ. 
Ɩráa bana baanɩ́ɩ Yeésu waaŋmátɩ wentí nɛ́, ngɛ baaya ɖamá kʊ́ɖʊḿ‑kʊ́ɖʊḿ. Kʊ́bɔnáa waaɖaaná na ɖamá yáa, bɩka Yeésu riké ɩna alʊ́, ɩlɛ́ ɩwɛ ɩzɩ́ŋɛ́ɛ lɔwʊtáá ńna. 
Ńna gɛ Yeésu waagʊrʊ́ ɩsɩ́ŋ, ngɛ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ alʊ́ ɩmʊ́ sɩsɩ: «Bɔwɛ lé. A bɩlɛ́ naárʊ takʊ nyɔ́dɔ́m?» 
Ngɛ alʊ́ ɩmʊ́ sɩsɩ: «Aayɩ́, kʊ́bɔnɩ́, naárʊ takʊ mɔ́dɔ́m.» Ngɛ Yeésu sɩsɩ: «Mɔ́ɔ́ ɖʊɖɔ mádángʊ́ʊ nyɔ́dɔ́m. Bo nɖɛ́ɛ; amá, nkokúti nlá alaháácɩ́ kɛtɛngɛrɛ.» 
Ngɛ Yeésu weedéféeri zamɔ́ɔ sɩsɩ: «Mɔ́ɔ́ mɛ́gɛ́ɛ na ɖúúlínya-dɛ́ɛ ɖɛnyɛm. Weení ivóo ma nɛ́ ɩ́dánnʊŋ temenuú-daá kɛtɛngɛrɛ, amá, wónÿuúu ɖɛnyɛm kɩ́nváa weezuú nɛ́. 
Ngɛ Faríizi ńba wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Nyádɩtɩŋa nyánlɩzɩ́ɩ kʊ nyádɩ seríya ɖɔ́, nyɛ́dɛ́ɛ seríya fɛ́yɩ́na fɔ́ɔ́zɩrɛ.» 
Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Báa ɖoo mádɩtɩŋa mánlɩzɩ́ɩ kʊ mádɩ seríya, mɛ́dɛ́ɛ seríya kɛ́ɛ toovonúm ńgɩ gɛ, káma, mányɩ lé máagálɩ́ɩ́ná nɛ́ na lé mɛ́nɖɛɛ́ nɛ́; amá, mɩ́nyɔ́ɔ́ mɩ́ɩ́sɩ lé máagálɩ́ɩ́ná nɛ́, cáńfáná lé mɛ́nɖɛɛ́ nɛ́. 
Mɩ́nyɔ́ɔ́ mɩ́nvʊʊ́ nɛ́, ɩráa-dɛ́ɛ fʊ́ʊ́dɩ gɛ mɩ́nvʊʊ́. Mɔ́ɔ́ mádánvʊʊná naárʊ tɔ́m. 
A ngʊ́ bɩlɛ́ gɛ mánvʊʊnáa ɩráa tɔ́m, mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m fʊ́ʊ́dɩ sɩɩzɛ́ɛ gɛ, káma, bɩdɛkɛ́ɛ mériké mánvʊʊ kʊ, mána Caáwʊ weení weegédíri ma nɛ́ gɛ. 
Baaŋmáa mɩ́dɛ́ɛ Mará-daá sɩsɩ a ɩráa nɔɔ́lɛ waalɩzɩ́ seríya, seríya kɩḿ kɩgɛ́ɛ toovonúm gɛ. 
Mɔ́ɔ́ mánlɩzɩ́ɩ mádɩ seríya, bɩka Caáwʊ weení weegédíri ma nɛ́ wánlɩzɩ́ɩ ma seríya ɖʊɖɔ.» 
Ngɛ Faríizi ńba wɔɔbɔ́ɔ́zɩ Yeésu sɩsɩ: «Njaa wɛ lé.» Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Mɩ́ɩ́sɩ mɔ́ɔ́, cáńfáná Majaa. A ɖoo mɩ́fʊ́nnyɩ mɔ́ɔ́, mɩɖaadɩlɩ́ Majaa ɖʊɖɔ.» 
Yeésu wɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá kʊjɔ́ɔ́nɩ ɖaaɖʊ́ʊ́ɖɛ-jɔ́ wánwɩlɩ́ɩ ɩráa nɛ́ gɛ waaŋmátɩ tɔ́m tɩna. Naárʊ tetekiná yɩ, káma, ɩdɛ́ɛ alɩwáátɩ tatala tá. 
Ngɛ Yeésu weedéféeri wɛ sɩsɩ: «Mɔ́ɔ́ mɛ́nɖɛɛ́; mɩ́ngɔnɩ́ ɩcáa ma, amá, mɩ́nzɩnáa mɩ́dɛ́ɛ alaháácɩ́; lénlé mɛ́nɖɛɛ́ nɛ́ mɩ́dánbɩɩzɩ ibó.» 
Yahúúɖuwá wɔ́nbɔɔzɩ́ ɖamá sɩsɩ: «Wángʊ́ʊ ɩdɩ yáá wé. Káma, wánŋmatɩ́ sɩsɩ: “Mɩ́dánbɩɩzɩ ibó lénlé mɛ́nɖɛɛ́ nɛ́.”» 
Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Mɩ́nyɔ́ɔ́ mɩ́gɛ́ɛ adɛ cé ńba gɛ. Amá, mɔ́ɔ́ mɛ́gɛ́ɛ ɩsɔ́ɔ́dáá ńnɩ́ gɛ; mɩ́nyɔ́ɔ́ mɩ́dɛ́ɛ gɛ ɖúúlínya cé. Amá, mɔ́ɔ́ mɛ́dɛ́ɛ tɛkɛ́ɛ ɖúúlínya cé. 
Bʊrɔɔzɩ́ gɛ méévééri mɩ́ɩ sɩsɩ mɩ́nzɩnáa mɩ́dɛ́ɛ alaháácɩ́wá. Mɩ́nzɩnáa mɩ́dɛ́ɛ alaháácɩ́wá, káma, mɩ́dáfá toovonúm sɩsɩ: “Mɔ́ɔ́ mɛ́gɛ́ɛ weení mɔ́ɔ́dɔ́ sɩsɩ mɛ́gɛ́ɛ nɛ́ gɛ.”» 
Ngɛ Yahúúɖuwá wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Nyɔ́ɔ́ gɛ weení.» Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Wentí méévééri mɩ́ɩ ɖoo bɩgabaazɩya sɩsɩ mɛ́gɛ́ɛ nɛ́. 
Wentí mɔ́wɛná sɩ maŋmátɩ mɩ́rɔ́ɔ́zɩ́ nɛ́, na wentí mɔ́wɛná sɩ mavʊʊná mɩ́ɩ nɛ́ wɔɔɖɔ́ɔ. Amá, weení weegédíri ma nɛ́ kɛ́ɛ toovonúm-dʊ́ʊ gɛ, wentí máánɩ́ɩ ɩjɔ́ nɛ́ tiriké gɛ ménveerím ɖúúlínya.» 
Badatɩlɩ́ sɩsɩ Caáwʊ-dɛ́ɛ tɔ́m gɛ wánŋmatɩ́ wɛ. 
Ńna gɛ Yeésu weevééri wɛ sɩsɩ: «A mɩ́ɩ́gɔ́nɩ ɩkpáázɩ Ɩrʊ́ Biyaalʊ́, mɩ́ndɩlɩ́ɩ sɩsɩ: “Mɔ́ɔ́ mɛ́gɛ́ɛ weení mɛ́gɛ́ɛ nɛ́ gɛ,” bɩka mádánlaḿ nabʊ́rʊ mádɩ‑mádɩ, amá, wentí Caáwʊ waawɩ́lɩ ma nɛ́ gɛ mánŋmatɩ́. 
Weení weegédíri ma nɛ́ wɛ́ mɔ́jɔ́, ideyéle ma mériké. Káma, mɔ́ɔ́ nɛ́, wenbí bɩmɔɔ́ yɩ nɛ́ gɛ mánlám báa sáátɩ wenkí.» 
Yeésu wɛ ɩbamáa ŋmatɩrɛ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ ɩráa ɖabata waava yɩ toovonúm. 
Ngɛ Yeésu weevééri Yahúúɖuwá wenbá baava yɩ toovonúm nɛ́ sɩsɩ: «A mɩ́ɩ́ɖɔkɩ mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m bɩcáárɩ, mɩ́gɛ́ɛ toovonúm mɛ́dɛ́ɛ wanbaaráa nbɩlɛ́; 
mɩ́ndɩlɩ́ɩ toovonúm bɩka toovonúm wénÿelíi iyuú mɩ́dɩ.» 
Ngɛ boobúsi Yeésu sɩsɩ: «Ɖɛ́gɛ́ɛ Ibrahím kutoluú-dɛ bíya gɛ, ngɛ kɛtɛngɛrɛ ɖádábɩsɩ naárʊ-dɛ́ɛ yomáa. Nyánlám nŋɩ́nɩ́ ndɔ́ ɖáa sɩsɩ: “Mínÿuúu mɩ́dɩ.”» 
Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ weení ɩrɩ́ŋa wánlám alaháácɩ́ nɛ́ kɛ́ɛ alaháácɩ́-dɛ́ɛ yoḿ gɛ. 
Ngʊ́ yoḿ tɛkɛ́ɛ ɖaána bú kɛtɛngɛrɛ, amá, biyaalʊ́ʊ ɩlɛ́ ɩgɛ́ɛ ɖaána bú gɛ báa sáátɩ wenkí. 
Bɩlɛ́ nɛ́ a Biyaalʊ́ʊ waalɩzɩ́ mɩ́ɩ yoḿti-daá, mɩ́nbá iyuú mɩ́dɩ toovonúm. 
Mányɩ bɩlɛ́ sɩsɩ mɩ́gɛ́ɛ Ibrahím kutoluú-dɛ bíya. Amá, mɩ́njáádɩ sɩ ɩkʊ ma, káma, mɩ́dánjaa sɩ ɩnɩ́ɩ mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m. 
Wenbí mááná Majaa-jɔ́ nɛ́ gɛ mɔ́ɔ́ mánŋmatɩ́. Amá, mɩ́nyɔ́ɔ́ nɛ́, wentí mɩ́ɩ́nɩ́ɩ mɩ́jaa-jɔ́ nɛ́ gɛ mɩ́nlám.» 
Ngɛ boobúsi Yeésu sɩsɩ: «Ɖájaa gɛ Ibrahím.» Ngɛ Yeésu weevééri wɛ sɩsɩ: «A mɩ́fʊ́ngɛ́ɛ toovonúm Ibrahím-dɛ́ɛ bíya, mɩ́fʊ́nlám wenbí Ibrahím waalá nɛ́ gɛ. 
Ngʊ́ mɩ́njáádɩ sɩ ɩkʊ ma nɖɔ́, mɔ́ɔ́ weení méévééri mɩ́ɩ toovonúm máánɩ́ɩ Ɩsɔ́ɔ-jɔ́ nɛ́. Ibrahím talá bɩlɛ́. 
Mɩ́nyɔ́ɔ́ nɛ́, mɩ́jaa wánlám wentí nɛ́ gɛ mɩ́nlám.» Ngɛ boobúsi Yeésu sɩsɩ: «Ɖɔ́ɔ́ ɖɛ́dɛkɛ́ɛ bíya baasɩ bajaa nɛ́. Caáwʊ kʊ́ɖʊḿ gɛ ɖɔ́wɛná, ɩlɛ́ gɛ Ɩsɔ́ɔ.» 
Ngɛ Yeésu weevééri wɛ sɩsɩ: «A toovonúm Ɩsɔ́ɔ fʊngɛ́ɛ na kʊ Mɩ́jaa, mɩɖaazɔ́ɔ́lɩ ma, káma, ɩjɔ́ gɛ máagálɩ́ɩ́ná, na ɩyɩ́ɖɛ-daá gɛ mɔ́wɛ cé. Mɔ́dɔkɔ́nɩ mádɩ, weegédíri ná ma. 
We-rɔɔzɩ́ gɛ mɩ́dánnɩɩ wentí mánŋmatɩ́ mɩ́ɩ nɛ́. Káma, mɩ́dánbɩɩzɩ ɩnɩ́ɩ mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m. 
Mɩ́jaa gɛ Sitáánɩ, ngɛ mɩ́njáádɩ sɩ ɩlá ɩzɔɔlɩ́m. Ɖoo bɩgabaazɩya ɩvʊngɛ́ɛ ɩráńgʊ́ʊ́rʊ́ gɛ; ɩ́dánzɩŋ lé toovonúm wɛ nɛ́. Káma, ídónvúu toovonúm. A wɛ́nbɛlɩ́ɩ bʊbɔ́tɩ, wenbí ɩbá ɩgɛ́ɛ bɩ nɛ́ gɛ wánlám bɩlɛ́. Káma, ɩgɛ́ɛ bʊbɔtʊ́ʊ gɛ bɩka ɩgɛ́ɛ na kʊ bʊbɔ́tɩ ɩgɔɔ na tɩjaa. 
Bɩɩga mɔ́ɔ́ nɛ́, mánŋmatɩ́ toovonúm-rɔɔzɩ́ nɛ́ gɛ mɩ́dánváa ma toovonúm. 
Mɩ́dáá weení wánbɩɩzɩ kʊ ɩwɩ́lɩ sɩsɩ máálá alaháácɩ́. A ngʊ́ toovonúm gɛ mánŋmatɩ́, we-rɔ gɛ mɩ́dánváa ma toovonúm. 
Weení ɩgɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ ńnɩ́ nɛ́ wénwelesí Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ tɔ́m gɛ. Mɩ́nyɔ́ɔ́ mɩ́dɛkɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ ńba-rɔɔzɩ́ nɛ́ gɛ mídénwelesi mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m.» 
Ngɛ Yahúúɖuwá woobúsi Yeésu sɩsɩ: «Ɖɔ́wɛná toovonúm ɖɩtɔ́ sɩsɩ nyɛ́gɛ́ɛ Samarɩ́ya ńnɩ́ gɛ bɩka ɖʊɖɔ nyɔ́wɛná zííni.» 
Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Aayɩ́, mɛ́vɛ́yɩ́na zííni, amá, mánɖʊ́ʊ Majaa gírímá gɛ, ngɛ mɩ́nyɔ́ɔ́ mɩ́ngbɛɛnáa ma. 
Mɔ́ɔ́ nɛ́, bɩdɛkɛ́ɛ mánjáádɩ mádɩtɩŋa mɛ́dɛ́ɛ ɖɔɔzɩ́tɩ. Amá, weení ɩlɛ́ wánjáádɩ tɩ nɛ́ ɩwɛ, bɩka ɩlɛ́ wénɖeezi kʊ. 
Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ weení ɩrɩ́ŋa wɔɔɖɔ́kɩ mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m bɩcáárɩ nɛ́, bʊdʊ́ʊ tánzɩḿ kɛtɛngɛrɛ.» 
Ńna gɛ Yahúúɖuwá weevééri yɩ sɩsɩ: «Lɛlɛɛɖɔ́ ɖééɖéézi sɩsɩ nyɔ́wɛná zííni. Káma, Ibrahím waazɩ́, anɖébiwá ɖʊɖɔ waazɩ́, ngɛ nyɔ́ɔ́ nyazɩ: “A naárʊ wɔɔɖɔ́kɩ mɛ́dɛ́ɛ tɔ́m bɩcáárɩ bʊdʊ́ʊ tánzɩḿ kɛtɛngɛrɛ.” 
A bɩlɛ́ nyáágɩ́lɩ ɖájaa Ibrahím weení waazɩ́ nɛ́? Ngɛ anɖébiwá ɖʊɖɔ waazɩ́. Bɩlɛ́ nɛ́, nŋɩ́nɩ́ gɛ nyɛ́bɛɛ́na nyádɩ gɛ.» 
Ngɛ Yeésu woobúsi sɩsɩ: «A mádɩtɩŋa mɔ́nɖɔɔzɩ kʊ mádɩ, bɩlɛ́ nɛ́ mɛ́dɛ́ɛ ɖɔɔzɩ́tɩ tɛkɛ́ɛ nabʊ́rʊ nbɩlɛ́. Majaa wɔ́nɖɔɔzɩ kʊ ma, ɩlɛ́ ɩmʊ́ weení mɩ́ndɔ́m sɩsɩ ɩnáábɩ́lɛ́ mɩ́dɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ nɛ́. 
Ngʊ́ mɩ́ɩ́sɩ yɩ; mɔ́ɔ́ mányɩ yɩ. A mɔ́ɔ́dɔ́ sɩ máásɩ yɩ mánlám bʊbɔtʊ́ʊ nyazɩ mɩ́nyɔ́ɔ́. Amá, mɔ́ɔ́ mányɩ yɩ bɩka mɔ́ɖɔ́kɩná ɩdɔ́m bɩjaarɛ́ɛ. 
Bɩɩbá bɩlá mɩ́jaa Ibrahím niíni sɩsɩ ɩna mɛ́dɛ́ɛ kɔnɖɛ́ wɩ́rɛ. Waana ɖɛ nɛ́, ngɛ bɩɩbá bɩlá yɩ niíni.» 
Ngɛ Yahúúɖuwá wɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Nyɔ́ɔ́ ńdatala tá bɩ́ɩ́zɩ nɛɛ́saaláa (50) gɛ nyááná Ibrahím?» 
Ngɛ Yeésu weevééri wɛ sɩsɩ: «Ménveerím mɩ́ɩ toovonúm sɩsɩ naanɩ́ na balʊ́rʊ Ibrahím nɛ́, “Mɔ́ɔ́ mávʊ́ngɛ́ɛ weení ɩgɛ́ɛ nɛ́.”» 
Ńna gɛ bɛɛzɛlɩ́ bɔ́ sɩ bɔyɔ́ɔ yɩ; amá, Yeésu waazʊ́ʊ ɩráa lɔwʊtáá, ngɛ waalɩ́ɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá ɩɖɛ́ɛ. 
