﻿LÚKA.
20.
Wɩ́rɛ Yeésu wɛ wánwɩlɩ́ɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ tɔ́m Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá bɩka wénveerím ɩráa Laabáárʊ Kífeńgi nɛ́, Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa kʊ́bɔnáa na Mará wɩlɩɖáa na Yahúúɖuwá-dɛ́ɛ kʊ́bɔnáa waaɖʊ balɩ́ɩ ɩjɔ́. 
Ngɛ bɔɔdɔ́ yɩ sɩsɩ: «Feeri ɖáa: na yíko wenkí gɛ nyánlanáa tɩmɛ́ ana. Ngɛ weení waava ná nya yíko kɩḿ.» 
Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Mɔ́ɔ́ ɖʊɖɔ mɔ́nbɔɔzɩ́ mɩ́ɩ tɔ́m. Ivééri ma. 
Weení weegédíri ná Yaayá ɩkɔ́nɩ ilíri ɩráa lɩ́m-daá ɩsɔ wɛ túúbá lɩ́m. Ɩsɔ́ɔ yáá ɩráa.» 
Ngɛ baala ná ɖamá sááwʊ́ra bɔtɔ́ ɖamá sɩsɩ: «A ɖɔ́ɔ́dɔ́ sɩsɩ Ɩsɔ́ɔ, wɔ́ndɔ́m ɖáa sɩsɩ: “Ngbaalá mɩ́dálá yɩ yaraɖá.” 
A ngʊ́ ɖɔ́ɔ́dɔ́ sɩsɩ ɩráa, zamɔ́ɔ wɔ́nÿɔwʊ́ʊ ɖáa bɔ́ ɖɩsɩ́, káma, barɩ́ŋa beeɖéézi sɩsɩ Yaayá kɛ́ɛ anɖébi gɛ.» 
Ngɛ boobúsi Yeésu sɩsɩ: «Ɖádátɩ́lɩ́ weení weegédíri yɩ nɛ́.» 
Yeésu ɖʊɖɔ wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Mɔ́ɔ́ ɖʊɖɔ médénveeri mɩ́ɩ yíko wenkí mánlanáa tɩmɛ́ ana nɛ́.» 
Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ gɛ Yeésu waaŋmatɩná zamɔ́ɔ na tɔmgɛɛzɩrɛ sɩsɩ: «Fɔɔ́-dʊ́ʊ naárʊ wooɖuu ná víinyi tiyísi. Ngɛ wɔɔgbɔ́ɔ fɔɔ́ kɛḿ icéle wenbá bánvarɩ́m víinyi nɛ́ bɩka ɩɖɛ́ɛ nɩ́bááwʊ sɩ ikéleeri. 
Víinyi bíya kɔrɩ́ɩ-dɛ́ɛ sáátɩ waadála nɛ́, ngɛ weedíri ɩdɛ́ɛ bɔwʊtá-dʊ́ʊ kʊ́ɖʊḿ wenbá bánvarɩ́m víinyi nɛ́ bɔjɔ́ sɩsɩ íbo ɩkámʊ́ ɩmʊ́ ɩdɛ́ɛ ńbɩ ɩkɔ́gɔ́ná ɩmʊ́. Amá, bɛlɛ́ baabá gɛ bamá ɩdɛ́ɛ bɔwʊtá-dʊ́ʊ bɔkɔ́ɖɔ́ɔ yɩ ɩkábɩsɩ nʊ́ʊ́zɩ yéḿ. 
Ngɛ fɔɔ́-dʊ́ʊ weedétirí bɔwʊtá-dʊ́ʊ kɩ́falʊ́. Amá, wenbá bánvarɩ́m víinyi nɛ́, baabá gɛ bamá ɩlɛ́ ɖʊɖɔ, baɖʊ yɩ fɛɛrɛ́ bɔkɔ́ɖɔ́ɔ yɩ ɩkábɩsɩ nʊ́ʊ́zɩ yéḿ. 
Ngɛ fɔɔ́-dʊ́ʊ weedétirí bɔwʊtá-dʊ́ʊ toozo ńnɩ́. Ngɛ baadálaḿ bɩnɩ́ɩ ɩlɛ́ ɖʊɖɔ bɔkɔ́ɖɔ́ɔ yɩ. 
Ngɛ fɔɔ́-dʊ́ʊ sɩsɩ: “Nŋɩ́nɩ́ gɛ mánlám ɖɔ́. Méndiríi mebiyaalʊ́ máábá mɔ́zɔɔlɛ́ɛ yɩ nɛ́ gɛ, nabʊ́rʊ bánɖʊ́ʊ ɩlɛ́ gírímá.” 
Amá, wenbá bánvarɩ́m víinyi nɛ́, baana biyaalʊ́ʊ nɛ́, ngɛ bɔɔdɔ́ ɖamá sɩsɩ: “Tííbí-dʊ́ʊ nbɩlɛ́! Ɩgɔ́nɩ! Ɖɩ́kʊ́ yɩ bɩka ɖɩkpɔ́ɔ tííbí.” 
Ngɛ beegbí yɩ balɩɩná víinyi fɔɔ́ wɔ́rɔ́ bakágʊ́.» Ngɛ Yeésu wɔɔbɔ́ɔ́zɩ wɛ sɩsɩ: «Bɩlɛ́ nɛ́, nŋɩ́nɩ́ gɛ víinyi fɔɔ́-dʊ́ʊ wánlám wɛ. 
Wɔ́ngɔnɩ́ ɩkʊ wɛ na ɩkpɔ́ɔ víinyi fɔɔ́ icéle kɩ́faláa.» Zamɔ́ɔ waanɩ́ɩ bɩlɛ́ nɛ́, ngɛ sɩsɩ: «Aayɩ́, Ɩsɔ́ɔ íkeyéle bɩlá bɩlɛ́ kɛtɛngɛrɛ.» 
Amá, Yeésu wɛɛbɛ́ɛ́ŋ wɛ nɛ́, ngɛ sɩsɩ: «Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Tɔ́m Tákaraɖá-daá ŋmáádɩ tɩna tugutoluú gɛ sɩsɩ wé. “Bʊ́ʊ́rɛ wenɖé maaráa weegízi ɖɛ nɛ́, ɖɩɩbɩsɩ ná cʊnbʊʊrɛ-daá bʊ́ʊ́rɛ.” 
Weení ɩrɩ́ŋa sɩ ɩsála ɖɩrɔ nɛ́ wánbʊʊ́rɩ, a ngʊ́ ɖɩɩzála weení-rɔ nɛ́, ɖɩ́nnaŋ́ yɩ.» 
Ńna‑ńna gɛ Mará wɩlɩɖáa na Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa kʊ́bɔnáa wɔɔzɔ́ɔ́lɩ sɩsɩ bakpa Yeésu, amá, baanɩ́ɩ zamɔ́ɔ-dɛ́ɛ nɩdáárɛ. Baabá boyuú banɩ́ɩ sɩsɩ bɛḿ gɛ wɔɔdɔ́ waaŋmatɩná tɔmgɛɛzɩrɛ nɛ́. 
Ńna gɛ baabáázɩ Yeésu cɔŋ́; ngɛ beedíri cɔŋɩráa bɩka bɛlɛ́ bánlám nyazɩ bɛgɛ́ɛ toovonúm-dɩnáa bɩlɛ́. Bɔzɔɔlɛ́ɛ bayɩ́ ɩnɔɔ́-jɔ́ na boyuú natɩ́rɩ ɩdɛ́ɛ ŋmatɩrɛ-daá bobuuná yɩ bɩka bakpa yɩ becéle laadɔ́ɔ-daá nɩ́baadɛɛrʊ́. 
Bɛlɛ́ bɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́, ɖányɩ sɩsɩ toovonúm gɛ nyánŋmatɩ́ bɩka nyánwɩlɩ́ɩ kazɔ́ɔ, ngʊ́ bɩlɛ́ gɛ nyáábafɛ́yɩ́na naárʊ, amá, nyánwɩlɩ́ɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ tɔ́m na toovonúm gɛ. 
Bɩlɛ́ nɛ́, feeri ɖáa wentí nyánmaazɩ́ tɔ́m tɩna tɩrɔ nɛ́: Bɩɩva nɩ́bááwʊ yáá bɩdafa sɩsɩ ɖɩ́fɛrɛ Róóma wúro kʊ́bɔnɩ́ lanpóo.» 
Amá, Yeésu nyɩ bɛdɛ́ɛ lɔ́nɩ-rɔ nɛ́, ngɛ sɩsɩ: 
«Ɩwɩ́lɩ ma liideé mɩ́nvɛrɛnáa lanpóo nɛ́. Weení kʊjʊʊ́ na ɩyɩ́ɖɛ gɛ kɩrɔ.» Ngɛ boobúsi yɩ sɩsɩ: «Róóma wúro kʊ́bɔnɩ́ gɛ.» 
Ńna gɛ Yeésu wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Ijéle Róóma wúro kʊ́bɔnɩ́ wenbí bɩgɛ́ɛ Róóma wúro kʊ́bɔnɩ́-dɛ́ɛ ńbɩ nɛ́, bɩka icéle Ɩsɔ́ɔ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ ńbɩ.» 
Bodoyuú natɩ́rɩ ɩdɛ́ɛ ŋmatɩrɛ-daá bobuuná bakʊ ɩdɔ́m zamɔ́ɔ ɩzá-daá ńna. Hálɩ ɩdɛ́ɛ tɔ́m busí waalá wɛ bítí gɛ bosú tɔ́m. 
Bʊwɔ́rɔ́ gɛ Sadusée ńba wenbá bɔ́ndɔ́m sɩsɩ ɩsɩɖáa ténveḿ nɛ́, boogóduu Yeésu-jɔ́ bɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: 
«Kʊ́bɔnɩ́, Múúsá wɔɔdɔ́ sɩsɩ a ɩrʊ́ abaalʊ́ talʊ́rʊ gɛ waazɩ́, bɩɩbɔ́ɔ́zɩ igoobú ɩfʊ́ leelú na ɩlʊ́rʊ bíya babɩ́sɩ koobúu weení waazɩ́ nɛ́ ɩdɛ́ɛ bíya. 
Ngʊ́ ɖɔ́ɔ́ ɖɛ́dɛ́ɛ, koobíya lʊbɛ wɛ ná. Kaɖaa ńnɩ́ wɔɔgbɔ́ɔ alʊ́ nɛ́ waazɩ́, ɩdalʊ́rʊ. 
Sɩɩlɛ ńnɩ́ waavʊ́ leelú, 
toozo ńnɩ́ ɩkpɔ́ɔ yɩ, bɩlɛ́ gɛ bɩɩlaaná hálɩ bɛdɛ́ɛ lʊbɛ basɩ́ bɩka báa kʊ́ɖʊḿ talʊ́rʊ. 
Barɩ́ŋa baazɩ́ wɔ́rɔ́ nɛ́, ngɛ leelú ɖʊɖɔ waazɩ́. 
Tɔ́ɔ, ńŋɩnáa barɩ́ŋa bɔɔgbɔ́ɔ yɩ nɛ́, wɩ́rɛ wenɖé ɩsɩɖáa sɩ befé bɩlɛ́ nɛ́, badaá weení gɛ alʊ́ waalʊ́ ɖɔ́.» 
Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Ɖúúlínya kɩna kɩdaá gɛ aláa na abaaláa bɔ́ngbɔwʊ́ʊ ɖamá. 
Amá, wenbá Ɩsɔ́ɔ weeɖéézi wɛ sɩsɩ bónÿuú ceré bɩka befé balɩ́ɩ ɩsɩɖáa-daá nɛ́ bɔ́dɔngbɔwʊ́ aláa yáá basáa abaaláa. 
Bɛlɛ́ bádándasɩḿ ɖʊɖɔ, káma, bɔjɔɔ́ɔ gɛ nyazɩ malááyɩ́kawá. Bɛgɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ biyaalɩnáa gɛ, káma, beevé balɩ́ɩ ɩsɩɖáa-daá. 
Múúsá waawɩ́lɩ bɩlɛ́ sɔɔzɔ́ɔ́zɩ-daá nimidʊlʊʊ́-dɛ́ɛ tɔ́m-daá sáátɩ wenkí waayáa Ɖádʊ́ʊ sɩsɩ Ibrahím na Ɩsaáka na Yaakúbu bɛdɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ nɛ́. 
Ɩsɔ́ɔ tɛkɛ́ɛ ɩsɩɖáa-dɛ́ɛ Ɩsɔ́ɔ, amá, weezíni-dɩnáa-dɛ́ɛ ńnɩ́ gɛ ɩgɛ́ɛ. Káma, ɩjɔ́ nɛ́ wenbá barɩ́ŋa bɛgɛ́ɛ ɩdɛ́ɛ ńba nɛ́ bɔwɛ weezuú-daá gɛ.» 
Ńna gɛ Mará wɩlɩɖáa nɛbɛ́rɛ wɔɔdɔ́ sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́, nyááŋmátɩ kazɔ́ɔ.» 
Káma, bɩdɩ́ŋa-rɔ bodokúti boyuú wenbiré bɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ tɔ́m natɩ́rɩ ɖʊɖɔ. 
Yeésu wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Nŋɩ́nɩ́ gɛ ɩráa wánbɩɩzɩ́ bɔtɔ́ sɩsɩ Lɛɛrʊ́ kɛ́ɛ Ɖáwʊɖa biyaalʊ́. 
Káma, Ɖáwʊɖa tɩtɩŋa wɔɔdɔ́ Yéńdiwá-dɛ́ɛ tákaraɖá-daá sɩsɩ: “Ɖádʊ́ʊ wɔɔdɔ́ Mádʊ́ʊ sɩsɩ: ‘Cɔɔ mégíɖíiwú-rɔ 
hálɩ maɖʊ nbáɖaanáa nyɔ́nʊvɔ́-dɛ.’ ” 
A bɩlɛ́ gɛ Ɖáwʊɖa waayáa yɩ sɩsɩ Ɩdʊ́ʊ, bɩɩlá nŋɩ́nɩ́ gɛ igúti ɩgɛ́ɛ ibiyaalʊ́ ɖʊɖɔ.» 
Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ gɛ Yeésu waaŋmatɩná ɩwanbaaráa zamɔ́ɔ rɩ́ŋa kiwelesée yɩ nɛ́ kɩɩzá-daá sɩsɩ: 
«Iguná laakáarɩ na Mará wɩlɩɖáa. Bɔzɔɔlɛ́ɛ béngilím bozóóna kpáyɩwá kʊ́bɔńdɩ bɩka ɖʊɖɔ bɔzɔɔlɛ́ɛ gɛ a bɛ́nzɛɛ́ wɛ zamɔ́ɔ-daá, bɔ́nɖɔɔzɩ́ wɛ. Kʊ́bɔɔ-ɖɩdáarɛ gɛ bɔɔzɔ́ɔ́lɩ cɔwʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ ɖaazɛɛɖɛ́ na ɖíínawá-daá. 
Bɛ́nlɛɛ́ leeláa-jɔ́ wenbí bɩrɩ́ŋa bɛlɛ́ bɔwɛná nɛ́, bɩka bánlám sʊlʊ́ńdɩ kɩ́bɩɩzɩ́tɩ na ɩráa ɩna wɛ. Bʊrɔɔzɩ́ gɛ bɛdɛ́ɛ nɩgbamʊʊ́ fɔ́m wánbá bɩlá ɖóni.» 
