﻿LÚKA.
3.
Róóma wúro kʊ́bɔnɩ́ Tibɛ́ɛrɩ-dɛ́ɛ kowúrɔ́ɔ ɖíi-dɛ́ɛ bɩ́nɩ ákɩzaalʊʊ́ ńnɩ́-daá nɛ́, Pɔ́nsɩ Piláatɩ kɛ́ɛ na Yudée laadɔ́ɔ-rɔ bɛɛŋɩrʊ́, Eróodi ɩlɛ́ wénɖíi kowúrɔ́ɔ Galilée laadɔ́ɔ-rɔ bɩka igoobú Filíipu ɩlɛ́ wénɖíi Iturée na Tirakonitíidi laadásɩ-rɔ, bɩka Lizaniyáasɩ ɩlɛ́ wénɖíi Abilɛ́ɛnɩ laadɔ́ɔ-rɔ. 
Áanɩ na Kayífu gɛ Ɩsɔ́ɔ sarásɩ lanɖáa kʊ́bɔnáa. Bɩdɛ́ɛ bɩ́nɩ ɩmʊ́ gɛ Ɩsɔ́ɔ waaŋmatɩná Yaayá Sákarɩ biyaalʊ́ tɛɛwʊ́lɔ́ɔ́-daá. 
Ngɛ ɩlɛ́ waalɩ́ɩ ikíli laadɔ́ɔ kɔwɛ ná Yɔrɔdáanɩ buwá fáráńdɩ́ nɛ́ karɩ́ŋa kadaá wánlám waázu sɩsɩ: «Ɩgɛ́ɛ mɩ́lakásɩ bɩka iyéle belíri mɩ́ɩ lɩ́m-daá bɔsɔ mɩ́ɩ túúbá lɩ́m, na Ɩsɔ́ɔ ɩcɛ́ mɩ́dɛ́ɛ alaháácɩ́wá.» 
Bɩɩlá bɩlɛ́ gɛ na wentí baaŋmáa anɖébi Esáya-dɛ́ɛ tákaraɖá-daá nɛ́ ikóódi, tɩlɛ́ gɛ sɩsɩ: «Lowú nakɩ́rɩ wɔɔvɔ tɛɛwʊ́lɔ́ɔ́-daá sɩsɩ: “Ɩgbɩ́ɩ́rɩ Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ nɩ́bááwʊ, ɩzɩ́ɩ́zɩ ɩdɛ́ɛ níbeyísi. 
Bónzuurí kazalɩ́sɩ bɩlá ɖɛtɛrɛ‑tɛrɛ bɩka bɔyɔ́ bʊ́ʊ́nɩ rɩ́ŋa na buurásɩ rɩ́ŋa bɩlá ɖɛtɛrɛ‑tɛrɛ. Nɩ́báánɩ tɩmɩláa nɛ́, bɔ́nnyɔɔzɩ́ tɩ tɩsɩ́ɩ́zɩ; níbeyísi bɩ́ńdɔ́wʊ́ sɩ nɛ́, bɔ́nnyɔɔzɩ́ sɩ sɩlá ɖɛtɛrɛ‑tɛrɛ, 
na báa weení ɩna nŋɩ́nɩ́ Ɩsɔ́ɔ wɛ́nlɛɛ́ ɩrʊ́ nɛ́.”» 
Yaayá wɔɔdɔ́ ɩráa tuutúúma bɔɔgɔ́nɩ ɩjɔ́ sɩsɩ ílíri wɛ lɩ́m-daá ɩsɔ wɛ túúbá lɩ́m nɛ́ sɩsɩ: «Mɩ́ɩ bɔɔzá ana ɖɔ́! Weení waawɩlɩ ná mɩ́ɩ sɩsɩ ísé ɩlɩ́ɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ tɔ́m fʊʊnáa tɩɩjʊ́ʊ nɛ́ tɩdaá. 
Ɩlá lakásɩ sɩ́nwɩlɩ́ɩ sɩsɩ mɩ́ɩ́lá túúbá ɩkɛ́ɛ nɛ́. Ɩ́kamáázɩ mɩ́dáá sɩsɩ mɩ́jaájaa gɛ Ibrahím nɛ́ bɩɩdɛ́. Káma, ménveerím mɩ́ɩ sɩsɩ Ɩsɔ́ɔ wánbɩɩzɩ́ ɩkpɔ́ɔ bɔ́ ana ɖɔ́ ɩbɩsɩná Ibrahím kutoluú-dɛ bíya. 
Báńgbɩɩrɩ kpenbiiyá sɩ bɛbɛlɩ́ na tɩ́ɩ́nɩ tigutolíni-dɛ nɛ́. Tɩɩwʊ́ wenkí rɩ́ŋa kɩ́dánɖʊ́ʊ bíya kazɔ́ɔ ńba nɛ́, bɛ́nbɛlɩ́ɩ kɩ baɖʊ nimíni-daá.» 
Ńna gɛ zamɔ́ɔ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Bɩlɛ́ nɛ́, wé gɛ bɩmɔɔ́na ɖɩlá ɖɔ́.» 
Ngɛ woobúsi wɛ sɩsɩ: «Weení ɩwɛná ɖaazíkiwá natɩ́lɛ nɛ́, ɩ́fá weení ɩvɛ́yɩ́na nɛ́ kʊ́ɖʊmʊ́ʊ, bɩka weení ɩwɛná kíɖíím nɛ́, ɩlá bɩlɛ́ ɖʊɖɔ.» 
Tikée mʊʊráa ɖʊɖɔ wɔɔgɔ́nɩ sɩ belíri wɛ lɩ́m-daá bɔsɔ wɛ túúbá lɩ́m, ngɛ bɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Kʊ́bɔnɩ́, wé gɛ bɩmɔɔ́na ɖɔ́ɔ́ ɖɩlá.» 
Ngɛ woobúsi wɛ sɩsɩ: «Ɩ́kɔbɔ́ɔ́zɩ naárʊ bɩcɛzɩ́ wenbí baazɩ́ɩ mɩ́ɩ nɛ́.» 
Sɔ́ɔ́jawá ɖʊɖɔ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Nɛ́ ɖɔ́ɔ́ ní, wé gɛ bɩmɔɔ́na ɖɩlá.» Ngɛ woobúsi wɛ sɩsɩ: «Ɩ́kɛlɛ́ɛ liideé na ɖóni naárʊ-jɔ́, ngʊ́ íkomúúli naárʊ ɩbɛlɩ́ bʊbɔ́tɩ ɩrɔ. Ɩzɩŋná mɩ́vɛrɩ́tɩ.» 
Ńŋɩnáa zamɔ́ɔ fʊnɖamáa na tamɔ́ɔ kʊ́bɔńga nɛ́, báa weení wɔ́nbɔɔzɩ́ ɩdɩ tɔ́m Yaayá-rɔ sɩsɩ bɩdɛkɛ́ɛ ɩmʊ́ gɛ Lɛɛrʊ́? 
Ńna gɛ Yaayá woobúsi barɩ́ŋa sɩsɩ: «Lɩ́m-daá gɛ mɔ́ɔ́ ménliríi mɩ́ɩ mɔ́nzɔ́ɔ mɩ́ɩ túúbá lɩ́m. Amá, weení ɩgɛrɛŋɛ mɔ́wɔ́rɔ́ nɛ́, waagɩ́lɩ ma, mádatála malɩzɩ́ yɩ ɩdakaḿwá. Ɩlɛ́ sɩ ilíri mɩ́ɩ Kezeŋa Ɖacɩrɩ‑cɩrɩ ńga-daá gɛ na nimíni. 
Ɩɖɔ́kɩná kɩ́falanákʊ ɩnʊ́ʊ́zɩ-daá sɩ ɩlɩzɩ́ tolá fɔɔlʊʊ́ bɩka ɩkpɔ́ɔ mɩlá ɩbɩ́rɩ igbeewú-daá, na ɩkpɔ́ɔ tolá ɩbɩ́rɩ nimíni ɩ́dánɖɩḿ nɛ́ ɩdaá biɖe.» 
Na tɔndasɩrɛwá ndɩ‑ndɩ ɖabata-daá gɛ Yaayá weeveeri ná wɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Laabáárʊ Kífeńgi. 
Amá, Yaayá wooyooná Eróodi weení wénɖíi kowúrɔ́ɔ Galilée laadɔ́ɔ-rɔ nɛ́. Káma, wɔɔgbɔ́ɔ igoobú ɖɛɛlʊ́ Erodiyáadɩ, bɩka waalá lakásɩ sɩdakazɔ́ɔ nɛ́ ɖʊɖɔ bʊɖɔ́ɔ. 
Ńna gɛ woogúti ɩlá lakásɩ nasɩ́rɩ sɩdakazɔ́ɔ nɛ́ ɩtásɩ. Sɩlɛ́ gɛ sɩsɩ weeyéle bakpa Yaayá bɔtɔ sáráka. 
Sáátɩ wenkí bɔɔzɔ zamɔ́ɔ rɩ́ŋa túúbá lɩ́m bɩtɛ́ nɛ́, ngɛ bɔɔzɔ Yeésu ɖʊɖɔ. Sáátɩ wenkí ɩwɛ ɩbamáa sʊlʊ́ʊ nɛ́, ngɛ ɩsɔ́ɔ́dáá waadʊlʊ́, 
ngɛ Kezeŋa Ɖacɩrɩ‑cɩrɩ ńga weegédi nyazɩ ɖuvóóre kʊ́fʊlʊńɖɛ bɩlɛ́ kosóm ɩrɔ. Ńna gɛ baanɩ́ɩ lowú nakɩ́rɩ ɩsɔ́ɔ́dáá sɩsɩ: «Nyɔ́ɔ́ gɛ Mebiyaalʊ́ máábá mɔ́zɔɔlɛ́ɛ yɩ nɛ́, nyɔ́rɔ́ gɛ mááɖʊ́ mɛ́dɛ́ɛ sɔɔlɩ́m rɩ́ŋa.» 
Yeésu wɛná bɩ́ɩ́zɩ ákoosaaláa bɩlɛ́ gɛ waabáázɩ ɩdɩmɛ́rɛ. Ɩráa wánvʊnmaazɩ́ gɛ sɩsɩ Ísifu biyaalʊ́ gɛ ɩgɛ́ɛ. Elíi waalʊrʊ ná Ísifu, 
Matáatɩ ɩlʊ́rʊ Elíi, Léévi ɩlʊ́rʊ Matáatɩ, Mɛlɩkíi ɩlʊ́rʊ Léévi, Iyanayíi ɩlʊ́rʊ Mɛlɩkíi, bɩka Ísifu ɩlʊ́rʊ Iyanayíi. 
Matatiyáasɩ waalʊ́rʊ Ísifu, Amɔ́ɔsɩ ɩlʊ́rʊ Matatiyáasɩ, Nawumíi ɩlʊ́rʊ Amɔ́ɔsɩ, Ɛsɩlíi ɩlʊ́rʊ Nawumíi, Nagayíi ɩlʊ́rʊ Ɛsɩlíi. 
Máatɩ waalʊ́rʊ Nagayíi, Matatiyáasɩ ɩlʊ́rʊ Máatɩ, Semɛ́ɛnɩ ɩlʊ́rʊ Matatiyáasɩ, Iyoosɛ́ɛkɩ ɩlʊ́rʊ Semɛ́ɛnɩ, Iyodáa ɩlʊ́rʊ Iyoosɛ́ɛkɩ, 
Iyoyanáanɩ waalʊ́rʊ Iyodáa, Réeza ɩlʊ́rʊ Iyoyanáanɩ, Zorobabɛ́ɛlɩ ɩlʊ́rʊ Réeza, Salatɩyɛ́ɛlɩ ɩlʊ́rʊ Zorobabɛ́ɛlɩ, bɩka Neríi ɩlʊ́rʊ Salatɩyɛ́ɛlɩ. 
Mɛlɩkíi waalʊ́rʊ Neríi, Adíi ɩlʊ́rʊ Mɛlɩkíi, Kazáamɩ ɩlʊ́rʊ Adíi, Ɛlɩmadáamɩ ɩlʊ́rʊ Kazáamɩ, bɩka Ɛ́ɛrɩ ɩlʊ́rʊ Ɛlɩmadáamɩ. 
Yeésu waalʊ́rʊ Ɛ́ɛrɩ, Eliyezɛ́ɛrɩ ɩlʊ́rʊ Yeésu, Iyorimíi ɩlʊ́rʊ Eliyezɛ́ɛrɩ, Matáatɩ ɩlʊ́rʊ Iyorimíi, bɩka Léévi ɩlʊ́rʊ Matáatɩ. 
Simeyɔ́ɔnɩ waalʊ́rʊ Léévi, Yudáa ɩlʊ́rʊ Simeyɔ́ɔnɩ, Ísifu ɩlʊ́rʊ Yudáa, Iyonáamɩ ɩlʊ́rʊ Ísifu, bɩka Eliyakíimi ɩlʊ́rʊ Iyonáamɩ. 
Meleyáa waalʊ́rʊ Eliyakíimi, Menáa ɩlʊ́rʊ Meleyáa, Matatáa ɩlʊ́rʊ Menáa, Natáanɩ ɩlʊ́rʊ Matatáa, bɩka Ɖáwʊɖa ɩlʊ́rʊ Natáanɩ. 
Yesée waalʊ́rʊ Ɖáwʊɖa, Obɛ́ɛdɩ ɩlʊ́rʊ Yesée, Bóozɩ ɩlʊ́rʊ Obɛ́ɛdɩ, Saláa ɩlʊ́rʊ Bóozɩ, bɩka Nasɔ́ɔnɩ ɩlʊ́rʊ Sulemáana. 
Aminadáabɩ waalʊ́rʊ Nasɔ́ɔnɩ, Adimíini ɩlʊ́rʊ Aminadáabɩ, Arɩníi ɩlʊ́rʊ Adimíini, Ɛsɩrɔ́ɔmɩ ɩlʊ́rʊ Arɩníi, Farɛ́ɛsɩ ɩlʊ́rʊ Ɛsɩrɔ́ɔmɩ, bɩka Yudáa ɩlʊ́rʊ Farɛ́ɛsɩ. 
Yaakúbu waalʊ́rʊ Yudáa, Ɩsaáka ɩlʊ́rʊ Yaakúbu, Ibrahím ɩlʊ́rʊ Ɩsaáka, Teráa ɩlʊ́rʊ Ibrahím, bɩka Nahɔ́ɔrɩ ɩlʊ́rʊ Teráa. 
Serúki waalʊ́rʊ Nahɔ́ɔrɩ, Ragóo ɩlʊ́rʊ Serúki, Falɛ́ɛkɩ ɩlʊ́rʊ Ragóo, Ebɛ́ɛrɩ ɩlʊ́rʊ Farɛ́ɛkɩ, bɩka Saláa ɩlʊ́rʊ Ebɛ́ɛrɩ. 
Kayinám waalʊ́rʊ Saláa, Arɩfagizáadɩ ɩlʊ́rʊ Kayinám, Sɛ́ɛmɩ ɩlʊ́rʊ Arɩfagizáadɩ, Núhum ɩlʊ́rʊ Sɛ́ɛmɩ, bɩka Lamɛ́ɛkɩ ɩlʊ́rʊ Núhum. 
Matusaláa waalʊ́rʊ Lamɛ́ɛkɩ, Enɔ́ɔkɩ ɩlʊ́rʊ Matusaláa, Yarɛ́ɛdɩ ɩlʊ́rʊ Enɔ́ɔkɩ, Maleleyɛ́ɛlɩ ɩlʊ́rʊ Yarɛ́ɛdɩ, bɩka Kayinám ɩlʊ́rʊ Maleleyɛ́ɛlɩ. 
Enɔ́ɔsɩ waalʊ́rʊ Kayinám, Séti ɩlʊ́rʊ Enɔ́ɔsɩ, Áɖam ɩlʊ́rʊ Séti, bɩka Ɩsɔ́ɔ ɩlá Áɖam. 
