﻿LÚKA.
2.
Bɩdɛ́ɛ sáátɩ kɩḿ, Róóma wúro kʊ́bɔnɩ́ Ogúsuto waava wɛ́ɖɛ sɩsɩ bákala ɩráa bɔwɛ laadásɩ wensí sɩrɩ́ŋa wénɖíi kʊ́bɔńdɩ sɩrɔ nɛ́. 
Kaɖaa-dɛ́ɛ nbɩlɛ́ bángalɩ́ɩ ɩráa ńŋɩnáa bɩlɛ́ nɛ́. Bɩdɛ́ɛ sáátɩ kɩḿ nɛ́, Kiriniwúusi kɛ́ɛ na Siríi laadɔ́ɔ-rɔ bɛɛŋɩrʊ́. 
Báa weení wɛ́nɖɛɛ́ ɩdɛɛvʊ́lɔɔ́-daá gɛ bakáŋmáa ɩyɩ́ɖɛ. 
Bɩnáábɩ́lɛ́ Ísifu ɖʊɖɔ waagʊrʊ́ Nazarɛ́ɛtɩ, tɛ́ɛ́dɩ tɩwɛ Galilée laadɔ́ɔ-rɔ nɛ́ tɩdaá ɩkpa Yudée laadɔ́ɔ-daá, wúro Ɖáwʊɖa-dɛ́ɛ tɛ́ɛ́dɩ bánÿaá tɩ sɩsɩ Bɛtɩlɛhɛ́ɛm nɛ́ tɩdaá, káma, igutoluú kɛgɛ́ɛ wúro Ɖáwʊɖa-dɛ́ɛ ɖugoré gɛ. 
Woobó ɩ́na ɩdɛ́ɛ ábɔɔzɔɔ́ Marɩyáma sɩsɩ bakáŋmáa bayɩrá. Bɩdɛ́ɛ sáátɩ, Marɩyáma na fuwá. 
Bɔwɛ Bɛtɩlɛhɛ́ɛm ńna gɛ Marɩyáma-dɛ́ɛ lʊrʊ́ʊ waadála. 
Ngɛ waalʊ́rʊ ɩdɛ́ɛ aléebú, bú abaalʊ́. Waamɩlɩná yɩ ɖidéére, bɩka ɩkpɔ́ɔ yɩ ɩfɩ́ɩ́zɩ fʊ́ńdɩ kpɩná kíɖíím ɖaaɖʊ́ʊ́ɖɛ-daá. Káma, bodoyuú ɖɩdáarɛ ɩgɔma ɖaazʊʊɖɛ́. 
Ketiráa nɛbɛ́rɛ wɛ fásɩ sɩwɛ fáráńdɩ́wá tɩḿ tɩdaá nɛ́ bénveríi bavʊ́ńdɩ kpɩná-rɔ nuvoowú. 
Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ malááyɩ́ka waaɖʊ ɩlɩ́ɩ bɔrɔ, ngɛ Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ ásícé-dɛ́ɛ ɖɛnyɛm waalára kɩmɩlɩná wɛ́, ngɛ bɩɩbá bɩlá wɛ nɩdáárɛ. 
Ńna gɛ malááyɩ́ka wɔɔdɔ́ wɛ sɩsɩ: «Nɩdáárɛ ɩ́kalá mɩ́ɩ, káma, mɔ́ɔ́gɔ́ná mɩ́ɩ Laabáárʊ Kífeńgi kɩ́ngɔnáa zamɔ́ɔ rɩ́ŋa wenbi‑niíni kʊ́bɔńbɩ nɛ́ gɛ. 
Sinje baalʊ́rʊ mɩ́ɩ Lɛɛrʊ́ wúro Ɖáwʊɖa-dɛ́ɛ tɛ́ɛ́dɩ-daá, ɩnáábɩ́lɛ́ Krísto Ɖádʊ́ʊ. 
Ngɛ wenbí sɩ ɩtɩlɩ́ na yɩ nɛ́ nɖɔ́: mɩ́nnáa bú áfʊ́lʊḿ baamɩlɩná yɩ ɖidéére bɩka bafɩ́ɩ́zɩ yɩ fʊ́ńdɩ kpɩná kíɖíím ɖaaɖʊ́ʊ́ɖɛ-daá.» 
Ngɛ malááyɩ́kawá tuutúúma waaɖʊ balɩ́ɩ nɔɔ́ kʊ́ɖʊḿ batasɩná malááyɩ́ka lí ńnɩ́ béndéédi yéńdi bánzám Ɩsɔ́ɔ sɩsɩ: 
«Bása Ɩsɔ́ɔ weení ɩwɛ bílí‑bílí nɛ́, bɩka fɛɛzɩrɛ ɩcɔɔ ná wenbá ɩzɔɔlɛ́ɛ wɛ nɛ́ adɛ laadɔ́ɔ-rɔ.» 
Sáátɩ wenkí malááyɩ́kawá waagʊrʊ́ babɩ́sɩ ɩsɔ́ɔ́dáá nɛ́, ngɛ ketiráa wɔɔdɔ́ ɖamá sɩsɩ: «Bɩlɛ́ nɛ́ ɖíbo Bɛtɩlɛhɛ́ɛm, ɖɩkáná wenbí bɩɩlá gɛ Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ wɔɔzɔ́ɔ́lɩ sɩsɩ ɖɩ́tɩ́lɩ́ nɛ́.» 
Ngɛ boodoózi bobó ńna. Baadála nɛ́, bɔɔmɔɔná Marɩyáma na Ísifu na bú áfʊ́lʊḿ ɩlɛ́ ɩvɩ́nɛ́ɛ fʊ́ńdɩ kpɩná kíɖíím ɖaaɖʊ́ʊ́ɖɛ-daá. 
Baana yɩ nɛ́, ngɛ baadɩ́ wentí tɩrɩ́ŋa beevééri wɛ bú ɩmʊ́ ɩrɔ nɛ́ befééri wɛ. 
Bɩɩlá wenbá barɩ́ŋa bénwelesí fééni ketiráa nɛ́ bítí wentí bándɩ́m nɛ́ tɩrɔ. 
Bɩka Marɩyáma ɩlɛ́ ɩɖɔ́kɩná tɔ́m tɩḿ tɩrɩ́ŋa iwenbiré-daá wánmaazɩ́ tɩrɔ. 
Ngɛ fʊ́ńdɩ kpɩná ketiráa wɔɔlɔ́ɔ babɩ́sɩ bekpé bɛdɛ́ɛ, bɩka bɔ́nɖɔɔzɩ́ Ɩsɔ́ɔ bánzám yɩ wentí tɩrɩ́ŋa baanɩ́ɩ na baana nɛ́ tɩrɔɔzɩ́, ńŋɩnáa wenbí nɔ́ɔ́ malááyɩ́ka waavʊ́ńgéveeri wɛ nɛ́. 
Biizúlu wɛ́ lutoozo sɩ bɛbɛlɩ́ bú nɛ́, ngɛ baava yɩ yɩ́ɖɛ sɩsɩ Yeésu, ńŋɩnáa malááyɩ́ka waavʊ́ńdɔḿ sɩsɩ báyaa yɩ naanɩ́ bɛyɛ́ɛ ivuwá nɛ́. 
Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ nɛ́, wɩ́rɛ wenɖé Múúsá-dɛ́ɛ Mará waazɩ́ɩ́zɩ sɩsɩ bú ɩgɔɔ na ɩjaa bála badɩ ɖacɩrɩ‑cɩrɩ nɛ́ ɖɩɩdála nɛ́, Ísifu na Marɩyáma booboná Yeésu Yerusalɛ́ɛm Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá sɩ bakáwɩlɩ yɩ Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ. 
Káma, baaŋmáa Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Mará tákaraɖá-daá sɩsɩ: «Bú abaalʊ́ kaɖaa ńnɩ́ báa weení, Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ tɩɩná yɩ.» 
Bibaasí nɛ́, bɔwɛná sɩ balá sarɔ́ɔ wenká Mará amʊ́ aazɩ́ɩ́zɩ sɩsɩ bála nɛ́, kɛlɛ́ gɛ avówa kʊ́fʊlʊmá náálɛ, yáá avówa báa weená-dɛ́ɛ kúmuwé náálɛ. 
Bɩdɛ́ɛ sáátɩ kɩḿ nɛ́, abaalʊ́ naárʊ wɛ Yerusalɛ́ɛm bánÿaá yɩ sɩsɩ Simeyɔ́ɔnɩ. Ɩrʊ́ ɩmʊ ɩgɛ́ɛ ɩrʊ́ weení ɩjɔwʊrɛ sɩɩzɛ́ɛ nɛ́ gɛ, bɩka ɩbá wénzewɔ́ɔ Ɩsɔ́ɔ. Ɩɖamáa weení sɩ ɩkɔ́nɩ ɩlɛ́ɛ Israyɛ́ɛlɩ nɛ́, bɩka Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Kezeŋa wɛ ɩrɔ. 
Simeyɔ́ɔnɩ ɩmʊ́ nɛ́, Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Kezeŋa waavʊ́ńveeri yɩ sɩsɩ wánnáa Lɛɛrʊ́ weení Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ sɩ ikédiri yɩ nɛ́ naanɩ́ ɩsɩ́. 
Bɩdɛ́ɛ sáátɩ kɩḿ gɛ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Kezeŋa wooboná yɩ ibó Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá. Sáátɩ wenkí Yeésu ɩgɔɔ na ɩjaa bɔɔgɔná yɩ sɩ balá yɩ wenbí Mará-daá, baaɖʊ sɩsɩ bála nɛ́, 
Simeyɔ́ɔnɩ waamʊ yɩ ɩkpɛ́kɩ ɩnʊ́ʊ́zɩ-daá ɩsá Ɩsɔ́ɔ wɔ́ndɔ́m sɩsɩ: 
«Lɛlɛɛɖɔ́ nɛ́ Ɖádʊ́ʊ, nyánbɩɩzɩ́ nÿéle mɔ́ɔ́ nyɛ́dɛ́ɛ bɔwʊtá-dʊ́ʊ mazɩ́ fɛɛzɩrɛ-daá ńŋɩnáa nyɔ́ɔ́dɔ́ nɛ́. 
Káma, mádɩtɩŋa mááná nyɛ́dɛ́ɛ lɛ́ɛ́dɩ na máázá. 
Lɛ́ɛ́dɩ wentí nyáágbɩ́ɩ́rɩ tɩ nzɩ́ɩ yíriwá rɩ́ŋa nɛ́. 
Tɩgɛ́ɛ na ɖɛnyɛm wenkí sɩ kiyéle na ɖúúlínya-daá yíriwá rɩ́ŋa ɩtɩlɩ́ nya nɛ́. Kɩ́nɖɔɔzɩ kʊ nyɛ́dɛ́ɛ zamɔ́ɔ Israyɛ́ɛlɩ.» 
Wentí Simeyɔ́ɔnɩ wánŋmatɩ́ Yeésu-rɔ nɛ́ waalá Yeésu ɩgɔɔ na ɩjaa bítí. 
Simeyɔ́ɔnɩ waaɖʊ wɛ alɩbáráka, ngɛ wɔɔdɔ́ bú ɩgɔɔ Marɩyáma sɩsɩ: «Bɛɛ́ɛ, bú ceení-rɔɔzɩ́, Israyɛ́ɛlɩ-daá ɩráa ɖabata wánzalɩ́ɩ, bɩka nɛbɛ́rɛ ɩkʊrʊ́. Wánbɩsɩ́ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ seríya, amá, ɩráa wéngizíi yɩ. 
Bɩlɛ́ gɛ sɩ bɩlá na ɩráa ɖabata-dɛ́ɛ lomaazɛ́ amʊ́sɛ́ɛ bewenbé-daá nɛ́ ɩlɩ́ɩ bayáána. Bɩɩga nyɔ́ɔ́ nyádɩtɩŋa nɛ́, nyánba nÿɛlɛ́m nyazɩ bɔɔzɔ́ nya tókobí bɩlɛ́.» 
Alʊ́ anɖébi naárʊ fʊnwɛ ńna ɖʊɖɔ, bánÿaá yɩ sɩsɩ Áanɩ. Fanʊwɛ́ɛlɩ wɛɛlɛ́ɛ nbɩlɛ́, bɩka Fanʊwɛ́ɛlɩ ɩlɛ́ ɩdɛ́ɛ gɛ Azɛ́ɛrɩ-dɛ́ɛ ɖugoré-daá. Áanɩ ɩmʊ́ wáńbá ɩbɩ́ɩ páá; bɩ́ɩ́zɩ lʊbɛ gɛ wɔɔjɔ́ɔ abaaladɔ́ɔ-rɔ 
naanɩ́ ɩbɩ́sɩ leelú. Wáńdálɩ́ bɩ́ɩ́zɩ nɩɩ́náázá na nasɩ́náázá. Ɩ́dɛ́njɛḿ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá, ɩwɛ ńna gɛ nuvoowú na ɩdaawʊ́ wánlám yɩ bɔwʊtá, wɛ́nzɛɛ́ yɩ bɩka wɔ́nvɔkɩ́ nɔɔ́. 
Bɩdɛ́ɛ sáátɩ kɩḿ ɖʊɖɔ nɛ́, alʊ́ ɩmʊ́ waajáŋ ɩtála, ngɛ waabáázɩ Ɩsɔ́ɔ sám bɩka wénveerím wenbá barɩ́ŋa baɖamáa Yerusalɛ́ɛm-dɛ́ɛ lɛ́ɛ́dɩ nɛ́ bú ɩmʊ́ ɩdɛ́ɛ tɔ́m. 
Sáátɩ wenkí Yeésu ɩgɔɔ na ɩjaa baalá wenbí bɩrɩ́ŋa Ɖádʊ́ʊ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Mará waazɩ́ɩ́zɩ sɩsɩ bála nɛ́, bána yɩ bɔɔlɔ́ɔ babɩ́sɩ Nazarɛ́ɛtɩ bɛdɛ́ɛ́dɩ-daá, Galilée laadɔ́ɔ-rɔ. 
Bɩɩga bú nɛ́, ɩlɛ́ ɩwɛ ɩbamáa bɩɩ́, tɔnʊʊ́ wángbáa ɖóni, áséńsí bamáa yɩ ɖɔɔmɩ́nɩ bɩka Ɩsɔ́ɔ sɩ́ŋɛ́ɛ ɩwɔ́rɔ́. 
Báa bɩ́nɩ weení, Yeésu ɩgɔɔ na ɩjaa bɛ́ndɛ́rɛ́ɖɛ́ɛ Yerusalɛ́ɛm Fɛlɛ nɖɛ́ɛ-dɛ́ɛ jíńgáárɩ́ ɖíi. 
Sáátɩ wenkí wooyuú bɩ́ɩ́zɩ fuú na nasɩ́lɛ nɛ́, bána yɩ bɛɛɖɛ́ɛ ńŋɩnáa bɩgɛ́ɛ bɛdɛ́ɛ jíńgáárɩ́-dɛ́ɛ ɖɔ́ɔ́ná nɛ́. 
Beeɖi jíńgáárɩ́ bɩtɛ́ nɛ́, baabɩ́sɩ bekpé. Amá, Yeésuyɔ́ɔ waawalɩ́ Yerusalɛ́ɛm bɩka ɩgɔɔ na ɩjaa badatɩlɩ́. 
Bɔjɔɔ́ɔ sɩsɩ ɩwɛ bogoobíya bána wɛ bɔgɔwɛ nɩ́bááwʊ-daá nɛ́ bɔlɔwʊtáá, ngɛ baanʊ́ŋ hálɩ wɩ́rɛ ɖebilibili. Bɩlɛ́ bʊwɔ́rɔ́ gɛ baabáázɩ yɩ cáádɩ bogoobíya na bɔɖɔndɩnáa lɔwʊtáá, 
amá, badana yɩ. Ngɛ bɔɔlɔ́ɔ babɩ́sɩ Yerusalɛ́ɛm babamáa yɩ cáádɩ. 
Wɛ́ náádoozo wɩ́rɛ gɛ baana yɩ Ɩsɔ́ɔ-dɛ́ɛ Ɖaána kʊ́bɔńga-daá. Ɩjɔɔ́ɔ Mará wɩlɩɖáa lɔwʊtáá wénwelesí wɛ, bɩka wɔ́nbɔɔzɩ́ wɛ tɔ́m. 
Ɩdɛ́ɛ tɩlɩ́ɩ na wentí wónbusí nɛ́ waabá bɩjɔɔ́ɔ wenbá bénwelesí yɩ nɛ́ bítí. 
Ɩgɔɔ na ɩjaa baana yɩ nɛ́, bɩɩbá bɩlá wɛ bítí. Ńna gɛ ɩgɔɔ wɔɔbɔ́ɔ́zɩ yɩ sɩsɩ: «Móbú, ngbaalá gɛ nyáálá ɖáa bɩlɛ́. Bɛɛ mána njaa ɖálaakáarɩ wáńgʊ́rʊ́ nyɛ́dɛ́ɛ cáádɩ-daá.» 
Ngɛ Yeésu woobúsi wɛ sɩsɩ: «Ngbaalá gɛ mɩ́njáádɩ ma. Mɩ́ɩ́fʊnzɩ sɩsɩ máta mɔ́wɛ Majaa-dɛ́ɛ ɖaána-daá?» 
Amá, bɛlɛ́ badanɩ́ɩ wentí waaŋmátɩ wɛ nɛ́ tugutoluú. 
Ngɛ waagʊrʊ́ ifu wɛ bekpé Nazarɛ́ɛtɩ bɩka wánnɩɩnáa wɛ. Ɩgɔɔ ɩlɛ́ ɩɖɔ́kɩná tɔ́mwá tɩḿ tɩrɩ́ŋa iwenbiré-daá. 
Bɩɩga Yeésu ɩlɛ́ ɩwɛ ɩbamáa bɩɩ́ bɩka ɩdɛ́ɛ áséńsí bamáa ɖɔɔmɩ́nɩ. Ɩsɔ́ɔ sɩ́ŋɛ́ɛ ɩwɔ́rɔ́ bɩka ɩdɔ́m mɔɔ́ɔ ɩráa. 
