﻿HECHOS.
27.
Mpes tjowelepj ca jas majamacj Pablo Roma nt'a Italia po'ó. Ca jas majamacj barco mpes. Tjum Pablo lal. La p'a wa cawilta mo'o játjatsja sin tjajam 'ots'ipj. Tjowelepj militar jepa lal 'üsüs way ca jis majamas pjü, Pablo 'ots'ipj. Niná jepa militar Julio lotsja. Jupj jépatsja militar cien witjacj jilal. Jepa romano militarpan waytsja yupj. 
Barco pjaní ne'aj tjac', nawaja'a Adramitio mpe. Barco niná quelel jámatsja la p'a nt'a patja nt'a, 'üsǘ la nt'a Asia po'ó. Mpes cupj wama tjeleque barco niná mo'ó, tjeleque Cesarea mpe. Aristarco tjemey cupj lal. Jupj Tesalónica mpe 'esepj, Tesalónica nt'a pülücj patja Macedonia po'ó. 
Yaya ne'as tjeleque Sidón nt'a. Julio 'üsüs way la tjiji Pablo lal. Tjevele 'ücj pje'á la winin la nuc jomicapan ne'aj. Tjemey na jomicapan cus tjap'acj. 
Tjeleque niswá barco mpes. Wola mpe jactsja lüpjǘ, ne ma 'üsüs polel léquetsja. Mpes tjeleque Chipre li'inyampe. Lüpjǘ ma wola mpe tjac' ne'aj, mpes 'ücj tjeleque. Chipre 'amá 'üsǘ t'asiyú. 
Cilicia jin tjeleque, Panfilia jin tjeleque 'ots'ipj. Ma qjuis tyantaná ne'aj. Mira nt'a ne'as tjeleque, ne'aj qjuis tyantaná. Mira nt'a pülücj patja Licia po'ó. Pje'á tjiquilaca barco mpe. 
Jepa militar barco p'a wa jus tjinyuca. Niná tjac' Alejandría mpe. Quina quelel jámatsja Italia nt'a. Jepa militar tjijyü'ta wama ca nlaca barco niná mo'ó. 
Mpes tjeleque niswá barco mpes. Lüpjǘ wola mpe, t'em mpe tjactsja, mpes ma len̈ way polel léquetsja. Püs way tepyala na, tjeleque ne'aj way p'in Gnido mpe. Lüpjǘ pünetsja custjay, wola mpe, t'em mpe jactsja custjay, ne ma 'üsüs polel léquetsja. Mpes tjeleque Creta nt'a. 'Ücj polel léquetsja ne'aj; lüpjǘ tjactsja barco cjüipepé, t'em mpe. Creta 'amá 'üsǘ t'asiyú. Creta nancupwepe tjeleque. Lüpjǘ ma pünetsja ne'aj. Mwalá way Salmón jin tjeleque Creta po'ó, ma qjuis tyantaná ne'aj. 
'Üsǘ la nt'a ne'aj way p'in mpe tjeleque. Lüpjǘ barco wola mpe tjactsja niswá, mpes tülü way tjeléquetsja. Buenos Puertos ne'as tjeleque. Ne'aj way p'in pülücj patja nt'a, Lasea ló ne'aj. 
Ts'ac' pülücj tülü way tjeléquetsja. Mpes año quelel cyawájatsja quinam. T'üc' tepyala ts'ac' judiopan ma jalá. Mpes t'üc' way año len̈ way quelel cyawájatsja. Mpes malala barco mim quinam; lüpjǘ pajal püné mpalas ca, 'üsǘ yümücj mim ca. Pablo tjevele yupj jilal más 'ücj ma jil quinam barco mpes. 
Tjevele: “Napj quelel velé nun jilal. Malala nin cupj leque quinam barco mpes. Napj nola malala ca qjuis mpalas. Barco mo'o jatja pjü ncawajas ca. Malala ca mpalas wa barco lal. Cupj pjü ca nca'lequecj ca nacj. Mpes más 'ücj ma leque quinam”, tjevele Pablo. 
Militar jepa ma quelel la tjíjitsja Pablo tjevele jin. Barco juts'a'á p'a casá tjevele, jepa 'ots'ipj barco mpes, p'a casá tjevele wa. Militar jepa quelel la tjíjitsja yupj tjowelepj jin. 
Buenos Puertos nt'a malala barco mpü'üm ne'aj jive na. Pasal yümücj jas nlapjünüs ca, pasal pülücj majawus ca ne'aj. Pülücj way nin yólatsja más 'üctsja jil p'a nt'a. Fenice nt'a pülücj patja nt'a Creta po'o polel jiltsja ca nacj, nin yólatsja yupj. Fenice nt'a ma yümücj si lapjüna ne'aj. Mpes 'ücj barco mpü'üm ne'aj jive na. Nin yólatsja yupj. 
'Üsǘ mpe tsjicj way jas tjelyapjünǘ. 'Amá nt'a jas tjelyapjünǘ. Mpes 'üctsja yupj jilal yupj ca mal quinam. Mpes fierro püné viyá la tjolocjocj, barco casá tjo'onsopj, ne tjeleque. 'Üsǘ la nt'a ne'aj way p'in mpe tjeleque. 
Len̈ way 'amá mpe yümücj jas tjelyapjünǘ. 'Amá mpe li'inyampé tjac' lüpjüs. 
Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ barco po'ó. 'Üsǘ la nt'a ne'aj way p'in mpe quelel léquetsja custjay, mop'in ma polel tjeleque ne'aj. Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ barco po'ó 'amá mpe. Mpes cupj qjuis barco la tjijyu'yuctsja, barco cjüip'a'a mpe yümücj jas tjelyapjünǘ quinam. Campa tjeleque 'amá mpe yümücj jas tjelyapjünǘ mpes. 
Yacjaya 'amá p'a wa ne'aj way p'in tjeleque. 'Amá niná Cauda ló. 'Üsǘ t'asiyú jupj. Cauda nancupwepe tjeleque. Ne'aj ma pasal yümücj si lapjǘnatsja, 'ots'ots' way yümücj si lapjǘnatsja. Barco lovin la tjelyó'cjatsja barco tsjicj way. Quina viyá quelel le locjoctsja niná, barco casá ca mo'onsocj. Nin la tjijicj. Costa way viyá la tjelyo'cjocj, tje'yonsocj. 
Nin la tjijicj na, barco t'asiyú tsupapj 'üpǘ püné mpes. Yólatsja ma lo lepta quinam barcas. Lacj tjeyaptsja barco ca mim Sirte nt'a. Ne'aj 'üsǘ campwila tulucj sus mpes. Lacj tjeyaptsja barco ca po ntsjacas, tantan mpalas sus mpes. Mpes barco cjüip'a'a yo püné 'üsǘ mo'o tjo'onsopj, ne ma wü jámatsja quinam, barcas. Nin la tjijicj ne tjeleque quinam; barco cjüipepé jas tjelyapjünǘ custjay. 
Yaya yümücj jas tjelyapjünǘ custjay, 'üsǘ pajal yümücj jámatsja. Barco mo'o tjajam popa, pülücj 'üsüs mo'o la tocoy. Mpes barco más 'in jampjaptsja quinam, ma ca campwila mim quinam ca nacj. 
Yaya p'a wa 'üsǘ mo'o la tocoy. 'Üpǘ la tocoy wa. Pülül püné velan̈ barco mo'ó, mpes si lapjüna na, 'ücj jama barcas. Pülül nenem nepenowá la tocoy wa 'üsǘ mo'ó. Yo mat'e pülül la valas palá la tocoy wa 'üsǘ mo'ó. 
Ts'ac' pülücj mpes te tón̈catsja. Püste pülücj mpes ma polel nyucuctsja pjulacj. Pasal püné tjive. Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ. Pasal yümücj tjemeytsja 'üsǘ. Qjuiyólatsja pjü cupj nca'lequecj ca. 
Ts'ac' pülücj ma tjalá barco mo'o tsji' la tjajay. Mpes Pablo quina jin ni'isa la veles yupj jilal. Tjevele: “Quelel velé nun jilal. Nawaja'a nun jilal tjevelé más 'ücj ma leque Creta mpe. Ma la tjüjí napj tjevelé jin. Mpes malala tepyala barco lal. Barco mo'o tjajam popa 'üsǘ mo'o la tocoyé. Malala nin. 
Najas ma pajal nin nujola nsem. Pasal malala mpalas ca barco lal. Ncawajas ca jupj. Mop'in ma nca'liqué ca nun. Pjü way mpatjaqué. 
Napj Dios popa. Tsji' lejay Dios mpes. Püste jupj ángel pjaní tjac' napj nt'a, tjevele napj lal. 
Niná tjevele: ‘Po ma lecj tjeyá. Dios jos jipj ca mim jepa nt'a Roma nt'a. Mpes Dios ca nu majamas nun pjü way. Ma ca mya pats'; cyapj jacon̈ ma wa nca'lin̈ ca’, jupj nin tjevele napj lal. 
Mpes ma nujola t'as nun. Napj pyon Dios lal. Ángel tjevele, t'üc' way nin ca mpalas, nin pyon napj. 
Nin p'in, lüpjǘ mpes barco yümücj mim ca 'amá nt'a, ca po ntsjacas 'amá 'üsǘ t'asiyú nt'a”, Pablo nin tjevele. 
Semana mat'e nas pasal yümücj jas tjelyapjünütsja, yümücj jámatsja 'üsǘ. Newa 'üsǘ mo'o tjeleque, niná 'üsǘ Adriático ló. Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ custjay barco cjüipepé. Püste culupwen nt'a tjá'asa na, barco mo'o tsji' lajaytsja yólatsja ne'aj way p'in momas. 
'Üpǘ, acero tü lal tsyu'pa, 'üsǘ mo'o la ts'i tjuvú, tjunuc ncu campwila 'üsǘ. Campwílatsja, treinta y seis metros campwílatsja jupj. Tsjicj way tjil na, tjuvú niswá. Veintisiete metros campwílatsja 'üsüs. Más 'in pja waytsja. 
Yólatsja barco pe püné mpes ca ntsjacas. Mpes barco cjüip'a'a nt'a fierro püné yulupjana 'üsüma la ts'i, 'üpǘ mpes tsupapj yupj. Campwila tjil, barco ma ca mim quinam yupj pajal tü way mpes. Yupj po jisastsja len̈ way majawaques, ca 'ücj nucucj. 
Barco mo'o tsji' lajaytsja po quelel jiltsja 'amá niná nt'a. Barco wola nt'a barco tsjicj palá tjo'onsopj 'üsǘ mo'ó 'üpǘ mpes. Tjowelepj p'a fierro püné 'üsüma palá nts'iyacj. Nin lajaytsja tulucj. Quelel jiltsja 'amá nt'a barco tsjicj mpes. 
Pablo tjevele militar jepa lal, militarpan jilal 'ots'ipj. Tjevele: “Niyom nenem quelel jil 'amá nt'a. Yupj jil, nca'liqué ca nun. Más 'ücj ma jil.” 
Mpes militarpan t'ü barco tsjicj tsyu'patsjé, ne tjemey barcas. 
Quina quelel jyáwcatsja. Pablo yupj jilal tjevele más 'ücj ca nlajacj yupj pjü. Tjevele: “Ts'ac' catorce mpes po nujólatsja nun, ne ma tjalajá. 
Mpes po najas quina lojá. Nusin napnapj tepyala. Mpes tjalajá nun, ne ma nca'liqué. Ma malala nyuca nu mpalas ca nun”, Pablo nin tjevele yupj jilal. 
Nin tjevele na, nt'ya pansas. Tjüwüi'i Dios lal pansas mpes, pjü ne'aj tjepjyacan̈. Pan tjelepta, tjelyaja. 
Pjü yupj 'ücj jisas tepyala Pablo tjevele mpes. Mpes tjalá wa yupj. 
Cupj cjay dos cientos setenta y seis jyatjaquectsja barco mo'ó. 
T'üc' tjalá na, barco más 'in jampjapj la tjajay niswá. Trigo barco mo'o tjajam la tocoy 'üsǘ mo'ó, mpes más jampjapj tepyala. 
Tjejyawca na 'amá tjunuc yupj. Ma salejeptsja tsjan momas niná. 'Üsǘ la nt'a yumal tjunuc, sus p'intsja ne'aj, ma yümücj jámatsja 'üsǘ ne'aj. Mpes tjowelepj: “'Ücj leque ne'aj ca nacj, 'ücj barco ca po ntsjacas sus ne'aj.” 
Mpes 'üpǘ t'ü fierro püné po'o tsyú'patsja. Fierro püné ma jisastsja quinam. Ma jisastsja wa yo püné barco cjüip'a'a tón̈catsja. Yo püné nenem tsupapj tón̈catsja, quina soc yupj. Nin la tjajay na, pülül püné tjovalapj barco wolap'a'á, mpes jas tjelyapjünǘ pülül mo'ó quinam ne barco tjemey. Mpes 'ücj tjeléquetsja quinam, quelel léquetsja 'üsǘ la nt'a. 
Ma ne'as tjeleque. 'Üsǘ campwila tuluctsja sus mpes. Ma tjinyucucj sus niná. Mpes barco wola tsjyaca sus mpes, ne ma polel jámatsja. 'Üsǘ la tjepjetpjets'é, newa yümücj tjemey barco casá, mpes barco la tju'ú'natsja. 
Niyom nepénowa cawilta po'o tjatja, militarpan tjajamaptsja yupj custjay. Quina militarpan quelel ja'ünantsja yupj, Pablo quelel ja'ünantsja 'ots'ipj, yupj ma ca na'aj ntolon̈, ma ca mal 'amá nt'a. Ma jisastsja nts'equenen̈ yupj. 
Mop'in ma jis tjü'ünan. Militar jepa tjijyü'ta ma mü'ü'nacj yupj. Jostsja Pablo ma pe'e. T'üc' tjijyü'ta na, tjevele: “Nepénowa 'ücj 'üsüma la may jil. Mpes 'üsǘ nt'a ntoloqué nun, lowa 'amá nt'a. 
La p'a ma polel la may, cjüil ca mal, nepénowa tabla casá ca mal, nepénowa barco la tju'u'na casá ca mal”, nin tjevele jupj. Mpes pjü way cupj 'ücj ne'as tjeleque 'amá nt'a. 
