41
No Kapaytayēnep No Āri
1 Sinpangan na, homnabas dadwa katawen. Do asa kahep, naytayēnep āryaw do Egipto. Do tayēnep naw, ki myan a maytēnek do payis no rakoh a oksong a mayngaran so Nile. 2 Do dawri, naboya na saw papitwaw a baka a mawohas a minohtot a yapod oksongaw, as magar-arab sa so tametamek do payis naw daw. 3 Somarono, myan papito a baka a makokwan kan matataglang a minohtot a yapod oksongaw. Naytēnek sa do payisaw no oksong a yanan dan nanomaw a minohtot a kapayngay da baka a mawohas. 4 Sinpangan na, naychihat da hinamon no magogolang saw mawohas saw. Do dawri, nayokay āryaw a maynamot do kakigtot na do naparinaw.
5 Minirwa dana nakaycheh āryaw, ki myan danaw matarek a tayēnep na. Nakaboya danas papito a mararaboy a dāwa a mabibyas a yapo do asa atngeh. 6 Somarono, tomnobo papitwaw a dāwa a mawpayang a hopes, as nahayo sa a maynamot do oltimo a kohat no salawsaw a nakayapo do dāya. 7 Sinpangan na, naychihat a hinamon magogolang saw a dāwa siraw mabibyas saw a dāwa. Do dawri, nayokay danaw āryaw do nakakigtot na, kan natonngan na a tayēnep na sawen. 8 Kamabekasan naw, mariribokan aktokto no āryaw a maynamot do tayēnep na saw. Dawa, pinatawag na sa tabo magsalsalamangkaw* kan siraw mamasirib saw do Egipto. Inbahey na dyiraw tayēnep na saw, ki abaw aran asa dyira a makaibahey an āngo chakey a batahen no nawri.
9 Do dawri, binata no katatalkanaw a manorotoroh so palek do āryaw a kāna, “Pakawanen mo yaken, mo āpo Āri, ta sichangori lang a nanakem ko gatos ko, kan machita ko a ipodno dyimo. 10 Do nakapakasoli mwaw dyaken kan iyaw katatalkanaw a mamariparin so tinapay, ki inpabahod mo yamen do bahayaw no kapitanaw no gwardya. 11 Do asa kahep, do kayan namenaw do dawri, ki myan tinayēnep namen a dadwa, ki naytarekaw chakey a batahen no tayēnep namen saw. 12 Ki myan asa baro† a Hebreo a adipen no kapitanaw no gwardya, as kan rarayay namen do irahemaw no bahodan. Inbahey namenaw dyaw tayēnep namen saw, ki naibahey naw iyaw chakey da batahen no bokod namenaw a tayēnep. 13 Naparinaw a tabo akmas inbahey naw dyamen: Napaybidi ako do sigodaw a toray ko, as kan naipalodyit iyaw talken mwaw a mamariparin so tinapay.”
14 Do nakadngey syay no āryaw, pinatawag nas Jose. In-godes da pinahbot si Jose do bahodanaw. Do nakatayoka naw a napachischis kan napaiminyin,‡ sinokatan da, as nakaiyangay da syad yananaw no āryaw. 15 Do nakawaraw ni Jose do salapenaw no āryaw, binata no āryaw di Jose a kāna, “Myan tinayēnep ko, ki aba polos makaibahey so chakey da batahen. Ki nadngey kwaw a makailawlawag ka so chakey a batahen no tayēnep a madngey mo. Dawa, pinatawag koymo.”
16 Ki initbay ni Jose a kāna, “Āpo Āri, yaken abaw masirib a makaibahey so chakey a batahen no tayēnep mo, an dya si Āpo Dyos lang.”
17 Do dawri, inlawlawag no āryaw tayēnep naw di Jose a kāna, “Myan akwaw a maytēnek do payisaw no Oksong a Nile. 18 Ki nakaboya kwaw so papito a baka a mawohas a minohtot a yapod oksongaw, as kan nagar-arab sa so tametamek do payis naw daw. 19 Do dawri, myan saw matarek a papito a baka a somnarono a minohtot. Maychatagtaglang saw a taywara so kakokwan. Aryak pad nakaboya so komwan a kakwan baka do intīrwaya a Egipto. 20 Sinpangan na, naychihat da hinamon no magogolang saw siraw mawohas saw a kapayngay da baka a nanoma a minohtot. 21 Ki abaw pakaboyan so nakakan daw sira, ta nāw da a mabichid a makkwan. Katayoka na, nayokay ako. 22 Do kapirwa kwaw a nakaycheh, naytayēnep akos matarek. No naboya ko, ki papito a mayid kan nakabyas a dāwa a yapo do asa katngeh. 23 Somnarono, tomnobo papito a matarek a dāwa a mawpayang a hopes, as kan nahayo sa a maynamot do oltimo a kohat no salawsaw a nakayapo do dāya. 24 Sinpangan na, naychihat a hinamon hopes saw a dāwa siraw nakabyas saw a dāwa. Inbahey ko naw nyaya dyirad magsalsalamangka saw, ki abaw makaibahey so chakey na batahen.”
25 Do dawri, binata ni Jose do āryaw a kāna, “Asaw chakey a batahen no tinayēnep mo saya. Inpakatoneng no Dyos dyimo iyaw makalo narana parinen. 26 Papito a katawen iyaw chakey a batahen no papito saw a mawohas a baka kan iyaw papito saw a nakabyas a dāwa. Mayengay chakey a batahen no nya saya. 27 As no papito saw a matataglang a baka a makokwan kan no papito saw a dāwa hopes a nahayo a maynamot do makohat a salawsaw a yapo do dāya, ki papito a katawen a apteng chakey na batahen. 28 Akmas inbahey ko kaychi dyimo, mo āpo Āri: Inpakatoneng ni Āpo Dyos dyimo iyaw makalo narana parinen. 29 No chakey na batahen nyaya, ki ītonchiw papito a katawen a aro maapit do tābo a tana no Egipto. 30 Katayoka na, monot anchiw papito a katawen a kapaychapteng. Ki mawayakan anchi no tawotawo papitwaw a katawen a kāro no āpit do Egipto, ta taywara anchi so karanggas kapaychaptengaya. 31 Polos a manakem da pabanchin tawotawo papitwaw a katawen a kāro no āpit do kasaronwaw anchi no kapaychapteng, ta taywara anchi a makamwamomo. 32 Iyaw nakapaypirwaw no tayēnep mo, ki chakey na batahen a oyod a inkeddeng no Dyos a maparin anchiw, kan abaw dwadwa a īto dana.
33 “Dawa, sichangori, mo āpo Āri, machita a maychichwas ka so asa tawo a myan so sirib kan kapakaāwat a pinakainawan mo, ta iyaw payparinen mo a mangitoray so tābo a Egipto. 34 As machita mamidi ka so kadwan saw a opisyalis a mangitoray dyirad mangakpeh saw so apagkalima no tabo maapit do tābo a Egipto do papito saya tawen a kāro no maapit. 35 Ipakpeh mo dyiraw nawri a āpit do ītonchi a papito a tawen a kāron āpit. As torohan mo sa pakono so toray a mangapya do agāmang saya do syodad saya, as kagwardya da sya. 36 Siraw nyaw risirba a mangbyay anchi so tawo anchan mangay papito a katawen a kapaychapteng do dya tana a Egipto. Ta an parinen mo komwan, madiman abaw tawo do kapteng.”
No Kapatnek Ni Jose A Gobirnador Do Egipto
37 Do dawri, nakey si āri kan siraw opisyalis naw do inbaheyaw ni Jose. 38 Binata no āryaw dyirad opisyal na saw a kāna, “Aryoriw madongso ta a akmas Jose a myan so ispirito no Dyos?” 39 Dawa, binata na di Jose a kāna, “Maynamot ta inpaboya tabo no Dyos dyimo nya saya, apabaw kapariho mo so kasirib kan kapakaāwat. 40 Dawa, payparinen koymo a pinakainawan ko a mangitoray so tābo a tana no Egipto, kan tongpalen anchi no tabo a tawotawo iyaw bilin mo. Abaw matwatohos so toray kan imo, an dya yaken a āri. 41 On, itoroh ko dyimo sichangoriw toray a mangitoray so tābo pagāryan ko do Egipto.” 42 Somnarono, pinakaro no āryaw iyaw singsing§ naw a yanan pangilasinan so toray na, as nakapasingsing na sya di Jose. Pinaylaylay na so maydak a laylay no masisita a tawo, as nakasaryo na pa sya so balitok. 43 Do katayoka naw, pinasakay na si Jose do chadadwaw no kagaganayan a logan na a osaren no makanawanaw a opisyal na tan maipaboya dyirad tawotawo katoray ni Jose. As myan saw soldado a pinanmanma na kan si Jose do kapagparada da a mangingengengey so, “Domitchan kamo do rarahanaya, kan maydogod kamo, ta īto pinakainawan no āri!” Nyayaw naparin do kapayparin no āri si Jose a mangitoray do tābo a Egipto. 44 Sinpangan na, binata no āryaw di Jose a kāna, “Yaken Paraon* do dya. Ki alit na, abanchiw mapalobosan a parinen tawotawo do tābo a Egipto, an dyi mo a ipalōbos.” 45 Do dawri, pinangaranan na si Jose so Sapenat Panea, as inpakabahay na dya si Asenat a pōtot ni Potipera. Si Potipera, ki omyan do syodad no Heliopolis,† kan iya, ki asa padi daw a magdaydayaw so araw. Do dawri, komnaro si Jose do yanan āri, ta binidibidi naw kāda loglogar do tābo a Egipto.
46 Do kaisiknan ni Jose a magsirbi do āryaw do Egipto, nagtawen so tatdo a poho. Komnaro do palasyowaw, as nakabidibidi na do tābo a Egipto. 47 Do kayanaw no papitwaw a katawen a maganay āpit, oyod a aro naapit. 48 Inpakpeh ni Jose iyaw inkeddeng naw a binglay no āpit, as inpakapya na do kāda asa syodad do papito a katawen do kārwaw no āpit do Egipto. Kāda asa syodad, myan nakpeh a āpit a yapo do omdibonaw a tana. 49 Taywara kāro no irek a inpakapya ni Jose, kan akmas kārwaw no anay do kanayan. Dawa, sinōkat na paba, ta taywara danaw kāro na.
Sa Manases Kan Epraim
50 Sakbay no kangay no kapaychapteng do Egipto, myan dadwa a anak ni Jose a mahahakay di baket na a si Asenat a pōtot ni Potipera a padi do syodad no Heliopolis. 51 Pinangaranan ni Jose iyaw matonengaw a pōtot na so Manases,‡ ta binata na a kāna, “Sinidongan yaken no Dyos a nangwayawayak so tabo karibok ko kan kangsah ko do pamilya ni āmang ko.” 52 As pinangaranan naw no somaronwaw so Epraim,§ ta binata na a kāna, “Si Āpo Dyos pinayparin na yaken a maasi do tanaya nakalidyalidyatan ko.”
53 Do nakapachipanda danaw no papitwaw a katawen a kāro no āpit do Egipto, 54 somniknan danaw papitwaw a katawen a kapaychapteng a akma so inbaheyaw ni Jose. Siraw tawotawowaw do omdibonaw no Egipto, ki maychapteng dana sa. Ki do tābo a Egipto, ki myan kanen da. 55 Dawa, do nakadidiw daw no tabo tawotawo so kapaychapteng do Egipto, ki nangay sa do āri daw a nachikakaāsi so kanen da. Ki inbahey no āryaw a kāna, “Ngay, may kamo di Jose, as onotan nyo tabo ibahey na dyinyo ah!” 56 Do nakapagwaras danaw no kapaychapteng do tābo a Egipto, nawri danaw nakaywang ni Jose so tabo saw a nakonokon a irek, as kailāko na sya dyirad taga Egipto saw maynamot ta taywara danaw kapaychapteng da. 57 Aran siraw tawotawo saw a yapod matatarek a tana, ki nangay sa do Egipto a gomnātang so kanen da di Jose, ta nagwaras danaw kapaychateng a aran do mateng saw a yanayanan.
* 41:8 Siraw magsalsalamangkaw, ki akma siras mangat-atangaw, kan rayay da san bonggoy daw no papadi a maytoytolas so bata da a masasantwan a tolas da. Adālen daw bitohen saw tan ipadto da an āngo nchiw mapariparin. Mamarin sa pa so milagro a maynamot do kaosar das madyik (Eks. 7:11, 22; 8:7, 18). Myan dyiraw libro saw a maynamot do aro a tayēnep, kan myan dyiraw kadwan saw a naitayo a kinasirib. † 41:12 Nagtawen si Jose so asa poho kan papito do kaitoroh ni āmang na so mayid a laylay a mapintas. Gen. 37:2 ‡ 41:14 Siraw taga Egipto saw a mabigbigbig, ki maychischis sas oho da kan mangiminyin sa. § 41:42 No bato no singsing no āri, ki myan naikitikit a ngaran na mana ladawan na. No osar no singsing naw, ki pangtatak na siras tolas na saw mana naitolas saw a bilbilin na tan mailasin aran sino a tawo an dino pakayapwan nawri a tolas. * 41:44 No āwag dan āri do Egipto, ki Paraon. † 41:45 No chakey na batahen Heliopolis, ki “syodad no araw.” ‡ 41:51 No chakey na batahen Manases do chirin Hebreo, ki “inpawayak.” § 41:52 No chakey na batahen Epraim do chirin Hebreo, ki “maasi” mana “maypirwa so asi.”