11
1 Tọ dụ iya bụ; yo be l'afa mbụ, Dariyọsu, bụ onye Mídiya wataru ọbu eze; mu abya ekerebe gbaaru iya mkpu; gbochia ya t'ẹ b'ọ dụ iphe e-me iya nụ.
Eze ndu ọhuda; mẹ kẹ ndu isheli
2 “Nta-a; bẹ mu e-kfuru ngu iya tororo: Ọ phọdukwaru ndu eze ẹto, e-mekochaa lụfuta lẹ Peshiya. K'ẹno ya a-kwatakpọ ka ndu ọphu l'ẹphe ha onweru iphe. Oo-shi l'ẹku iya ono nwee ike. Yo shi l'ike ono kpalia onyemonye ọbule t'ẹphe tso alị-eze ndu Girísu okfu. 3 Ono teke onye eze, nweru agburu-ẹhu a-lụfuta, bụ onye a-nọdu achị ike ike. Yọ bụru iphe dụ iya mma; bẹ ọo-nọdu emeje. 4 Ọ -lụfutalephu ono; a bya eworu alị-eze iya ono chikpoo; woru iya kee l'ụzo ẹke, phẹrephere shi l'igwe makahu ẹno eshije abya. Ẹ tọ dụdu awa iya, ọo-laru; ọphu o nwehedu ike ẹge ono, o shi nweru ono; kẹ l'alị-eze iya ono b'a nafụwaru nụ ndu ọdo.
5 “Eze ndu ọhuda; bẹ ike a-nọ; ọbule onye lanụ lẹ ndu ishi sọja iya e-mekochaa ka iya ike. Onye onanu; bẹ ee-gude ike ike achị alị-eze nk'iya. 6 A nọlephu nwafa olemole; bẹ ẹphe a-bya agbaa ndzụ. Ada-eze ndu ọhuda a-lakfu eze ndu isheli; je alụru iya; k'ọphu oo-mee t'ẹphe dụ lẹ mma. Ọle ndzụ ono, ẹphe gbaru ono e-gbukahu. Teke ono; bẹ aa-kpọnyi nwanyi ono ẹnya; kpọ-nyia ndu shi l'ufu-eze duru iya laa nji; kpọ-nyia nna iya; mẹ nji iya.
7 “Ọ bụ onye shi l'ufu ẹphe e-mekochaa bya anọdu l'ọzori nwanyi ono. Onye ono e-tso ndu sọja eze ndu isheli ọgu; nabaru iya ẹka; baa l'a-gbabe-a-dzụru eze; nụ̀a ẹphe anụ̀nụ̀. 8 Ọo-natakọta ẹphe agwa ẹphe yẹle ntẹkpe, ẹphe gude igwe kpụshia; mẹkpo iphe vu oke aswa, bụ mkpọla-ọcha; mẹ mkpọla-ododo b'e gude meshia ya; chịtakota iya lashia Íjiputu. Ọo-ha eze ndu isheli afa olemole; to nwe iphe o me iya. 9 Ono teke eze ndu isheli e-je alụa ndu ọhuda. Obenu l'o megee; latashia azụ l'alị iya. 10 Ụnwu iya a-bya arụkota ẹhu k'ọgu. Ẹphe a-bya ekukoo ẹruteru ndu sọja, bụ ndu a-nọdu enwu nyịku-nyịku l'ọbu utso. Ẹphe a-lụ ọgu ono; lụ-rua ya a-gbabe-a-dzụru eze ndu ọhuda.
11 “Ọ bụ teke ono; bẹ eze ndu ọhuda a-vụ-lihu; dzọru garamụgaramu je je etso eze ndu isheli ọgu. Eze ndu isheli ono a-bya edzukobe ndu sọja k'ọgu; ọbule aa-lụ-gbu iya. 12 Teke e rutaleruphu ikpoto ndu sọja ono; eze ndu ọhuda egude iya kulahaa onwiya. Ọo-bya egbushia ụnukurunu ụnu ndu sọja; ọbule ẹ tọ bụdu iya e-me iya t'ọ bụwaruru onye ike katsụa. 13 Kẹ l'eze ndu isheli a-la je edzukobe ndu sọja ọdo, a-kwata ka kẹ ivuzọ phụ nshinu. A -nọlephu igweligwe afa; bẹ ọo-bya ọgu ọdo; chịru ndu sọja, kwatakpọo ọswa ha l'igwe; gude ngwa-ọgu ọhuma ọhuma.
14 “Oge teke ono; bẹ aa-dụ l'igwe tso eze ndu ọhuda ọgu. Ọdo bụ lẹ ndibe unu ndu ọphu emeje ẹhuka e-kwefuru iya íkè; ẹphe eshi ẹge ono mee; àphụ̀ ono avụa. Ọbule ẹphe te emekputakwa. 15 Teke ono; bẹ eze ndu isheli a-bya akpụa ose-ọgu; gude kee ọgu; je alụta mkpụkpu, e gude ọkpo-mgbinyiku ụpho-mkpuma kpụ-pheta mgburumgburu. Ike ta a-dụhedu ndu sọja kẹ ndu ọhuda t'ẹphe nwuphu ẹphe azụ; mbụ lẹ ndu sọja ẹphe, katsụa ọlushi ọgu ike te e-nwedu ụvo oo-gude gbabẹru ẹphe. 16 Ọhogu ono a-nọdulephu eme ẹge dụ iya mma. Ẹ tọ dụdu onye a-dụ ike agbabẹru ẹphe. Oo-woru onwiya sẹe l'alị, dụ mma ono; tẹmanu yo nwekwaphu ike oo-gude mebyishia ya. 17 Iphe ọo-nọ kerere lẹ phụruru iya bụ ẹge e-me t'o gude ike, o gude nọdu l'alị-eze iya l'ọ ha gude bahụ. Ẹphe l'eze ndu ọhuda abyakwa atụgba nanụ. Ọo-bya eke iya ada iya k'ọphu oo-shi l'ẹke ono lụa alị-eze iya ono; ọbule idzu, ọ chị ono te e-reduru iya; ọphu ọ dụdu ẹka, ooyeru iya. 18 Ọ bụ teke ono; bẹ ọo-bya abụru kẹ yẹle ndu butsua l'iku eze ẹnyimu; lụa ẹphe lụta ndu ha igweligwe. Obenu l'ọo onye ishi sọja lanụ e-mekochaa buchia iphe-iphere ono, oome madzụ ono; bya emee t'iphe-iphere ono, oome madzụ ono ghaa aghagha byakfuta iya. 19 Ọwaa megee; bẹ ọo-lashi azụ jekfushia, a kpụru mkpụkpu iya; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku; ọ bụ l'oo-vukota iphe; daa; daphuhu.
20 “Onye a-nọdu ọzori iya a-bya eye onye ana akịriko; t'o je anakọo ndu alị-eze ono ẹku ẹphe. A -nọlephu nwafa olemole eegbua yẹbedua. Obenu l'e tee gbukwa iya l'ọvuma; ọphu ọ bụkwa teke aalụ ọgu.
21 “Onye ọdo, bụ onye a-nọdu ọzori iya a-bụru onye ẹ ta gụbedu iphe; mbụ onye ẹ ta kwabẹdu iya ugvu, gbaru onye eze. Ọo-lụ alị-eze ono alụlu teke ndu bụ iya nụ tụzoleruphu onwẹphe ẹhu. Oo-gude ẹregede nata alị-eze ono. 22 Ndu sọja, a-bụru iya bii l'ifu; bẹ ee-rufu; ẹphe l'onye bụ onye ishi ọgba-ndzụ. 23 Ẹphe gbatsụlephu ndzụ ono; bẹ ọo-gbaru iya ẹregede; gude nwa ndu ẹ-ta abadu ishi bụru onye ike. 24 Teke obodo, katsụa onweru iphe nọtsua l'ẹ tọ dụdu onye e-meghe ẹphe iphe bụ teke ọo-nyibata lẹ mkpụkpu ono bya alụa mkpụkpu ẹphe. Ono teke oo-me iphe nna iya oche phe ta dụdu ike mee; mbụ me mee ọphu ochechoroche iya ẹphe ta adụbudua ike mee. Oo-woru iphe ọ lụtaru l'ọgu; mbụ iphe o gwokoru l'ọgu keeru ndu ẹphe l'iya yị. Ọo-pya idzu ẹge o-me lụta ẹke ono ẹphe kpụru yọ bụru ọkpo-mgbinyiku ono. Obenu l'ẹ to nwedu ẹke ọo-nọ-bebe.
25 “Oo-gude ndu sọja, dụ egvu; kpalia agburu-ẹhu iya. Yo shi iya richia ọkpoma je etso eze ndu ọhuda ọgu. Eze ndu ọhuda egude ndu sọja, dụ egvu; ike anọdu ẹphe byaru iya ọgu. Obenu l'ẹ tọo dụdu ike keru ọkpa. Mkpata iya abụru ẹjo idzu ono, a pyaru iya ono. 26 Mbụ l'ọo ndu eri nri-eze a-nọdu e-se ẹge ẹphe eme gbua ya; mbụ lẹ ndu sọja iya; bẹ ee-rufu; igweligwe ndu; bẹ ee-gbushi l'ọgu. 27 Ndu eze labụ ono e-gude ẹjo ọriri nọdu l'okpokoro lanụ l'ede onwẹphe edede; ọbule ẹ tọ dụdu ọphu e-nweru ishi; kẹ l'oge a tụru; bẹ abyakwaduru abya abyabya. 28 Eze ndu isheli e-gude ẹku, ha nshinu lata azụ l'alị nk'iya. Obenu l'iphe ọo-nọdu arị bụ ẹge ya e-shi mebyia ọgba-ndzụ ono, dụ nsọ ono. Oo-mekochaa mee ya iphe ọ tụberu; tẹmanu yọ ladẹ alị iya.
29 “Oge teke ono, a tụru ono -ruleruphu; bẹ oo-jekwaphu je alụa alị ọhuda ọdo. Ọbule ẹ tọ bụhedu ẹge ọ dụ l'ọdungu; bẹ ọo-dụ l'akpa iya-a. 30 Ishi iya abụru lẹ ndu Kítimu e-gude ụgbo-mini byaru iya ọgu. Oo-me; meji atọfu iya. Yọ ghaa ifu lashia azụ; je eworu ẹhu-eghughu iya tụfuru ọgba-ndzụ ono, dụ nsọ ono. Ọo-lata azụ bya emee ndu sụru l'ẹphe ta yịhedu l'ọgba-ndzụ ono, dụ nsọ ono ọhuma.
31 “Ndu sọja iya a-wụ-lihu; merushia eze-ụlo Nchileke; merushia a-gbabe-a-dzụru ono. Ẹphe e-buchi ẹja ono, aachịjeru Nchileke mbọku-mbọku ono; woru ẹjo akpamara ọ-la-l'iyi dobe. 32 Oo-gude okfu-ẹregede merushia ndu ọphu mebyiwaru ọgba-ndzụ ono; obenu lẹ ndu bụ Nchileke; bẹ ẹphe ma; bẹ e-kweru ẹphe ịkpokponyi.
33 “Ndu maru iphe a-kpọ-ziru igweligwe madzụ iphe. Obenu l'o nweru ndu e -mekochaa gbushia egbugbu; nweru ndu ọphu a-kpọ ọku; nweru ndu ọphu aa-kpụ lẹ ndzụ; nweru ndu ọphu aa-kwa iphe ẹphe l'ọkwata. 34 Ẹphe -daa b'a gbaru-a ẹphe mkpu ọbule ọ bụ nwanshịi; igweligwe madzụ e-gude ụgho l'etso ẹphe. 35 Ndu ono, bụ ndu maru iphe ono; bẹ ụkfu a-hakwaru-a kpọ; k'ọphu aa-hụ̀ ẹphe àhụ̀hù t'ẹphe gbufu dụebe mma; mee ẹphe t'ẹ b'ọ dụ ẹkworo a-nọ ẹphe l'ẹhu gbururu jeye lẹ teke ikperazụ; kẹle teke ikperazụ ono a-byakwa lẹ teke a tụberu.
Eze, ekutse onwiya
36 “Eze ono a-nọdu emelephu iphe dụ iya mma. Ọo-nọdu atuli onwiya; mee onwiya tẹ ya kakọta iphe bụ agwa l'ọ ha; l'ekfukwaphu iphe, nchị ta nụbudua gude ekfubushi Nchileke ọphu bụ iya nwe agwa l'ọ ha. Iphe oome a-nọdu agaru iya jeye teke oke ẹhu-eghughu Nchileke ono a-fụru iya. Ishi iya abụru l'iphe a tụberu; bẹ mefutaje nụ. 37 Ẹ to nwedu iphe ọo-gụbe agwa, shitsua lẹ nna iya oche phẹ; to nwe iphe ọo-gụbe agwa onanu, ụnwanyi yeru obu ono. Ọphu ọ dụdu agwa, ọ byaru bya agụbe iphe lẹ phuu. Iphe oo-gbe mechia bụ l'oo-me onwiya tẹ ya kakọta iphe bụ agwa ono l'ọ ha. 38 Agwa ndu ọphu ọo-nọdu akwabẹ ugvu bụ agwa ndu ọphu nọtsua l'ẹke aakpụtusaru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku; mẹ agwa, nna iya oche phẹ ta mabụdua. Ọ bụ agwa ndu onanu; bẹ oo-gude mkpọla-ododo; mkpọla-ọcha; mkpuma, vugbaa oke aswa; mẹ iphe ọdo eretsua ire l'akwabẹ ugvu. 39 Mgbodo, mkpụkpu kpụru yọ katsụkpo oshihu ike; bẹ oo-gude agwa ndu ọhodo tso ọgu. Ndu gụberu iya iphe; bẹ ọo-kwabẹje ugvu, ha nshinu. Oo-me ẹphe ndu a-nọdu achị ndu ha igweligwe. Oo-keshiru ẹphe alị; ẹphe akfụa ụgwo iya.
40 “Oge ono gvụlephu; bẹ eze ndu ọhuda e-tso iya ọgu; eze ndu isheli edelihu chịta ụgbo-ịnya iya; mẹ ndu agba l'ịnya; mẹtsua ụgbo-mini fụaru iya. Ọo-kpawokota igweligwe mkpụkpu akpawo; kpokota ẹphe ụbamu l'ọ bụ utso. 41 Alị-ọma ono; bẹ oo-kpawokota akpawo. Mkpụkpu, dụ igweligwe; bẹ ọo-lụ-gbukota; obenu lẹ Édọmu yẹle Móabu; mẹ lẹ ndu achị ndu Amọnu; bẹ aa-dzọfu iya l'ẹka. 42 Ọo-nọdu achị mba, ha igweligwe; ọphu ndu Íjiputu 'anahụkwa iya. 43 Ọo-natatsụa ndu Íjiputu ẹku mkpọla-ododo yẹle mkpọla-ọcha ẹphe; mẹkpo iphemiphe ọbule, ẹphe nweru enweru. Ọo-ka ndu Líbiya yẹle ndu Itiyópiya ẹkuku. 44 Obenu lẹ teke ọ nọnyawaru; wata ọnu iruku iphe ada l'ụzo ẹnyanwu-ahata; mẹ ọphu ada l'ụzo isheli; bẹ iphe a-dụ iya biribiri. Teke ono; bẹ oo-gbeshi; gude ike jeshia ogbu ndiphe pyaapyaa; mbụ selahaa t'a gvụ. 45 Ẹka, oo-je anmabẹ ụlo-ẹ́kwà eze iya bụ lẹ mgbaku oke eze ẹnyimu yẹle oke ugvu ono, dụ ugvu l'ẹnya bya adụ nsọ ono. Obenu l'ee-mekochaa nke iya agvụ; ọphu ọ dụkwa onye bya agbaru iya mkpu.