20
Bénu-Hadadu etso ndu Samériya ọgu
1 Bénu-Hadadu, bụ eze ndu Áramu abya achịkobe ndu sọja iya l'ẹphe ha. Yẹle ụkporo ndu eze lẹ ndu eze iri l'ẹbo atụgbabe; ẹphe l'ịnya; mẹ l'ụgbo-ịnya ẹphe. Ẹphe eje ekee k'ọgu; yechia Samériya; tso ẹphe ọgu. 2 Yo zia ndu ozi t'a bahụ lẹ mkpụkpu je ezia Éhabu, bụ eze ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe Bénu-Hadad kfuru: 3 ‘Mkpọla-ọcha ngu; mkpọla-ododo ngu bụkotakwa nk'iya. Unyomu ngu; mẹ ụnwegirima ngu ndu ọphu kakọta ọma mma abụkwaruphu nk'iya.’ ”
4 Eze ndu Ízurẹlu asụ: “Nggụbe eze, bụ onye nwe mu nụ; ọ bụ ẹge i kfuru bụ ẹge ọo-dụ. Yẹbedua; mẹ iphemiphe ọbule, ya nweru enweru bụkota nke ngu.”
5 Ndu ozi ono alaphu azụ ọdo; bya asụ: “Ọwaa iphe Bénu-Hadadu ekfu.Ọ sụru: ‘Lẹ ya zihawaru t'ị chịtaru iya mkpọla-ọcha ngu; mkpọla-ododo ngu; unyomu ngu phẹ; ọwaa ụnwegirima ngu. 6 Ọle l'egbe nta-a echile; bẹ ya e-ye ndu ozi iya t'ẹphe bya atụa ụlo ngu; mẹ kẹ ndu ozi ngu vulavula. Iphe bụ iphe, ẹka ẹphe ruru, dụ ẹphe mma bẹ ẹphe e-wota.’ ”
7 Eze ndu Ízurẹlu abya ekua ndu bụ ọgurenya l'alị ono l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “?Unu lewaru ẹge nwoke-wa achọ iya okfu? O ziru tẹ mu doberu iya unyomu mu; ụnwegirima mu; mkpọla-ọcha mu; ọwaa mkpọla-ododo mu; tọ bụkwa lẹ mu jịkaru.”
8 Ndu bụ ọgurenya ono; mẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; asụ iya: “T'ẹ b'ọ ngashịru iya nchị; ọphu o kwetakwa iphe, o kfuru.”
9 Tọ dụ iya bụ; Éhabu eziphu ndu ono, Bénu-Hadadu ziru ozi ono; sụ ẹphe: “Unu kfuru eze, bụ onye nwe mu nụ: ‘L'iphe ono, i vuru ụzo sụ tẹ yẹbe nwozi ngu mee ono bẹ ya e-mekota. Ọ bụ lẹ k'ikperazụ-a bẹ ya te emeghekwa.’ ” Ndu ono, byaru ozi ono alụfu; je ezia Bénu-Hadadu iphe, e ziru ẹphe.
10 Bénu-Hadadu abya ezia ozi ọdo t'e je ezia Éhabu; sụ: “T'alị gwakwaa ya ọchi; mbụ mee ya ọdu-geme; m'ọ -bụru lẹ ya te emedu lẹ Samériya kpukpoo ya ekpukpo.”
11 Eze ndu Ízurẹlu asụ: “Unu kfuru iya l'onye kwaru onwiya ngwa-ọgu ta asajẹdu nsasa; gbahaa teke o mekputatsuaru l'ọgu.”
12 Yọ bụru teke Bénu-Hadadu yẹle ndu eze ndu ọphu nọtsua l'ụlo-ẹkwa ẹphe angụ mẹe b'a byaru bya ezia ya ozi ono. Yọ sụ ndu sọja iya: “Unu kwakọbe k'ọgu.” Ẹphe abya akwakọberu ndu Samériya ọgu.
Éhabu alụ-gbu Bénu-Hadadu
13 Ya ndono; yo nweru onye nkfuchiru Nchileke, byakfutaru Éhabu, bụ eze ndu Ízurẹlu bya asụ iya: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘?Ị phụru igweligwe ndu-a? Ya e-woru ẹphe ye ngu l'ẹka ntanụ; t'ịi-makwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”
14 Éhabu asụ iya: “?Bụ onye a-lụ ọgu ono?”
Onye nkfuchiru Nchileke ono asụ iya: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Ọ bụ ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi obodo; bẹ a-lụ iya nụ.’ ”
Tọ dụ iya bụ: Éhabu asụ: “?Bụ ndu ole a-wata ọgu ono?”
Onye nkfuchiru Nchileke ono asụ: “L'ọ bụ unubẹdua.”
15 Tọ dụ iya bụ; yọ bya achịkobe ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi mkpụkpu ono. Iphe, ẹphe dụ bụ ụkporo madzụ iri lẹ nanụ l'ụmadzu iri l'ẹbo.* E metsua; yọ bya achịkobe ndu Ízurẹlu ndu ọphu kpakọru dụ ụnu madzụ iri l'ẹsaa l'ụkporo ụmadzu iri.† 16 Yọ bụru l'eswe bẹ ẹphe tụgburu jeshia teke Bénu-Hadadu yẹle ụkporo ndu eze lẹ ndu eze iri l'ẹbo phụ, eyetaru iya ẹka phụ nọwa l'ụlo-ẹkwa ẹphe ngụtawa mẹe; k'ọphu bụ l'o me ẹphe l'ẹnya. 17 Ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi obodo phụ evutaru ẹphe ụzo.
Bénu-Hadadu bẹ yefuhawaru ndu jeru bya agbaaru iya ama; sụ: “L'o nwekwaru unwoke, shi lẹ Samériya eje abya.”
18 Benuhedadi asụ ẹphe: “Ọ -bụru l'ẹphe byaru k'odoo; unu kpụkoo ẹphe lẹ ndzụ. Teke ọ bụ k'ọgu; unu kpụkwaaphu ẹphe lẹ ndzụ.”
19 Ụnwu ọgbo lanụ ndu sọja ndu ishi obodo ono evuru ụzo wụfuta lẹ mkpụkpu; ndu sọja ọphu l'etso ẹphe. 20 Onyenọnu egbua onye ọphu ọ dagbaru yẹe ya. Ndu Áramu eye ọkpa l'ọso; ndu Ízurẹlu achịpyabe ẹphe. Bénu-Hadadu, bụ eze ndu Áramu anọdu l'ịnya; gbalaa yẹle ụphodu ndu agbaru iya ịnya. 21 Eze ndu Ízurẹlu atụgbua je egudeshia ịnya ẹphe; mẹ ụgbo-ịnya ẹphe; gwee ndu Áramu ogwe ẹkfu.
22 E metsua; onye nkfuchiru Nchileke ono abyakfuta eze ndu Ízurẹlu ono; bya asụ iya: “Jekwa je akwakọbe ndu sọja ngu; maru iphe, unu e-me. Kẹ l'oge mini ọdungu k'afa ọdo rulephu; bẹ eze ndu Áramu a-byakwaru ngu ọgu ọdo.”
23 Ndu ishi l'ozi eze kẹ ndu Áramu abya ekfuaru iya; sụ: “L'iphe, meru iphe ndu Ízurẹlu ka ẹphe ike kwa l'agwa ẹphe bụtsua agwa eli ugvu. Ndẹge ọ bụ l'ẹke daburu adaburu b'a lụru ọgu ono mẹ ayi ga akakwa ẹphe ike. 24 Iphe, ii-me bụ t'i wofutsua ndu eze phụ l'ọnodu ẹphe; wotachia ndu ishi ndu sọja dochia ẹnya ẹphe. 25 Nggu achịta ndu sọja, ha l'ọbu ndu ọphu e gburu egbugbu; mẹ ịnya; mẹ ụgbo-ịnya, ha l'ọbu ọphu tufashihuru nụ; t'ayi jekfu ẹphe ọgu l'ẹke, daburu adaburu. Ayi kafụtaje ẹphe ike.” Bénu-Hadadu ekwe; bya emee iphe, ẹphe kfuru iya.
26 Yo rulephu l'oge mini ọdungu l'afa ọphu tso iya nụ; Bénu-Hadadu achịkobe ndu Áramu ẹphe ejeshia Afẹku; t'ẹphe je etso ndu Ízurẹlu ọgu. 27 Ndu kẹ Ízurẹlu akwakọbe k'ọgu; wụ-kfushia ẹphe. Ndu kẹ Ízurẹlu adọo uzi labụ l'ọbu ụnwu ndọkobe eghu; ghaaru ndu Áramu ifu; obenu lẹ ndu kẹ Áramu chịkoru mgboko-ẹgu naa.
28 Onye kẹ Nchileke abya asụ eze ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Lẹ keshinu ọphu ndu Áramu gude ọnu ẹphe sụ lẹ Ojejoje bụ agwa, ereje ire l'eli ugvu; l'ẹ too rejedu ire lẹ nsụda; bẹ ya a-chịta igwe ndu-a l'ẹphe ha ye ngu l'ẹka; t'ị makwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”
29 Ẹphe adọo cheeru onwẹphe ifu abalị ẹsaa. Yo be lẹ mbọku k'ẹsaa; ẹphe awọgbabe onwẹphe l'ọgu ono. Ndu Ízurẹlu egbua ndu Áramu ụkporo ụnu unwoke iri l'ẹbo; l'ụnu unwoke iri,‡ bụ ndu sọja k'ọkpa l'ujiku lanụ. 30 Ndu ọphu e gbuphodoru; bẹ gbabaru lẹ Afẹku; ụpho-mkpuma mkpụkpu ono ezee tugbua ụkporo ụnu madzụ ugbo ẹto; l'ụnu madzụ ẹsaa; l'ụkporo madzụ iri.§ Bénu-Hadadu agbalaa je edomia onwiya l'ime ime ụlo, nọ lẹ mkpụkpu ono.
Éhabu edobe Bénu-Hadadu ndzụ
31 Ndu ozi Bénu-Hadadu abya asụ iya: “Lenu; ayi nụru lẹ ndu eze ndu Ízurẹlu bẹ aphụje imiko. T'ayi nmaru uwe-aphụ l'ukfu; rịkua onwayi eri l'ishi; jekfushia eze ndu Ízurẹlu. O nweru ẹge ọo-dụ; yo dobe ngu ndzụ.”
32 Ya ndono; ẹphe abya anmaa uwe-aphụ l'ukfu; kee eri l'ishi jekfushia eze ndu Ízurẹlu je asụ iya: “Onye ozi ngu Bénu-Hadadu sụru ẹge-a: ‘Byiko hanua ya tẹ ya nọdu ndzụ.’ ”
Eze ajị ẹphe: “?Ọ nọkwadu-a ndzụ? Ọ kwa nwunne iya b'ọ bụ nụ.”
33 Ndu ozi Bénu-Hadadu l'egekpelephu iphe, e-shi iya l'ọnu lụfuta. Ẹphe anatakebe iya okfu l'ọnu; sụ: “Iye; mbụ nwunne ngu Bénu-Hadadu.”
Yọ sụ ẹphe: “Unu je eduta iya t'ọ bya.” Bénu-Hadadu erutalephu; Éhabu emee t'o nyihu l'ụgbo-ịnya iya.
34 Bénu-Hadadu asụ iya: “Mkpụkpu ono, nna mu nataru nna ngu ono bẹ ya a-nụ-phukota ngu azụ; nggu emee ẹke aa-nọje azụru ngu aswa lẹ Damásukọsu ẹge ono, nna nk'iya meru lẹ Samériya ono.”
Éhabu asụ: “Lẹ ya e-gude k'ọgba-ndzụ ono; haa ngu t'ị la.” Tọ dụ iya bụ; ẹphe eworu ndzụ gbaa; Éhabu aparu iya haa; yọ lashia.
Aanma Éhabu ikpe kẹ l'ọ haru Bénu-Hadadu
35 Yo nweru onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke, Ojejoje sụru t'ọ sụ onye ọphu: “Byiko; t'o chia ya iphe.” Onye ono ajịka iya ochi iphe ono. 36 Tọ dụ iya bụ; onye nkfuchiru Nchileke ono asụ iya: “Lenu; keshinu ọphu ị jịkaru ome iphe, Ojejoje kfuru; b'ị -haa ya l'ẹke-a nta-a lụfu; bẹ agụ a-dzugbukwa ngu.” Nwoke ono eshilephu l'ẹke ono lụfu; agụ eworu iya dzụ-gbua.
37 Onye nkfuchiru Nchileke ono abya aphụa onye ọdo; yọ sụ iya: “Byiko; chinua mu iphe.” Onye ono eworu iphe chia ya; meka iya iphe. 38 Onye nkfuchiru Nchileke ono alụfu; je evudo l'iku esu-ụzo; kwabẹru eze. Yo gude iphe kechia onwiya ifu; t'a ba ma l'ọo ya. 39 Eze eswedelephu; onye nkfuchiru Nchileke ono arashịa; sụ iya: “Lẹ yẹbe nwozi ngu bẹ bahụru l'ifu ọgu; yo nweru nwoke, dutaru onye ọ kpụtaru lẹ ndzụ bya asụ iya: ‘Tẹ ya leta onye ono ẹnya. Teke ọ gbalaru; ishi iya alaa l'ụgwo iya; ọdumeka ya akfụa ẹkpa mkpọla-ọcha.’ 40 Tọ dụ iya bụ; yẹbe nwozi ngu akwaa lẹ mee ọwaa; mee ọwaa; nwoke agbalaa.”
Eze ndu Ízurẹlu asụ iya: “L'ọ kwa iphe, gbaru ngu ndono. Ọ kwa nggu b'o shi l'ọnu.”
41 Ya ndono; onye nkfuchiru Nchileke ono aphụfu-kebe iphe ono, o gude kechia onwiya ifu ono; eze ndu Ízurẹlu abya amaru l'ọ bụ onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke b'ọ bụ.
42 Yọ sụ eze: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Lẹ keshinu ọphu ị haru onye ya kpeburu t'ọ nwụhu; yọ laa kẹ mmanu; bẹ ishi ngu a-lakwa l'ụgwo ishi iya; ndu nke ngu alaa l'ụgwo ndu nk'iya.’ ”
43 Eze ndu Ízurẹlu atụgbua lashia l'ufu-eze iya lẹ Samériya. Iphe abụru iya iwe; l'atsụkwa iya phụ l'ẹhu.
* 20:15 Iphe ọ bụ bụ 232. † 20:15 Iphe ọ bụ bụ 7,000. ‡ 20:29 Iphe ọ bụ bụ 100,000. § 20:30 Iphe ọ bụ bụ 27,000.