MAT 1:1 Nuvaraha numeta­caheya mayehe ema Jesucristo. Éma, vijaneanahi israelítahi, taicha eta mámarié­que­nérahi ema viáchucaini Abraham. Éneri­chuvare, ema Jesús rey-yarehi taicha eta mámarié­que­nérahi ema víyarahaini rey David. Eta juca eta nalista ena máchucae­que­neanaini ema Jesús.
MAT 1:2 Ema víyarahaini Abraham, macachichapa ema Isaac. Ema Isaac macachichapa ema Jacob. Ema Jacob macachichapa ema Judá énapa ena apamuriana mapara­pe­naveana.
MAT 1:3 Ema Judá macachichapa ema Fares émapa ema Zara. (Esu naena ticaijaru Tamar.) Ema Fares macachichapa ema Esrom. Ema Esrom macachichapa ema Aram.
MAT 1:4 Ema Aram macachichapa ema Aminadab. Ema Aminadab macachichapa ema Naasón. Ema Naasón macachichapa ema Salmón.
MAT 1:5 Ema Salmón macachichapa ema Booz. (Esu maena ticaijaru Rahab.) Ema Booz macachichapa ema Obed. (Esu maena ticaijaru Rut.) Ema Obed macachichapa ema Isaí.
MAT 1:6 Ema Isaí macachichapa ema rey David. Ema rey David macachichapa ema Salomón. (Esu máenaini ticaijaru Betseba, esu mayenainihi ema Urías.)
MAT 1:7 Ema Salomón macachichapa ema Roboam. Ema Roboam macachichapa ema Abías. Ema Abías macachichapa ema Asa.
MAT 1:8 Ema Asa macachichapa ema Josafat. Ema Josafat macachichapa ema Joram. Ema Joram macachichapa ema Uzías.
MAT 1:9 Ema Uzías macachichapa ema Jotam. Ema Jotam macachichapa ema Acaz. Ema Acaz macachichapa ema Ezequías.
MAT 1:10 Ema Ezequías macachichapa ema Manasés. Ema Manasés macachichapa ema Amón. Ema Amón macachichapa ema Josías.
MAT 1:11 Ema Josías macachichapa ema Jeconías énapa ena mapara­pe­naveana, ena nacara­ta­ruanahi námaque­neanahi ena apavasana ticava­sanahi te Babilonia.
MAT 1:12 Te táequenepa eta juca, ema Jeconías macachichapa ema Salatiel. Ema Salatiel macachichapa ema Zorobabel.
MAT 1:13 Ema Zorobabel macachichapa ema Abiud. Ema Abiud macachichapa ema Eliaquim. Ema Eliaquim macachichapa ema Azor.
MAT 1:14 Ema Azor macachichapa ema Sadoc. Ema Sadoc macachichapa ema Aquim. Ema Aquim macachichapa ema Eliud.
MAT 1:15 Ema Eliud macachichapa ema Eleazar. Ema Eleazar macachichapa ema Matán. Ema Matán macachichapa ema Jacob.
MAT 1:16 Ema Jacob macachichapa ema José, ema suímahi esu María, máenahi ema Jesús, ema ticaijare Cristo, ema vicucha­pa­quenehi.
MAT 1:17 Tacahe, catorce­muriana ena mámarié­qé­que­nea­nainihi ema Abraham. Ema rey David, émapa náichecuinehi eta natupa. Tacahe, ema rey David, catorce­mu­ria­navare ena mámarie­que­nea­nainihi. Ena nacara­ta­ruanahi námaque­neanahi ena apava­sanana te Babilonia, énapa náichecuinehi eta natupa. Ema Jeconías, catorce­muriana ena mámarié­que­nea­nainihi. Ema Jesucristo, émapa náichecuinehi eta natupa.
MAT 1:18 Ani tacahehi eta máuchusirahi ema Jesucristo. Esu maena María, tráturipahi eta suítauchi­ra­yarehi ema José. Vuíchahasera nacacha­ne­ca­cahini. Ticaja­ri­pa­hisera ésu, mávajue­chirahi ema Espíritu Santo.
MAT 1:19 Ema José, tétavi­cavahi eta máuriva. Eta tacahe, vahi tisemaimahi. Váhivare mavara­hahini máimica­tsi­ria­cahini esu María. Mavara­ha­hisera macaepaha eta matratune suyehe ésu. Váhisera mávara­hahini náechahini ena achaneana eta tacaye­ma­quenehi.
MAT 1:20 Ema Viya máimara­racahi eta mapane­reruhi. Eta tacahe, tiúcupaicapa ema ángele mameta­panahi te mavapure ema José. Ánipa máicha: —Tata José, tímite­canuhi numeta­panavi eta juca: Vahi picueñamava eta pítauchi­rayare esu María. Tájina píchavaimahi. Taicha ticaja­ripahi ésu, mávajue­chirahi ema Espíritu Santo.
MAT 1:21 Tacahe, te máuchucapa ema suchichayare, enacayare eta máijareyare JESÚS. Éma ticatiu­chayare ena achaneana tayehe eta naviure­va­na­ya­rehini taicha eta napeca­turana —máichapa ema ángele.
MAT 1:22 (Títaucha­vapahi tamutu eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya mayehe ema víyarahaini profeta Isaías.
MAT 1:23 Ani tacahehi: “Sutiari­hiyare esu amaperu esena témuna­hi­ri­cavaya ticajari. Ema suchichayare, yátupi­que­neyare eta émaira Viya, tiúcupau­cha­ha­viyare ticatiu­cha­ha­vi­pa­nayare” tacahepa.)
MAT 1:24 Tacahe, te téjamiu­chavapa ema José eta macava­pu­reirahi, ichape­rinehi eta masuapirahi eta máechaji­ri­ru­vanahi ema ángele mavaneruhi ema Viya, eta máitauchi­ra­yarehi esu María.
MAT 1:25 Váhisera náneca­cahini te jena cájeanahi eta sucaja­rirahi. Tacahe, suínacapa ema suárachichahi. Nanacapa eta máijarehi JESÚS.
MAT 2:1 Eta máuchusinehi ema Jesús te avasare ticaijare Belén tayehe eta departamento Judea. Te jena año, ema Aluresi ema tayehehi rey eta Judea. Tásiha, títeca­panapa te Jerusalén ena reye mágoana tiásihanahi te tayere­hiquene avasare tinapaica te táuchusine eta sache.
MAT 2:2 Nacaya­se­se­re­ru­paipahi, ánipa nacahe: —Víti, tímite­cahavi eta vitanu­sirahi ema amuya máuchurehi rey-yarehi eyehe eti israelítana. Taicha vímahahi eta arairu jarairiqui, vémetearuhi máicutiarahi ema Viya eta máuchusinehi ema amuya rey-yare. Titupihapa eta te juca eyehe. Puiti vivarahahi véjira­pa­nayare éma. ¿Távihapuca mávihahi ema amuya? —nacahepa.
MAT 2:3 Te masamai­ri­ricapa ema Aluresi, ichape­rinehi eta mapane­ré­que­ne­háirahi. Vaipa máurisa­mu­rehíni. Ena achaneana te tajuhe eta avasare, éneri­chuvare napane­ré­que­nehahi éna apanavare eta juca téchacarehi.
MAT 2:4 Tacahe, ema Aluresi máimichu­ha­vacapa namutu ena tuparai­ru­cana énapa ena títurue­que­nehana eta Sagrada Escritura. Mayase­re­ca­vacapa: —¿Távihapuca máuchusi­ha­yarehi ema vicucha­pa­quenehi ticaija­reyare Cristo? —macahepa.
MAT 2:5 Éna najicapapa: —Te Belén te tachacaya eta juca viávasa Jerusalén. Taicha tacahehi eta májurehi ema víyarahaini profetaini Isaías. Máechajicahi éma eta avasare tímícu­ti­ji­ri­cavahi eta achané­nahini. Ánipa macahe:
MAT 2:6 “Piti avasare Belén, tachichavihi eta Judea, picuna­cha­ca­re­pá­nayare píti. Taicha eta máuchusi­ha­yarehi piyehe ema ichape­que­ne­yarehi eta maháque­nu­cá­vayare. Éma, téchapa­ji­ri­mu­ri­hayare namutu ena vijaneanana israelítana”.
MAT 2:7 Tacahe, te masamapa ema Aluresi, máichuha­vacapa ena mágoana. Mañaji­cha­muripa, taicha mavaraha máechaya tájamu­hupuca te tépana­vainapa náimahapa eta jarairiqui.
MAT 2:8 Te máechapa, mavane­ca­vacapa éna te Belén. Máichapa: —Eyana etanuca ema amuya te Belén. Te étupia­capuca, echava emeta­ca­nuyare, apaesa nuyana núti apanavare néjira­pa­nayare —máichavacapa.
MAT 2:9 Tacahe, ena mágoana, eta nasamirahi, tiyana­na­varepa. Tásiha, náimaha­varepa eta jarairiqui náehirupahi. Tiyanapa te namirahu. Étapa te Belén eta tatupi­haiyahi, te táinahu eta mávihahi ema amuya.
MAT 2:10 Tétavicava eta náurisa­mu­revahi ena mágoana eta náimairahi eta tatupi­hai­raripa.
MAT 2:11 Títeca­pá­na­vanepa eta te peti mávihahi ema amuya. Náimahapa éma, ésupa esu maena María. Tásiha, tépuyu­canapa natsiucapa ema amuya. Navecuhapa eta námava­hua­napahi. Náijara­ca­sichapa eta oro, eta incienso étapa eta táijiyequene perfume.
MAT 2:12 Te táequenepa eta náejirairahi ema amuya, tichava­na­yarepa te návasa. Apana­pasera eta achene eta nayani­hapahi, taicha ticame­ta­ca­sianapa te navapure vaipa nacueta­vajica te mávihahi ema Aluresi.
MAT 2:13 Tacahe, te táequenepa eta nayanirahi ena mágoana, tiúcupaicapa ema émana ángele mavaneruhi ema Viya, mameta­pa­na­yarehi ema José te mavapure. Ánipa máicha: —Péchepuca, José. Piyana piáma ema amuya ésupa esu María tayehe eta Egipto. Pinasiyare ánaqui. Tiámainucava te numeta­ca­vivare eta pichavi­rainapa, taicha ema Aluresi títecayare matanu­cayare ema amuya, mavarairahi macapa­cayare —máichapa ema ángele.
MAT 2:14 Tacahesera ema José téchepucapa. Tétupi­rí­ca­va­na­vanepa te jena yati. Tiyananapa námapa ema amuya tayehe eta Egipto.
MAT 2:15 Nanasipa ánaqui. Tiámainucava te tépenapa ema Aluresi, ticava­na­hia­na­varepa mayehe ema ángele eta nachavi­rayare. Tamutu eta juca títauchavahi eta juca mametarapi ema Viya eta te Sagrada Escritura, ani macahehi: “Te Egipto nímiju­naiyahi ema nuchicha. Te táequenepa, níchuha­yarepa éma”.
MAT 2:16 Tacahe, ema Aluresi te masamai­ri­ricapa eta nánucui­raripa ena mágoana, tisema­rinehi eta navayua­sirahi. Máimiva­ne­recapa nacapa­pa­ji­capana namutu ena amuyana ajairana tiávihanahi te Belén énapa ena tiávihanahi te tachaca­ya­rahana, ena ticaye­hea­naripa apina año énapa ena náuchusi­rávana. Máepanae­que­nehapa eta táuchusihahi eta jarairiqui náimaha­quenehi ena mágoana.
MAT 2:17 Tacahe, te Belén eta táitauchi­ravahi eta májucha­quenehi ema víyarahaini profetaini Jeremías. Ani tacahehi:
MAT 2:18 “Tétavi­cavahi eta najapa­nui­ravahi ena esenana. Ichape eta náiyairahi taicha ena suntaruana nacapa­pa­ji­sirahi ena nachicha­naveana. Nájina narata­hahini nacama­ti­na­cahini taicha eta najapa­nui­ravahi ichape” tacahepa.
MAT 2:19 Tacahe, te jácani año te táequenepa eta máepenirahi ema Aluresi, tiápecha­va­varepa ema ángele máechajicahi ema José te mavapure ánaqui te Egipto. Ánipa maicha:
MAT 2:20 —Péchepuca, José. Piveha ema amuya ésupa esu maena. Piyana pichava te piávasa Israel taicha vaipa táeñama­vacare. Tépenaipahi ema tipane­reu­chainihi ticapa­ca­ya­rehini ema amuya —máichapa ema ángele.
MAT 2:21 Jéhesare, ema José téchepucapa. Tétupi­ri­cavapa, ésupa esu maena ema amuya. Tiyananapa tichavanahi tayehe eta návasa.
MAT 2:22 Tacahe, eta napaisi­rapahi eta nachavirapa tayehe eta návasa, masamai­ri­ricapa ema José eta mavira­vaipahi aquenuca ema Arquelao, machicha ema Aluresini. Tipicapa ema José machavahini tayehe eta Belén. Tásiha, ema ángele mápecha­varepa máechajicahi te mavapure eta matupi­rui­ra­yarepa te Nazaret te tinapaica Galilea.
MAT 2:23 Te títeca­panapa, ánaqui étapa náejasihahi. Tacahehi eta táitauchi­ravahi eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura nájureanahi ena profetanaini eta macaija­re­ra­yarehi Nazareno ema Jesús.
MAT 3:1 Tacahe, te jácani treinta áñohi, matiari­hi­hivare ema achane ticaijare Juan. Éma, máichuha­quenehi ema Viya eta macame­ta­rai­rui­rayare, máetupi­ri­ca­va­cayare ena achaneana. Tacahe, masuapahi eta matupa­rahahi. Tiyanapa vámahi­cu­ruhapa. Váipa avasa­re­cu­ru­hai­nahini. Ticame­ta­rai­rupaipa nayehe ena macuti­que­neanahi vámahi­cu­ruhana, ticava­sanahi te tachausi eta Jordán te tinapaicahi eta Judea.
MAT 3:2 Ánipa macahehi eta máimitu­re­sirahi: —Ítsivacha eta epane­reruana. Éneuchava mayehe ema Viya, taicha máraja­painapa ema aquenu­cayare mavaneruhi ema Viya —máichavacapa.
MAT 3:3 Ánaquia­pa­ripahi eta áñoana acane, ema Viya mametacapa ema víyarahaini profeta Isaías eta mapane­reruhi, eta mavane­si­rayare ema Machicha te juca apaquehe, ticatiu­ra­hi­yarehi eta tímite­ca­yarehi. Éneri­chuvare matiari­hi­yareva ema apana achane máichuha­que­ne­yarehi ema Viya. Macame­ta­rai­ru­yarehi, máetupi­ri­ca­va­cayare ena achaneana, náinaji­si­ra­yarehi eta napane­reruana tamauri­queneana, apaesa táuri eta najaca­pi­rayare ema Machicha ema Viya. Émaripa ema Juan, ema máechaji­si­ha­quenehi ema Viya, máetupi­ri­ca­va­cayare ena achaneana.
MAT 3:4 Ema Juan, vanairucahi me Viya, profetahi éma. Eta mamuirihahi eta náitsameru tajiyaha eta náitátiquene ticaijare camello. Eta máitijuhe, vácapi jayumepi. Eta maniriji manicasare eta tsacara. Eta matítivera eta mápama.
MAT 3:5 Tiyana­navare nacapayaca ena achaneana ticavasana te Jerusalén, navarairahi nasama­raraca eta máechaji­si­haquene; énapa ena ticavasana te Judea, énapa ena tiávihanahi tayehe eta cajacure Jordán.
MAT 3:6 Tacahe, eta nametau­re­si­ravaipa, navarai­ra­hivare náinajica eta napeca­turana, ema Juan máicacha­si­ca­va­capaipa te cajacure Jordán.
MAT 3:7 Énaripa ena fariséoana énapa ena saducéoana nayanau­cha­hivare ema Juan. Vahi náeneucha­vahini, navara­ha­hisera ticaica­chasiana. Tacahe, ema Juan máichavacapa: —¿Tájaha tacayema eta epauchi­ranuhi, eti tachicha­na­vea­na­tataji eta quichare? Esamai­ri­ri­ca­hipuca eta járaja­pai­ra­yarepa eta táiñehi­que­neyare ecuñaraqui. Evara­ha­hipuca iúchucu­hayare.
MAT 3:8 Tiuri puiti, te evara­hapuca eta iúchucuha, yátupina tátupiruva eta epane­reruana. Ímerecava eta ínaji­siraya eta epeca­turana.
MAT 3:9 Váhivare ecuca­ja­murava eta mámarié­que­ne­hái­rahehi ema viáchucaini Abraham. Taicha tayanapane mámari­hepuca éma, váhisera iúchucu­haimahi te vahi ecuitsivacha eta epane­reruana. Ema Viya, tájina máemaitu­caimahi éma. Te mávara­hapuca, vahi máejeca­ra­chaimahi máepiyaca achaneanaina eta juca mari, mavarai­rainahi yátupina ena mámarie­que­neanaina ema Abraham.
MAT 3:10 Ecauneuchava, taicha tiánehipa eta táiteca­pau­chi­ra­ha­viyare eta ecuñaraqui nayehe ena achaneana máituca­ra­hanahi téneuchavana, váhivare náitsiva­chahini eta napane­reruana. Tímicu­ti­ji­rí­cavaipa te máechuca­yarepa ema achane eta yucuqui máhireana. Ticaechu­yarehi tamutu eta tapareana. Tíjuyarehi.
MAT 3:11 Yátupi núti nícacha­si­cahehi te une, te éneuchava mayehe ema Viya. Ávane­pai­pa­hisera mácani ema yátupiquene Cristo. Te yátupina ecasiñava mayehe, tícacha­si­ca­he­yareva; tíjara­ca­he­yareva ema Espíritu Santo. Téhesera vahi ecuca­si­ña­vapuca mayehe, tícuña­ca­heyare tayehe eta táijurequene yucu. Éma, ichape­quenehi nuyehe núti. Váiparinehi nácuti­na­simahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Váipari­ne­hivare nácaemu­ña­vaimahi macamu­su­ra­nuhini núti páuresami.
MAT 3:12 Puiti éma máraja­painapa tinere­ji­ri­cainapa nácani yátupi­queneana téhicana. Máunacainapa éna. Ticutinapa mácani achane te tiácata­ya­jirica eta arusu. Máunacainapa. Tásiha, máquijicapa eta tapiraquiji. Máijucha­yarepa te yucu. Eta nacaheyare ena máurira­hanahi, tíjuanáinapa te yucu, máitava­ca­ca­yarehi eta namuruira —máichavacapa ema Juan.
MAT 3:13 Tacahe, títeca­pa­varepa ema Jesús te cajacure Jordán te mávihahi ema Juan. Éma, másihapahi te tinapaica eta Galilea. Mavarahahi ticaica­cha­siyare mayehe ema Juan.
MAT 3:14 Émasera ema Juan, vahi mávara­hahini máicacha­si­cahini. Ánipa macahe: —Tata Jesús, nútira táuricahi nútivaina pícacha­sicanu. Nusapihapa núti picaiju­henuhi eta nícacha­si­caviya —máichapa.
MAT 3:15 Émasera ema Jesús majicapapa: —Tájinachucha táichava. Ticamu­nu­carehi nítauchayare eta mavara­ha­quenehi ema Nucaiyaquene —máichapa. Tásiha, ema Juan tísapavapa.
MAT 3:16 Te tamutupa eta macaica­cha­sirahi ema Jesús, tiúcupaicapa tayehe eta une. Tásiha, tíjahú­chavapa téjiaca eta anuma. Máimahapa ema Espíritu Santo tiúcupai­ca­paipahi, mavasi­ma­hipaipa eta paloma. Tavene­sicapa ema Jesús.
MAT 3:17 Tacahe, tiárami­carepa eta mahu ema Viya tásiha­quenehi te anuma, ánipa macahe: —Ema maca ema yátupi­quenehi nuchicha némuna­ru­quenehi. Tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi máicha —macahepa.
MAT 4:1 Tacahe, ema Espíritu Santo enurujipa máimitu­caipahi ema Jesús eta mayaniraya te mávapahi apaquehe. Ánaqui macucha­pa­yarehi eta máitsama­ra­jiyare ema Váinaraji.
MAT 4:2 Tájina manicahini ema Jesús te jena cuarenta­quenehi sache, cuarentavare yati eta mayerevahi. Ichapepa eta máecuavahi.
MAT 4:3 Tásiha, ema Váinaraji témeña­havapa mayehe. Mavarahapa macaete­ma­yarehi. Ánipa máicha: —¿Pécuhapa píti? Tacahe, pivaneca eta juca mari táepiyacava pan, taicha píti machichavihi ema Viya, ¿masi? —máichapa.
MAT 4:4 Ema Jesús majicapapa: —Váhipuca pecha eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Vahi tacari­chuimahi eta tinicacare ticaita­re­cayare ena achaneana. Tacacha­ne­yarehi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Jéhevare, éta ticaita­re­ca­ra­hiyare” macahepa.
MAT 4:5 Tásiha, ema Váinaraji mámavarepa tayehe eta tacapi­ca­huquene avasare Jerusalén. Máimiapanapa te táinahu eta Templo.
MAT 4:6 Tásiha, máichapa: —Te yátupina machichavina ema Viya, písapa­vayare pémirica te apaquehe. Tájina píchavaimahi eta pémiri­si­rayare. Pécharichuhi eta táechaji­riruva eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Ema Viya mavanecapa ena mayeheana ángeleana téchapa­ji­ri­caviana. Tiámavia­nayare te navahuana, apaesa vahi picuca­yutetu eta máriana eta te pipaisi­rayare” tacahepa. Tásiha, németeaca tijanea­ca­via­nayare puiti, vahi náisapaimahi picajara te pémirica —máichapa ema Váinaraji.
MAT 4:7 Tacahe, ema Jesús majica­pa­varepa: —Éneri­chuvare ani tacahe eta Sagrada Escritura: “Vahi picaitsa­ma­ra­jimahi ema Viya, taicha Piáquenuhi éma” —máichapa.
MAT 4:8 Tacahe, ema Váinaraji mámavarepa te táinahu eta anuquehe mari cerro. Máimechapa tamutu eta ichape­queneana avasareana te juca apaquehe ticuti­rinehi tacacha­ca­ya­ji­ri­ca­cahini taicha eta máitupa­ji­jia­si­ra­va­hicacha ema Váinaraji. Máimecha­varepa eta ichape­queneana náimaha­queneana ena achaneana.
MAT 4:9 Tacahe, máichapa: —Núti níjara­ca­viyare tamutu eta juca avasareana. Pítina náquenuvina ena távacuanahi eta avasareana. Pépuyu­ca­nu­masera te numirahu. Pitsiucanu apaesa níjara­ca­vi­sarepa tamutu —máichapa ema Vainaraji.
MAT 4:10 Émasera ema Jesús majicapapa: —Pévuisi­ha­tataji piti Satanás te juca numirahu. Váhipuca pecha eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura. Ani tacahehi: “Macarichu ema Viya vépuyu­mi­rau­chayare. Macari­chuvare vicaema­ta­nea­cayare” tacahepa. Váhiquene táurica nucaema­ta­nea­ca­vihini —máichapa ema Jesús.
MAT 4:11 Tacahe, ema Váinaraji téraji­cavapa. Majuni­jicapa ema Jesús. Tásiha, tiúcupai­canapa ena ángeleana, náechapa­ji­ricapa ema Jesús.
MAT 4:12 Tacahe, te jena sácheana, nacara­tacapa ema Juan. Námapa te jácani tayere­hiquene. Tacahe, ema Jesús, eta masamai­ri­ri­sirapa eta macaera­tairahi te cárcel ema macheji Juan, tiyanapa tichava te mávasa Nazaret te Galilea.
MAT 4:13 Váipasera mánasihini te majuru­sinehi. Tiyanapa tayehe eta avasare Caperaum. Étapa máejasihahi. Eta juca avasare távihahi te tachausi eta cáquiure Galilea. Eta macame­ta­rai­ruirahi, tamutuhi mapaica eta tinapaica eta provincia Galilea —Éneuchava mayehe ema Viya. Ítsivacha eta epane­reruana, taicha tiánehi eta sácheyare tímere­cavaya eyehe ema ticatiu­cha­heyare. Aquenu­cayare mavaneruhi ema Viya, téchaheyare éma —máichavacapa. Eta juca títauchavahi eta májureanahi ema víyarahaini profeta Isaías, ani tacahehi: “Tiúrica­ca­rea­nainapa ena achaneana cávasanahi te tachausi eta cáquiure Galilea tayehe eta provincia Zabalón étapa eta Neftalí, namutu támairiaca ena ticavasana te apachara eta Jordán. Éna, tiyerehi eta nacata­ji­vai­ranahi, tacuti eta tavayureva eta tamapicuva. Puítisera máiteca­pau­cha­va­ca­ripahi ema timícau­cha­murihi. Ticatiu­cha­va­ca­yarehi tayehe eta nacata­ji­vairahi. Éma, tétume­cha­va­ca­hivare eta mamícau­chi­ra­vacahi” tacahepa.
MAT 4:18 Tacahe, eta mapaisi­rapahi ema Jesús te tachausi eta cáquiure Galilea, máimaha­vacapa ena apinana ajairana, ema ticaijarehi Simón Pedro émapa ema maparape Andrés. Eta náemata­nerepi ena nani, ténica­ra­hianahi. Náquijie­recahi eta nayehe tarrafa.
MAT 4:19 Tacahe, ema Jesús máichuha­vacapa: —Yare, éhicanu. Núti níjara­ca­heyare eta apana émata­ne­re­piyare. Éti ítuca­va­pa­racahi eta jímana; tacaheyare eta ítusi­ra­va­yareva ena achaneana, machane­ra­nayare ema Viya —máichavacapa.
MAT 4:20 Enevanepa náinajicapa éna eta náenisirahi. Tiyananapa náehicapa ema Jesús.
MAT 4:21 Ánaqui­pa­na­varepa máimaha­varepa ema Jesús ena apinana ticapa­ra­pe­cá­ca­navare: ema Jacobo émapa ema Juan. Téjacanahi te napacure. Matiari­hi­hivare ema naiya Zebedeo. Náititi­ji­ricahi eta nayehe tarrafa. Ema Jesús máichuha­varepa.
MAT 4:22 Enurujipa náehicavare. Nanaqui­ca­varepa eta napacure, émapa ema naiya. Najuni­ji­ca­varepa.
MAT 4:23 Eta mapaisirahi ema Jesús tayehe eta avasareana te Galilea, máimitu­ca­va­capahi ena achaneana te sávaru­muhuana tayehe eta náuruji­si­ra­revana. Mavanecapa eta náeneuchi­ravaina taicha tiánehipa eta sácheyare tímere­ca­vayare ema ticatiu­chayare, ema aquenu­cayare mavaneruhi ema Viya. Éneri­chuvare ema Jesús macana­ra­ca­pa­hivare tamutu eta apana­pa­ne­que­neanahi jumareana eta najuma­napahi ena achaneana.
MAT 4:24 Tacahe, nasamai­ri­ricapa ena achaneana ticava­sanahi eta tasimu­tu­queneana avasareana te tinapaica eta Siria. Tásiha, námava­capaipa ena nacaju­ma­queneana, apana­pa­ne­ne­ji­quenehi eta najumana, nacati­ru­ha­vanahi. Énaripa ena návahá­ruanahi ena éreanana, ena tirapa­pasiana, énapa ena muraca­quihana. Namutu ena nani, macana­ra­ca­va­capahi ema Jesús.
MAT 4:25 Tacahe, camuriana ena achaneana téhicanahi éma. Éna, tiásihana te Galilea, te Judea, te Jerusalén, te avasareana tinapaica eta Decápolis, étapa te apachara eta Jordán.
MAT 5:1 Tacahe, eta máimaira­vacahi ema Jesús ena camuri­queneana achaneana, tiápanapa tayehe eta anuque­hepahi apaquehe taicha tiúripanahi eta nasama­ra­ra­si­ra­yarehi ena achaneana. Téjacaripa éma, énapa ena máimitureana nachaya­caipahi.
MAT 5:2 Ani tacahehi eta máimitu­ra­pianahi:
MAT 5:3 —Ena náimatihi eta tacamu­nu­que­neanahi eta náchanevana, tétavi­cavahi eta náurica­ca­revaya taicha máejerare eta najaca­pi­rayare eta máechaji­riruva ema Viya, machane­ra­na­yarehi.
MAT 5:4 Ena nani tijapa­nu­ji­ri­ca­vanahi, tétavi­cavahi eta náurica­careva taicha émaripa ema Viya macuri­sa­mu­re­cha­va­cayare.
MAT 5:5 Ena nani tisuapa­ji­ra­hianahi me Viya, mánsuanahi mayehe, tétavi­cavahi eta náurica­careva taicha máijara­rua­nayare eta arairu apaquehe náicuchihi me Viya.
MAT 5:6 Ena nani, ichape eta najamu­ra­chirahi eta náitare­sirahi eta matapi­ra­vacare te mamirahu ema Viya, tétavi­cavahi eta náurica­ca­revaya taicha máijara­cayare éma eta navara­ha­quenehi.
MAT 5:7 Ena nani tijapa­nu­ra­hianahi nayehe ena apamuriana achaneana, tétavicava eta náurica­ca­revaya; taicha ema Viya, éma apanava majapa­nu­va­cayare éna.
MAT 5:8 Ena nani vahi náisapa­ji­rí­ca­vahíni tahapa­pi­cahini eta náehisirahi ema Viya, tétavi­cavahi eta náurica­ca­revaya; taicha éna, títeca­pa­nainapa te mamirahu ema Viya, náimara­ra­cainapa éma.
MAT 5:9 Ena nani ticonse­ja­ra­hianahi nayeheana ena achaneana, nacaepa­hairahi eta semanereana, tétavicava eta náurica­ca­revaya éna; taicha máimereu­chainapa ema Viya eta machichai­ra­vacahi éma.
MAT 5:10 Ena nani ticata­ji­vanahi eta nacatia­na­ca­sivahi nayehe ena achaneana te juca apaquehe táichavenehi eta táurivahi eta náitare­sirahi, tétavi­cavahi eta náurica­ca­revaya; taicha éna aquenu­ca­ra­hanaya majupa­ha­nayare ema Viya.
MAT 5:11 Eti nuchane­ranahi, járaja­painapa eta sache eta nacatia­na­si­raheya ena achaneana táichavenehi eta éhisi­ranuhi. Tipana­ra­ra­cha­hea­nainapa, tépiyae­que­ne­ha­hea­nai­na­varepa. Váhisera ecuarami eta juca. Ene nacahehi eta nacata­ji­vairahi ena profetanaini, ena náinapu­reanahi machane­ranahi ema Viya. Eta tacahe, te nacatia­na­ca­hepuca, ¡ecuri­sa­mu­re­cha­vachucha, evapi­na­vachucha! ¡Tétavi­cavahi eta iúrica­careva taicha ejaca­payare eta ícuchiyare te anuma, taicha ichape eta macuna­chi­rahehi ema Viya!
MAT 5:13 Eti ímiya­na­vayare eta ecamu­nu­ca­re­ravahi nayehe ena achaneana, tacutihi eta tacamu­nu­ca­revahi eta icheve. Vahi tacuepaha eta ecamu­nu­careva. Vahi ecucuti eta tajachira eta icheve, taicha tájina eta táicheve­vai­nahíni. Tásiha, nájinapa ticamu­nuimahi. Náepuruinapa namutu.
MAT 5:14 Tacutiquene éti ecutihi eta tijarahi. Éti, namica­hu­yarehi namutu ena achaneana eta ímitu­si­ra­vacaya, apaesa náinajica eta náehisirahi eta tamauri­queneana. Ímereu­cha­ya­re­hivare eta iúriva, ecutiya eta avasare tiávihahi te tajirumane eta anuquehe mari.
MAT 5:15 Tacutiquene, vahi ecucuti nácani súnsuana tiyusta­canahi jácani lámpara, tásiha nanaca­pa­pucaini te tajuhe eta cajune, nayumu­ru­si­hahini. Nanaca­ya­re­hisera te anuquehe apaesa náimairi­ri­ca­sarepa namutu ena tiávihanahi te peti, tamicau­rea­na­yarehi.
MAT 5:16 Ene ecaheyare éti, ímere­cayare eta ejarai­vayare nayehe ena achaneana apaesa eta náimairainahi eta táuriqueneana íchaque­nea­nayare; tásiha nacuna­chainapa ema Tata Vicaiyaquene tiávihahi te anuma.
MAT 5:17 Vahi étaina tímite­canuhi núti nucaepa­hahini eta mavanai­ripiana ema víyarahaini Moisés, étaripa eta náimitu­ra­pianaini ena profetanaini. Eta tímite­canuhi núti, nímine­ca­pae­que­ne­ha­heyare eta nájureanahi.
MAT 5:18 Nutupiruva numetacahe: Títauchavaya tamutu eta máechaji­ri­ruvana ema Tata. Tímiyanava eta tasuapa­ca­reirahi nayehe ena achaneana tamutu eta Sagrada Escritura. Tájina ticaepa­haimahi, tayanapane táitavapuca eta anuma étapuca eta apaquehe.
MAT 5:19 Eta tacahe, nácani tépurua­nayare eta tavanai­ri­pianahi eta Sagrada Escritura, jácani ánichi­cha­quenehi, vahi tisiapa­naimahi te anuma. Tavetijipa te náimitu­capuca ena apamuriana eta náepuruiraya. Nácanisera tisuapa­na­yarehi, tímitu­re­ca­na­hivare eta juca nayehe ena apamuriana achaneana eta náehisiraina; éna, ichapeyare eta nacuna­cha­ca­re­vayare eta nasiapiraipa te anuma.
MAT 5:20 Táicha te evaraha ítujicava esiapa te anuma, tacamunuhi tiápaju­cavaya eta táurivahi eta eyehe­repiana éti, ecachu­ri­cayare eta nayehe­re­pianahi ena escribá­noana, énapa ena fariséoana.
MAT 5:21 Eti écharichucha eta nayehe­repiana ena iáchuca­na­veanaini ani tacahe: “Vahi ecucapaca mácani piparaepiya; taicha mácani ticapa­recahi, ticaicu­ña­yarehi”.
MAT 5:22 Nútisera numetacahe eta apana: Mácani tisemahi mayehe ema maparape, éneri­chuvare ticaicu­ñayare. Mácani tiúmehahi ema maparape, ticaya­se­re­hiyare te namirahu nácani tuparai­ru­canahi tayehe eta avasare. Tacutiquene mácani ticaecahihi ema maparape, mávacu­haipahi eta ecuñaraqui tayehe eta infierno.
MAT 5:23 Eta tacahe, te piámapahi eta piámavahu te mamirahu ema Viya, tásiha, péchapa­nai­na­papuca eta pitapi­ravahi mayehe ema piparape.
MAT 5:24 Vuíchaha picuiya­racuha eta piámavahu. Tativa­nu­mayare piyasea­panaya eta perdón ema piparape. Pétupi­ri­ca­nu­mayare tativa eta píchava­que­nevahi mayehe éma. Táurica­sarepa pichava píyara­cu­ha­pa­nainapa eta piámavahu te mamirahu ema Viya.
MAT 5:25 Tacutiquene te matiari­hi­ya­repuca mavaraha mametauchavi te namirahu ena tuparai­rucana, vahi picucuchapa mametauchavi. Tativayare pétupirica eta píchava­que­nevahi mayehe, mapurare vuíchaha picaera­tahini mayehe ema juez tayehe eta cárcel.
MAT 5:26 Taicha te náimisia­pavipa tayehe eta cárcel, ticaje­rae­que­nénapa eta piúchusiraya.
MAT 5:27 Éneri­chuvare écharichuhi éti eta náimitu­rapihi ena iáchuca­na­veanaini: “Vahi ecuveha esu apana esena”.
MAT 5:28 Puítisera núti numetacahe eta apana: Mácani majamu­rachahi esu apana esena, ticape­ca­tu­raipahi te masamure taicha eta majamu­ra­chirahi.
MAT 5:29 Eta tacahe, eta iúquiha váure, te tavara­hapuca tímiaqui­paicahe tayehe eta pecatu, tavarairahi táimahayare eta tamauri­queneana tájipa­racana, tiúripana evecu­hau­quichava iáquijicaya. Taicha tiúripanahi táejiacava ánichichaina te iáquehe, váhisera tacuimi­cu­ñacahe eta te yucu infierno, tamutupahi eta iáquehe.
MAT 5:30 Étaripa eta evahu váure, te tavara­hapuca tímiaqui­pai­ca­heyare tayehe eta pecatu, tapami­si­ra­hé­na­papuca íchayare eta tamauri­queneana, tiúripana eyuchatica iáquijica. Taicha tiúripanahi táejiacava eta evahu, váhisera tacuimi­ca­siapahe támutu eta iáquehe tayehe eta yucu infierno.
MAT 5:31 Éneri­chuvare ena viáchuca­na­veanaini náisapahi eta máejerare eta máinajisira mácani achane esu mayena. Ani nacahehi: “Mácani tínajicahi esu mayena, máemepi­ya­recahi eta ajumeruca táechaji­si­ha­yarehi eta máinaji­siraya esu mayena”.
MAT 5:32 Nútisera numetacahe eta apana: Mácani achane, te máinaji­capuca esu mayena, ticape­ca­tu­raipahi me Viya. (Váhiné­nipuca sucaeca­hihini mayehe ema apana achane.) Éneri­chuvare te tiápecha­va­hipuca ticaima ésu, tamuriacahi ésu eta maviurevahi ema suima. Tásiha, mácani arairuhi suima, émapa tamuriacahi eta máejeca­pi­ravahi taicha eta mavirahi esu esena sucaima­quenehi.
MAT 5:33 Éneri­chuvare esamai­ri­ri­cavare eta náimitu­ca­sivahi ena iáchuca­na­veanaini: “Machu vahi ecuitaucha jácani ejura­chi­ra­hipuca. Yátupi­nasera eta ítauchiraina tamutu eta íjara­si­ravahi me Viáquenu” nacahepa.
MAT 5:34 Nútisera numetacahe éti: Vahi táuricahini íchahini eta juramento. Vaipa échaji­si­hahini eta anuma taicha éta, mávacurehi ema Viya.
MAT 5:35 Váipavare échaji­si­hahini eta apaquehe taicha éta, macaema­ta­néyahi éma. Váipavare échaji­si­hahini eta Jerusalén, taicha éta, mávacu­re­yarehi ema yátupi­quenehi Rey, mavane­ruyare ema Viya.
MAT 5:36 Váipavare échaji­si­hahini eta ejura­chirahi te echuti, taicha vahi árata­haimahi ehapa­mai­chahini, ítsiva­chi­rahini eta táimahi, tijapupuca, tiquisapuca.
MAT 5:37 Numetacahe: Te tatiari­hipuca eta íjara­si­ra­vayare, átupiruva ácahe: “Tiuri”. Te váhipuca evarahahi, átupiruva: “Vahi” ácahe. Te émuna­ha­ca­vapuca ejuracha, ema Váinaraji títuru­ca­heripa.
MAT 5:38 Éneri­chuvare esamai­ri­ricahi eta acane: “Mácani achane téhara­recahi mapuchu­quichahi ema apana achane, éneri­chuvare éma napuchu­qui­cha­yareva ena tuparai­rucana. Te macave­tu­quia­he­cha­hipuca, éneri­chuvare nacave­tu­quia­he­cha­yareva ena tuparai­rucana”.
MAT 5:39 Nútisera numetacahe: Vahi ecujicapa te masema mácani achane váinarajihi. Tiúripana, te náehahepuca nácani te emira, íjara­cayare eta apachacaya eta emira.
MAT 5:40 Tacutiquene, te natiari­hipuca ena timetau­chaheana, navaraha navere­jicahe eta ecamisa, vahi ecusema. Váhivare ecuji­ca­pairihi. Íjara­cavare eta apana eta epacuha.
MAT 5:41 Ísapayare te nácani navane­ca­hepuca eta enara­cureca eta tijitacare. Te navaraha iámina étanaina kilómetro, evapinava eta eservi­chi­ra­vacaina. Vahi ecobra­cha­va­caimahi.
MAT 5:42 Mácaniripa tájahapuca mayaseacahe, íjara­cayare. Vahi ecueñamiha mácani ticapucahe eta ecaye­he­queneana.
MAT 5:43 Éneri­chuvare esamai­ri­ricahi eta acane eta náimitu­ca­sivahi ena iáchuca­na­veanaini: “Émuna­sirahi nácani témuna­caheanahi. Tásiha, ecati­cha­yarepa nácani ticatia­na­ca­heanahi”.
MAT 5:44 Nútisera numetacahe: Émuna­ca­yareva nácani ticatia­na­ca­heanahi. Eyaseaca ema Viya eta nayuja­rahuina nácani téchaji­canahi eyehe. Ímereca eta iúriva nayehe nácani ticati­cha­heanahi. Eyujaraucha nácani tiúmeha­heanahi ticaete­ma­ji­ri­ca­heanahi.
MAT 5:45 Te ítaucha eta juca, éta tímereu­cha­heyare eta machicha­héirahi ema Vicaiyaquene te anuma. Taicha éma nájina manere­jiruina, namutu máemuna­cavaca: ena achaneana váinarajiana, énapa ena tiúriana. Éma, tíjara­cahavi vimutu eta sache vimícahuhi, étapa eta tiquiva.
MAT 5:46 Éti, tájina ecuna­cha­ca­revaina eta me Viya, te nacarichuhi émunaca nácani témuna­ca­heanahi éti. Apanasica ena tisipe­ca­tu­ra­ra­hiana náichahi eta juca.
MAT 5:47 Tacutiquene, tájinavare ecuna­cha­ca­revaina eta me Viya, te iúriyare nacarichuhi ena epara­pe­na­veanahi. Apanasica ena máimati­ra­hanahi ema Viya tiúrianahi eta nayehe ena napara­pe­naveana. Étisera tatupa­racahe ecachu­ri­cayare eta iúriva.
MAT 5:48 Tétavi­ca­va­sareya eta iúriva nayehe namutu. Vahi enere­ji­caimahi ena achaneana. Váhivare eyava­naimahi eta iúriva. Ecutiyare ema Vicaiyaquene te anuma eta máurivahi.
MAT 6:1 Eta ecaji­rayare ena páureana, échapa­vayare. Ema Tata Vicaiyaquene, tájina ticuna­cha­hemahi te evara­hapuca náimaha ena achaneana eta ecajirahi, evarairahi ticuna­cha­hea­nayare. Tájinavare máitsiri­ji­ca­vahini éma eta eyehe.
MAT 6:2 Eta tacahe, te ímica­ta­ca­ya­repuca nácani ticamu­nu­vanahi, vahi ecume­ta­jirica. Vahi ecucuti ena apimirana timeta­ji­ri­canapa te viúruji­si­ra­revana, téhepa te aneca­pahiana. Eta juca náichahi, navarairahi ticuna­cha­ca­rea­na­yarehi nayehe ena achaneana. Nútisera numetacahe: Ena nani ticaheanahi, tájina nacuna­cha­ca­re­vaimahi me Viya.
MAT 6:3 Te jácani píjaraca nácani ticamu­nu­vanahi piyehe, vahi picume­ta­jirica. Váhivare picumetaca nácani pémuna­ca­sareana.
MAT 6:4 Piñaji­chayare eta píjara­si­rayare nácani píjara­ca­si­ruyare. Tacahe, ema Tata Vicaiyaquene te anuma máimara­racahi tamutu. Jácani píchaqueneana tayumu­ru­revana, éma títsiri­jie­que­ne­hayare, tíjara­ca­viyare eta pícuchihi.
MAT 6:5 Te eyuja­racahi, vahi ecucuti ena apimirana tiyuja­racana te viúruji­si­ra­revana, téhepuca te aneca­pahiana. Titupi­hanahi éna eta nayuja­ra­sirahi, navarairahi náimara­ra­ca­yarehi ena achaneana. Nútisera numetacahe: Tájinachucha nacuna­cha­ca­re­vaimahi me Viya.
MAT 6:6 Étisera ani tacaheyare te eyujaraca. Esiapayare te eyehe cuarto, érata­cayare eta tapaja. Eñaji­cha­vayare eta échaji­si­rayare ema Tata Vicaiyaquene. Éma, tímara­ra­ca­havihi; masama­yarehi eta piyuja­racasa.
MAT 6:7 Tacutiquene, váhivare ecuape­pirica eta ecaye­ma­que­nea­nayare. Vaipa tácame­sahini eápepi­ri­cahini eta eyuja­ra­sirahi. Vahi ecucuti ena máimati­ra­hanahi ema Viya. Tiúpiemanapa eta nayuja­ra­sirahi, náimijachaipa tisama­ca­reanahi mayehe ema Viya.
MAT 6:8 Vahi ecucuti éna, taicha ema Viya máimati­ripahi éma jácani vivara­ha­quenehi viyaseaca.
MAT 6:9 Éti, ani tacaheya eta eyuja­rau­chi­ravaina: Tata Vicaiyaquene, piti piáviha te anuma, vipicauchahi yátupi eta píjare.
MAT 6:10 Vivaraha ichapeina eta tasuapa­ca­revaina eta pivanai­ripiana nayehe namutu ena achaneana ani te apaquehe, tacuti eta nasuapi­ravihi ena ángeleana te anuma.
MAT 6:11 Pájapa­nuhavi píjara­cahavi puiti jena sache eta vicamu­nuirava eta vinica­queneana.
MAT 6:12 Pájapa­nuhavi piperdo­na­chahavi eta viviurevana piyehe, tacuti eta viperdo­nachira víti ena ticaviu­revana viyehe.
MAT 6:13 Vahi picuisa­pahavi eta vicha eta tamauriquene. Picatiu­cha­ha­vivare mayehe ema Váinaraji. Taicha píti yátupi­que­nevihi Viáquenuvihi. Nájina pácuti eta pítupa­ji­jia­si­ravahi. Máichecua­raquire eta pijaraivahi. Amén.
MAT 6:14 Taicha te yátupihi eta eperdo­na­chirahi nácani ticaviu­re­vanahi eyehe, ema Tata Vicaiyaquene te anuma tiperdo­na­cha­heyare éti apanava.
MAT 6:15 Téhesera te vahi eperdo­nachahi ena ticaviu­re­vanahi eyehe, ema Tata Vicaiyaquene váhivare tiperdo­na­cha­hémahi eta éjeca­pi­ra­vanahi éti.
MAT 6:16 Tacutiquene, te ayuna­hepuca, vahi ecaja­pa­nu­ra­mi­raimahi te namirahu ena achaneana. Vahi ecucuti ena apimirana ena tímicae­che­ra­cha­vanahi eta ayunai­ranahi. Núti numetacahe: Tájinachucha nacuna­cha­ca­re­vaimahi me Viya. Éma, váhivare títsiri­ji­ca­vaimahi eta nayehe.
MAT 6:17 Étisera, te ayuna­hepuca, ímiyanava eta esipau­qui­chi­ravaya, etata­si­ca­vavare, apaesa nacuija nacuima­tiacahe eta ayunai­rahehi.
MAT 6:18 Ema Tata Vicaiyaquene tímara­ra­cahehi tamutu eta esamureana. Tisama­ca­re­yarehi eta eyasearuhi.
MAT 6:19 Váhivare tacuava­sa­mu­re­recahe eta ímaha­queneana te juca apaquehe. Eta juca ticami­tie­que­ne­ha­careana taicha eta tajara­resira eta cachusiri, étapa eta táichasi­vayare. Natiari­hivare ena tiámeye­cha­hea­nayare.
MAT 6:20 Epane­re­chasera eta ecaima­ha­que­neraya te anuma. Ánaqui jararihi eta táitsivayare eta íchirahi eta táuriqueneana te juca apaquehe. Ánaqui, tájina cachusirina, nájinavare tiámerahina tayehe. Tájina témitia­caimahi.
MAT 6:21 Éti, te ecasa­mu­repuca eta ímaha­que­neanahi te juca apaquehe, evarahahi enasiyare te juca. Vahi ávara­hahini ejuni­ji­cahini eta ímaha­queneana. Téhesera te ecasa­mu­re­hi­chapuca eta ícuchiana te anuma, ánaqui evara­hayare eyana­va­neyare.
MAT 6:22 Tacutiquene, ecuneuchava, machu tacueta­viuchava eta ejamu­rachira eta ímaha­queneana. Ecara­tacava, vahi ecuisapa tahapa­sa­mu­rechahe eta ecaima­ha­que­nerahi. Taicha te tahapa­sa­mu­re­ru­he­papuca eta ímahaquene, tétavi­cavahi eta tamapi­cuvahi eta te iáchanevana. Téhesera esuapa eta nímitu­rapiana, tétavi­cavahi eta tamicau­chiraya eta iáchanevana, tímiju­ni­ji­cayare eta emaurivahi, étapa eta ejamu­ra­chi­ravahi eta ímaha­queneana. Eta tacahe, machu ísapava tayanariana eta timapicu eta te iáchane­va­nasami. ¡Páurehesami éti te ísapa­vapuca tanasipa!
MAT 6:24 Tacutiquene éti, eta ítare­sirahi, vahi táuricahini apina­nai­nahini ena iáquenuana. Taicha émuna­ca­pa­na­yarehi ema émana, tisuapa­ca­re­pa­na­ya­re­hivare; tásiha ema apana, apaesa­rineya eta émuna­siraya, váipainapa tisuapa­ca­remahi éma. Ene tacahehi eta juca ímaha­queneana, vahi ecuisapa tahapa­sa­mu­rechahe eta plata, machu tahapa­pirica eta émuna­sirahi ema Viya, étapa eta ecaema­ta­nea­sirahi éma.
MAT 6:25 Étasera nuvaraha yátupina eta ecasi­ña­vairaina mayehe ema Tata Vicaiyaquene. Vahi ecucae­ña­ma­ra­cavaicha tayehe eta enica­que­nerepi étapa eta emuiri­harapi puiti juca ítare­si­raichaha. Eta enica­que­nerepi, étapa eta emuiri­harapi, tájina táeñama­va­ca­re­vahini. Ímara­ra­ca­richuhi eta cáyureana. Vahi táevacahini, váhivare táechati­ji­ri­cahini, táunaca­hi­pucaini eta tanica­que­neyare. Émasera ema Tata Vicaiyaquene máechapa­ji­ricahi, máijara­sirahi tamutu eta tanica­que­ne­repiana. Evetijipa éti, iápaju­pa­navahi eta éñama­ca­révahi me Viya tayehe eta cáyureana.
MAT 6:27 Tájina táuricahíni eta éñami­ravahi eta júcana. Éti, nájina tirata­haimahi étiji­vai­nahini ecaju­ru­ca­vahini, tayanapane tahapa­sa­mu­re­cha­he­hipuca.
MAT 6:28 Tacahe, ¿tájaha tacayema tihapa­sa­mu­re­re­cahehi eta emuiri­harapi? Ímara­ra­ca­richuhi eta tajuru­sirahi eta flúreana, vahi tacaeña­ma­ra­ca­vahini tacaema­ta­nehini, táijuru­re­ca­hi­pucaini.
MAT 6:29 Táitsiva­hisera, te tépunehapa, tétavi­cavahi táurinavahi eta taflurene. Nájina tácuti eta nacamui­rihaira eta táurinava, émaripa ema víyarahaini rey Salomón eta tajanu­nusira eta macamui­ri­hairahi.
MAT 6:30 Apana­sicahi, ema Viya máijaracahi eta táurinavahi, ánipi­ri­chu­hinéni eta táitare­sirahi. Evetijipa éti eta máechapa­ji­ri­si­rahehi, máijara­si­ra­he­yarehi eta emuiri­harapi eti achaneana. ¿Tájaha tacayema vahi ácasi­ña­vahíni eta mayehe?
MAT 6:31 Eta tacahe, vahi ecucae­ña­ma­ra­cavaicha tayehe eta enica­que­ne­repiana étaripa te echuri­ria­capuca eta une érayare, váhivare eta emuiri­harapi.
MAT 6:32 Ena achaneana vahi náimatihini ema Viya, ichape­murihi eta tacaeña­ma­ra­si­ra­vacahi eta júcana. Vahi nácasi­ña­vahini mayehe ema Viya, nacucha­pa­hi­pu­cahini eta máijara­ru­yarehi éma. Étisera, écharine eta marari­hirahi ema Ecaiyaquene te anuma. Máimatihi éma tamutu eta ecamu­nu­que­neanahi.
MAT 6:33 Tásihasera éti, tativayare íjaracava ecaema­ta­neacaya ema Viya, ecasa­mu­reirahi eta ítauchi­rayare tamutu eta mavara­ha­que­neanahi. Tihapa­sa­mu­re­cha­he­ya­re­hivare eta tátupi­ru­vairaya eta ítaresira, ecuri­sa­mu­re­chi­rayare éma. Máimaha­rinepa éma. Tíjara­ca­heyare tamutu eta juca ecamu­nu­queneana.
MAT 6:34 Eta tacahe, ácasiñava mayehe éma. Vahi tacuimi­pa­ne­rechahe eta íchara­ra­ca­vayare achichu. Puiti ecuchapaipa eta máimica­ta­si­ra­heyare. Ímiyanava eta ecucha­pi­rayare eta máimica­ta­si­raheya.
MAT 7:1 Vahi ecunemahi eta náejeca­pi­ravana ena apamuriana achaneana, váhivare ecucae­ca­hivaca, machu étaina táimicu­ñacahe me Viya.
MAT 7:2 Te ecune­ra­hipuca nayehe ena apamuriana achaneana, ecaheyare éti eta macune­ra­hénapa ema Viya tayehe tamutu eta éjeca­pi­rá­vanahi éti.
MAT 7:3 Piti ajaira, pítipa piti esena, vahi táurica eta picunerahi eta ánichi­cha­queneana náejeca­pi­ra­vanahi éna. Titupa­racavi pítijivaina picuneuchava eta táichapeva eta péjeca­pirava.
MAT 7:4 Vahi tatupa­ra­ca­vimahi pétupirica eta jácani náejeca­pi­ravahi ichipichuana ena piparae­piyana. Tájina piviyahini eta piconse­ja­chi­haimahi. Ichapesera eta tatupa­ra­si­ravihi pétupirica eta péjeca­pi­ra­vanahi píti. Tapaenumava pétupirica eta píchava­que­né­vanahi, táuricapaini piconsejacha ema piparaepiya tayehe eta máichava­que­névahi.
MAT 7:6 Vahi ecuimituca eta máechaji­ri­ruvana ema Viya nácani achaneana ticaeca­hi­rahiana, taicha váiparinehi náuricaimahi. Machu étaina táemehahe. Váhivare ecuijaraca jácani téñama­careana, machu nácata­ya­yajica.
MAT 7:7 Ánivare tacahe eta máechaji­riruva ema Jesús: —Numetacahe: Échajica ema Tata Vicaiyaquene. Eyasea­cayare eta ecamu­nu­queneana. Éma, tijapa­nurahi. Tisama­heyare, tíjara­ca­he­yareva. Vahi ecuyacuji eta eyasea­siraina. Éneri­chuvare, te tatiari­hi­na­papuca eta jácani íchiraya ichapehi eta tacaje­ra­va­yarehi, eyasea­cayare máijara­ca­hehini eta ítupa­ji­jia­si­ravaya. Éma, tíjara­ca­heyare. Te jarari­hipuca eta táicheji­mi­ráuchahe, éma macaevui­si­na­he­yarehi.
MAT 7:9 Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi te natiari­hipuca ena echicha­na­veanahi éti, te tiyasea­ca­hea­napuca eta pan nanicayare, váiparinehi táuricaimahi íjara­cahini éti eta márijahi. Tímicu­ti­ji­ricava evija­rui­nahini ena echicha­naveana.
MAT 7:10 Étaripa te tiyasea­ca­hea­napuca eta jima, váhivare táuricaimahi íjara­caimahi eta quichare.
MAT 7:11 Etiarihi éti vahi ecaji­ra­hihini nayehe ena achaneana. Iúrihisera nayehe ena echicha­naveana. Mavetijicha ema Tata Ecaiyaquene tiávihahi te anuma. Éma, vahi ticavi­ja­ru­hemahi eta eyase­serepi. Tíjara­ca­he­yarehi tamutu eta táuriqueneana eyasea­rua­na­yarehi.
MAT 7:12 Evaraha eta náurivaina ena achaneana eta eyehe, ¿masi? Tásiha, táuricahi eta íchiraya eta iúriva nayehe. Taicha eta tacahehi eta táimiturapi eta Sagrada Escritura eta eyehe.
MAT 7:13 Esama­nuchaha. Jararihi eta apina achene. Eta ichape achene, vahi tácajéra eta náehisira ena achaneana. Camuria­napana ena téhicana eta ticaijuhe tayehe eta ecuñaraqui. Étasera eta achene ánicu­chi­charichu, ticaijuhe tayehe eta vítare­si­rayare, tájina ecuña­raquina. Váhisera camurianaina ena téhicana éta. Éti epamicava esiapa tayehe eta achene ánicu­chi­charichu.
MAT 7:15 Échapa­vayare tayehe eta náimitu­rapiana ena tépiya­hi­rahiana tímija­chavana machanerana ema Viya. Tépiya­ca­vá­napahi tiúriana tacutihi eta tamansuva eta uvesa. Téhesera te nasamureana, tétavi­cavahi eta navaina­rajiva, nacutihi eta ichini.
MAT 7:16 Ímatia­ca­va­ca­hisera éna táichavene eta náichaqueneana. Nacutihi eta yucuquiana. Eta yucuqui, tímati­carehi eta táhi. Étaripa eta sitavere, váiparinehi tiúchucaimahi eta tacahihini narasa­hi­na­hi­pucaini. Tásiha, eta ijicaqui váipari­ne­hivare tacahimahi eta táhi cachiche­ru­hi­na­hi­pucaini.
MAT 7:17 Tacutiquene, tímati­carehi eta táhi eta yucuqui tiúrinisi. Tímati­ca­revare eta táhi eta máurini­si­ráhana.
MAT 7:18 Eta yucuqui tiúrinisihi eta táhi, vahi témuna­hi­ri­ca­vaimahi vahi tacuri­ni­sihini eta táhi. Étaripa eta máurini­si­ráhana, váhivare témuna­hi­ri­ca­vaimahi táurini­sihini eta táhi.
MAT 7:19 Tamutu eta yucuquiana máurini­si­ráhana ticaechu­yarehi, tíjuyarepa te yucu.
MAT 7:20 Eta tacahe, ímati­va­cayare ena tépiya­hi­rahiana táichavene eta náichaqueneana tamauri­queneana.
MAT 7:21 Narari­hinapa ena achaneana tépiya­cavana nuchanerana. Váhisera títuji­ca­va­naimahi tisiapana tayehe eta mávasa ema Viya. Tayanapane náichanui­na­papuca “Tata Viáquenu”, vahi tisiapa­naimahi. Taicha vahi yátupi­nahini eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Tata Nucaiyaquene te anuma.
MAT 7:22 Te táitecapapa eta juicio, camuria­nayare ena tíchanua­nayare: “Tata Viáquenu, víti véchaji­si­ha­pa­racahi eta píjare. Vipiara­cavihi te píjare eta viáquiji­sirahi ena váinarajiana, téhevare te píjare vímerecahi eta tiárami­careana” náichanui­na­papuca.
MAT 7:23 Nútisera nujica­painapa: “Éti vahi nuchane­rahéna. Nímatisera núti eta íchaque­neanahi tamauri­queneana. Évuisiha te numirahu” níchainapa éna.
MAT 7:24 Nácani tisuapa­nuanahi náitaucha­hivare eta juca nuvanai­ri­pianahi, téchema­ra­hianahi táicha. Nacuti­yarehi mácani títucahi tépiyareca peti, manaca­yarehi eta túmeana yucuqui emuruquiana.
MAT 7:25 Jéhesare, te járajapapa eta muraca técaticava, tiámaquiha tiquiva, tisiamapa eta une, váipasera tacaya­ya­cahini eta peti, taicha tiúsiapi­ra­vacahi.
MAT 7:26 Narari­hivare ena tépiya­ca­vanahi tisuapanuana, váhisera náitauchahini eta juca nuvanai­ripiana. Éna nacutihi ema máitucaraha tépiyareca peti. Vahi manacaimahi eta túmeana yucuqui, váhivare táusiapi­ra­va­cahini máicha.
MAT 7:27 Te járajapapa eta muraca técaticava, tiámaquiha tiquiva, tisiamapa eta une, tacaji­mu­ya­paicapa eta apaquehe. Tiáquipai­cavapa eta peti, tamutu­samipa témitie­queneha —máichavacapa ema Jesús.
MAT 7:28 Te títapi­ricapa ema Jesús eta máimitu­si­ra­vacahi ena achaneana, ichape­rinehi eta náramirahi eta máimitu­rapiana.
MAT 7:29 Vahi nasama­sa­ré­nahini. Tétavi­cavahi eta máitusirahi mayuna­paicahi tamutu. Tétavi­ca­va­hivare eta tasuapa­ca­revahi eta máimitu­rapiana.
MAT 8:1 Te tiúcupaicapa ema Jesús tayehe eta cerro te mávinehi, camuriana éna achaneana téhica­napahi.
MAT 8:2 Tacahe, macahepaipa ema émana achane leproso. Témeña­havapa mayehe ema Jesús. Tépuyucapa te mamirahu. Tásiha, máichapa: —Tata, nucasi­ñavahi eta piyehe, picana­ra­ca­nupaini.
MAT 8:3 Tacahe, ema Jesús majicapapa: —Nuvaraha nucana­racavi. Tájinapa píchiravaina puiti —máichapa. Máemama­hacapa. Tásiha, enevanepa tinaracahi ema macaju­ma­que­nénihi eta máechaji­sirahi ema Jesús.
MAT 8:4 Tásiha, ema Jesús máichapa: —Pímaha, nacuija picumetaca eta nútirahi nucana­ra­cavihi. Piyana­va­nesera pímerecava nayehe ena tuparai­rucana, apaesa náimamacavi. Énainapa timeta­ji­ri­ca­nainapa eta yátupirahi pinaraca, pipachi­hairapa. Piyana­yareva me Viya. Picama­va­hu­ya­repahi eta pihasu­lu­pa­ya­chi­rayare taicha eta macana­ra­si­ravihi —máichapa ema Jesús.
MAT 8:5 Tacahe, ema Jesús títecapapa tayehe eta Capernaúm. Matiarihihi ema achane apavasana. Comandantehi éma nayehe ena suntaruana romanoana. Capitán eta mávacure. Tiyanapa mapauchapa ema Jesús.
MAT 8:6 Mayase­recapa, ánipa máicha: —Tata, mararihi puiti te nupena ema amaperu numusura ticajumahi eta áire. Tétavi­cavahi tacativa masama. Pájapa­nupaini, picana­ra­si­na­nu­panaini éma —máichapa.
MAT 8:7 Ema Jesús, majicapapa: —Tiuri, nuyanayare nucana­ra­pa­nayare —máichapa.
MAT 8:8 Tásiha, ema capitán majicapapa: —Tata, vahi picucae­ña­macava eta pítesiraina eta nuyehe, taicha vahi táuricahini pisiapahini te nupenasami. Németeaca taratarichu picava­nairipi eta picana­ra­siraya ema numusura.
MAT 8:9 Taicha núti nusuapahi te tivane­canuana ena anuque­he­pa­nanahi eta nuyehe. Nútiripa nusuapa­ca­re­hivare nayehe ena nusunta­ru­ranahi. Te nuvane­cavaca, téhevare níchuha­va­capuca, tisuapa­nuanahi. Te nuvane­capuca ema nuvaneru, enurujipa tisuapa­nuvane —máichapa.
MAT 8:10 Te masamapa ema Jesús eta juca, ichape­rinehi márami eta yátupirahi macasi­ña­vairahi eta mayehe. Máichavacapa ena téhica­napahi: —Nutupiruva numetacahe: Nájina nímaha émanaina vijaneana israelíta mácutihini ema maca achane apavasana eta macasi­ña­vairahi eta nuyehe.
MAT 8:11 Numetacahe puiti: Járaja­painapa eta sache, náiteca­piraya ena camuri­queneana achaneana apava­sanana tiásiha­nayare te tamutu avasareana te juca apaquehe. Tisiapa­nayare eta mávasa ema Tata, te mávihahi ema viáchucaini Abraham, ema Isaac, émapa ema Jacob. Tétavi­ca­vainapa eta náurisa­mu­revaya.
MAT 8:12 Tacahe, tamapuruji eta náimatie­que­ne­hairahi ena vijaneanana israelítana eta máechaji­riruva ema Tata, váhisera nácasi­ña­vahini eta nuyehe. Eta tiviucha­va­ca­yarehi tayehe eta nacaicu­ñaiyaya eta te tamapi­cuquene te távihahi eta táijure­quenehi yucu. Ticapi­ti­quia­he­cha­va­nainapa eta tacati­vayare nasama. Tíyaha­nainapa —máichapa.
MAT 8:13 Tásiha, ema Jesús máichapa ema capitán: —Piyana pichava te pipena. Tinara­caripa ema pimusura, taicha eta picasi­ña­vairahi eta nuyehe —máichapa. Tacahe, ema amaperu ticajumahi tinara­ca­ripahi te jena hora eta náechaji­ri­si­ravahi éna.
MAT 8:14 Ema Jesús tiyana­varepa te mapena ema Pedro. Máimahapa esu máimase ema Pedro, ticajumahi eta muraca fiebre. Mapauchapa tayehe eta suívesihahi.
MAT 8:15 Máemama­hacapa, enevanepa táetaviacahi eta fiebre. Tinaracapa. Enurujipa téchepuca. Tásiha, tépanavapa ésu eta suítátirahi ema Jesús.
MAT 8:16 Te yátipa, títeca­pa­rá­ca­na­paichucha ena achaneana. Námava­capaipa ena nacaju­ma­queneana, énapa ena návaháruana ena éreanana. Tacarichu te máechaji­ri­ru­vachucha ema Jesús, macuchu­chu­ji­ca­va­capaipa ena éreanana tiávahá­canahi ena nacaju­ma­que­neanahi. Macana­ra­ca­vacapa ena apamuriana tisamanahi eta apana jumareana.
MAT 8:17 Eta juca títaucha­vapahi eta táechaji­si­hairahi eta májurehi ema víyarahaini profeta Isaías, ani tacahehi: “Masami­na­ha­vi­hivare eta vijumana eta macana­ra­si­ra­havihi”.
MAT 8:18 Te máimahapa ema Jesús ena camuri­queneana achaneana nachayacahi, macava­nai­ripipa ena máimitureana natsecava eta nánuesi­ra­yarehi te apachara cáquiure.
MAT 8:19 Tacahe, ema émana escribáno témeña­havapa mayehe ema Jesús. Máichapa: —Tata máestro, núti apana nuvaraha néhicavi te jácani pivara­ha­que­neyare piámianu —máichapa.
MAT 8:20 Ema Jesús, ánipa tacahehi eta majica­pirahi: —Tamutu eta sárareana ticape­navaca. Éneri­chuvare eta cáyureana tamaca­ji­pa­chuvare. Nútisera nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, tájina nuviya nusiapi­hahini —máichapa.
MAT 8:21 Te apana­varepa sache, ema émana máimiture máichavarepa: —Tata, nuyaseacavi písapa­nuhini nuchava te nupena. Nucucha­pa­nu­ma­ya­rehini eta máepeniraya ema ticachichanu, nécara­numaya. Tásiha, nucapa­ya­cavipa néhicaviya —macahepa.
MAT 8:22 Ema Jesús majicapapa: —Péhica­nuchucha. Pésamirica náecara­ca­caichaha ena máecharaireana. Tájina táijara­ca­vimahi eta juca tihapa­sa­mu­re­re­cavihi —máichapa.
MAT 8:23 Te títapi­ricapa ema Jesús, tiávacuhapa te pacure. Énapa ena máimitureana, náehicapaipa éma.
MAT 8:24 Te itupie­re­canapa, járajapapa eta muraca técaticava. Ichapevaca eta táepacu­ruhana. Tisiapa­paipahi eta une tayehe eta pacure. Ema Jesús, tímaca­paichucha éma.
MAT 8:25 Tacahe, ena máimitureana tipiara­re­canapa eta napisirahi. Nacaja­micapa éma. Ánipa náicha: —Tata maestro, picatiu­chahavi. Véricainapa —náichapa.
MAT 8:26 Ema majica­pa­vacapa: —¿Tájaha tacayema epica? ¿Vahi ácasi­ña­va­pahini eta nutiari­hi­rapahi eta eyehe? —macahepa. Tásiha, téchepucapa. Macama­ti­nacapa eta técaticava étapa eta une. Enevanepa tésami­ri­cavahi eta táepacu­sirahi. Tájinapa táichira­vai­nahini.
MAT 8:27 Ena máimitureana ichape­rinehi nárami. Ánipa nacahe: —¡Tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi! ¡Jéhesare, yátupiquene eta émairahi machichahi ema Viya! ¡Taicha tamutu tasuapahi, macama­ti­nacahi eta técaticava étapa eta une eta táepacu­sirahi! —nacahepa.
MAT 8:28 Te títecapapa ema Jesús te apachara eta cáquiure te apaquehe Gadara, tiúchuji­canapa te ecari ena apinana ajairana, návahá­ruanahi ena éreanana. Tétavicava eta náiñehi­va­vacahi. Náehayarehi nácani tiánucu­ha­napahi. Tacahe, napauchapa ema Jesús.
MAT 8:29 Tipiara­re­canapa, ánipa nacahe: —¿Tájaha picha píteca pipauchahavi piti Jesús, Machicha­que­nevihi ema Viya? ¿Pivarahapa picaete­ma­ji­ri­ca­ha­viyare víti? ¡Pájapa­nuhavi, vuíchaha picuva­ne­cahavi tayehe eta vicaicu­ñai­yayare! —nacahepa.
MAT 8:30 Tásiha, tatiari­hi­hivare nacacha­cayahi eta camuri­queneana cúchiana tinihi­canahi.
MAT 8:31 Ena éreanana nayaseacapa ema Jesús. Ánipa náicha: —Te piáquiji­ca­ha­vi­ya­repuca, picata­ji­cahavi. Písapahavi visiapa­ha­cavaca eta jena cúchiana —náichapa.
MAT 8:32 Tacahe, ema Jesús máisapapa: —Tiuri, eyana esiapa­ha­cavaca —máichapa. Tacahe, tiúchucanapa ena éreanana nayehe ena návahá­ruanainihi. Tiárame­mu­ri­ha­nainehi eta cúchiana. Tijuna­pa­ra­canapa témiri­ri­ji­canapa te tachausi eta cáquiure. Tériri­ji­canapa.
MAT 8:33 Ena tijanea­re­ca­nainihi eta cúchiana tiyananapa tijunana tayehe eta avasare. Timeta­ji­ri­canapa eta náimairahi, étapa eta nanara­sirahi ena návahá­ruanahi ena éreanana.
MAT 8:34 Tacahe, tiyananapa ena achaneana te mávihahi ema Jesús, náimaha­panahi. Te náimahapa éma, nayaseacapa vahi macuite­ca­pahini te návasa, machavahini te másinehi.
MAT 9:1 Tacahe, ema Jesús tichavapa tiávacu­ha­varepa te pacure. Tichavapa tayehe te mávasahi Capernaum.
MAT 9:2 Ánaqui náimipau­cha­varepa ema achane macaju­maquene eta muracaquiha. Ema tívecahi te mayehe camilla. Te máimahapa ema Jesús eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe, máechajicapa ema macaju­maquene. Ánipa máicha: —¡Pétumechava, nuchicha! Nucaepa­hai­navipa eta pipeca­tu­ranaini —máichapa.
MAT 9:3 Natiarihi ena escribá­noana. Eta nasamirahi ema Jesús, ánipa nacahe te nasamure: “Ema maca tépiyacava tímija­chavahi Viya eta macaepa­hai­rahiji eta pecatuana. ¡Tétavicava eta matapirava!”
MAT 9:4 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­re­ruanahi. Máichavacapa: —¿Tájaha tacayema eta éjeca­pirava nuyehe te epane­re­ruanahi? Núti tájina nutapi­ravaina eta níchirahi eta juca.
MAT 9:5 Núti, eta nucaepa­hairahi eta mapeca­turana ema maca, tacutihi eta máejera­rerahi eta nucana­ra­sirahi eta máquehe.
MAT 9:6 Tiúrisera puiti, nuti Manere­ji­runuhi ema Viya, nímereu­cha­vainapa eta nurata­hairahi nucaepaha eta pecatuana te juca apaquehe. Ímara­racanu —tacahe, máichapa ema macaju­maquene—. Puiti, nuchicha, nuvanecavi péchepuca. Piveha eta jara piyereruva. Piyana te pipena —máichapa.
MAT 9:7 Eneva­ne­rinehi téchepuca ema macaju­ma­quenéni. Tiyanapa te mapena.
MAT 9:8 Ichape­rinehi eta náramirahi namutu ena achaneana natiari­hi­que­neanahi. Tétavi­ca­va­rinehi eta nacuna­chirahi ema Viya taicha eta máitupa­ji­jia­sirava ema Jesús eta máijara­sirahi ema Maiya.
MAT 9:9 Te apanapa sache, nuti Mateo néjacahi eta te nucobra­re­sirare eta impuesto. Tacahe, tiánucu­hapaipa ema Jesús. Te tímahanupa, tíchuhanupa. —Yare, péhicanu —máichanupa. Enevanepa, néchepucahi. Néhicapa éma.
MAT 9:10 Tacahe, námapa éma te nupena, énapa ena máimitureana. Níchuha­vacapa ena nuchamuriana ticobra­re­ca­ra­hianahi eta impuesto énapa ena apamuriana tisipe­ca­turana. Nénica­va­ca­yarehi éna. Macacha­ne­mu­ri­hivare ema Jesús eta vinisirahi.
MAT 9:11 Títeca­pa­na­varepa ena fariséoana. Eta náimairahi namutu ena némuna­ru­queneana, eta vicacha­nerahi ema Jesús, ticaeca­hi­re­canapa. Ánipa nacahe nayehe ena máimitureana ema Jesús: —¿Tájaha tacayema tísapava ema eyehe maestro macacha­nevaca eta manisirahi ena nánita­tajiana ticobra­re­ca­rahiana eta impuesto? ¡Ticape­ca­tu­ra­rahiana éna! —nacahepa.
MAT 9:12 Te masamai­ri­ricapa ema Jesús eta náechaji­ri­ruvana, máichavacapa: —Ena majuma­reanahi vahi nácamu­nuimahi ema médico. Nacarichu ena ticaju­manahi nacamu­nu­yarehi ema médico.
MAT 9:13 Nútiripa vahi étaina tímite­canuhi nutanu­ca­yarehi nácani matapi­ra­va­reanahi. Nutanu­capahi núti ena tisipe­ca­turana, apaesa náeneuchava, náinajica eta napeca­turana. Tásiha éti, eyana ecaravahu eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya. Ánipa macahe: “Núti nuvaraha yátupinaini eta ejapa­nu­rai­vai­nahini. Taicha te vahi, tamapu­ru­jiyare eta ecama­va­huirahi eta nuyehe” macahepa ema Viya.
MAT 9:14 Títeca­panapa ena máimitureana ema Juan Tícacha­si­ri­carahi, nayase­recapa ema Jesús tayehe eta ayuna. Ánipa naicha: —¿Tájaha tacayema vahi nahayunacha ena pímitureana, vahi nácuti­ha­vihini viti máimitureana ema Juan, énapa ena fariséoana?
MAT 9:15 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Nímicu­ti­chinahe puiti. Vahi táuricaimahi ticati­sa­mu­revana nácani ticaichu­ha­ca­sianahi tinicanahi nayehe ena araimana. Tiúrisa­mu­rea­na­yarehi taicha matiarihihi ema arayena. Téhesera te tépenapuca éma, jéhesare ticati­sa­mu­re­va­na­yarehi. Tacutiquene, vuíchaha táuricaimahi eta ayuna­nai­nahini ena nímitureana. Járaja­pai­na­pasera eta sácheyare, ticave­re­ji­ca­sia­nayare taicha ticara­ta­ca­nua­nainapa ena ticapa­ca­nuanaya núti.
MAT 9:16 Esama­nuchaha. Eta juca eta nímitu­rapiana, amairiha arairu. Mavaraha ema Viya arairuyare eta eyehe­re­pia­nayare eti achaneana. Vahi ticuti­ca­caimahi eta nayehe­repiana ena achaneana. Eta ítusira éti eta nímitu­rapiana, tavaraha ínajica eta ichasi eyehe­repiana tamauri­que­neanahi —máichavacapa ema Jesús.
MAT 9:18 Téchaji­ri­ca­vai­chahahi ema Jesús nayehe ena achaneana, títeca­pa­ne­chavare ema émana achane ticaijare Jairo. Tuparai­rucahi éma. Matupirupa tépuyucapa te mamirahu ema Jesús. Ánipa macahe: —Tátachicha, surarihi esu nuchicha. Puítirichaha tépenahi. Téhesera te piyana, pinacaini eta pivahu, suchavahini suítare­cahini —máichapa.
MAT 9:19 Tásiha masuapapa ema Jesús. Tiyanapa te mapena ema Jairo, vimutupaichu viti máimitureana.
MAT 9:20 Tásiha, sutiari­hi­hivare esu ésuna esena sucaju­maquene. Doce áñoripahi eta sucata­ji­vairahi, táichirahi eta suítine. Témeña­havapa te maquecu ema Jesús. Suémamacapa eta tacheyarapi tamatsianahi eta mamuiriha.
MAT 9:21 Taicha te supanereru ésu, sucahehi: “Taratarichu jácani te némamaca eta ñimuiriha, éta ticana­ra­ca­nuyare” sucahepa.
MAT 9:22 Émasera ema Jesús masama­richucha eta suémama­jia­sirahi, macaicu­tiarahi eta macana­ra­re­sirahi. Téqueru­cavapa. Máimahapa eta supisirahi esu esena. Tásiha, máichapa: —Vaipa picupica, nuchicha. Pinaracapa puiti táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi —máichapa. Tacahe, tinaracapa esu esena. Vaipa tápechahini eta sujumainihi.
MAT 9:23 Tiyana­varepa ema Jesús. Títecapapa tayehe eta mapena ema Jairo. Máimahainehi ena músicoana. Tiúrianaipahi eta námira­yarehi te ecari esu suépenaquene. Énapa ena achaneana, tijaja­mu­ria­na­ripahi eta náiyairahi.
MAT 9:24 Tásiha, ema Jesús máichavacapa: —Iúchucachaha te aneca. Váhinéni suépenahini esu suca amaperu. Tímaca­richucha ésu —máichavacapa. Énasera nacaeca­hi­richucha éma, técavanapa.
MAT 9:25 Te tiúchucanapa ena achaneana, tisiapapa ema Jesús te suávihahi esu suépenaquene. Macara­ta­vauchapa ésu. Macaeche­pucapa. Tichavapa títarecahi ésu.
MAT 9:26 Te nasamai­ri­ricapa ena ticava­sanahi eta te Capernaum, náraminehi namutu. Nacatsa­tsaicapa timeta­ji­ri­canapa.
MAT 9:27 Tiuri, tichava­yarepa ema Jesús te mapena. Eta mapaisirahi te calle, náehicapaipa ena apinana púchuquiana. Tipiara­ca­na­paipahi te máequene. —¡Tátachicha Jesús, pájapa­nuhavi picana­ra­cahavi. Vicasiñavi piti yátupi­que­névihi Cristo! —náichapa.
MAT 9:28 Váhisera masuapa­va­nehini éma. Te tisiapapa ema Jesús te mapena, ena púchuquiana tisiapa­na­varepa. Témeña­ha­vanapa eta mayehe. Tásiha, éma mayase­re­ca­vacapa. Ánipa máichavaca: —¿Yátupipuca ecasi­ñanuhi eta nucana­ra­si­ra­heyare? —macahepa. Ena najicapapa: —Yátupi, tata.
MAT 9:29 Tacahe, ema Jesús máemamacapa eta náuquihana. Tásiha, máichavacapa: —Tiúri, eta ecasi­ñai­ranuhi, enara­cayare —máichavacapa.
MAT 9:30 Jéhesare, enevanepa tinara­canahi. Tímairi­ri­canapa. Tásiha, muracapa eta matupa­rasira vahi nacume­ta­jirica eta macana­ra­si­ra­vacahi éma.
MAT 9:31 Váhisera nácahehini éna. Étarichuhi te tiúchucanapa, timeta­ji­ri­canapa eta macana­ra­si­ra­vacahi. Tásiha, náechapa namutu te tachaca­ya­ra­hanahi eta avasare eta juca máichaquenehi ema Jesús.
MAT 9:32 Te viúchuca­varepa, nacahe­pai­pavare ena achaneana. Námapahi ema achane. Úpahi éma, taicha mávaháruhi ema éreana.
MAT 9:33 Tacahe, ema Jesús máquijicapa ema éreana, ema tiávahá­cainihi. Tásiha, ema achane tinaracapa. Téchajicapa. Ichape­ri­ne­hivare eta náramirahi ena achaneana eta náimairahi. Ánipa nacahe: —¡Tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava ema Jesús! Te viávasa Israel, nájina tiratahaina tíchaina tácutihini eta juca vímaha­quenehi —nacahepa.
MAT 9:34 Narari­hivare ena fariséoana. Ánipa nacahehi: —Ema maca Jesús, vémeteaca majupahahi ema Satanás, ema náquenu­murihi ena éreanana. Máijararuhi jácani eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta macuchu­si­ra­vacahi éna —nacahepa.
MAT 9:35 Ema Jesús tamutuhi mapaica eta avasareana étapa eta ánichi­cha­queneana avasa­re­chichana. Tímitu­re­capahi tayehe te jácani máiteca­pi­hapahi te náuruji­si­ra­revana. Ticame­ta­rai­rupahi eta máechaji­riruva ema Viya eta náuchucui­rayare ena ticasi­ñanahi éma, machane­ra­na­yarehi éna. Ticana­ra­re­ca­pa­hivare ena ticata­ji­vanahi ticaca­ti­ru­hanahi.
MAT 9:36 Camuriana ena achaneana tínana­ji­rí­ca­vanahi. Taicha ticata­ji­vanahi éna, nájina nácasi­ñahini. Nacutihi eta uvesa te nájina tijaneacaina. Eta máimaira­vacahi ema Jesús, ichape eta majapa­nui­ra­vacahi.
MAT 9:37 Tacahe, ema Jesús máichahavipa viti máimitureana: —Tétavi­cavapa eta vicamu­nuirava ena tímica­ta­ca­ha­vianaya tayehe eta juca vémata­ne­repihi.
MAT 9:38 Eyasea­ca­ya­resera ema Tata Vicaiyaquene, máijara­cahavi ena tímica­ta­ca­ha­via­nayare. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi mácani achane eta macamu­nui­ravahi ena tímica­ta­ca­canaya te máechati­jicaya eta maharusura —máichahavipa.
MAT 10:1 Tacahe, ema Jesús tíchuha­havipa viti dócequeneana, mayehea­nayare apóstole. Tíjara­ca­havipa eta vítupa­ji­jia­si­ra­vayare virata­hai­ra­yarehi vicuchu­cavaca ena éreanana, vicana­ra­si­ra­yareva ena nacaju­ma­queneana étapa eta nacati­ru­havana.
MAT 10:2 Eta juca víjareana viti apóstoleana: Ema tínapuca ema Simón Pedro, émapa ema maparapeichu Andrés, ema Jacobo ema maparapeichu Juan, ema Felipe, ema Bartolomé, ema Tomás, nútipa Mateo, ema apana Jacobo, ema Lebeo, ema apana Simón, émapa ema Júlasi Iscariote (ema tíjara­recahi ema Jesús).
MAT 10:5 Tacahe, ema Jesús tévata­ca­havipa viti dócequeneana apóstoleana vicame­ta­rai­ru­yarehi. Ánipa máichahavi: —Vahi ecuyana tayehe eta návasana ena apava­sa­juecuana. Váhivare ecuyana nayehe ena samari­tá­noana.
MAT 10:6 Eyana­ya­resera tayehe eta avasareana návasanahi ena vijaneanana israelítana. Taicha éna nacutihi eta uvesana máquenureana.
MAT 10:7 Eyana ecame­ta­rai­ruyare nayehe. Emeta­cayare eta nútija­pai­rainapa nuti Náquenuyare, nuti nucuchu­cu­ha­va­cayare éna, taicha mavane­runuhi núti ema Viya.
MAT 10:8 Ecana­ra­ca­va­ca­ya­repahi ena leprósoana énapa nácani ticata­ji­vanahi taicha eta apana jumare. Ecaeche­pu­ca­yareva ena náepena­queneana. Ecuchu­ca­yareva ena éreanana. Éti, vahi evacha­re­ruinahi eta juca ítupa­ji­jia­si­ravahi, váhivare ecobra­chaimahi nácani ecana­ra­rua­nayare.
MAT 10:9 Váhivare iámaimahi eta oro, eta plata, eta reale. Tacuija iama eta eniru­rucuha te alforja.
MAT 10:10 Étana­ri­chuvare emuiriha, éta iámayare. Étapa eta éparupeva, étaripa eta eyupai­riquiana. Ema ticaema­ta­nerahi, tatupa­racahi náenica­ya­repahi te jácani macaema­ta­nei­yapahi. Ene ecaheya éti, títáti­hea­nayare ena tijaca­panaya eta ecame­ta­rai­rui­ra­ya­repahi.
MAT 10:11 Te ítecapaucha jácani avasare, etanu­cayare ema achane tiuri, témunarahi. Enasiyare mayehe. Tiámainucava te táitecapa eta iúchusi­ra­yareva tayehe eta avasare, epaenu­mavaya ejunijica eta íteca­pihahi.
MAT 10:12 Te esiapa­yarepa tayehe eta peti, eyasea­cayare ema Viya eta náurica­ca­revaina ena achaneana ticapenana eta peti.
MAT 10:13 Te tiúrianahi ena achaneana ticape­nanahi eta peti, ímiyanava eyaseu­chayare eta náurica­ca­revaina. Téhesera te vahi nacuri, váhi eyaseu­chaimahi.
MAT 10:14 Étaripa te váhipuca nacuja­capahe te jácani avasare, étapa te jácani peti íteca­pi­hayare, váhivare nacuvaraha nacusamahe, iúchuca­va­ne­yareva. Étata­pe­va­cha­va­nú­ma­ya­reséra eta máteji te ívapeana. Táicutia­rayare eta máicuña­si­rayare ema Viya taicha eta namava­rairahi najaca­pa­hehini.
MAT 10:15 Nutupiruva numetacahe, te táitecapa eta juicio, tiápaju­ca­vainapa eta náicuñayare. Tacachu­ri­cayare eta nacaicu­ñai­rayare ena achaneana váinara­ji­queneana ticava­sanaini te Sodoma étapa eta Gomorra.
MAT 10:16 Esama­nuchaha. Núti nuvane­cahehi éti eyana epaica. Narari­hisera ena achaneana váinara­ji­que­neanahi étupia­rua­nayare. Éna nacutihi eta sárare táiñehi­que­neánahi. Étisera ecutiyare eta uvesa eta tamansuvahi. Ítucayare eta ecaiche­pai­si­rayare eta navaina­ra­jivana. Váhisera ecuji­ca­pauchava te návara­hapuca náehahe.
MAT 10:17 Échapava, taicha narari­hiyare ena achaneana ticatia­na­ca­hea­nayare táichavenehi eta éhisi­ranuhi. Ticara­ta­ca­hea­nainapa, écaya­se­re­hinapa nayehe ena juéseana. Téstaca­hea­nai­na­varepa eta te náuruji­si­ra­revana.
MAT 10:18 Tásiha, etiari­hiyare éti tiámaheanaya te namirahu ena aquenucana, téhevare te namirahu ena Presidenteana gobiernoanahi, ecaviu­re­vayare táichavenehi eta éhisi­ranuhi. Esapi­hasera éti, ecama­pu­ra­vainapa échaji­sia­nuyare te namirahu éna, apaesa náimatiyare namutu ena achaneana te avasareana eta nímitu­rapiana.
MAT 10:19 Tacahe, te jácani námahe­papuca te namirahu ena aquenucana, vahi ecueñamava tayehe eta jácani échajiu­chi­ra­vayare, ecatiu­chi­ra­vayare. Échaji­cayare eta échaji­ri­ruvana máijara­ru­heyare ema Espíritu Santo te jena sache.
MAT 10:20 Taicha máimaha­heinepa, tímitu­ca­heyare eta échaji­siraya. Vahi étiji­vaimahi eta échaji­siraya.
MAT 10:21 Natiari­hi­yareva nácani achaneana tíjara­re­canaya ena napara­pe­queneana, navarairahi náimicapaca táichave­nénahi eta náehisi­ranuhi núti. Natiari­hi­yareva ena nácani náiyana, navara­ha­yareva náijarareca ena nachicha­naveana táichavenehi eta náehisi­ranuhi núti. Natiari­hi­yareva nácani nachicha­naveana nacana­rainapa ena náiyana, náimica­pa­cainapa táichavenehi eta náehisi­ranuhi núti.
MAT 10:22 Namutu­yaréni ena achaneana ticatia­na­ca­hea­nayare táichave­nénahi eta éhisi­ranuhi núti. Téhesera ecamichahi tamutu, ímiya­navahi eta éhisi­ranuhi te táitavapa tamutu, nucuchu­cu­ha­heyare núti.
MAT 10:23 Te napana­ji­ca­hepuca te jácani avasare iávihahi, táichavenehi eta ecame­ta­rai­ruirahi, ejunayare tayehe eta apana avasare. Jéhesare, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nútija­pa­va­nénapa. Vuíchaha ecuitahi epaica eta avasareana ne vijaneanana israelítana.
MAT 10:24 Éti nímitureana, ticatia­na­ca­heanaya ena achaneana. Vahi epicau­cha­ca­réimahi nayehe, táichavenehi éhisi­ranuhi núti. Ticatia­na­ca­he­ya­resera tacuti eta nacatia­na­si­ranuhi núti.
MAT 10:25 Tíjare­cha­hea­nayare váinarajihe, máurishi­hepuca, tacuti eta náumehai­ranuhi núti. Étisera, evapi­navaya eta ecuti­ra­nuyare eta nacatia­na­si­ranuhi nuti iáquenu, núti eyehenuhi maestro.
MAT 10:26 Váhisera ecupi­cavaca ena ticatia­na­caheana. Ema Viya tímara­ra­caheya. Ticuna­chaheya eta ecami­chirahi, evehainapa eta ícuchihi.
MAT 10:27 Tásiha, étumechava eta ecame­ta­rai­ruiraya tamutu eta nímitu­rapiana te tamutu avasareana. Jácani néchaji­ri­ru­vanahi te timapicu, éti ecuchu­ji­ca­yarehi te tijarahi, emicau­chi­ra­vacaya ena achaneana. Étaripa eta nujajai­ruhehi te vicarichuhi, epiara­cainapa te calle.
MAT 10:28 Vahi ecupica nácani nacapa­capuca eta iáquehe, tacari­chuchucha náiturue­que­ne­hayare. Váhisera narata­haimahi nacami­tie­queneha eta iáchaneva. Macarichu ema Viya epicayare, taicha éma máiturue­que­nehahi tamutu. Maratahahi macami­tie­queneha eta iáchanevana tayehe eta táiñehiquene infierno, te ecaina­jiruva táichavenehi eta episi­rapuca eta nacapa­si­ra­heyare.
MAT 10:29 Nímicu­ti­chinahe eta cáyurechicha. Éti ímija­cha­papuca vahi tasiva­chahini éta. Téñama­ca­rea­na­hisera me Viya. Éma, téchavacahi eta táitare­sirahi, étapa eta táepenirahi.
MAT 10:30 Evetijipa éti, éñama­ca­re­panahi me Viya. Éma, tímatipa eta tatupa eta echuti­macana. Téchahe­hivare éma tamutu eta ítare­sirana.
MAT 10:31 Eta tacahe, vahi ecueña­mavahi éti tayehe eta ítare­sirana, taicha tétavi­cavahi eta emunavahi mayehe.
MAT 10:32 Tímiyanava ema Jesús tímitu­cahavi. Ánivare macahe: —Namutu ena tímereu­cha­vanahi eta náehisi­ranuhi te namirahu ena achaneana, núti apanavare nímereu­chavaya eta nuchane­rai­ra­vacahi éna mayehe ema Tata Nucaiyaquene, ema tiávihahi te anuma.
MAT 10:33 Nácanisera vahi návara­hahini tímereu­cha­vanahi eta náehisi­ranuhi, núti apanava nímereuchaya eta vahi nuchane­ra­nai­nahini éna, te mamirahu ema Tata Nucaiyaquene.
MAT 10:34 Éti ímija­chai­papuca eta nítesirahi te juca apaquehe, tájina tácaye­ma­ca­rémahi, tiúrica­ca­re­yarehi nícha. Váhisera ene tacahe. Níchaveneya núti, ena achaneana tépuru­heanaya téraji­ca­vanaya eyehe. Eta tacahe, nuvaraha échapirica yátupina eta juca éhisi­ranuhi.
MAT 10:35 Taicha puiti juca vicaiju­heyare, mácani achane, te natiarihi ena machicha­naveana, nacati­cha­yarehi ema naiya táichave­ne­yarehi eta máehisi­ranuhi éma. Ésuripa esu naena, nacatia­na­ca­yareva. Ésupa esu chinenaca, sucatia­na­ca­yareva esu suímase taicha eta suéhisi­ra­nu­hivare esu apana.
MAT 10:36 Ene nacaheya, narari­hiyare ena tachicha­naveana eta peti ticatia­nacana ena náiyana te peti níchavenehi núti.
MAT 10:37 Nácanisera tínaji­cavana eta náehisi­ranuhi táichavenehi eta nacatia­nasira ena nachicha­naveana, váipa tatupa­ra­cahini nuchane­ra­nai­nahini. Énaripa nácani tínaji­cavana eta náehisi­ranuhi táichavenehi eta nacatia­nasira ena náiyana, éneri­chuvare vaipa tatupa­ra­cahini nuchane­ra­nai­nahini.
MAT 10:38 Éne­richuvare nácani apaesarichu eta navarairahi téhica­nuanahi, váhivare náijara­ca­vahini táimica­pa­cahini eta náehisi­ranuhi, vaipa tátupa­ra­cahini nuchane­ra­nai­nahini.
MAT 10:39 Taicha nácani téñama­vanahi eta náitaresira, tiávami­rahuana eta náehisi­ranuhi, énaji­vayare ticami­tie­que­ne­ha­vanaya. Énasera nácani yátupi tíjara­re­ca­vanahi téhicanuana, táimica­pa­rua­na­ya­repuca eta náehisi­ranuhi, éna tiúchucu­ha­nayare eta náitare­si­rayare.
MAT 10:40 Ema Viya máitsiva­chayare nácani tiúriana ena najaca­pi­ra­heyare nasamahe éti. Taicha eta najaca­pi­rahehi, ticaeche­ranahi eta najaca­pi­ra­nu­hivare núti; éneri­chuvare najaca­pa­hivare ema Tata Nucaiyaquene.
MAT 10:41 Éneri­chuvare nácani tijaca­panahi ema profeta nuvaneruhi, énapa ena achaneana tiuri eta náehisi­ranuhi, máitsiva­chayare ema Tata, máijara­si­ra­va­cayare eta náicuchi.
MAT 10:42 Énaripa ena témuna­ra­hianahi nayehe ena nani ánichi­cha­queneana téhica­nuanahi, nacumpiracha eta une táichavene eta náehisi­ranuhi; éneri­chuvare jararihi eta náicuchiquene —máichahavipa ema Jesús.
MAT 11:1 Te tamutupa eta máimitu­si­ra­havihi ema Jesús viti dócequeneana mayeheana apóstole, tiyana­varepa eta te avasareana tayehe eta Galilea. Taicha mavarahahi máimitu­cayare ena achaneana eta máechaji­ri­ruvana ema Viya.
MAT 11:2 Tiuri puiti, ema Juan Tícacha­si­ri­carahi, mávinehi te cárcel. Ánaqui masamai­ri­ricapa eta máichaque­neanahi ema Jesús. Tacahe, máevatacapa ena apinana máimitureana, nayase­re­pa­na­yarehi ema Jesús.
MAT 11:3 Te náiteca­pauchapa, náichapa: —Ema viáquenu Juan tivane­ca­havihi viyase­re­pa­na­viyare te yátupi­hipuca pítiri­pa­hipuca Cristo ema vicucha­pa­quenehi, ¿téhese­rapuca vímiya­na­va­ya­repuca vicuchapa? —náichapa.
MAT 11:4 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Nuvaraha ímara­racaya eta níchaqueneana puiti. Nucaimai­ri­ri­ca­vacaipa ena púchuquiana. Nímipai­siraipa ena masariana. Nucana­ra­ca­vacaipa ena leprósoana, énapa ena túhuquiñana. Nucaeche­pu­si­ra­va­cai­pavare ena náepena­quea­neanaini. Éneri­chuvare níchuhahi ena páureana náeneuchavaya apaesa náuchucuha. Tásiha, eyana emetaca ema Juan tamutu.
MAT 11:6 Vaipa macueñamava ema Juan eta nuyehe. Tétavi­cavahi eta máurica­ca­revahi éma, te ticasi­ñavahi eta nuyehe —máichavacapa.
MAT 11:7 Tacahe, tichavanapa ena vanairu­canahi me Juan. Tásiha, tépana­va­varepa téchajica ema Jesús, máechaji­sihapa ema Juan. Ánipa macahe eta mameta­si­ra­vacahi ena achaneana: —Nuvaraha epane­reu­chayare ema Juan. Te jácani vuíchaha nacara­ta­cahini éma, te eyanapa te mávapahi apaquehe te mávihahi, ¿tájaha eta epane­reruana tayehe eta macame­ta­rai­ruirahi? Éti ímija­chai­papuca mamapa­chi­chi­ji­ri­ru­vaichucha eta máechaji­sirahi tacutihi te vímararaca ta taflurena eta acutena te tacaya­mu­ri­rijica eta técaticava.
MAT 11:8 Ímija­chai­pa­va­repuca tavayuaruhi éma tiúrina­ná­ca­va­yarehi eta macamui­ri­hairahi. Écharichuhi éti mácani tiúrina­na­cavahi, píncanillahi eta máitaresira, váiparinehi tiúchucaimahi te sache, váhivare tiyanaimahi te mávapahiana apaquehe. Manasi­que­ne­yarehi te jácani tiúrina peti.
MAT 11:9 Nuyase­recahe: ¿Tájaha eta ímija­chirahi eta mayehe? ¿Ímati­hipuca eta profetairahi éma? Núti numetacahe: Matupi­ruvahi eta macame­ta­rai­ruirahi ema Juan. Mavaneruhi ema Viya eta yátupi­quenehi profetahi éma. Nájina mácutihini ena apamuriana profetana.
MAT 11:10 Ema maca Juan émara máechaji­si­ha­quenehi ema Viya eta te Sagrada Escritura, ánipa macahehi: “Nuvane­cayare ema tínapu­mi­rau­cha­vi­ya­repahi ema ticame­ta­rai­ru­ya­repahi, apaesa natseca­vapaipa ena achaneana eta najaca­pi­ra­viyare” tacahepa eta Sagrada Escritura.
MAT 11:11 Núti nutupiruva numetacahe: Ema maca Juan, nájina mácuti nayehe ena achaneana. Tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi. Tiápaju­pa­na­va­hisera eta nacuna­cha­ca­revahi nácani nuchane­ranaya, apaesa­chi­cha­pucaini eta nacaicu­tia­rairahi eta mapane­reruana ema Tata.
MAT 11:12 Ema Juan tépanavapa eta máimitu­sirahi ena achaneana tacamu­nuirahi eta náeneuchirava me Viya. Narari­hisera ena vahi náuricahini nasama­ra­ra­cahini. Étapa tímica­tichahi témeca­ta­jí­vachahi éma. Puíticha tanasihi ticati­chanuana núti apanava, témeca­ta­ji­va­cha­nua­nayare.
MAT 11:13 Ema víyarahaini Moisés téchaji­si­hanuhi eta te májurehi. Énaripa ena víyara­hanaini profetana náechaji­sihahi eta nítesi­ra­yarehi nuti Manere­ji­runuhi ema Viya.
MAT 11:14 Puiti numetacahe: Ema Juan émaripahi ema profeta máiteru­yarehi mavasi­yarehi ema víyarahaini Elías, eta máinapu­mi­rau­chi­ra­nuyare.
MAT 11:15 Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­navaya.
MAT 11:16 Etiari­hi­hisera eti achaneana puiti juca sácheana, eta emasua­pa­ji­raivahi, nímicu­ti­chahesa ena amaperuana tiútseruanahi. Apapi­pi­jichucha eta nacaye­ma­que­nea­napahi. Ema apana macahe­papuca: “Vépiyacaya eta piéstachicha”. Énasera ena apamuriana vahi náisapa­vahini. Tásiha, ema apana macahepuca: “Vépiyacaya eta ecari”. Váhiva­resera náisapa­vahini.
MAT 11:18 Ema Juan, te tímere­cavapa, muraca eta máimitu­ra­pianahi. Eta manica­sareana, vahi tácutihini eta nanica­sareana ena achaneana. Narari­hisera te emuri ena tépiyae­que­ne­hanahi éma. Náimijachahi mávaháruhi ema éreana.
MAT 11:19 Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, eta níteca­pau­chi­rahepa, nucacha­ne­hepaipa eti achaneana eta enisirahi. Etiari­hi­hivare eti épiyae­que­ne­hanuhi: “Ímaha ema maca, cánisiu­qui­tataji, cávahárasi. Macacha­ne­va­capaipa ena achaneana tisipe­ca­tu­ra­ra­hia­nahi” ecahehi. Eti épiya­cavapa épururahi, ticuti­rinehi yátupi­nahini échema­ra­hihini. Tétavi­ca­va­hisera eta éjeca­pi­ravahi taicha eta emasua­pa­ji­raivahi. Te yátupi­hihini échemarahi, ímati­nuhini eta nucava­na­hirahi eta me Tata —máichapa ema Jesús.
MAT 11:20 Ema Jesús tépanavapa máechajisiha eta táicuña­yarehi eta avasareana máichinehi eta tiárami­careana. Ticaicu­ña­na­yarehi ena tachicha­na­veanahi táichavenehi eta namasua­pa­ji­raivahi. Váhivare náeneucha­vahini, náinaji­ca­hi­pucaini eta napeca­turana. Máechajicapa ena achaneana tímicu­ti­ji­ri­cavahi natiari­hi­nahini te mamirahu. Ánipa macahe:
MAT 11:21 —¡Páurehesami eti nujaneanana ecava­sanahi te avasare Corazín! ¡Páurehe­sa­mi­hivare eti apamuriana nujaneanana ecava­sa­na­hivare te avasare Betsaida! Ichape eta ícuñayare taicha éti ímaharipa tamutu eta tiárami­careana níchaque­neanahi te emirahu, váhisera ávara­hahini éneucha­vahíni. Ena nani achaneana ticava­sanahi te Siria, apava­sa­na­na­hinéni, tétavi­ca­va­hinéni eta namaurivahi, németea­casera núti nasapi­ha­hi­pucaini téneuchavana te náimahahini eta níchaque­nea­napahi. Enéva­ne­nahíni náimere­ca­vahini yátupi eta náeneuchi­ra­vai­nahini.
MAT 11:22 Numeta­ca­he­va­nesera: Te jena sácheyare, muraca­pa­nayare eta ícuñayare éti, taicha eta emava­rairahi éneucha­vahini. Tacachu­ri­cayare eta nacaicu­ñairaya ena achaneana apava­sanana ticava­sanahi te Siria.
MAT 11:23 Étiripa eti ecava­sanahi te avasare Capernaum, tamapu­rujihi eta nímitu­si­rahehi étapa eta ímairahi eta tiárami­careana níchaqueneana. Eti ecasi­ña­va­vaicahi, ímija­chai­papuca eta ticaya­pa­heyare te anuma. Ichapesera eta etsiri­ha­ca­re­vayare, taicha épuju­qui­cha­vayare eta te yucu taicha vahi éneucha­vaimahi éti. Taicha te nímere­cahini eta tiárami­careana tayehe eta avasaréni váinara­ji­quenehi Sodoma, tácutihini eta ímairahi éti, ichape­hi­pucaini eta náeneuchi­ra­vai­nahini, váipapuca macuicu­ña­cahini ema Viya.
MAT 11:24 Numeta­ca­he­va­nesera: Ichape eta ícuñayare te táitecapapa eta juícioyare. Tacachu­ri­cayare eta náicuñayare ena ticava­sanaini te avasare Sodoma —macahepa ema Jesús.
MAT 11:25 Étarichuhi te jena hórahi, ema Jesús ánipa macahe: —Tata Nucaiyaquene, tétavicava eta nucuna­chiravi. Jéhevare píti táquenuvihi eta anuma étapa te juca apaquehe. Títauchavaipa eta pipane­reruhi. Vahi písapahini náitucahini eta júcana ena tímija­cha­vanahi téchema­rahiana. Énapasera píjaracahi ena nani téhica­nuanahi, tájina­hinéni náechema­rai­vai­nahini. Puiti nasapi­ha­ripahi nacachu­ricahi ena títupa­ji­jia­ca­vanahi.
MAT 11:26 Tétavi­cavahi eta táurivahi eta pipane­reruhi píti, Tata Nucaiyaquene.
MAT 11:27 Tacahe, ema Jesús máichavacapa ena achaneana: —Ema Tata Nucaiyaquene, ema tíjara­canuhi eta nútiraya néchaya tamutu. Nájina énaji­vai­nahini náimatihini ema Tata. Nucarichu núti néchinavahi ena nímima­ti­rua­nayare éma. Taicha núti yátupihi eta nímatirahi ema Tata Nucaiyaquene; tacuti­quenehi eta yátupi­ra­hivare eta máimati­ranuhi éma.
MAT 11:28 Yare, ecasiñanu emutu eti evita­ji­ruanahi te iáchanevana eti éyare­ca­rahiana eta éjeca­pi­ravana. Núti nucana­ra­ca­heyare.
MAT 11:29 Ísapava nunaca­sicahe eta nuyehe yugo. Nucachanehe apaesa ecaravahu nuyehe, taicha núti mánsunu, tétavicava eta núriva eta nusamure. Éti tétavi­cavaya eta iúrica­ca­revaya te iáchanevana te ejacapa eta nímitu­rapiana.
MAT 11:30 Taicha eta nuyehe yugo vahi tácajera. Tipeve­jiyare esama —máichavacapa ema Jesús.
MAT 12:1 Eta jena sávaru, ema Jesús tiyanapa tipaica. Tiámahavipa viti máimitureana. Témehi­ca­vanapa ena fariséoana. Vétavi­vi­ji­ca­paipahi eta isanitiana. Tacahe, eta vipaisi­rapahi, vécuha­paipa viti máimitureana. Tásiha, vivechu­qui­ha­paipahi étaja­vapahi eta trigo. Vivepi­ra­qui­hapaipa, vépura­ja­ca­cha­va­paipahi. Vinicapaipa, taicha tísapa­ca­reichucha.
MAT 12:2 Énasera ena fariséoana eta náimara­ra­si­rapahi, tisema­ma­ju­heanapa. Ánipa naicha ema Jesús: —Pímaha ena pímitureana. Ticaema­ta­nea­na­paichucha eta navepi­ra­qui­hapahi eta trigo puiti juca sache tétavi­cavahi eta tacapi­ca­huirahi. Vahi tísapa­ca­remahi eta juca nacaema­ta­nérahi puiti —náichapa.
MAT 12:3 Tásiha, majica­pa­vacapa ema Jesús: —Németeaca éti vahi ecaicutiara eta tacaye­maquene eta Sagrada Escritura, eta máichava­que­nevahi ema víyarahaini David eta mapaisi­rapahi técuhapaipa, énerichuva ena téhica­napahi.
MAT 12:4 Écharichuhi éti te masiapapa eta mapena ema Viya, tiyase­se­recapa eta manica­yarehi. Náijaracapa eta pan tacapi­ca­hu­quenehi nanaca­sarehi te mamirahu ema Viya. Nanica­sarehi ena tiyuja­ra­ca­rahiana, émasera ema David vahi tátupa­ra­cahini manicahini. Étasera eta máecuavahi, manicapa eta pan, énapa ena macacha­ne­que­nea­napahi.
MAT 12:5 Váhipuca échajicuha éti eta te Sagrada Escritura eta mavanairipi ema víyarahaini Moisés eta nayehe ena tiyuja­ra­ca­rahiana téchapa­ji­ri­canahi eta Templo. Éna, tájina natapi­ra­vai­nahini eta nacaema­ta­nerahi te sávaru­muhuana.
MAT 12:6 Taveti­ji­chapuca puiti nutiari­hipahi núti. Ichápe­que­né­nu­pánahi tayehe eta Templo.
MAT 12:7 Éti váhivare ecaicutiara eta juca máechaji­ri­ruvana ema Viya: “Núti nuvaraha yátupinaini eta ejapa­nu­rai­vainaini. Taicha te vahi, tamapu­ru­jiyare eta ecama­va­huirahi eta nuyehe” macahepa. Te ecaicu­tia­rahini, váhiya­rehini ecaeca­hivaca ena nímitureana, taicha éna tájina natapi­ra­vai­napahi.
MAT 12:8 Tiuri puiti, numeta­ca­heyare: Núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nútirichu néchahi eta sache nanara­siraya ena achaneana —máichapa.
MAT 12:9 Te apana­varepa sávaru, tiyanavare ema Jesús tisiapahi tayehe eta náuruji­si­rareva.
MAT 12:10 Ánaqui matiarihi ema achane vaipa tayamu­ri­cahini eta mavahu, tépena­vahuipa. Natiari­hi­hivare ena fariséoana, natanu­ji­ricahi eta ticaviu­re­va­yarehi ema Jesús. Nayase­recapa éma: —¿Táuricapuca vicana­ra­cavaca ena nacaju­ma­queneana te sávaru­muhuana tacapi­ca­hu­quenehi? —náichapa.
MAT 12:11 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Nímicu­ti­chinahe puiti. Németeaca májina émanaina achane vahi macuja­pa­nuhini eta máitatiquene uvesa, te téchipai­ca­vapuca te pusu te jena sache tacapi­ca­hu­quenehi. Eta máeñamirahi, tipatsicava mavecuha eta paure sárare.
MAT 12:12 Núti numetacahe: Ema maca achane tiápaju­cavahi eta téñamacare tayehe eta uvesa. Tacahe, tísapa­ca­réchucha víchayare eta táuriqueneana te sávaru­muhuana —máichavacapa.
MAT 12:13 Tásiha, ema Jesús máichuhapa ema achane ticaju­ma­vahuhi: —Nímaha. Picaja­ru­vauchava, pímereca eta pivahu —máichapa. Tacahe, ema achane eta macaja­ru­vau­chi­ravahi, eneva­ne­rinehi tinaraca eta mavahu. Tiúrivarepa tichava, tacutipa eta mavahu sapa.
MAT 12:14 Tisema­na­rinehi ena fariséoana eta náimairahi eta máichaquenehi ema Jesús. Tiyananapa. Tinacu­cha­vanapa eta napane­re­chirahi eta nacapa­si­ra­yarehi ema Jesús.
MAT 12:15 Tacahe, ema Jesús, te máechapa eta napane­reruhi ena fariséoana, navarairahi nacapaca, tiyana­varepa tipaicahi. Náehicapa ena camuri­queneana achaneana. Éneri­chuvare, náiteca­pau­chapaipa ena nacaju­ma­queneana. Macana­ra­ca­va­capaipa namutu.
MAT 12:16 Mavane­ca­pai­pasera ena macana­ra­rua­napahi vahi nacume­ta­jirica eta émairahi ticanaraca.
MAT 12:17 Eta juca títaucha­vapahi eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya tayehe eta májurehi ema víyarahaini profetaini Isaías.
MAT 12:18 Ánipa tacahehi: “Nuvaraha ímatiya ema vanairucahi nuyehe, nunere­jiruhi núti. Tétavi­cavahi eta némuna­sirahi, núrisa­mu­re­hivare máicha. Ímatiyare éma taicha mávaháruhi ema Espíritu Santo máijararuhi éma. Ema nuvanara, tímitu­ca­va­cayare ena achaneana te tamutu avasareana eta nuvanai­ri­pianahi.
MAT 12:19 Éma, tájina máitucaimahi téhacaca. Váhivare tipiara­re­caimahi, macuna­chi­ravahi te cálleana tayehe eta máichaque­neanahi.
MAT 12:20 Mánsuhi éma taicha ticayehehi paciencia. Macami­cha­vacahi namutu. Váhivare macaja­chaimahi nácani vahi túmeanaina. Tiámainucava te máejacapa tayehe eta mávacu­reyare, muracainapa eta mávacu­reyare.
MAT 12:21 Tásihasera, namutu ena achaneana te avasareana ticune­va­nayare eta mayehe, navarai­rayare máurichayare éma” macahepa ema Viya.
MAT 12:22 Tacahe, ena achaneana námapaipa ema achane púchuqui, úpavare, taicha mávaháruhi ema éreana. Navarahahi macanaraca ema Jesús. Jéhesa­re­hisera ema Jesús macana­racahi. Tiúripa téchejica, tímairi­ri­ca­varepa.
MAT 12:23 Ichape­rinehi nárami ena achaneana. Tásiha, ánipa nacahe: —Ema maca Jesús, émapa­chupuca ema Cristo, ema vicucha­pa­quenehi mámariequene ema víyarahaini David —nacahepa.
MAT 12:24 Énasera ena fariséoana napane­rechahi náepiyae­que­ne­ha­yarehi. Ánipa nacahe: —Ema maca Jesús, eta macuchu­si­ra­vacahi ena éreanana, vémeteaca máijararuhi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi mayehe ema Satanás, ema náquenu­murihi ena éreanana —nacahepa.
MAT 12:25 Ema Jesús máimatihi eta napane­reruhi éna. Tacahe, máichavacapa: —Nímicu­ti­chinahe puiti ena machanerana ema gobierno. Éna vahi típutsi­mu­ri­ha­ca­ca­naimahi apinai­na­hi­pucaini partido. Te típutsi­mu­ria­ca­canapa, énaji­ca­cai­pa­pucaini tiáquipai­cacana. Énaripa ena achaneana te avasare, vahi táurica náiputsi­mu­ria­vahini. Émaripa mácani achane, te camurianahi ena machicha­naveana, váipari­ne­hivare típutsi­mu­ria­va­naimahi náehaji­ri­ca­cahini, énaji­ri­ca­cahini náquipai­ri­ca­cahini.
MAT 12:26 Ene macahehi ema Váinaraji Satanás, váiparinehi máisapahini típutsi­cacana ena machamuriana, taicha mavarahahi tisimu­tua­na­yarehi éna, tímiya­na­va­na­yarehi eta nacaete­ma­ji­ri­si­ra­ha­vi­yarehi.
MAT 12:27 Éti ímijachaipa nútirichu machamuri ema Satanás, táichavenehi eta nurata­hairahi nucuchu­cavaca ena éreanana. Tájina vahi étupi­ca­vahini éti eta juca epane­reruana. Te émahipuca tímica­ta­canuhi ema Satanás, éneri­chu­hivare éti máimica­ta­rua­na­hivare jácani éma, eta ecuchu­si­ravaca ena éreanana. Epane­re­chi­ná­vanuma.
MAT 12:28 Émaque­ne­hisera ema Espíritu Santo, tíjara­canuhi eta juca nurata­hairahi nucuchu­cavaca ena éreanana. Eta juca étara ícutiaraya éti eta matupa­ra­si­ranuhi ema Viya eta nútirayare nécha tamutu. Nútiripara nuti ecucha­pa­quenehi.
MAT 12:29 Nájina tisiapaimahi eta námere­cahini te jácani peti matiarihihi ema túmequenehi. Tacamunuhi nacara­ta­ca­nu­mayare, náitiaca­nu­ma­yarehi éma. Jéhesare, náituru­ye­cha­sa­re­yarepa eta máimaha­queneana. Ene nucahehi núti, túmepa­nanuhi mayehe ema maca Satanás.
MAT 12:30 Te vahi éhicanu, ecaema­ta­nea­si­ranuya, machamu­rihehi éti ema ticatia­na­canuhi. Masapiha ímica­tacahi éma eta macaete­ma­ji­ri­si­ranuhi.
MAT 12:31 Nutupiruva numetacahe: Eperdo­na­cha­careana eti achaneana eta epeca­turana, tamutu jácani échaji­sihaira eta táiñema­hi­queneana. Jácani te ecaeca­hi­nu­hipuca nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Jarari­hisera eta epecatura vahi tiperdo­na­cha­ca­remahi. Éti ímijachahi ema Satanás ema tiávahá­canuhi. Ichape eta éjeca­pi­ravahi, taicha ema tiávahá­canuhi núti, émaquenehi ema Espíritu Santo. Éti epana­ra­ra­caripa éma. Tásiha, tájina eperdo­na­cha­ca­reimahi puiti juca ítare­si­raichaha, evetijipa te apana ítaresira —máichavacapa.
MAT 12:33 Tímaticare eta yucuqui te tiúrinisihi eta tacahira. Tímati­ca­re­hivare eta apana yucuqui, máuriraha eta tacahira. ¡Epanerecha! Núti níchahi eta táuriqueneana nayehe ena achaneana ticata­ji­vanahi. Éta tímereu­chanuhi eta mávahá­si­ranuhi ema Espíritu Santo. Téhesera nucaete­ma­re­cahini, níchahini eta máemata­ne­repiana ema Váinaraji, jéheva­re­se­ra­pucaini eta tímereu­cha­nuhini eta mávahá­si­ra­nui­nahini éma.
MAT 12:34 ¡Étisera machicha­na­vea­na­tataji ema Váinaraji! Váiparinehi ítucaimahi échajisiha eta táurina­queneana, taicha éti tamave­ra­siavahi eta evaina­ra­jivana. Eta échaji­ri­ru­vanahi ticaecherahi eta evaina­rajiva te esamureana.
MAT 12:35 Nácani tiúriana achaneana, tatupi­ruvahi eta náechaji­ri­sirava taicha tiúrihi eta nasamure. Nácanisera achaneana váinarajiana, vahi tiúrimahi eta náechaji­ri­sirava. Tíñema­hi­pi­vacahi taicha tavayuchahi eta tavaina­rajiva eta nasamure.
MAT 12:36 Nutupiruva numetacahe: Te táitecapapa eta sache táiteca­pi­rayare eta juício, emutu ecaya­se­re­hiyare eta échaji­si­hairana eta tamaepe­ra­ji­queneana.
MAT 12:37 Étaripa eta tiviucha­heyare. Téhesera tiúrihipuca eta échaji­si­hairahi, vahi ecaicu­ñaimahi. Tájina tiviucha­hémahi —máichavacapa.
MAT 12:38 Tacahe, nayaseacapa ema Jesús ena fariséoana énapa ena escribá­noana. Ánipa náicha: —Tata maestro, vivaraha picuchucaini eta tiáramicare, te yátupipuca mavane­ruvihi ema Viya —náichapa.
MAT 12:39 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —¡Eti achaneana váinara­ji­queneana! Núti nímatihe. Vahi esuapa­nuimahi, te nímere­ca­pucaini eta tiáramicare. Tásiha, váhinéni étina tatuparaca ímahahini eta tiárami­careana. Ímaha­ya­resera eta tiáramicare tacutiyare eta máichava­que­nevahi ema víyarahaini profetaini Jonás.
MAT 12:40 Taicha ema Jonás masiapa­juechahi eta ichapequene jima, mapana sache eta mayerevahi, mapanavare yati. Ene nucaheyare, núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, mapanayare sache, mapanavare yati, eta nucaheyare eta nucaeca­ra­si­rayare.
MAT 12:41 Eta jena sácheyare téchepu­ca­nayare namutu, tiúchucu­ha­nayare ena achaneana ticava­sa­náinihi acane te Nínive. Tisipe­ca­tu­ra­ra­hia­na­hinéni éna. Natupi­ru­va­hisera nasuapa eta mametarairu ema Jonás. Téneucha­va­na­vanehi. Tásiha, te jena sácheyare, nacahenapa eyehe éti: “Táuricapa nacaicuñaini ena nani mapara­juruana ema Cristo, táichavenehi eta namasua­pirahi éma. Taicha éma, máurique­ne­panahi mayehe ema Jonás” nacahénapa.
MAT 12:42 Tacutiquene esu reina Seba eta acane, te susamai­ri­ricapa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi yátupi ema Salomón. Ésu, tayére­hi­que­ne­hinéni eta suávasa, tiyana­hisera sucapayaca ema Salomón taicha suvarahahi susama­yarehi éma. Tacahe te téchepu­canapa namutu, ésu suyasea­cainapa eta ecaicuña éti máetupi­cu­shianahi puiti. Sucahe­na­papuca: “Táuricapa nacaicu­ñahini ena nani máetupi­cushiana, tájina náetseraruina nasamaripa ema Cristo, ema títupa­ji­jiá­pa­navahi mayehe ema Salomón, tásiha vuíchaha­caruva nasuapa” sucahé­na­papuca jácani.
MAT 12:43 Tímiyanava eta máechaji­si­ravahi ema Jesús, ánipa macahe: —Éneri­chuvare éti ecuti mácani achane máinajiruhi ema émana éreana. Ema éreana tiyana matanu­cainapa eta jácani masiapi­ha­yarehi. Eta mamaichi­mavira eta mavara­haquene, mapane­re­cha­yarehi tichava.
MAT 12:44 Macahé­na­papuca: “Nuyanayare nuchava, nusiapa­yareva mayehe ema návahá­ruinihi”. Te títecapapa ema éreana mayehe ema achane mávahá­ruinihi, máimahapa ema achane máinaji­caripa eta mapeca­turana, vuíchahasera máehicahini ema Viya.
MAT 12:45 Tásiha, tiúrisa­murepa ema éreana. Tásiha, tíchuarecapa ena siétequeneana machamuriana. Váinara­ji­panana éna. Nasiapa­ha­cai­na­varepa namutu éna. Jéhesare, tiápaju­cavapa eta mavaina­rajiva ema paure achane. Ene ecaheyare éti, taicha eta emasua­pi­ranuhi —máichavacapa ema Jesús.
MAT 12:46 Tímitu­re­ca­richaha ema Jesús nayehe ena achaneana, títeca­panecha esu maena énapa ena mapara­pe­naveana. Nanasi­hisera te aneca. Navarahahi náechaji­ca­yarehi éma.
MAT 12:47 Natiarihihi ena timeta­pa­nanahi ema Jesús. Ánipa nacahe: —Esu pémuna­ru­quenehi pena énapa ena pipara­pe­naveana, nararihi ani te aneca. Navarahahi téchaji­caviana —náichapa.
MAT 12:48 Émasera majicapapa: —Yátupi némuna­ca­vacahi esu meme, énapa ena nupara­pe­naveana. Narari­hisera ani te juca nuchacaya ena némuna­rua­na­hivare, nupara­pe­na­veanahi.
MAT 12:49 Tásiha, tisuve­cha­havipa viti mayeheana apóstoleana. Tásiha, macahepa: —Numetacahe, ena nani ena némuna­rua­na­hivare.
MAT 12:50 Taicha namutu nácani ticaema­ta­nea­canahi me Tata tiávihahi te anuma, énahi ena némuna­rua­na­hivare —máichavacapa.
MAT 13:1 Te jena sache, tiyana­varepa ema Jesús, macaijuhe te tachausi eta cáquiure. Téjaca­varepa eta ánaqui eta máimitu­re­si­ra­yarehi.
MAT 13:2 Tásiha, camuria­na­pa­hivare ena achaneana títeca­pau­chanahi éma. Eta navayu­chi­raripa ena achaneana, tiyanapa ema Jesús tiávacuhapa tayehe eta pacure. Ena achaneana nanasipa te tachausi tiájipahi.
MAT 13:3 Tásiha, camurihi eta máimicu­ti­cha­que­neanahi eta máimitu­si­ra­vacahi. Ánipa macahe: —Matiarihi ema émana achane. Tévapanahi te máesane.
MAT 13:4 Eta mapaisi­rapahi, témiri­capaipa eta evaraqui te achene. Táimahapa eta cáyure, tanicapa.
MAT 13:5 Eta mayeherepi éma eta máevasira, máevaja­japaica eta apaquehe. Tásiha, eta apamuri evaraqui témiricapa te váhirichu tamitu­tuhini eta máteji taicha máripahi eta apaquehe. Tímaru­ca­va­ne­paneni táicha.
MAT 13:6 Téhesera te tíjurepa eta sache, tacapa­jicapa; taicha váhirichu táupare­va­cahíni.
MAT 13:7 Tacahe, eta apana evaraqui témiri­capaipa te tataracu eta itapepaire. Tiúrina­hinéni eta táimaru­sirahi, étasera eta itape tacachu­ricapa eta tajuru­sirahi. Táemuriachapa eta sucureca.
MAT 13:8 Tacahe, eta apamuri evaraqui témiri­capaipa te tiúrina máteji. Tiúrina­panahi eta tajurusira. Eta étana, ticahipa tétupi­ca­va­panapa. Eta apanavare, ticahipa ánimuríchu. Eta apanavare, ticahivare apaesa­sa­jiruichu.
MAT 13:9 Esama­ra­racanu emutu éti. Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­na­vayare.
MAT 13:10 Tacahe, viti mayeheana apostóleana vémeña­havapa eta mayehe ema Jesús. Viyase­recapa tájahapuca tacayemahi eta máimicu­tia­ra­chi­ra­va­caichucha eta máimitu­si­ra­vacahi ena achaneana.
MAT 13:11 Tásiha, ema Jesús tijica­pa­havipa: —Ema Tata titupa­ra­canuhi nítame­ta­ca­heyare éti eta juca táequene­reruana mapane­reruana. Mavaraha ímatie­que­nehaya éti. Énasera ena apamuriana achaneana vahi nítame­ta­ca­va­caimahi, náimaina­vainepa éna.
MAT 13:12 Éti, te esuapa yátupihi eta nímitu­rapiana, ema Espíritu Santo tímitu­caheya tamutu eta tacaye­ma­que­neanahi. Énasera nácani vahi návara­hahini nasuapa, énaji­vayare tíchavana ticave­re­ji­ca­sianaya eta nasama­que­neanahi.
MAT 13:13 Eta tacahehi eta nímitu­si­ra­vacahi, nímicu­tia­ra­chi­na­va­caichucha. Te apaesarichu eta navarairahi náituca, vahi nacaicu­tia­rahini eta juca nímecha­que­neanahi. Nasamahi eta néchaji­ri­ruvana, váhisera nacaicu­tia­rahini eta nímitu­sirahi.
MAT 13:14 Puiti ena nani achaneana nacuti ena achaneana acane, vahi nasuapahini ema víyarahaini profeta Isaías. Ánipa macahe: “Nímatihe éti. Esama­ya­re­né­nipuca, váhisera ecaicu­tia­raimahi. Ímaha­ya­re­hi­né­nipuca, váhiva­resera ímatie­que­ne­haimahi.
MAT 13:15 Taicha eta esamureana eti achaneana, tétavi­cavahi eta tamuracava. Vahi evaraha esama. Épiya­ca­va­hivare púchuquihe, emava­rairahi esuapahini te esamureana. Tájinapa táichahíni vicucha­pahini eta éneuchi­ra­vai­nahíni, evarai­ra­pucaini ecasi­ña­vahini me Viya, apaesa macana­ra­ca­hehini” macahepa ema víyarahaini Isaías.
MAT 13:16 Étisera eti nímitureana, tétavi­cavahi eta iúrica­ca­revahi, taicha esuapahi eta juca ímaha­que­neanahi étapa eta esama­que­neanahi.
MAT 13:17 Nutupiruva numetacahe: Acane ichape­muriana ena achaneana tiúriana énapa ena víyara­hanaini profetana, tétavi­cavahi eta navarairahi tímatinuana, náimahavare eta juca níchaque­neanahi ímaha­que­neanahi. Navara­ha­varepa nasama eta nímitu­re­sirahi. Váipasera nacapa­ya­cahini.
MAT 13:18 Ácaicu­tiaraicha eta juca nímicu­tia­ra­cha­quenehi mayehe ema tévacarahi.
MAT 13:19 Núti níchuhavaca ena achaneana, machane­ra­nayare ema Viya ena téhica­nua­nayare. Tásiha, natiarihi ena achaneana nasama­ri­pa­hinéni eta nímitu­ra­pianahi, émasera ema Váinaraji vahi máisapahini tánasihini te nasamureana. Enevanehi macami­ti­si­cavaca eta náimitu­ca­si­va­nainihi. Éna nacutihi eta máteji muraca­pa­hi­quenehi te achene.
MAT 13:20 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana, nacutihi eta máteji máripahi. Te nasama­raraca eta nímitu­rapiana, natupi­ru­vanehi nasuapa, tiúrisa­mu­rea­nainehi.
MAT 13:21 Váhisera nárata­hahini nacara­va­huhini yátupi­nahíni. Vahi nácutihíni eta evaraqui tiúparehi. Ánipirichu eta náehisirahi, taicha vahi nacami­chahini jácani nacata­ji­vai­ranahi. Váhivare túmesa­mu­rea­nai­nahíni te tatiarihipa eta jácani nacatichaira ena achaneana táichavenehi eta náehisi­ranuhi.
MAT 13:22 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana nacuti eta máteji te távihahi eta itape­quijiana. Éneri­chuvare nasama­ra­ra­ca­hinéni eta nímitu­rapiana. Napane­ré­que­ne­ha­hinéni, tahapa­pi­ri­ca­va­ca­hisera eta jácani táichara­ra­ca­va­yarehi eta náitaresira. Tavayua­ca­va­cavare eta tájipa­racana, étapa eta navarairahi tirrico­chavana. Tamutu eta juca táemeta­vícahi eta navarairahi téhicanuana. Tamapu­ru­ji­yarehi eta najaca­pirahi eta nímitu­rapiana.
MAT 13:23 Natiari­hisera ena apamuriana achaneana nacutihi eta tiúrina máteji. Éna, tisama­nuanahi. Náunacahi yátupi eta nímitu­rapiana, náimatie­que­ne­hairahi. Tájinavare náichira­vai­nahíni eta náehisi­ranuhi. Ichape eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya. Nararihi ena apaesarichu eta nacaema­ta­nea­sirahi. Narari­hivare ena apamuriana, nativa­re­re­ha­panapa eta nacaema­ta­nea­sirahi. Tásiha, ena apamuriana, ichape­mu­ri­panapa eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya —macahepa ema Jesús.
MAT 13:24 Ema Jesús máimicu­tia­ra­chavare ena achaneana eta máimitu­si­ra­vacahi: —Puiti nuvaraha nímitucahe tatiari­hiyare eta sácheyare te táitecapapa eta nacaye­se­re­hiraya me Viya ena achaneana. Tacutihi eta máichava­queneva mácani achane tévacarahi eta tiúrina evaraqui tayehe eta tiúrina máteji.
MAT 13:25 Étasera te tímacapa ema ticayehe eta sucureca, macahepaipa ema macatianaru. Máimisi­ri­qui­chinapa eta táiñema­hi­queneana ejare. Tásiha, tiyanapa.
MAT 13:26 Tacahe, te tímaru­cainipa eta evaraqui trigo, tiúchuca­varepa eta ejare, tacacha­nepaipa eta evaraqui.
MAT 13:27 Náraminehi ena machane­ranahi ema achane tévacarahi. Tiyananapa nametapana ema náejaháruhi. Ánipa náicha: “Tata, eta jena pévaraquihi, tájina tacasi­ri­quihini eta táiñema­hi­queneana ejare. Puítisera tiúchucapa tacacha­ne­paipahi eta pévaraquihi” náichapa.
MAT 13:28 Ema náejaháruhi majicapapa: “Matiarihi mácani ticatia­na­canuhi. Éma tíchahi eta juca, tímisi­ri­qui­chi­nanuhi”. Tásiha, ema machanerana náichapa: “¿Pivara­hapuca, tata, viyana víti vivepuriha eta jena ejareana?”
MAT 13:29 Éma majicapapa: “Vahi tiúririne, taicha machu táimive­purica eta névaraqui trigo.
MAT 13:30 Tácuti­ca­ca­richaha eta tajuru­si­rayare. Tiámainucava te tacaecha­tijipa, nuvane­ca­hénapa éti nuchanerana tativayare evepurica eta ejarejiana, ítiji­cainapa eta tacaijui­rayare. Tásiha, evehai­na­sarepa eta trigo, ticaunainapa te tacaunairare”.
MAT 13:31 Ema Jesús máimicu­tia­ra­chavare eta taqui eta mostaza eta máimitu­re­sirahi. Ánipa macahe: —Puiti nuvaraha nímitu­caheya eta apana tayehe eta evaraqui ánichi­chaquene, étasera te tijurucapa, tíñeji­yarehi. Tacaheyare eta tajuru­si­rayare eta nímitu­rapiana nayehe nácani tijaca­pa­nayare. Ímatichuhi éti eta taqui eta mostaza, eta ánichi­cha­panahi tayehe eta apamuriana evaraquiana. Tásihasera te tímarucapa, tiúnayarehi eta táenaqui, tacuti­yarehi eta yucuqui eta táichapeva. Tacachu­ri­ca­yarehi eta apamuriana evaraquiana. Járaja­painapa eta cáyureana. Táepiya­cainapa eta tamacajiana te tatava­vajiana. Ene tacaheyare eta tajuru­si­rayare eta nímitu­rapiana núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya.
MAT 13:33 Éneri­chuvare máimicu­tichina eta juca apana máimitu­re­sirahi. Ánipa macahe: —Tacutiquene, eta juca nímitu­rapiana tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta levadura. Esu súcani esena tiúrihi eta tasisi­jisira eta suyehe levadura te tamutu eta suépiyaruhi masa, tayanapane apina­pucaini arroba eta suyehe jarina, tasiha­ji­ca­hisera. Jéhesare, tiápuca­yarehi tiuri.
MAT 13:34 Ema Jesús tamutu máimicu­tia­ra­chi­napahi eta máimitu­re­sirahi. Tájina étahena te tímitureca, vahi macuna­cahini eta máimicu­ti­chi­na­queneana.
MAT 13:35 Títauchavahi eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema émana profeta. Ani macahehi: “Tamutu eta nímitu­ra­pia­nayare nímicu­ti­chi­na­ya­repahi. Nímicae­che­ra­chainapa eta táeñaure­va­quenehi te tépana­vainapa máepiya­cainapa ema Viya eta apaquehe” macahepa.
MAT 13:36 Tacahe, ema Jesús mavane­ca­vacapa ena achaneana nayanapa te napenana. Éma apanava tiyana­varepa tichava te mapena, vítipa viti mayeheanahi apóstoleana. Tacahe, te véjacapa vimutu, viyase­recapa máimicae­che­ra­chahini eta máimitu­rapihi máimicu­ti­cha­quenehi eta ejare tacacha­ne­quenehi eta trigo.
MAT 13:37 Tacahe, ema Jesús máichahavipa: —Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya nucutihi ema achane tévacahi eta tiúrina evaraqui.
MAT 13:38 Eta apaquehe tacaevaiyahi eta trigo, énahi ena achaneana te juca apaquehe. Eta tiúrina evaraqui, étihi eti nuchane­ranahi núti. Tásiha, eta ejare énahi ena machane­ranahi ema Váinaraji.
MAT 13:39 Taicha ema ticatia­na­canuhi, manacahi eta ejare, mavarairahi máepacu­cha­yarehi eta névaruhi núti. Eta tacaecha­ti­jirapa eta trigo, étahi eta táitavi­rayare eta apaquehe. Náraja­pa­yarepa ena ángeleana, ticuru­ji­ri­ca­na­yarehi.
MAT 13:40 Tásiha, te jena sácheyare, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya nuvane­cainapa ena nuyeheana ángeleana nacavehasi ena tíchanahi eta máepera­ji­queneana énapa ena tímiaqui­paicana ena apamuriana achaneana. Tásiha, náquiji­ca­va­cainapa eta te táijure­quenehi yucu. Ticapi­ti­quia­he­cha­va­nainapa eta tacati­vayare nasama. Tíyaha­nainapa.
MAT 13:43 Tásiha, nácani títauchanahi eta mavanai­ri­pianahi ema Viya, tétavi­ca­vayare eta najarai­vayare tacutiyare eta tajaraiva eta sache. Téjaca­nainapa tayehe eta macatu­pa­ra­haiyahi ema Vicaiyaquene. Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­navaya.
MAT 13:44 Eta nímitu­rapiana nuti násiha­quenehi te anuma tacuti eta tayumu­ru­re­va­quenehi entierro. Te máichimavahi mácani achane eta entierro, tiúrisa­mu­re­yarehi. Tásiha, máimicha­va­yarehi mayumuruca tayehe eta apaquehe távihahi. Mavacha­re­ca­yarepa eta apaquehe, mavarai­ra­yarehi eta entierro. Tayanapane táimija­ra­re­ca­yarepa tamutu eta macaye­he­que­nea­nainihi.
MAT 13:45 Éneri­chuvare eta najaca­pirahi ena achaneana eta nímitu­rapiana nuti násiha­quenehi te anuma tacuti eta macaema­ta­nerahi mácani achane comercia­ntepahi. Matanu­capahi eta tasiva­cha­que­neanahi perla.
MAT 13:46 Te máichimavapa eta perla matanu­repahi, tétavi­cavahi eta tasiva­chavahi. Mavara­hasera mavachareca eta perla, tayanapane táimija­ra­re­ca­yarehi tamutu eta macaye­he­que­nea­nainihi.
MAT 13:47 Éneri­chuvare nuvaraha nímitucahe tayehe eta sácheyare eta táiteca­pi­ra­yarehi eta ecuñaraqui. Tacutihi eta ichape nayutahe. Te náechipaecapa te cáquiure, tamutu taveha­yarehi eta tasimu­tu­queneana jímana.
MAT 13:48 Te náimahapa tínica eta nayutahe, naveha­yarepa nachuru­paicapa te tiájipahi tachausi. Nanere­ji­ca­yarepa eta jímana tiúrinana. Nanaca­cu­ha­yarepa te ichape maha. Tásiha, náquiji­ca­yarepa eta apamuri máurira­hanahi.
MAT 13:49 Ene tacaheyare eta táitavi­rayare eta apaquehe. Náraja­payare ena ángeleana, nanere­ji­cainapa ena achaneana tíchanahi eta tamauri­que­neanahi.
MAT 13:50 Náijuchainapa te yucu, táetaviuchahi eta táijureva. Ticapi­ti­quia­he­cha­va­nainapa eta tacati­vayare nasama. Tíyaha­nainapa —macahepa ema Jesús.
MAT 13:51 Tacahe, ema Jesús tiyase­re­ca­havipa. Ánipa macahe: —¿Ecaicu­tia­rapuca éti tamutu eta juca nímitu­ra­pianahi? —máichahavipa. Tásiha, víti vijicapapa: —Vicaicutiara, tata —vicahepa.
MAT 13:52 Tácahe, máichahavipa: —Eta yátupirapa eta ímatie­que­ne­hairapa eta nímitu­rapiana, éti apanavare máestrohénapa. Puiti nutupa­racahe ímitu­ca­vacaya ena achaneana. Tétavi­cavaya eta ítamu­tu­ru­si­rayare eta ímitu­re­si­rayare eta mapane­reruana ema Viya —máichapa.
MAT 13:53 Te tamutupa eta máimicu­ti­chirahi ema Jesús eta juca máimitu­rapiana, viyanapa.
MAT 13:54 Vichavapa tayehe eta mávasa. Te sávaru­mu­hu­quenepa, viyana­varepa tayehe eta náuruji­si­rareva eta nayuja­rau­chirahi ena achaneana. Tímitu­recapa ema Jesús. Ichape eta tahapa­sa­mu­re­chi­ra­vacahi ena achaneana. Váhisera návara­hahini nasuapahini. Náepuru­richucha éma. Ánipa nacahe: —Témuna­hi­ricava eta máitupa­ji­jia­si­ra­vapahi ema maca. ¿Távihasica macara­va­huinehi eta máichirayare eta tiárami­careana? Vivaraha vímaha víti apanava eta jácani máichaque­nea­nahiji visamai­ri­ri­ruanahi. Taicha vímatihi ema maca. Carpintérohi éma. Vímativare ema máiyaini, ésupa esu maena María, énapa ena mapara­pe­naveana ema Jacobo, ema José, ema Simón, émapa ema Judas. Vímativare ena esenana mapara­pe­na­vea­na­hivare, ticava­sanahi eta ani. ¿Távihasica máitusiavahi eta juca máituca­que­nea­na­hicacha? —nacahepa. Émasera máichavacapa: —Tatuparaca epicau­cha­haviya vimutu viti mavaneruana ema Viya. Étisera éti nujanea­nanahi ecava­sanahi eta te juca viávasa, étipa eti nupara­pe­naveana, vahi epicau­cha­nuimahi —máichavacapa.
MAT 13:58 Tásiha, tájina máimere­ca­hichaini eta tiárami­careana táichavenehi eta namasua­pa­ji­rai­vanahi, váhivare nacasi­ña­vahini eta mayehe.
MAT 14:1 Tacahe, ema Herodes ema aquenucahi tayehe eta Galilea masamai­ri­ri­ca­varepa eta máichaque­neanahi ema Jesús.
MAT 14:2 Tacahe, ema Herodes máimijachahi ema tichavahi téchepuca ema Juan. Tásiha, máichavacapa ena máevana­chanahi: —Ema mácara, émaripa ema Juan Tícacha­si­ri­carahi, ema nímica­paruhi. Tichavaripa téchepuca te máecari. Táitusiava máiturucahi macuchuca eta tiárami­careana —macahepa.
MAT 14:3 Taicha ema Herodes mavehahi esu Herodías, esu machinenahi, mayenahi ema maparape Felipe. Máimina­jicapa ema suima. Tacahe, ema Juan macaja­cha­va­caripa éna eta navira­ca­cairahi. Étapa tímica­tichahi ema Juan, sucatichapa esu Herodías. Tásiha, ema Herodes máeratacapa te cárcel ema Juan, macava­na­ripipa náitiaca te cadena.
MAT 14:5 Taicha supamicahi ésu eta máimica­pa­si­ra­yarehi. Tipica­hisera éma nasemahini ena achaneana. Taicha ema Juan, tétavi­cavahi eta náemuna­sirahi ena achaneana. Náimatihi éma, eta vanairu­cairahi me Viya.
MAT 14:6 Tásihasera, títecapapa eta sache máijaremuhu ema Herodes, sutiarihihi esu amaperu, suchicha esu Herodías. Tiúchucapa tírimaica te mamirahu ema Herodes, énapa ena machima­ranahi. Ema Herodes máuricainehi ichape.
MAT 14:7 Tacahe, máichapa ésu: —Nujuracha te pimirahu, eta níjara­si­raviya jácani piyasea­ru­nuyare —máichapa.
MAT 14:8 Tásiha, esu amaperu suyase­recapa esu suena tájaha­hipuca eta suyasea­ru­yarehi. Esu suena suímitucapa: Piyasea­cayare ani píchaya: “Píjaracanu eta ñichuti eñi Juan te curuja” píchayare.
MAT 14:9 Tásiha, eta masamirahi eta juca suyasearuhi, ema rey Herodes ichape­rinehi eta mapane­re­re­sirahi. Tájina­pasera máichara­ca­vahini taicha máechaji­ri­ru­vaipahi majura­chaipahi te namirahu ena machima­ranahi eta máijara­si­rayare eta suyasea­ru­yarehi ésu.
MAT 14:10 Tacahe, macava­nai­ripipa nayucha­ti­pi­que­nu­hapana ema Juan.
MAT 14:11 Tacahe, námapaipa te curuja eta machutini, náijaracapa esu amaperu. Tásiha, ésu sujacapapa, suíjaracapa esu suena.
MAT 14:12 Títeca­pa­nanecha ena máimitu­reanahi ema Juan. Navehapa eta máquehe, náecara­panapa. Tásiha, tiyananapa nameta­panahi ema Jesús.
MAT 14:13 Te masamai­ri­ricapa ema Jesús eta nacapa­sirahi ema Juan, viyanapa viávacuhapa tayehe eta pacure. Vicaijuhepa tayehe eta apaquehe mávapahi. Énasera ena achaneana náecharichucha eta viyanirahi. Tiyananapa náehicahi tipaica­napahi.
MAT 14:14 Te tiúcupaicapa ema Jesús tayehe eta pacure, máimahapa ena camuri­queneana achaneana. Majapa­nu­va­ca­rinehi eta máimaira­vacahi. Macana­ra­ca­vacapa ena nacaju­ma­que­neanahi námaque­nea­napahi.
MAT 14:15 Tacahe, viti mayeheana apóstoleana vímahapa eta cápere­hí­chi­cha­rínehi. Vimetacapa éma máevata­mu­rí­hahini ena achaneana natiari­hi­que­neanahi. Víchapa éma: —Cáperehipa jena sache. Tiyere­hi­vacahi eta pétiana. Táuricapa pivane­cavaca ena achaneana nayanapa, navachareca eta nanica; taicha ani tájina naviya­vaimahi eta te juca —víchapa.
MAT 14:16 Ema Jesús tijica­pa­havipa: —Vahi nuvaraha nuvaneca nayana. Tájina naviyava eta nácaiju­hehini. Íjaraca étina eta nanica.
MAT 14:17 Tásiha, viti víchapa: —Tájina vácayehe eta tinicacare. Jucari­hisera cíncochichahi eta pan, apina eta jima.
MAT 14:18 Ema Jesús máichahavipa: —Iáma ani.
MAT 14:19 Tacahe, macava­nai­ripipa náejaha­hapaica ena achaneana te táinahu eta muíjipahi. Mavehapa eta cíncoquene pan étapa eta apina jima. Máesenicapa eta anuma. Mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya. Mayuve­tu­ca­vacapa eta pan, tásiha, tíjara­ca­havipa víti. Víti víjara­ca­vacapa ena achaneana.
MAT 14:20 Vinicapa vimutu, visatu­he­vacapa. Tásiha, vicaema­cha­ri­cha­havare doce saye ichapehiana táinica­chai­chahava eta vémacha­rajiana.
MAT 14:21 Ena tinicanahi eta juca, cinco mil ena ajairana eta náichape­mu­rívahi, éneri­chuvare ena esenana énapa ena amaperuana.
MAT 14:22 Tiuri, ema Jesús tivane­ca­havipa viti mayeheana apóstoleana viávacu­hayare eta te pacure. Vínapu­ca­yarehi viánueca te apachara eta cáquiure. Émasera manasi­yarehi máevata­mu­rí­ha­nu­ma­yarehi ena achaneana nachava te napenana.
MAT 14:23 Te tamutupa eta macame­ta­vairahi ema Jesús nayehe ena achaneana, tiyanapa tiápanahi tayehe eta cerro. Tiyuja­ra­ca­yarehi tayehe. Étapa tavinehi eta yati, manasipa macarichuhi eta te cerro.
MAT 14:24 Tacahe, víti te túpiere­ca­ha­vi­ripahi, tichima­ra­ca­havipa eta muraca técaticava, viácapa­qui­ha­paipahi.
MAT 14:25 Te tijara­ra­hi­chichapa, vímahapa ema Jesús mapaicae­capahi eta une eta macapa­ya­si­ra­haviya.
MAT 14:26 Eta vímairahi éma, vipica­rinehi. Vímijachapa cunare. Vipiara­recapa eta vipisirahi.
MAT 14:27 Émasera ema Jesús téchaji­ca­havipa: —Vahi ecupica. Nútichucha. Étumechava —máichahavipa.
MAT 14:28 Tásiha, ema Pedro majicapapa: —Te yátupipuca pítiquenehi, piti Tata, pivanecanu núti apanavare nupaicaeca eta une. Nuvaraha nupauchavi —máichapa.
MAT 14:29 Ema Jesús majicapapa: —Yare, pipauchanu. Enevanepa tiúcupaicahi te pacure ema Pedro. Tiyanapa mapaicaecapa eta une, macapa­ya­ca­yarehi ema Jesús.
MAT 14:30 Étasera eta márame­sirahi taicha eta muraca técaticava, timutse­ra­ha­vapaipa téricapaipa. Tásiha, tipiara­recapa: —¡Picata­jicanu, Tata! ¡Néricainapa!
MAT 14:31 Eneva­ne­pasera macara­ta­vauchapa ema Jesús eta macuchu­cui­ra­yarehi. Tásiha, máichapa: —¿Ticami­ti­si­ca­vi­papuca eta pipisirahi eta picasi­ña­nuirahi?
MAT 14:32 Te tiávacuhapa ema Jesús émapa ema Pedro tayehe eta pacure, enevanepa tésami­ri­cavahi eta técaticava. Tíchecapa eta táepacu­cairahi.
MAT 14:33 Tacahe, viti apamuriana vicuna­chainehi ema Jesús eta vímairahi. Vépuyu­mu­rihapa te mamirahu. Tásiha, víchapa: —¡Jéhevare piti Tata, Machicha­que­névihi ema Viya! —víchapa.
MAT 14:34 Tacahe, te apanapa sache, viápecha­va­varepa viánueca eta cáquiure. Vítecapapa eta te apaquehe ticaijare Genesaret.
MAT 14:35 Tásiha, ena achaneana ticava­sanahi tayehe náimati­vanehi eta émairahi ema Jesús. Timeta­ji­ri­ca­canapa náechapa namutu ena achaneana ticava­sanahi te avasareana. Tiyananapa mayehe ema Jesús, námava­ca­paipahi namutu ena nacaju­ma­queneana.
MAT 14:36 Nayaseacapa éma eta máisapi­rai­nahíni náemamajiaca eta tacheyarapi eta mamuiriha. Tacahe, nácani témama­jia­ca­napahi, eneva­nepaipa tinara­ca­napahi.
MAT 15:1 Tacahe, títeca­panapa ena apamuriana fariséoana tiásihanahi tayehe eta Jerusalén, énapa ena escribá­noana. Témeña­ha­vanapa eta mayehe ema Jesús. Ánipa naicha:
MAT 15:2 —Pímaha, ena pímitureana vahi náitauchahini eta viyehe­repiana. Namaepe­ra­jicapa eta náchanevana eta nanisirahi taicha vahi nacasi­pa­va­hu­nu­mahini. ¿Tájaha tacayema vahi napicau­chahini eta viyeherepi nanaquiruhi ena viáchuca­na­veanaini? ¿Étase­rapuca tacahehi eta pímitu­si­ra­vacahi? —náichapa.
MAT 15:3 Tásiha, ema Jesús majica­pa­vacapa: —¿Tájaha tacayema éti apanavare, vahi ítauchahini eta mavanai­ripiana ema Viya, tasapihapa epicauchahi eta eyehe­repiana nanaquiruhi ena iáchuca­na­veanaini?
MAT 15:4 Ema Viya ani macahehi eta macava­nai­ri­pirahi eta viyehe: “Pipicauchaya pémuna­ca­yareva ema piya ésupa esu pena”. Jucarihi eta apana vanairipi: “Ecapa­ca­yarehi mácani tíñemahi eta nacaye­maquene mayehe ema máiya, ésupa esu maena”.
MAT 15:5 Étisera vahi epicau­chahini eta júcana mavanai­ripiana ema Viya. Taicha te mararihi mácani achane ticama­va­hupuca me Viya eta máimaha­que­neanahi, eta ímitu­ca­sivahi éti: “Vaipa tatuparaca ema achane eta máimica­ta­siraya ema maiya ésupa esu maena”. Tasapihapa, ichape ticapi­cahuhi eyehe eta eyehe­repiana. Étasera eta mavanairipi ema Viya, vaipa epicau­chahini.
MAT 15:7 ¡Éti ecaijarehi apimirana! Tatupi­ruvahi eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya, téchaji­siahehi éti eta te Sagrada Escritura.
MAT 15:8 Ánipa macahe: “Ena nani achaneana, tétsera­ji­ca­nuanahi te najaca; váhisera táetupi­ca­vahíni te nasamureana. Téneucha­vanahi eta nuyehe, tamapu­ru­ji­hisera eta náeneuchi­ravahi. Nacaera­ji­ca­hivare eta nuvanai­ripiana; tasapihapa náimica­pi­cauchahi eta nayehe­repiana táuchurechucha te napane­reruana ena náchuca­na­veánaini” macahepa ema Viya.
MAT 15:10 Tásiha, máichuha­vacapa ema Jesús ena achaneana. Ánipa máicha: —Nuvaraha esamanu yátupina, apaesa ácaicutiara.
MAT 15:11 Tájina máeperajina eta viáchanevana te vinicapuca eta vimaca­si­pa­va­hui­ra­nu­mahini. Jácani tasiapa­quenehi te vijaca, tájina tamaepe­ra­ji­ca­ha­vihini. Vahi étapa­racaina. Étasera eta evaina­ra­jivana táuchurea­napuca te ejaca, étapa eta evaina­ra­ji­pa­ne­re­ruanahi, jéhevare éta timaepe­ra­ji­cahehi —máichapa.
MAT 15:12 Tacahe, viti mayeheana apóstoleana vémeña­havapa eta mayehe. Vimetacapa: —Ena nani fariséoana tisemanahi taicha eta juca píchira­vacahi —víchapa.
MAT 15:13 Émasera máichahavipa: —Ena nani nacutihi eta ejare, vaipa émaimahi máechahini ema Tata Nucaiyaquene. Ticave­pu­ri­ca­sia­na­ya­resera éna.
MAT 15:14 Ésami­ri­cachucha. Vahi ecuimi­siapava nayehe, taicha éna, púchuquianahi tayehe eta juca nímitu­rapiana. Ena púchuquiana, te tichuru­ca­ca­napuca, tiáquipai­ca­ca­na­yarehi táicha vahi náimahahini eta nayani­ha­yarehi —máichapa.
MAT 15:15 Tásiha, ema Pedro mayase­recapa: —Picata­ji­cahavi pímitu­cahavi apaesa vímatie­queneha eta juca pímicu­tia­ra­chirahi eta táuchureanahi te vijaca —máichapa.
MAT 15:16 Ema Jesús máichaha­vi­varepa: —¿Éneri­chuvare éti mapane­re­ru­rehehi?
MAT 15:17 ¿Váhipuca ácaicu­tia­rahíni eta juca? Tamutu eta juca tasiapa­que­neanahi te vijaca vinica­sa­reanahi, tatupiru te viami. Tásiha, te tiúchucapa, apanapa eta táuchusihahi. Vahi timaepe­ra­ji­ca­ha­vimahi.
MAT 15:18 Étasera jácani táuchurehi te vijaca tásiha­quenehi te amahe eta visamure. Eta tamaurivahi eta náechaji­sirana ena achaneana, étara timaepe­ra­ji­ca­vacahi éna.
MAT 15:19 Táicha jácani táiñema­hi­que­neanahi panere­rucana, eta tásiha­que­neanahi te nasamureana. Ema achane mapane­rechahi maveha esu apana esena mayena ema apana achane. Esu esena supane­rechahi suveha ema apana achane suima esu apana esena. Ena amaperuana napane­rechahi eta natuhu­sivaya. Nácanivare, tipane­re­chanahi eta ticapa­recana, tiámerecana, tivayua­recana, téchajihiana.
MAT 15:20 Tamutu eta juca panere­rucana tamauri­queneana, te náichahi ena achaneana, éta timaepe­ra­jicahi éna. Étasera jácani nanica­queneana, tayana­pa­nepuca vahi náichahi eta nayeherepi eta nasipa­vau­chirava, vahi tamaepe­ra­ji­caimahi —máichahavipa.
MAT 15:21 Tacahe, tiámaha­vi­varepa ema Jesús te apana avasareana táunavahi eta departamento Siria, návasa ena apaecha­ji­ri­ruvana.
MAT 15:22 Ánaqui, ticapa­ya­ca­havipa esu esena. Supiara­capaipa eta supauchirahi ema Jesús. Ánipa sucahe: —Pájapanunu, tata. Píti yátupi­que­nevihi Cristo, ñivane­ruvihi eñi Viya, vicucha­pa­que­nevihi. Esu nuchicha ñávahácahi eñi éreana, tétávi­cavahi eta sucata­ji­vairahi. Picata­jicanu, tata, eta picana­ra­si­nanuini ésu nuchicha —suíchapa.
MAT 15:23 Émasera ema Jesús vahi majica­pahini. Tipaica­paichucha. Vipauchapa viti mayeheana apóstoleana, vimetacapa éma: —Tata, pévataca suyana esu suna esena apavasana tipiara­re­capahi te véquene —vicahepa.
MAT 15:24 Tásiha, ema Jesús máichahavipa: —Jéhevare eta epane­reruhi. Ema Tata tivane­canuhi nacarichu néchapa­ji­ri­cayare ena vijaneanana israelítana. Nacutihi éna eta uvesana máquenureana, taicha ticamu­nu­nuanahi eta nujanea­siraya —máichahavipa.
MAT 15:25 Ésusera esu esena tépuyucapa te mamirahu. Suíchapa: —¡Tátachicha, picata­ji­ca­nupaini, pímica­tacanu! ¡Picana­ra­si­nanuini esu nuchichasami! —suíchapa.
MAT 15:26 Ema Jesús majicapapa: —Nativa néchapa­ji­ri­ca­vacaya ena nujaneanana. Taicha vahi táuricahini ásapi­hahíni néchapa­ji­ri­ca­hehíni éti apava­sanana émeta­vi­cahíni ena nujaneanana —máichapa.
MAT 15:27 Esu esena sujicapapa: —Énehinehi tacahehi, tátachicha. Yátupihi vahi pijanea­na­nui­nahini. Pájapa­nu­nusera, picata­ji­ca­nu­chuchaini. Víti apanava vácasi­ñavahi eta piyehe eta vítáti­ji­vairaina —suíchapa.
MAT 15:28 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Páurevi piti nuchicha, ichape eta picasi­ña­vairahi eta nuyehe. Puiti títaucha­vayare eta piyasea­rapihi nuyehe. Nucana­ra­si­na­viyare esu pichicha —máichapa. Jéhesare enevanepa tinaracahi esu amaperu.
MAT 15:29 Tacahe, tiyana­varepa ema Jesús. Véhica­varepa víti apanava. Vichava­varepa te Galilea. Tásiha, vijuche­chau­si­cha­paipahi eta cáquiure, vicaijuheya eta te mávapahi apaquehe anuquerehi, te távihahi eta cérroana. Vinasi­panapa eta jena sácheana eta ánaqui.
MAT 15:30 Tacahe, nacahe­pai­pavare ena camuri­queneana achaneana te viávihahi víti. Námaque­ne­pa­nepahi ena nacaju­ma­queneana: ena masariana, énapa ena púchuquiana, énapa ena úpana, énapa ena túpupáiqueana.
MAT 15:31 Namutu ena nani nacaju­ma­queneana macana­ra­ca­va­ca­paipahi éma. Ichape­rinehi eta náramirahi ena achaneana eta náechaji­siraipa ena úpana, énapa ena túpupáiqueana tinara­ca­napaipa, tiúripaipa eta napaisira ena masariana. Tímairi­ri­ca­napaipa ena púchuquiana. Eta náurisa­mu­re­vapahi, nacuna­chapaipa ema Viya.
MAT 15:32 Tásiha, ema Jesús tíchuhavipa viti mayeheana apóstoleana. Máichahavipa: —Nujapa­nuvaca ena nani achaneana natiari­hi­que­neanahi ani, taicha mapana­ripahi sache puiti eta nacahehi eta viyehe. Tájina­hivare naviyahini nanica. Nujapa­nu­vacaicha névata­ca­va­cahini, machu náquipaicava te achene taicha eta náecuavana. Vájapanu eta náecuava, vénicavaca —máichahavipa.
MAT 15:33 Tásiha, víti vijicapapa: —¿Táviha­pucaini vítusia­vahini eta tinicacare eta te juca mávapahi vámahi? ¡Váhivare vítapa­ra­haimahi vénicavaca ena nani camuri­queneana achaneana! —víchapa.
MAT 15:34 Tacahe, ema Jesús tiyase­re­ca­havipa: —¿Áyanachaha eta pan eta iámaque­nea­napahi? Víti vijicapapa: —Jucarihi siéterine. Ánimu­ri­chi­cha­ri­ne­hivare eta jímachicha —vicahepa.
MAT 15:35 Tásiha, macava­nai­ripipa eta náejaha­pai­mu­ri­hahíni namutu te apaquehe.
MAT 15:36 Mavehapa eta siétequene pan, étapa eta jímana. Mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya. Tásiha, mayuve­tu­ca­vacapa, tíjara­ca­havipa víti. Tásiha, víti víjara­ca­vacapa ena camuri­queneana achaneana.
MAT 15:37 Tacahe, vimutu vinicahi, visatu­he­vacapa. Vicaema­cha­ri­cha­havare. Siétehi eta sáyeana táinicaruhi eta vémacha­rajiana.
MAT 15:38 Eta nasimu­tuvahi ena achaneana, cuatro mílqueneana ena ajairana. Natiari­hi­hivare ena esenana énapa ena amaperuana.
MAT 15:39 Te tamutupa eta juca, mavane­ca­vacapa ema Jesús ena achaneana nayanapa nachava te napenana. Tásiha, éma tiávacu­ha­varepa te pacure. Viyana­varepa. Vicaijuhe eta te avasare Magdalena.
MAT 16:1 Tacahe, ena apamuriana fariséoana énapa ena saducéoana napauchapa ema Jesús. Eta navarairahi náemeje­ca­pavacha éma, nayaseacapa máimere­cahini eta tiárami­careana, máimere­ca­vahini te yátupi­hipuca vanairucahi me Viya.
MAT 16:2 Émasera majicapapa: —Te cápere­hichicha, te ímahahi eta táitsirahi eta úcaji, éti ímijacha tímiya­na­vayare eta tiúriyare eta sácheana.
MAT 16:3 Te yáticarahi, te ímaha eta timapi­curume, títsitsimehi, ímijachahi tiquivayare. Éti, ímija­chavahi ímatie­queneha eta tapaisira eta anuma. ¡Tétavi­ca­va­hisera eta emasua­pa­ji­raivahi! Taicha éti ímija­chavahi religiósohe, ímija­cha­vavare ímatie­queneha eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya, váhisera ávara­hahini ímatie­queneha eta máimeruhehi ema Viya, te juca sácheana nucacha­ne­rahehi.
MAT 16:4 ¡Eti achaneana váinara­ji­queneana! Núti nímatihe. Vahi esuapa­nuimahi, te nímere­ca­pucaini eta tiáramicare. Tásiha, váhira étina tatuparaca ímahahini eta tiárami­careana. Ímaha­ya­resera eta tiáramicare tacutiyare eta máichava­que­nevahi ema víyarahaini profetaini Jonás —máichavacapa. Tásiha, majuni­ji­ca­vacapa, tiyanapa.
MAT 16:5 Tacahe, eta viánuesi­ra­varepa eta cáquiure, vipane­re­cha­paipahi eta vémiti­si­sirapa eta pan.
MAT 16:6 Ema Jesús máichahavipa: —Tímati­carehi eyehe eta levadura eta taparea­sirahi eta masa. Tacutirichu eta taparea­sirahi eta apimi­rai­ra­vacahi ena fariséoana énapa ena saducéoana. Échapavaicha tayehe, vahi ecuehica éna —macahepa.
MAT 16:7 Vítisera viti apóstoleana, eta véñama­vairahi, víchacacapa: —Tímica­ja­cha­havihi eta vémiti­si­sirahi eta pan. Eta tacahe, macahehi tayehe eta levadura —víchapa.
MAT 16:8 Éma tímatia­ca­havihi. Tásiha, máichahavipa: —¿Tájaha tacayema ecahe­cha­ji­ri­ruvahi eta vahi iámapahini eta pan? ¿Váhipuca ácasi­ñavahi eta nuyehe?
MAT 16:9 ¿Vuíchahacaru ácaicu­tiaraini? ¿Vuíchaha­hipuca ímatinu? ¿Váhivare échaini eta nucaeja­pa­sirahi eta cíncoquene pan nanica­quenehi ena cinco mílqueneana achaneana étapa eta náemacha­rajiana?
MAT 16:10 ¿Váhiva­repuca écha eta siétequene pan naniruhi ena cuatro mílqueneana achaneana étapa eta náemacha­rajiana?
MAT 16:11 Nímijachapa ecaicu­tia­ra­yarehi eta níchirahehi eta échapi­ra­vai­nahini eta nayehe levadura ena fariséoana énapa ena saducéoana. Váhira étainahini néchaji­si­hahíni eta levadura tayehe eta pan —máichahavipa.
MAT 16:12 Vipaenu­mavahi véchahi eta máichira­havihi éma eta véchapi­ra­vai­nahini vahi vicucuti ena fariséoana énapa ena saducéoana eta apimi­rai­ranahi.
MAT 16:13 Tacahe, te apanapa sache, viyana­varepa vipaica. Vicaijuhe eta te Cesarea máepiyaruhi ema rey Felipe. Te viánehipa, ema Jesús tiyase­re­ca­havipa: —¿Tájaha nacayema ena achaneana eta nuyehe nuti Manere­ji­runuhi ema Viya? ¿Nájahapuca náimija­chanuhi éna? —máichahavipa.
MAT 16:14 Vijicapapa víti: —Ena apamuriana náimija­chavihi ema Juan, tichavahi téchepucahi. Ena apamuriana tímija­cha­vianahi ema víyarahaini profeta Elías, téchepucahi éma. Ena apamuriana tímija­cha­via­na­hivare ema víyarahaini profeta Jeremías; émapuca ema apana profetaini antívuini, téchepucahi —vicahepa.
MAT 16:15 Ema Jesús tiápecha­ha­vivare tiyase­re­cahavi: —Étiyapa ¿nájaha ímija­chanuhi núti?
MAT 16:16 Ema Pedro majicapapa: —Pítira yátupi­que­nevihi Cristo, machicha­que­nevihi ema yátupi­quenehi Viya.
MAT 16:17 Ema Jesús majicapapa: —Piti Pedro, tétavi­cavahi eta pétupi­si­ravahi taicha manaca­sa­mu­re­ruvihi ema Tata Nucaiyaquene tiávihahi te anuma. Vahi étáinahini eta máimitu­ra­pi­nahíni piyehe mácani achane.
MAT 16:18 Núti apanavare nutupiruva numetacavi. Píti picaijarehi Pedro. Píti picutiyare eta mari, tétavi­ca­vayare eta pitumevaya. Namutu ena picuti­queneana eta pisuapi­ranuhi nútirahi yátupi­quenehi Cristo, énara nuchane­ra­nayare. Éna apanavare nacuti­yareva eta mari eta natume­vayare eta náehisi­ranuhi. Tájina vahi márata­haimahi macaete­mavaca ema Váinaraji.
MAT 16:19 Píti picatu­pa­ra­hayare eta llave tayehe eta anuma, apaesa nasiapa nácani pijaca­pa­que­nea­nayare píti —máichapa.
MAT 16:20 Tacahe, titupa­ra­ca­havipa muraca ema Jesús nacuija vicumetaca eta émairahi ema Cristo.
MAT 16:21 Tacahe, ema Jesús tépanavapa timeta­ca­havihi eta táichara­ca­vayare eta máepeni­rayare. Máichahavipa: —Nuti nucatu­pa­rahahi eta nuyani­ra­yarehi te Jerusalén. Ánaqui nucata­ji­va­yarehi ichape naicha ena tuparai­ru­cana, énapa ena aquenu­ca­ra­hana, énapa ena escribá­noana. Éna, tímica­pa­ca­nua­na­yareva. Mapana­ya­rei­chu­hisera sache nucaheyare eta népeni­rayare. Tásiha, nuchava­yarehi néchepuca —máichahavipa.
MAT 16:22 Tásiha, máiputsicapa mámahi ema Pedro ema Jesús. Ánaqui macajachapa, máijara­si­ravahi eta mapane­reruhi: —Núti vahi návara­hahini táitaucha­vahini nacapa­ca­vihini.
MAT 16:23 Tacahe, ema Jesús máichapa ema Pedro: —Piti téjeca­pavahi eta pipane­reruhi. Pínajica eta juca tamauri­que­neanahi. Pivara­hapuca pihapa­pi­cayare eta mapane­reruhi ema Viya. Eta juca pipane­reruhi tacuti eta mapane­re­ruanahi ema Satanás, énapa ena machanerana —máichapa.
MAT 16:24 Tásiha, máichaha­vi­varepa víti: —Nácani navaraha náehicanu, tacamunu náinajicava tamutu eta tihapa­pi­ri­cavaca eta náehisi­ranuhi. Nacara­va­hu­yareva eta nímitu­rapiana. Náijara­ca­vavare eta táimica­pa­siraina eta náehisi­ranuhi.
MAT 16:25 Nácanisera téñamanahi eta náitaresira, tiávami­ra­huanaya eta náehisiranu, énaji­vayare ticami­tie­que­ne­ha­vanaya eta náitaresira. Énasera nácani yátupi­quenehi tíjara­cavana téhicanuana, tayanapane táimica­pa­cai­nepuca eta náehisi­ranuhi, éna títuji­ca­va­nayare tiúchucu­ha­nayare eta náitare­si­ranaya.
MAT 16:26 Éneri­chuvare nácani tacaña­ma­ra­ruanahi eta nacaima­ha­que­néiraya te juca apaquehe, tájina náimaeque­ne­haimahi, taicha eta tacaeña­ma­ra­si­ra­vacahi tahapa­pi­ri­ca­vacahi tayehe eta náuchucui­ra­ya­rehini. Taicha vahi márata­haimahi mácani achane mavacha­chahini eta máurica­ca­revaya te apana vítaresira.
MAT 16:27 Taicha nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya nuchava­yarehi. Námainapaipa eta majaraiva ema Tata, nucacha­né­na­pai­pavare ena ángeleana. Te jena sácheyare, níjara­ca­va­cainapa eta náicuchianahi ena nuchanerana te tiúrihi eta nacaema­ta­nea­si­ranuhi, te jácani náemata­nea­na­pachuhi.
MAT 16:28 Nutupiruva numetacahe: Puítiripa éti, etiarihi enere­ji­ca­vayare vahi épena­va­némahi, ímaha­numaya eta nucatu­pa­ra­hairaya aquenu­ca­nui­rayare nuti Manere­ji­runuhi ema Viya —macahepa.
MAT 17:1 Tiuri, sáisipa sache eta vinasirahi ánaqui. Tacahe, tinaqui­ca­havipa ema Jesús. Nacarinehi máma ema Pedro, ema Jacobo émapa ema Juan. Tiyananapa eta te étana cerro anuque­hepana.
MAT 17:2 Eta ánaqui, náimahapa tihapa­mai­chavahi eta máimahi ema Jesús te namirahu éna. Eta mamira, tétavicava eta tajara­rasira tacuti eta sache. Eta mamuiriha, tétavicava eta tajanu­nu­me­sirahi, étapa eta tajapuvahi.
MAT 17:3 Tásiha, tiárami­ca­rea­na­varepa tímere­cavana ena apinana ajairana: ema víyarahaini Moisés émapa ema víyarahaini profetaini Elías. Téchaji­ri­ca­va­na­ripahi mayehe ema Jesús.
MAT 17:4 Tásiha, ema Pedro tímisia­pavapa téchajicapa. Ánipa macahe: —Tata Náquenu, tétavi­cavapa eta viúrica­careva eta viávihairahi eta áni. Tiúrihi­pucaini vépiya­re­cahini eta epena­hui­na­pa­chuhini. Pipena­hui­na­ri­chuhini píti, mapenainari­chu­hi­varéni ema Moisés, émapaini ema Elías —macahepa.
MAT 17:5 Tacahe, técheji­caichaha ema Pedro, tiárami­carepa eta úcaji táepacu­mu­rihahi éna. Tétavi­ca­va­hisera eta tajanu­nu­sirahi eta úcaji. Nasama­varepa eta mahu ema Viya tayehe eta úcaji. Ánipa macahe: —Ema maca, éma yátupi­quenehi nuchicha némuna­ru­quenehi. Tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi máicha. Éma esuapayti, mapenainari­chu­hi­varare —macahepa.
MAT 17:6 Eta nasamirahi ena vichamuriana, tipica­na­rinehi. Tépuyu­canapa titsiuca­pai­ri­canapa.
MAT 17:7 Tásiha, ema Jesús témeña­havapa eta nayehe. Máemama­si­ca­vacapa. Máichavacapa: —Échepuca, nuchicha­naveana. Vahi ecupica —máichapa.
MAT 17:8 Tacahe, te téchepu­canapa éna, nájina­ripahi éna apinana náimaha­que­neanahi. Macarinehi ema Jesús.
MAT 17:9 Te tichavanapa tayehe eta cerro, ema Jesús mameta­ca­vacapa vahi nacume­ta­ji­ri­cahini eta juca náimaha­quenehi. Tiámainucava te máechepu­capaini te máecari éma.
MAT 17:10 Tacahe, nayase­recapa ema Jesús: —Ena escribá­noana eta náimitu­rapihi, náechaji­sihahi eta machavi­rayare títareca ema víyarahaini Elías, tínapu­ca­yarehi eta máimere­si­ra­vayare piyehe piti Cristo. ¿Énapuca téjeca­pa­vanahi ena escribánoana? —náichapa.
MAT 17:11 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Yátupi ema víyarahaini Elías títeca­pa­yarehi, máetupi­ri­pa­na­yarehi tamutu.
MAT 17:12 Nútisera nutupiruva numetacahe: Títeca­ripahi ema Elías, váhisera náimatihini ena escribánoana. Váhivare najaca­pahini éma ena tuparai­ru­cana. Nacatia­nacahi nacapacahi éma. Ene nucaheyare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, ticatia­na­ca­nua­na­ya­rehiva, éneya­réi­chuvare ticapa­ca­nua­nayare —máichapa.
MAT 17:13 Tásiha, ena vichamuriana náechapa eta máechaji­si­hairahi ema Jesús ema Juan Tícacha­si­ri­ca­rahihi.
MAT 17:14 Tacahe, te tichavanapa éna tayehe eta viávihahi víti énapa ena achaneana, témeña­havapa ema émana achane mayehe ema Jesús. Tépuyucapa te mamirahu. Máichapa:
MAT 17:15 —Picata­jicanu, tata, pímica­tacanu. Picana­ra­si­nanuini ema maca nuchicha. Tétavi­cavahi eta macata­ji­vairahi. Tacaecha­ri­pairica te tanahaca eta majuma. Tatiarihi te táquipaica te une, téhepuca yucu.
MAT 17:16 Námari­pa­hinéni nayehe ena pímitureana, váhisera nárata­hahini nacana­ra­cahini éna —máichapa.
MAT 17:17 Ema Jesús máichahavipa: —¡Tétavicava emasua­pa­ji­rai­vavaca eti achaneana! ¡Cúvera­re­ca­cha­sicáini eta nucami­chi­ra­he­nahini! Iáma ani ema amaperu —máichapa.
MAT 17:18 Tacahe, ema Jesús, muraca eta máevata­sirahi ema éreana, máinajiacapa ema amaperu. Enevanepa tinara­ca­vanehi éma.
MAT 17:19 Tásiha, te táequenepa, víti víputsia­cavapa ema Jesús, viyase­recapa: —¿Tájahapuca tacayemahi eta vahi várata­hahini vicuchuca ema éreana mayehe ema amaperu? —víchapa.
MAT 17:20 Ema Jesús tijica­pa­havipa: —Eta tíchahi éti vuíchaha yátupi­nahini ácasi­ña­vahini me Viya. Nutupiruva numetacahe: Te yátupi­que­ne­nahini ácasi­ña­vahini mayehe éma, erata­ha­ya­rehini. Váhinéni tácame­sahini ichape­nahini eta ecasi­ña­vairahi. Tayana­pa­nepuca ánichi­chainaichu eta ecasi­ñai­ravahi, tacuti­hi­pucaini eta táquichicha eta mostaza, tamutu­rihini erataha. Étaripa eta jácani cerro ávara­hahini ecayejeca, erata­ha­yarehi. Te íchapuca: “Piyejecava eta te juca. Piyana ánaquipana”. Tásiha, tiyeje­ca­vahini éta. Jéhesare, tájina tacuca­je­ra­ra­jihini eyehe.
MAT 17:21 Étasera eta juca, muraca­panahi ema éreana ema tiávahácahi ema maca amaperu. Eta vicuchusira, tavaraha víchanu­mayare eta ayuna étapa eta viyujaraca —máichahavipa.
MAT 17:22 Tacahe, eta vipaisi­rapahi tayehe eta avasareana eta te táunavahi eta Galilea, tiápecha­ha­vi­varepa timeta­cahavi ema Jesús eta máepeni­ra­yarehi. Ánipa macahe: —Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, járaja­painapa eta sácheyare tíjara­re­ca­nuyare mácani achane nayehe ena ticatia­na­ca­nuanahi. Ticara­ta­ca­nua­nayare éna.
MAT 17:23 Ticapa­ca­nua­na­yareva. Néchepu­ca­ya­resera te mapana­que­nenapa sache —máichahavipa. Tacahe, eta visamirahi, ichape­rinehi eta véñami­ravahi víti.
MAT 17:24 Tacahe, te vítecapapa tayehe eta viávasa Capernaúm, natiarihihi ena ticobra­re­ca­rahiana eta impuesto tayehe eta Templo. Nárajapapa náechaji­panahi ema Pedro. Nayase­recapa: —¿Mavacha­chapuca ema eyehe máestro éti eta impuesto tayehe eta Templo? —náichapa.
MAT 17:25 Ema Pedro majicapapa: —Mavachacha —macahepa. Te visiapa­yarepa te peti, ema Jesús máechaji­ca­numapa ema Pedro. Ánipa macahe: —¿Tájaha picayema, piti Pedro, nájahasica tatupa­racahi navacha­chayare eta impuesto mavara­haquene ema mácani rey? ¿Énapuca ena machicha­queneana, énapuca ena machanerana? —máichapa.
MAT 17:26 Ema Pedro majicapapa: —Ena machanerana. Tásiha, ema Jesús macahepa: —Tiuri, viti machicha­havihi ema Viya. Vahi tatupa­ra­cahini vivacha­chahini víti eta juca impuesto.
MAT 17:27 Vinaqui­casera eta impuesto apaesa tacuija tacuca­ye­macare nayehe ena achaneana. Piyanayare pénica eta jima te cáquiure. Te piáquijiecapa eta pénirave, eta tínapuca jima tacara­tacaya eta pénirave, tatiari­hiyare eta plata te tajaca. Pivehainapa eta reale, tásiha tarata­hayare tavachacha eta nuyehe parte núti, étapa eta piyehe píti —máichapa.
MAT 18:1 Tacahe, te jena sácheanahi, viyase­recapa ema Jesús: —¿Nájahapuca ema ticapi­ca­hu­panaya viyehe víti te táitecapapa eta sache aquenu­ca­viraya? —vicanaqui­casera eta impuesto apaehepa.
MAT 18:2 Tacahe, máichuhapa ema Jesús ema émana amape­ruchicha, macatu­pihapa te vimirahu.
MAT 18:3 Máichahavipa: —Nutupiruva numetacahe: Ínaji­cayare eta ecasi­ña­va­vaisira. Echávayare ecutiyare ema maca amaperu, apaesa ítujicava esiapa ecachanenu tayehe eta néjasi­hayare.
MAT 18:4 Nácani navarahahi ticapi­ca­hu­pa­na­nayare te jena néjasi­hayare núti, tacamunu mánsuanayare. Vahi máitucaimahi tiácapauchava.
MAT 18:5 Tacutiquene nácani tijaca­pa­nayare ena amaperuana níchave­nénahi núti, ena nani yátupihi náimereca eta náemuna­si­ranuhi núti, taicha tímicu­ti­ji­ri­cavahi nútinahini najacapa.
MAT 18:6 Tacutiquene mácani tiáquipaicaya ema émana amaperu téhicanuhi, tiúripa­na­hi­pucaini máepenahini mativai­nahini éma. Váhiri­chu­pucaini macucai­cu­ñahini, taicha vahi macuaqui­pai­cahini ema amaperu tayehe eta pecatu.
MAT 18:7 Taicha muracayare eta náicuñayare nácani tímiaqui­pai­ca­nayare ena achaneana. Yátupi vahi téjiaca­vaimahi eta tímiaqui­paicaya ena achaneana tayehe eta pecatu. Ichapesera eta náicuñayare nácani ticata­pi­ra­vanahi eta náimiaqui­pai­sirahi ena achaneana tayehe eta pecatu.
MAT 18:8 Eta tacahe, te táimipe­ca­tu­ra­cha­hepuca eta evahu, étapuca eta ívapeana, tiúripana eyuchatica, iáquijica; apaesa vahi tacuimia­qui­paicahe tayehe eta pecatu. Tiúripana táejiacava eta iáquehe eta esiapi­rayare te anuma, váhisera tacumutuhi tasiapa te yucu eta iáquehe.
MAT 18:9 Étari­pavare eta iúquiha, te táimiaqui­pai­ca­hepuca tayehe eta pecatu, tavarairahi táimahayare eta tamauri­queneana tájipa­racana, tiúripana evecu­hau­quichava iáquijicaya. Taicha tiúripana eta ejaca­pa­carehi éti eta esiapiraya te anuma tayanapane táejiaca­vapuca eta iúquiha. Páurehe­sa­misera éti, te náepuju­qui­cha­hepuca te yucu infierno, tamutuyare eta iáquehe.
MAT 18:10 Vahi ecuepuru ena amaperuana. Numeta­ca­hevane: Nararihi ena ángeleana tijanea­ca­vacahi éna. Títupa­ji­jia­ca­vanahi eta nacatiu­chi­ra­vacahi ena amaperuana, máicha ema Viya.
MAT 18:11 Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, eta tímite­canuhi nucuchu­cu­hayare nácani tiávacu­hanahi táiñehiquene eta náitaresira.
MAT 18:12 Esama­nuchaha. Nímicu­ti­chi­na­heyare puiti. Matiarihi ema émana achane. Ticayehe eta cien uvesana. Te témiti­ye­chapuca eta étana, ema achane tiyana­yarehi matanuca eta táemitiaruhi. Eta máeñami­ravahi, manaqui­ca­yarepa eta apamuriana noventa y nueve te majanea­re­sihahi.
MAT 18:13 Te máichimavapa, tichavapa. Tétavicava eta máurisa­mu­re­va­paipahi eta mámira­paipahi eta táejiaruvahi.
MAT 18:14 Ene macahe ema Tata Ecaiyaquene éti, ema tiávihahi te anuma. Vahi mávara­hahini náemitia­cahini ena nani amaperuana.
MAT 18:15 Te tatiari­hipuca eta máejeca­pi­ravahi ema piparape eta piyehe, titupa­racavi piperdo­na­chayare. Tásiha, piconse­ja­chayare éma, píputsia­cayare éma eta pimetasira eta máejeca­pi­ravahi. Te tisuapavihi éma, tájinapa íchira­vaimahi. Tiúrinapa eta ítare­sirana.
MAT 18:16 Téhesera te vahi macusuapavi, pitanu­cayare apinanaina ena piyehea­nayare testigo apaesa tasuapa­carepa eta piconse­ja­ra­piyare.
MAT 18:17 Te vuíchaha macusuapavi, pimetacapa namutu ena pichamu­rianahi picatu­pihapa te namirahu. Téhesera te váhique­ne­chapuca macusuapahe, tímati­ca­réinapa éma eta mamasua­pa­ji­raivahi me Viya. Vaipa ecuimi­siapava mayehe, taicha eta mamasua­pa­ji­raivahi.
MAT 18:18 Nutupiruva numetacahe: Te ecuru­ji­cacahi, te ímahahi eta mamasua­pa­ji­raivahi, emeta­cayare éma vahi táepahahini eta mapecatura. Tanasi­richuhi. Émaripa ema Viya, máimara­racahi eta evarairahi etupirica éma. Téhesera te máeneucha­vapuca, emeta­cayare éma eta táepahai­raripa eta mapecatura. Ema Viya, tiúriripa eta máimaira.
MAT 18:19 Éneri­chuvare te etiari­hipuca éti te juca apaquehe apinahehi, mapana­he­hipuca ecuru­ji­cacahi te níjare núti, nutiari­hi­ya­re­chu­hivare núti te emuri. Tásiha, te étanaichuhi eta epane­reruhi, ticuti­cacahi eta eyase­serepi te mayehe ema Tata, éma tíjara­ca­heyare —máichahavipa.
MAT 18:21 Tásiha, ema Pedro mapauchapa, mayase­re­ca­yarehi ema Jesús. Ánipa macahe: —Tata, ¿áyahepuca tatuparaca nuperdo­nachaya ema nuparape, te máejecapava eta nuyehe? ¿Táuricapuca siéteheyare eta nuperdo­na­chi­rayare? —macahepa.
MAT 18:22 Ema Jesús majicapapa: —Vahi tácari­chuimahi siétehéi­na­ri­chuyare eta piperdo­na­chi­rayare. Tímiya­na­va­ya­rechucha eta piperdo­na­chi­ra­nayare. Vahi pitupa­chaimahi —máichapa.
MAT 18:23 Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya nucuti mácani rey rícoquenehi te mavarahahi máechayare eta nanteveana ena mamusurana.
MAT 18:24 Tásiha, námapaipahi ema tétavi­cavahi eta manteve. Tisinte­ve­panahi éma.
MAT 18:25 Tásiha, ema achane musu, tájina maviyahini mavacha­chi­hahini ema máquenuhi. Tacahe, ema rey macava­nai­ripipa macaija­ra­recasi, namutu esu mayena énapa ena machicha­naveana, étapa eta macaye­he­que­neanaini te mapena, apaesa mavacha­chahini apaesa­chi­chai­na­ri­nehini eta mantevehi.
MAT 18:26 Tásiha, ema achane musu tépuyucapa te mamirahu ema máquenu. Ánipa máicha: “Tátachicha, picata­ji­ca­nuhini. Picucha­panuini. Te nítuca­vapaini, nuvacha­chapaini tamutu eta nunteve piyehe” macahepa.
MAT 18:27 Jéhesare, ema máquenu majapanupa. Maperdo­nachapa tamutu eta mantevenihi. Macaiticapa.
MAT 18:28 Vuíchahasera táyerehini eta máuchusirahi, mácapa­jicapa ema apana achane ticantevehi eta mayehe. Macompa­ñe­roi­ni­hivare. Váhinéni camuri­nahini eta mantevehi. Macara­ta­cahisera, macobrachapa. Masema­racapa macapi­ti­nucapa. “Pivachachanu puítirichu” máichapa.
MAT 18:29 Ema achane ticantevehi tépuyucapa te mamirahu. Mayaseacapa: “Picata­jicanu, picucha­pa­nuchaha. Te nítucavapa, nuvacha­chavipa”.
MAT 18:30 Váhique­nesera maperdo­na­chahini. Máimica­siapapa te cárcel, mavarairahi mavacha­cha­va­ne­ya­rehini eta mantevehi.
MAT 18:31 Tacahe, te náimahapa ena apamuriana machamu­rianahi, ticati­rinehi te nasamure eta náimairahi ema nachamuri présuiraipahi. Tiyananapa nametacahi ema náquenu tamutu eta máichava­que­névahi ema nachamuri.
MAT 18:32 Tacahe, ema máquenuhi máimichuhapa ema tipresu­re­cainihi. Ichape eta masema­nevahi. Ánipa maicha: “¡Piti máepera­ji­tataji musu! Váiparinehi péchavahini eta nuperdo­na­chi­ravihi eta pinteve ichape­quenehi. Taicha eta piyasea­si­ranuhi, nuperdo­na­chavihi. Piúriháinehi pájapa­nuhini píti apanavare ema pichamu­suvahi, tácutihini eta nuperdo­na­chi­ravihi núti” máichapa ema rey. Tásiha, macava­nai­ripipa náicuñaca, étapa mavacha­cha­yarehi tamutu eta mantevehi.
MAT 18:35 Tacahe, ema Jesús te títapi­ricapa eta juca máimitu­rapiana, ánipa macahe: —Ene máichaheyare ema Tata Nucaiyaquene éti apanavare, te vahi ecuituca eperdonacha nácani epara­pe­naveana náejeca­pa­ru­vanahi eta eyehe —máichahavipa.
MAT 19:1 Te tamutupa eta juca máimitu­ra­pianahi ema Jesús, viúchucapa te Galilea. Viyanapa tayehe eta Judea. Viánuecapa eta cajacure Jordán te tinapaicahi te táuchusine eta sache.
MAT 19:2 Camuriana ena achaneana tiúruji­ca­vanahi. Ánaqui macana­ra­ca­pai­pavare ema Jesús ena nacaju­ma­queneana.
MAT 19:3 Tásiha, títeca­panapa ena apamuriana fariséoana. Napauchapa ema Jesús. Natanucahi eta tiviucha­yarehi éma. Ánipa naicha: —Vivaraha pimeta­cahavi ¿te táuricapuca máinajica ema achane esu mayena taicha jácani tájipa­racana? —náichapa.
MAT 19:4 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Németeaca vahi ácaicu­tiarahi eta échajicuira eta Sagrada Escritura. Te tépana­vainapa acane, ema Viya máijaracahi ema achane ésuna­ya­reichuhi esu mayenayare. Esu esena émana­ya­rei­chuvare ema suímayare.
MAT 19:5 Ani tacahe eta mavanairipi ema Viya: “Mácani amaperu achane ésupa esu mayenayare, te ticaimanapa, tatupa­ra­ca­vacahi típutsi­ca­va­na­yarehi eta napenana ena ticachichana. Énaji­vainapa títáti­ca­ca­nayare. Eta naveha­ca­cairahi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa étana­rinehi eta náqueheana” macahepa ema Viya.
MAT 19:6 Tacahe, tímicu­ti­ji­ri­ca­vainapa émanai­na­ri­chuhini te peti. Étanarichu eta napane­reruana. Vaipa táisapa­ca­rehini náinaji­ca­cahini. Eta tacahe, mácani máinajicahi esu mayena, éma máepuruhi eta juca mavanairipi ema Viya —máichavacapa.
MAT 19:7 Tásiha, ánivare nacahe: —¿Tájahasica tacayema eta mavanai­ripihi ema víyarahaini Moisés ticaepi­ya­yarehi eta ajureca suyehe esu esena eta máinaji­si­ra­yarehi ema suima? —náichapa.
MAT 19:8 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Ena iáchuca­na­veanaini, te jácani eta nasemirahi, náinajicapa ena nayenana. Ema víyarahaini Moisés máisapahi tínaji­cacana táichavenehi eta tájinairahi eta náimitu­ca­ca­re­vai­nahini, táetaviu­chirahi eta namura­ca­sa­mureva. Váhisera máuricahini ema Viya eta náinaji­ca­cahini.
MAT 19:9 Puiti nuvaraha numetacahe: Te máinaji­capuca esu mayena mácani achane, te tájinapuca suíchira­vai­nahini; tásiha, mavehapa esu apana esena, ticape­ca­tu­raipahi me Viya. Tacutiquene, mácani maveha­hipuca súcani esena máinajiruhi ema suima, ticape­ca­tu­rai­pavare éma, taicha ésu, matiari­hi­chahahi ema suímaquenehi —máichavacapa.
MAT 19:10 Tacahe, te víputsia­ca­va­varepa, viti mayeheana apóstole viyase­recapa ema Jesús: —Te énehipuca tacahehi eta juca, eta vivira viti ajairana esu esena, tiúripa­nai­chu­hipuca vahi vicutanuca esu esena —víchapa.
MAT 19:11 Ema Jesús máichaha­vi­varepa: —Vahi ámutu árataha ímatie­queneha eta juca. Narari­hisera tinere­ji­ca­va­na­yarehi náimatie­que­ne­hayare máicha ema Viya.
MAT 19:12 Nararihi ena ajairana vahi natanu­caimahi esu esena nayenai­nahini, taicha eta náquehe vahi táichuhahini esu esena. Narari­hivare ena ticave­cu­hianahi, navetijipa éna vaipa náeseni­caimahi esu esena. Narari­hivare ena apamuriana tinere­ji­ca­vanahi vahi natanu­cahini esu nayenai­nahini, navarairahi tacuija jácani tahapa­pi­cahini eta nacaema­ta­nea­siraya ema Viya. Ticuna­cha­ca­re­pa­nayare ena tirata­ha­nayare eta juca náijara­sirava yátupiquene nacaema­ta­neacaya ema Viya —máichahavipa.
MAT 19:13 Tacahe, ena achaneana námava­capaipa ena amuyana eta mayehe ema Jesús. Navarahahi máemama­ha­ca­va­ca­yarehi éna, mayuja­rau­cha­hi­varéni. Vítisera viti mayeheana apóstoleana vahi vísapahini. Vicaiche­paicapa ena tiámanapahi ena amuyana.
MAT 19:14 Ema Jesús máichahavipa: —Ésami­ri­cachucha ena amuyana, náitecaichaha eta nuyehe. Vahi ecucai­chepaica éna. Taicha ena nuchanerana nuti Cristo nacuti­yarehi ena nani amuyana eta nasuapa­jiraiva éna —máichahavipa.
MAT 19:15 Tásiha, máemama­ha­ca­vacapa ena amuyana, mayuja­rau­cha­vacapa. Te tamutupa, viyana­varepa te apana avasare.
MAT 19:16 Matiarihi ema achane amaperu rico. Mapauchapa ema Jesús. Mayase­recapa: —Tata maestro, piti piúriquene. ¿Tájaha­pucaini eta níchara­ca­vahíni eta nítuji­si­ravaina me Viya máichecua­ra­qui­ré­nahini eta nítaresira? —máichapa.
MAT 19:17 Ema Jesús majicapapa: —¿Tájaha tacayema pímija­rechanu “Piti piúriquene”? Mararihi ema Viya. Jéhevare éma, tétavi­cavahi eta máurivahi. Téhesera te pivara­hapuca pécha te apana vítaresira, pisuapayare eta vanairipiana —máichapa.
MAT 19:18 Mayase­re­ca­varepa ema achane: —¿Tájahasica eta vanairi­pianahi eta nusuapa­queneya? Majica­pavare ema Jesús: —Eta juca eta mavanai­ripiana ema Viya: Vahi picuca­pareca. Vahi picuveha esu esena apayena. Vahi picuamereca. Nacuija pépiyé­que­neruina.
MAT 19:19 Pipicau­chayare ena ticachi­chaviana. Pémuna­ca­yareva ema piparae­piyahi, tácuti eta pémuna­si­ravahi píti —máichapa.
MAT 19:20 Tacahe, ema achane majicapapa: —Tamutu eta juca nusuapahi nítauchahi. ¿Tájaha­se­rapuca eta jácani néjeque­rui­chahahi? —macahepa.
MAT 19:21 Ema Jesús majica­pavare: —Te pivaraha pítaucha tamutu, piyana píjara­recaya tamutu eta pímaha­queneana. Tásiha, píjara­ca­vacapa ena páureana. Jéhevare éta, pijaca­payare eta pímaha­que­neyare te anuma táitsivayare. Te tamutupa eta juca, píteca­vanepa péhicanu —máichapa.
MAT 19:22 Te masamapa ema achane eta juca macaye­ma­quenehi ema Jesús, ichape­rinehi eta mapane­re­re­sirahi, taicha mavayuchahi eta macaima­ha­que­nerahi. Macatie­que­ne­ha­rinehi tamutu. Tiyanapa tipane­re­re­capaipa.
MAT 19:23 Tacahe, ema Jesús máichahavipa viti mayeheana apóstole: —Nutupiruva numetacahe: Yátupi­quenehi máitujihi eta náijara­si­ra­vai­nahini eta náehisi­ra­nui­nahini ena rícoana eta nasiapi­rai­nahini te anuma.
MAT 19:24 Esama­nuchaha. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta vipera camello, máitujihi tánucu­hahini te támicuejehe eta parirapa. Ene nacahehi ena rícoana —macahepa.
MAT 19:25 Eta visamirahi viti, viáraminehi. Víchacacapa: —¡Tétavi­cavahi eta tamáitu­ji­ca­ca­revahi! ¡Nájina títuji­ca­vaimahi náuchucu­hahini!
MAT 19:26 Ema Jesús tímara­ra­ca­havipa. Tásiha, máichahavipa: —Nájina émanaina achane émaji­vai­nahíni ticuchu­cuhava. Émasera ema Viya, macarichu marataha ticuchu­cureca. Taicha tájina máemeje­ra­cha­que­né­nahini ema Viya. Tamutu marataha —máichapa.
MAT 19:27 Ema Pedro máichavarepa: —Vítisera, Tata, vinaquicahi tamutu eta vicaye­he­que­neanahi, vivarairahi véhicavi. ¿Tájahasica eta vímaha­quenéya? —máichapa.
MAT 19:28 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Nutupiruva numetacahe: Járaja­payare eta sáchevayare, tacaitsi­vai­rayare tamutu arairuya. Tásiha, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Tata néjacainapa te tajara­hi­quenehi trono. Tásiha, eti éhica­nuanahi éjacai­na­varepa tayehe eta dócequene trono. Ecava­nai­ri­pinapa nayehe ena dócemu­ri­queneana vijaneanana israelítana.
MAT 19:29 Tásiha, emutu eti enaqui­canahi eta epenana, ejuni­ji­ca­hivare ena ticachi­cha­heana, ena epara­pe­naveana, ena echicha­naveana, eta eyehe apaquehe, táichavenehi eta éhisi­ranuhi puiti, tiápaju­ca­vainapa camuri­pa­nayare ena ejanea­na­nayare étapa eta ímaha­que­neanaya. Éneri­chuvare táurivayare eta ítaresira máichecua­ra­qui­renapa.
MAT 19:30 Mavera­hesera eti etiari­hi­que­neanahi puiti, váhirichuhi ecapi­ca­huhini. Te jena sácheyare, ichape­pa­nainapa eta ecapi­ca­huiraya. Ena puiti ticapi­ca­huanahi, te táitauchavapa te jena sácheyare, énapa­vainapa téquene­ha­nayare.
MAT 20:1 Te jena sácheyare te níjara­ca­hénapa eta ícuchiyare eti nuchanerana, tacuti eta mavacha­chirahi ema émana achane ticayehe eta ichape quinta úvaquiji nayehe ena ticaema­ta­nea­rahiana. Ema maca mayatiruhi tipaica matanuca ena achaneana ticaema­ta­nea­na­yarehi mayehe. Tírere­ca­na­yarehi eta uva.
MAT 20:2 Te títucavapa ena ajairana, mameta­ca­vacapa eta mavacha­chi­ra­yarehi étana reale te sache. Tiúrihi eta mavacha­chi­ra­vacahi. Mavane­ca­vacapa tiyanana tayehe eta náirere­si­ha­yarehi.
MAT 20:3 Tásiha, macamu­nui­chahava ena apamuriana achane. Te las nuévepa sache, tiyana­varepa te plaza. Máimahai­nevare ena apamuriana ajairana máemata­ne­reanahi.
MAT 20:4 Máechajia­ca­varepa eta náirere­si­ra­yarehi. Mameta­ca­va­ca­varepa eta táuriva­yarehi eta mavacha­chi­ra­yarehi. Tiyana­na­varepa éna, tírere­canahi.
MAT 20:5 Te las dócepa sache, tiyana­varepa matanuca ena apamuriana. Títuca­vavare, máevata­mu­ri­havare tírere­ca­nayare. Te las trespa sache, tiápecha­vavare tiyana títuca­vavare ena apamuriana, éneri­chuvare tírere­ca­na­yarehi.
MAT 20:6 Te las cíncopa sache, tiyanavare tiúchucahi tayehe eta plaza. Títuca­vavare ena apamuriana ajairana máemata­ne­reanahi. Tásiha, máichavacapa: “¿Tájaha tacayema tájina émata­ne­nahini puiti jena sache?”
MAT 20:7 Éna najicapapa: “Nájina náechejia­ca­ha­vihini”. Tásiha, ema máichavacapa: “Eyana éti apanava írereca ánaqui te nuyehe quinta úvaquiji”. Mameta­ca­varepa eta táuriva­yarehi eta mavacha­chiraya.
MAT 20:8 Tacahe, te yátipa, mametacapa ema mayehe empleado máichuha­vacapa namutu, mavacha­cha­va­ca­yarepa. Mavarahahi náinapuca nacavacha ena náequene­re­ruanahi ticaema­taneana. Nasapihapa téquene­hanahi ticavachana ena náinapu­reanahi.
MAT 20:9 Tásiha, ena nasiapa­que­neanahi te las cíncopa sache, mavacha­cha­vacapa ema achane eta étape­vacahi eta reale, tacuti­richuhi eta navachahi ena ticaema­ta­neanahi tamutu sache. Énapa ena nasiapa­que­neanahi te las trespa sache, éneri­chuvare eta étapevaca reale eta navachahi.
MAT 20:10 Tacahe, te ticava­chanapa ena náinapu­reanahi tisiapana, náimahapa éna tacuti­richuhi eta navachanahi ena náequene­re­ru­que­neanahi.
MAT 20:11 Tásiha, tisemanapa mayehe ema náquenuhi.
MAT 20:12 Ánipa nacahe: “Ena nani náequene­re­ruanahi títecapana, vicuti­va­cha­va­caichuhi eta navachahi, étanai­ne­hinéni hora eta nacaema­ta­nerahi. Tacuti­ri­chu­hisera eta vivachahi viti vínapu­reanahi. Váhiquene táuricaimahi eta juca, taicha ichape­murihi eta vicami­chirahi víti eta táijureva muracaquene eta sache. Táurica vicachu­ri­ca­va­ca­ya­rehini éna eta navachahi” nacahepa.
MAT 20:13 Émasera ema náquenu majica­pa­vacapa: “Váhira nucaete­ma­hémahi éti. Énaripa ena náequene­re­ruanahi, váhivare nucaete­ma­va­caimahi. Tínunahi eta nuvacha­chi­rahehi étape­vacahi eta reale níjaracahe. Vahi ecusema.
MAT 20:14 Ésami­ri­ca­vachucha. Evehachucha eta juca evachahi.
MAT 20:15 Núti néchinava taicha nuyehe­richuhi eta plata. Nuvaraha ácuti­ca­cahini eta evachana emutu. ¿Éti ecapi­na­ru­nu­papuca eta núrivahi nayehe ena nani?” máichavacapa.
MAT 20:16 Ema Jesús macahe­varepa: —Ene nacaheyare te jena sácheyare, nácani náequene­re­ruanahi téhicanuana, éna nasapi­hayare tínapucana. Tásiha, nácani náinapu­reanahi, nasapi­hayare téquene­ha­na­yare —macahepa.
MAT 20:17 Tacahe, eta vipaisi­rapahi te achene te vicaijuhepa eta Jerusalén, típutsia­ca­havipa ema Jesús viti dócequeneana apóstoleana. Máichahavipa:
MAT 20:18 —Ímaha puiti, viyanai­napaipa vicaiju­heyare eta Jerusalén. Ánaqui nucaija­ra­re­ca­siyare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Ticara­ta­ca­nua­nainapa ena tuparai­ru­cana.
MAT 20:19 Tímica­pa­ca­nua­nayare taicha tíjara­re­ca­nua­nainapa nayehe ena suntaruana romanoana. Éna, nájina najapa­nu­quenéna. Ticaeca­hi­nua­nainapa. Téstaca­nua­na­yareva. Tétata­ca­nua­na­yareva te crusu. Tásihasera, te mapana­que­nenapa sache, néchepu­cainapa te nécari —máichahavipa.
MAT 20:20 Tásiha, témeña­havapa esu naena ena vichamuriana ema Jacobo émapa ema Juan, suámava­ca­paipahi éna. Tépuyucapa ésu te mamirahu ema Jesús, suyasea­ca­yarehi énainahini majupa­ha­nai­nahini ena suchicha­na­veanahi.
MAT 20:21 Éma mayase­recapa: —¿Tájahasica ecamunu, nuchicha? Ésu suíchapa: —Nuvaraha pácachanéni ena nuchicha­naveana tayehe eta péjasi­hayare picava­cu­reraya. Náejacahini te pichacaya, eñi éñina te pivaure, eñi apana te sapa —suíchapa.
MAT 20:22 Ema Jesús majica­pa­vacapa éna: —Éti, vahi ímati tájahapuca eta nátaji­vayare nácani nujupa­ha­nayare. ¿Erata­ha­ya­repuca ecamicha eta íchava­que­né­vayare ecata­ji­vai­rayare, ecuti­nu­ya­repuca eta nucami­chi­rayare núti? —máichapa. Éna najicapapa: —Virataha vicamicha —nacahepa.
MAT 20:23 Tásiha, máichapa: —Yátupi ichape eta ecata­ji­vairaya, vicuti­cacaya eta nacapa­si­ra­ha­viyare. Étapasera eta éjasi­rayare eta te nuchacaya, vaipa nútina necha nucaeja­ca­hehini. Ema Tata Nucaiyaquene, émahi tinere­ji­ca­yarehi ena nujupa­ha­nayare —máichapa.
MAT 20:24 Tacahe, eta visamirahi viti diésqueneana mayeheana apóstole, visemapa nayehe ena apinana.
MAT 20:25 Émasera ema Jesús máichahavipa. Ánipa macahe: —Écharichuhi éti ena aquenucana tayehe eta avasare, muraca eta nacava­nai­ripira. Énaripa ena tuparai­rucana, tétavi­cavahi tisuapa­ca­reanahi eta nacava­cu­rerahi.
MAT 20:26 Váhisera ecucahehi éti nayehe ena echamuriana. Mácani tímere­cavahi ticapi­ca­hupana, tacamunuhi máitati­va­cayare ena apamuriana.
MAT 20:27 Te etiari­hi­va­repuca eti evarahahi ínapuca, tacamunuhi ímere­cavaya navana­ra­he­yarehi ena echamuriana.
MAT 20:28 Ecuti­nuyare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Vahi étaina tímitecanu nucaita­ti­ca­sihini. Nútiyarehi nítatihe. Éneri­chuvare níjara­ca­va­yarehi nímica­pacava íchave­ne­que­nea­nainahi éti camuri­que­neanaya nucuchu­cu­reanaya —máichahavipa.
MAT 20:29 Tacahe, te vijuni­ji­ca­varepa eta avasare Jericó, camuria­na­hivare ena achaneana ticava­sanahi tayehe, téhica­ha­vianahi.
MAT 20:30 Natiarihi ena apinana ajairana púchuquiana. Téjacanahi te achene­chacaya. Te nasamapa ema Jesús eta mánucui­rapahi, tipiara­re­canapa. Ánipa nacahe: —¡Tátachicha! ¡Pítique­neripa yátupi­que­névihi Cristo! ¡Picata­ji­ca­ha­vipaini pájapa­nuhavi!
MAT 20:31 Natiari­hisera ena achaneana vahi náuricahini eta napiara­sirahi ena púchuquiana. Navarahapa nacama­tinaca. Énasera napiara­caichucha: —¡Tátachicha! ¡Pítique­neripa yátupi­quenévi Cristo! ¡Picata­ji­ca­ha­vipaini pájapa­nuhavi! —nacahepa.
MAT 20:32 Tacahe, ema Jesús eta masami­ra­vacahi, titupihapa. Máichuha­vacapa ena púchuquiana. Mayase­recapa tájaha­hipuca navarahahi.
MAT 20:33 Éna najicapapa: —Tátachicha, vivaraha pípuhau­qui­cha­havini apaesa vímairi­ri­capaini —nacahepa.
MAT 20:34 Tacahe, ema Jesús majapa­nu­va­cainehi. Máemama­hau­qui­cha­vacapa. Eneva­ne­rinehi tímairi­ricana. Tásiha, téhica­ha­vianapa.
MAT 21:1 Tacahe, te apanapa semana, viyanapa vicaijuhe te Jerusalén. Vétava­jicapa tayehe eta avasa­rechicha Betfagé te tachacaya eta cerro ticaijarehi Olivoquiji. Ánaqui ema Jesús mavanecapa ena apinana vichamuriana.
MAT 21:2 Ánipa maicha: —Eyanayare tayehe eta te jena avasa­rechicha Betfagé. Ánaqui ímahayare ticaitihahi eta esena burrico, étapa eta tachicha te tachacaya. Eveja­pua­cayare iámina­nuyare eta áni.
MAT 21:3 Te natiari­hi­napuca náeñama, emeta­cayare eta nucamu­nuirahi núti. Vahi táyeréimahi vímicha­va­va­neyare —máichavacapa.
MAT 21:4 Eta juca tamutuhi títaucha­vapahi eta májucha­quenehi ema mácani víyarahaini profeta.
MAT 21:5 Ani tacahehi: “Emétaca ena achaneana ticava­sanahi te Jerusalén, apaesa natsecava eta najaca­pi­rayare ema nayeheyare Rey. Eméta­cayare vahi nacupica, taicha tétavi­ca­vapahi eta mamansu­vapahi, étapa eta máurivahi. Mámapahi eta iúrita­re­si­rayare. Tímati­ca­re­ya­repahi ema, taicha ticape­rayare eta burricuchicha” tacahehi eta Sagrada Escritura.
MAT 21:6 Tacahe, ena vanairu­canahi náitauchahi eta navanahi mayehe ema Jesús.
MAT 21:7 Námapaipahi eta burricochicha étapa eta tachicha. Nanaca­mae­quechapa eta náepacuhana. Tásiha, ticaperapa ema Jesús.
MAT 21:8 Camuriana ena achaneana tiácapanahi náepaca­pai­capaipa eta namuirihana. Ena apamuriana navehapa eta tapacaji eta cáchipaca. Nanacavare te mayani­ha­yarehi éma.
MAT 21:9 Ena apamuriana tínapu­mi­rau­cha­napahi énapa ena téquene­ha­napahi tipiara­ca­napaipa: —Yare, Tata. Píti yátupi­que­nevihi Cristo réyvihi viyehe viti israelítana. Ichape eta vicuna­chi­ravihi píti. ¡Vanairu­ca­que­nevihi me Viya! ¡Asulupaya me Viya te anuma! ¡Viva ema Viáquenu! ¡Viva! —nacahepa.
MAT 21:10 Tiúchuchu­ji­canapa ena achaneana te Jerusalén. Ichape eta náramirahi ema Jesús eta máiteca­pirahi. Tiyase­re­ji­ri­ca­ca­napaipa: —¿Nájaha ema maca achane?
MAT 21:11 Ena apamuriana najicapapa: —Émara ema profeta ticaijare Jesús, ticavasa te Nazaret te tinapaica te Galilea —nacahepa.
MAT 21:12 Tacahe, te apanapa sache, tiyanapa tisiapa ema Jesús tayehe eta te Templo. Máimaha­rinehi ena achaneana tíjara­re­canahi eta sárareana, cáyureana. Ena apamuriana ena tivacha­re­canahi. Natiari­hivare ena títsiri­pe­re­ca­rahiana eta naplataneana ena apava­sanana. Máichavacapa: —Ema Tata Nucaiyaquene, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi te Sagrada Escritura: “Eta nupena tacarichu táicuchihi eta nayuja­ra­si­rareya ena achaneana” macahepa. Étisera eti tiámerahiana, ecasia­pavapa eta te juca. Emaepe­ra­jicapa eta tacapi­ca­huirahi. ¡Eyana iúchuca­tataji! —máichavacapa. Tásiha, macuchu­chu­ji­ca­vacapa namutu. Máequehe­pui­chi­na­vacapa eta namesarana étapa eta nasiyana.
MAT 21:14 Eta mávihairahi te Templo ema Jesús, napauchapa ena púchuquiana énapa ena masariana. Tásiha, éma macana­ra­ca­va­ca­paipahi.
MAT 21:15 Tacahe, ena amaperuana tipiara­re­canahi eta nacuna­chirahi éma, ánipa nacahe: “Pítiquenehi yátupi­que­nevihi Cristo manere­ji­ruvihi ema Viya” nacahepa. Énasera ena tuparai­rucana énapa ena escribánoana vaipa náuricahini eta náimairahi tamutu eta juca. Tisemanapa.
MAT 21:16 Náurujiacapa. Navarahapa nacaichepaica eta máichaque­neanahi. Tásiha, náichapa éma: —¿Tájaha tacayema písapa tipiara­recana ena nani amaperuana? ¿Váhiyapa picama­ti­na­ca­va­capaini? —náichapa. Ema Jesús majica­pa­vacapa: —¿Tájahasica táichavahi eta juca najirairahi? ¿Váhipuca échajicuha eta Sagrada Escritura eta táechaji­si­hairahi eta juca najirasahi ena nani amaperuana? Ani tacahehi: “Piti, Tata, pinaca­sa­mu­re­cha­vacahi ena amaperuana eta máejera­re­ra­yarehi naicha eta najirai­rayare eta táurinaquene alabanza” —máichavacapa.
MAT 21:17 Te títapi­ricapa eta majica­pi­ra­vacahi, majuni­ji­ca­vacapa. Tiyanapa eta te avasa­rechicha Betania, étapa máimasinehi. Véhica­pai­chu­hisera víti.
MAT 21:18 Te apanapa sache, te yática­ra­hichicha, tiyana­varepa ema Jesús tayehe eta Jerusalén. Véhica­pai­chu­hivare víti apanava. Eta vipaisi­rapahi, técuha­sa­murepa éma.
MAT 21:19 Máimahapa eta yucuqui ticaijare higo te achene­chacaya. Tiyanapa mapauchahi. Tájinasera táhinahini. Tapaca­jia­nachucha. Tásiha, máichapa ema Jesús eta higo: —¡Pépiyainapa píti eta máhiri­que­re­viyare! —máichapa. Eta macaherahi, enevanepa tijiyujipa eta tapacajiana.
MAT 21:20 Eta vímairahi víti, viáraminehi ichape. Viyase­recapa ema Jesús: —¿Tájaha táichara­ra­cavahi eta táijahú­chi­ravahi tiájiqui eta higo? —vicahepa.
MAT 21:21 Ema Jesús tijica­pa­havipa: —Jéhesare nusama­carehi me Tata. Éti apana esama­ca­re­yareva, te yátupina eta ecasi­ña­vairahi me Viya. Tájina émaitu­caimahi. Erata­hayare ícha, ecutinuya eta níchaquenehi. Erata­ha­yareva ecayejeca eta cerro te apachacaya.
MAT 21:22 Tamutu jácani eyase­se­re­piyare eta mayehe ema Viya te eyuja­ra­sirana, ecaija­ra­ca­siyare te yátupina eta ecasi­ña­vairahi me Viya —máichahavipa.
MAT 21:23 Tacahe, visiapa­varepa tayehe eta te Templo. Ema Jesús, tímitu­re­ca­varepa nayehe ena achaneana. Tacahe, napauchapa ena tuparai­ru­ca­nahi. Natiari­hi­hivare ena tinere­ji­ca­vanahi ena aquenu­ca­ra­hana. Ánipa nacahe: —Píti, vahi vitupa­ra­ru­vi­nahini víti eta píchira eta júcana. ¿Nájahasica tímitu­cavihi? ¿Nájaha titupa­ra­cavihi eta juca píchaqueneana? —náichapa.
MAT 21:24 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Núti apanavare nuvaraha nuyase­recahe. Ejica­pa­nu­ya­resera apaesa numetacahe eta nucatu­pa­ra­hairahi eta níchirahi eta júcana.
MAT 21:25 ¿Nájahapuca tivanecahi ema Juan eta máitesirahi máicacha­si­ri­sirahi? ¿Émapuca ema Viya tivanecahi, émaji­vapuca eta máitesirahi? —máichavacapa.
MAT 21:26 Váhisera náiturue­que­ne­hahini eta najica­pi­ra­yarehi. Tiácapae­ma­ji­ri­ca­canapa. Ánipa nacahe: —¿Tájahasica vicaye­mayare eta vijica­pi­rayare ema maca? Te vémuna­hacava vícha: “Mavaneruhi ema Viya”, éma macahé­na­papuca: “Tásiha, ¿váhiyapa esuapahini éma?” Téhesera vácahepuca: “Émaji­vaichucha eta máitesirahi”, ticauya­ya­ca­reripa titupi­si­ca­haviana eta te márijahiana ena achaneana, taicha namutuhi náimijachahi ema Juan profeta­quenehi yátupiquene, mavaneruhi ema Viya —téchaji­ri­ca­canapa.
MAT 21:27 Tásiha, náichapa ema Jesús: —Vahi vecha víti —nacahepa. Tacahe, máichavacapa éma: —Éneri­chuvare núti, vahi numeta­ca­hémahi nájahapuca ema titupa­ra­canuhi.
MAT 21:28 Nuvara­hasera nímicu­tia­ra­chi­na­heyare. Nararihi ena apinana ticapa­ra­pe­cacana. Ticava­nahipa ema émana mayehe ema naiya. Ánipa máicha: “Nuchicha, piyana picaematane puiti jena sache. Pírerecaya eta uva” máichapa.
MAT 21:29 Ema machicha majicapapa: “Vahi nuvaraha nucaematane puiti juca sache”. Te tiyerepa, tiyana­panéni ticaema­tanehi.
MAT 21:30 Tásiha, ema naiya mavane­ca­varepa ema émana machicha, mayanahini macaema­ta­nehini éma apanavare. Tásiha, ema amaperu majicapapa: “Tiuri, nuyanayare” macahepa. Váhinéni mayanahini.
MAT 21:31 Puiti nuyase­re­ca­heyare: ¿Nájaha ema tisuapa­ji­rahihi mayehe ema maiya? —máichavacapa ema Jesús. Éna najicapapa: —Ema tínapuca, éma tisuapa­ji­rahihi. Tásiha, ema Jesús máichavacapa: —Nutupiruva numetacahe puiti. Nasapi­hayare ticachu­ri­ca­hea­nayare tisiapana te anuma ena túhusia­nainihi énapa ena tisipe­ca­tu­ra­ra­hia­nai­nihi. Éti vahi esiapaimahi.
MAT 21:32 Taicha vahi esuapahini eta máimitu­rapiana ema Juan Tícacha­si­ri­ca­rahini, váhivare ávara­hahini étupi­ri­ca­vahini eta ítare­sirana. Narari­hisera ena tisipe­ca­tu­ra­ra­hiana, ichape eta nasuapirahi. Étisera, tétavicava eta emasua­pa­jiraiva, tayanapane ímahahi masuapa­ca­revahi éma —máichavacapa.
MAT 21:33 Ema Jesús máichavarepa: —Esamanu eta juca apana nímitu­rapiya. Nímicu­ti­chi­na­heyare. Matiarihi ema achane. Ticaevaruhi camuri eta uva te máesane. Manaruchapa eta masucure. Máepiya­ca­varepa eta nacati­ca­re­si­hayare eta tachi eta uva. Máepiya­cavare eta torre, nápani­hayare eta najanea­si­rayare eta máevaru. Tásiha, máijaracapa ena achaneana, pártirá­rioa­na­yarehi. Tásiha, tiyanapa ema achane te apana avasare.
MAT 21:34 Tacahe, te títecapapa eta caje tayairahi eta uva, máimiva­ne­recapa ena mamusurana nayasea­pa­na­va­ca­yarehi ena pártirá­rioanahi eta tatuca­cha­que­ne­yarehi éma.
MAT 21:35 Énasera ena pártirá­rioanahi tisemau­cha­va­na­richucha. Nacara­ta­ca­vacapa, náehapa ena vanairucana. Nacapacapa ema émana. Ema apana nayuca­racapa te márijahiana.
MAT 21:36 Tásiha, ema achane máimiva­ne­re­ca­varepa ena apamuriana. Camuri­pa­nanapa. Váhique­nesera náijara­cahini, náehava­ca­varepa. Nacapa­ca­vacapa ena apamuriana.
MAT 21:37 Tacahe, émaja­ca­ruvapa máevataca ema machicha. Máimija­chaipahi émapa­pucaini napicau­chahini.
MAT 21:38 Te náimahapa ema machicha ema ticayehe eta úvaquiji, ánipa nacahe: “Émaina­papuca ticaye­heyare ema maca. Yare, vicapaca apaesa tánasipa viyehe tamutu. Tájina máichara­ca­ha­vimahi ema achané­navaji”.
MAT 21:39 Tacahe, nacara­tacapa ema machicha, nacuchucapa eta tayehe eta isaniti, nacapacapa.
MAT 21:40 Puiti, nuyase­re­ca­heyare: ¿Tájahapuca máichara­ca­vayare ema ticayehe eta úvaquiji ena pártirá­rioanahi máurirahana? —macahepa ema Jesús.
MAT 21:41 Éna najicapapa: —Éma tisemainapa. Vaipa májapa­nu­va­caimahi. Macapa­pa­na­va­ca­yarepa ena pártirá­rioa­nainihi. Máijara­cainapa ena apamuriana pártirá­rioa­na­yareva, nácani tipicau­ra­hianahi, náijara­cahini eta mayehe parte —náichapa.
MAT 21:42 Tásiha, ema Jesús máichavacapa: —Jehe tiúrihi eta ejica­pi­ranuhi. Nuvara­hasera epane­re­chi­na­vapaini eta tacayemahi eta Sagrada Escritura, apaesa ácaicutiara éti. Ani tacahehi: “Ena tépiya­re­ca­rahiana eta Templo, tasapiha náepuruhi eta mari táicuchihi tatumea­rayare eta peti, taicha vahi náimatihini. Émasera ema Viya macaite­capahi eta te táicuchihi eta tatupa­rahahi. Tacapi­ca­hu­quenehi puiti. Táitusiava, tétavi­cavahi eta vicuna­chirahi víti ema Viya” tacahehi eta Sagrada Escritura. Nuvaraha ecaicu­tiaraya.
MAT 21:43 Puiti numetacahe: Táichavenehi eta emasua­pa­ji­raivahi, vaipa étipa­ra­caimahi tayehe eta mavanairipi ema Viya. Ena tisuapa­ji­ra­hianahi, éna ticava­cu­rea­nayare te jena sácheyare. Énainapa téchanayare eta vanairipiana.
MAT 21:44 Puiti, núti nucutihi eta ichape mari náepuru­quenehi. Eti épuru­nuanahi, iáquipai­ca­vayare évetu­tu­ji­cayare. Tichima­ra­ca­henapa eta muraca ecuñaraqui taicha eta emava­ra­hairahi éhicanu —máichavacapa.
MAT 21:45 Étasera eta nasamirahi ena tuparai­rucana énapa ena fariséoana, tisema­na­rinehi taicha tímatia­ca­vanapa eta énairahi tayuna­cavaca eta máimicu­ti­chi­ra­vacahi ema Jesús.
MAT 21:46 Navarahapa nacara­ta­ca­ya­rehíni. Tipica­ca­va­na­chu­chasera nayehe ena achaneana taicha namutu nacunachahi ema Jesús eta émairahi vanairuca me Viya.
MAT 22:1 Ema Jesús máimitu­cavare ena achaneana eta apana máimicu­ti­chaquene. Ánipa macahe:
MAT 22:2 —Ema Viya, macutihi mácani rey te máimiye­na­chayare ema machicha, máichayarehi eta ichape piesta.
MAT 22:3 Mavanecapa ena mavanarana náichuha­pa­navaca ena machima­ranaya. Váhisera návara­hahini nayanahini éna.
MAT 22:4 Tásiha, ema rey máevata­cavare ena apamuriana mavanarana. Ánipa máichavaca: “Eyanavare étipava ímita­ta­ji­ri­cavaca ena níchuha­que­neanahi, náiteca­vanepa. Nucapa­re­ca­ripahi eta vaca nirureyare nésina­ruanahi. Tiúrinapa tamutu eta juca tinicacare. Énanecha nucuchapahi náiteca­vanepa” macahepa.
MAT 22:5 Énasera ena máichuha­que­neanahi vahi nasuapahini. Nájina nayanahini. Ema émana tiyanapa te máesane. Ema apana máimahapana eta mayehe tienda.
MAT 22:6 Ena apamuriana nacara­tacapa ena vanairu­ca­nainihi, náehavacapa, nacapa­ca­vacapa.
MAT 22:7 Tacahe, te máechapa ema rey, tisemapa. Mavanecapa ena masuntaruana nacapa­pa­navaca ena ticapa­hianahi. Náijuchavare eta tamutu eta napenanaini.
MAT 22:8 Tásiha, máichava­ca­varepa ena apamuriana mavana­ranahi: “Tiúripa tamutu eta juca tinica­careana. Váipasera nuvaraha náiteca ena náinapu­reanahi níchuha­que­nea­nainihi.
MAT 22:9 Eyana te tamutu cálleana. Íchuha­va­cayare namutu nácani ecainu­na­que­nea­nayare” máichavacapa.
MAT 22:10 Tacahe, ena mavana­ranahi tiyananapa, náchehu­pa­ne­vacapa. Nacuru­ji­ca­vacapa namutu nácani nacainu­na­que­nea­napahi: nácani achaneana tiúriana énapa ena súnsusu­rujiana. Camurianahi. Tínica­na­rinehi eta te táviha­yarehi eta piesta.
MAT 22:11 Tacahe, ema rey tisiapapa, máimaha­yarehi ena machima­ranahi. Máimahapa ema émana achane ema matiari­hi­quenehi vahi manacahini eta namuirihasa te ticaichu­hasiana.
MAT 22:12 Tacahe, máichapa: “Ajaira, ¿tájaha tacayema vahi pinacahini eta múiriare níjara­ru­heanahi tayehe­yarehi puiti juca piéstayarehi?” Émasera ema achane vahi majica­pahini.
MAT 22:13 Tacahe, ema rey mavane­ca­vacapa ena mavanarana: “Eveha ema maca. Ítijivaucha, ítiápe­chavare. Íyara­cu­hapana te timapicu tayehe eta máiyauchia­vayare macapi­ti­quia­he­chia­vayare” macahepa ema rey.
MAT 22:14 Ema Jesús máichavarepa: —Numetacahe puiti: Camurianahi ena níchuha­que­nea­na­paipahi. Ánimu­ria­na­ri­chusera ena títaura­hia­nayare —macahepa ema Jesús.
MAT 22:15 Tacahe, eta nasamirahi ena fariséoana, tisema­na­rinehi. Tiyananapa ticuru­ji­ca­canapa, navarahaipa náemeje­ca­pa­va­cha­yarehi apaesa étaina­hi­pucaini taviuchahini ema Jesús.
MAT 22:16 Tacahe, navanecapa ena nachamuriana énapa ena políti­coana. Nayase­re­panahi ema Jesús. Te náiteca­pauchapa, ánipa nacahe: —Tata maestro, vímatihi eta tatupi­ru­vairahi táurivahi eta juca pímitu­ra­pianahi. Yátupihi eta pímitu­si­ra­vacahi eta táurinaquene achene ticaijuhe me Viya. Váhivare pipica­ca­ra­ca­vahini eta péchaji­si­hairahi eta náichava­que­né­vanahi nácani achaneana, tayana­panehi aquenucahi.
MAT 22:17 Vivara­ha­hisera viyase­re­ca­viyare eta pipane­reruhi: ¿Táurica­hipuca vivachacha eta viyasehana impuesto mayehe ema Presidente Emperador romano? Taicha víti, machane­ra­havihi ema Viya, ¿masi? —náichapa.
MAT 22:18 Émasera ema Jesús máimatia­ca­vacapa eta tamauri­vapahi eta napane­reruana. Tacahe, máichavacapa: —¡Apimi­ra­he­tataji! ¿Tájaha tacayema evaraha ímiaqui­paicanu?
MAT 22:19 Nímahaseji, iáminanu étapena eta reale —máichavacapa.
MAT 22:20 Eta náijara­sirapa, éma máichavacapa: —¿Nájaha ticaijare eta juca? ¿Nájahavare ticava­simahi eta juca mirare eta te juca reale? —máichavacapa.
MAT 22:21 Éna najicapapa: —Mayehe ema Presidente Emperador —náichapa. Tacahe, éma máichavacapa: —Tiuri, táuricahi íjaraca ema Presidente Emperador eta juca mayehe­richuhi éma. Tásiha, íjara­cavare ema Viya eta mayehe­ri­chu­hivare éma —máichavacapa.
MAT 22:22 Te nasamapa ema Jesús eta majica­pi­ra­vacahi, ichape­rinehi titsiri­ha­ca­vanahi. Náramipa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Tiyananapa tichavanahi.
MAT 22:23 Étarichu te jena sache, nacahe­paipahi ena saducéoana. Ena nani saducéoana, apana­hivare eta náimitu­rapiana. Éna, vahi nasuapa eta náechepu­si­rayare ena náepena­queneana. Tiyananapa náimaha­panahi ema Jesús. Natanucahi eta táetsera­ru­va­yarehi náicha. Ánipa nacahe:
MAT 22:24 —Tata maestro, ema víyarahaini Moisés, manaquicahi eta máechaji­ri­ruvahi eta viyehe: “Te máepenae­que­ne­ha­hipuca ema achane esu mayena, tásiha nájina­hipuca manaquie­que­ne­ru­vai­nahini machichai­nahini; te matiari­hi­hipuca mácani maparapehi, mavehayare esu machine­nae­quenéni, apaesa émainapuca macachicha eta suyehe, máitsivainahi ema maparapéni”.
MAT 22:25 Tacutiquene te juca vitaracu, natiari­hinihi ena siétequeneana ticapa­ra­pe­ji­ri­cacana. Tacahe, ema náechavimuri títauchavapa. Máepenáe­que­ne­ha­pasera esu mayena. Nájinahi machichai­nahini.
MAT 22:26 Tacahe, ema maparape máitauchavare esu machinenaini. Éneri­chu­va­resera máepenae­que­ne­havare, nájinavare máchichai­nahini. Ema émana maparape máitauchavare ésu. Éneri­chuvare máepenae­que­ne­havare. Namutupa ena siétequeneana navehahi ésu, tásihasera náepenae­que­ne­hapaipa, nájina émanai­nahini macachi­chahini eta suyehe.
MAT 22:27 Te táequenepa, tépenapa esu esenaini.
MAT 22:28 Tacahe puiti, te apana­papuca eta náitare­si­rayare ena nani, ¿nájahapuca ena siétequeneana ema yátupi­quenehi suímaquenehi esu esena, taicha ena siétequeneana namutuhi suímanarihi? —náichapa.
MAT 22:29 Tásiha, ema Jesús majica­pa­vacapa: —Éjecapava éti. ¿Tájaha tacayema vahi ácaicu­tia­rahini eta táimiturapi eta Sagrada Escritura? ¡Váhivare evara­hahini esuapahini eta tamutuirahi marataha ema Viya!
MAT 22:30 Ánaqui te apana náitare­siraya, vaipa nácamu­nuimahi esu esena. Énaripa ena esenana, váipavare nácamu­nuimahi ema ajaira. Nacutinapa ena ángeleana tiávihanahi te anuma eta namaepe­na­ca­cairahi.
MAT 22:31 Éti váhiva­repuca ácaicutiara eta yátupirahi eta vahi táepenahini eta náchanevana ena náepena­queneana. Váhipuca ácaicutiara eta máechaji­riruva ema Viya. Ani macahehi éma:
MAT 22:32 “Nútira yátupi­que­nenuhi Viya, macasi­ña­quenehi ema Abraham, ema Isaac émapa ema Jacobo” macahepa ema Viya. Nutupi­ruvahi numetacahe: Ema Viya, éma téchahi eta náitare­sirana ena téhicanahi, tayanapane tépena­naripa. Eta náchanevana, tímiya­na­va­richucha títareca te mamirahu. Éti, ichape eta éjeca­pi­ravahi —máichavacapa ema Jesús.
MAT 22:33 Tacahe, eta nasamirahi ema Jesús, ichape­rinehi eta náramirahi ena achaneana eta máimitu­rapihi.
MAT 22:34 Tacahe, ena fariséoana eta náimairahi macama­ti­na­si­ra­vacahi ema Jesús ena saducéoana, ticuru­ji­ca­canapa éna.
MAT 22:35 Tásiha, tiyananapa náemeje­ca­pa­va­cha­yarehi ema Jesús. Ema émana ticaina­pu­cavapa, máestrohi éma tayehe eta nayehe­repiana. Mayase­recapa éma:
MAT 22:36 —Tata maestro, nuvaraha pimeta­canuini ¿tájahapuca eta vanairipi tisuapa­ca­re­panahi tayehe eta mavanai­ripiana ema Viya? —macahepa.
MAT 22:37 Ema Jesús majicapapa: —Eta máechaji­riruva ema Viya te Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Yátupina eta émuna­si­ranuina nuti Iáquenu. Iúnaca te esamureana. Yátupina eta ecacha­ne­vai­ranuina núti. Epanerecha eta nímitu­rapiana tamutu sácheana, yátiana”. Étara eta juca eta vanairipi tisuapa­ca­re­panahi. Éta tativayare ítauchayare, tínapuca tayehe eta apamuri vanairipiana.
MAT 22:39 Eta apana táehiruhi eta juca, ánivare tacahe: “Pémuna­cayare ema piparae­piyahi, tácuti eta pémuna­si­ravahi píti”.
MAT 22:40 Eta juca apinaquene vanairipi, éta máehicahi ema víyarahaini Moisés tayehe eta apamuriana mavanai­ri­pianahi éma. Énaripa ena apamuriana profetana, étari­chuvare náehica­hivare éna tayehe eta náimitu­ra­pianahi.
MAT 22:41 Tacahe, eta náurujia­si­raichaha ena fariséoana te machacaya ema Jesús,
MAT 22:42 máichavacapa: —Puiti, nuvaraha nuyase­recahe eti: ¿Tájaha tacayema eta epane­reruana éti mayehe ema Cristo ema ecucha­pa­quenehi? ¿Tájaha eta ícutia­rayare eta ímati­ra­yarehi éma te máimere­cavapa? —máichavacapa. Éna najicapapa: —Vímatinapa éma taicha tiúchucayare mámarie­que­neyare ema víyaraháini rey David —nacahepa.
MAT 22:43 Majica­pa­varepa: —Yátupihi ema Cristo achane­quenehi eta máimahi taicha mámarie­que­ne­yarehi ema víyaraháini David. Nuvara­hasera epane­rechaya eta juca máechaji­ri­ruvahi ema David te májurehi Salmo, ani macahehi:
MAT 22:44 “Ema Viya máichapa ema Tata Náquenu Cristo: Yare, péjaca te nuvaure, eta picucha­pi­hayare eta nucaepu­yu­siraya te pimirahu ena ticatia­na­ca­vianahi” macahepa.
MAT 22:45 Ema David, eta máimija­re­chirahi ema Cristo “Tata Náquenu”, ¿tájahapuca eta macaye­ma­quenehi? Núti németeaca Víyahivare ema Cristo. ¿Tájaha íchahi éti? —máichavacapa.
MAT 22:46 Eta nasamirahi eta juca, nájina náijara­ca­vahini najica­pahini. Eta tacahe, nájinapa napatsi­ca­vahini nápechahini nayase­re­cahini.
MAT 23:1 Tacahe, ema Jesús máichavacapa ena achaneana vítipa viti máimitureana. Ánipa máichahavi:
MAT 23:2 —Ena escribá­noana énapa ena fariséoana tímija­chavana catupa­rahana eta navepai­si­ra­yarehi eta mavanai­ripiana ema Moisés.
MAT 23:3 Tacahe, éna esuapayare. Ítauchayare eta navanai­ripiana. Váhisera ecuehica eta nayehe­repiana taicha ena apapi­pi­jichucha eta napane­reruana.
MAT 23:4 Tacutiquene tipami­caheana ítauchaya eta camuri­queneana nayehe­repiana. Éti, tájina eta ejapa­nu­ca­rehíni nayehe. Nájinapa tirata­haimahi títaucha. Apanasica éna, vahi nárata­hahini náitauchahini tamutu.
MAT 23:5 Tímija­cha­vanahi tamutu náitaucha, navarairahi ticuna­cha­ca­rea­na­yarehi nayehe ena achaneana. Tisiña­va­vai­canahi eta nápaju­si­ravahi religiósoana. Nanacahi te nanahuana eta ajureca navejurehi eta te Sagrada Escritura. Tacutiquene eta nacamui­rihaira tísape­pea­ca­vanahi píncani­llanahi. Ticama­tsi­vacahi eta nacamui­rihaira.
MAT 23:6 Ena nani, te ticaichu­hasiana eta nanisiraya, éna tinere­ji­si­na­vanahi eta tiúrina­panána eta náejasihaya. Navara­ha­hivare ichape eta napicau­chiraya ena achaneana te náuruji­si­ra­re­vanahi.
MAT 23:7 Tétavi­cavahi eta navarairahi ticapi­cahuana. Navara­ha­hivare ticaca­ja­mi­ca­sia­na­yarehi te jácani nácapa­jisiha ena náimitureana téhepahi calle.
MAT 23:8 Étisera vahi ecuja­muracha eta nacaja­mi­si­ra­he­nahini ena achaneana, étaina­pa­pucaini nacuna­chi­ra­he­nahini. Taicha éti epara­pe­ji­ri­cacahi, ecuti­cacahi te mamirahu ema Viya. Nucarichu núti yátupi­que­nénuhi eyehenuhi Maestro, nuti Cristo.
MAT 23:9 Váhivare “Tata Nucaiyaquene” ecuquicha nácani achaneana te juca apaquehe. Taicha mararihi ema yátupiquene Ecaiyaquene, ema tiávihahi te anuma.
MAT 23:10 Váhivare tísapa­ca­rémahi eta náimija­rechahe, “Tata nuyehe jefe”, taicha nucarichuhi núti yátupi­que­nénuhi jéfenuhi eyehe.
MAT 23:11 Nuvara­hasera ítáti­ji­ri­ca­cayare. Nácani títáti­rahiana, éna ticuna­cha­ca­re­pa­na­na­yarehi eta eyehe.
MAT 23:12 Éneri­chuvare nácani mánsuanahi, éna ticuna­cha­ca­re­pa­na­nayare me Viya. Nácanisera ticasi­ña­va­vai­canahi ticuna­cha­va­napuca, tímitsi­riá­va­nayare me Viya —macahepa.
MAT 23:13 Tacahe, títeca­panapa ena escribá­noana énapa ena fariséoana. Tásiha, ema Jesús máechaji­ca­vacapa éna, mayuna­ca­vacahi. Ánipa macahe: —¡Éti escribánoana étipa eti fariséoana! ¡Muracayare eta ícuñayare taicha eta apimi­rai­rahehi! ¿Tájaha tacayema ímija­chavahi éti echa eta tapaja eta anuma? Vahi ísapa nasiapahini ena achaneana, nácani tivarahana tisiapana. ¡Étiripa vahi ítuji­ca­vaimahi esiapa!
MAT 23:14 Jucarihi eta apana tiviuchahehi. Tatupa­racahi ejapa­nuyare ena tépenaimana te váhipuca narataha navacha­chahini eta nantéve. Étisera evere­ji­ca­vacahi tamutu eta nacaye­he­queneana. ¡Apimi­rahehi! Épiya­cavahi religió­sohehi, íchahi iúpiemahi eta eyuja­rasira te namirahu ena achaneana, evarairahi vahi tacuimi­cae­che­rachava eta emauri­vanahi. Ichapeyare eta ícuñayare táicha.
MAT 23:15 ¡Jucari­hivare eta apana tiviuchahehi, éti escribánoana étipa eti fariséoana! ¡Muracayare eta ícuñayare taicha eta apimi­rai­rahehi! Éti, tétavi­cavahi eta éñama­vairahi eta íturuca ena téhicana eta ímitu­rapiana, eyanirahi te avasareana tiyerehiana. Tasapihahi ímitu­ca­vacahi eta nacuti­heraya eta evaina­ra­jivahi. Tiápajucava eta namaurivahi ícha. Eta tacahe, ecacha­ne­va­cayare éna te yucu infierno.
MAT 23:16 Jéhevare éti ecaijare páurehe. Ichape eta ícuñayare taicha eta ímiaqui­pai­si­ra­vacahi ena ecuti­queneana púchuquiana. Éjeca­pavahi tayehe eta juca ímitu­rapihi. Ímituca eta tájinahi eta taviuchaimahi nácani najurachahi eta Templo. Étasera te najuracha tayehe eta oro eta tiávihahi eta te Templo, ticaviu­re­va­nainapa ícha éti.
MAT 23:17 ¡Tétavi­cavahi eta emaecha­raireva eti púchuquiana! Eta Templo, étara tipicau­cha­ca­re­panahi tayehe eta oro tiávihahi tayehe.
MAT 23:18 Iápecha­vavare eta éjeca­pi­ravahi tayehe eta apana ímiturapi. Éti íchavare: “Te náichapuca nácani eta promesa, najura­chapuca tayehe eta náijuchirare eta sárareana, tájinai­pavare ticaviu­rémahi. Téhesera najurachahi tayehe eta nanaqui­ruvahi te táinahu eta náijuchi­rarehi, étasera ticaviu­re­va­naripa” íchahi éti.
MAT 23:19 ¡Tétavi­cavahi eta emaecha­raireva eti púchuquiana! Eta náijuchi­rarehi eta sárareana, étara tipicau­cha­ca­re­panahi tayehe eta enaqui­ru­vanahi. Éta tímipi­cauchahi eta enaqui­ru­vanahi.
MAT 23:20 Taicha nácani tijura­chanahi tayehe eta náijuchi­rarehi, vahi tácari­chuhini napicau­chayare éta, napicau­cha­ya­rehiva tamutu eta námavahuana tiávihanahi te náijuchi­rarehi.
MAT 23:21 Tacutiquene nácani tijura­chanahi tayehe eta Templo, vahi tácari­chuhini náichahini eta juramento tayehe eta Templo. Najura­cha­hivare mayehe ema Viya tiávihahi tayehe.
MAT 23:22 Énaripa ena tijura­chanahi tayehe eta anuma, najura­cha­hivare mayehe ema Viya, taicha eta anuma étahi eta mávasa, étaipa eta máejasihahi ema téchahi tamutu.
MAT 23:23 ¡Jucari­hivare eta apana tiviuchahehi eta tamura­cavaya eta ícuñayare, éti apimirana! Éti ímija­chavahi ímine­ca­pae­queneha ena ecuti­queneana púchuquiana tayehe eta títuca­careana. Ímija­chavahi yátupi­quenehi eta religió­so­héirahi eta epami­si­ravahi eta ítauchira eta vanairipi eta ecama­vahuira me Viya eta diésmuri tayehe eta sucurecana. Ecuna­cha­carehi taicha éta. Váhisera epami­ca­vahini eta táuriqueneana ticuna­cha­ca­re­panahi me Viya. Tatupa­racahe emutu ájapa­nurahi; ecatiu­cha­va­ca­yarehi ena macatiu­cha­va­ra­hanahi; yátupina eta ítauchiraya tamutu eta íjara­si­ravahi; yátupina eta ecasi­ña­vairaina me Viya. Tatupa­ra­ca­he­hivare ecamavahu eta me Viya eta diésmuri. Éti éñamavahi eta ítauchirahi eta ánichichana, étasera eta tisuapa­ca­re­pa­na­que­neanahi táuriqueneana, tasapihahi vahi esuapa­hini­.
MAT 23:25 ¡Tétavi­cavahi eta apimi­rai­rahehi! Éti ímija­chavahi yátupi­quenehi religió­sohehi, ecaeña­ma­ra­cavahi eta ímiya­ni­ravaya ítaucha eta eyehe­repiana. Étasera eta esamureana, tétavi­cavahi eta tachipe­ji­va­vacahi taicha eta ecaete­ma­raivana étapa eta íjara­si­ravahi icha tamutu eta ejamu­ra­raivana.
MAT 23:26 ¡Tétavi­cavahi eta epuchuquiva eti fariséoana! Tamapu­rujihi eta religió­so­héirahi. Tacamunuhi tativa esipaca eta esamureana, apaesa yátupi­na­sarepa eta iúrivayare, tipachi­nainapa eta ítare­siraya.
MAT 23:27 ¡Tétavi­cavahi eta ecata­ji­vairaya, táichavenehi eta apimi­rai­rahehi, eti escribánoana étipa eti fariséoana! Éti ecuti eta covacha. Tiúrinahi te táinahu, téhesera te amahe távihahi eta máepere­ji­queneana.
MAT 23:28 Tacahehi eta ítare­sirahi éti. Ticuti­ma­hinehi iúrihi te namirahu ena achaneana. Étasera te esamureana táuruji­siavahi eta evaina­ra­jivana, tacutiquene eta apimi­rai­rahehi.
MAT 23:29 ¡Páurehe­sa­mi­cha­pucaini eti escribánoana étipa eti fariséoana! ¡Ichape­mu­riquene eta eviure­vanahi! Eti, ímija­cha­vaipahi puiti ecuna­cha­carehi eta evarairahi échapa­jirica eyehe­heacahi eta náecariana ena profetanaini matapi­ra­va­re­que­neanahi, nacapa­ruanahi ena iáchuca­na­veanaini éti. Épiya­cavahi yátupi­que­né­nahini eta iúrivahi.
MAT 23:30 Tásiha, ánivare ecahe: “Te vitiari­hi­na­ri­pahini víti eta acane te ticapa­re­canapa ena viáchuca­na­veanaini, vahi vicuimi­ca­sia­pa­vahini tayehe éta” ecahepa.
MAT 23:31 Étijivapa ímereu­chavahi eta apimi­rai­rahehi, taicha puiti éti epane­rechahi ecapa­canuya, tacutihi eta napane­re­ruanahi ena iáchuca­na­veanaini. Tásiha, ecuti­ca­cayare eta naviurevahi ena iáchuca­na­veanaini.
MAT 23:33 ¡Éti tachicha­na­vea­na­tataji eta quichare, tétavi­cavahi eta evaina­ra­jivahi! ¡Váhiquene ticaiti­ca­hémahi eta ícuñaya te infierno!
MAT 23:34 Nímicae­che­ra­chayare eta evaina­ra­jivahi. Nuvane­cayare napauchahe ena nuchanerana. Éna, timeta­ca­hea­nayare eta mapane­reruana ema Tata. Tímitu­ca­hea­na­yareva tamutu eta nímitu­rapiana. Nasapi­hayare vahi esuapaimahi éna. Éna, yátupihi náituca. Émepu­ru­re­ca­ya­resera éti eta náitupa­ji­jia­si­ravahi éna. Esapi­hainapa, éti ecapa­ca­va­cainapa éna; ena apamuriana éméta­ta­cayare te crusu. Tásiha, ena apamuriana éstaca­va­cainapa te iúruji­si­ra­revana. Éhica­rai­ri­ca­va­cainapa te jácani avasareana najunai­ya­ya­repahi.
MAT 23:35 Tásiha, eta ecapa­si­ra­va­cainapa ena nuvane­ruanahi, étinapa tamuria­cayare eta naviure­vanahi namutu ena ticapa­canahi ena achaneana matapi­ra­va­re­que­neanahi. Ema Abel máinapuiruhi nacaparuhi, máetaviu­chainihi eta máuriva. Émapa ema máequene­reruhi Zacarías (machichainihi ema Berequías), ema nacaparuhi te tamirahu eta Templo. Camuria­na­hisera ena apamuriana náumuri­va­nainihi.
MAT 23:36 Nutupiruva numetacahe puiti: Étinapa tamuria­cayare tamutu eta náepeni­ranahi. Títeca­painapa eta ícuñayare eti achaneana ítare­ruanahi puiti —macahepa ema Jesús.
MAT 23:37 Tacahe, ema Jesús tiápechavava máechaji­ca­vacapa ena achaneana. Ánipa macahe, taicha eta macati­sa­mu­re­ravahi: —¡Tétavi­cavahi nucati­sa­mu­re­ravahi ícha étisami eti tachicha­na­veanahi te juca viávasa Jerusalén! Ena iáchuca­na­veanaini, éna ticapa­pa­ji­canahi ena profetana mavane­ruanahi ema Tata. Puiti étipavapa evaraha ecutiya ena iáchuca­na­veanaini. Ichape­mu­ri­hinéhi eta níchuirahehi éti, iúrujia­ca­nuhini, tácutihini eta varayu te tacuru­ji­muriha eta tachicha­naveana eta te tapava. Váhisera ávara­hahíni.
MAT 23:38 Ímahai­na­pasera puiti eta íchara­ra­ca­vayare. Ticaqui­pai­ca­siyare tamutu eta epenana, étiripa ticuchu­ca­hea­nainapa.
MAT 23:39 Numeta­ca­hevane puiti vaipa iápecha­vaimahi ímahanu, tiámainu­ca­vainapa te ítsivachapa eta epane­reruana, evarai­rayare ejacapanu. Ecahénapa: “Ichape eta vicuna­chi­ravihi píti vanairu­ca­que­névihi me Viya” ecahénapa.
MAT 24:1 Tacahe, ema Jesús tiúchucapa tayehe eta Templo, tiyana­ya­repaini. Vítisera viti máimitureana vémeña­havapa eta mayehe. Eta viáramirahi, vímechapa eta táurina­queneana mari tayehe eta anuquehe peti te Témplosami.
MAT 24:2 Émasera ema Jesús tijica­pa­havipa: —Tamapu­ru­jiyare eta juca táurinava eta pétisami ímaha­quenehi puiti. Nutupiruva numetacahe: Járaja­payare eta sácheyare ticaqui­pai­ca­siyare tamutu eta juca Templo. Téjane­re­pai­cainapa tamutu eta juca táurina­que­neanahi ímaha­que­neanahi puíti —máichahavipa.
MAT 24:3 Tásiha, viyanapa tayehe eta cerro Olivoquiji, víputsi­cavapa. Te vítecapapa, téjacapa ema Jesús. Tásiha, víti máimitureana viyase­recapa: —Vivaraha pimeta­cahavi. ¿Tájamu­hupuca eta náimiaqui­pai­si­rayare eta Témplosami? ¿Jarari­hi­ya­repuca eta ecutia­ra­reyare eta piápechi­ra­vayare píteca, étapa eta táitauchi­rayare eta táequene­reruhi mapanereru ema Viya? —víchapa.
MAT 24:4 Tásiha, ema Jesús máichahavipa: —Ecuneu­chavaicha yátupina, machu navayuacahe, taicha náraja­payare ena tépiya­ca­va­na­ya­repahi tímiva­si­cha­va­nayare nuyehe.
MAT 24:5 Nacahe­ya­repahi éna: “Nútiripa Cristo”. Nasapiha navayua­cayare ena camuriana achaneana.
MAT 24:6 Éneri­chuvare esamai­ri­ri­cayare eta táehaca­cai­rayare eta ichape­queneana avasareana. Ticana­ra­ji­ri­ca­ca­nainapa eta te avasareana tayere­hi­queneana, éneri­chuvare ticauya­ya­ca­renapa guierraina eyehe éti. Váhisera ecuarameca eta esamai­ri­ri­siraya, taicha ene tacaheyare eta táepani­ra­vayare eta ecutia­ra­rea­nayare. Vuíchahasera étaimahi eta táichecui­rayare. Éneri­chuvare tatiari­hi­yareva eta ichape ecuha­mu­hu­yareva te avasareana. Tatiari­hi­yareva eta ichape tayamu­ri­si­ranaya eta apaquehe te jácani táviha­napahi táetupia­ruyare.
MAT 24:8 Tamutu eta juca ecutia­ra­rea­nayare eta táepani­ra­vayare eta nátaji­va­nayare ena achaneana.
MAT 24:9 Tásiha, eti nuchane­ranahi, ticatia­na­ca­hea­nainapa ena achaneana, táichave­neyare eta éhisi­ranuhi. Tipana­ji­ri­ca­hea­nainapa te tamutu avasareana. Ticara­ta­ca­hea­na­yareva. Ticapa­ca­hea­na­yareva.
MAT 24:10 Tásiha, narari­hinapa camurianaya ena tínaji­ca­va­nayare eta náehisi­ranuhi. Tásiha, ticatia­na­ca­hea­nainapa éti yátupiquene eta éhisi­ranuya. Tíjara­re­ca­hea­nainapa éti.
MAT 24:11 Natiari­hi­na­varepa nácani tépiya­ca­va­nayare mavaneruana ema Tata. Tamutusera eta náimitu­rapiana náepiya­hi­rai­va­ya­rechucha, camuria­nayare ena navayua­rua­nayare.
MAT 24:12 Énaripa ena arajuruana, tétavi­ca­vainapa eta namasua­pa­ji­raivaya, vaipa napicau­chaimahi ema Viya. Camuria­nayare éna vaipa témuna­ra­hia­náimahi.
MAT 24:13 Étisera nuchane­ranahi, te ecamichahi tamutu, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi te táitavapa tamutu, nucuchu­cu­ha­heyare núti.
MAT 24:14 Éneri­chuvare, eti nuchanerana ecame­ta­rai­ruyare te tamutu avasareana, taicha nuvaraha náecha namutu ena achaneana. Ímitu­ca­va­ca­yarehi eta najaca­pa­ca­revahi me Tata namutu ena téneucha­vanahi, étapa eta apamuriana nímitu­rapiana. Te ítecapapa te tamutu eta avasareana, nápecha­vayare nuchava.
MAT 24:15 Numeta­ca­he­va­nevare eta apana. Járaja­payare eta sache táiñehi­que­neyare. Tímere­cavaya ema achane váinara­jiquene, máechaji­si­ha­quenehi ema víyarahaini profeta Daniel. Mavane­cayare ena machanerana náechipe­ji­si­rayare eta tacapi­ca­hu­quenehi Templo, nacuchu­ca­va­cayare ena téhicanahi ema Viya. (Nácani navaraha nacaicutiara eta juca, tacamunuhi ticara­va­hua­nayare eta májurehi ema víyarahaini Daniel.)
MAT 24:16 Tásiha, te ímahapa eta juca, esamai­ri­ri­ca­papuca, táuricapa etatajipa ejunavane, éti etiari­hi­que­neanahi te Judea. Ecaiju­heyare eta te cérroana, étaina eyumu­ru­siavaina.
MAT 24:17 Nácani tiávihanahi te nayehe canchón te nasamai­ri­ricapa eta juca téchacarehi, táuricapa najuna­vanepa. Vaipa táuricahini nasiapa­nu­mahini te napenana, navehahini jácani náeñama­que­nea­nainihi.
MAT 24:18 Nácani tachima­ra­rua­nayare te vámahi eta téchacarehi, táuricapa vaipa nacuchava tayehe eta avasare, tayanapane náeñamahi eta nayere­ruvana.
MAT 24:19 ¡Páureanasami nácani esenana tachima­ra­rua­nayare, nácani ticaja­ria­na­hipuca, nácani esenana ticachi­chanahi eta amuya tiájicachaha!
MAT 24:20 Eta tacahe, eyasea­cayare ema Viya tacuija táicheji­cahe; váhivare tacuchi­ma­racahe eta ichape tiquiva te achene te eyana­papuca ejuna.
MAT 24:21 Te jena sácheanayare, tétavi­ca­vayare eta nacata­ji­vai­ra­yarehi ena achaneana. Tájina tácutimahi eta táiñehi­vayare eta nacata­ji­vai­rayare, te táepani­ravahi eta náitare­sirahi ena achaneana te juca apaquehe. Te táequenénapa eta tíñehi, tájinainapa tácutimahi.
MAT 24:22 Nájina tacaiti­ruimahi eta nacata­ji­vai­ra­yarehi ichape. Macaiche­ca­va­ne­ya­resera ema Viya eta masemavahi ema maca achane váinara­jiquene, mavarairahi ema Viya macuchu­cu­havaca ena machanerana manere­jiruana, majapa­nu­que­nea­na­hivare. Taicha te vahi macucaicheca ema Viya, máitamu­ri­ha­hi­pucaini macapa­pa­ji­cavaca namutu ena achaneana ema maca achane.
MAT 24:23 Éneri­chuvare te tánehipaicha eta juca, natiari­hinapa ena tivayua­rahiana tépiya­ca­va­nayare Cristo tímiva­si­cha­va­nainapa núti. Natiari­hivare ena tímicu­ti­ji­ri­ca­va­nayare profetana mavane­rui­nahini ema Viya. Áninapa nacaheyare: “Yare, éhicayare ema Cristo. Matiari­hipahi te juca vitaracu”. Ena apamuriana ánivare nacaheya: “Náepiya­hi­raivahi éna. Ema Cristo mávihahi te viávasa víti”. Étisera vahi ecusua­pavaca. Eta navarairahi tivayua­ca­heanaya eti machanerana ema Tata, náiturue­que­ne­hayare naicha eta ichape­queneana tiárami­careana ecutia­ra­rea­nayare. Camuria­na­sa­miyare ena navayua­rua­nayare.
MAT 24:25 Étisera vahi tivayua­ca­hea­naimahi taicha numeta­ca­he­vanehi puiti.
MAT 24:26 Te náichahepuca: “Ímaha máenahi ema Cristo ánaqui te mávapahi apaquehe”, vahi ecuyana. Étaripa te náichahepuca: “Mararihipa jácani tayumu­ru­re­va­quenehi cuarto. Vicarichu viti vímatihi eta mávihahi”, váhique­nevare ecusua­pavaca.
MAT 24:27 Taicha te yátupinapa eta nítesi­rayare núti, nucutiyare eta táijahú­chirava títecapa eta térameca. Namutuyare ena achaneana te juca apaquehe tineca­pa­nua­nayare. Tacaheyare eta nuchavi­rayare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya.
MAT 24:28 Vahi ecueñamava távihapuca níteca­pihaya. Núti níteca­pau­chaheya te jácani iávihahi éti.
MAT 24:29 Tacahe, te táitavapa eta juca nacata­ji­vairaya ena achaneana, enéva­nénapa témahainapa eta sache. Étaripa eta caje, témahai­na­varepa. Témiri­ca­nainapa eta jarairiquiana. Étaripa eta tiávihanahi te anuma vímaima­ha­que­neanahi éneri­chuvare tiyamu­ri­ca­nainapa, tiyeje­je­ca­va­nainapa.
MAT 24:30 Tásiha, náimahainapa te anuma eta nícutiara núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Tíyaha­nainapa eta napisira namutu ena achaneana távacuanahi eta avasareana te apaquehe. Tásiha, tímaha­nua­nainapa núti. Tiámanui­napaipa eta úcaji eta núcupai­si­rayare. Tétavi­ca­vayare eta nujarai­va­ya­repahi, níñehi­napaipa.
MAT 24:31 Nuvanecaya ema Arcángele, muracayare eta macachu­jai­ra­yapahi, apaesa ena ángeleana nacuru­ji­cainapa namutu ena nuchanerana nunere­ji­ruanahi, tiásiha­nayare te tamutu eta juca apaquehe.
MAT 24:32 Tiuri puiti, nuvaraha nímicu­ti­chinahe eta jácani yucuqui. Eta táitsiva­chi­ra­va­vacapa eta tapacajiana, te ímahapa eta tajimu­yairapa eta tatavaqui, tiúchuca­yarepa eta tapaca­jianaya arairu, tímati­carehi tiánehiripa eta únemu­hui­ra­yarépa.
MAT 24:33 Ene tacahehi, te ímaha­yarepa tacaecherapa eta júcana ecutia­rareana, ímatia­cainapa eta tánehi­rainapa eta nuchavira.
MAT 24:34 Numeta­ca­he­vanecha: Vuíchaha títava­naimahi ena achaneana náitare­rua­naichaha te táitecapapa eta júcana ecutia­ra­rea­nayare.
MAT 24:35 Títavainapa eta anuma étapa eta apaquehe. Tativa­ya­resera títauchava tamutu eta numeta­ru­heanahi.
MAT 24:36 Eta juca tiárami­ca­re­ya­rechucha. Nájina téchaimahi tájamu­hu­ya­repuca eta táitauchi­ra­vayare, énaripa ena ángeleana vahi náechahini. Nútiva­ne­ré­ca­hi­pucáini néchahini. Macarichu ema Tata, ema téchahi.
MAT 24:37 Tacutiyare eta acane eta náijahú­chi­ravahi tépenana ena achaneana machamu­rianaini ema Noé. Ena nani tinicai­ri­hia­na­rinecha, náemata­ne­rinecha térana, tímare­re­canahi ena nachicha­naveana. Vahi téñama­va­naimahi eta náimairahi ema Noé eta masiapirahi tayehe eta ichapequene pacure.
MAT 24:39 Tájina vahi natseca­vahini eta táiteca­pau­chi­ra­yarehi eta ichape une. Tacahe, eta táemiri­sirapa eta ichapequene tiquiva, tacapa­pa­ji­ca­vacahi namutu éna. Ene nacaheyare ena achaneana te jena sácheyare. Vahi natseca­vahini tayehe eta nuchaviraya.
MAT 24:40 Te jena sácheanayare, natiari­hiyare ena apinana ajairana ticaema­ta­neanahi te isaniti, ema émana tiárami­ca­reyare tiára. Ema apana manasinapa.
MAT 24:41 Tacutiquene, apina­na­hipuca ena esenana cáemata­neanahi tiyuva­re­ca­na­hipuca. Éneri­chuvare esu ésuna tiárami­careya tiára. Esu apana sunasinapa.
MAT 24:42 Eta tacahe, etsecavahi ecauneuchava éti machu vahi ecune­ca­pauchava eta nítesi­ra­yarehi nuti Iáquenu.
MAT 24:43 Nuvaraha ácaicu­tia­ra­quenéna. Machu ácutiriana mácani achane námeyeruhi ena tiámerahiana. Tájina máechapia­vahini tájahapuca hórava­yarehi eta náiteca­pau­chiraya te mapena. Te máechapucaini, ticauneu­cha­vai­pahini éma, váipasare nacuame­ye­chahini.
MAT 24:44 Eta tacahe, éti ecuneu­cha­vayare tamutu sácheana, taicha vahi échahini tájamu­hu­ya­repuca eta nuchavi­rayare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, machu iárame­cariana.
MAT 24:45 Tiuri, nuvaraha nímicu­ti­chi­na­heyare eta apana. Macañá­ri­hipuca ema empleado máetaviuchahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Tisuapa­ji­ra­hivare éma. Ema máquenu tiyana­yarehi te apana avasare. Táitusiava ema máquenu matupa­racahi ema empleado eta máijara­siraya eta tinica­careana ena apamuriana machamu­su­vanahi.
MAT 24:46 Tétavicava eta máurica­ca­revaya ema maca ticatu­pa­rahahi, te tamutuhi máitauchahi jácani machima­pirana ema máquenu.
MAT 24:47 Németeaca, eta tamutuirahi tiuri eta machima­pirahi, matupa­ra­cainapa éma téchayarehi tamutu eta máimaha­queneana. Eta tacahe, nuvaraha ácutipaini ema maca empleado tiúrihi eta máitauraivahi.
MAT 24:48 Téhesera váhipuca tiuri eta mapane­reruana ema mácani empleado, máimija­chaichucha tiyere­yarehi eta máiteca­pi­ra­yarehi ema máquenu.
MAT 24:49 Tásiha, macaete­ma­ji­ri­ca­va­ca­papuca ena machamu­su­vanahi. Máichapapuca eta piesta, tinaha­cavapa téra macacha­ne­vacahi ena macuti­queneana térarahiana, téniricapa.
MAT 24:50 Tásiha, vaipa maneca­pau­cha­vahini te títecapapa ema máquenu. Machima­racapa ema empleado eta mamapa­chi­chi­ji­siraipa eta máimaha­queneana.
MAT 24:51 Eta tacahe, ema máquenu macava­nai­ri­pinapa náestacayare muraca. Tájina najapa­nuhini, tayanapane máiyahai­nepuca, macapi­ti­quia­he­cha­vai­nepuca éma. Tásiha, machu ácutihini ema maca empleado máurirahahi, machu ecaqui­pai­ca­sisami eta te yucu infierno.
MAT 25:1 Puiti nuvaraha nímicu­ti­chi­na­heyare nayehe ena tiúchucu­hanaya ticacha­ne­nua­nayare eta néjasihaya eta návacureya, énapa ena vahi ticacha­ne­nua­naimahi. Ena nani nacutihi ena diésqueneana esena­chichana amaperuana. Ticucha­panahi ena araima­nayare, nácapi­rayare te nasamapa eta náiteca­piraya. Tiámaucha­va­va­capaipa eta namicahuana lámparinana.
MAT 25:2 Ena cíncoqueneana, téchema­ra­hianahi. Tiámaucha­va­va­capahi eta nabotellana eta aceite natseru­vapahi. Ena apamuriana cíncoque­nea­na­hivare máechema­rai­rahana mapane­re­rureana. Vahi námaucha­va­pahina eta nahacei­te­yarehi. Tásiha, tájinapa naviyahini.
MAT 25:5 Tacahe, vahi náiteca­pa­va­nehini ena araimana. Navara­haipahi tímacana éna. Tavehapa eta ichapu, tímacanapa.
MAT 25:6 Tacahe, te enumuhupa yati nasamapa ema tipiaracahi. Ánipa macahe: “¡Nárajapa ena araima­nayare! ¡Yare iácapa!” nacahepa.
MAT 25:7 Téchepu­canapa namutu ena esena­chichana. Náetupi­ricapa eta namicahuana.
MAT 25:8 Tásiha, ena cíncoanavare tiájicu­va­caipahi eta namicahuana. Tiyase­se­re­canapa eta aceite. Ánipa nacahe: “Ecata­ji­cahavi ecajihavi eta eyehe aceite, taicha tiájicu­va­caipahi eta juca vimícahuana, vémahae­que­ne­haipa” nacahepa.
MAT 25:9 Énasera ena cíncoqueneana najicapapa: “Vahi víjara­ca­hémahi machu véchuriaca víti apanava. Vahi várataimahi. Tiúripana eyana evachareca eta ehacei­tena” nacahepa.
MAT 25:10 Tásiha, tiyananapa tivacha­re­pa­na­na­yarehi eta aceite. Eta nayere­vapahi, títeca­pa­nanecha ena araima­nayare. Tisiapanapa te tajuhe te táviha­yarehi eta piesta. Náehicapa ena cíncoana natseru­vanahi te táviha­yarehi eta piesta. Tacahe, ticaeratapa eta tapaja.
MAT 25:11 Te tiyerepa, títeca­panapa ena apamuriana esena­chichana. Náehaha­mecapa eta tapaja. Ánipa nacahe: “Tata, tata, pivejie­que­ne­hahavi. Vivaraha visiapa” nacahepa.
MAT 25:12 Émasera ema araye­nayare majicapapa: “Eti, ¿nájaha­he­hipuca? Vahi nímatihe. Németeaca vahi étina tavana­ranaina eta peti” máichavacapa ema araye­na­yarehi.
MAT 25:13 Tacahe, ema Jesús máichahavipa: —Éti, vahi ecucuti ena máechema­rai­rahana. Ecuti­ya­resera ena téchema­rahiana. Ecuneu­chavaicha éti, machu vahi ecune­ca­pauchava eta jácani sácheyare eta nuchavi­rayare núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya.
MAT 25:14 Puiti nuvaraha nímicu­ti­chinahe tayehe eta níjara­si­raheya eti nuchanerana eta evacu­recana taicha eta táurirahi eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi. Matiarihi ema achane rico. Tiyana­yarehi te apana avasare. Máichuha­vacapa ena mapanana mamusurana. Máijaracapa eta maplatane.
MAT 25:15 Ema achane máimati­vacahi eta náechema­raivahi ena mamusurana. Ema émana máijaracapa cinco millone. Ema apana máijaracapa apina millone. Ema apana máijaracapa étana millone. Nacaeja­pa­cayare eta plata. Tásiha, ema rico tiyanapa te macaiju­he­yarehi te apana avasare.
MAT 25:16 Tacahe, ema tijacapahi eta cinco millone, macaema­ta­neacapa eta plata. Macaeja­pacapa eta plata. Diez millonepa maicha eta maplatane eta macaeja­pa­sirahi.
MAT 25:17 Ema apana, ema tijacapahi eta apina millone, éneri­chu­varepa macaeja­pacapa eta plata. Títuca­vavare éma eta cuatro millone eta plata.
MAT 25:18 Émasera ema tijacapahi eta étanaichu millone, vaipa macaeja­pa­cahini eta plata. Máecarapa eta plata, mapisirahi eta macaete­hahini.
MAT 25:19 Tiyere eta mapairi­ri­sirahi ema náejaharu. Téhesera te tichavapa, mayase­re­ca­vacapa eta plata máijara­ruanahi éma.
MAT 25:20 Tacahe, tínapucapa ema tijacapahi eta cinco millone. Máijaracapa ema máquenu eta máiturevahi. Ánipa macahe: “Tata, píti píjara­canuhi cinco millone eta plata. Júcahisera cinco millonevare eta táejapa­si­rahi”.
MAT 25:21 Ema máejaharu majicapapa: “Tiuri, nuchicha. Tájina táichava. Tétavicava eta piúriva. Pítauchahi eta picaema­ta­nea­sirahi eta nuplatane. Puiti vahi támapu­ru­jimahi eta piúrivahi tayehe eta juca ánimu­ri­chichahi níjara­ruvihi. Nutupa­ra­ca­vinapa eta camuriquene. Puiti pisiapainapa eta nuyehe. Piúrisa­mu­re­rea­ca­vái­napa”.
MAT 25:22 Tásiha, títeca­pa­varepa ema apana ema tijacapahi eta apina millone eta plata. Máichavarepa: “Tata, júcahi eta apina millone eta plata píjara­runuhi. Júcahivare eta apinavare millone eta táejapa­si­rahi”.
MAT 25:23 Ema máejaharu majica­pa­varepa: “Tiuri, nuchicha. Tétavicava eta piúriva píti apana. Puiti, váhivare támapu­ru­jimahi eta piúrivahi tayehe eta juca ánimu­ri­chichahi níjara­ruvihi. Nutupa­ra­ca­vinapa eta camuri­pa­naquene. Puiti pisiapainapa eta nuyehe. Piúrisa­mu­re­rea­ca­vái­napa”.
MAT 25:24 Tásiha, títeca­pa­varepa ema tijacapahi eta étana millone. Máichapa ema máejaharu: “Tata, núti nímativihi eta pimaja­pa­nu­raivahi. Pivere­ji­ca­nu­yarehi eta táejapa­si­ra­yarehi eta piplatane. Pítaha­ca­nu­ya­rehiva eta némata­ne­vachahi.
MAT 25:25 Eta nupisirahi nácaete­hahini eta piplatane, nécarapa. Puiti, júcahi nímichava tamutu eta piplatane”.
MAT 25:26 Ema máejaharu majicapapa: “Tétavicava eta pisunsuva, piti plújutataji. Te pímati­nu­hipuca eta numaja­pa­nu­raivahi, nítaharahi eta apaema­ta­nevacha, téhevare pímijachahi nuvere­ji­ca­viyare eta táejapa­si­ra­yarehi eta níjara­ruvihi nuplatane;
MAT 25:27 váhiyapa pinacapaini te banco eta nuplatane. Puiti váequenei­pahini puiti eta táejaha­ca­ri­pahini eta nuchavi­rai­pahi”.
MAT 25:28 Tásiha, máichavacapa ena apamuriana mamusurana natiari­hi­que­neanahi: “Everejica ema mácatataji eta plata. Íjaraca ema ticayehehi eta diez millone.
MAT 25:29 Taicha, mácani máiturue­que­nehahi eta macaema­tanea­sirava, tatupa­racahi eta nímica­ta­siraya. Ticaye­heyare camuripana. Énasera nácani vahi náiture­que­ne­hahini eta nacaema­ta­nea­sirava, ticave­re­ji­ca­sia­na­yarehi eta náijara­ca­sianahi.
MAT 25:30 Émechareca muraca ema maca musu máurira­ha­tataji. Vahi ecujapanu, tayanapane máiyahai­nepuca, macapi­ti­quia­he­cha­vai­nepuca. Tásiha, iáquijica eta te cuarto tamapi­cu­ju­he­que­ne­pa­nahi” macahepa ema achane rico.
MAT 25:31 Te nuchava nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, néjacainapa eta te nuyehe trono tacapi­ca­huquene, Réynuinapa. Tásiha, névatacaya ena nuyeheana ángeleana nacuru­ji­ca­vacaya te numirahu namutu ena achaneana te avasareana. Tásiha, núti nunere­ji­ca­va­cainapa ena yátupi­que­neanahi nuchanerana. Nunacainapa te nuvaure. Tásiha, ena vahi nuchane­ra­nai­nahini nunacainapa te sapa.
MAT 25:34 Tásiha, nuti Rey ánipa níchayare ena nuchanerana tiáviha­na­yarehi te nuvaure: “Yare, eti iúrica­ca­reanahi manere­ji­ruanahi ema Tata. Níjara­ca­hénapa eta etupa­ra­hayare, ícuchihi mayehe ema Tata acane te tépana­vainapa eta apaquehe.
MAT 25:35 Taicha te ímahanuhi eta nécuavahi, éti énicanuhi. Numaunepahi, éti íjara­canuhi néra eta une. Tájina níteca­pi­hahini te nupaisi­hapahi, éti íjara­canuhi eta níteca­pi­hayare.
MAT 25:36 Tájina numuiri­hai­na­pahini, éti emuria­chanuhi. Nucajumahi, éti ípucha­pa­nanuhi. Nucaeratahi te cárcel, éti ejira­pa­na­nu­hi­vare”.
MAT 25:37 Tásiha, ena níchuha­que­neanahi tijica­pa­nua­nainapa: “Tata, ¿tájamuhu vímahavihi pécuhapahi, tásiha vénicavipa? ¿Tájamu­huvare vímahavihi pimaunepahi, tásiha víti vésichavipa eta une?
MAT 25:38 ¿Tájamu­huvare vímahavihi te pipaisirana tájina píteca­pi­hahini, tásiha, víti víjara­cavipa eta píteca­pihahi? Váhivare vímaha­vihini mamuria­re­vi­nahini, tásiha víti vimuria­chavipa.
MAT 25:39 ¿Tájamu­hu­va­re­hipuca picajumahi, tásiha víti vípucha­pa­navipa? ¿Tájamu­hu­va­re­hipuca picaeratahi, tásiha víti véjira­pa­navipa?” náichanupa.
MAT 25:40 Tásiha, nuti Rey nujica­pai­na­varepa: “Nutupiruva numetacahe: Nútira íjara­canuhi tamutu eta ejapa­nu­raivahi, ímica­ta­si­ra­vacahi ena echamuriana nuchane­ra­na­hivare, ena nani namaesa­cha­que­neanahi najaca­pahini ena apamuriana ena achaneana” níchavacapa.
MAT 25:41 Tásiha, ena tiávihanahi te sapa, níchava­cainapa: “Étisera évuisiha te numirahu, eti masuapa­ji­rai­rahana ecaviu­re­vanahi. Eyana tayehe eta yucu, acane­va­cahéna eta ecaicuñaira eta emuruiraya, máicuchihi ema iáquenuhi ema Váinaraji énapa ena majupahana ángeleanainihi.
MAT 25:42 Taicha te nécuhapahi, éti vahi íjara­ca­nuhini eta nunica. Numaunepahi, váhivare ésicha­nuhini une.
MAT 25:43 Étaripa te nupaisi­ra­napahi, váhivare íjara­ca­nuhini eta níteca­pi­hahini. Néchuri­havare eta numuiriha, váhivare íjara­ca­nuhini numuiri­hai­nahini. Nucaju­ma­hivare, nucaera­tavare, váhivare éjira­pa­na­nu­hini” níchava­cainapa éna.
MAT 25:44 Tacahe, éna náichanupa: “Tátachicha, ¿tájamuhu vímahavihi pécuhapahi, pimaunepahi, pipairi­ri­capahi, mamuria­revihi, picaju­mapahi, picaeratahi, eta jácani vimáimi­ca­ta­si­rá­vi­hipuca?”
MAT 25:45 Nuti Rey nujica­pai­na­varepa: “Nutupiruva numetacahe: Éti, vahi ejapa­nu­nuhini, taicha vahi ájapa­nu­va­cahini apaesai­nahini ena nani nuchanerana emaesacha­que­nea­nahi”.
MAT 25:46 Emutu éti eyanayare tayehe eta ecaicu­ñai­yayare máitava­cayare. Énasera ena nunere­jiruana, matapi­ra­va­reanahi. Námava­cainapa tayehe eta táurivayare eta náitaresira, máitava­ca­ca­yareva.
MAT 26:1 Te títapi­ricapa eta juca máimitu­ra­pianahi, máichahavipa viti máimitureana:
MAT 26:2 —Écharichuhi éti eta apinarine sache eta Pascuáiraya. Tásiha, núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, ticara­ta­ca­nua­nainapa témeta­ta­re­ca­nua­nainapa —máichahavipa.
MAT 26:3 Tiuri, ena tuparai­ru­cana énapa ena aquenu­ca­ra­hana, énapa ena escribá­noana ticuru­ji­ca­ca­na­ripahi te tajuhe eta mayehe palacio ema Caifás, ema corregidor.
MAT 26:4 Tacahe, náechaji­si­haipahi eta nacara­ta­si­rayare ema Jesús. Navaraha éna navayua­ca­yarehi eta nacara­ta­si­rayare, nacapa­si­ra­yarehi.
MAT 26:5 Tipica­ca­va­na­ri­chu­chasera. Ánipa nacahehi eta náechaji­ri­ruvahi: —Vuíchaha vicuca­rataca éma achichu juca piéstairaya. Taicha camuria­na­yarehi ena achaneana, machu tájahapuca náichara­cahavi taicha navara­ha­yarehi nacatiucha éma. Vicucha­pasera nayana —nacahepa.
MAT 26:6 Tacahe, ema Jesús, tiyanapa tichava eta te avasa­rechicha Betania. Náichuha­sivahi eta manisiraya te mapena ema achane ticaijare Simón ema leprosoinihi.
MAT 26:7 Tacahe, eta manisirahi, sucahe­paipahi esu ésuna esena. Suámapahi eta perfume te bótechicha. Táetaviuchahi eta tasiva­chavahi. Supauchapa éma. Sujucu­sicapa te machuti eta táetaviurehi eta táijiyeva.
MAT 26:8 Eta náimairahi ena nuchamuriana máimitureana ema Jesús, váiparinehi náuricahini eta suémepu­ru­re­sirahi eta tasiva­chaquene perfume sujucu­si­sirahi ema Jesús. Ánipa nacahehi: —¿Tájaha tacayema suémepu­rureca eta juca tasiva­cha­quenehi perfume?
MAT 26:9 Tiúripa­na­hi­pucani víjara­re­cahini eta juca táijiyea­ma­quenehi. Vivehahini eta camuriquene plata; tásiha, vímica­ta­si­hahini ena páureana —nacahepa.
MAT 26:10 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­reruana. Tacahe, máichahavipa: Ésamirica esu suca esena. Tétavi­cavahi eta táuriva eta suíchiranuhi.
MAT 26:11 Ena páureanasami, tamutuchucha sácheana eta ecacha­ne­ra­va­cayare éna. Ímica­ta­ca­yarehi te jácani ecaima­ha­que­nérana. Nútisera vahi nánasi­que­némahi eta eyehe.
MAT 26:12 Eta juca sujucu­si­si­ranuhi eta perfume, sucaina­pucahi ésu eta suíjiye­chirahi eta náquehe tayehe­yarehi eta nucaeca­ra­si­rayare.
MAT 26:13 Nutupiruva numetacahe: Nácani ticame­ta­rai­rua­nayare eta tiúrina echaji­ri­rucava, náechaji­si­ha­ya­revare eta juca suíchaquenehi esu suca esena. Témecha­nayare suyehe te tamutu avasareana te juca apaquehe —macahepa.
MAT 26:14 Ema Júlasi, émarichu vichamu­rinihi éma vidoce­nénihi apóstole mayehe ema Jesús. Tiyanapa téchaji­ri­pa­navahi nayehe ena tuparai­ru­cana.
MAT 26:15 Ánipa máichavacahi: —Te yátupi­hipuca evarahahi ecarataca ema Jesús, núti nímecha­heyare. Nucamu­nu­hisera néchayare ¿áyana­ya­repuca eta evacha­cha­nuyare eta nímechi­ra­heyare eta mávirare? —máichavacapa. Tacahe, éna náijaracapa eta treinta reale.
MAT 26:16 Jéheva­re­pasera ema Júlasi matanucaipa eta máichara­ca­yarehi eta máijara­re­si­ra­yarehi ema Jesús.
MAT 26:17 Tacahe, títecapapa eta piesta Pascua, étaripa eta tínapuca sache eta semana vinicahi eta pan mayehere levadura. Viti máimitureana viyaserecapa ema Jesús: —¿Távihapuca pivarahahi vácaijuhe eta vétupi­ri­sia­vahini eta vinisi­rayare eta uvesachicha eta viyeherepi? —nacahepa.
MAT 26:18 Éma tivane­ca­havipa: —Eyana tayehe eta Jerusalén, te mapena ema nímati­casare. Ani íchayare: “Ema maestro tivane­ca­havihi eta piyehe. Ani macahehi: Tiánehipa eta nítavi­rayare eta nématanehi. Te pipena eta nunisi­hayare eta uvesachicha eta viyeherepi, nénisi­hayare ena nímitu­reana” íchayare.
MAT 26:19 Tacahe, tiyananapa ena máimitureana. Étapaichuhi náichahi eta máimitu­ra­pianahi. Tinaha­ca­vanapa náetupi­ricahi eta naniruyare tayehe eta Pascua.
MAT 26:20 Tacahe, te jena yátiquenehi ema Jesús, ténica­havipa viti dócequeneana máimitureana.
MAT 26:21 Te vinica­ripahi, máichahavipa éma: —Jéhesa­reinehi, te etaracu éti, mararihi ema émana tíjara­re­ca­nuyare —máichahavipa.
MAT 26:22 Tacahe, víti ichape­rinehi eta máimipa­ne­re­re­si­ra­havihi eta juca máichira­havihi. Vimutu viyase­recapa éma: —¿Nútichupuca, Tata, jácani? —víchava­capahi víti éma.
MAT 26:23 Tásiha, éma máichahavipa: —Mácani néniruyare eta pan néchipae­jiruhi te juca nuplatura, émara ema tíjara­re­ca­nuyare.
MAT 26:24 Tacahe, núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, étapaichuhi eta nacapa­si­ra­nu­yarehi, táitauchi­ra­va­yarehi eta nuyehe eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura. ¡Páuresa­misera ema tíjara­re­ca­nuyare! Tiúripa­nai­chu­hi­pucani vahi macuchu­cahini te sujuhe esu maena —máichahavipa.
MAT 26:25 Tacahe, téchajicapa ema Júlasi: —Maestro, ¿nútipuca jácani níjara­re­ca­viyare? Tásiha, ema Jesús majicapapa: —Pítisami —máichapa.
MAT 26:26 Tásiha, eta vinisirahi, mavehapa eta pan ema Jesús. Mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya. Mayuve­tucapa, tíjara­ca­ha­vi­vacapa viti máimitureana. Tásiha, máichahavipa: —Eta juca neche. Enica —macahepa.
MAT 26:27 Tacahe, maveha­varepa eta vasu vérirare, mahasu­lu­pa­ya­cha­varepa ema Viya. Tásiha, tíjara­ca­ha­vivare. Máichahavipa: —Era eta juca ámutu éti.
MAT 26:28 Taicha eta juca eta nítine, táepusi­ru­vayare eta nucaepa­hai­rayare eta epeca­turana emutu eti achaneana, esimu­tu­que­ne­yarehi. Étari­chuvare táicutia­rayare eta nufirma­chi­rayare eta arairu matratune ema Vicaiyaquene, nucaeja­si­rayava eta matratune apaesa ámutu ejaca­pacare mayehe.
MAT 26:29 Nutupiruva numetacahe: Vaipa nápecha­vaimahi nérahi­varéni eta juca tachi eta uva. Tiámainucava te táitauchavapa eta nusiapiraya eta nucava­cu­réraya, nucaju­pa­hairaya ema Tata Nucaiyaquene. Te jena sache, níjara­caheya vérainapa eta aramaruama. Vicaju­pa­hainapa ema Tata.
MAT 26:30 Tásiha, eta vítane­sirapa, vijirapa eta jirasare eta vihasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya. Te vítapi­ricapa, viyanapa vicaijuhe eta te huerta Getsemaní távihahi eta táemiri­pai­sinehi eta cerro ticaijare Olivoquiji.
MAT 26:31 Eta vipaisi­rapahi, ema Jesús máichahavipa: —Puiti juca yati ejuni­ji­ca­nuyare emutu éti. Ejuna­ra­cayare. Tásiha, títaucha­va­yarehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Tata eta te Sagrada Escritura: “Nísapayare nacarataca ema Pastor, nacapa­si­ra­sa­miyare. Tásiha, tijuna­ra­ca­nainapa eta uvesana macuru­ji­rua­nai­nihi” macahepa.
MAT 26:32 Téhesera te néchepucapa te nécari, nínapu­cainapa te Galilea. Ánaqui nucucha­pia­heyare éti —máichahavipa ema Jesús.
MAT 26:33 Tásiha, ema Pedro majicapapa: —Tayana­pa­nepuca, Tata, najuna­ra­capuca ena apamuriana, nútisera vahi nujunaimahi —máichapa.
MAT 26:34 Ema Jesús máichavarepa: —Nutupiruva numetacavi piti Pedrosami: Puiti juca yati, te tamira­hui­na­paichaha eta táechaji­si­rayare eta varayu, mapahe eta pépiya­si­ra­vayare vahi pímatinu —máichapa.
MAT 26:35 Ema Pedro macahe­varepa: —Tayana­pa­nepuca pímica­pacanu, váhique­nesera népiya­ca­vaimahi vahi nucuima­ti­vihini, váhivare nínajia­ca­vimahi —máichapa. Viti apamuriana étari­chuvare tacahehi eta véchaji­ri­ruvahi.
MAT 26:36 Te vítecapapa víti tayehe eta huerta Getsemaní, máichahavipa ema Jesús: —Éjacachaha eta ani te juca. Ecucha­pa­nuchaha. Núti nuyanayare ánaquipana, nuyuja­ra­cayare —macahepa.
MAT 26:37 Mapananaichu ena mámaque­neanahi: ema Pedro, ema Juan émapa ema Jacobo. Ema Jesús, ichape eta máeñami­ravahi te masamure, ticati­sa­mu­revapa.
MAT 26:38 Tásiha, máichavacapa: —Tétavicava eta táeñamirava muraca eta nusamure. Tavaraha ticapacanu. Ácahéchaha ani te juca. Váhisera ecuimaca. Ecauneu­chanuhi —máichavacapa.
MAT 26:39 Tásiha, tipaipanapa ánaqui­pa­na­chíchahi. Tiáquipai­cavapa máetipai­sinapa, macaitecapa eta mamira te apaquehe. Eta mayuja­ra­sirahi, ánipa macahe: —Tátachicha Nucaiyaquene, picata­ji­ca­nupaini. Váhini tacuitau­chavaini eta níchava­que­ne­vayare. Váhini picuisapaini eta nucata­ji­vairaya. Níjara­ca­vasera núti eta nítauchiraya eta pivara­ha­quenehi píti —macahepa.
MAT 26:40 Tásiha, téchepucapa. Tichavapa eta te návihahi ena mapana­queneana máimitureana. Máimaha­rinehi éna, tímaca­naripa. Macaja­micapa ema Pedro. Tásiha, máichapa: —Váiparinehi ímica­ta­ca­nuhini ejanea­ca­vahini étanai­na­hi­pucaini hora ácahehini.
MAT 26:41 Éjamiuchava. Eyuja­rauchava apaesaina. Eyaseaca ema Viya eta étumevaina apaesa vahi macuitu­rucahe ema Satanás. Yátupi­hinéni eta iáchanevana taratahahi ticara­tacava. Étasera eta éche máteji, vahi tarata­haimahi ticara­tacava —máichapa.
MAT 26:42 Tásiha, tiápecha­va­varepa tiyana­varepa ema Jesús. Apihepa eta mayuja­ra­sirahi. Ánipa macahe: —Tátachicha Nucaiyaquene, váhini tacuitau­chavaini eta níchava­que­ne­vayare. Tásihasera, níjaracava núti eta nítauchiraya eta pivara­ha­quenehi puiti. Nísapava nacapacanu —macahepa.
MAT 26:43 Tásiha, tichavavare eta viyehe viti máimitu­reana. Tíma­ha­havipa víti vímamu­rihaipa taicha taveharipa eta ichapu eta viúquihana.
MAT 26:44 Tacahe, mapahe­quenepa tichavapa tiyuja­rapana. Étarichuhi eta máechaji­ri­ru­vanahi.
MAT 26:45 Te tichavapa, téchaji­ca­havipa: —¿Iápechavapa ímaca? ¿Vuíchahapuca enara­cahini? Jéhesare, puiti títecapapa eta nutupa­rahahi nacara­ta­si­ra­nuyare ena ticatia­na­ca­nuanahi.
MAT 26:46 Ávane ema tíjara­re­ca­nuyare. Échepuca. Viyana viácapavaca —máichahavipa.
MAT 26:47 Téchaji­ri­ca­vaichaha ema Jesús, macahe­painecha ema Júlasi, ema vichamu­rinihi. Mámamu­ri­ha­paipahi ena camuri­queneana achaneana suntaruana. Ticaepu­chi­ri­quia­na­paipahi, étapa eta nayeheana espada. Éna, vanairu­canahi nayehe ena aquenu­ca­ra­hana.
MAT 26:48 Ema Júlasi, tatiarihihi eta máicutia­ra­yarehi eta náimati­ra­yarehi ena suntaruana ema Jesús. Ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Júlasi: —Ecune­nuyare. Ema nétsera­re­ruyare, éma ecara­tacaya —macahepa.
MAT 26:49 Tacahe, ema Júlasi témeña­havapa mayehe ema Jesús. Máichapa: —Yátiheipa, tata Maestro —máichapa.
MAT 26:50 Tásiha, máetsera­recapa. Ema Jesús majicapapa: —Piti nímitu­revihi, ¿tájaha tímitecavi? —máichapa. Tásiha, ena suntaruana enevanepa nacara­tacahi, napresuchapa.
MAT 26:51 Ema émana vichamuri mavehapa eta mayehe espada. Mayucha­ti­pai­sinapa eta machaca ema mamusura ema aquenuca Caifás.
MAT 26:52 Tásihasera ema Jesús macatiu­chaichucha. Ánipa maicha: —Pinaca te tatuma­ramuhi eta piyehe espada. Taicha namutu nácani ticapa­re­canahi tayehe eta espada, éneri­chuvare nacaheyare, espada eta ticapa­cayare.
MAT 26:53 Váhipuca pecha te návara­hahini núti nuyasea­cahini ema Tata, puítinai­chuhini macucu­pai­cahini ena 80,000queneana ángeleana.
MAT 26:54 Váhisera nuvaraha nuyaseaca. Tatupa­racahi títaucha­va­yarehi eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura eta níchava­que­ne­va­yarehi —tásiha, máichavacapa ena suntaruana—.
MAT 26:55 ¿Tájaha tacayema ecasiña eta espada, ecaepu­chi­ri­qui­pai­pa­hivare eta ecara­ta­si­ra­nuyare, tímicu­ti­ji­ri­cavapa námera­hihini? Étaya­pasica cape juca tamutuhi sácheana nucacha­nehehi nímitu­cahehi tayehe eta Templo. Váhivare epatsi­ca­vahini ecara­ta­ca­nuhini.
MAT 26:56 Títaucha­va­hisera tamutu eta juca taicha tacahehi eta náechaji­ri­ruvahi ena profetanaini, tayehe eta Escritura táechaji­si­hai­ranuhi —macahepa. Tacahe, viti máimitureana vimutu vijuna­racapa, vinaquicapa ema Jesús.
MAT 26:57 Ena ticara­ta­canahi ema Jesús námapa te mamirahu ema Caifás, ema corregi­dorhi te jena áñohi. Natiari­hivare ena escribá­noana énapa ena aquenu­ca­ra­hana.
MAT 26:58 Ema Pedro, máehieque­ne­hapahi, mayere­hi­pa­hisera. Te náimisiapapa, tisiapa­varepa éma te tajuhe eta canchón mayehe ema Caifás. Téjacaipahi macacha­ne­va­caipahi ena suntaruana, mavarairahi máimaha­yarehi tájahapuca eta náichara­ca­yarehi ema Jesús.
MAT 26:59 Tacahe, ena tuparai­ru­cana énapa ena aquenu­ca­ra­hana natanu­caipahi ena tépiyae­que­ne­ha­na­yarehi ema Jesús, navarairahi tatiari­hi­yarehi eta tiviucha­yarehi eta máepeni­rayare.
MAT 26:60 Váhisera náichima­vahini, camuria­na­hinéni ena tépiyae­que­ne­hanahi. Tisiapa­na­ne­chasera ena apinana tépiyae­que­ne­ha­na­yarehi.
MAT 26:61 Ánipa nacahe: —Ema maca achane visamahi víti eta mavarairahi máquipaica eta Templo mayehe ema Viya tacapi­ca­hu­quenehi. Tásiha, máimicha­va­ya­rehiji macaechepuca te mapana­que­nenaji sache —nacahepa.
MAT 26:62 Tacahe, ema corregidor téchepu­ru­cainehi. Mayase­recapa ema Jesús. Ánipa maicha: —¿Tájaha tacayema vahi pijica­pavaca ena nani eta pépiyae­quenehi? ¿Yátupipuca eta nacaye­ma­quenehi? Taicha vímahavi vahi picatiu­cha­vahini —máichapa.
MAT 26:63 Émasera ema Jesús vahi majica­pa­va­cahini. Tásiha, mápechavare mayasereca ema corregidor: —Pímaha puiti, nuyase­re­ca­viyare. Vahi nuvaraha pépiya­hirahi. Némechavi máimahavihi ema Viya. Pátupiruva pimeta­cahavi te yátupi­hipuca pítiquenehi Cristo, Machicha­que­nevihi ema Viya —máichapa.
MAT 26:64 Tacahe ema Jesús majicapapa: —Yátupi núti Cristonuhi. Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Tásiha, numeta­ca­heyare eta apana. Járajapaya eta sácheyare ímaha­nuyare eta néjasi­rayare te mavaure ema Viya máitupa­ji­jiá­ru­va­quenehi. Ímaha­nu­yareva núti eta núcupai­si­ra­yareva násihai­rayare te anuma, támira­nu­ya­repahi eta úcaji —macahepa.
MAT 26:65 Tacahe, ema corregidor eta masamirahi, tisema­rinehi ichape. Tivetsa­yu­jia­cavapa eta mamuiriha eta masema­nevahi. Tásiha, macahepa: —¡Tétavi­cavaipa eta maviurevahi ema maca taicha macaecahihi ema Viya! ¡Puiti émaquenepa visama éma tépiya­cavahi Machicha ema Viya! ¡Váipa tácamesa vitanu­cahini ena testígoa­nai­nahini! ¡Puiti esamaripa éti eta juca macaye­ma­quenehi!
MAT 26:66 ¿Tájaha víchara­cayare puiti ema maca? —macahepa. Tásiha, najicapapa éna: —¡Ticaviu­revapa! ¡Étaina táimicapaca! —nacahepa.
MAT 26:67 Tacahe, náehavacapa ema Jesús. Nátutu­quichapa. Náehami­ra­havare.
MAT 26:68 Tásiha, náichapa: —Vímaha­se­jicacha, te yátupi­hipuca pítihi Cristo. Te pijarau­quipuca, pímati­ha­viyare nájaha­hipuca ema téhami­ra­havíhi —nacahepa.
MAT 26:69 Tiuri, ema Pedro, matiari­hi­chahahi eta te canchón. Téjacaipahi tiásacavahi. Tacahe, sucahe­paipahi esu mavanara ema corregidor. Suímahapa éma. Tásiha, suíchapa: —Németeaca pítirichu ñímiture eñi Jesús eñi ticavasahi te Galilea —suíchapa.
MAT 26:70 Émasera majicapapa: —Vahi nímati ema péchaji­si­ha­quenehi. ¿Távihapuca pímati­nenuhi píti? —máichapa.
MAT 26:71 Tásiha, mavarahapa tiúchuca­va­ne­ya­rehini. Suímahavare esu apana vanaraca. Suíchavacapa ena natiari­hi­que­neanahi: —Eñi ñica achane éñirichu ñichamuri eñi Jesús Nazareno. Nímahahi ñicacha­nepahi —suíchavacapa.
MAT 26:72 Tiápecha­va­varepa ema Pedro téchajica, ánipa macahe: —Nujuracha te emirahu. Váhiquene nímati ema píchaquenehi —macahepa.
MAT 26:73 Te tiyere­re­ha­chi­cha­varepa, náimaha­varepa ena apamuriana. Náichavarepa: —Yátupiquene pítirichu machamuri ema maena Jesús, taicha eta péchajisira éta tímereu­chavihi —náichapa.
MAT 26:74 Tásiha, macahe­varepa: —Máicuña­canuine ema Viya te vahi nucucahe yátupina. Váhique­nesera nímati ema achane échaji­si­ha­quenehi —macahepa. Tásiha, enurujipa téchaji­canecha eta varayu.
MAT 26:75 Te masamapa eta varayu, enevanepa máechahi ema Pedro eta máichirahi ema Jesús: “Te tamira­hui­na­paichaha eta táechaji­si­rayare eta varayu, píti mapaheyare eta pépiya­ca­vayare vahi pímatinu”. Tásiha, tiúchuca­vanepa ema Pedro. Tíyaha­vanepa taicha máimati­vanepa eta táichapevahi eta máejeca­pi­ravahi.
MAT 27:1 Te tijara­rahipa, tiúruji­ca­vanapa namutu­yaréni ena tuparai­ru­cana énapa ena aquenu­ca­ra­hana. Ticaecha­casipa eta náimica­pa­si­ra­yarehi ema Jesús.
MAT 27:2 Nacuchucapa ticaiti­hapaipa eta námirapahi te mamirahu ema Poncio Pilato, ema aquenucahi prefecto­hiquene.
MAT 27:3 Tacahe, ema Júlasi eta máimairahi eta táichapevahi eta macata­ji­vairahi ema Jesús étapa eta nacapa­si­ra­yarehi, ichape­rinehi ticati­sa­mu­revahi taicha eta máejeca­pi­ra­varihi. Tiyanapa máimicha­va­panahi eta treinta reale eta plata mavachahi nayehe éna.
MAT 27:4 Tásiha, máichavacapa: —Néjeca­pavahi ichape eta níjara­re­sirahi ema maca achane matapi­ra­va­requene. Nuvaraha nímichavaya eta nuvachainihi —máichavacapa éna. Énasera najicapapa: —Jéhepuca, vahi vecha víti. Péchaque­ne­vaichuhi píti —náichapa.
MAT 27:5 Émasera ema Júlasi máquiji­mi­rau­cha­vacapa eta te tajuhe eta Templo návihahi éna. Tásiha, tiúchucapa. Tiyanapa. Táichavenehi eta macati­sa­mu­re­vairahi, tichumu­cavapa.
MAT 27:6 Ena tuparai­rucana navehapa eta plata. Tásiha, nacahepa: —Vahi táuricahini víyara­cu­hahini eta juca plata tayehe eta caja vinaqui­si­rareva taicha mavachae­queneya eta máepeni­ra­yarehi ema maca achane —nacahepa.
MAT 27:7 Tásiha, eta plata máimicha­va­quenehi ema Júlasi, napane­rechaipa eta navacha­re­si­ra­yarehi eta apaquehe nacaeca­ra­si­ra­reyare ena apava­sanana. Eta juca apaquehe nasere­si­rarehi ena típuare­ca­rahiana eta yupi.
MAT 27:8 Puiti éta ticaijarehi “Apaquehe máitinevacha ema Jesús”.
MAT 27:9 Tacahehi eta táitauchi­ravahi eta májurehi ema víyaraha profetaini Jeremías. Ani tacahehi: “Navehapa eta treinta reale eta plata. Ena tuparai­rucana navacha­recapa eta apaquehe nayehe ena típuare­ca­rahiana. Tacahe eta juca mameta­si­ranuhi ema Viya eta náichira­yarehi eta juca” macahepa ema víyarahaini Jeremías.
MAT 27:11 Ema Jesús ticaya­se­rehipa te mamirahu ema aquenucahi Pilato. Ánipa macahe eta mayase­re­sirahi: —¿Jéhesareji réyvihi píti nayehe ena pijaneanana israelítana? —máichapa. Ema Jesús majicapapa: —Pitupi­ruvahi eta juca piyase­re­si­ranuhi. Yátupihi eta nurreyvahi —máichapa.
MAT 27:12 Tásihasera, te nametauchaipa ena tuparai­rucana, vahi majica­pa­va­cahini ema Jesús.
MAT 27:13 Tacahe, ema Pilato máichapa: —¿Vahi péchajiuchava eta juca nametau­chi­ravihi? Camurihi eta piviurevana eta nayehe —máichapa.
MAT 27:14 Émasera ema Jesús váhiquene majica­pahini. Tásiha, ema Pilato máramipa eta mamaji­ca­pirahi. Váipa máituca­ca­rehini.
MAT 27:15 Tiuri puiti, tatiarihi eta mayeherepi ema Pilato, te Páscuamu­huana, macaiti­ca­yarehi ema émana preso, mácani nayasea­ru­yarehi ena achaneana.
MAT 27:16 Tiuri, matiarihi ema achane ticaijare Barrabás, ichape eta maviurevahi.
MAT 27:17 Eta náuruji­si­ravahi ena achaneana, mayase­re­ca­vacapa ema Pilato: —¿Nájahapuca ema eyase­se­re­ruyare ema nucaitiruya? ¿Émapuca ema Barrabás, téhesera émapuca evaraha nucaitica ema Jesús, ema ticaijare Cristo —máichavacapa.
MAT 27:18 (Taicha máimatia­ca­ripahi eta nametauchahi ema Jesús ena tuparai­rucana taicha nacapi­naruhi éma.)
MAT 27:19 Eta máejasirahi ema Pilato tayehe eta mávacure, suímime­ta­recapa esu mayena: “Vahi picuimi­siapava ñiyehe eñi ñira achane matapi­ravare taicha yati tameta­si­ranuhi eta nuvapure eta ñíchara­ra­ca­vayare éñi” sucahepa.
MAT 27:20 Énasera ena tuparai­rucana énapa ena aquenu­ca­rahana náimitu­mu­rihapa ena achaneana nayase­se­recahi ema Barrabás, émainahini máuchucuha. Tásiha, nayase­se­recapa máepenahini ema Jesús.
MAT 27:21 Máechaji­mu­ri­ha­varepa ema Pilato, mayase­re­ca­vacapa: —¿Nájahasica ema evara­ha­quenehi nucaitica? —macahepa. Éna najicapapa: —¡Émaina máuchucuha ema Barrabás! —nacahepa.
MAT 27:22 Ema Pilato mayase­re­ca­varepa: —¿Tájahasica nícharacaini ema Jesús ticaijare Cristo? Éna najicapapa: —¡Pémeta­tareca te crusu! —nacahepa.
MAT 27:23 Ema Pilato máichava­ca­varepa: —¿Tájaha tacayemahi eyaseacahi eta németa­ta­siraya ema maca? ¿Tájahasica eta maviurevahi? —máichavacapa. Énasera tipiara­re­mu­ri­ha­navare muracapana: —¡Pémeta­tareca te crusu! —nacahepa.
MAT 27:24 Tacahe, máimahapa ema Pilato eta vahi máituru­cahini macatiu­chahini, taicha ena achaneana tivayu­cha­va­paichucha eta nasema­ne­vanahi. Tacahe, máemepanapa eta une, ticasi­pa­vahupa te namirahu ena achaneana. Tásiha, máichavacapa: —Nuvaraha nímerecava te emirahu vahi nútipa­racaina eta máepeniraya ema maca achane matapi­ra­varehi. Éti échina­va­yarehi —máichavacapa.
MAT 27:25 Tásiha, najicapapa namutu ena achaneana: —Vítinarine vicata­pirava, énapa ena vichicha­naveana. Vítinarine taeha eta máepeniraya ema maca achane —nacahepa.
MAT 27:26 Tacahe, ema Pilato macava­nai­ripipa nacaitica ema Barrabás. Tásiha, macava­nai­ripipa náestaca ema Jesús; tásiha náetata­ca­ya­revare te crusu.
MAT 27:27 Tásiha, ena suntaruana námapa ema Jesús tayehe eta náestasi­ha­yarehi te távirarehi eta guardia. Nachayacapa ena camuri­queneana suntaruana náumurivana.
MAT 27:28 Naveja­mu­hiacapa eta mamuiriha. Namuriachapa eta muíriare títsime.
MAT 27:29 Náitsame­macapa eta itapepi eta majara­pi­yarehi náicha. Nanaca­varepa te machuti. Náimica­ra­ta­ca­varepa eta curina te mavahu vaure, matsucu­rú­pa­ya­rehiji. Eta nacava­yue­ma­ra­jirahi, náepuyu­mi­rau­cha­pa­jicacha. Ánipa nacahe: —Tata, ¡pítitataji nayehe­vihíji Rey ena israelítana! —náichapa.
MAT 27:30 Tásiha, nátutu­quichapa. Náetetu­vauchapa eta matsucu­rupahi, náepuchi­sicapa tayehe.
MAT 27:31 Te tamutupa eta nacaeca­hi­ji­ri­sirahi, naveja­mu­hia­ca­varepa eta mamuiriha títsime. Namuiriachapa eta mamuirihaichu. Tásiha, námapa tayehe eta macaeta­tai­ya­yarehi.
MAT 27:32 Eta napaisi­rapahi te calle, nácapa­jicapa ema achane ticaijare Simón ticavasahi te Cirene. Napamicapa éma manaracuha eta macurusura ema Jesús.
MAT 27:33 Tacahe, nacaite­capapa tayehe eta masihi nacaeta­tairare ticaijare Gólgota.
MAT 27:34 Ánaquipa náesichinehi ema Jesús eta vino tisucareama ticasi­riquiama eta ipuruji. Te masamaecapa ema Jesús, vaipa mávara­hahini máerahini.
MAT 27:35 Te náitauchapa eta náetata­sirahi ema Jesús, ena suntaruana nasuerte­hachapa eta mamuiriha eta náijara­ji­ri­si­ra­cacahi. Tacahehi eta táitauchi­ravahi eta májurehi ema víyarahaini profetaini David. Ánipa tacahe: “Tíjara­ji­ri­ca­canapa eta numuirihaini. Nasuerte­hachapa eta náijara­si­ri­ca­cai­rahi”.
MAT 27:36 Tásiha, najaneacapa ema Jesús ena suntaruana.
MAT 27:37 Te tápusi eta macurusura, tatiarihihi eta ajureca táechaji­sihahi eta tiviuchahi. Ani tacahehi eta ajureca: “Ema Jesús, Rey nayehe ena israelí­tana”.
MAT 27:38 Natiari­hi­hivare ena apinana tiámerahiana. Ticaeta­ta­na­hivare te machacaya, ema émana te mavaure, ema apana te masapa.
MAT 27:39 Tásiha, ena tiánucu­mi­rau­cha­napahi, tépiupiu­si­ca­va­napaipa eta nacaeca­hi­ra­paipahi éma.
MAT 27:40 Ánipa nacahe: —¡Pítitataji! Picahe­cha­ji­ri­ruvahi eta piáquipai­si­ra­ya­rehíji eta Templo, piráta­ha­hi­varéji pímichava picatupiha eta arairu Templo te mapana­ya­re­ri­chuhíji sache. Puiti vivaraha vímaha eta pítupa­ji­jia­si­ravahi, te yátupipuca Machichavi ema Viya. Piúcupaica te jara crusu. ¡Picatiuchava pítijivaina! —náichapa.
MAT 27:41 Éneri­chuvare ena tuparai­rucana nacaeca­hi­ji­ri­cavare, énapa ena escribánoana énapa ena fariséoana, énapa ena apamuriana aquenu­ca­rahana. Náichaji­ri­cacapa:
MAT 27:42 —Ema mácacacha, macahehi eta máechaji­ri­ruvahi eta maráta­hai­rahíji macatiu­chavaca ena apamuriana achaneana. Tásiha, puiti váhivare maráta­hahini émaji­vai­nahíni macatiu­cha­vahini eta te jara mávihahi. Te yátupi­nahíni Réyinaíni viyehe viti israelítana, macatiu­cha­vai­pahini, ¿masi? Máucupai­ca­ri­pahini te jara crusu, ¿masi? Visuapa­sa­repaini eta vímairai­nahini.
MAT 27:43 Téhevare te yátupi­hipuca ticasi­ñavahi me Viya, vivaraha vímaha macuchucuha éma puítinaríchu, te yátupi­hipuca máemunacahi éma. Taicha macahehi eta máechaji­ri­ruvahi eta machichairahi ema Viya —nacahepa.
MAT 27:44 Ena tiámerahiana ticaeta­ta­na­hivare te machacaya, éneri­chuvare nacaeca­hivare éna apanavare.
MAT 27:45 Tacahe, te las dócequenepa, témahapa eta sache. Timapicupa tamutu eta apaquehe. Mapana hora eta tamapi­cuirahi.
MAT 27:46 Tásiha, te las trespa sache, tipiaracapa muraca ema Jesús, ánipa macahe: —Elí, Elí, ¡lama sabactani! —te véchaji­riruva, ani tacahe: “¡Tata Nucaiyaquene! ¡Tata Nucaiyaquene! ¡Vahi picuju­ni­jicanu!”
MAT 27:47 Tacahe, ena natiari­hi­que­neanahi ena tisamanahi, ánivarepa nacahe: —Esama ema maca achane mapiaracahi ema víyarahaini profeta Elías —nacahepa.
MAT 27:48 Ema apana tiyanapa tijunapahi máepanapa eta machuchu­ji­ru­yarehi eta tisisica vino. Máitiacapa te tiúqui curinaqui. Máimica­pa­yacapa eta majaca ema Jesús, machuchu­ji­ca­yarehi.
MAT 27:49 Énasera ena apamuriana, ánivarepa nacahe: —Ésami­ri­cachucha. Vímahayare te títeca­pa­ya­repuca macatiu­chapana ema Elías —nacahepa.
MAT 27:50 Tásiha, tiápecha­va­varepa tipiaraca muraca ema Jesús. Tásiha, tépenapa.
MAT 27:51 Tásiha, tíjahú­chavapa tétsayu­mecapa eta cortina tayehe eta Templo. Tépanava te anuquehe, tíchecuha te apaquehe. Tiyaya­carepa eta apaquehe. Étaripa eta ichape­pu­hi­queneana mari téjepui­cha­va­cavare.
MAT 27:52 Étaripa eta ecariana téjiaca­vacapa. Téchepu­ca­na­varepa ena náepena­queneana ena tisuapa­ji­ra­hianahi mayehe ema Viya.
MAT 27:53 Tásiha, te mapana­quenepa sache, téhevare te táequenepa eta máechepu­sirahi ema Jesús te máecari, éna apanavare tiúchucanapa tayehe eta náecariana. Tásiha, tisiapanapa tayehe eta avasare Jerusalén. Tichavanapa te napenana. Ichape­mu­rianahi ena achaneana tímahanahi éna.
MAT 27:54 Tacahe, ena tijanea­re­canahi, émapa ema nacapitara, te náimahapa eta tayaya­ca­revahi eta apaquehe, étapa eta apamuriana tiárami­ca­reanahi, ichape­rinehi eta napisirahi. Tásiha, nacahepa: —Yátupi­que­ne­ri­chuyapa Machicha ema Viya ema maca —nacahepa.
MAT 27:55 Natiari­hi­hivare ena camuriana esenana. Tímara­ra­canahi te tiyerehi. Ena nani esenana, éna téhicanahi ema Jesús. Téchapa­ji­ri­ca­napahi ema Jesús eta mapaisi­rapahi te másihapa te Galilea.
MAT 27:56 Nacari­chusera ticajuanahi eta náijaruana esu María Magdalena, ésupa esu apana María, maena ema José émapa ema Jacobo. Sutiari­hivare esu mayena ema Zebedeo, náena ena nuchamu­rianahi ema Juan émapa ema Jacobo, apóstoleanahi.
MAT 27:57 Matiari­hivare ema achane rico ticaijare José. Ticavasahi te avasare Arimatea. Émarichuhi téhicahi ema Jesús.
MAT 27:58 Te capere­rehipa, eta máimairahi máepeni­raipahi ema Jesús, tiyanapa mayehe ema Pilato. Mayasea­panahi eta máquehe ema Jesús, mavarairahi máecarayare. Tacahe, ema Pilato macava­nai­ripipa náisapahini eta náecarairaya.
MAT 27:59 Nacucu­pai­ca­sarepa eta máquehe ema Jesús tayehe eta crusu. Náyuruacapa tayehe eta tijapuquene sávana.
MAT 27:60 Nanacapa tayehe eta máecari máemepi­ya­reruhi máecari­yahini ema José. Eta juca ecari, naseca­jueruhi eta mari. Najihachapa tayehe eta tajita­ca­requene márime. Te náitauchapa, tiyananapa.
MAT 27:61 Esu María Magdalena, ésupa esu apana María, téjacanahi éna, náimara­ra­ra­caipahi eta ecari.
MAT 27:62 Tásiha, te apanapa sache tiyana­na­varepa ena tuparai­ru­cana mayehe ema Pilato.
MAT 27:63 Náechajicapa ema Pilato. Ánipa nacahe: —Tímite­ca­havihi, tata, vimeta­panavi eta máechaji­ri­ruvahi ema Jesús te achane­richaha eta máechepu­si­ra­ya­rehiji te máecari te mapana­que­né­napaji sache.
MAT 27:64 Puiti, vivarahahi picava­nai­ri­pihini náeratahini muraca eta tapaja eta máecari, mapanai­navare sache eta najanea­si­rayare ena suntaruana. Machu nayana te yati námechapana eta máquehe ena máimitureana. Machu nácaheriana “Téchepu­caripa te máecari”. Tásiha, ena achaneana nasuapai­na­papuca, náimija­chainapa yátupi. Tisuapa­ca­re­pa­nai­na­papuca tayehe eta máichaque­neanahi te achane­richaha —náichapa.
MAT 27:65 Ema Pilato máichavacapa: —Tiuri, níjaracahe ena nusunta­rurana. Eyana iama. Evaneca najanea­ca­quenéna. Nachuji­cha­quenéna muraca eta máecari —máichavacapa.
MAT 27:66 Tacahe, tiyananapa nachujichapa muraca eta ecari. Nanacapa eta táicutia­ra­na­­yarehi. Tásiha, najaneacahi ena suntaruana.
MAT 28:1 Te apanapa sache te tijara­ra­hi­chichapa eta lumíncu­quenehi, tiyanapa esu María Magdalena, sucachanehi esu apana María, náimaha­pa­na­yarehi eta ecari.
MAT 28:2 Tíjahú­chavapa tiyaya­carehi eta apaquehe. Émahi ema ángele eta máucaupai­s­irahi te anuma. Te máiteca­pauchapa eta ecari, máequehe­puichapa eta mari tajihainihi eta máecari. Máejaha­mecapa eta mari.
MAT 28:3 Tétavicava eta majaraivahi, tivayu­hau­quirahi. Eta mamuiriha, tétavi­ca­vavare eta tajapuva.
MAT 28:4 Eta náimairahi ena suntaruana, tiáquipa­pai­ca­vanapa, tiyaya­ca­reanapa eta napisirahi. Tiánehini tépena­racana.
MAT 28:5 Tásiha, ema ángele máechaji­ca­vacapa ena esenana. Ánipa macahe: —Vahi ecupicanu. Núti néchahi eta etanu­si­rapahi ema Jesús ema macaeta­ta­que­nénihi.
MAT 28:6 Májinaipahi eta te tajuhe eta máecari. Téchepu­ca­ripahi taicha tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi. Yare, ímaha eta juca mávinénihi.
MAT 28:7 Eyana púitinarichu, emeta­pa­navaca ena echamu­rianahi máimitureana eta máechepu­si­raipahi tayehe eta máecari. Éneri­chuvare emeta­cavaca tiyanayare ema Jesús eta te Galilea. Ánaqui macucha­pia­heyare emutu éti. Eta tímite­canuhi núti numeta­pa­na­he­yarehi —máichavacapa.
MAT 28:8 Tacahe, ena esenana tiyananapa tichavanahi tijuna­pa­raca­napaipa eta nameta­si­ra­yarehi ena nachamuriana. Tipica­napaipa, tásihasera tacacha­nepahi eta náurisa­mu­re­vapahi ichape.
MAT 28:9 Eta najuna­pi­rapahi, tíjahú­chavapa tímerecava ema Jesús eta nayehe. Máechaji­ca­vacapa. Témeña­ha­vanapa éna eta mayehe. Tépuyu­canapa natsiuca­pe­vachapa.
MAT 28:10 Éma máichavacapa: —Vahi ecupicanu. Eyana emeta­pa­navaca ena apamuriana echamuriana nímitu­reanahi. Eyanayare emutu te Galilea. Ánaqui nucucha­pia­heyare —máichavacapa.
MAT 28:11 Eta najuna­pi­rapahi ena esenana, ena suntaruana tijanea­re­ca­nainihi tiyananapa éna, nameta­pa­na­va­ca­yarehi ena tuparai­ru­cana tamutu eta náimaha­que­neanahi.
MAT 28:12 Tacahe, ema corregidor ticuru­ji­ricapa namutu ena apamuriana aquenu­ca­ra­hana, mavarairahi téchaji­ri­cavana napane­re­chayare eta náichara­ca­va­yarehi. Jéhesare, navacha­cha­vacapa eta camuriquene plata ena suntaruana.
MAT 28:13 Tásiha, náimitu­ca­vacapa, ánipa náicha: —Te natiari­hi­napuca nayase­recahe, ecaheyare: “Tiyananahi ena máimitureana ema Jesús te yátimuhu; námecha­panahi eta máquehe. Ticama­pu­ra­vanahi eta vímasirahi víti” ecaheyare.
MAT 28:14 Émaripa ema aquenuca te máechapuca, vímaha­rinepa víti. Vitanu­cayare eta vivayua­ra­si­rayare, apaesa tacuija eviurevaina éti —náichapa.
MAT 28:15 Tacahe, ena suntaruana najacapapa eta plata navachahi. Tiyananapa. Jéhesare, étapaichuhi náechaji­si­hapahi eta náimitu­ca­sivahi. Puíticha, ena israelítana, tanasi­richuhi tacahehi eta nametarapi, te natiarihi ena tiyase­recana.
MAT 28:16 Ene tacahehi eta viyanirahi viti óncequeneana apóstoleana tayehe eta Galilea te cerro taicha tacahehi eta mameta­rapihi éma Jesús.
MAT 28:17 Tacahe, te vímahapa ema Jesús, vépuyu­mu­ri­ha­vanepa. Vimutu vitsiucapa. Natiari­hisera ena vuíchaha nasuapa­pa­ji­cahini.
MAT 28:18 Tásiha, ema Jesús témeña­havapa eta viyehe. Máichahavipa: —Ema Tata te anuma titupa­ra­canuhi núti néchayare tamutu te anuma étapa te juca apaquehe.
MAT 28:19 Eta tacahe, eyanayare puiti epaicayare tamutu eta avasareana. Ímitu­cayare ena achaneana, nuchane­ranaina éna apanavare. Ícacha­si­ca­va­ca­ya­repahi te máijare ema Tata, nútipa nuti Machicha émapa ema Espíritu Santo.
MAT 28:20 Ímitu­ca­yareva eta nasuapiraina éna apanavare tamutu eta nímitu­ra­pianahi eta eyehe. Núti, tayanapane nuyerehehi, nímica­ta­ca­he­ya­resera. Níjara­ca­hé­napaipa eta nítupa­ji­jia­sirava. Tamutu sácheana nucacha­ne­he­va­ca­yarehi. Váhiquene nujuni­jia­ca­héimahi —máichahavipa. Tamutupa eta juca nájucha­quenehi eta nímaha­quenehi nuti Mateo.
MAR 1:1 Nupara­pe­naveana, puiti nuvaraha numetacahe eta máitare­sirahi ema Jesucristo, Machicha ema Viya, te títeca­pau­cha­havipa te vitaracu. Ichape­rinehi eta viúrica­ca­revahi puiti taicha eta mameta­si­ra­havihi eta táurina­quenehi máechaji­ri­ruvana ema Viya. Ánaquia­pa­ripahi eta áñoana acane, ema Viya mametacapa ema víyarahaini profeta Isaías eta mapane­reruhi, eta mavane­si­rayare ema Machicha te juca apaquehe. Éma, tímitecahi ticatiu­ra­hi­yarehi. Éneri­chuvare matiari­hi­yareva ema apana achane máichuha­que­ne­yarehi ema Viya. Macame­ta­rai­ru­yarehi, máetupi­ri­ca­va­cayare ena achaneana, náinaji­si­ra­yarehi eta tamauri­queneana napane­reruana apaesa táuri eta najaca­pi­rayare ema Machicha ema Viya.
MAR 1:4 Tiuri, te táequenepa eta juca, camuri­quenehi áñoana, tiúchucapa ema achane ticaijare Juan. Éma, máichuha­quenehi ema Viya eta macame­ta­rai­rui­rayare, máetupi­ri­ca­va­cayare ena achaneana. Tacahe, masuapahi eta matupa­rahahi. Tiyanapa vámahi­cu­ruhapa. Vaipa avasa­re­cu­ru­hainaini. Ticame­ta­rai­rupaipa nayehe ena macuti­queneana vámahi­cu­ruhana. Ánipa macahehi eta máimitu­re­sirahi: —Ítsivacha eta epane­reruana. Éneuchava mayehe ema Viya, apaesa maperdo­nachahe eta epeca­turana. Te éneuchavapa, núti nícacha­si­ca­hénapa, apaesa etsecavaipa eta ejaca­pi­rayare ema Cristo —máichavacapa ema Juan.
MAR 1:5 Tacahe, nárajapapa napaucha ena achaneana ticavasana eta te ichape avasare Jerusalén étapa eta apamuriana avasareana te táunavahi eta provincia Judea. Eta nametau­re­si­ravaipa ena achaneana, navarairaipa náinajica eta napeca­turana, ema Juan máicacha­si­ca­va­capaipa tayehe eta cajacure Jordán.
MAR 1:6 Ema Juan, vanairucahi me Viya, profetahi éma. Eta macamui­ri­hairahi eta náitsameru tajiyaha eta náitatiquene ticaijare camello. Eta máitijuhe, vácapi jayumepi. Eta manica­sa­reanahi eta tsacara. Eta máitiverahi eta mápama.
MAR 1:7 Ánivare macahe eta macame­ta­rai­ruirahi: —Ávane­pai­pa­hisera mácani yátupiquene Cristo. Éma, tiápaju­pa­navahi nuyehe núti eta mapicau­cha­ca­révahi. Váiparinehi nácuti­sa­mimahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Váipari­ne­hivare nácaemu­ña­vaimahi macamu­su­ra­nuhini núti páuresami.
MAR 1:8 Yátupi núti nícacha­si­cahehi te une, te éneuchavapa mayehe ema Viya. Émainapa, tícacha­si­ca­hé­na­varepa eti ecasi­ña­vanahi mayehe éma, tíjara­ca­hé­na­sarepa ema Espíritu Santo —macahepa ema Juan.
MAR 1:9 Te jena sácheana eta mávihai­ra­richaha ema Juan te cajacure Jordán, títecapapa ema Jesús. Másihapahi te avasare Nazaret te tinapaica eta Galilea. Tásiha, ema Juan máicacha­sicapa ema Jesús.
MAR 1:10 Te tamutupa, te tiúcupaicapa eta te une ema Jesús, tíjahú­chavapa máimaha téjiacahi eta anuma. Máimaha­varepa ema Espíritu Santo ticutipahi eta paluma. Máucupauchapa ema Jesús, mávahácapa éma.
MAR 1:11 Tacahe, nasamapa eta mahu ema Viya tásiha­quenehi te anuma. Ani macahehi eta nasamirahi: —Pítira nuchicha némuna­ruquene. Núrisa­murecha piyehe —macahepa.
MAR 1:12 Tacahe, ema Espíritu Santo eta mávahá­sa­mu­re­chirahi, enurujipa máimitu­caipahi ema Jesús eta mayaniraya te mávapahi apaquehe.
MAR 1:13 Eta mayerevahi ema Jesús cuarenta sácheana. Tásiha, ema Satanás macaitsa­ma­rajipa, mavaraha macaetema ema Jesús. Váhisera márata­hahini. Tatiari­hivare eta sárareana eta te mávihahi ema Jesús. Te tamutupa, ena ángeleana náechapa­ji­ricahi éma.
MAR 1:14 Tacahe, te jena sácheana, nacara­tacapa ema Juan. Námapa te tiyerehi. Tacahe, tiyanapa tichavahi ema Jesús eta te provincia Galilea. Tépanavapa ticame­tarairu. Máichuha­vacapa ena achaneana náehica­yarhi ema Viya.
MAR 1:15 Ánipa tacahehi eta mametarapi: —Éneuchava mayehe ema Viya. Ítsivacha eta epane­reruana. Taicha puiti tíchuha­hénapa ema Viya. Tiánehipa eta sácheyare títeca­pau­cha­hénapa eyehe ema ticatiu­cha­heyare. Aquenu­cayare mavaneruhi ema Viya, éma téchaheyare. Ichape eta iúrica­ca­revaya te esuapa eta nímitu­rapiana —macahepa.
MAR 1:16 Tacahe, eta mapaisi­rapahi ema Jesús te tachausi eta cáquiure Galilea, máimaha­vacapa ena apinana ajairana, ema émana ticaijarehi Simón Pedro émapa ema maparape Andrés. Eta náemata­nerepi ena nani, ténica­ra­hianahi. Náquijie­recahi eta nayutahe.
MAR 1:17 Tacahe, ema Jesús máichavacapa éna: —Yare, éhicanu. Núti níjara­caheya eta apana émata­ne­re­piyare. Éti ítuca­va­pa­racahi eta jímana; tacaheyare eta ítusi­ra­va­yareva ena achaneana, machane­ra­nayare ema Viya —máichavacapa.
MAR 1:18 Enevanepa náinajicahi éna eta náenisirahi. Tiyananapa náehicapa ema Jesús.
MAR 1:19 Ánaqui­pa­na­varepa máimaha­varepa ena apinana ticapa­ra­pe­ca­ca­navare ema Jacobo émapa ema Juan. Téjacanahi te napacure. Matiari­hi­hivare ema naiya Zebedeo. Náititi­ji­ricahi eta nayutaheana.
MAR 1:20 Ema Jesús máichuha­varepa ena apinana. Tásiha, náehica­varepa. Najuni­jicapa ema naiya Zebedeo. Manasipa éma te pacure, macachanehi ena mamusurana.
MAR 1:21 Tacahe, títeca­panapa tayehe eta avasare ticaijare Capernaum. Eta juca sache sávaru­muhuhi, tiyanapa ema Jesús eta te naúruji­si­rareva ticaijarehi sinagoga. Máimitu­ca­vacapa ena tiúruji­ca­vanahi.
MAR 1:22 Ichape náramihi ena achaneana eta máimitu­ra­pianahi táicha vahi nasama­sa­ré­nahini. Tétavi­cavahi eta máitusirahi mayuna­paicahi tamutu. Tétavi­cavahi eta tasuapa­ca­revahi eta máimitu­rapiana.
MAR 1:23 Te nataracu ena náuruji­ru­vanahi, matiarihihi ema émana achane mávaháruhi ema éreana. Tipiara­recapa, ánipa macahe:
MAR 1:24 —Núti nímativi. Pítira Sántoque­nevihi. Machicha­que­nevihi ema Viya. Pésami­ri­ca­ha­vipaini, piti Jesús Nazareno. Váhini picuesi­ru­ji­ca­havini. Pivara­hai­na­papuca pijara­re­ca­ha­viyare —macahepa ema achane.
MAR 1:25 Tacahe, ema Jesús macajachapa ema éreana. Ánipa maicha: —¡Pámatina! Piyana pijunijica ema maca achane —máichapa.
MAR 1:26 Tacahe, ema achane tíjahú­chavapa tiáquipaicava, tiyaya­carepa. Tipiara­recapa muraca maicha ema éreana eta majuni­ji­si­ra­yarehi ema achane.
MAR 1:27 Tásiha, náraminehi ichape ena natiari­hi­que­neanahi. Tiyase­re­ji­ri­ca­canapa, ánipa nacahe: —¿Tájahasica tacayema eta juca? Ema maca Jesús, tétavicava eta máitupa­ji­jiá­si­ravahi, maratahahi máquijica ena éreanana. Tásiha, ichape eta napisirahi ema. Vahi nácapae­ma­chahini. Tamutupa arairu eta máimitu­ra­pianahi ema maca —nacahepa.
MAR 1:28 Tacahe, nasamai­ri­ricapa namutu ena achaneana eta juca máichaque­neanahi ema Jesús. Énaripa ena ticava­sanahi te avasareana eta te táunavahi eta Galilea. ­
MAR 1:29 Tacahe, te tiúchucanapa tayehe eta náuruji­si­rareva, tiyanapa ema Jesús te napena ema Pedro ema Andrés. Náehica­varepa ena apinana ema Jacobo émapa ema Juan.
MAR 1:30 Sutiarihihi esu máimase ema Pedro. Sunasi­que­neipahi tívecahi, ticajumahi ésu eta muraca fiebre. Nametacapa ema Jesús eta sucaju­mairahi esu esena.
MAR 1:31 Tásiha, mapauchapa. Macara­ta­vauchapa, macaeche­pucapa ésu. Táetavia­ca­va­neinehi eta fiebre. Tacahe, suéchapa­ji­ricapa ema Jesús, énapa ena máimitureana. ­
MAR 1:32 Te jena cápere­hi­quénehi, te téricapa eta sache, ena achaneana námava­capaipa eta mayehe ema Jesús namutu ena nacaju­ma­queneana énapa ena návahá­ruanahi ena éreanana.
MAR 1:33 Jéhesa­réinehi, namutu ena achaneana ticava­sanahi tayehe eta avasare tiúruji­ca­vanapa te tapaja eta peti.
MAR 1:34 Camuriana ena macana­raruana tayehe eta apanapane jumareana. Mavera­navare ena váinarajiana máquiji­rua­napahi te náqueheana ena achaneana. Váhisera máisapahini náechaji­cahini ena éreanana, taicha náimatihi éna eta émairahi ema Cristo.
MAR 1:35 Tacahe, te tijara­rahipa, téchepu­ca­vanepa ena Jesús. Tiyanapa eta te mayuja­ra­sirare.
MAR 1:36 Te téjamicapa ema Pedro, májinaripa ema Jesús. Tásiha, tiyananapa nacapa­yacapa éma eta te mayuja­ra­sirare eta te mávapahi apaquehe.
MAR 1:37 Te náiteca­pauchapa, náichapa: —Namutu ena achaneana titanu­ca­vianahi —náichapa.
MAR 1:38 Tásiha, máichavacapa ema Jesús: —¡Páureanasami! Nuvara­ha­pasera viyanayare tayehe eta apana avasareana apaesa nucame­tarairu taicha nutupa­ra­ca­si­vaichuhi níchuha­vacaya namutu ena achaneana náehica ema Viya —máichapa.
MAR 1:39 Tacahe, ema Jesús tiyanapa tipaica tayehe eta avasareana te Galilea. Ticame­ta­rai­rupaipa eta te náuruji­si­ra­revana. Éneri­chuvare nayanau­chapaipa ena achaneana návahá­ruanahi ena éreanana, máquiji­ca­va­capaipa ena éreanana.
MAR 1:40 Tacahe, te apanapa sache, títecapapa ema émana achane macaju­maquene eta lepra. Mapauchapa te mamirahu ema Jesús, máepuyu­mi­rauchapa. Tásiha, máichapa: —Tata, nucasi­ñavahi eta piyehe, picana­ra­ca­nupaini —máichapa.
MAR 1:41 Tacahe, ema Jesús tijimu­yainehi majapa­nuinehi. Manacapa eta mavahu. Máichapa: —Nuvaraha nucana­racavi. Tájinapa píchiravaina puiti —máichapa.
MAR 1:42 Enevanepa tinaraca. Vaipa leprósoi­nahíni.
MAR 1:43 Tacahe, ema Jesús máevatacapa ema achane. Matupa­racapa ichape vahi macume­ta­jirica. Ánipa máicha:
MAR 1:44 —Pímaha, piyana­ya­resera pímerecava nayehe ena tuparai­rucana, apaesa náimamacavi. Énainapa timeta­ji­ri­ca­nayare eta yátupirahi pinaraca, pipachihapa. Nacuijasera picume­ta­cavaca eta nútirahi nucana­racavi. Tásiha, piyana­yareva me Viya. Picama­va­hu­ya­repahi eta pihasu­lu­pa­ya­chi­rayare taicha eta macana­ra­si­ravihi —máichapa ema Jesús.
MAR 1:45 Tacahe, tiyanapa ema achane. Timeta­ji­ri­ca­pai­pasera, mametacapa namutu ena achaneana eta máichava­que­nevahi. Eta tacahe, ema Jesús vaipa máimere­ca­vahini te avasareana taicha eneva­ne­yarehi náurujiaca ena achaneana tímara­hijiana. Tacarine tiyanahi tayehe eta nájinaricha achane­na­hichaini. Énasera ena achaneana tiyana­naichucha napauchahi. Tiásihana tayehe tamutu avasareana.
MAR 2:1 Tacahe, te apana­varepa sache, tichavapa ema Jesús eta te Capernaum. Eta nasamai­ri­ri­sirahi eta matiari­hi­raripa éma, títeca­pa­napaipa ena achaneana, camuri­queneana.
MAR 2:2 Tiyutu­tu­ca­vanapa eta te peti mávihahi éma. Tájinapa távira­vai­nahini eta te tapaja­chacaya. Ema Jesús máimitu­ca­vacaipa eta nacaiju­heraya me Viya.
MAR 2:3 Tacahe, títeca­pa­na­varepa ena apamuriana, námapahi te áchuji ema achane muracaha. Cuátroana ena tíamanapahi.
MAR 2:4 Váhisera náiteca­pau­chahini eta te mávihahi ema Jesús, taicha eta nayutu­tu­si­ravahi ena achaneana. Tacahe, naveta­ta­mae­quechapa eta peti eta te máinahu te manapaicahi ema Jesús. Te náitauchapa navetataca, nacaju­chu­chucapa ema macaju­maquene eta te áchuji te mamirahu ema Jesús.
MAR 2:5 Te máimahapa ema Jesús eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe, máichapa ema macaju­maquene: —Tiuri, nuchicha. Eta pipeca­tu­ranahi nucaepa­hai­navipa —máichapa.
MAR 2:6 Tacahe, éneri­chuvare natiari­hi­hivare téjacanahi ena escribá­noana. Napane­re­que­nehapa eta macaye­ma­quenehi ema Jesús. Tásiha, tisema­na­rinehi.
MAR 2:7 Ánipa nacahe te nasamureana: “Ema maca tímija­cha­vai­papuca Viya eta macaepa­hai­ra­yaréji eta pecatuana. ¡Tétavicava eta matapirava! Taicha macarichu ema Viya marataha macaepaha eta pecatuana. Nájina apanaina tiratahaina ticaepahaina eta pecatuana” tacahehi eta napane­reruana.
MAR 2:8 Enurujipa ema Jesús máimara­ra­ca­vacahi eta nasamureana étapa eta napane­re­ruanahi éna. Tacahe, máichavacapa: —¿Tájaha tacayema téjecapava eta epane­reruana?
MAR 2:9 Tájina táejeravaina eta níchirahi ema maca: “Nucaepa­hai­navipa eta pipeca­tu­ra­nahi”. Máejera­re­pá­napuca níchahini: “Nucana­ra­cavipa. Péchepuca, piveha eta pímacaraji, piyana pipaica”.
MAR 2:10 Tiuri puiti, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nímereu­cha­vainapa eta nurata­hairahi nucaepaha eta pecatu te juca apaquehe. Ímara­racanu —tacahe, máichapa ema macaju­maquene—. Puiti, nuchicha, nuvanecavi péchepuca. Piveha eta jara piyereruva. Piyana te pipena —máichapa ema Jesús.
MAR 2:12 Eneva­ne­rinehi téchepuca ema macáju­ma­quenéni. Mavehapa eta mayereruva. Tipaicapa te namirahu ena achaneana. Tiyanapa tiúchucapa. Eta náimairahi, ichape eta náramirahi namutu ena natiari­hi­que­neanahi. Tétavi­ca­vainehi eta nacuna­chirahi ema Viya. Ánipa nacahe: —¡Tétavicava tárami­careva eta máichaqueneana ema Viya! ¡Asulupaya, Tata! ¡Vahi vímaha­sa­ré­nahini! —nacahepa.
MAR 2:13 Tiuri, te apanapa sache, tiyana­varepa ema Jesús te tachausi eta cáquiure. Náiteca­pau­cha­varepa namutu ena achaneana eta mayehe. Tásiha, máimitu­ca­vacapa.
MAR 2:14 Tacahe, te tiápechavapa tipaica ema Jesús, máimahapa ema Mateo, machicha ema Alfeo. (Ema Mateo ticaija­re­hivare Leví.) Téjacahi eta te macatu­pa­ra­haiyahi eta macobra­re­sirahi eta impuesto. —Yare, péhicanu —máichapa ema Jesús. Tacahe, ema Mateo enevanepa tiyana máehica ema Jesús.
MAR 2:15 Te jena sácheana, ema Mateo téniricapa eta te mapena. Mámapa ema Jesús énapa ena máimitureana. Camuri­queneana ena téhicanahi ema Jesús. Natiari­hivare maverana ena macuti­queneana ema Mateo ticobra­re­ca­rahiana tayehe eta impuesto. Mavera­na­hivare ena apamuriana máemuna­ca­sareana ema Mateo. Tiúrisa­mu­reanahi eta nanisirahi.
MAR 2:16 Títeca­pa­na­varepa ena apanamuri achaneana: ena escribá­noana énapa ena fariséoana. Eta náimairahi eta macacha­nérahi ema Jesús ena máichuha­queneana ema Mateo, nacaecahipa. Ánipa nacahe nayehe ena máimitureana: —¿Tájaha tacayema tísapava ema eyehe maestro macacha­nevaca eta manisirahi ena nánitá­tajiana ticobra­re­ca­rahiana eta impuesto? ¡Tétávi­cavahi eta nacape­ca­tu­ra­raivahi! —nacahepa.
MAR 2:17 Te masamapa ema Jesús eta náechaji­ri­ru­vanahi, máichavacapa: —Ena ticaju­manahi, tétavi­cavahi eta nacamu­nuirahi ema médico. Énasera ena majuma­reanahi vahi nácamu­nuimahi ema médico. Puítisera, eta tímite­canuhi núti nutanu­cayare namutu ena tisipe­ca­turana apaesa náeneucha­vahini, náinajica eta napeca­turana. Nácani matapi­ra­va­reanahi vahi nasama­vahini nácamu­nu­nuhini —máichavacapa.
MAR 2:18 Tacahe, te apahe­varepa, ayunanahi ena máimitureana ema Juan. Ayuna­na­hivare ena fariséoana. Náiteca­pauchapa ema Jesús ena apamuriana achaneana témeje­ca­pa­va­rahiana. Nayase­recapa: —¿Tájaha tacayema vahi naháyu­na­chahini ena pímitureana? ¿Tájaha tacayema vahi nácutihíni ena máimitureana ema Juan énapa ena fariséoana? —náichapa.
MAR 2:19 Majicapapa ema Jesús: —Nímicu­ti­chinahe puiti. Vahi táuricaimahi ayúna­nái­nahíni nácani ticaichu­ha­ca­sianahi tinicanaya nayehe ena araimana. Tiúrisa­mu­rea­na­yarehi taicha matiarihihi ema arayena. Vahi táuricahini ayúna­nái­nahíni. Téhesera te tépenapuca éma, jéhesare ticati­sa­mu­re­va­nayare. Tacutiquene, vuíchaha táuricaimahi ayuna­nai­nahini ena nímitureana.
MAR 2:20 Járaja­pai­na­pasera eta sácheyare, ticave­re­ji­ca­sia­nayare, taicha ticara­ta­ca­nua­nainapa ena ticapa­ca­nua­nayare núti. Jéhevarepa ayuna­nainapa.
MAR 2:21 Esama­nuchaha. Eta juca eta nímitu­ra­pianahi, amairiha arairu. Mavaraha ema Viya arairuyare eta eyehe­re­pia­nayare eti nuchanerana. Vaipa tácuti­ca­caimahi eta nayehe­repiana ena apamuriana achaneana. Eta ítusirahi éti eta nímitu­rapiana, tavaraha ínajica eta ichasi eyehe­repiana tamauri­que­neanahi —máichavacapa ema Jesús.
MAR 2:23 Eta jena sávarumuhu, tiyanapa tipaica ema Jesús. Mámamu­rihapa ena máimitureana. Témehi­ca­vanapa ena fariséoana. Náetavi­vi­ji­ca­paipahi eta isanitiana. Tacahe, eta napaisi­rapahi, ena máimitureana navechu­qui­ha­paipahi étaja­vapahi eta trigo. Navepi­ra­qui­hapaipa, tépura­ja­ca­cha­va­na­paipahi. Tinica­napaipa. Tísapa­ca­reichucha éta, taicha técuha­napahi.
MAR 2:24 Énasera ena fariséoana eta náimara­ra­si­rapahi, tisema­napaipa. Ánipa naicha ema Jesús: —Pímaha ena pímitureana. Ticaema­ta­nea­na­paichucha eta navepi­ra­qui­rapahi eta trigo puiti juca sache tétavi­cavahi eta tacapi­ca­hu­quenehi. Vahi tísapa­ca­rémahi eta juca nacaema­ta­nerahi puiti —náichapa.
MAR 2:25 Tacahe, majica­pa­vacapa ema Jesús: —Németeaca éti vahi ecaicutiara eta tacaye­maquene eta Sagrada Escritura, eta máichava­que­nevahi ema víyarahaini David eta mapaisi­rapahi técuhapaipa énerichuva ena téhica­napahi.
MAR 2:26 Te émarichaha ema Abiatar náquenu­murihi ena tiyuja­ra­ca­rahiana, ema David tisiapapa eta te mapena ema Viya. Tiyase­se­recapa eta manica­yarehi. Náijaracapa eta pan tacapi­ca­hu­quenehi nanaca­sarehi te mamirahu ema Viya. Nanica­sarehi ena tiyuja­ra­ca­rahiana, émasera ema David vahi tátupa­ra­cahini manicahini. Étasera eta máecuavahi, manicapa eta pan, énapa ena macacha­ne­que­nea­napahi.
MAR 2:27 Tímiyanava eta mameta­sirahi éna: —Ema Viya máepiyacahi nativa ena achaneana. Te táequenepa, máimija­re­chinapa eta sache nanara­siraya ena achaneana, tiúricha­yarehi éna. Vahi étainahini témepiyaca eta tihapa­pi­ri­ca­va­cayare éna.
MAR 2:28 Tiuri puiti, numeta­ca­heyare: Núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nútirichu néchahi eta sache nanara­siraya ena achaneana —máichavacapa.
MAR 3:1 Tacahe, te apana­varepa sávarumuhu, tiyanavare ema Jesús, tisiapahi eta te náuruji­si­rareva. Matiari­hi­hivare ema émana achane vaipa tayamu­ri­cahini eta mavahu, tépena­vahuipa.
MAR 3:2 Natiari­hi­hivare ena fariséoana, ena ticana­ra­ji­ri­canahi ema Jesús. Náimara­racapa éma te macana­ra­ca­ya­repuca ema achane eta te jena sache tacapi­ca­hu­quenehi. Natanu­nui­ricahi eta tiviucha­yarehi ema Jesús.
MAR 3:3 Tacahe, máichapa ema Jesús ema achane: —Yare, pitupi­hayare ani te namirahu ena achaneana —máichapa.
MAR 3:4 Tacahe, máichapa ena achaneana: —Núti nuvaraha epane­rechaya. Puiti juca sache sávaru­muhuhi, ¿tájahapuca táurica eta víchayare? ¿Tísapa­ca­repuca vicha eta táuriqueneana? ¿Étapuca víchayare eta tamauri­queneana? ¿Táuricapuca vípuchavaca ena achaneana? ¿Vicapa­re­capuca? —máichavacapa. Énasera tímati­na­mu­ria­na­rinehi.
MAR 3:5 Tacahe, ticati­sa­mu­re­varine ema Jesús eta muracairahi eta nasamureana. Tacahe, tisema­ma­juhepa eta máeseni­mu­ri­hairahi éna. Máichapa ema achane macaju­maquene: —Nímaha. Picaja­ru­vauchava, pímechanu eta pivahu —máichapa. Eta máimere­sirahi eta mavahu ema achane, enevanepa tinara­vau­cha­vanepa.
MAR 3:6 Énasera ena fariséoana, tisema­na­rinehi eta náimairahi eta juca máichaquenehi ema Jesús. Tiyananapa tisama­cacana nayehe ena políti­coana, machanerana ema Herodes, taicha navaraha nacapacaya ema Jesús.
MAR 3:7 Émasera ema Jesús tiyanapa téraji­cavapa eta te mávapahi apaquehe eta te tachausi eta cáquiure. Mámapa ena máimitureana. Náehicavare ena ichape­mu­ri­queneana achaneana ticava­sanahi eta te provincia Galilea.
MAR 3:8 Jéhesare, te nasamai­ri­ricapa eta máichaque­neanahi ema Jesús, títeca­panapa ena ichape­mu­ri­queneana achaneana. Tiásihanahi eta te avasare Jerusalén, eta te provincia Judea, eta provincia Idumea, eta provincia Siria, étapa eta avasareana te apachara eta cajacure Jordán.
MAR 3:9 Tásiha, ema Jesús mavanecapa ena máimitureana natsesi­nahini étasina pacure apaesa vahi nacutu­piaraca ena ichape­mu­ri­queneana achaneana.
MAR 3:10 Taicha camuriana ena macana­ra­rua­napahi. Namutu ena nacaju­ma­queneana témeña­ha­va­napahi tiyumu­su­su­ji­ca­va­napahi eta náemeña­hai­ravaya, taicha navarahahi náemama­cayare.
MAR 3:11 Jéhesare, ena éreanana tiávahá­canahi ena achaneana, te náimahapa ema Jesús, tíaquipai­ca­vanapa te mamirahu éma. Tipiara­re­canapa: —¡Pítira Machicha ema Viya! —náichapa.
MAR 3:12 Mavane­ca­pasera máecati­ha­vacapa nacuija nacume­taruina taicha vuíchaha mávara­hahini náimatihíni ena achaneana eta émaque­nérahi Machicha ema Viya.
MAR 3:13 Tacahe, tiyanapa ema Jesús eta te mávapahi apaquehe máripahi. Mámamu­rihapa ena ánimuriana máimitureana.
MAR 3:14 Tacahe, ánaqui manere­ji­ca­vacapa te nataracu ena dócequeneana mayehea­na­yarehi apóstoleana. Vaipa najuni­jia­caimahi éma, macacha­ne­yarehi tamutu sácheana. Matupa­ra­ca­vacapa eta nacame­ta­rai­rui­rayare.
MAR 3:15 Máijara­ca­vacapa ena dóceana eta narata­hai­ra­yarehi ticana­ra­recana ena nacaju­ma­queneana, náimiju­nai­ra­yareva ena éreanana tiávahá­canahi ena achaneana.
MAR 3:16 Eta juca náijareana ena manere­ji­rua­nahi: Ema Pedro (éma ticaija­revare Simón), ema Jacobo, ema maparape Juan, ema Andrés, ema Felipe, ema Bartolomé, ema Mateo, ema Tomás, ema apana Jacobo, ema Tadeo, ema apana Simón, émapa ema Júlasi Iscariote (ema tíjara­recahi ema Jesús).
MAR 3:20 Tacahe, tichavapa ema Jesús, énapa ena mayeheana apóstoleana te napena. Tiápecha­va­na­varepa tiúruji­cavana ena achaneana. Tásiha, vaipa náituji­ca­vahini tinicana taicha tétavi­cavahi eta nasimu­tuvahi ena achaneana.
MAR 3:21 Énasera ena mapara­pe­naveana ema Jesús, te nasamai­ri­ricapa, tiyananapa náepana­ya­rehini éma, taicha náimija­chaipahi máurishi éma.
MAR 3:22 Éneri­chuvare natiarihipa ena escribá­noana, tiásihanahi te Jerusalén. Náepiyae­que­nehapa ema Jesús, ánipa nacahepa: —Ema maca Jesús, vémeteaca majupaha ema náquenu­murihi ena éreanana, émaripa ema Satanás. Táitusiava máijaracahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta macuchu­sirahi ena éreanana —nacahepa.
MAR 3:23 Tacahe, ema Jesús máichuha­vacapa ena ticaeca­hi­ra­hianahi. Eta máimitu­si­ra­vacahi, máimicu­ti­chinapa. Ánipa máichavaca: —Éti, téjeca­pavahi eta epane­reruana ímija­chanuhi majupa­hanuhi ema Satanás. Ímija­chapuca ticatia­na­ca­canahi ena éreanana. Váhisera énena tácahe.
MAR 3:24 Tacutihi ena machanerana ema gobierno. Éna, vahi típutsi­mu­ria­va­naimahi apinai­na­hi­pucaini partido. Te típutsi­mu­ria­vanapa, énaji­cacaini tiáquipai­cacana.
MAR 3:25 Émaripa mácani achane te camurianahi ena machicha­naveana, váipari­ne­hivare típutsi­mu­ria­va­naimahi, náehaji­ri­ca­cahini, énaji­ca­cahini náquipai­ca­cahini.
MAR 3:26 Ene macahehi ema Váinaraji Satanás, váiparine máisapahini típutsi­cacana ena machanerana, taicha mavarahahi tisimu­tua­na­yarehi éna, tímiya­na­va­yarehi eta nacaete­ma­ji­ri­si­ra­ha­vi­yarehi.
MAR 3:27 Macutihi ema mácani achane tume. Te macara­tacahi eta mataquiriqui eta majanea­sirahi jácani macaye­he­queneana, nájina tiámeye­chaimahi. Tacamunuhi nacara­ta­ca­nu­mayare, náitiaca­nu­ma­yarehi ema túmequenehi achane. Jéhesare, náituru­ye­cha­sa­re­yarepa eta máimaha­queneana. Ene nucahehi núti, túmepa­nanuhi mayehe ema maca Satanás.
MAR 3:28 Puiti nutupiruva numetacahe: Tiperdo­na­cha­ca­rea­nayare ena achaneana eta napeca­turana, tamutu jácani náechaji­sihaira eta táiñema­hi­queneana.
MAR 3:29 Jarari­hisera eta epecatura vahi tiperdo­na­cha­ca­remahi. Eti ímijachahi ema Satanás ema tiávahá­canuhi. Ichape eta éjeca­pi­ravahi, taicha ema tiávahá­canuhi nuti, émaquenehi ema Espíritu Santo. Éti epana­ra­ra­caripa éma. Tásiha, máitavacaca eta etapi­ra­vanaya —máichavacapa ema Jesús.
MAR 3:30 Tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi taicha eta nacahe­cha­ji­ri­ru­vairahi: “Ema maca Jesús, majupaha ema Satanás”.
MAR 3:31 Tacahe, te apanapa sache, tiúruji­ca­va­na­varepa ena camuri­queneana achaneana te tajuhe eta peti. Téjacanapa te machacaya ema Jesús. Títeca­panecha esu maena énapa ena mapara­pe­naveana. Nanasi­pasera te aneca taicha tiyutu­tu­ca­vanahi ena achaneana. Navarahahi náechaji­ca­yarehi éma. Tásiha, nametacapa ena apamuriana ema Jesús, ánipa naicha: —Esu pémuna­ru­quenehi pena, énapa ena pipara­pe­naveana nararihi ani te aneca. Navarahahi téchaji­caviana —náichapa.
MAR 3:33 Majicapapa éma: —Yátupi némuna­ca­vacahi esu meme, énapa ena nupara­pe­naveana. Narari­hisera ani te juca nuchacaya ena némuna­rua­na­hivare, nupara­pe­na­veanahi.
MAR 3:34 Tacahe, máeseni­mu­ríhapa ena máimitureana ena téjacanahi te machacaya. Tásiha, macahepa: —Ena nani ena némuna­rua­na­hivare.
MAR 3:35 Taicha namutu nácani ticaema­ta­nea­canahi ema Tata, énahi ena némuna­ru­que­neanahi —máichavacapa.
MAR 4:1 Tacahe, te apanapa sache, tiápecha­vavare tímitureca ema Jesús te tachausi eta cáquiure. Tásiha, camuria­na­pa­hivare ena achaneana títeca­pau­chanahi éma. Eta navayu­chi­ra­varipa ena achaneana, ema Jesús tíavacuhapa tayehe eta pacure, tiápajue­cavapa apaesahi. Téjacapa eta máimitu­re­sirahi. Ena achaneana nanasipa tayehe eta te tachausi.
MAR 4:2 Camuri eta máimicu­ti­cha­que­neanahi eta máimitu­si­ra­vacahi. Ánipa macahe:
MAR 4:3 —Esama­ra­ra­ca­nuchaha. Matiarihihi ema émana achane. Tévacahi te máesane.
MAR 4:4 Eta mapaisi­rapahi, témiri­capaipa eta evaraqui te achene. Táimahapa eta cáyure, tanicapa.
MAR 4:5 Eta mayeherepi éma eta máevasira, máevaja­ja­pai­capaica eta apaquehe. Tásiha, eta apamuri evaraqui témiricapa te váhirichu tamitu­tuhini eta máteji taicha máripahi eta apaquehe. Tímaru­ca­va­ne­panéni táicha.
MAR 4:6 Téhesera te tíjurepa eta sache, tacapa­jicapa; taicha vaipa táupare­va­cahíni.
MAR 4:7 Tacahe, eta apana evaraqui témiri­capaipa te tapare eta itapequiji. Tiúrina­hinéni eta táimarusira, étasera eta itape tacachu­ricapa eta tajuru­sirahi. Táemuriachapa eta sucureca. Tanasipa, vaipa tacahihini.
MAR 4:8 Tacahe, eta apamuri evaraqui témiri­capaipa te tiúrina máteji. Tijuru­ca­rahihi eta táimarusira. Ichape­murihi eta tahi. Eta étana, ticahipa apaesa­sa­ji­ruichucha. Eta apana, ticahipa tativa­re­re­ha­panapa. Eta apanavare, ticahivare tétupi­ca­va­panapa.
MAR 4:9 Esama­ra­racanu emutu éti. Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­navaya —macahepa ema Jesús.
MAR 4:10 Tacahe, te najuni­jicapa ena apamuriana achaneana, témeña­ha­vanapa eta mayehe ema Jesús ena dócequeneana apóstoleana énapa ena apamuriana máimitureana. Nayase­recapa tájahapuca tacayemahi eta máimicu­tia­ra­chi­ra­va­caichucha eta máimitu­si­ra­vacahi ena achaneana.
MAR 4:11 Tacahe, majicapapa éma: —Ema Tata titupa­ra­canuhi nítame­ta­ca­heyare éti eta juca mapane­reruana táequene­reruana tayehe eta macuchu­cui­ra­heyare eti achaneana. Mavarahahi ímatie­que­nehaya éti.
MAR 4:12 Énasera ena apamuriana achaneana nímicu­tia­ra­chi­na­va­caichucha, apaesa vahi máejera­rémahi eta nacaicu­tia­rairaya eta nasama­quenehi. Tavaraha napane­re­chi­navaya. Eta nacaicu­tia­rairaya, náitsiva­chahini eta náitaresira, apaesa naperdo­na­cha­ca­repaini —máichavacapa ema Jesús.
MAR 4:13 Éneri­chuvare máichavarepa: —Éti, ¿vuíchaha íturue­queneha eta juca nímicu­ti­cha­quenehi? Tavaraha eta epane­re­chi­navaya éti apanava apaesa íturue­queneha eta apamuriana nímicu­ti­cha­que­neanahi. Tiuri, numetacahe:
MAR 4:14 Eta evaraqui eta máevaruhi ema achane tacutihi eta nímitu­rapiana.
MAR 4:15 Natiarihi ena achaneana nacuti eta apaquehe muracapahi te achene, te táemiri­sihahi eta evaraqui. Ena nani nasama­ra­racahi eta nímitu­rapiana. Émasera ema Satanás macami­ti­si­ca­vanepa eta nasama­quenehi.
MAR 4:16 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana, nacutihi eta máteji máripahi. Te nasama­raraca eta nímitu­rapiana, natupi­ru­va­ne­hinéni nasuapa, tiúrisa­mu­rea­nainehi.
MAR 4:17 Váhisera nárata­hahini nacara­va­huhini yátupi­nahíni. Vahi nácutihíni eta evaraqui tiúparehi. Ánipirichu eta náehisirahi, taicha vahi nacami­chahini jácani nacata­ji­vai­ranahi. Váhivare túmesa­mu­rea­nai­nahini te tatiarihipa eta jácani nacatichaira ena achaneana táichavenehi eta náehisi­ranuhi.
MAR 4:18 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana nacuti eta máteji te távihahi eta itapequiji. Éneri­chuvare nasama­ra­ra­ca­hinéni eta nímitu­rapiana.
MAR 4:19 Napane­ré­que­ne­ha­hinéni, tahapa­pi­ri­ca­va­ca­hisera eta jácani táichara­ca­vayare eta náitaresira. Tavayua­ca­va­cavare eta tájipa­racana, najamu­rachahi tamutu. Tahapa­pi­ri­cavare eta navarairahi tirricu­chavana. Tamutu eta juca táemeta­vicahi eta navarairahi téhicanuana. Tamapu­rujihi eta najaca­pirahi eta nímitu­rapiana.
MAR 4:20 Natiari­hisera ena apamuriana achaneana nacuti eta tiúrina máteji. Éna, nasama­ra­racahi náunacahi yátupi eta nímitu­rapiana. Tájinavare náichira­vai­nahíni eta náehisi­ranuhi. Ichape eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya. Nararihi ena apaesarichu eta nacaema­ta­nea­sirahi. Narari­hivare ena apamuriana, nativa­re­re­ha­panapa eta nacaema­ta­nea­sirahi. Tásiha, ena apamuriana, ichape­mu­ri­panapa eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya —máichapa ema Jesús.
MAR 4:21 Tímiyanava eta máimitu­re­sirahi, ánipa macahe: —Te viyustaca eta vimícahu, váiparinehi táuricaimahi vijiha­pai­cahini, vinaca­hi­va­re­pucaini te tápecu eta vétsatsame vímasi­rarehi. Tacamunuhi vinaca­yarehi te anuquehe.
MAR 4:22 Jéhesare, tayana­pa­nepuca nacayu­muruqui, tamutu­ya­re­hisera ticaechera jácani tayumu­ru­re­vanahi. Tájina tépacu­chaimahi jácani najajai­ru­vanahi. Tamutu­yarehi téchacareya.
MAR 4:23 Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­navaya.
MAR 4:24 Máichavarepa: —Tacamu­nuvare epanerecha yátupina eta esama­queneana. Te apaesa­richuhi eta epane­re­chirahi, apaesa­ri­chuvare eta ecaicu­tia­rairaya. Te esuapa yátupina eta nímitu­rapiana, ema Espíritu Santo tímitu­caheya tamutu eta tacaye­ma­quenehi. Jéhevare, tímitu­ca­heyare éma eta apamuriana yátupi­que­neanahi. Énasera nácani vahi návara­hahini napanerecha, váhivare nasuapa, énaji­vayare tíchavana ticave­re­ji­ca­sianaya eta nasama­que­neanahi.
MAR 4:26 Máichava­ca­varepa: —Nuvaraha nímicu­ti­chinahe eta nímitu­rapiana nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Te yátupihi eta nasuapirahi eta nímitu­rapiana ena achaneana, náitsiva­chainapa arairuinapa eta napane­reruana étapa eta nayehe­re­pianaya eta náitaresira. Tacutihi eta máevaraqui mácani achane. Tévacahi te máesane. Tásiha, tinaracapa, macucha­pa­yarepa eta tacahi­rayare eta máevaraqui.
MAR 4:27 Tímarucapa eta evaraquiana. Tijuru­cavare. Ema achane, tájina macaicu­tia­rahini eta táimaru­sirahi. Váhivare macaicu­tia­rahini eta tajuru­sirahi.
MAR 4:28 Taicha eta apaquehe, éta ticaima­rucahi. Tacuchucahi tativa eta tapacaji, táehicapa eta tanaqui. Te ticahipa, tiúchucapa eta tapiraqui.
MAR 4:29 Te tiyahapa eta tahi, ticaecha­tijipa te tumare, taicha étainapa eta tacave­ha­siraya —macahepa ema Jesús.
MAR 4:30 Ánivare macahe: —Puiti nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nímicu­ti­chinahe eta ichape­mu­rivaya eti íjara­ca­vanahi éhicanu.
MAR 4:31 Ecutiya eta ánichi­chaquene taqui eta sucureca ticaijare mostaza. Éta juca, ániqui­ti­ta­va­capana eta taqui te tamutu eta evaraquiana tatiari­hi­que­neanahi tayehe eta juca apaquehe.
MAR 4:32 Téhesera te ticaevapa, tijurucapa eta tiápaju­cavahi ichapepana tayehe eta apamuriana sucurecana. Tatiarihi eta ichape­ta­vavaca. Tásiha, tacape­na­jicapa eta cáyureana —macahepa ema Jesús.
MAR 4:33 Ani tacahe tamutu eta máimitu­si­ra­vacahi ena achaneana. Camuriana eta máimicu­ti­cha­que­neanahi. Tamutuhi ticaicu­tia­ra­ca­revaca nayehe ena tivara­hanahi náiturue­queneha.
MAR 4:34 Tájina étahena te tímitureca, vahi macuna­cahini eta máimicu­tichira. Téhesera te macarichupa ema Jesús énapa ena máimitureana, máimicae­che­rachapa tamutu eta máimicu­ti­chi­na­que­neanahi.
MAR 4:35 Tacahe, te jena sache, eta máejasirahi ema Jesús te pacure, tímitu­recahi. Te cápere­hi­chichapa, máichapa ema Jesús ena máimitureana: —Viyanaya viánueca te apachara —máichavacapa. Tacahe, ticame­ta­vanapa nayehe ena achaneana. Tásiha, námapa ema Jesús eta te pacure. Náehicapa ena apamuriana te pacure eta napaisi­rapahi.
MAR 4:37 Te ítupie­re­canapa, tachima­racapa eta muraca técaticava. Tépacucapa ichape eta cáquiure. Tisiapa­paipahi eta une tayehe eta pacure. Tiánehi­paipahi tacaeri­cavaca.
MAR 4:38 Émasera ema Jesús, tímaca­paichucha te tahivu eta pacure te machunusi. Tásiha, nacaja­micapa éma. Ánipa náicha: —¡Tata maestro! ¡Picatiu­chahavi, véricainapa! ¿Váhipuca péñamava eta viyehe? —náichapa.
MAR 4:39 Tásiha, enurujipa téchepuca éma. Titupihapa. Mavanecapa eta técaticava étapa eta une. Ánipa macahe: —¡Pámatina, pésami­ricava! —máichapa. Tacahe, tíchecapa eta técaticava. Tésami­ri­cavapa eta une. Tésami­rie­cavapa tamutu.
MAR 4:40 Tacahe, máichavacapa ena máimitureana: —¿Tájaha tacayema epica? ¿Váhipuca ecasi­ña­vahini eta nutiari­hi­rapahi eta eyehe? —máichavacapa.
MAR 4:41 Ena máimitureana, tétavi­ca­vainehi eta náramirahi. Tiyase­re­ca­canapa, ánipa nacahe: —¡Tétavi­cavapa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema maca vimaestro! ¡Jéhesare, yátupiquene eta émairahi machichahi ema Viya! ¡Taicha tamutu tasuapahi, macama­ti­nacahi eta técaticava étapa eta une eta táepacu­sirahi! —nacahepa.
MAR 5:1 Títeca­panapa te apachara eta cáquiure eta te apaquehe ticaijare Gadara.
MAR 5:2 Ánaqui tatiarihi eta ecariana. Tacahe, te tiúcupaicapa ema Jesús eta te pacure, tiúchuji­ca­vanepa ema émana achane návaháruhi ena éreanana.
MAR 5:3 Éma másihapahi eta te ecari, taicha macape­na­jue­cha­vacahi eta covachana. Nájina nárata­hahini náitiacahini éma. Étaripa eta ichapepi cadena, vahi tárata­hahini.
MAR 5:4 Taicha máejeharipa nacarataca. Náitiji­vauchahi te cadena. Nanacavare eta grillo te mapiqui. Émasera mavena­ru­rujica eta cadena, mavena­ru­cavare eta mayehe grillo. Jéhesare, nájina narata­hahini namansu­chahini ema maca achane.
MAR 5:5 Eta máitare­sirahi, eta mávirarehi tayehe eta ecari étapa eta mávapahi te anuqueheana mari. Tamutu sácheana, yátiana, tipiara­re­recahi éma. Tijarachava te márijahiana.
MAR 5:6 Tacahe, tiyere­hi­paichaha máimahapa ema Jesús, tijunapapa mapauchapa. Máepuyu­mi­rauchapa.
MAR 5:7 Ema Jesús, eta máimairahi ema achane, máichapa: —¡Pijunijica ema maca achane, piti éreana! —máichapa. Tipiara­recapa muraca eta majica­pirahi ema achane. Ánipa macahe: —¿Tájaha picha píteca pipauchanu, piti Jesús, Machicha­que­nevihi ema Viya? ¡Pájapanunu, vuíchaha picuva­necanu ánaqui te nucaicu­ñai­yayare! —macahepa.
MAR 5:9 Tacahe, ema Jesús mayase­recapa ema éreana. Ánipa maicha: —¿Tájaha píjare píti? Majicapapa éma: —Núti nucaijare “Nacape­naharu ena ichape­mu­ri­queneana éreanana”. Jéhesarehi, ichape­mu­ri­havihi víti.
MAR 5:10 ¡Pájapa­nu­ha­visera! Te piáquiji­ca­ha­vi­ya­repuca, ¡vahi picueva­ta­cahavi viyanaya te tiyerehi! —nacahepa ena éreanana tiávahá­canahi ema achane.
MAR 5:11 Tiuri puiti, tatiari­hi­hivare eta camuri­que­neanahi cúchiana. Tinihi­canahi ánaqui te táemiri­paisine eta masihi.
MAR 5:12 Tacahe, ena éreanana tiyaseu­cha­vanapa mayehe ema Jesús. Ánipa nacahe: —¡Picata­ji­cahavi! Pévata­cahavi eta te távihahi eta jena cúchiana. Písapahavi visiapa­ha­cavaca eta jénana —náichapa.
MAR 5:13 Tacahe, ema Jesús macuchu­chu­ji­ca­vacapa eta te máquehe ema achane, máisapapa nasiapa­ha­cavaca eta cúchiana. Tatiarihi cútimahi apina mil eta cúchiana. Tacahe, te tasamapa eta cúchiana eta nasiapa­ha­si­ra­vacahi ena éreanana, tijuna­pa­ra­canapa témiri­ri­ji­canapa te tachausi eta cáquiure. Tériri­ji­canapa tamutu.
MAR 5:14 Natiari­hi­hisera ena tijanea­ca­nainihi eta cúchiana. Te náimahapa, tiárame­ca­na­rinehi. Tiyananapa tijuna­pa­napaipa, timeta­ji­ri­ca­napaipa nácani nácapa­ji­ru­va­napahi, étapa te avasare namutuvare nametaca. Tiárami­ca­réinehi nayehe ena achaneana. Tiyananapa náimahapana tájahapuca eta táichava­que­nevahi eta cúchiana.
MAR 5:15 Te títeca­panapa, náimahapa ema achane návahá­ruinihi ena éreanana. Téjaca­ripahi te máivape­chacaya ema Jesús. Tájina­ripahi máichira­vai­nahini. Ticamui­ri­hai­pa­hivare. Tásihasera, tipica­na­rinehi ena achaneana.
MAR 5:16 Tavetijipa te náitame­tacapa ena tímahanahi eta táichava­que­nevahi eta cúchiana te macuchu­chu­ji­ca­vacapa ena éreanana ema Jesús.
MAR 5:17 Tacahe, nayaseacapa ema Jesús váhini macuite­ca­pau­cha­vacaini tayehe eta návasahi éna, machava­va­nehini te másinehi.
MAR 5:18 Tacahe, te tiávacu­ha­yarepa ema Jesús, ema achane manararuhi tiyase­se­recapa eta mavarairapa máehica ema Jesús.
MAR 5:19 Émasera, vahi máisapahini. Ánipa maicha: —Piyanachucha pichava nayehe ena pijaneanana te piávasa. Pimetacaya eta macana­ra­si­ravihi ema Viya taicha eta majapa­nui­ravihi —máichapa ema Jesús.
MAR 5:20 Tacahe, tiyanapa tichava ema achane. Timeta­ji­ri­ca­pai­pasera mameta­ca­va­capaipa eta máichaquenehi ema Jesús mayehe. Náraminehi namutu ena ticava­sanahi eta te provincia ticaijare Decápolis.
MAR 5:21 Tiuri, tichava­varepa tiánueca ema Jesús te apachara. Te títecapapa, náurujia­ca­vanepa ena ichape­mu­ri­queneana achaneana te mávinehi te tachausi eta cáquiure.
MAR 5:22 Tacahe, títecapapa ema émana achane ticaijare Jairo. Ema maca achane, tétavi­cavahi eta mapicau­cha­ca­revahi. Tuparai­rucahi tayehe eta náuruji­si­rareva. Te máiteca­pauchapa, tépuyucapa te mamirahu ema Jesús.
MAR 5:23 Mayaseacapa, ánipa máichapa: —Tátachicha, surarihi esu nuchichasami, ticajumahi. Puiti téñama­ji­ri­cavaipa ésu. Picata­ji­ca­nupaini, tata. Pinasinanu eta pivahuana suyehe apaesa sunaraca —máichapa.
MAR 5:24 Tacahe, masuapapa ema Jesús. Tiyanapa máehicahi ema achane. Náehica­varepa ena camuri­queneana achaneana. Náevata­ji­ri­canecha éma.
MAR 5:25 Tásiha, te nataracu sutiari­hi­pa­hivare esu esena sucaju­ma­quenehi. Doce áñoripahi eta sucaju­mairahi táichirahi eta suítine.
MAR 5:26 Ichaperipa eta sucata­ji­vairahi taicha camuria­naripa ena típuchanahi médicoana. Títaharipa eta suímaha­que­nea­nainihi. Tájinasera vahi suátiva­rehini. Suávira­pa­ra­sia­vaichuhi suvayu­ha­paichucha eta sujuma.
MAR 5:27 Ésu, sutanu­ca­paipahi ema Jesús, susamai­ri­ricahi eta tiárami­careana máichaque­neanahi. Supauchapa suéhique­cu­cha­paipahi te maquecu.
MAR 5:28 Taicha tacahehi eta supane­reruhi: “Tarata­chuchaini némama­jia­cahini eta ñimuiriha, németeaca nunara­ca­pa­pucaini”, sucahe­sa­murepa.
MAR 5:29 Tacahe, suémama­jiacapa eta tacheyarapi eta mamuiriha. Jéhesa­réinehi, enurujipa tícheca eta suítine. Tisamavapa ésu eta sunara­si­raipahi tayehe eta sujumainihi.
MAR 5:30 Émasera ema Jesús macaicu­tia­ra­vanepa eta sutiari­hirahi esu tacana­raruhi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Enurujipa téviuru­cavahi te namuri ena ichape­mu­ri­queneana achaneana. Ánipa macahe: —¿Nájaha témama­jia­ca­nuanahi?
MAR 5:31 Tacahe, ena máimitureana náichapa: —Tata, téñatu­he­ji­ri­ca­canahi namutu eta achaneana taicha ichape eta nasimu­tuvahi. Piyase­re­ca­ha­vi­ri­chahava nájahapuca ena témama­jia­ca­vianahi —náichapa.
MAR 5:32 Émasera ema Jesús máeseni­mu­rihapa, matanucapa nájahapuca ena témama­jia­canahi.
MAR 5:33 Tásiha, supauchapa esu esena. Tiyaya­ca­repaipa taicha tipica­ripahi. Taichasuéchahi eta suíchaquenehi ésu. Suépuyu­mi­rau­cha­vanepa te mamirahu. Sumetacapa tamutu.
MAR 5:34 Tásiha, máichapa ema Jesús: —Tiuri, nuchicha. Pinaracapa puiti táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi. Vaipa picueñamava eta pichaviraya te pipena. Vaipa tichavaimahi eta pijumainihi —máichapa.
MAR 5:35 Téchaji­ri­ca­vai­chahahi ema Jesús eta suyehe esu esena, títeca­pa­nanecha ena tiásihanahi te mapena ema Jairo. Nameta­ca­vanepa: —Esu pichicha tépena­sa­mipahi. Vaipa picucamesa ema Maestro —náichapa.
MAR 5:36 Émasera ema Jesús vahi masuapahini eta nameta­sirahi. Mavara­haichucha tiyana. Tacahe, máichapa: —Vahi picueñamava, piti Jairo. Pácasi­ña­vachucha eta nuyehe —máichapa.
MAR 5:37 Tacahe, ema Jesús vaipa máisapahini náehica ena apamuriana achaneana. Nacarinepa ema Pedro, ema Jacobo, émapa ema Juan.
MAR 5:38 Te títeca­panapa te mapena ema Jairo, máimahapa ema Jesús ena achaneana vaipa náituca­ca­ra­hahíni, tijaja­mu­ria­na­ripahi eta náiyairahi. Tipiara­re­ca­na­ripahi muraca.
MAR 5:39 Émasera ema Jesús eta masiapirahi, máichavacapa: —¿Tájaha tacayema eta iúruji­ri­cavahi eta ani, íyaha­ra­cavapa? Vahi ecuiyaha. Esu suca amaperu, váhinéni suépenahini. Tímaca­richucha ésu —máichavacapa.
MAR 5:40 Énasera ena achaneana nacaeca­hi­richucha éma, técavanapa. Tacahe, ema Jesús macuchu­ca­vacapa te aneca namutu. Tacahe, tisiapapa te suávihahi esu amaperu, émapa ema suiya, ésupa esu suena, énapa ena mapanana máimitureana.
MAR 5:41 Tacahe, macara­ta­vauchapa ésu. Máichapa: —Nuchicha, néchajicavi. Péjamica, péchepuca —máichapa.
MAR 5:42 Enurujipa esu amaperu téjamicapa, téchepuca. Tipaicapa te namirahu. Ichape­rinehi eta náramirahi ena tímahanahi. Tásiha, ema Jesús mavane­ca­vacapa náijaraca eta sunica esu amaperu. Matupa­ra­ca­varepa muraca eta vahi nacuecha­jisiha eta náimaha­quenehi. Esu amaperu, dóceripahi eta suhañora. Tacahe, tiyanapa ema Jesús. Tichavapa te mapena.
MAR 6:1 Tacahe, te apanapa sache, tiyana­varepa tipaica. Tichavapa tayehe eta mávasa Nazaret, mámamu­ri­hapaipa ena máimitureana.
MAR 6:2 Tacahe, te jena sache sávaru­mu­huquene, tiyanapa tayehe eta náuruji­si­rareva nayuja­ra­sirare ena achaneana. Tímitu­recapa. Camuriana ena tisama­ra­ra­canahi. Ichape eta tahapa­sa­mu­re­chi­ra­vacahi ena achaneana. Váhisera návara­hahini nasuapahini. Náepuru­richucha éma. Ánipa nacahe: —¿Távihapuca mavínehi eta júcana máimitu­ra­pia­na­hicacha ema máca? ¡Témuna­hi­ri­cavapa títupa­ji­jia­ca­vai­pa­hí­jicacha! ¿Távihasica macara­va­huinehi eta máichirayare eta tiárami­careana? Vivaraha vímaha víti apanava eta máichaque­nea­nahíji visamai­ri­ri­ruanahi. Taicha vímatihi ema maca. Carpinté­rochucha éma. Vímati­hivare esu maena María. Vímati­hivare ema maparape Jacobo, émapa ema José, émapa ema Judas, émapa ema Simón. Vímati­hivare ena esenana mapara­pe­na­veanahi, ticava­sanahi ani —náichacacapa.
MAR 6:4 Ema Jesús máimatihi eta napane­re­ruanahi. Tásiha, máichavacapa: —Tatuparaca epicau­cha­haviya vimutu viti mavaneruana ema Viya. Étisera eti nujanea­nanahi ecava­sanahi eta te juca viávasa, étipa eti nupara­pe­naveana, vahi epicau­cha­nuhini —máichavacapa.
MAR 6:5 Éma, ichape eta máramirahi eta namasua­pa­ji­raivahi éna. Eta tacahe, tájina máimere­ca­hichaini eta tiárami­ careana. Tacarichu eta macana­ra­sirahi ena nacaju­ma­queneana eta máemama­ma­há­si­ra­vacahi te mavahuana. Vahi camuria­nai­nahíni ena macana­ra­ruanahi. Tacahe, ema Jesús tiyanapa mapaicahi eta avasareana máimitu­ca­va­capaipa ena achaneana.
MAR 6:7 Étana sache, macuru­ji­mu­rihapa ena dócequeneana mayeheana apóstoleana. Tacahe, máijara­ca­vacapa eta náitupa­ji­jia­si­ra­vayare narata­hai­rayare náquijica ena éreanana. Tacahe, mavanecapa tiyanana eta te apana­paneana avasareana, apina­na­ya­repahi eta napaisi­ra­ya­repahi.
MAR 6:8 Matupa­racapa, ánipa máichavaca: —Tájina iámaimahi eta eyere­ruvana eta epaisiraya. Váhivare ecuama eta eniru­rucuha te alforja, étapa eta plata.
MAR 6:9 Étana­ri­chuvare iámayare eta emuiriha. Tacarichu iámaya eta eyupairiqui. Ecaepa­ru­pe­va­ya­resera.
MAR 6:10 Te ítecapapa tayehe eta jácani peti íteca­pihaya te jácani avasare, ánasi tayehe. Te iúchuca­yarepa eta te jena avasare, epaenumava ejunijica eta íteca­pihahi.
MAR 6:11 Te váhipuca nacuja­capahe te jácani avasare, váhivare nacuvaraha nacusamahe, iúchuca­va­neyare. Étata­pe­va­cha­va­nu­ma­ya­resera eta máteji te ívapeana. Táicutia­rayare eta máicuña­si­ra­va­cayare ema Viya taicha eta namava­rairahi najaca­pa­hehini. Nutupiruva numetacahe, te táitecapa eta juicio, tiápaju­ca­vainapa eta náicuñayare. Tacachu­ri­cayare eta nacaicu­ñai­rayare ena achaneana váinara­ji­queneana ticava­sanaini te Sodoma étapa eta Gomorra —máichavacapa ema Jesús.
MAR 6:12 Tacahe, tiyananapa ena dóceana. Ticame­ta­rairuana eta tacamu­nui­ra­yarehi eta náeneuchi­ravaya ena achaneana, náinajica eta napeca­turana.
MAR 6:13 Náimiju­na­va­capaipa ena éreanana tiávahá­canahi ena achaneana. Camuria­na­hivare ena nacana­raruana tayehe eta najumanaini, nacapa­ja­si­si­rapahi te nachuti eta aceite.
MAR 6:14 Tacahe, ema Herodes ema aquenucahi tayehe eta Galilea masamai­ri­ri­ca­varepa eta máichaque­neanahi ema Jesús, taicha náechaji­sihahi namutu ena achaneana. Nararihi ena téjeca­pa­vanahi eta napane­reruana, ánipa nacahe: —Ema maca Jesús, ¿váhipuca émaina ema Juan Tícacha­si­rí­ca­rahíni macaparuhi ema Herodes? Tichava­hi­chupuca títareca. Étapuca tacahehi puiti maratahahi maicha eta tiárami­careana —nacahepa.
MAR 6:15 Narari­hisera ena apamuriana nacahepa: —Émapuca ema víyarahaini profeta Elías, téchepucahi. Ena apamuriana nacahepa: —Émarichuhi profeta, macuti­quenehi ena náinapu­reanáini antivuanaini. Váhisera téchepu­caimahi éma —nacahepa.
MAR 6:16 Émasera ema Herodes, eta masamai­ri­ri­sirahi, macahepa: —Németeacahi ema maca émaripa ema Juan, ema nímiyu­cha­ti­pi­que­nurehi, téchepu­ca­hipuca te máecari —macahepa.
MAR 6:17 Eta macapa­sirahi ema Herodes ema Juan, ani tacahe eta táichara­ra­cavahi: Te jena año, ema Herodes mavehahi esu Herodías, esu machinenahi, mayenahi ema maparape Felipe. Máimina­jicapa ema suima. Tacahe, ema Juan macaja­cha­vacapa éna eta navira­ca­cairahi. Étapa tímica­tichahi ema Juan, sucatichapa esu Herodías. Tásiha, ema Herodes máeratacapa te cárcel ema Juan, macava­nai­ripipa náitiaca te carenapi.
MAR 6:19 Esu Herodías, tétavicava eta sucati­chirahi ema Juan. Suvarahahi sucapaca éma.
MAR 6:20 Váhisera surata­hahini, taicha matsiri­hacahi mapicauchahi ema Herodes ema Juan, taicha máechahi tétavicava eta máurivahi ema Juan. Máimati­hivare eta mavaneruhi ema Viya. Eta tacahehi, macatiuchahi éma apaesa tacuija suícharaca ésu. Táitusiava, ema Herodes máuricapa masama­ra­racahi eta máimitu­rapiana ema Juan; váhisera máiturue­que­ne­hahini tájahapuca máichara­ra­ca­va­yarehi.
MAR 6:21 Tacahe, eta te jena yati ticaija­re­muhupa ema Herodes, sucama­purapa esu Herodías eta máepiya­sirahi eta ichape piesta ema Herodes. Máichuhapa ena máevanachana énapa ena oficiáleana, énapa ena ticaima­ha­queneana ticava­sanahi tayehe eta Galilea.
MAR 6:22 Te tinicanapa téranapa, esu suchicha esu Herodías tisiapapa eta te návihahi ena achaneana. Esena­chi­charipa ésu. Tírimaicapa te namirahu. Ema Herodes máuricainehi ichape, énapa ena machimarana.
MAR 6:23 Tacahe, ema Herodes máichapa ésu: —Nujuracha te pimirahu. Piyaseacanu tájahapuca eta pivara­ha­quenéna. Núti níjara­ca­viyare jácani piyasea­ru­nuyare, tayanapane vácuticaca eta nímaha­queneana —máichapa ésu.
MAR 6:24 Tacahe, tiyanapa tiúchucapa esu amaperu. Suyase­re­panapa esu suena, ánipa suícha: —¿Tájahapuca eta nuyaseacaini eñi ñina Herodes? —sucahepa. Tásiha, suíchapa esu suena: —Píyaseacaya eta ñichuti eñi Juan, puítinarichu ñíjaracavi —suíchapa.
MAR 6:25 Enurujipa tichava tisiapa esu amaperu eta te mávihahi ema aquenuca Herodes. Suyaseacapa éma, ánipa suicha: —Nuvaraha píjaracanu puítinarichu eta ñichuti eñi Juan eñi tícacha­si­ri­carahi. Píjaracanu te curuja —suíchapa.
MAR 6:26 Tásiha, eta masamirahi eta juca suyasearuhi ema rey Herodes, ichape­rinehi eta mapane­re­re­sirahi. Váhisera mávara­hahini mavayua­cahini ésu táicha nasama­ripahi ena machimarana eta máijara­si­ra­yarehi eta suyasea­ru­yarehi ésu.
MAR 6:27 Tacahe, enurujipa mavaneca ema suntaru eta te cárcel. Mayucha­ti­pi­que­nu­hapana ema Juan. Tacahe, mámapaipahi eta machutini te curuja. Máijaracapa esu esena amaperu. Tásiha, suíjara­panapa esu suena.
MAR 6:29 Te nasamai­ri­ricapa ena máimitureana ema Juan, tiyananapa náepanapa eta máquehéni, náecara­panapa.
MAR 6:30 Tacahe, tichavanapa tiúruji­cavana ena apóstoleana mayehe ema Jesús. Nametacapa tamutu eta náichaque­nea­napahi étapa eta najaca­pirahi ena achaneana eta náimitu­ra­pianahi.
MAR 6:31 Tacahe, máichavacapa ema Jesús: —Tiuri. Tájina táichava. Puiti viyana vácarichu eta te mávapahi apaesa vinaraca ánipina —máichavacapa. Taicha vahi téjiacavana ena achaneana. Tévacha­ji­ri­ca­canahi tiyanana. Vahi náituji­ca­vahini nanica­nu­mahini ena apóstoleana émapa ema Jesús.
MAR 6:32 Tacahe, tiyananapa te pacure, tiávacu­hanapa. Nacaijuhepa te mávapahi apaquehe.
MAR 6:33 Énasera ena achaneana naneca­paichucha eta nayanirahi. Camurianahi ena tímatianahi. Tacahe, tiyananapa tijuna­pa­napaipa, nameta­pa­na­yarehi ena apamuriana achaneana. Tásiha, tiúruji­ca­vanapa ena tiásihana te tamutu avasareana.
MAR 6:34 Te tiúcupaicapa ema Jesús, máimahapa ena camuri­queneana achaneana natiari­hi­ripahi. Tétavi­ca­vainehi eta majapa­nui­ra­vacahi, taicha nacutihi eta uvesana nájina tijaneacaina. Tacahe, máimitu­mu­ri­haripa. Camuri eta máimitu­rapiana. Tiuna eta máimitu­si­ra­vacahi.
MAR 6:35 Te cáperehipa, ena máimitureana napauchapa éma. Náichapa: —Cáperehipa juca sache. Tiyere­hi­vacahi eta pétiana.
MAR 6:36 Tacahe, táuricapa pimeta­cavaca ena achaneana nayanapa, navachareca eta nanica te jácani isanitiana, avasa­re­chi­cha­napuca te vichaca­ya­ra­hanahi. Taicha ani, tájina naviyaimahi eta nanicahini —náichapa.
MAR 6:37 Majica­pa­pasera éma: —Íjaraca étina eta nanica. Éna náichavare: —¿Pivara­hapuca viyana vivachareca eta pan? Tacamunuhi vácaye­hehini eta camuri plata apaesa námutupaini vítapa­ra­hahini vénicahini apaesai­nahini návami­nahini. ¡Vahi tarata­hahini eta dies mil páneana! —nacahepa.
MAR 6:38 Tacahe, mayase­recapa ema Jesús: —¿Áyana eta pan ecayehe puiti? Eyana ímaha. Te náechapa, nametacapa: —Cíncochichaichu eta pan, apiquipa eta jima jitaruca —nacahepa.
MAR 6:39 Tacahe, macava­nai­ripipa náejaha­ha­ca­pai­cahini namutu te muíjipahi, náijamu­ri­paichuhi.
MAR 6:40 Tacahe, téjaha­pai­canapa ena achaneana. Náijamu­ri­paichuhi eta náejasirahi. Cincuenta­napahi, ciéntoanapahi.
MAR 6:41 Tacahe, ema Jesús mavehapa eta cíncoquene pan étapa eta apiqui jima. Máesenicapa eta te anuma. Mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya. Mayuve­tu­tu­jicapa eta pan, tásiha máijaracapa ena apóstoleana. Éna, náijaracapa ena achaneana. Éneri­chuvare mayuve­tu­tu­he­si­navare eta apiqui jima. Tisimu­ri­va­capaipa eta náijaraca.
MAR 6:42 Tacahe, námutu tinicana, tisatueanapa.
MAR 6:43 Tásiha, nacaema­cha­ri­cha­havare eta doce saye ichapehiana táinica­cha­va­cai­chahava eta náemacha­rajiana eta pan étapa eta jima.
MAR 6:44 Camuriana ena máeniruanahi. Te nataracu, natiarihihi ena cinco mílqueneana ajairana.
MAR 6:45 Te tamutupa, enevanepa mavanecahi ema Jesús tiávacuhana eta te pacure ena máimitureana. Tínapu­ca­na­yarehi tiánuecana te apachara eta te avasare Betsaida. Émasera ema Jesús manasi­yarehi máevata­mu­ri­ha­nu­ma­yarehi ena achaneana. Tásiha, tiyananapa ena máimitureana.
MAR 6:46 Tacahe, te tamutupa eta macame­ta­vairahi ema Jesús nayehe ena achaneana, tiyanapa tiápanahi tayehe eta anuquehe mari. Tiyuja­ra­ca­yarehi tayehe.
MAR 6:47 Tacahe, te tiúyatipa jena yati, ema Jesús manasi­richaha macarichuhi eta te anuquehe mari. Ena máimitureana itupie­re­canaipa tayehe eta cáquiure.
MAR 6:48 Tásiha, tachima­ra­ca­vacapa eta muraca técaticava, nácapa­qui­ha­paipahi. Te tijara­rahipa, ema Jesús máimahapa eta nanausi­rapahi muraca. Tacahe, tiyanapa macapa­ya­muriha. Mapaicae­capaipa eta une. Máetavi­ca­va­ca­pai­pasera.
MAR 6:49 Éna máimitureana tipica­na­rinehi eta náimairahi eta mapaicae­si­rapahi eta une, náimija­chaipahi cunare.
MAR 6:50 Tipiara­re­canapa namutu eta náimairahi. Máechaji­ca­va­ne­pasera éma. Ánipa maicha: —Vahi ecupica. Nútichucha. Étumechava —máichavacapa.
MAR 6:51 Tacahe, mapauchapa éna. Tiávacuhapa nayehe. Tacahe, tíjahú­chavapa tíchecapa eta técaticava. Nárami­rinehi ichape ena máimitureana.
MAR 6:52 Taicha vuíchaha nacaicu­tia­rahini eta tacaye­ma­quenehi eta macaeja­pa­sirahi eta pan, eta táimereu­chirahi éma eta vanairu­cairahi me Viya. Muraca­sa­mu­re­mu­ria­na­richaha.
MAR 6:53 Tacahe, te apanapa sache, tiápecha­va­na­varepa tiánuecana eta cáquiure. Títeca­panapa eta te avasare ticaijare Genesaret.
MAR 6:54 Te tiúcupai­canapa, náitiacapa eta napacure. Ena natiari­hi­que­neanahi náimati­vanepa ema Jesús.
MAR 6:55 Tásiha, tiyananapa tijunapana timeta­ji­ri­ca­na­yarehi tayehe tamutu eta avasa­re­chichana tachaca­ya­ra­hanahi. Tacahe, tiúruji­ca­va­napahi ena achaneana te jácani máiteca­pi­hapahi ema Jesús. Námava­ca­paipahi eta te áchuji ena nacaju­ma­queneana.
MAR 6:56 Éneri­chuvare, te jácani mayani­hapahi te acheneana téhepuca cálleana, nanaqui­pai­capahi ena nacaju­ma­queneana. Tacahe, nayasea­capahi éma máisapi­rai­nahíni náemamajiaca eta tacheyarapi eta mamuiriha. Tacahe, nácani témama­jia­ca­napahi, eneva­nepaipa tinara­ca­napahi.
MAR 7:1 Tiuri, te apanapa sache, náiteca­pauchapa ena apamuriana fariséoana énapa ena escribá­noana, tiásihanahi tayehe eta Jerusalén. Témeña­ha­vanapa eta mayehe ema Jesús.
MAR 7:2 Te nataracu ena máimitureana ema Jesús, nararihi éna vahi nacasi­pa­va­hu­nu­mahini eta nanisirahi. Tacahe, ena fariséoana, eta náimairahi eta namaitau­chirahi eta nayehe­repihi, ichape­rinehi eta nasema­nevahi, taicha náimija­rechahi “máeperaji” eta juca.
MAR 7:3 Taicha namutu ena israelítana, napicauchahi eta nayehe­repiana ena náchuca­na­veanaini, navetijipa ena fariséoana. Te vahi ticasi­pa­va­hu­nu­manahi, váhivare náisapaimahi tinicana. Taicha éna vahi návaraha tánasihíni eta tachipe­jihini ánichi­chai­nahini, taicha tipicanahi tamaepe­ra­ji­cahini eta náchanevana.
MAR 7:4 Étaripa násiha­pa­hipuca te mercado, te plázapuca, te títeca­panapa te napena, ticasi­pa­va­hua­na­yarehi. Mavera eta apamuri nayehe­re­pianahi tipicau­cha­ca­reanahi nayehe, étaripa eta nasipa­si­ra­paraca eta náereresiana, étapa eta jarra, étapa eta návacu­ruhiana étapa eta catre náimasirare.
MAR 7:5 Tacahe, nacajachapa ema Jesús ena fariséoana énapa ena escribánoana. Ánipa náicha: —Pímaha. Ena pímitureana vahi náitauchahini eta viyeherepi. Namaepe­ra­jicapa eta náchanevana eta nanisirahi taicha vahi nacasi­pa­va­hu­nu­mahini. ¿Tájaha tacayema vahi napicau­chahini eta viyeherepi nanaquiruhi ena viáchuca­na­veanaini? ¿Étase­rapuca tacahehi eta pímitu­si­ra­vacahi? —náichapa.
MAR 7:6 Tacahe, majicapapa ema Jesús, ánipa maicha: —¡Éti ecaijarehi apimirahe! Tatupi­ruvahi eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya, téchaji­siahehi éti eta te Sagrada Escritura. Ánipa macahe: “Ena nani achaneana, tétsera­ji­ca­nuanahi te najaca; váhisera táetupi­ca­vahini te nasamureana.
MAR 7:7 Téneucha­vanahi eta nuyehe, tamapu­ru­ji­hisera eta náeneuchi­ravahi. Nacaera­ji­ca­hivare eta nuvanai­ripiana; tasapihapa náimica­pi­cauchahi eta nayehe­repiana táuchurechucha te napane­reruana ena náchuca­na­veánaini” macahepa ema Viya.
MAR 7:8 Ichape eta éjeca­pi­ravahi éti, taicha tasapihapa epicauchahi eta eyehe­repiana. Étasera eta mavanairipi ema Viya, vaipa epicau­chahini. Tasapihapa épuruhi eta mavanai­ripiana taicha tivayua­cahehi ichape eta ítauchirahi eta eyehe­repiana.
MAR 7:10 Émarichuhi ema víyarahaini Moisés tiájuchahi eta mavanairipi ema Viya eta viyehe: “Pipicauchaya pémuna­ca­yareva ema piya ésupa esu pena”. Jucarihi eta apana vanairipi: “Mácani tiúmehahi ema maiya ésupa esu maena, vahi tijapa­nu­ca­rémahi nacapa­ca­yarehi”.
MAR 7:11 Étisera vahi epicaucha eta júcana vanairipiana mayehe ema Viya. Taicha te marari­hipuca mácani achane ticama­va­hupuca me Viya eta máimaha­que­neanahi, eta ímiturapi éti “Vaipa tatupa­ra­caimahi ema achane eta máimica­ta­siraya ema maiya ésupa esu maena”.
MAR 7:13 Ani tacahehi eta ecaepahaira eta tasuapa­ca­revahi eta mavanai­ripiana ema Viya. Tasapihapa, ímica­pi­cáuchahi eta eyehe­re­pia­nachucha. Jarari­hivare eta apamuriana eta éjeca­pi­ra­vanahi tavasi­que­neanahi —máichavacapa ema Jesús.
MAR 7:14 Tacahe, máichuhapa ena achaneana, náurujicava eta máimitu­si­ra­va­cayare. Tásiha, máichavacapa: —Nuvaraha esamanu yátupina, apaesa ácaicutiara.
MAR 7:15 Tájina timaepe­ra­jicaina eta viáchanevana te vahi vicasi­pa­va­hu­numahi te vinicayare. Vahi étapa­racaina eta vinica­queneana. Étasera eta jácani evaina­ra­jivana táuchurea­napuca te ejaca, étapa eta evaina­ra­ji­pa­ne­reruana; jéhevare éta timaepe­ra­ji­cahehi —máichavacapa.
MAR 7:17 Tacahe, te tiyana­ra­canapa ena achaneana, macarinepa ema Jesús énapa ena máimitureana, nayase­recapa máitame­ta­ca­va­cahini eta máimiturapi.
MAR 7:18 Tacahe, máichavacapa: —¿Éneri­chuvare éti mapane­re­rurehe? ¿Váhipuca ácaicu­tia­rahini eta juca? Tamutu eta juca tasiapa­que­neanahi te vijaca vinica­sa­reanahi, vahi timaepe­ra­ji­ca­ha­vimahi, taicha vahi tasiapa te visamure.
MAR 7:19 Tatupiruhi te vijuhe. Tásiha, te tiúchucapa eta, apanapa eta táuchusihahi —máichavacapa ema Jesús. (Eta máichira­vacahi eta juca, máimicae­che­rachapa eta táurivahi tamutu eta tinica­careana.)
MAR 7:20 Macahe­varepa: —Étasera jácani panere­rucana tamauri­queneana, te náisapa­vapuca ena achaneana, étara timaepe­ra­ji­ca­vacahi éna.
MAR 7:21 Taicha te amahe eta nasamureana napane­rechahi eta tamauri­que­neanahi. Ema achane mapane­rechahi maveha esu apana esena mayena ema apana achane. Esu esena supane­re­cha­hivare suveha ema apana achane suima esu apana esena. Éna amaperuana napane­rechahi eta natuhu­sivaya. Nácani tipane­re­chanahi eta ticapa­recana, tiámerecana, tivayua­recana, téchaji­hihana. Te nasamureana, najamuracha eta apayeheana, ticapi­na­ru­rahiana, tétsera­ji­cavana eta nasiña­vairahi. Mapicau­rai­rahana, camuri­queneana eta napane­reruana máecharaireana.
MAR 7:23 Tamutu eta juca panere­rucana tamauri­queneana tiásihahi te nasamureana. Jéhesare, eta júcana eta timaepe­ra­jicahi eta náchanevana ena achaneana —máichavacapa ema Jesús.
MAR 7:24 Tacahe, tiyana­varepa tipaica ema Jesús, énapa ena máimitureana. Nacaiju­he­yarehi eta avasareana táunavanahi eta provincia Siria. Tásiha, títeca­panapa te jácani peti. Váhisera mávara­hahini náechahini ena apamuriana achaneana eta matiari­hirahi. Tásihasera náecharichucha éna.
MAR 7:25 Tacahe, susamai­ri­ricapa esu ésuna esena. Ésu, apava­sanahi, sirofe­níciana. Eta suécheji­riruva eta griego. Esu suchicha mávaháruhi ema émana éreana.
MAR 7:26 Títeca­vanepa esu, suépuyu­mi­rauchapa te mamirahu ema Jesús. Tiyaseu­chavapa mayehe ema Jesús eta máimiju­ni­ji­cahini ema éreana suyehe esu suchicha.
MAR 7:27 Tacahe, máichapa esu: —Nativaya néchapa­ji­ri­cavaca ena nujaneanana. Taicha vahi táuricahini ásapi­hahíni néchapa­ji­ri­ca­hehini éti apava­sanana, éméta­vi­cahini ena nujaneanana —máichapa.
MAR 7:28 Esu esena sujicapapa: —Énehineni tacahehi, tátachicha. Yátupihi vahi pijanea­na­nui­nahini. Pájapa­nu­nusera, picata­ji­ca­nu­chuchaini. Víti apanava vácasi­ña­vahini eta piyehe eta vítáti­ji­vairaina —suíchapa.
MAR 7:29 Tacahe, máichapa ésu: —Tiuri eta péchaji­riruva. Piyanapa pichava te pipena. Táichavene eta picasi­ñai­ranuhi, nímiju­ni­ji­caripa ema éreana suyehe esu pichicha —máichapa.
MAR 7:30 Tacahe, tichavapa ésu te supena. Suchimapapa tívecahi esu suchicha te sucamane. Jéhesa­réinehi, májinaripa ema éreana, majuni­jia­caripa ésu. ­
MAR 7:31 Tacahe, tiyana­na­varepa tipaicana najuni­jicapa eta provincia Siria. Nánucuhapa eta provincia ticaijare Decápolis. Tacahe, títeca­panapa eta te tachausi eta cáquiure Galilea, te tinapaica te táuchusine sache.
MAR 7:32 Tacahe, ena achaneana námapa ema émana achane mayehe ema Jesús. Túhuquiña, úpavare ema achane. Náechajiuchapa eta manaca eta mavahu mayehe ema achane, macana­ra­si­ra­yarehi.
MAR 7:33 Tacahe, ema Jesús mañajichapa ema achane nayehe ena achaneana. Manacapa eta masuveraqui te maquiñana. Tacahe, tiátutu­qui­vau­chavapa. Tásiha, máemamacapa eta manene ema achane.
MAR 7:34 Tacahe, máesenicapa te anuma. Tiúmitipa. Tacahe, máichapa: —¡Téchujihapa eta piquiñana!
MAR 7:35 Enurujipa tisama­rahipa ema achane. Tijimuyapa eta manene, tiúripa téchejica.
MAR 7:36 Tacahe, máimichavapa ema achane nayehe ena majaneanana. Matupa­racapa éna eta nacuija nametaca. Énasera timeta­ji­ri­ca­naichucha.
MAR 7:37 Tétavicava eta náramirahi ena nameta­ruanahi. Ánipa nacahe: —Tétavicava táurica­careva tamutu eta máichaque­neanahi ema Jesús. Téchaji­ca­napahi ena úpana, tisama­ra­hia­na­varepa máicha ena túhuquiñana —nacahepa.
MAR 8:1 Tacahe, eta juca sácheanahi tiúruji­ca­vanapa ena ichape­mu­ri­queneana achaneana te mávihahi ema Jesús. Mapanaripa sache nacahehi ena achaneana, tájinaipa nanicahini. Tacahe, máichuha­vacapa ema Jesús ena máimitureana. Máichapa:
MAR 8:2 —Nujapa­nuvaca ena nani achaneana, taicha mapana­ripahi sache puiti eta nacahehi eta viyehe. ­ Tájinai­pavare naviyahini nanica. Téchuri­ha­naripa eta nanicaquene.
MAR 8:3 Te névata­cavaca nayana te napenana, machu náquipaicava te achene taicha vaipa túmeva­caimahi eta náecuavahi. Taicha natiarihi ena tiásihanahi te tiyerehiana. Vénica­va­cayare —máichapa.
MAR 8:4 Tacahe, najicapapa ena máimitu­reanahi. Ánipa naicha: —¿Táviha­pucaini viviyahini eta vénisi­ha­yarehi ena nani camuri­queneana achaneana? Eta te juca mávapahi vámahi, tájina vítusiá­váimahi eta tinica­careana —nacahepa.
MAR 8:5 Tacahe, mayase­recapa éna. Ánipa máicha: —¿Áyanachaha eta pan eta iámaque­nea­napahi? —Jucarihi siéterine —náichapa.
MAR 8:6 Tacahe, macava­nai­ripipa eta náejaha­pai­mu­ri­hahini namutu ena achaneana. Tacahe, mavehapa eta siétequene pan, mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya te anuma. Tásiha, mayuve­tu­ca­vacapa, máijaracapa ena máimitureana. Éna, náijara­ca­vacapa ena achaneana.
MAR 8:7 Tatiari­hi­hivare eta ánimu­richicha eta jímachichana. Mahasu­lu­pa­ya­chavare ema Viya tayehe eta jima. Tacahe, mavane­ca­varepa eta náijara­si­ra­va­cayare ena achaneana.
MAR 8:8 Tacahe, tinicanapa namutu, tisatu­heanapa. Tacahe, nacuru­jicapa eta náemacha­rájiana. Siete sáyeri­cha­ha­hivare eta náemachana.
MAR 8:9 Eta nasimu­tuvahi ena tinicanahi táetavica eta cuatro mil achaneana. Tacahe, te tamutupa eta juca, máevata­mu­rí­ha­sarepa ema Jesús ena achaneana nayanaya nachava te napenana.
MAR 8:10 Enurujipa tiávacu­hanapa te pacure ema Jesús énapa ena máimitureana. Tiyana­na­varepa. Tiánuecana nacaijuhepa eta te avasare ticaijare Dalmanuta.
MAR 8:11 Tacahe, títeca­panapa ena apamuriana fariséoana. Tépana­vanapa nacana­ra­jirica ema Jesús. Eta navarairahi náimiaqui­pai­ca­yarehi, nayaseacapa máimere­cahini eta tiárami­careana, máimere­ca­vahini te yátupi­hipuca vanairucahi me Viya.
MAR 8:12 Tásiha éma, tichurua­mi­cha­varine muraca. Tacahe, máichavacapa: —¿Tájaha tacayema eti achaneana eyaseacanu nímereca eta tiárami­careana? Núti nímatihe. Vahi esuapa­nuimahi te nímere­ca­pucaini eta tiáramicare. Tásiha, váiparine étina tatuparaca ímahahini eta tiárami­careana —máichavacapa.
MAR 8:13 Tacahe, majuni­ji­ca­vacapa éna. Tiyana­varepa tiávacuha te pacure. Tiyananapa tiánuecana te apachara eta cáquiure.
MAR 8:14 Tiuri puiti, náemiti­sicahi ena máimitureana eta naniru­rucuha. Tatiari­hi­hisera eta étanahi pan eta te pacure.
MAR 8:15 Eta nayanirahi, máimitu­mu­rihapa ema Jesús éna. Máichavacapa: —Tímati­carehi eyehe eta levadura eta tasisi­jisira tamutu eta masa. Tacutirichu eta taparea­sirahi eta apimi­rai­ra­vacahi ena fariséoana étapa eta tacaeña­ma­rasira eta ecaima­ha­que­ne­rayare. Vahi ecucuti ena políti­coana. Échapaváicha tayehe, machu éhica éna —máichavacapa.
MAR 8:16 Tacahe, náichacacapa ena máimitureana. Ánipa nacahe: —Tímica­ja­cha­havihi eta vémiti­si­sirahi eta pan. Eta tacahe, macahehi tayehe eta levadura.
MAR 8:17 Éma máimatia­ca­vacapa. Tásiha, máichavacapa: —¿Tájaha tacayema ecahe­cha­ji­ri­ruvahi eta émiti­si­sirahi eta pan? ¿Vuíchahacaru ácaicu­tai­rahini? ¿Tájina­ca­ruichaha epane­reruina éti? ¿Muraca­chu­ti­he­richaha?
MAR 8:18 Tamapu­ru­ji­chu­chapuca eta ímairahi eta níchaqueneana. ¿Vuíchahacaru ácaicu­tia­rahini? Tamapu­ru­jipuca eta esamirahi eta nímitu­rapiana.
MAR 8:19 ¿Váhivare échahini eta nucaeja­pa­sirahi eta cíncoquene pan, naniruhi ena cinco mílqueneana achaneana? ¿Áyanahi sáyeana eta náemacha­rajiana eveha­que­neanahi? —máichavacapa. Tacahe, najicapapa: —Doce sáyeana.
MAR 8:20 —Étapa eta siétequene pan naniruhi ena cuatro mílqueneana achaneana, ¿áyana­hivare sáye eta náemacha­ra­jianahi eveha­que­neanahi? —máichavacapa. Najica­pavare: —Siete sáye —náichapa.
MAR 8:21 Tacahe, máichavacapa: —¿Vuíchaha­caruva ácaicutiara? —máichapa.
MAR 8:22 Tiuri, títeca­panapa eta te avasare Betsaida. Ánaqui, námapa ema achane púchuqui. Náechajiuchapa éma eta macana­ra­siraya ema Jesús.
MAR 8:23 Tacahe, ema Jesús macara­ta­vauchapa ema púchuqui, mámapa te tachachacu eta avasare. Tacahe, mayaji­hau­quichapa eta mátuture eta te máuquihana. Tásiha, manacapa eta mavahuana eta te machuti. Tásiha, mayase­recapa: —¿Pímairi­ricapa? —máichapa.
MAR 8:24 Tacahe, téseni­nicapa ema púchuqui. Macahepa: —Nímairi­ricapa apaesa. Eta nímairahi ena achaneana, ticuti­ma­hi­chu­chasera yucuquiana, tiyamu­ri­ca­na­hisera —máichapa ema púchuqui.
MAR 8:25 Tacahe, ema Jesús mápechavare manaca eta mavahuana eta te máuquihana ema púchuqui. Te mavehapa eta mavahuana, yátupipa tijarahipa eta máimairi­ri­sirahi. Tamutupa máimaha.
MAR 8:26 Tacahe, ema Jesús máevatacapa ema púchuquinihi, mayanapa te mapena. Máichapa: —Piyanapa pitupiru te pipena. Váhisera picusiapa eta te jena avasare eta piyanihaya —máichapa.
MAR 8:27 Te táequenepa eta juca, tiyana­varepa tipaica ema Jesús, énapa ena máimitureana. Nacaijuhepa eta te avasa­re­chichana tachacaya eta ichape avasare ticaijare Cesarea, máepiyaruhi ema rey Felipe. Eta napaisi­rapahi, mayase­recapa ena máimitureana. Ánipa maicha: —¿Tájaha nacayema ena achaneana eta nuyehe? ¿Nájaha­nu­hipuca náimija­chanuhi núti? —máichavacapa.
MAR 8:28 Tacahe, najicapapa: —Ena apamuriana náimija­chavihi téchepuca ema Juan Tícacha­si­ri­ca­rahini. Ena apamuriana tímija­cha­vianahi ema víyarahaini profeta Elías, téchepucahi éma. Ena apamuriana tímija­cha­via­na­hivare ema mácani apana profetaini antívuini, téchepucahi —náichapa ena máimitureana.
MAR 8:29 Tacahe, tiápecha­vavare mayase­re­cavaca: —Étiyapa, ¿nájaha ímija­chanuhi núti? Majica­pa­vanepa ema Pedro: —Pítira yátupi­que­névihi Cristo —macahepa.
MAR 8:30 Tacahe, matupa­racapa muraca éna, nacuija nacumetaca eta émairahi ema Cristo.
MAR 8:31 Tacahe, tépanavapa máimitu­ca­vacahi eta táichara­ra­ca­vayare eta máepeni­rayare. Ánipa maicha: —Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nutupa­ra­haichuhi ichapemuri eta nucata­ji­vai­rayare. Tépuru­nua­nayare ena tuparai­ru­cana énapa ena aquenu­ca­ra­hana. Éna, tímica­pa­ca­nua­na­yareva. Mapana­ya­rei­chu­hisera sache eta nucaheyare eta népeni­rayare. Tásiha, nuchava­yarehi néchepuca —macahepa.
MAR 8:32 Máimicae­che­rachapa eta macaye­ma­quenehi. Tacahe, ema Pedro máiputsiacapa ema Jesús. Ánaqui macajachapa, máijara­si­ravahi eta mapane­reruhi.
MAR 8:33 Tacahe, téviuru­cavapa ema Jesús. Máesenicapa ena apamuriana máimitureana. Tásiha, macaja­cha­varepa émapava ema Pedro. Máichapa: —Píti, téjeca­pavahi eta pipane­reruhi. ¡Pínajica eta juca tamauri­quenehi! Pivarahapa pihapapica eta mapane­reruhi ema Viya. Eta juca pipane­reruhi tacutihi eta mapane­re­ruanahi ema Satanás, énapa ena machanerana —máichapa.
MAR 8:34 Tacahe, máichuha­vacapa ena máimitureana énapa ena apamuriana achaneana. Máichavacapa éna: —Nácani navaraha náehicanu, tacamunu náinajica tamutu eta tihapa­pirica eta náehisi­ranuhi. Nacara­va­hu­yareva eta nímitu­rapiana.
MAR 8:35 Nácanisera téñamanahi eta náitaresira, tiávami­ra­huanaya eta náehisiranu, énaji­vayare ticami­tie­que­ne­ha­vanaya eta náitaresira. Énasera nácani yátupi tíjara­cavana téhicana eta náehisi­ranuhi, étapa eta námirahi eta tíurina échaji­ri­rucava, tayanapane táimica­pa­ca­va­capuca, éna títuji­ca­va­nayare tiúchucu­hayare eta náitare­si­ranaya.
MAR 8:36 Éneri­chuvare nácani tacaeña­ma­ra­ruanahi eta nacaima­ha­que­néiraya te juca apaquehe, tíñehiyare eta náitaresira taicha eta tacaeña­ma­ra­si­ra­vacahi tahapa­pi­ri­ca­vacahi tayehe eta náuchucui­ra­ya­rehini. Tiyana­nainapa eta te yucu nacaicu­ñai­yayare.
MAR 8:37 Taicha vahi márata­haimahi mácani achane mavacha­chahini eta máurivaya te apana vítaresira.
MAR 8:38 Énaripa nácani titsiri­ha­napuca téhicanuana, náimitsi­ri­hapuca eta nímitu­rapiana te namirahuana ena achaneana mapicau­rui­rahana pecatu­mareana, núti apanava nutsiri­ha­yareva nayehe ena nani. Nucaera­ji­cainapa ena nani, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, te táitecapapa eta sácheyare nuchavi­rayare aquenu­ca­nui­napaipa. Te jena sácheyare, námainapaipa núti eta majaraiva ema Tata, nucacha­né­napaipa ena sántoqueneana ángeleana.
MAR 9:1 Éneri­chuvare máichavacapa: —Nutupiruva numetacahe: Puítiripa te etaracu éti etiarihi éti vahi épena­va­némahi, ímaha­nu­numaya eta táepaniraya eta nítupa­ji­jia­si­ravahi eta nucatu­pa­ra­hairahi aquenu­canuya me Viya —máichavacapa.
MAR 9:2 Tiuri, sáisipa sache eta nanasirahi ánaqui. Tacahe, ema Jesús manaqui­ca­vacapa ena máimitureana. Nacarinehi máma ema Pedro, ema Jacobo, émapa ema Juan. Tiyananapa eta te étana mari anuque­hepana. Nacarichu éna. Eta ánaqui, náimahapa tihapa­mai­chavahi eta máimahi ema Jesús te namirahu éna. Tétavi­cavapa eta tajapuvahi tajara­ra­sirahi tamutu eta máquehe.
MAR 9:3 Eta mamuiriha, táetaviucha eta tajanu­nu­me­sirahi. Nájina tiratahaina tépachinacha tajanu­nu­me­cahini náicha eta muíriare.
MAR 9:4 Tacahe, tiárami­ca­rea­na­varepa tímere­cavana ena apina ajairana: ema víyarahaini profeta Elías émapa ema víyarahaini Moisés. Téchaji­ri­ca­va­na­ripahi mayehe ema Jesús.
MAR 9:5 Tásiha, ema Pedro tímisia­pavapa, téchajicapa ema Jesús. Ánipa macahe: —Tata Náquenu, tétavi­cavapa táurica­careva eta viávihairahi eta ani. Tiúripa­na­hi­pucaini vépiya­cahini eta epena­hui­na­pa­chuhini. Pipena­hui­na­ri­chuhini píti, mapenainari­chu­hi­varéni ema Moisés, émapaini ema Elías —máichapa.
MAR 9:6 Váhinéni máimatie­que­nehaini ema Pedro tájaha­hipuca eta mavara­ha­quenehi macayema. Namutu tíñacavana ichape ena mapanana máimitureana.
MAR 9:7 Tacahe, tiárami­ca­re­varepa eta úcaji táepacú­mu­rihahi éna. Nasama­varepa eta mahu ema Viya tayehe eta úcaji. Ánipa macahe: —Ema maca, ema yátupi­quenehi nuchicha némuna­ru­quenehi. Éma esuapayare —macahepa.
MAR 9:8 Tíjahú­cha­va­varepa, te náeseni­ca­varepa, macarinehi ema Jesús. Nájinaripa ena apinana náimaha­que­neanahi.
MAR 9:9 Tacahe, te tichavanapa tiúcupai­ca­na­varepa, ema Jesús matupa­ra­ca­vacapa éna. Ánipa maicha: —Vuíchaha ecume­ta­jirica eta juca ímaha­quenehi puiti. Tiámainucava te néchepuca te nécari núti —macahepa.
MAR 9:10 Tásiha, nasuapa eta matupa­raruhi. Napane­re­que­ne­ha­hisera eta macaye­ma­quenehi. Tiyase­re­ji­ri­ca­canapa: —¿Tájahapuca tacaye­marihi eta máechepu­si­rayare te máecari? —nacahepa.
MAR 9:11 Te tichavanapa tayehe eta anuquehe mari, nayase­recapa éma, ánipa naicha: —Ena escribá­noana tímitu­canahi eta machavi­rayare tiápechavaya títareca ema víyarahaini Elías, tínapu­ca­yarehi eta pímere­si­ra­va­yarehi piti Cristo. ¿Énapuca téjeca­pa­vanahi ena escribánoana? —náichapa.
MAR 9:12 Majicapapa ema Jesús: —Yátupi, ema víyarahaini Elías títeca­pa­yarehi, máetupi­ri­pa­na­yarehi tamutu. Nútisera numetacahe: Títeca­ripahi ema Elías, váhisera náimatihini ena escribánoana. Váhivare najaca­pahini ena tuparai­rucana éma. Nacatia­na­ca­hisera nacapacahi éma, tacuti eta táechaji­si­ha­que­neanahi eta Sagrada Escritura eta máichava­que­ne­va­yarehi éma. Ene nucaheyare núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Ticatia­na­ca­nua­na­ya­re­hivare, tépuru­nua­na­yarehi. Ichape eta náemeca­ta­ji­chi­ra­nuyare eta náimica­pa­si­ranuya, tacutihi eta táechaji­si­ha­quenehi eta Sagrada Escritura eta nuyehe —máichapa ema Jesús.
MAR 9:14 Tacahe, te tichavanapa éna te návihahi ena apamuriana máimitureana, natiarihihi ena camuri­queneana achaneana te nachacaya. Natiari­hi­hivare ena apamuriana escribánoana, nacana­ra­ji­ri­ca­vacahi ena máimitureana.
MAR 9:15 Eta náimairahi ema Jesús, náraminehi ena achaneana. Tijuna­pa­ra­canapa namutu náechaji­panaya.
MAR 9:16 Te títeca­panapa te návihahi ena máimitureana, ema Jesús mayase­re­mu­rihapa éna. Ánipa maicha: —¿Tájaha eta ecana­ra­ji­ri­ca­vacahi ena nani escribánoana? —máichapa.
MAR 9:17 Tacahe, tiúchuji­cá­vanepa ema émana achane. Majicapapa, ánipa maicha: —Tata maestro, picata­jicanu. Námapahi piyehe ema maca nuchichasami. Éma, vahi téchajica maicha ema éreana.
MAR 9:18 Mavarahapa jácani ema éreana, máijahúchava máquipaicahi ema nuchicha. Tásiha, ema amaperu ticari­sa­sa­jacapa, tinira­ta­quia­he­chavapa muraca. Tivirajipa máicha ema éreana, muraca­qui­ha­varepa. Nuyaseacahi ena pímitureana eta náimiju­nai­ra­ya­rehini ema éreana. Váhisera nárata­hahini —máichapa ema achane.
MAR 9:19 Tacahe, máichapa ema Jesús: —¡Tétavicava emasua­pa­ji­rai­vavaca eti achaneana! ¡Cúvera­re­ca­cha­sicaini eta nucami­chi­ra­hé­nahini! Iáma ani ema amaperu —máichapa.
MAR 9:20 Tacahe, náepanapa ema amaperu. Te máimahapa ema éreana ema Jesús, enurujipa macaeñamaca ema amaperu. Tacahe, tiáquipai­cavapa te apaquehe. Téchari­ri­pái­cavapa ticari­sa­sa­jacapa.
MAR 9:21 Tacahe, mayase­recapa ema Jesús ema maiya ema amaperu. Macahepa: —¿Tiyere­ri­pa­hipuca eta juca máichava­que­nevahi? —macahepa. Majicapapa ema achane:
MAR 9:22 —Te amuya­richaha. Máejeharipa máquipaica ema mara éreana te yucu téhevare une, taicha mavaraha macapaca éma nuchicha. Pítisera, te pirata­ha­pucaini, pájapa­nu­havini picata­ji­ca­ha­vi­samíni —macahepa ema achane.
MAR 9:23 Majicapapa ema Jesús: —¿Tájaha picaye­maquene eta píchanuhi eta te nurata­ha­hi­pucaini núti? ¡Pítina­pucaini, te pirataha! ¡Pácasiñanu! ¡Tamutu títuji­cacare te ecasiña eti achaneana! —máichapa ema Jesús.
MAR 9:24 Enurujipa majicapa ema achane. Tijaranu eta majica­pirahi, ánipa macahe: —¡Nucasiñavi, tata! ¡Pímica­tacanu eta néchuria­sirahi eta nucasi­ñai­ravaina piyehe! —macahepa.
MAR 9:25 Tacahe, máimahapa ema Jesús ena achaneana tiúruji­ca­va­naripa mayehe. Tásiha, macajachapa ema éreana, ánipa maicha: —¡Piti váinaraji, piti pétuhu­qui­ñarahi, úpahi pícha éma! Núti nuvanecavi: ¡Pijuni­ji­cayare ema maca amaperu! ¡Vaipa picuchavaucha ema maca! —máichapa ema Jesús.
MAR 9:26 Tacahe, tipiara­recapa ema éreana. Mavayu­yu­jicapa tiyayacare ema amaperu máicha. Tacahe, majuni­jiacapa ema amaperu. Ema amaperu ticutipa máepenaquene. Tacahe, nacahepa ena achaneana: —Tépena­samipa —nacahepa.
MAR 9:27 Tacahe, ema Jesús macara­ta­vauchapa, macaeche­pucapa ema amaperu. Tacahe, titupihapa ema amaperu, tiúripa. Tájina máichava.
MAR 9:28 Tacahe, te táequenepa, náiputsiacapa ema Jesús ena máimitureana. Nayase­recapa: —¿Tájaha tacayemahi eta vahi várata­hahini vicuchu­cahini ema éreana mayehe ema amaperu? —náichapa.
MAR 9:29 Tacahe, majicapapa éma: —Ema maca éreana, muraca­panahi éma. Eta ecuchu­siraina ena nani macuti­que­neanahi tavaraha íchanu­mayare eta eyuja­ra­siraina étapa eta íchiraya eta ayuna —máichapa.
MAR 9:30 Tacahe, tiyana­na­varepa tipaicana. Nánucuhapa eta provincia Galilea. Vahi mávara­hahini ema Jesús eta nasamai­ri­ri­cahini ena achaneana eta nánucuirahi éna, machu nahapa­pi­ri­ca­pucaini eta máimitu­si­ra­vacahi ena máimitureana.
MAR 9:31 Eta máimitu­si­ra­vacahi, ánipa macahe: —Nuti Manere­ji­runuhi ema Viya, járaja­painapa eta sácheyare eta máijara­si­ránuya mácani achane nayehe ena ticatia­na­ca­nuanahi. Ticara­ta­ca­nua­nayare, ticapa­ca­nua­na­yareva. Téhesera te mapana­que­nénapa sache eta népeniraya, néchepu­cayare —macahepa.
MAR 9:32 Énasera ena máimitureana váhiquene nacaicu­tia­rahini eta macaye­ma­quenehi. Natsiri­ha­ca­pasera nayase­re­cahini.
MAR 9:33 Tacahe, títeca­panapa eta te avasare Capernaúm. Te peti náiteca­pihahi, mayase­re­ca­vacapa ena máimitureana. Ánipa macahe: —¿Tájahapuca eta ejica­pae­ma­ra­cacahi eta epaisi­rapahi te achene? —macahepa.
MAR 9:34 Tásiha, vahi najica­pahini, taicha vahi návara­hahini náimereu­cha­vahini eta najica­pae­ma­ji­ri­ca­cai­rapahi eta nájahai­ra­ya­repuca mácani ticapi­ca­hu­panahi.
MAR 9:35 Tásiha, téjacapa ema Jesús. Máichuha­muripa ena dócequeneana eta napauchi­rayare náejaca eta te machacaya. Tacahe, máichavacapa: —Nácani navarahahi ticapi­ca­hu­pa­na­nayare te etaracu, tavaraha náechapa­ji­ri­cavaca namutu ena nachamuriana. Nacachu­ri­cayare eta náemuna­raivahi nayehe ena apamuriana —máichavacapa.
MAR 9:36 Tacahe, máichuhapa ema émana amape­ruchicha. Majupacapa te namirahu éna. Tacahe, máichavacapa:
MAR 9:37 —Nácani tijaca­pa­nayare ena amaperuana níchave­nénahi núti, ena nani yátupi náimerecaya eta náemuna­si­ranuhi núti taicha tímicu­ti­ji­ri­cavahi nútinahini najacapa. Taicha nácani tijaca­pa­nuanahi núti, éneri­chu­yareva tacahehi eta najaca­pirahi ema Ticachichanu, ema tivane­canuhi —máichapa.
MAR 9:38 Tacahe, ema Juan mametacapa, ánipa máicha: —Tata maestro, vímahahi ema émana achane máquiji­ca­vacahi ena éreanana te píjare ticuti­rinehi pítinahini píjaraca eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Tásihasera vicavacahi éma, taicha vahi viúmuri­vai­nahini —máichapa ema Juan.
MAR 9:39 Émasera ema Jesús máichapa: —Vahi ecucavaca éma. Taicha te máichahipuca ema mácani eta tiáramicare, mámapicahi eta níjare, vahi macaeca­hi­nuhini.
MAR 9:40 Tímica­ta­ca­havianahi nácani vahi ticatia­na­ca­ha­vianahi.
MAR 9:41 Jéhesare, nácani ticumpi­ra­chaheana eta une éti étaripa táichavenera eta étirahi nuchane­ra­nai­rahehi nuti Cristo, vahi námapu­ru­jimahi. Yátupihi ticava­chae­que­nea­na­yarehi éna —macahepa.
MAR 9:42 Tímiyanava eta máimitu­re­sirahi ema Jesús, ánipa macahe: —Tacutiquene mácani tímiáqui­paicaya nácani ena téhica­nuanahi mánsuque­neanahi. Tiúripa­na­hi­pucaini táijahú­cha­vahini máepenahini mativai­nahini éma. Váhiri­chu­pucaini macucai­cu­ñahini, taicha vahi macuimia­qui­pai­cahini ena téhica­nuanahi —macahepa.
MAR 9:43 Éneri­chuvare máichavacapa: —Jéhevare, te tavara­hapuca táimipe­ca­tu­ra­cha­heyare eta evahu, tapami­si­ra­hé­na­papuca íchayare eta tamauri­queneana, tiúripana eyuchatica, apaesa vahi tacuímiá­qui­paicahe tayehe eta pecatu. Étaripa eta ívape, te tavara­hapuca támahe íchayare eta tamauri­queneana, tiúripana eyucha­ti­cavare, apaesa vahi tacuímiá­qui­paicahe tayehe eta pecatu. Étari­pavare eta iúquiha, te táimiaqui­pai­ca­hepuca tayehe eta pecatu, tavarairahi táimahayare eta tamauri­queneana tájipa­racana, tiúripana evecu­hau­quichava. Taicha tiúripana eta ejaca­pa­carehi éti eta esiapiraina eta te mávasa ema Viya, tayanapane táejiaca­vapuca eta iáquehe. Páurehe­sa­misera éti, te náepuju­qui­cha­hepuca eta te yucu infierno, tayana­panéni tamutu­cha­hahini eta iáquehe. Taicha ánaqui máemaha­ca­ca­quenehi eta yucu. Máitavacaca eta ecata­ji­vai­ra­nayare.
MAR 9:49 Tacuti eta vépura­rajica eta icheve eta viniru, ene nacaheyare ena tiyana te yucu, ticaepu­ra­ra­ca­sia­nayare tayehe eta yucu. ­
MAR 9:50 Eta icheve, tétavi­cavahi eta táurivahi, taicha ticamu­nu­carehi. Ene ecaheyare éti eta ecamu­nu­ca­revahi eta nayehe ena achaneana. Váhi tacuepaha eta ecamu­nu­careva. Vahi ecucuti eta tajachira eta icheve, taicha tájina eta táicheve­vai­nahini. Tacuijavare tahapa­picahe eta iúrivahi —máichapa ema Jesús.
MAR 10:1 Tacahe, tiyana­na­varepa tipaicana te tinapaica te vana. Nánucuhapa eta provincia Judea. Tásiha tiánuecanapa eta te apachara eta cajacure Jordán. Ánaqui tiápecha­va­navare tiúruji­mu­riavana ena ichape­muriana achaneana te jácani máiteca­pi­hapahi ema Jesús. Tásiha, tímitu­re­cavare éma, taicha tacahehi eta mayehe­repihi.
MAR 10:2 Tacahe, náiteca­pauchapa ena apamuriana fariséoana. Natanucahi eta ticaviu­re­yarehi ema Jesús. Ánipa náicha: —Vivaraha pimeta­cahavi ¿te táuricapuca máinajica ema achane esu mayena?
MAR 10:3 Tásiha, ema Jesús mayase­re­ca­varepa ema apana: —¿Tájahasica eta tacayema eta mavanairipi ema víyarahaini Moisés? —máichapa.
MAR 10:4 Najicapapa éna: —Ema víyarahaini Moisés máisapahi ema suima máejerare eta máinajisira esu mayena. Macava­nai­ri­piser májucha eta ajureca tayehe eta náinaji­cacaira. Tásiha, eta máijara­sirahi ésu eta juca ajureca, máinajica ésu. Tásiha, vaipa mayenai­nahini —nacahepa ena fariséoana.
MAR 10:5 Tacahe, ema Jesús máichavacapa éna: —Ena iáchuca­na­veanaini, te jácani eta nasemairahi, náinajica ena nayenana. Ema víyarahaini Moisés máisapahi tínaji­cacana táichavenehi eta namura­ca­sa­mu­re­vanahi éna, vahi náimitu­ca­ca­rehini táicha.
MAR 10:6 Váhisera máuricahini ema Viya eta náinaji­ca­cahini. Taicha te tépana­vainapa acane, ema Viya máijaracahi ema achane ésuna­ya­reichuhi esu mayenayare. Esu esena émana­ya­rei­chuvare ema suímayarehi.
MAR 10:7 Ani tacahe eta mavanairipi ema Viya: “Mácani amaperu achane ésupa esu mayenayare, te ticaimanapa, tatupa­ra­ca­vacahi típutsi­ca­va­na­yarehi eta napenana ena ticachichana. Énaji­vainapa títáti­ca­ca­nayare. Eta naveha­ca­cairahi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa étana­rinehi eta náqueheana” tacahepa. Éna, tímicu­ti­ji­ri­ca­vainapa émanai­na­ri­chuhini te peti. Étanarichu eta napane­reruana. Vaipa táisapa­ca­rehini eta náinaji­ca­cai­rahini.
MAR 10:9 Eta tacahe, mácani máinajicahi esu mayena, éma máepuruhi eta juca mavanairipi ema Viya —máichavacapa.
MAR 10:10 Te táequenepa, nacari­chui­pa­hivare ena tayehe eta peti náiteca­pihahi, ena máimitureana nayase­recapa ema ­ Jesús tayehe eta juca máechaji­ri­ru­vanahi.
MAR 10:11 Tacahe, máichavacapa éna: —Te máinaji­capuca esu mayena mácani achane, eta maviraya esu apana esena, ticape­ca­turaipa éma me Viya. Ichapevare eta máejeca­pi­ravahi suyehe.
MAR 10:12 Tacutiquene súcani esena, te suínaji­capuca ema suima, eta suviraya ema apana achane, ticape­ca­tu­rai­pavare ichape ésu —máichavacapa.
MAR 10:13 Tacahe, ena achaneana námava­ca­paipahi ena amuyana eta mayehe ema Jesús. Navarahahi máemama­ha­ca­va­ca­yarehi éna, mayuja­rau­cha­va­ca­hi­varéni. Énasera ena máimitureana vahi náisapahini. Nacaiche­paicapa ena tiámanapahi ena amuyana.
MAR 10:14 Te máimahapa ema Jesús eta nacaiche­pai­sirahi, tisemapa. Tásiha, máichavacapa ena máimitureana: —Ésami­ri­cachucha ena amuyana, náitecaichaha eta nuyehe. Vahi ecucai­chepaica éna. Taicha ena nuchanerana nuti Cristo nacuti­yarehi ena nani amuyana eta nasuapa­jiraiva éna.
MAR 10:15 Nutupiruva numetacahe: Nácani vahi nácutihini ena amuyana eta nasuapa­jiraiva, vahi nuchane­ra­naimahi —macahepa.
MAR 10:16 Tacahe, majupa­ca­vacapa ena amuyana. Máemama­si­ca­varepa, mayuja­rau­cha­vacapa.
MAR 10:17 Tiuri, te apanapa sache, tiyana­na­varepa. Eta napaisi­rapahi, macahepaipa ema émana achane. Tijuna­paipahi. Matupiru máepuyu­miraucha te mamirahu ema Jesús. Mayase­recapa, ánipa maicha: —Tata maestro, piti piúriquene ¿Tájaha­pucaini eta níchara­ca­vahini eta nítuji­si­ravaina me Viya máichecua­ra­qui­ré­nahini eta nítaresira? —máichapa.
MAR 10:18 Ema Jesús majicapapa: —¿Tájaha tacayema pímija­rechanu “Piti piúriquene”? Mararihi ema Viya. Jéhevare éma, tétavi­cavahi eta máurivahi.
MAR 10:19 Téhesera te pivara­hapuca pecha eta apana vítaresira, pisuapa­yarehi eta mavanai­ripiana ema Viya. Píti pímatipa eta júcana: “Vahi picuca­pareca. Váhivare picuveha esu esena apayena. Váhivare picuamereca. Nacuija pépiyáe­que­neruina. Váhivare picuva­yuareca. Pipicau­cha­yareva ena ticachi­cha­viana” —máichapa.
MAR 10:20 Tacahe, majicapapa ema achane: —Tata, tamutu eta juca vanairipiana nusuapahi nítauchahi eta námape­ruvahi, puíticha juca ajairai­ranuipa —macahepa.
MAR 10:21 Tacahe, ema Jesús máimara­racapa ema achane, máemuna­cainehi. Tásiha, máichapa: —Jucari­hichaha eta pítaucha­que­neyare. Piyana, píjara­recaya tamutu eta pímaha­queneana. Tásiha, píjara­ca­vacapa ena páureana. Jéhevare eta, pijaca­payare eta pímaha­que­neyare te anuma, táitsivayare. Te tamutupa eta juca, píteca­vanepa péhicanu —máichapa ema Jesús.
MAR 10:22 Tásiha, témaha­sa­mu­re­rinehi ema achane taicha eta macaye­ma­quenehi ema Jesús. Ichape­rinehi eta mapane­re­re­sirahi, taicha mavayuchahi eta macaima­ha­que­nerahi. Macatie­que­ne­ha­rinehi tamutu. Tiyanachucha.
MAR 10:23 Tacahe, máesenicapa ema Jesús ena máimitureana natiari­hi­que­neanahi te machacaya. Tacahe, máichavacapa: —Yátupi­quenehi máitujiana eta náijara­si­ra­vai­nahini eta náehisi­ra­nui­nahini ena rícoana eta nasiapi­rai­nahini te anuma —máichapa.
MAR 10:24 Ena máimitureana náramine eta nasamirahi eta máechaji­ri­ruvana. Tásiha, mápecha­vacapa máicha: —Nuchicha­naveana, esamanu. ¡Máituji­quenehi eta náijara­si­ra­vai­nahíni téhicanuana ena ticasi­ñanahi eta nacaima­ha­que­nerahi!
MAR 10:25 Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta vipera camello, máitujihi tánucu­hahini te támicuejehe eta parirapa. Ene nacahehi ena rícoana —macahepa.
MAR 10:26 Tásiha, náramine ena máimitureana, eta nasamirahi eta juca. Náichapa: —¡Tétavi­cavahi eta tamaitu­ji­ca­ca­revahi! ¡Nájina títuji­ca­vaimahi náuchucu­hahini!
MAR 10:27 Tacahe, máimara­ra­ca­vacapa ena máimitureana. Tásiha, máichavacapa: —Nájina émanaina achane émaji­vai­nahíni ticuchu­cuhava. Émasera ema Viya, macarichu marataha ticuchu­cureca. Taicha tájina máemeje­ra­cha­que­né­nahini ema Viya, tamutu marataha —máichapa.
MAR 10:28 Tacahe, máichapa ema Pedro: —Vítisera, Tata, vinaquicahi tamutu eta vicaye­he­queneana, vivarairahi véhicavi —máichapa.
MAR 10:29 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Nutupiruva numetacahe: Namutu nácani nanaquicahi eta napena, najuni­ji­ca­hivare ena ticachi­chana, ena napara­pe­naveana, ena nachicha­naveana; étapa eta nayehe apaquehe, te nanaquicahi táichavenehi eta náehisi­ranuhi, étapa eta námirayare eta tiúrina echaji­ri­rucava;
MAR 10:30 tiápaju­ca­vainapa camuri­pa­nayare ena napara­pe­na­vea­nayare ajairana, esenana, énapa ena náenana­vea­nayare, énapa ena nachicha­na­vea­nayare. Camuri­pa­na­yareva eta náitsiri­ji­si­ra­vayare. Ticati­cha­ca­rea­na­ya­resera nayehe ena apamuriana achaneana. Éneri­chuvare níjara­ca­vacaya eta nápechi­ra­vayare títarecana. Máichecua­ra­qui­renapa eta náurica­ca­re­va­nayare.
MAR 10:31 Mavera­hesera eti etiari­hi­que­neanahi puiti, váhirichuhi ecapi­ca­huhini. Te jena sácheyare, ichape­pa­nainapa eta ecapi­ca­huiraya. Éna puiti ticapi­ca­huanahi, te táitauchavapa te jena sácheyare, énapa­vainapa téquene­ha­nayare —máichavacapa ema Jesús.
MAR 10:32 Te apana­varepa sache, tiyana­na­varepa tipaicana. Nacaijuhepa eta te Jerusalén. Tínapu­capaipa ema Jesús te namirahu ena máimitureana. Nárami­paipahi éna. Natiari­hivare ena tipica­na­paipahi. Tacahe, ema Jesús mañaji­cha­muripa macaeta­va­ji­mu­ri­ha­varepa ena dóceana apóstoleana. Mameta­ca­vacapa eta jácani máichara­ra­ca­va­yarehi éma.
MAR 10:33 Máichapa: —Ímaha puiti, viyanai­napaipa vicaiju­heyare eta Jerusalén. Ánaqui nucaija­ra­re­ca­siyare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Ticara­ta­ca­nua­nayare ena tuparai­rucana. Tímica­pa­ca­nua­na­yarehi, taicha tíjara­re­ca­nua­nayare nayehe ena suntaruana romanoana. Éna, nájina najapa­nu­quenéna.
MAR 10:34 Ticaeca­hi­nua­nayare. Tiátutu­qui­cha­nua­na­yareva. Téstaca­nua­na­yareva. Tásiha, ticapa­ca­nua­nainapa. Tásihasera, te mapana­que­nénapa sache néchepu­cainapa te nécari —máichavacapa.
MAR 10:35 Tacahe, te apanapa sache, témeña­ha­vanapa ema Jesús ena apinana ticapa­ra­pe­cacana ema Jacobo émapa ema Juan. Náichapa: —Tata maestro, vivaraha picata­ji­ca­ha­vihini eta viyasea­ru­viyare —nacahepa.
MAR 10:36 —¿Tájaha ecamunu? —máichapa ema Jesús.
MAR 10:37 Najicapapa éna: —Te jena sácheyare te péjacapa te piávacu­reyare aquenu­ca­vi­rayare, vivaraha picaeja­ca­ha­vi­hi­vareni te pichacaya, pijupa­ha­ha­vi­nahini, véjacaini te pivaure, ema émana te sapa —náichapa.
MAR 10:38 Tacahe, majicapapa ema Jesús: —Éti, vahi ímati tájahapuca eta nátaji­vayare nácani nujupa­ha­nayare. ¿Erata­ha­ya­repuca ecamicha eta íchava­que­ne­vayare ecata­ji­vai­rayare, te ecuti­nu­ya­repuca eta nucami­chi­rayare núti? ¿Váhiva­repuca epicayare ticapa­caheana tacuti eta nacapa­si­rá­nuyare núti? —máichapa.
MAR 10:39 Ena najicapapa: —Virata­hayare vicamicha. Váhivare vipicaimahi. Tásiha, máichavacapa: —Yátupi ichape eta ecata­ji­vairaya, vicuti­cacaya eta nacapa­si­ra­ha­viyare.
MAR 10:40 Étapasera eta nucaeja­siraya ena nujupa­ha­nayare, vaipa nútimahi necha. Ema Tata Nucaiyaquene, émahi tinere­ji­ca­yarehi éna nujupa­ha­nayare —máichapa.
MAR 10:41 Tacahe, te náechapa ena apamuriana apóstoleana, tisema­ma­ju­heanapa nayehe ena apinana.
MAR 10:42 Tásiha, máichuha­muripa namutu. Máichavacapa: —Écharichuhi éti ena aquenucana tayehe eta avasare, muraca eta nacava­nai­ripira. Énaripa ena tuparai­rucana, tétavi­cavahi tisuapa­ca­reanahi eta nacava­cu­rerahi.
MAR 10:43 Váhisera ecucahe éti nayehe ena echamuriana. Mácani tímere­cavahi ticapi­ca­hupana, tacamunuhi máitáti­va­cayare ena apamuriana.
MAR 10:44 Te etiari­hi­va­repuca éti evarahahi ínapuca, tacamunuhi ímere­ca­vayare navana­ra­heyare ena echamuriana.
MAR 10:45 Ecuti­nuyare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Vahi étaina tímitecanu nucaita­ti­ca­sihini. Nútiyarehi nítátihe éti. Éneri­chuvare níjara­ca­va­yarehi nímica­pacava íchave­ne­yarehi éti camuri­que­neanaya nucuchu­cu­rea­nayare —máichavacapa.
MAR 10:46 Tiuri, títeca­panapa eta te avasare Jericó. Te apanapa sache tiyana­na­yarepa. Náehicapaipa ena camuri­queneana achaneana. Te achene­chacaya, matiarihihi ema achane púchuqui. Ticaijare Bartimeo, machicha ema Timoteo. Téjacahi tiyase­se­recahi limosna.
MAR 10:47 Te masamapa eta mánucui­rapahi ema Jesús Nazareno, tipiaracapa. Ánipa macahe: —¡Tátachicha Jesús! ¡Pítique­neripa yátupi­quenévi Cristo! ¡Picata­ji­ca­nupaini pájapa­nunuíni!
MAR 10:48 Tacahe, nacavacapa camuriana ena natiari­hi­que­neanahi. Náichapa: —Pámatina. Vaipa picupiaraca —náichapa. Émasera tipiara­caichucha: —¡Tátachicha Jesús! ¡Pítique­neripa yátupi­quenévi Cristo! ¡Picata­ji­ca­nupaini pájapa­nunuini! —macahepa.
MAR 10:49 Tacahe, tíchepaicapa titupihapa ema Jesús. Máichapa: —Íchuha ema mara. Tacahe, náichuhapa ema púchuqui. Náichapa: —¡Pétumechava! Péchepuca, taicha tíchuhavipa ema Jesús —náichapa.
MAR 10:50 Eta manane­sirahi ema púchuqui, macami­ricapa eta máepacuha. Téchepucapa, tiyanapa mapauchahi ema Jesús.
MAR 10:51 Tacahe, mayase­recapa ema Jesús ema púchuqui. Ánipa máicha: —¿Tájaha picamunu nuyehe? Majicapapa éma: —Tátachicha, nuvaraha picaimai­ri­ri­ca­nupaini —macahepa ema púchuqui.
MAR 10:52 Tacahe, máichapa ema Jesús: —Tiuri, nuchicha. Táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi, pinaracapa puiti. Tiúrinapa eta piyaniraya pipaisiraya —máichapa. Enuru­ji­rinehi tímairirica. Tacahe, máehicapa macacha­nepaipa ema Jesús eta mapaisi­rapahi te achene.
MAR 11:1 Tacahe, te apanapa semana tiyana­na­varepa. Tétava­ji­canaya tayehe eta avasa­re­chichana ticaijare Betfagé étapa eta Betania, te tachacaya eta cerro ticaijarehi Olivoquiji. Tiánehianapa eta te Jerusalén. Ánaqui, ema Jesús mavanecapa ena apinana máimitureana.
MAR 11:2 Ánipa máicha: —Eyanayare eta te jena avasa­rechicha Betfagé. Te ítecapapa ánaqui, ímahayare ticaitihahi eta burrico. Eta jena sárare mávaeque­héchaha. Nájinaichaha ticape­rainahi. Eveja­pua­cayare, iámina­nuyare eta ani.
MAR 11:3 Te natiari­hi­napuca náeñama, emeta­cayare eta nucamu­nuirahi núti. Vahi táyeréimahi vímicha­va­va­neyare —máichavacapa.
MAR 11:4 Tacahe, tiyananapa ena vanairu­canahi. Jéhesare, nachimapapa eta burrico. Ticaitihahi eta te calle te tapaja­chacaya eta peti. Tacahe, naveja­puacapa.
MAR 11:5 Náichapasera ena ticayeheana: —¿Tájaha tacayema iámayare eta viyehe burrico?
MAR 11:6 Tacahe, najicapapa éna, nametacapa eta máimitu­rapihi ema Jesús. Tásiha, náisapapa eta námirahi eta burrico.
MAR 11:7 Tacahe, te títeca­panapa te mávihahi ema Jesús, náepaca­mae­quechapa eta náepacuhana. Tásiha, ticaperapa ema Jesús.
MAR 11:8 Tacahe, tiúruji­ca­va­napaipa ena achaneana. Camuriana éna tiácapanahi, náepaca­pai­capaipa eta namuirihana eta te mayani­ha­ya­repahi éma. Ena apamuriana navehapa eta cáchipaca. Nanacavare te achene.
MAR 11:9 Ena tínapu­mi­rau­cha­na­paipahi énapa ena téquene­ha­napahi, namutu tipiara­ca­napaipa. Ánipa nacahe:
MAR 11:10 —¡Yare, Tata! ¡Píti yátupi­que­névihi Cristo, réyvihi viyehe! ¡Asulupaya! ¡Vanairu­ca­que­névihi píti me Viya! ¡Ichape eta vicuna­chiravi píti! ¡Asulupaya me Viya te anuma! ¡Viva ema Viáquenu! ¡Viva! —nacahepa.
MAR 11:11 Tacahehi eta máiteca­pirahi ema Jesús eta te Jerusalén. Matupirupa tiyanahi te Templo. Te tamutupa máimahahi, tiyanapa tichava te Betania, namutupaichu ena dóceana apóstoleana, taicha cápere­hi­chi­charipa.
MAR 11:12 Te apana­varepa sache, te yáticarahi, tichava­navare te Jerusalén. Eta najuni­ji­sirahi eta Betania, técuhaipahi ema Jesús.
MAR 11:13 Eta máimairahi tiyerehi eta étana yucuqui ticaijare higo. Ticaina­pu­cavahi ticápácaji. Tacahe, ema Jesús tiyanapa máimahapana te ticahi­hipuca. Téhesera te máiteca­pauchapa, máimahainehi tájina táhinahini. Tacarichuhi eta tapacajiana, taicha vúichaha tacahi­rai­nahini.
MAR 11:14 Tacahe, máichapa ema Jesús eta higo: —¡Piti pépiyainapa eta máhiri­qui­re­viyare! —macahepa. Nasama­ra­racahi ena máimitureana.
MAR 11:15 Tacahe, te títeca­panapa te Jerusalén, tiyana­na­varepa eta te Templo. Máimaha­rinehi ema Jesús ena achaneana tíjara­re­canahi eta sárareana, cáyureana. Ena apamuriana tivacha­re­canahi. Natiari­hivare ena títsiri­pe­re­ca­rahiana eta taplataneana eta apanapane avasareana. Tásiha, macuchu­chu­jicapa namutu. Máequehe­pui­chi­na­va­capaipa eta namesarana étapa eta nasiyana.
MAR 11:16 Nájinavare máisapa­que­né­nahini eta nánucu­hahini eta canchón tayehe eta Templo, námapahini jácani eta náijara­re­ruanahi.
MAR 11:17 Tásiha, máimitu­ca­vacapa ena natiari­hi­que­neanahi. Ánipa máicha: —Ema Tata Nucaiyaquene, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi te Sagrada Escritura: “Eta nupena tacarichu táicuchihi eta nayuja­ra­si­rareya ena achaneana tiásihana te tamutu avasareana” macahepa. Étisera eti tiámerahiana ecasia­pavapa eta te juca. Emaepe­ra­jicapa eta tacapi­ca­huirahi. ¡Eyana iúchuca­tataji! —máichapa.
MAR 11:18 Ena ticatia­na­canahi ema Jesús, te nasamai­ricapa eta juca máechaji­ri­ru­vanahi, tisemanapa. Tásiha, natanucapa eta jácani náichara­si­rayare eta náimica­pa­si­ra­yarehi éma. Taicha napica­rinehi éma, taicha náimahahi tétavi­cavahi eta masuapa­ca­revahi eta nayehe ena achaneana.
MAR 11:19 Tacahe, te cápere­hi­chi­cha­rinehi, tiyana­varepa ema Jesús, tiúchuca eta te Jerusalén.
MAR 11:20 Tacahe, te yática­rahipa, eta nachavi­ra­varepa eta te Jerusalén, náetavi­ca­pai­pa­hivare eta yucuqui higo. Náimahainehi tiájiri­quipahi éta.
MAR 11:21 Tacahe, téchavapa ema Pedro eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Jesús cape sache. Tásiha, máichapa: —¡Pímaha, tata! ¡Tiájiriquipa eta higo eta pévaji­riaruhi!
MAR 11:22 Majicapapa ema Jesús: —Ácasiñava yátupina eta me Viya.
MAR 11:23 Jéhesare, éti apana esama­ca­re­yareva, te yátupina eta écasi­ña­vairaina eta me Viya. Tájina émaitu­caimahi. Erata­ha­yareva ecayejeca eta cerro te apachacaya, tájina iávami­ra­huimahi te esamureana.
MAR 11:24 Tacahe, numetacahe eta juca: Te eyasea­capuca ema Viya eta jácani, ecasiñava mayehe. Vahi ecueñamava eta ejaca­pi­rayare. Tásiha, tíjara­cahéna éma tamutu eta eyasea­ruanaya.
MAR 11:25 Éneri­chuvare, eta eyuja­ra­siraina, eperdonacha éti nácani náejeca­pa­va­quenehi eta eyehe. Eperdo­na­chavaca apaesa maperdo­na­cha­hevare eta éjeca­pi­ravana ema Tata Ecaiyaquene te anuma.
MAR 11:26 Téhesera vahi eperdo­nachahi, váhivare tiperdo­na­cha­hemahi eta éjeca­pi­ravana ema Tata Ecaiyaquene te anuma —macahepa ema Jesús.
MAR 11:27 Tiuri, títeca­pa­na­varepa eta te Jerusalén. Natupi­ru­varepa tiyanana te Templo. Te mapairi­ri­jue­charipa ema Jesús eta Templo, napauchapa ena ticatia­na­canahi éma.
MAR 11:28 Nayase­recapa éma, ánipa naicha: —Píti, vahi vitupa­ra­ru­vi­nahini víti eta píchirahi eta júcana. ¿Nájahasica tímitu­cavihi? ¿Nájaha titupa­ra­ca­vianahi eta juca píchaque­neanahi? —náichapa.
MAR 11:29 Tacahe, majicapapa éma: —Núti apanava nuvaraha nuyase­recahe. Ejica­pa­nu­ya­resera apaesa numetacahe eta nucatu­pa­ra­hairahi eta níchirahi eta júcana.
MAR 11:30 ¿Nájahapuca tivanecahi ema Juan eta máitesirahi máicacha­si­ri­si­rayare? ¿Émapuca ema Viya tivanecahi, émaji­va­hipuca eta máitesirahi? Ejicapanu —máichavacapa.
MAR 11:31 Váhisera náiturue­que­ne­hahini eta najica­pi­ra­yarehi. Tiácapae­ma­ji­ri­ca­canapa, ánipa nacahe: —¿Tájahasica vicaye­mayare eta vijica­pi­rayare ema maca? Te vémuna­hacava vicha: “Mavaneruhi ema Viya”, ema macahé­na­papuca: “Tásiha, ¿váhiyapa esuapahini éma?”
MAR 11:32 Váhivare táurica víchahini: “Émaji­vaichucha eta máitesirahi”. ¿Tájahapuca vicaye­mayare eta vijica­pi­rayare? —náechaji­ri­cacapa. Nacahehi éna, taicha napica­racahi eta jácani náichara­si­ra­hipuca ena apamuriana achaneana, taicha namutuhi náimijachahi ema Juan profeta­quenehi yátupiquene mavaneruhi ema Viya.
MAR 11:33 Tacahe, najicapapa ema Jesús: —Vahi vecha víti —nacahepa. Ema Jesús máichavarepa: —Éneri­chuvare núti, vahi numeta­ca­hemahi nájahapuca ema titupa­ra­canuhi —máichavacapa.
MAR 12:1 Tacahe, tépana­va­varepa tímitureca eta juca máimicu­ti­cha­quenehi. Ánipa macahe: —Matiarihi ema achane. Camuri eta máevaru uva te máesane, manarua­ca­hivare eta masucure. Máepiya­ca­varepa eta nacati­ca­re­si­hayare eta tachi eta uva. Máepiya­cavare eta torre, nápani­hayare eta najanea­si­rayare eta máevaru. Tásiha, máijaracapa ena achaneana, pártirá­rioa­na­yarehi. Taicha tiyana­yarehi ema achane te apana avasare.
MAR 12:2 Tacahe, te tiyahapa eta uva, máimiva­ne­recapa ema mamusura mayasea­pa­na­va­ca­yarehi ena pártirá­rioanahi eta tatuca­cha­que­ne­yarehi éma.
MAR 12:3 Énasera ena pártirárioana tisemau­cha­va­na­richucha. Nacara­tacapa náehapa ema vanairucahi. Tichavapa éma, tájina náijara­cahini.
MAR 12:4 Tacahe, tiápecha­vavare mavaneca ema apana mamusura. Váhivare nasuapahini éma. Natupi­sicapa eta te márijahiana, najara­sicapa. Náumeha­varepa éma vanairucahi.
MAR 12:5 Tacahe, ema achane mavane­ca­varepa ema apana mamusura. Tásiha, ena pártirárioana nacapacapa éma. Vuíchasera masemahini ema achane. Ticayehehi paciencia. Máimiva­ne­recapa ena apamuriana, camurianapa. Éneri­chuvare, tiápecha­vanapa náehava­ca­varepa. Nacapa­ca­vacapa ena apamuriana.
MAR 12:6 Tacahe, matiari­hi­cha­hasera ema apana mavane­ruyare. Émaja­ca­ruvapa máevataca ema machicha máemuna­ru­quenehi. Máimija­chaipahi émaina­hi­pucaini napicau­chahini.
MAR 12:7 Énasera ena pártirárioana, te náimahapa ema machicha ema achane, ánipa nacahe: “Émaina­papuca ticaye­heyare ema maca. Yare, vicapaca éma apanavare, apaesa tánasipa viyehe tamutu. Tájina máichara­ca­ha­vimahi ema achane­na­vaji” nacahepa.
MAR 12:8 Tacahe, nacara­tacapa ema machicha. Nacapacapa éma, náquiji­ca­pa­varepa eta máquehe te aneca tayehe eta úvaquiji.
MAR 12:9 Puiti, nuyase­re­ca­heyare: ¿Tájahapuca máichara­ca­va­cayare ema achane ticayehe eta úvaquiji? Jéhesare, vaipa macaye­hehini paciencia. Títeca­va­nénapa macapa­pa­na­va­ca­yarepa ena pártirá­rioanahi máurira­hanahi. Tásiha, máijara­cai­na­varepa eta úvaquiji ena apamuriana pártirá­rioa­na­yareva.
MAR 12:10 Nuvaraha epane­re­chapaini eta tacayemahi eta Sagrada Escritura, apaesa ácaicutiara éti. Ani tacahehi: “Ena tépiya­re­ca­rahiana eta Templo, tasapiha náepuruhi eta mari táicuchihi tatumea­rayare eta peti, taicha vahi náimatihini. Émasera ema Viya macaitecapa eta te táicuchihi eta tatupa­rahahi. Tacapi­ca­hu­quenehi puiti. Táitusiava tétavi­cavahi eta vicuna­chirahi víti ema Viya” tacahehi eta Sagrada Escritura. Nuvaraha ecaicu­tiaraya —máichavacapa ema Jesús.
MAR 12:12 Tacahe, ena ticatia­na­canahi ema Jesús, eta nasamirahi, tisema­na­rinehi taicha tímatia­ca­vanapa eta énairahi tayuna­cavaca eta máimicu­ti­chi­ra­vacahi. Eta nasamirahi, tisema­na­rinehi. Navarahapa nacara­ta­ca­ya­rehíni. Tipica­ca­va­na­chu­chasera nayehe ena achaneana, nacatiu­chahini ema Jesús. Tacahe, najuni­jiacapa éma, tiyananapa natanuca eta táichara­cavaya eta nacara­ta­si­rayare éma.
MAR 12:13 Tacahe, ena ticatia­na­canahi ema Jesús navanecapa ena témeje­ca­pa­ca­cha­nayare apaesa étaina­hi­pucaini taviuchahini ema Jesús. Natiarihi ena tinere­ji­ca­vanahi ena fariséoana. Natiari­hivare ena políti­coana.
MAR 12:14 Te náiteca­pauchapa, ánipa nacahe: —Tata maestro, vímatihi eta tatupi­ru­vairahi tiuri eta juca pímitu­ra­pianahi. Vahi pipica­ca­ra­ca­vahini eta péchaji­si­hairahi eta náichava­que­nevahi nácani achaneana, tayana­pa­nepuca aquenucahi. Taicha pivaraha náehicahini namutu eta táurinaquene achene ticaijuhe me Viya. Vivara­ha­hisera viyase­re­ca­viyare eta pipane­reruhi: ¿Táurica­hipuca vivachacha eta viyasehana impuesto mayehe ema Presidente Emperador romano? Taicha víti, machane­ra­hávihi ema Viya, ¿masi? —nacahepa.
MAR 12:15 Máimati­va­ne­hisera ema Jesús eta apimi­rai­ra­vacahi éna, navarairahi ticaviu­re­yarehi éma. Tásiha, ema máichavacapa: —¿Tájaha tacayema evaraha ímiaqui­paicanu? Nímahaseji, iáminanu étapena eta reale —macahepa.
MAR 12:16 Éna náijaracapa eta reale. Tásiha, máichavacapa: —¿Nájaha ticaijare eta juca? ¿Nájahavare ticava­simahi eta juca mirare eta te juca reale? —máichavacapa. Éna najicapapa: —Mayehe ema Presidente Emperador —nacahepa.
MAR 12:17 Tacahe, máichavarepa: —Tiuri. Táuricahi íjaraca ema Presidente Emperador eta juca mayehe­richuhi éma. Tásiha, íjara­cavare ema Viya eta mayehe­ri­chu­hivare éma —máichavacapa. Te nasamapa ema Jesús eta majica­pi­ra­vacahi, náramipa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi.
MAR 12:18 Nacahe­pai­pavare ena apamuriana achaneana. Saducéoa­nahi. Ena nani saducéoana, apanahi eta náimitu­rapiana. Éna, vahi nasuapa eta náechepu­si­rayare ena náepena­queneana­. Tiyananapa náimaha­panahi ema Jesús. Ánipa nacahe:
MAR 12:19 —Tata maestro, ema víyarahaini Moisés manaquicahi eta ajureca máechaji­ri­ruvahi eta viyehe: “Te máepenae­que­ne­ha­hipuca ema achane esu mayena, tásiha, nájina­hipuca manaquie­que­ne­ru­vai­nahini machichai­nahini, te matiari­hi­hipuca mácani maparapehi, mavehayare esu machine­nae­quenéni, apaesa émainapuca macachicha eta suyehe, máitsivai­nahini ema maparapeni”.
MAR 12:20 Tacutiquene te natiari­hipuca ena siétequeneana ticapa­ra­pe­ji­ri­cacana, te títauchavapa ema náechavimuri. Máepenae­que­ne­ha­pasera esu mayena. Nájinahi machichai­nahini.
MAR 12:21 Tacahe, ema maparape máitauchavare esu machinena. Éneri­chu­va­resera máepenae­que­ne­havare, nájinavare machichai­nahini. Ema émana maparape máitauchavare ésu. Éneri­chuvare máepenae­que­ne­havare.
MAR 12:22 Namutu ena siétequeneana navehahi ésu, tásihasera náepenae­que­ne­ha­paichucha, nájinaquene émanai­nahini mácachi­chahini eta suyehe. Te táequenepa, tépenapa esu esenaini.
MAR 12:23 Tacahe puiti, te apana­papuca eta náitare­si­rayare ena nani, ¿nájahapuca ena siétequeneana éma yátupi­quenehi suímaquenehi esu esena, taicha ena siétequeneana namutuhi suímanarihi? —náichapa.
MAR 12:24 Tásiha, ema Jesús majica­pa­vacapa: —Éjecapava éti. ¿Tájaha tacayema vahi evaraha ácaicu­tia­rahini eta táimiturapi eta Sagrada Escritura? Váhivare evara­hahini esuapahini eta tamutuirahi marataha ema Viya.
MAR 12:25 Ánaqui te apana náitare­siraya, vaipa nácamu­nuimahi esu esena. Énaripa ena esenana váipavare nácamu­nuimahi ema ajaira. Nacutinapa ena ángeleana tiávihanahi te anuma eta vahi náitaucha­ca­cahini.
MAR 12:26 Éti, váhiva­repuca ácaicutiara eta yátupirahi eta vahi táepenahini eta náchanevana ena náepena­queneana. Váhipuca ácaicutiara eta máechaji­ri­ruvana ema Viya májucha­que­neanahi ema víyarahaini Moisés. Te juca Sagrada Escritura, eta te libro ticaijare Éxodo, téchajicapa ema Viya. Ánipa macahe: “Nútira yátupi­que­nenuhi Viya, macasi­ña­quenehi ema Abraham, ema Isaác émapa ema Jacobo” macahepa ema Viya.
MAR 12:27 Nutupi­ruvahi numetacahe­: Ema Viya, éma téchahi eta náitare­sirana ena téhicanahi, tayanapane tépena­na­ri­papuca. Eta náchanevana, tímiya­na­va­na­richucha títareca te mamirahu éma. Éti, ichape eta éjeca­pi­ravahi —máichavacapa ema Jesús.
MAR 12:28 Tacahe, matiari­hi­hivare ema émana escribáno. Masama­ra­racahi eta nacana­ra­ji­ri­si­ra­cacahi. Máimati­vanepa eta táurivahi eta majica­pirahi ema Jesús. Tásihasera, tíjara­cavahi mayasereca ema Jesús, ánipa maicha: —Tata, nuvaraha pimeta­canuini ¿tájahapuca eta vanairipi tisuapa­ca­re­panahi tayehe eta mavanai­ripiana ema Viya? —macahepa.
MAR 12:29 Majicapapa ema Jesús: —Eta máechaji­riruva ema Viya te Sagrada Escritura, ani macahehi: “Esama, emutu eti achaneana israelítana. Nuti Viya, nucarichuhi nuti Iáquenu. Nacuija apanaina iáquenuina esiña­rajina.
MAR 12:30 Tásiha, yátupina eta émuna­si­ranuina nuti Iáquenu, táunasiraina te esamureana. Yátupina eta ecacha­ne­vai­ranuina núti. Epanerecha eta nímitu­rapiana tamutu sácheana, yátiana. Yátupina eta ecaema­ta­nea­siranu te tamutu eta ítupa­ji­jia­si­ravana”.
MAR 12:31 Jarari­hivare eta apana táehiruhi eta juca, ánivare tacahe: “Pémuna­cayare ema piparae­piyahi, tacuti eta pémuna­si­ravahi píti”. Eta juca apinaquene vanairipi, tacachurica eta tasuapa­careva tamutu eta apamuriana vanairipiana —macahepa ema Jesús.
MAR 12:32 Tacahe, máichapa ema escribáno: —Yátupiquene, tata maestro, tétupi­cavahi eta péchaji­riruva. Yátupihi eta macari­chuirahi ema Viáquenu, eta nájinairahi apanai­nahini Viáquenui­nahini.
MAR 12:33 Yátupi­hivare tavaraha eta vémuna­siraina ema Viáquenu, étapa eta viúnasi­rayare te visamure, étapa eta vipane­re­chiraina eta máimitu­rapiana tamutu sácheana, étapa eta vicaema­ta­nea­siraina éma te tamutu eta vítupa­ji­jia­si­ravana, étapa eta vémuna­siraina ema viparae­piyahi. Jéhesare, eta táuriva eta vémuna­sirahi táetavicahi eta táuriva eta víjara­ca­sichira eta sárareana eta víjucha­queneana eta me Viya. Táetavi­ca­hivare tayehe eta táuriva tamutu eta apamuriana viámavahuana eta me Viya —máichapa ema escribáno.
MAR 12:34 Ema Jesús máimatie­que­nehapa eta táuriva eta majicapira ema achane. Tásiha, máichapa: —Píti piánehi eta píjara­si­ravaina eta péhisi­rayare ema Viya —máichapa. Tacahe, nájinapa náijara­ca­vahini nayase­re­cahini ema Jesús eta náemeje­ca­pa­va­chi­ra­yarehi éma.
MAR 12:35 Tacahe, ema Jesús tímiyanava tímitu­recahi, eta máejasirahi eta te Templo. Ánipa macahe: —Ena escribá­noana, ani tacahehi eta náimitu­rapiana: “Tiúchucayare ema Cristo, mámarie­que­neyare ema víyarahaini rey David” nacahehi.
MAR 12:36 Yátupihi ema Cristo achane­quenehi eta máimahi taicha mámarié­que­nénihi ema víyarahaini David. Nuvara­hasera epane­rechaya eta juca máechaji­ri­ruvahi ema David te májurehi Salmo, ani macahehi: “Ema Viya máichapa ema Tata Náquenu Cristo: Yare péjaca te nuvaure, eta picucha­pi­hayare eta nucaepu­yu­siraya te pimirahu ena ticatia­na­ca­vianahi” macahepa.
MAR 12:37 Ema David, eta máimija­re­chirahi ema Cristo, “Tata Náquenu”, ¿tájahapuca eta macaye­ma­quenehi? Núti németeaca Víyahivare ema Cristo. ¿Tájaha íchahi éti? —máichavacapa. Ena camuri­queneana achaneana náuricahi eta nasama­raraca eta máimitu­rapiana ema Jesús.
MAR 12:38 Tímiya­navahi eta máimitu­re­sirahi ema Jesús, ánipa macahe: —Échapa­vayare éti, machu éhica eta nayehe­repiana ena escribánoana taicha tétavi­cavahi eta apimi­ra­nairahi éna. Tétavi­cavahi eta náurisirahi éna tiúmajihána, navarairahi ticuna­cha­ca­rea­na­yarehi nayehe ena achaneana eta nareli­gió­so­vanahi. Navara­havare ticapi­ca­hua­na­yarehi eta náechaji­siraya ena achaneana te jácani nácapa­ji­si­hapahi éna.
MAR 12:39 Tacutiquene tinere­jiu­ru­cavana eta táurina­queneana téjasi­ha­careana, te tiyanana te viúruji­si­ra­revana. Étaripa te nanisirana, ticaeja­ca­va­navare te jácani tiávihanahi eta tiúrini­sipana tinicacare.
MAR 12:40 Tacutiquene navere­ji­cavare eta nacaye­he­queneana ena tépenaimana, nájina najapa­nu­quenéna. Tásiha, tépiya­ca­vanapa religió­soanahi, tiúpiemána eta nayuja­rasira, namava­rairahi tácaeche­rahini eta náichira­que­neanahi eta tamauri­queneana. Énasera tiápaju­ca­vanahi eta náicuña­yayare muraca —macahepa ema Jesús.
MAR 12:41 Eta máejasihahi ema Jesús, mávihahi te tamirahu eta chapamana eta nanaca­cui­rarehi eta plata námavahuana ena achaneana. Máimararaca ena camuri­queneana eta nanacacuira eta námavahuana. Natiarihihi ena rícoana, tinaqui­ca­va­napahi eta ichape­mu­ri­pa­navaca.
MAR 12:42 Tacahe, títecapapa esu esena suépenai­maquene, páurehi ésu. Sunaquicahi eta apipe­chichahi eta suplatane, váhirichu tasiva­chahini.
MAR 12:43 Tásiha, ema Jesús, eta máimairahi eta juca, máichuha­muripa ena máimitureana. Ánipa maicha: —Ímaha esu suca esena páurechicha. Ácuneucha eta suémuna­sirahi ema Viya. Jéhesare ésu, tímepa­návahi eta sunaquiruva, sucachu­ri­ca­vacahi namutu ena apamuriana achaneana. Ichape­rinehi eta sucuna­cha­ca­revahi me Viya.
MAR 12:44 Taicha namutu éna, tacarichu nanaquicahi eta náemacha­rajiana naplataneana. Ésusera esu suca páurehinéni, sunaqui­ca­hisera tamutu eta sucaye­he­quenehi. Suítahi eta suníca­va­cha­ya­rehíni —máichapa.
MAR 13:1 Tacahe, tiyana­ya­rehini ema Jesús, énapa ena máimitureana. Eta náuchusiraya tayehe eta Templo, máichapa ema émana máimiture: —¡Tata maestro! ¡Pímaha eta juca máriana! ¡Tétavicava eta táichapeva! ¡Tétavicava táurinava eta juca peti! —macahepa.
MAR 13:2 Ema Jesús majicapapa: —Tamapu­ru­jiyare eta juca táurinava eta pétisami ímaha­quenehi puiti. Nutupiruva numetacahe: Járaja­payare eta sácheyare ticaqui­pai­ca­siyare tamutu eta juca Témplosami. Téjane­re­pai­cainapa tamutu eta juca táurina­que­neanahi ímaha­que­neanahi puiti —máichapa.
MAR 13:3 Tacahe, tiyananapa eta te cerro ticaijare Olivoquiji, távihahi te apacharahi eta te tatava­rapihi te tamirahuhi eta Templo. Te téjacanapa nacarichuhi eta te jena quinta, nayase­recapa eta macaye­ma­quenehi. Matiarihi ema Pedro, émapa ema Jacobo, émapa ema Juan, émapa ema Andrés. Ánipa náicha:
MAR 13:4 —Vivaraha pimeta­cahavi. ¿Tájamu­hupuca eta náimiaqui­pai­si­rayare eta Témplosami? ¿Jarari­hi­ya­repuca eta ecutia­ra­reyare te tánehipaicha eta táitauchi­ra­vayare eta apana péchaji­si­ha­queneana? —náichapa.
MAR 13:5 Tacahe, majicapapa ema Jesús: —Ecuneu­chavaicha yátupina, machu navayuacahe, taicha náraja­payare ena tépiya­ca­va­na­ya­repahi tímiva­si­cha­va­nayare nuyehe.
MAR 13:6 Nacahe­ya­repahi éna: “Nútiripa Cristo”. Nasapiha, navayua­cayare ena camuriana achaneana.
MAR 13:7 Éneri­chuvare esamai­ri­ri­cayare eta táehaca­cai­rayare eta ichape­queneana avasareana. Ticana­ra­ji­ri­ca­ca­nainapa eta te avasareana tayere­hi­queneana, éneri­chuvare ticauya­ya­ca­renapa guierraina eyehe éti. Váhisera ecuarameca eta esamai­ri­ri­siraya, taicha ene tacaheyare eta táepani­ra­vayare eta ecutia­ra­rea­nayare. Vuíchahasera étaimahi eta táichecui­rayare. Éneri­chuvare tatiari­hi­yareva eta ichape tayamu­ri­si­ranaya eta apaquehe te jácani távihanaya táitupia­rua­nayare. Tatiari­hi­yareva eta ichape ecuha­mu­hu­yareva te jácani avasareana. Ichape eta nacata­ji­vai­rayare ena achaneana. Tamutu eta juca ecutia­ra­rea­nayare eta táepani­ra­vayare eta nátaji­va­nayare ena achaneana.
MAR 13:9 Tásihasera eti nuchane­ranahi, ecuneu­cha­vayare, étume­cha­vayare. Taicha natiari­hiyare ena ticatia­na­ca­hea­nayare táichavenehi eta éhisi­ranuhi. Ticara­ta­ca­hea­nainapa, ecaya­se­se­re­hinapa nayehe ena juéseana. Téstaca­hea­nai­napava eta te náuruji­si­ra­revana. Tásiha, etiari­hiyare éti tiámaheanaya te namirahu ena aquenucana, téhevare te namirahu ena Presidenteana gobiernoanahi, ecaviu­re­vayare táichavenehi eta éhisi­ranuhi. Esapi­hasera éti, ecama­pu­ra­vainapa échaji­sia­nuyare.
MAR 13:10 Éneri­chuvare, éti nuchanerana ecame­ta­rai­ru­yareva eta tiúrina echaji­ri­rucava nayehe ena achaneana tayehe tamutu avasareana te juca apaquehe. Te ítecapapa te tamutu, tépana­va­yarehi eta táichecui­rayare.
MAR 13:11 Tacahe, te jácani nacara­ta­ca­he­papuca, námahe te namirahu ena aquenucana, vahi ecueñamava tayehe eta jácani échajiu­chi­ra­vayare, ecatiu­chi­ravaya. Échaji­sihaya eta échaji­ri­ru­cavana máijara­ru­heyare ema Espíritu Santo te jena sache. Taicha máimaha­heinepa. Tíjara­ca­heyare eta ítusi­rayare échajica. Vahi étiji­vaimahi eta échaji­siraya.
MAR 13:12 Natiari­hi­yareva nácani achaneana tíjara­re­canaya ena napara­pe­queneana, navarairahi náimicapaca táichave­nénahi eta náehisi­ranuhi núti. Natiari­hi­yareva ena nácani náiyana, navara­ha­yareva náijarareca ena nachicha­naveana táichevenehi eta náehisi­ranuhi núti. Natiari­hi­yareva nácani nachicha­naveana nacana­rainapa ena náiyana, náimica­pa­cainapa táichavenehi eta náehisi­ranuhi núti.
MAR 13:13 Namutu­yaréni ena achaneana ticatia­na­ca­hea­nayare táichave­nénahi eta éhisi­ranuhi. Téhesera ecamichahi tamutu, ímiya­navahi eta éhisi­ranuhi te táitavapa tamutu, núti nucuchu­cu­ha­heyare.
MAR 13:14 Numeta­ca­he­va­nevare eta apana. Járaja­payare eta sache táiñehi­que­neyare. Tímere­ca­vayare ema achane váinara­jiquene. Mavane­cayare ena machanerana náechipe­ji­si­rayare eta tacapi­ca­hu­quenehi Templo, nacuchu­ca­va­cayare ena téhicanahi ema Viya. (Nácani navaraha nacaicutiara eta juca, tacamunuhi ticara­va­huyare eta májurehi ema víyarahaini profetaini Daniel.) Tásiha te ímahapa eta juca, esamai­ri­capuca, táuricapa etátájipa ejunavane, eti etiari­hi­que­neanahi te Judea. Ecaiju­heyare eta te cérroana, étaina eyumu­ru­siavaina.
MAR 13:15 Nácani tiávihanahi te nayehe canchón te nasamai­ri­ricapa eta juca téchacarehi, táuricapa najunavane. Vaipa táuricahini nasiapa­numahi te napenana, navehahini jácani náeñama­que­nea­nainihi.
MAR 13:16 Nácani tachima­ra­rua­nayare te vámahi eta téchacarehi, táuricapa vaipa nacuchava tayehe eta avasare, tayanapane náeñamahi eta nayere­ruvana.
MAR 13:17 ¡Páureanasami nácani esenana tachima­ra­rua­nayare nácani ticaja­ria­na­hipuca, nácani esenana ticachi­chanahi eta amuya tiájicachaha!
MAR 13:18 Eta tacahe, eyasea­cayare ema Viya tacuija táichejicahe; váhivare tacuchi­ma­racahe eta ichape tiquiva te achene te eyana­papuca ejuna­.
MAR 13:19 Te jena sácheanayare, tétavi­ca­vayare eta nacata­ji­vai­ra­yarehi ena achaneana. Tájina tácutimahi eta táiñehi­vayare eta nacata­ji­vai­rayare, te táepani­ravahi eta máepiya­sirahi ema Viya eta juca apaquehe. Te táequenenapa eta tíñehiyare, tájinainapa tácutimahi.
MAR 13:20 Nájina tacaiti­ruimahi eta nacata­ji­vai­ra­yarehi ichape. Macaiche­ca­va­neyare ema Viya eta masemavahi ema maca achane váinara­jiquene, mavarairahi ema Viya macuchu­cu­havaca ena machanerana manere­jiruana, majapa­nu­que­nea­na­hivare. Taicha te vahi macucaicheca ema Viya, máitamu­ri­ha­hi­pucaini macapa­pa­ji­cavaca namutu ena achaneana ema maca achane.
MAR 13:21 Éneri­chuvare te tánehipaicha eta juca, natiari­hinapa ena tivayua­rahiana tépiya­ca­va­nayare Cristo tímiva­si­cha­va­nainapa núti. Natiari­hivare ena tímicu­ti­ji­ri­ca­va­nayare profetana mavane­rui­nahini ema Viya. Áninapa nacaheyare: “Yare, éhicayare ema Cristo. Matiari­hipahi te juca vitaracu”. Ena apamuriana ánivare nacaheya: “Náepiya­hi­raivahi éna. Ema Cristo mávihahi te viávasa víti”. Étisera vahi ecusua­pavaca. Eta navarairahi tivayua­ca­heanaya eti machanerana ema Tata, náiturue­que­ne­hayare naicha eta ichape­queneana tiárami­careana ecutia­ra­rea­nayare. Camuria­na­sa­miyare ena navayua­rua­nayare.
MAR 13:23 Tásiha, ecuneu­chavaya nayehe. Numeta­ca­he­vanehi puiti apaesa écharipa —máichapa.
MAR 13:24 Máichavarepa ema Jesús: —Te jena sácheanayare te táequenénapa eta jena nacata­ji­vai­rayare ichape ena achaneana, eta sache témahainapa, étaripa eta caje váipavare tijara­himahi.
MAR 13:25 Témiri­ca­nai­na­varepa eta jarairiquiana. Étaripa eta tiávihanahi te anuma vimaima­ha­que­neanahi, éneri­chuvare tiyamu­ri­ca­nainapa, tiyeje­je­ca­va­nainapa.
MAR 13:26 Nupaenu­ma­vainapa níteca nuchava núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Namutu tímaha­nua­nayare eta núcupai­si­rayare. Tiámanui­napaipa eta úcaji. Tétavi­ca­vayare eta nujarai­va­ya­repahi, níñehi­napaipa.
MAR 13:27 Tacahe, nuvane­cainapa ena ángeleana nacuru­ji­cayare namutu ena nuchanerana nunere­ji­ruanahi, tiásiha­nayare te tamutu eta juca apaquehe te jácani návihahi.
MAR 13:28 Tiuri puiti, nuvaraha nímicu­ti­chinahe eta jácani yucuqui. Eta táitsiva­chi­ra­va­vacapa eta tapacajiana, te ímahapa eta tajimu­yairapa eta tatavaqui, tiúchuca­yarepa eta tapaca­jianaya arairu, tímati­carehi tiánehiripa eta únemu­hui­ra­yarepa.
MAR 13:29 Ene tacahehi, te ímaha­yarepa tacaecherapa eta júcana ecutia­rareana, ímaha­yarepa eta tánehi­rainapa eta nuchavira.
MAR 13:30 Numeta­ca­he­vanecha: Vuíchaha títava­naimahi ena achaneana náitare­rua­naichaha te táitecapapa eta júcana ecutia­ra­rea­nayare.
MAR 13:31 Títavainapa eta anuma étapa eta apaquehe. Tativa­ya­resera títauchava tamutu eta numeta­ru­heanahi.
MAR 13:32 Eta juca tiárami­ca­re­ya­rechucha. Nájina téchaimahi tájamu­hu­ya­repuca eta táitauchi­ra­vayare, énaripa ena ángeleana vahi náechahini. Nútiva­ne­ré­ca­hi­pucaini néchahini. Macarichu ema Tata, éma téchahi.
MAR 13:33 Eta tacahe, etsecavahi ecaune­hivare éti, eyuja­rau­cha­va­yareva. Taicha vahi echa eta tájamu­hu­ya­repuca eta nítesi­ra­yarepa.
MAR 13:34 Tamutu eta juca nímicu­ti­chinahe eta máichaquenehi ema mácani achane eta te tiyanayare tipairirica. Te tiyana­yarépa, máijara­cavaca namutu ena mamusurana eta náemataneana, matupa­ra­ca­vacapa eta najanea­si­ra­yarehi tamutu. Tacahe, matupa­ra­ca­varepa ema tijanea­re­carahi eta tapaja, macune­yarehi eta jácani hora machavira ema máquenu, téhepuca timapi­cu­cuhipa, téhepuca enumuhu yati, téhepuca tijara­ra­hi­yarepa, téhepuca yáticarahi. Ene ecaheyare éti. Ecauneya machu níjahúchava níteca­pauchahe, machu nuchima­racahe ímaca­caruhi. Taicha vahi échaimahi tájamu­hupuca níteca­payare nuti Iáquenu.
MAR 13:37 Eta juca numeta­ru­heanahi puiti, nuvaraha emeta­ca­ya­revare ena echamuriana, apaesa ecauneyare emutu —máichapa ema Jesús.
MAR 14:1 Tacahe, apina­rinecha sache eta piesta ticaijare Pascua, eta náepanavaira eta semana eta nanisirahi étachucha pan mayehere levadura. Tacahe, ena tuparai­rucana énapa ena escribánoana navara­haipaicha náimicapaca ema Jesús. Tásiha natanucahi eta táichara­cavaya eta nacara­ta­si­rayare. Váhisera navaraha eta naneca­pahini ena achaneana.
MAR 14:2 Ánipa nacahe: —Vuíchaha vicuca­rataca éma achichu juca piéstairaya. Taicha camuria­na­yarehi ena achaneana, machu tájahapuca náichara­cahavi taicha navara­ha­yarehi nacatiucha éma. Vicuchapa nayananuma —nacahepa. ­
MAR 14:3 Tacahe, ema Jesús tiyanapa tichava eta te avasa­rechicha Betania. Máichuha­quenehi eta manani­siraya mayehe ema achane ticaijare Simón ema leprosoinihi. Tacahe, eta manisirahi, sucahe­paipahi esu ésuna esena. Suámapahi eta perfume te bótechicha. Ticaijare nardo eta juca tíjiyeama amairiama. Táetaviuchahi eta tasiva­chavahi. Supauchapa ema Jesús. Suvechu­jihapa eta bótechicha, tásiha, suépusa­sicapa eta táijiyea­maquene perfume.
MAR 14:4 Natiari­hisera ena váhiquene náuricahini eta suémepu­ru­re­sirahi eta tasiva­chaquene perfume, suámasi­chirahi ema Jesús. Ánipa nacahe:
MAR 14:5 —¿Tájaha tacayema suémepu­rureca eta juca tasiva­cha­quenehi perfume? Tiúripa­nahini víjara­re­cahini eta juca táijiyea­ma­quenehi. Vivehahini eta camuriquene plata, tásiha, vímica­ta­si­hahini ena páureana. ¡Máechema­rai­rahahi esu suca esena! —nacahepa.
MAR 14:6 Émasera ema Jesús máuricapa eta suíchaquenehi. Ánipa máicha: —Ésamirica esu suca esena. ¿Tájaha tacayema ecaecahihi éti esu suca? Tétavicava eta táuriva eta suíchiranuhi.
MAR 14:7 Ena páureanasami, támutuchucha sácheana eta ecacha­ne­ra­va­cayare éna. Te jácani ávara­ha­papuca ímica­ta­cayare, nararihi ena ticamunuana. Nútisera vahi nánasi­que­némahi eta eyehe.
MAR 14:8 Esu suca suíchahi eta suímira­ta­ha­ruvahi. Eta juca suépusa­ha­si­ranuhi eta juca perfume. Sucaina­pucahi ésu eta suíjiye­chirahi eta náquehe tayehe­yarehi eta nucaeca­ra­si­rayare.
MAR 14:9 Nutupiruva numetacahe: Nácani ticame­ta­rai­rua­nayare eta tiúrina echaji­ri­rucava, náechaji­si­ha­ya­revare eta juca suíchaquenehi esu suca esena. Témecha­nayare suyehe te tamutu avasareana te juca apaquehe —macahepa. ­
MAR 14:10 Tacahe, tiyanapa ema Júlasi, émarichuhi nachamuri ena dócequeneana ­ apóstoleana. Mapauchapa ena tuparai­rucana, téchaji­ri­panava eta máijara­re­si­rayare ema Jesús eta nayehe.
MAR 14:11 Tacahe, tiúrisa­mu­rea­narine ichape eta nasamirahi eta mavarairahi máijara­re­cayare ema Jesús. Tásiha, nametacapa eta náijara­si­ra­yarehi eta plata. Tásiha, jéhevarepa ema Júlasi matanucaipa eta máichara­ca­yarehi eta máimica­ra­ta­si­ra­yarehi ema Jesús.
MAR 14:12 Tacahe, títecapapa eta piesta Pascua, te tépanavahi eta semanahi nanicahi eta pan mayehere levadura. Étarichuhi eta sáche nacapa­sihahi eta uvesachicha naniru­yarehi te yátipa. Ena máimitureana nayase­recapa ema Jesús: —¿Táviha pivarahahi vácaijuhe eta vétupi­risiava eta vinisi­rayare eta uvesachicha eta viyeherepi? —nacahepa.
MAR 14:13 Tacahe, mavanecapa ena apinana máimitureana. Máichavacapa: —Eyana tayehe eta Jerusalén. Te íteca­pa­yarepa tayehe, iácapa­ji­cayare ema émana achane tiámapahi eta une te yupi. Éhicayare éma.
MAR 14:14 Eta te peti masiapi­hayare, éti apana esiapa­yareva. Tásiha, emeta­cayare ema ticayehe eta peti, ani íchayare: “Ema viyehe Maestro tivane­ca­havihi viyase­re­panavi pímechahavi eta cuarto vinisi­hayare eta uvesachicha eta viyeherepi, vicacha­neyare éma” íchayare.
MAR 14:15 Tásiha, éma tímecha­hénapa eta ichape cuarto te anuquehe piso. Táurique­néipahi eta jácara téjasi­ha­careana, tacaetu­pi­ri­hi­que­neripa. Tásiha, étupi­ricapa eta viniruyare eta ánaqui —máichapa ema Jesús.
MAR 14:16 Tacahe, tiyananapa nacaijuhe te Jerusalén ena apinana vanairucana. Jéhesa­reinehi náimahapa étapaichuhi eta macaye­ma­que­neanahi ema Jesús. Tacahe, náetupi­ricapa eta naniruyare tayehe eta Pascua.
MAR 14:17 Tacahe, te yátipa títecapapa ema Jesús macacha­nepaipa ena apamuriana apóstoleana.
MAR 14:18 Eta náejasi­ra­ripahi tinica­naripa, máichamuripa éna ema Jesús: —Jéhesa­reinehi, te etaracu éti, mararihi ema émana tíjara­re­ca­nuyare, émarichu tinicahi nucachanehi —máichapa.
MAR 14:19 Tacahe, ichape­rinehi eta máimipa­ne­re­re­si­ra­vacahi éna eta juca máichira­vacahi. Nayase­recapa ena émanapachu, ánipa náicha: —¿Nútichupuca jácani? —macahepa ema émana. —¿Nútichupuca? —macahe­varepa ema apana.
MAR 14:20 Tacahe, majicapapa ema Jesús: —Ema émana te etaracu eti dócequeneana. Mácani néniruyare eta pan néchipae­jiruhi te juca nucuruja, émara ema tíjara­re­ca­nuyare.
MAR 14:21 Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, étapaichuhi eta nacapa­si­ra­nu­yarehi, títaucha­va­yarehi eta nuyehe eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura. ¡Páuresa­misera ema tíjara­re­ca­nuyare! ¡Muracayare eta máicuñayare! ¡Tiúripa­nai­chuhini te vahi macuchu­cahini te sujuhe esu máena! —macahepa.
MAR 14:22 Tacahe, eta nanisirahi, mavehapa eta pan ema Jesús. Mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya. Mayuve­tucapa máijara­ca­vacapa ena máimitureana. Tacahe, máichavacapa: —Eta juca néche. Enica —macahepa.
MAR 14:23 Tacahe, maveha­varepa eta vasu náerirare, mahasu­lu­pa­ya­cha­varepa ema Viya. Tásiha, máijara­ca­varepa ena máimitureana.
MAR 14:24 Te náerapaipahi, máichavacapa: —Eta juca eta nítine. Éta táepusai­ru­vayare étari­chuvare táicutia­rayare eta nufirma­chi­ra­heyare eta arairu matratune ema Vicaiyaquene, nucaeja­si­ra­yareva eta matratune apaesa ejaca­pacare mayehe, ichape­mu­ri­va­ya­repahi éti.
MAR 14:25 Jéhesa­réi­ne­hisera, numetacahe: Vaipa nápecha­váimahi nérahi­varéni eta juca tachi eta uva, tiámainucava te táitauchavapa eta nusiapiraya eta nucava­cu­reiraya, nucaju­pa­hairaya ­ ema Tata Nucaiyaquene. Te jena sache, níjara­caheya vérainapa eta aramaruama —máichapa.
MAR 14:26 Eta náitane­sirapa, tijiranapa eta jirasare eta nahasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya. Te títapi­ri­canapa, tiúchucanapa, nacaijuhepa eta te huerta Getsemaní tiávihahi eta táemiri­pai­sinehi eta cerro ticaijare Olivoquiji.
MAR 14:27 Eta napaisi­rapahi, máichavacapa ema Jesús: —Puiti juca yati ejuni­ji­ca­nuyare emutu éti, taicha epicayare eta náichara­si­ra­nu­yarehi. Tásiha, títaucha­va­yarehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Tata eta te Sagrada Escritura: “Nísapayare nacarataca ema Pastor, nacapa­si­ra­ya­resami. Tásiha, tijuna­ra­ca­nainapa eta uvesana macuru­ji­rua­nai­nihi” macahepa.
MAR 14:28 Téhesera te néchepucapa te nécari, nínapu­cainapa nuyanainapa te Galilea. Ánaqui nucucha­pia­heyare éti —máichapa ema Jesús.
MAR 14:29 Émasera ema Pedro máichapa: —Tayanapane, Tata, najuni­ji­ca­vipuca ena apamuriana, nútisera vahi nujuni­ji­ca­vimahi —máichapa.
MAR 14:30 Ema Jesús máichavarepa: —Nutupiruva numetacavi pítisami Pedro: Puiti juca yati, te apíhénapa eta táechaji­si­rayare eta varayu, mapahe eta pépiya­si­ra­vayare vahi pímatinu —máichapa.
MAR 14:31 Ema Pedro tijara­nurusi eta majica­pirahi. Ánipa macahe: —Tayana­pa­nepuca pímica­pacanu, váhique­nesera népiya­ca­vaimahi vahi nímativi, váhivare nínajia­ca­vimahi —máichapa. Étari­chu­hivare tacahehi eta náechaji­ri­ruvahi ena apamuriana máimitureana.
MAR 14:32 Tacahe, títeca­panapa eta te quinta Getsemaní. Tacahe, máichamuripa ena máimitureana: —Éjacaichaha eta ani te juca. Ecucha­pa­nuchaha. Núti nuyuja­ra­pa­nayare —máichapa.
MAR 14:33 Tacahe, mámapa ánaquipana ema Pedro, émapa ema Jacobo, émapa ema Juan. Tépanavapa téñamava eta masamure, taicha muraca eta máichava­que­né­va­yarehi.
MAR 14:34 Tacahe, máichavacapa éna: —Tétavicava eta táeñamirava muraca eta nusamure. Tavaraha ticapacanu. Ánasichaha ani te juca. Váhisera ecuimaca. Ecuneu­chanuhi —máichavacapa.
MAR 14:35 Tacahe, tipaipanapa ánaqui­pa­na­chichahi éma. Tiáquipai­cavapa eta te apaquehe. Eta mayuja­ra­sirahi, ánipa macahe: —Tátachicha Nucaiyaquene, píti pirataha tamutu. Picata­ji­ca­nupaini. Váhini tacuitau­chavaini eta níchava­que­ne­vayare. Váhini picuisapaini eta nucata­ji­vairaya. Níjara­ca­vasera núti eta nítauchiraya eta pivara­ha­quenehi píti —macahepa.
MAR 14:37 Tásiha, téchepucapa. Tichavapa eta te návihahi ena máimitureana. Máimaha­rinehi éna, tímaca­na­richucha. Máichapa ema Pedro: —Piti Simón, ¿pímaca­richucha? ¿Tájaha tacayema pímacahi? Váiparinehi pímica­ta­ca­nuhini pijanea­ca­nuhini étanai­na­hi­pucaini hora pácahehini.
MAR 14:38 Éjamiuchava. Eyuja­rauchava apaesaina. Eyaseaca ema Viya eta etumevaina apaesa vahi macuitu­rucahe ema Satanás. Yátupi­hinéni eta iáchanevana taratahahi ticara­tacava. Étasera eta éche máteji, vahi tarata­haimahi ticara­tacava —máichapa.
MAR 14:39 Tacahe, tiápecha­va­varepa tiyana tiyujaraca. Eta mayuja­ra­sirahi, étarichuva eta máechaji­ri­ru­vanahi.
MAR 14:40 Tásiha, tichava­vanepa eta te návihahi ena máimitureana. Máimaha­varepa tímaca­na­ri­pavare, taicha muracaripa eta náechapune. Tájinavare nacaye­mahini táichavenehi eta natsirirahi. Tacahe, tiyana­varepa tiyuja­rapana.
MAR 14:41 Te mapahe­quenepa eta mayuja­ra­sirahi, tichavapa. Máichavacapa: —¿Iápecha­vaipava ímaca? ¿Vuíchahapuca enara­ha­ca­que­né­nahini? ¡Taratapa! Jéhesare, puiti títecapapa eta nutupa­rahahi nacara­ta­si­ra­nuyare ena ticatia­na­ca­nuanahi.
MAR 14:42 Ávane ema tíjara­re­ca­nuyare. Échepuca. Viyana viácapavaca —máichavacapa.
MAR 14:43 Téchaji­ri­ca­vaichaha ema Jesús, macahe­painecha ema Júlasi. Mámamu­ri­ha­paipahi ena camuri­queneana suntaruana. Ticaepu­chi­ri­quia­na­paipahi, étapa eta nayeheana espada. Éna, vanairu­canahi nayehe ena ticatia­na­canahi ema Jesús.
MAR 14:44 Ema Júlasi, tatiarihihi eta máicutia­ra­yarehi eta náimati­ra­yarehi ena suntaruana ema Jesús. Ani tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Júlasi: —Ecune­nuyare. Ema nétsera­re­ruyare, éma ecara­tacaya. Machu ecaitica, muraca eta ecara­ta­siraina —máichavacapa.
MAR 14:45 Te títeca­panapa, mapauchapa ema Júlasi ema Jesús. Máichapa: —Yátiheipa, tata Maestro —máichapa.
MAR 14:46 Tásiha, máetsera­recapa. Tacahe, ena suntaruana enevanepa nacara­tacahi.
MAR 14:47 Tacahe, ema émana apóstole, eta máimaira nacara­ta­sirahi ema Jesús, mavehapa eta mayehe espada. Máquijica eta machaca ema mamusura ema aquenuca Caifás.
MAR 14:48 Émasera ema Jesús máichavacapa ena suntaruana: —¿Tájaha tacayema ecasiña eta espada, ecaepu­chi­ri­qui­pai­pa­hivare eta ecara­ta­si­ra­nuyare, tímicu­ti­ji­ri­cavapa námera­hihini núti?
MAR 14:49 Étaya­pasica cape juca tamutuhi sácheana nucacha­nehehi nímitu­cahehi tayehe eta Templo. Váhivare epatsi­ca­vahini ecara­ta­ca­nuhini. Tacahe­hisera éta, títaucha­va­yarehi tamutu eta téchaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura —máichavacapa.
MAR 14:50 Tacahe, tijuna­ra­canapa namutu ena apóstoleana nanaquicapa ema Jesús.
MAR 14:51 Matiari­hivare ema émana amaperu achane. Téhicapahi. Ticaepa­cu­hapahi eta te sávana. Tacahe, nacara­ta­ca­varepa éma apana.
MAR 14:52 Tijuna­hisera manaquicapa eta máepacu­hainihi sávana. Tiyanapa mamuria­repaipa.
MAR 14:53 Tacahe, nacaite­capapa ema Jesús te mapena ema corregidor. Ema Pedro, máehieque­ne­hapahi éna, mayere­re­hi­pa­hisera. Títuji­cavapa tisiapa eta te canchón tayehe eta mapena ema corregidor. Tásiha, téjacapa macacha­ne­muripa ena suntaruana, tiásacavahi eta te yucu. Váhisera náimatihini éma. Tacahe, tiúruji­ca­vanapa namutu­yaréni ena apamuriana tuparai­rucana énapa ena aquenu­ca­ra­hana énapa ena escribánoana. Napane­rechaipa, natanu­nui­caripa eta ticaviu­re­yarehi ema Jesús. Náichuhapa ena tépiyae­que­ne­ha­na­yarehi eta matapi­ra­va­yarehi náicha, navarairahi náimica­pa­ca­yarehi éma. Váhisera náichima­vahini eta maviure­vai­nahini.
MAR 14:56 Camuria­na­hinéni ena tépiyae­que­ne­hanahi éma, váhisera tácuti­ca­cahini eta nacaye­ma­que­neanahi.
MAR 14:57 Titupi­ha­na­varepa ena apamuriana tépiya­hi­ra­hia­na­yarehi. Ánipa macahe ema émana eta máepiya­hi­raivahi:
MAR 14:58 —Núti nusamahi ani macahehi ema maca: “Núti nuveta­tai­cayare eta juca Templo náepiyaruhi ena achaneana. Tásiha, te mapána­que­nénapa sache, nímicha­vayare nucatupiha eta apana Templo. Váipasera tácutimahi eta náepiyaruhi ena achaneana”. Eta juca nusama­quenehi eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Jesús —macahepa ema tépiya­hirahi.
MAR 14:59 Váhique­nesera tácuti­ca­cahini eta máechaji­ri­ru­vanahi nayehe ena apamuriana.
MAR 14:60 Tacahe, ema corregidor téchepucapa eta mayase­re­si­ra­yarehi ema Jesús. Ánipa maicha: —¿Tájaha tacayema vahi pijica­pavaca ena nani eta pimetau­cha­ca­sivahi? ¿Yátupipuca eta nacaye­ma­quenehi? Taicha vímahavi eta vahi picatiu­chi­ra­vai­nahini —máichapa.
MAR 14:61 Émasera ema Jesús vahi majica­pa­va­cahini. Timati­naichucha. Tásiha, mápechavare mayasereca ema corregidor: —Nuvaraha pimetacanu. ¿Píti pímija­cha­va­hí­jicacha pítihi Cristo ema vicucha­pa­quenehi, Machicha ema Viya? —máichapa.
MAR 14:62 Tacahe, ema Jesús majicapapa: —Yátupi nuti Cristonu. Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Tásiha, numeta­ca­heyare eta apana. Járajapaya eta sácheyare ímaha­nuyare eta néjasi­rayare te mavaure ema Viya máitupa­ji­ji­ha­quenehi. Ímaha­nu­yareva núti eta núcupai­si­ra­yareva, násihayare te anuma, támira­nu­ya­repahi eta úcaji —máichapa.
MAR 14:63 Tacahe, ema corregidor eta masamirahi, tisema­rinehi ichape. Tivetsa­yu­jia­cavapa eta mamuiriha eta masema­nevahi. Tásiha, macahepa: —¡Émaquenepa visama ema maca tépiya­cavahi Machicha ema Viya! Tétavi­cavaipa eta maviureva taicha macaecahihi ema Viya. Vaipa tácamesa vitanu­cahini ena testigoa­nayare. Puiti esamaripa éti eta juca macaye­ma­quenehi. ¿Tájaha víchara­cayare puiti ema maca? —macahepa. Tacahe, namutupa najicapa: —¡Ticaviu­revaipa! ¡Étaina táimicapaca! —nacahepa.
MAR 14:65 Tacahe, nátutuáca éma. Náepacau­qui­cha­varepa, tásiha, náehami­ra­ha­varepa te mamira. Tásiha, náichapa: —Te yátupi­hipuca pítihi Cristo, pímati­nuyare nájaha­nupuca nuti néhavihi. ¡Pimeta­cahavi! —náichapa. Énapa ena suntaruana, te námapaipahi, náehavarepa. Ichape eta náichirahi.
MAR 14:66 Tiuri, ema Pedro, matiari­hi­chahahi eta te canchón. Tacahe, sucahe­paipahi esu mavanara ema corregidor.
MAR 14:67 Suímahapa ema Pedro, tiásacavahi. Suímara­racapa eta mamira. Tásiha, suíchapa: —Németeaca pítirichu ñichamuri eñi ñica Jesús, eñi nazareno —suíchapa.
MAR 14:68 Émasera majicapapa: —Vahi nímati ema péchaji­si­ha­quenehi. ¿Távihapuca pímati­nenuhi píti? —máichapa. Tacahe, tiyanapa éma eta te portón. Téchaji­ca­vanepa eta varayu.
MAR 14:69 Suímaha­varepa tiápechava esu esena. Sumeta­ca­vacapa ena natiari­hi­que­neanahi, suíchapa: —Éñi ñica eñi nachamuri ena téhicanahi eñi Jesús —suíchapa.
MAR 14:70 Tiápecha­va­varepa ema Pedro tépiyacava vahi máimatihini ema Jesús. Tacahe, te tiyere­re­ha­chi­chavare, ena natiari­hi­quenehi náichapa ema Pedro: —Yátupiquene pítirichu machamuri ema maena Jesús, taicha eta péchajisira, tímati­carehi eta piásihairahi te Galilea —náichapa.
MAR 14:71 Tacahe, majicapapa: —Máicuña­canuine ema Viya, te vahi nucucahe yátupina. Váhique­nesera nímati ema achane échaji­si­ha­quenehi —macahepa.
MAR 14:72 Enurujipa tiápechava téchajica eta varayu. Tíjahú­chavapa téchava ema Pedro eta macaye­ma­quenehi ema Jesús: “Te tamira­hui­na­paichaha eta apíhe­quenéna téchajica eta varayu, píti mapahe­naripa eta pépiya­ca­vayare vahi pímatinu”. Eta máechavairahi ema Pedro, tépanavapa tíyaha.
MAR 15:1 Te tijarahipa, tiápecha­va­na­varepa tiúruji­cavana namutu­yaréni ena aquenu­ca­ra­hana, taicha náichuha­que­neanahi ena tuparai­ru­cana, éna escribá­noana. Tiyase­re­ji­ri­ca­canapa tájahapuca eta náichara­ra­ca­yarehi ema Jesús. Tacahe, nacuchucapa ticaiti­hapaipa eta námirapahi te mamirahu ema Prefecto Poncio Pilato. Eta máimairahi ema Pilato ema Jesús, mavarahapa máimati­yarehi éma.
MAR 15:2 Tacahe, mayase­recapa: —¿Yátupi­sareji réyvihi píti nayehe ena pijaneanana israelítana? —máichapa. Ema Jesús majicapapa: —Pétupi­cavahi eta juca piyase­re­si­ranuhi. Yátupihi eta nurreyvahi —máichapa.
MAR 15:3 Tásiha, ena tuparai­rucana nametauchaipa ema Jesús, camuri eta maviurevahi náicha.
MAR 15:4 Tacahe, mápechavare mayasereca ema Pilato. Máichapa: —¿Vahi péchajiuchava eta juca nametau­chi­ravihi? Camuri eta piviurevahi náicha —máichapa.
MAR 15:5 Émasera ema Jesús váhiquene majica­pahini. Tásiha, máramipa ema Pilato.
MAR 15:6 Tiuri puiti, tatiarihi eta mayehe­repihi ema Pilato te Páscuamu­huana. Macaiti­ca­yarehi ema émana preso mácani nayasea­ru­yarehi ena achaneana.
MAR 15:7 Tacahe, natiarihihi eta te cárcel ena ajairana ticaera­tanahi. Ichape eta naviurevahi ena téhaji­ri­ca­ca­rahiana te revolución, nacapa­si­rapahi ena achaneana. Te namuri, matiarihihi ema achane ticaijare Barrabás.
MAR 15:8 Tásiha, ena achaneana nayaseacapa ema Pilato máichahini eta mayeherepi. Ánipa náicha: —Vivaraha picha eta piyeherepi te Páscuamuhuana —náichapa.
MAR 15:9 Tacahe, mayase­re­mu­rihapa ema Pilato: —¿Evara­hapuca nucaitica ema eyehe Rey, iáquenumuri eti israelítana? —macahepa ema Pilato.
MAR 15:10 (Taicha ema Pilato máimatia­ca­ripahi eta nametau­chirahi ema Jesús ena tuparai­rucana taicha nacapi­naruhi éma.)
MAR 15:11 Énasera ena tuparai­rucana náimitu­mu­ri­haripa ena achaneana, eta nayasea­si­ra­yarehi émaina máuchucuha ema Barrabás.
MAR 15:12 Tacahe, ema Pilato mayase­re­mu­ri­havare. Máichapa: —¿Tájahasica níchara­cayare ema Jesús ema íjare­cha­quenehi Rey iáquenumuri eti israelítana? —máichamuripa.
MAR 15:13 Éna, tipiara­canapa eta najica­pirahi: —¡Pémeta­tareca te crusu! —nacahepa.
MAR 15:14 Tásiha, mápecha­varepa mayase­re­muriha, ánipa máicha: —¿Tájaha tacayemahi eyaseacahi eta németa­ta­re­siraya ema maca? ¿Tájahasica eta maviurevahi? —máichapa. Énasera tipiara­ca­navare muraca­panapa: —¡Pémeta­tareca te crusu! —nacahepa.
MAR 15:15 Ema Pilato mavarahahi tiúriyarehi nayehe ena achaneana. Tacahe, mavanecapa ena suntaruana, ánipa maicha: —Ecaiticaya ema Barrabás. Émasera ema maca Jesús, iámayare, éstacayare. Étata­ca­yareva te crusu —máichavacapa.
MAR 15:16 Tacahe, ena suntaruana námapa ema Jesús tayehe eta náestasi­ha­yarehi te távirarehi eta guardia. Náimichu­ha­varepa namutu ena apamuriana suntaruana náumurivana.
MAR 15:17 Te náitauchapa eta náestasirahi éma, namuriachapa eta muíriare mularume. Náitsame­macapa eta itapepi eta majara­pi­yarehi. Nanacapa te machuti.
MAR 15:18 Nacava­yue­ma­rajipa. Náepuyu­mi­rau­cha­varepa, ánipa náicha: —Tata, ¡pítitataji nayehe­vihíji Rey ena israelítana! —nacahepa. Náepuchi­sicapa eta te machuti tayehe eta curinaqui. Nátutuá­ca­varepa.
MAR 15:20 Tacahe, te títavanapa eta nacaete­ma­ji­ri­sirahi, naveja­mu­hiacapa eta mularume. Nanaca­varepa eta mamuirihaichu. Tásiha, námapa tayehe eta macaeta­tai­ya­yarehi te crusu. ­ Náetatacapa ema Jesús te crusu
MAR 15:21 Eta napaisi­rapahi te calle, nácapa­jicapa ema achane ticaijare Simón. Éma, másihapahi te máesane. Napamicapa éma manaracuha eta macurusura ema Jesús. (Ema maca Simón, máuchusinehi te jena avasare Cirene. Éma, máiyahi ema Alejandro émapa ema Rufo.)
MAR 15:22 Tacahe, nacaite­capapa tayehe eta masihi nacaeta­tairare ticaijare Gólgota.
MAR 15:23 Ánaquipa náesichinehi ema Jesús eta vino ticasi­riquiama eta ipuruji tisucareama ticaijare mirra. Váhisera máerahini.
MAR 15:24 Tacahe, náetatacapa éma te crusu. Ena suntaruana, nasuerte­hachapa eta mamuirihaini eta náijara­ji­ri­si­ra­ca­cayare.
MAR 15:25 Te náetatacapa éma, las nuéveripa eta yáticarahi.
MAR 15:26 Te tápusi eta macurusura, tatiari­hi­hivare eta ajureca táechaji­sihahi eta tiviuchahi eta máepeni­ra­yarehi. Ani tacahehi eta ajureca: “Ema Rey nayehe ena israelítana”.
MAR 15:27 Natiari­hivare ena apinana tiámerahiana. Ticaeta­ta­na­hivare te machacaya, ema émana te mavaure, ema apana te sapa.
MAR 15:28 Tacahe, tamutu títauchavahi eta táechaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Náimijachahi ema nachamurihi ena namauri­queneana”.
MAR 15:29 Tacahe, ena tiánucu­mi­rau­cha­napahi, tépiupiu­si­ca­va­napaipa eta nacaeca­hi­ra­paipahi ema Jesús. Ánipa nacahe: —¡Pítitataji! Picahe­cha­ji­ri­ruvahi eta piáquipai­si­ra­ya­rehíji eta Templo, pirata­ha­hi­varéji pímichava picatupiha eta arairu Templo te mapana­ya­re­ri­chuhíji sache. Puiti vivaraha vímaha eta pítupa­ji­jia­si­ravahi.
MAR 15:30 Piúcupaica te jara crusu. ¡Picatiuchava pítijivaina! —náichapa.
MAR 15:31 Éneri­chuvare ena tuparai­rucana nacaeca­hi­ji­ri­cavare, énapa ena escribánoana. Náichaji­ri­cácapa: —Ema mácacacha, macahehi eta máechaji­ri­ruvahi eta marata­hai­rahíji macatiu­chavaca ena apamuriana achaneana. Tásiha, puiti váhivare márata­hahini émaji­vai­nahini macatiu­cha­vahini eta te jara mávihahi.
MAR 15:32 Te yátupi­nahini Cristo, Reyinahini viyehe viti israelítana, macatiu­cha­vai­pahini, ¿masi? Máucupai­ca­ri­pahini te jara crusu, ¿masi? Visuapa­sa­repaini eta vímairai­nahini —nacahepa. Ena tiámerahiana ticaeta­ta­na­hivare te machacaya, éneri­chuvare nacaeca­hi­hivare éna apanavare.
MAR 15:33 Tacahe, te las dócequenepa, témahapa eta sache. Timapicupa tamutu eta apaquehe. Mapana hora eta tamapi­cuirahi.
MAR 15:34 Tásiha, te las trespa sache, tipiaracapa muraca ema Jesús, ánipa macahe: —Elí, Elí, ¡lama sabactani! —te véchaji­riruva, ani tacahe: “¡Tata Nucaiyaquene! ¡Tata Nucaiyaquene! ¡Vahi picuju­ni­jicanu!”
MAR 15:35 Tacahe, ena natiari­hi­que­neanahi ena tisamanahi, ánivarepa­ nacahe: —Esama. Ema maca achane mapiaracahi ema víyarahaini profeta Elías —nacahepa.
MAR 15:36 Ema apana tiyanapa tijunapahi máepanapa eta machuchu­ji­ru­yarehi eta tisisica vino. Máitiacapa te tiúqui curinaqui. Máimica­pa­yacapa eta majaca, machuchu­ji­ca­yarehi. Tacahe, máichapa: —Ésami­ri­cachucha. Vímahayare te títeca­pa­ya­repuca macatiu­chapana ema Elías —máichapa.
MAR 15:37 Tacahe, tiápecha­va­varepa tipiaraca muraca ema Jesús. Tépenapa.
MAR 15:38 Tásiha, tíjahú­chavapa tétsayu­mecapa eta cortina tayehe eta Templo. Tépanava te anuquehe, tíchecuha te apaquehe.
MAR 15:39 Tásiha, ema nacapitara ena suntaruana romanoana, eta matupi­hairahi máimara­ra­sirahi te mamirahu ema Jesús, masamirahi eta mapiara­sirahi, ánipa macahehi: —Yátupi­que­ne­ri­chuyapa Machicha ema Viya ema maca —macahepa.
MAR 15:40 Tacahe, natiari­hi­hivare ena esenana. Náimara­racahi, nayere­re­hi­hisera. Te nataracu, sutiarihihi esu María Magdalena, esu Salomé, ésupa esu apana María. (Esu suca María, máenahi ema Jacobochicha émapa ema José.)
MAR 15:41 Ena nani esenana ena náumurivana ena téhica­rai­ri­ca­napahi téchapa­ji­ri­ca­napahi ema Jesús eta mapaisi­rapahi te másihapa te Galilea. Natiari­hivare ena camuriana apamuriana esenana náiteca­pa­quenehi te Jerusalén, téhica­napahi éma.
MAR 15:42 Matiari­hi­hivare ema achane ticaijare José­. Ticavasahi te Arimatea te Judea. Éma, tétavi­cavahi eta mapicau­cha­ca­revahi. Masuapahi ema Jesús eta émairahi ema Cristo mavaneruhi ema Viya, étaripa eta émairahi ema téchayarehi namutu ena achaneana. Ema maca José, náumurivahi ena aquenu­ca­ra­hana. Tacahe, te cáperehipa eta jena sáchequenehi, tétume­chavapa ema José tiyanapa eta me Pilato, mayasea­panahi eta máquehe ema Jesús, mavarairahi máecarayare. Tacahe, tiyayau­chavapa taicha térica­ya­repahi eta sache. Vahi táisapa­ca­rehíni náecara­re­cahini te yátimuhu, váhivare táisapa­ca­rehini máejamia­cahini te jena sávarumuhu.
MAR 15:44 Máraminehi ema Pilato eta máijahú­chi­ravahi tépenavane ema Jesús. Tásiha, máimichuhapa ema nacapitara. Te títecapapa ema nacapitara, mayase­recapa te yátupi­hipuca tépenaripa ema Jesús.
MAR 15:45 Tásiha, eta mameta­sirahi ema nacapitara eta máepeni­raipahi ema Jesús, máisapapa ema Pilato eta máquehe ema Jesús.
MAR 15:46 Tacahe, tiyanapa ema José. Mámapa eta tiúrina sávana mavacha­reruhi. Tásiha, macucu­paicapa eta máquehe ema Jesús. Náyuruácapa tayehe eta sávana. Náiyara­cuhapa tayehe eta máecari eta te mari naseca­jueruhi. Tásiha, najihachapa te tapaja eta máecari eta ticheyarame mari tajita­ca­requene.
MAR 15:47 Sutiari­hi­hivare esu María Magdalena ésupa esu apana María­. Náimara­racahi, náimatipa eta nanasihahi eta máquehe ema Jesús.
MAR 16:1 Tacahe, te jena sache sávaru­quenehi, téricaipa eta sache, tiyanapa esu María Magdalena, ésupa esu Salomé, ésupa esu apana María. Tivacha­re­canapa eta tíjiyequene perfume nayaria­si­hayare eta máquehe ema Jesús.
MAR 16:2 Tásiha, te apanapa sache, lumíncu­quenehi, nayatirupa tiyanana eta te máecari. Te tiúchucapa eta sache, títeca­pa­napaipa éna eta te máecari.
MAR 16:3 Eta napaisi­rapahi, tiyase­re­ji­ri­ca­ca­napaipa. Ánipa nacahe: —¿Nájaha­pa­pucaini náequehe­pui­chi­na­havini eta tajiha eta ñécari eñi Viáquenu eta mari tajita­ca­requene? —nacahepa.
MAR 16:4 Te títeca­panapa, náimahapa eta márime tájina­ripahi te tapajacura eta máecari.
MAR 16:5 Tásiha, tisiapanapa. Ánaqui náimahapa ema émana amaperu achane, mávihahi te vaure. Eta mamuiriha, tétavicava eta tajapuva. Tiárame­ca­na­rinehi ena esenana.
MAR 16:6 Ema amaperu achane máechaji­ca­vacapa: —Vahi ecupica. Éti etanu­capahi ema Jesús Nazareno, ema macaeta­ta­que­nenihi. Májina­ripahi, taicha ticaeche­pu­ca­siripa. Yare, ímaha. Júcahi eta mávinehi.
MAR 16:7 Tiuri puiti, eyana emetaca ema Pedro, tásiha, namutu ena apamuriana echamuriana. Emeta­cavaca tiyanayare ema Jesús eta te Galilea. Ánaqui macucha­pia­heyare emutu éti. Échava­ri­chu­hipuca eta macaye­ma­que­neanahi te achane­richaha —máichavacapa ema ángele.
MAR 16:8 Tacahe, tiúchucanapa eta te máecari. Tiyananapa tijuna­pa­napaipa. Tiyaya­ca­rea­napaipa taicha eta náramirahi. Eta nayanirahi, nájina nameta­rui­nahini taicha eta napisirahi. ­
MAR 16:9 Tiuri, eta máechepu­sirahi ema Jesús te máecari te jena lumíncu­quenehi te yática­ra­hichicha, sutivapa máimere­siavahi suyehe esu María Magdalena. (Esu suca María, esu máepachiaruhi ena siétequeneana éreanana te suáquehe.)
MAR 16:10 Tacahe, tiyanapa ésu, sumetapana ena suchamu­rianahi. Éna, tétavi­cavahi eta napane­re­re­sirahi, tíyahanahi eta nacati­sa­mu­re­vairahi.
MAR 16:11 Váhisera nasuapahini eta sumeta­rapihi esu María eta máechepu­siraipa, machavi­raipahi títareca, étapa eta máimere­si­ravahi eta suyehe. ­
MAR 16:12 Te táequenepa eta juca, tímere­ca­va­varepa ema Jesús nayehe ena apinana máimitureana eta napaisi­rapahi, nacaiju­heirahi eta avasa­rechicha te tachacaya eta Jerusalén. Tiápamai­cha­va­hisera eta mamira. Vahi náimatí­va­nehini éma.
MAR 16:13 Téhesera náimatipa éma, majuni­jia­ca­vacapa. Tacahe, tichava­va­neanapa nametapana ena apamuriana nachamuriana. Váhique­ne­va­resera nasuapahini ena apinana, eta nameta­sirahi. ­
MAR 16:14 Tiuri, te táequenepa, tiúruji­ca­vanahi eta nanisirahi ena óncequeneana apóstoleana. Tacahe, tíjahú­chavapa tímerecava ema Jesús eta nayehe. Macaja­cha­mu­ri­varepa eta namasua­pirahi eta nameta­ra­pianahi ena tímahanahi éma eta máechepu­si­raipahi. ­
MAR 16:15 Tacahe, máichavarepa: —Eyana epaica te tamutu eta ­ avasareana eta te juca apaquehe. Ecame­ta­rai­ruyare eta tiúrina echaji­ri­rucava nayehe namutu ena achaneana.
MAR 16:16 Nucuchu­cu­ha­va­cayare namutu ena tisuapa­ji­ra­hianaya, ena ticaica­cha­sianaya. Énasera éna vahi tisuapanaya, ticaicu­ña­nayare taicha tanasi­richuhi eta napeca­turana.
MAR 16:17 Ena tisuapa­ji­rahiana náimere­cayare eta juca tiárami­careana: Náimiju­ni­ji­cayare ena éreanana nayehe ena achaneana, taicha námapi­cayare eta níjare. Náitucayare téchajicana tayehe eta apanana échaji­ri­ru­cavana namaitu­ca­que­nea­nainihi.
MAR 16:18 Te nacara­ta­ca­hipuca eta quichareana, tájina táichara­caimahi. Te térana­hipuca eta venéno, tájinavare náichavaimahi. Nanacayare eta navahuana nayehe ena nácani nacaju­ma­queneana, tásiha, tinara­ca­nayare éna —macahepa.
MAR 16:19 Tacahe, te títavapa tamutu eta mameta­ra­pianahi ema Viáquenu Jesús, tiyanapa tiyapa te anuma. Ema Viya macaejacapa ema Machicha te mavaure.
MAR 16:20 Tacahe, tiyananapa eta te tamutu avasareana ena máimitureana. Ticame­ta­rai­rua­napaipa eta tiúrina echaji­ri­ru­cavana. Ichape eta máimica­ta­si­ra­va­capahi ema Viáquenu. Tétávi­cavahi tajaca­pa­ca­revahi máicha, eta náimitu­ra­pia­napahi. Taicha máijara­ca­va­capahi eta náimere­si­rapahi eta tiárami­careana ticuna­cha­ca­reanahi. Tamu­ tupa.
LUK 1:1 Némuna­ruquene nuparape Teófilo, nucajurevi puiti apaesa pecha píti apanavare eta juca néchaque­neanahi núti. Ichape­mu­rianahi ena vichamuriana tiájueque­ne­hanahi tayehe eta máichara­cavahi ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha puiti, núti apanavare nájueque­ne­havare. Nucaeja­ru­sinahi tamutu eta nájueque­ne­hairahi, taicha tamutuhi nucaya­se­sereru nayehe ena tineca­pae­que­ne­hanahi, tímahanahi eta apaicape eta táepani­ravahi eta máitare­sirahi ema Viáquenu.
LUK 1:4 Núti nuvaraha nímima­tichavi apaesa yátupina pecha tamutu eta juca piárava­huanahi.
LUK 1:5 Cape juca viásine­quenehi te émarichaha ema Aluresi aquenucahi, réyhi tayehe eta jena provincia Judea, matiari­hi­hivare ema émana achane, ticaijare Zacarías. Éma, náumuri­vanahi ena ticaijareana Abías. Eta náemata­nerepi éna, náechapa­jirica eta námava­huasana ena achaneana tayehe eta Templo. Esu mayena ema Zacarías ticaijaruhi Elisabet, mámarie­que­nenihi ésu ema víyarahaini Aarón.
LUK 1:6 Ema maca Zacarías ésupa esu mayena, tájina náichira­vai­nahini te mamirahu ema Viya. Tamutuhi náitaucha eta mavanai­ripiana ema Viáquenu. Tacahe, tájina náechaji­sie­que­né­nahini nayehe ena achaneana.
LUK 1:7 Nájinasera nachichai­nahini, macheruhi esu Elisabet eta suítaresira. Váipavare ticachi­cha­naimahi taicha ichavi­ca­na­ripahi.
LUK 1:8 Te jena sache, náichuhapa ema Zacarías eta masiapi­rayare tayehe eta Templo te Jerusalén, taicha áñopahi eta masiapi­rayare. Tacahe, ticátu­pa­rá­casipa éma. Émapa táetupiacahi eta máemata­ne­re­pi­yarehi máijucha­yarehi eta incienso te táinahu eta mesa náijuchi­rarehi, taicha tacahehi eta nayehe­repini ena israelítana. Tacahe, ema Zacarías tisiapapa te tajuhe eta cuarto tacapi­ca­hu­quenehi, máijuchapa eta incienso. Macari­chusera tísapa­carehi tisiapa. Ena apamuriana achaneana nanasipa te aneca, tiyuja­ra­ca­naripa éna.
LUK 1:11 Tiárami­carepa tímerecava ema émana ángele te mamirahu ema Zacarías. Mavaneruhi ema Viáquenu. Titupi­haripa ema ángele te vaure tayehe eta mesa náijuchi­rarehi eta incienso.
LUK 1:12 Tiárame­carine ema Zacarías eta máimairahi ema ángele.
LUK 1:13 Émasera ema ángele máechajicapa: —Vahi picupica, Zacarías —máichapa—. Ema Viya masamahi eta piyase­se­repihi píti eta mayehe. Puiti esu piyena Elisabet ticachi­chayare. Juan eta máijareyare ema echichayare.
LUK 1:14 Ichapeyare eta piúrisa­mu­re­vayare te máuchucapa ema echichayare. Énaripa ena achaneana, ichape­yareva eta náurisa­mu­révaya taicha eta máuchusi­rayare.
LUK 1:15 Numetacavi: Ema pichichayare, ichapeyare eta macuna­cha­ca­re­vayare mayehe ema Viya. Píti, vahi písapaimahi tera eta vino, étaripa eta apamuriana téracareana muraca­queneana. Taicha éma, eta máuchusi­rayare, mávahá­ru­ya­repahi ema Espíritu Santo.
LUK 1:16 Éma pichichayare, éma tétupi­ri­cayare eta táurivayare eta napane­reruana ena pijaneanana israelítana, tachavi­rayare eta nasuapi­rayare ema Viya.
LUK 1:17 Ema maca pichichayare, éma tínapu­mi­rau­cha­ya­repahi ema Viáquenu. Macutiyare eta máitupa­ji­jia­si­ravaini ema víyarahaini profeta Elías. Ichapeyare eta máitusi­rayare eta macaji­mu­ya­si­rayare eta nasamureana ena achaneana apaesa tachava eta nasuapiraina ema Viya, tácuti eta nasuapa­ji­rai­vainihi ena náchuca­na­vea­nainihi. Énaripa ena váinara­ji­pa­ne­reruana, tisuapa­ji­ra­hia­na­yareva máicha. Mameta­ca­va­cayare ena achaneana natsecavaipa eta najaca­pi­rayare ema Viáquenu —máichapa ema ángele.
LUK 1:18 Tásiha, ema Zacarías majicapapa. Ánipa macahehi: —Páurenusami, vaipa numaita­ca­vaimahi nucachi­chahini, ésuripa esu nuyena. Ichavi­ca­havipa víti. Váhicha nusuapa­pajica eta juca vicachi­chai­ra­ya­repuca —máichapa.
LUK 1:19 Émasera ema ángele máichavarepa: —Núti nucaijare Gabriel. Núti mavane­runuhi ema Viya. Nutupa­ra­ca­si­vaichuhi eta numeta­si­ra­viyare eta juca ecachi­chai­rayare. Piúriháine ichape­nahini eta piúrisa­mu­re­vai­nahini.
LUK 1:20 Puítisera úpaviyare. Eta ecutia­ra­reyare piyehe taicha eta pimasua­pi­ranuhi. Tiámáinucava te táitauchavapa eta juca numeta­ruvihi, péchaji­cai­na­varepa —máichapa ema ángele.
LUK 1:21 Tacahe, ena achaneana nanasi­que­neanahi te aneca nacucha­pa­rai­ri­caipaicha ema Zacarías, náramipa eta mayere­vai­pahicha te tajuhe.
LUK 1:22 Jéhesa­reinehi, te tiúchucapa ema Zacarías, vaipa máechaji­cahini. Náimatia­ca­pasera éna, eta máechaji­sirahi ema Viya te tajuhe. Tisuve­ve­re­ca­paipahi éma eta mavarairahi máimicu­tia­ra­chavaca ena achaneana eta yátupirahi masama­quenehi. Úpapaipahi éma.
LUK 1:23 Tacahe, te títauchavapa tamutu eta jena sácheanahi eta matupa­ra­ca­sivahi, tiyanapa ema Zacarías tayehe eta mapena. Nueve caje eta mayere­va­yarehi eta mamaecha­ji­si­ra­yarehi.
LUK 1:24 Tásiha, esu mayena Elisabet, ticajaripa ésu. Váipasera súchuchu­re­cahini te supena. Váhivare sumeta­ji­ri­cahini. Tiámainu­cavapa te títaucha­va­yarepa eta cíncoquenehi caje eta sucaja­rirahi.
LUK 1:25 Tétavi­cavahi eta súrisa­mu­revahi eta susami­ravahi ésu. Ánipa sucahe: —Ichape eta ñijapa­nui­ranuhi eñi Viya, tíjara­canuhi eñi nuchichayare. Váipasare nayuna­caimahi ena achaneana eta numache­ruvahi —sucahepa.
LUK 1:26 Tacahe, te sáisiquenepa caje, ema Viya mápechavare mavaneca ema ángele Gabriel tiúcupaica tayehe eta avasare Nazaret, tayehehi provincia eta Galilea.
LUK 1:27 Máucupauchapa esu amaperu esena ticaijaru María. Ésu, tájina suímati­yahini ema ajaira. Matiari­hi­pasera ema suímayarehi, ema ticaijare José. Téjaca­ripahi eta natratune. Ésu, mámarié­que­néinihi ema víyarahaini rey David.
LUK 1:28 Tacahe, ema ángele máucupauchapa ésu tayehe eta suávihahi. Máichapa ésu: —Pícharacava, María. Piti manere­ji­ruvihi ema Viya. Tétavi­cavahi eta piúrica­ca­re­vayare taicha ichape eta majapa­nui­ravihi éma Viya. Picachu­ricahi namutu ena apamuriana esenana —máichapa.
LUK 1:29 Ésusera tiárame­cainehi eta máechaji­sirahi ema ángele. Supane­re­que­ne­hainehi tájaha­hipuca tacayemahi eta máechaji­sirahi ema ángele.
LUK 1:30 Émasera ema ángele máichavarepa: —Vahi picupica, María. Piti manere­ji­ruvihi ema Viya.
LUK 1:31 Numeta­pa­navihi puiti eta picaja­ri­rayare. Ajairayare ema pichichayare. Jesús eta máijareyare.
LUK 1:32 Tétavi­cavaya eta napicau­chi­rayare ena achaneana taicha Machicha­yarehi ema Viya. Ichape­que­neyare eta aquenu­cai­rayare éma taicha ema Viya manaca­yareva eta mávacu­reyare aquenu­cayare. Macuti­yarehi eta aquenu­cairahi ema máchucaini David.
LUK 1:33 Éma téchayarehi namutu ena pijaneanana israelítana. Máepena­ca­cayare eta aquenu­cai­rayare —máichapa ema ángele.
LUK 1:34 Tásiha, esu María, sujicapapa: —¿Tájahasica táichara­ca­vayare eta juca? Taicha núti nájinaichaha nímainahini —suíchapa.
LUK 1:35 Émasera ema ángele máichavarepa: —Picachi­chayare taicha eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya. Timicau­cha­viyare eta majaraiva, tásiha, tisiapa­ha­ca­vinapa ema Espíritu Santo. Eta tacahe, ema amuya pínaruyare, sántoyare éma, taicha machicha­yarehi ema Viya. Náimatiyare namutu eta machichairahi ema Viya.
LUK 1:36 Picutiyare esu pijaneana Elisabet, éneri­chuvare ticaja­ripahi ésu. Tayana­panehi ichavi­ca­chi­cha­ri­pa­hinéni ésu, macherui­ni­hinéni. Sáisiri­pasera caje eta sucaja­rirahi puiti.
LUK 1:37 Taicha ema Viya, tájinaquene máemáituca éma —máichapa ema ángele.
LUK 1:38 Tacahe, esu María sujicapapa: —Núti ñivana­ra­nuichuhi eñi Viya. Nutiarihi puiti. Ñímaha­nuinepa éñi, eta ñíchara­ca­nuyare te ñivanai­ripiana —suíchapa ema ángele. Tacahe, eta masamirahi ema ángele, tiyanapa tichavahi­­.
LUK 1:39 Tacahe, te jena sácheana titátájipa esu María tiyana tayehe eta avasa­rechicha te tatara­cu­cu­jianahi eta márijuecu tayehe eta provincia Judea, suávasahi esu sujaneana Elisabet émapa ema Zacarías.
LUK 1:40 Te títecapapa esu María tayehe eta napenahi, suéchajicapa esu Elisabet.
LUK 1:41 Te susamapa esu Elisabet eta suahu esu María suéchaji­sirahi, tiyamu­ri­cainehi eta amuya te sujuhe esu Elisabet, enevanepa mávahácahi ésu ema Espíritu Santo.
LUK 1:42 Tacahe, téchajicapa muraca esu Elisabet, suíchapa: —Píti, tétavi­cavahi eta piúrica­ca­revahi ñicha eñi Viya. Picachu­ri­ca­havihi vimutu viti esenana. Éñiripa eñi pichichayare, tétavi­ca­va­hivare eta ñicuna­cha­ca­revaya.
LUK 1:43 Nusapi­ha­samipa núti péjira­pa­nanuhi piti ñénavi­yarehi eñi Náquenu.
LUK 1:44 Te nusamapa eta piahu eta péchaji­si­ranuhi, tiyamu­ri­cainehi te nujuhe eñi nuchicha, taicha eta tiúrisa­mu­réinehi éñi.
LUK 1:45 Tétavicava eta piúrica­ca­revaya píti taicha eta pisuapa­ji­raivahi ñe Viya. Títaucha­vainapa tamutu eta ñimeta­rapihi eñi Viáquenu eta piyehe —sucahepa esu Elisabet.
LUK 1:46 Tacahe, esu María sujicapapa: —Ichape­murihi te náchaneva eta nucuna­chirahi eñi Viáquenu.
LUK 1:47 Taicha tétavi­cavapa eta táurisa­mureva eta nusamure ñicha eñi Viya Ticatiu­ra­hiquene eta nuyehe.
LUK 1:48 Taicha éñi, vahi ñépuru­nuhini páurenu­hinéni nútisami. Tétavi­ca­va­hisera eta ñijapa­nui­ranuhi nuti ñivanarahi. Nútipa ñinere­ji­canuhi, tásiha, ichape­na­papuca eta nacapi­na­ru­nuiraya namutu ena achaneana natiari­hi­quenehi puiti, énapa ena araju­rua­nayare. “Tétavi­cavapa eta súrica­ca­revahi esu María” nacáhé­na­papuca.
LUK 1:49 Tétavi­cavapa eta ñítupa­ji­jia­si­ravahi eñi Viya, tíjara­canuhi eta núriva­yarehi ñicha. Jéhevare éñi, Sántoquenehi eta ñijare.
LUK 1:50 Eta tacaheyare eta ñijapa­nui­ra­ha­viyare puiti, énapa namutu ena araju­rua­nayare, nácani tipicau­cha­nayare éñi.
LUK 1:51 Eñi Viya, ñíjara­cayare eñi nuchichaya eta ñítupa­ji­jia­si­ravaya ichape. Tásiha, ñicaera­ji­ca­vacaya ena ticasi­ña­va­vai­ricana, énapa ena váinara­ji­pa­ne­re­rua­na­hivare.
LUK 1:52 Nácani aquenucana nacatia­na­cai­na­papuca, ñicapa­que­cha­va­ca­ya­re­hisera éñi. Nasapihapa ena páureana­samihi, ñinere­ji­ruanaya éna, ñijupa­ha­nayare.
LUK 1:53 Yátupiya eta ñíjara­si­ra­va­cayare eta táetaviu­chiraya eta náurica­ca­revaya namutu ena ticasi­ña­va­nayare ñiyehe. Énasera ena tímija­cha­vanahi tájinahini nácamu­nuhini, ñicaera­ji­ca­vacaya namutu.
LUK 1:54 Eñi Viya acane tíjara­cavahi ñiyehe eñi viáchucaini Abraham énapa ena ñiámarié­queneana, eta ñíjara­si­ra­va­cainapa eta táetaviu­chiraya eta náurica­ca­re­vanaya. Vahi ñémiti­si­caimahi eñi Viya eta ñéchaji­ri­ruvahi ñíjara­ruvahi. Puiti, eñi nuchichaya tiámaya­repahi tamutu eta viúrica­ca­re­vanaya viti israelítana. Máitava­ca­ca­yarehi éta —sucahepa esu María.
LUK 1:56 Tásiha, sunasi­panapa esu María te supena esu Elisabet. Mapana caje eta suyerevahi. Te táequenepa, tichava­varepa te supena.
LUK 1:57 Tacahe, títauchavapa eta sucajera esu Elisabet. Suínacapa ema suchicha.
LUK 1:58 Tiyananapa ena sujaneanana énapa ena suchaca­ya­pe­nanahi, náejirapana ésu. Táicha eta nasamai­ri­ri­sirahi eta súrivahi maicha ema Viya eta majapa­nuirahi ésu. Tiúrisa­mu­rea­na­rinehi namutu.
LUK 1:59 Tacahe, te óchoquenepa sache eta máuchusirahi ema amuya, nayanauchapa ena najaneanana, namarca­cha­pa­na­ya­rehi ema amuya; taicha tacahehi eta nayehe­repihi. Tásiha, navarahapa nanaca­yarehi eta máijare­yarehi Zacarías, mámapi­ca­yarehi eta máijare ema máiya.
LUK 1:60 Ésusera esu maena ema amuya vahi suvara­hahini. Suíchavacapa: —Juan eta ñíjareyare.
LUK 1:61 Tásiha, éna nacahepa: —¿Tájaha tacayema? Namutu ena pijaneanana, nájina ticaijarena eta Juan —nacahepa.
LUK 1:62 Tásiha, éna náimicu­tia­ra­chinapa eta nayase­re­sirahi ema Zacarías tájahapuca eta máijare­yarehi maicha éma.
LUK 1:63 Tacahe, ema Zacarías tiyase­se­recapa eta táblamechicha, májuchi­ha­yarehi eta máijare­yarehi ema machicha. Eta ajureca, ani tacahehi: “Juan eta máijareyare”. Téseni­ji­ri­ca­ca­na­rinehi éna taicha eta máijare­yarehi ema amuya.
LUK 1:64 Tásiha, tíjahú­chavapa tichavapa eta máechajisira ema Zacarías. Macunachapa ema Viya eta máurisa­mu­revahi.
LUK 1:65 Ichape eta tiárami­carehi nayehe ena natiari­hi­que­neanahi. Nasamai­ri­ri­ca­vanepa namutu ena távacuanahi eta avasa­re­chichana tayehe eta provincia Judea. Náechaji­sihapa eta juca nasamai­ri­ri­ruanahi.
LUK 1:66 Namutupa napane­re­que­nehahi. Nácani tisamai­ri­ri­ca­napahi, tiyase­re­ji­ri­ca­ca­naripa. Ánipa nacahe: —¿Cañarihi tacaye­ma­quenehi eta juca máuchusirahi ema amuya? —nacahepa. Tásiha, ema amuya, tétavi­cavahi eta majanea­sirahi ema Viya eta majuru­si­ra­paipahi.
LUK 1:67 Tacahe, eta jena sáchequenehi eta macama­rcairahi ema amuya, étaripa eta nanasirahi eta máijare­yarehi, téchajicapa ema Zacarías. Macunachaipa ema Viya, taicha mávahá­caripa ema Espíritu Santo. Ánipa macahehi:
LUK 1:68 —Tétavi­cavapa eta macuna­cha­careva ema Tata Vicaiyaquene, ema véhiruhi vimutu viti israelítana. Taicha tijapa­nu­havihi vimutu viti machane­ranahi, ticuchu­cu­ha­ha­vi­yarehi.
LUK 1:69 Tíjara­ca­ha­vi­yarehi puiti ema yátupi­que­neyare eta macatiu­raivaya, ema manere­jiruhi te namuri ena mámarie­que­nea­nainihi ema David, ema mavana­rai­ni­hivare ema Viya.
LUK 1:70 Títaucha­vaipahi eta náechaji­ri­ru­vanahi ena santo profeta­naini acane, eta nameta­ca­si­vanahi me Viya.
LUK 1:71 Taicha tacahehi eta matratunehi ema Viya mayehe ema viáchucaini Abraham. Ema Viya tíjara­cahavi eta majapa­nui­ra­va­ca­yarehi ena viáchuca­na­veanaini, énapa ena ticachi­cha­haviana, vítipa puiti. Éneri­chuvare tíjara­cavahi eta mamaemi­ti­si­siraya eta macatiu­chi­ra­ha­viyare nayehe ena ticatia­na­ca­ha­vianahi.
LUK 1:74 Ema Cristo manere­jiruhi ema Viya, ticatiu­cha­ha­vi­yarehi taicha mamava­rairahi vipicahini, nacuija­hi­varéni ena nahapa­pi­ca­ha­vihini eta vicaema­ta­nea­si­ra­yarehi éma.
LUK 1:75 Eta mavara­ha­quenehi tiúriyare eta vítare­si­ra­yarehi tamutu sácheana, tájina víchira­vaimahi te mamirahu éma.
LUK 1:76 Pítiripa, piti nuchicha, píchuare­ca­si­vaichuhi mayehe­viyare profeta ema Tata Vicaiyaquene taicha píti pínapu­mi­rau­cha­ya­repahi ema Viáquenu Cristo.
LUK 1:77 Pétupi­ri­ca­yarehi eta nasamureana ena achaneana, yátupinapa machane­ra­na­yarehi éna. Pímitu­ca­yareva nácaicu­tiaraya eta mavarairahi ema Viya macatiu­cha­va­cayare, macaepa­hai­ra­ya­re­hivare eta napeca­turana.
LUK 1:78 Puítiripa, eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya, macucu­pai­si­na­havihi te anuma ema Machicha. Éma, tímima­ti­cha­ha­vinapa eta majaraiva ema Tata Vicaiyaquene étapa eta táuriquene achene ticaijuhe mayehe. Máetuca­rá­ca­va­cayare eta nasamureana ena ticati­sa­mu­reanahi, nácani tépena­na­ya­rehíni —macahepa ema Zacarías.
LUK 1:80 Tacahe, ema amuya eta majuru­sirahi, tiámavapahi eta masuapa­ji­raivahi mayehe ema Viya. Váhivare étainahini te tajuhe eta avasare eta majuru­sinehi. Vámahi­cu­ruhahi eta majuru­sirahi. Tiámainucava te ajairapa, tímere­cavapa nayehe ena majaneanana israelítana, tépana­va­pasera ticame­tarairu.
LUK 2:1 Tacahe, te jena áñoanahi cape juca viásine­quenehi te émarichaha aquenucahi ema Emperador Augusto, matiari­hi­hivare ema apana achane ticaijare Cirenio, majupahahi ema Augusto. Prefectohi éma, tayehe eta avasareana. Ticaijare Siria eta mávihahi­. Tacahe, te jena sácheana, ema Augusto macava­nai­ripipa nacuchuca eta vantu eta nacatu­pai­rayare namutu ena achaneana te avasareana. Tacahe, tiyananapa ena achaneana te návasa­napachu te náuchusineana eta nacatu­pai­ra­yarehi. Nasuapa­yarehi eta vanairipi. Táinapuiruhi censo maicha ema Emperador Augusto.
LUK 2:4 Tacahe, tiyanapa ema José. Mámapa esu mayena María. Ticaja­ripaipa ésu. Tacahe, tiúchucanapa éna tayehe eta avasare ticaijare Nazaret te Galilea. Nacaijuhepa eta avasare ticaijare Belén te Judea, eta mávasainihi ema aquenucaini rey David. Étari­chuvare mávasahi ema José, taicha ema José mámarie­quenehi ema David. Tiyananapa ticatu­pa­na­yarehi.
LUK 2:6 Tacahe, títeca­panapa te Belén. Tájinai­pasera távira­vai­nahini eta te pétiana eta náiteca­pi­hahini taicha camuri­que­neanahi ena achaneana náiteca­pa­que­neanahi. Tacahe, tisiapanapa eta te peti tapena eta sárareana. Tacahe, esu María tiyuri­ti­cavaipa eta sucajera eta suínasi­ra­yarehi. Tacahe, tínacapa jena yati. Suínacapa ema amuya ema suárachichahi. Tacahe, suáyuruacapa eta te mámara­tataji pañal. Sucaivecapa ema amuya alauchu.
LUK 2:8 Te vámahi te tachacaya eta avasare Belén, natiarihihi ena pástuléruana. Éna, najaneacahi eta nayeheana uvesana te jena yátiquenehi.
LUK 2:9 Tiárami­carepa tímerecava ema ángele mavaneruhi ema Viya. Jéhesare, tamicau­cha­mu­rinehi ena pástuléruana eta majaraivahi éma. Tiárame­ca­narine éna.
LUK 2:10 Tásihasera, ema ángele máichavacapa: —Vahi ecupica. Yare, jucarihi eta tímite­canuhi núti numeta­pa­na­heyare. Tétávicava táurisa­mu­ré­ca­revaya nayehe namutu ena achaneana.
LUK 2:11 Puiti te jena avasare Belén, mávasaini ema rey David, tiúchucaipa ema Ticatiu­ra­hiyare eyehe emutu éti. Éma, ticaijare Cristo Viáquenu.
LUK 2:12 Eta tacahe, nímicu­cu­tia­ra­chi­na­heyare eta ímairaya: Echima­payare ema amuya ticayu­ruhahi te mámara­tataji pañal. Tívecahi eta te tajuhe eta peti tapena eta sárareana —máichavacapa ema ángele.
LUK 2:13 Tásiha, tíjahú­chavapa tímere­cavana ena camuri­queneana ángeleana eta te mávihahi ema émana ángele. Najirahi eta alabanza eta nacuna­chirahi ema Viya te anuma. Ánipa nacahe:
LUK 2:14 ¡Tétávi­cavapa eta vicuna­chirahi ema Viya vimutu viti viávihanahi te anuma! ¡Jéhevare puiti, tiúrica­va­nainapa ena achaneana te juca apaquehe, ena manere­ji­ruanahi macata­ji­ruanahi ema Viya! ¡Tájinainapa náichira­vaimahi! —nacahepa.
LUK 2:15 Tacahe, tiyananapa ena ángeleana, tichavana te anuma. Tásiha, náichacacapa ena pástuléruana: —Yare, viyana te Belén. Viyana vímahapana eta juca mameta­ru­havihi ema ángele mavaneruhi ema Viya Viáquenu —náichacacapa.
LUK 2:16 Tacahe, titátá­jia­na­paipahi tiyanana. Jéhesa­reinahi, te títeca­panapa, nachima­painehi esu María émapa ema José. Matiari­hi­sa­réipahi ema amuya. Tívecahi éma eta te tajuhe eta peti tapena eta sárareana.
LUK 2:17 Te náimahapa tamutu, tépana­vanapa náemechapa. Amairi­pahipa naecha eta mameta­ra­pianahi ema ángele eta máuchusi­raipahi ema amuya.
LUK 2:18 Tacahe, náraminehi namutu ena achaneana eta nameta­ra­pianahi ena pástuléruana.
LUK 2:19 Tásihasera, esu María supane­re­que­ne­hainehi te susamure tamutu eta juca susama­que­neanahi.
LUK 2:20 Tacahe, ena pástuléruana tichavanapa tayehe eta te najanea­re­sihahi eta uvesana. Nacuna­chainehi ema Viya te anuma táichavene eta máechaji­ri­ruvahi ema ángele, táichave­nevare eta náimaira­hivare ema amuya alauchu. Étapaichuhi tacahehi eta macaye­ma­quenehi ema ángele.
LUK 2:21 Te óchoquenepa sache eta máuchusirahi ema amuya, namarca­chapa éma taicha tacahehi eta nayeherepi ena israelítana. Tacahe, nanacapa eta máijareyare Jesús. Eta máijare máimija­re­cha­quenehi ema ángele te sucaja­ri­yarepa esu maena María.
LUK 2:22 Tacahe, te cuarenta­quenepa sache eta suínasirahi esu María, tiyananapa te Jerusalén. Eta tímiya­na­vacahi éna, náimere­pa­na­yarehi ema amuya mayehe ema Viya Viáquenu. Taicha ema Viya macava­nai­ripihi eta te Sagrada Escritura eta májurehi ema víyarahaini Moiséini, ánipa tacahehi: “Te ajairapuca ema mácani suárachicha esu esena, ímere­cayare nuyehe; íjara­ca­nuyare taicha nícuchichuhi ema”. Éneri­chuvare náitaucha­yarehi eta juca apana vanairipi tayehe eta napachi­hairaina ena esenana eta te táequenerapa eta náinasira. Ánipa macahe: “Esu súcani esena arainacahi, suíjara­ca­si­cha­nupana eta apihina paluma símarrune; te váhipuca, apina paluma suítati­queneana, amairu­hi­chi­cha­nasera”.
LUK 2:25 Tiuri, matiarihihi te Jerusalén ema émana achane ticaijare Simeón. Tétávi­cavahi eta máuriva. Tipicaurahi éma. Émarichu mávaháruhi ema Espíritu Santo. Ticucha­pa­vai­pahicha ticaimai­ru­vaipaicha éma eta máimatiraya ema Cristo, éma ticauri­sa­mu­rerahi nayehe ena achaneana majaneanana israelítana.
LUK 2:26 Taicha ema Espíritu Santo mameta­ca­ripahi ema Simeón eta vuíchaha tépena­va­nemahi éma, táicha máimati­nu­ma­yarehi ema Cristo mavane­ru­yarehi ema Viya.
LUK 2:27 Tiuri, te jena sache, ema Espíritu mavanecapa ema achane Simeón mayana eta te Templo. Tacahe, títeca­panapa ena ticachichana ema Jesús. Námapaipa ema amuya. Náitaucha­yarehi eta vanairipiana taicha eta máuchusirahi ema suárachichahi.
LUK 2:28 Tacahe, te máimahapa ema Simeón ema amuya, mavehapa, majupacapa. Tásiha, macuna­cha­rinehi ema Viya te anuma. Macahepa ema Simeón:
LUK 2:29 —Tiuri puiti, Tata Náquenu te anuma, nuvarahapa nunaraca te juca apaquehe, nuti pivanarahi. Taicha núrisa­murepa eta nímairaipa ema Cristo. Étapaichuhi eta pimeta­runuhi. Nímatipa ema Ticatiu­ra­hi­que­ne­yarehi, ema pivaneruhi pitupa­raruhi.
LUK 2:31 Éma, tímati­careya picha nayehe ena achaneana ticava­sanahi eta te tamutu avasareana.
LUK 2:32 Ticuna­cha­va­na­rinehi ena pinere­jiruana israelítana. Tíjara­hi­nevare te nasamure eta nacuna­chirahi. Éma, timicau­cha­vacaya ena apamuriana achaneana apava­sanana apaesa náimatiyare ema Viya —macahepa ema Simeón.
LUK 2:33 Náraminehi ena ticachichana eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Simeón mayehe ema­ amuya.
LUK 2:34 Tacahe, ema Simeón mayaseacapa ema Viya eta náurivaina éna. Tacahe, máichapa esu María esu maena ema amuya Jesús: —Pímaha. Ema maca amuya, matupa­ra­ca­si­vaichuhi me Viya eta máimitu­re­si­rayare eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Natiari­hi­ya­resera camuriana ena vijaneanana israelítana énaji­vayare tíchava­nayare, taicha náepuruyare ema pichicha, nacatia­na­ca­yareva. Tásiha, natiari­hi­ya­re­va­resera ena apamuriana vijaneanana tinara­ca­nayare tiúrica­va­nayare taicha eta nacasi­ñairaya éma.
LUK 2:35 Étainapa tacaeche­raiyaya eta napane­re­rua­napachu te nasamureana. Éneri­chuvare, numetacavi piti María: Ichape eta picati­sa­mu­re­vayare, taicha pímahayare eta táiñehi­que­neyare máichara­ra­ca­vayare ema pichicha. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vayare tayuva­ra­cahini eta pisamure eta tumare —máichapa ema Simeón.
LUK 2:36 Tiuri, sutiari­hi­hivare esu ésuna esena ichavi­cachicha. Ticame­ta­rai­rurahi ésu. Ticaijaruhi Ana. Ema suíyaini ticaijaréni Fanuel. Ésu, mámarie­quenehi ema víyarahaini Aser. Eta suámape­ruvahi ésu, siete año eta sucacha­nerahi ema suímaini.
LUK 2:37 Tásiha, ochenta y cuatro áñoripahi eta suépenai­mavahi. Sunasi­quenehi sucapenahi ésu eta te Templo. Tamutuhi sácheana, yátiana, tiyuja­racahi ésu. Suhayu­na­cha­hivare.
LUK 2:38 Tacahe, ema Simeón téchaji­ri­ca­vai­ni­richaha, títeca­panecha esu Ana. Eta suímairahi ema amuya Jesús, sucuna­cha­ri­ne­hivare ésu apana­hivare, suhasu­lu­pa­yachapa ema Viya máichavene ema amuya. Tásiha, sucame­ta­rairupa mayehe ema amuya. Suéchaji­sihahi éma nayehe ena tisuapa­ji­rai­rahana ticucha­panahi eta máiteca­pi­rayare te Jerusalén ema Cristo.
LUK 2:39 Tiuri, náitauchapa tamutu eta mavanai­ripiana ema Viya eta te Sagrada Escritura. Tacahe, tichavanapa eta te Nazaret te Galilea, te návasaichuhi éna.
LUK 2:40 Tacahe, ema amuya Jesús tiúrijuruhi. Túmehi. Téchema­rahihi, tamutu maecha, taicha mamunavahi me Viya.
LUK 2:41 Tiuri, tamutu áñoana te Páscuamuhuana, eta nayeherepi ena ticachichana ema amaperu Jesús, tiyana­na­yarehi tayehe eta avasare Jerusalén.
LUK 2:42 Tacahe, ema Jesús, te macayehepa doce año, tatupa­ra­ca­ripahi ena ticachichana náimere­pa­na­yarehi éma, námayarehi tayehe eta Jerusalén, náimima­ti­cha­yarehi eta piesta ticaijare Pascua.
LUK 2:43 Tiuri, te jena táequenerapa eta piesta, tichavanapa te napena. Tímina­si­cha­va­pasera ema amaperu Jesús eta te Jerusalén. Eta napaisi­rapahi te achene, vahi náejiaca­va­nehini ena ticachichana,
LUK 2:44 taicha náimijachahi matiari­hipahi éma te namuri ena achaneana nacacha­ne­que­nea­napahi. Étana­ripahi sache eta napaisirahi, napaenu­mavapa náejiacahi éma. Te jena cápere­hi­quenepa, natanucapa te namuri ena najaneanana nacacha­ne­que­nea­napahi.
LUK 2:45 Májinasera náichima­vahini. Tacahe, tichava­na­varepa te Jerusalén, natanu­pa­na­yarehi éma.
LUK 2:46 Tacahe, te jena mapana­quenepa sache eta natanu­sirahi, napaenu­mavapa náetupiacahi ema Jesús tayehe eta Templo. Macacha­ne­murihi, téjacahi te namuri ena máestroana. Masama­ra­ra­ca­vacahi, mayase­re­mu­ri­ha­va­ca­hivare éma apanavare.
LUK 2:47 Ichape­rinehi eta náraminehi namutu eta náimairahi eta máechema­raivahi, taicha táurivapahi eta majica­pi­ra­va­capahi éna, taicha eta máechema­raivahi.
LUK 2:48 Tacahe, tiárami­va­na­rinehi ichape ena ticachichana te náetupiacapa. Tásiha, suíchapa esu maena: —Nuchicha, ¿tájaha tacayema píchahavihi? Ichapemuri eta vicaña­ma­ra­si­ravahi pícha. Vitanu­ji­ri­ri­cavihi, núti éñipa eñi piya —suíchapa esu maena.
LUK 2:49 Tacahe, ema Jesús majicapapa: —¿Tájaha tacayema, meme, eta etanu­ji­ri­canuhi? ¿Váhipuca échahini éti eta návihairahi eta ani? Níchayare eta máemataneana ema Tata —macahepa ema Jesús.
LUK 2:50 Énasera vahi nacaicu­tia­rahini eta macaye­ma­que­neanahi ema nachicha Jesús.
LUK 2:51 Tacahe, tiyana­na­pasera tichavana te návasahi Nazaret. Ema Jesús, tisuapa­ji­rahihi nayehe ena ticachichana. Esu maena María tamutuhi supane­re­que­nehahi te susamure eta juca susama­que­neanahi.
LUK 2:52 Tacahe, ema Jesús tijuru­capaipa, tijuru­ha­ca­pai­pavare eta máquehe, tacacha­ne­pa­hisera eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Máimica­tacahi ema Viya. Tétavi­ca­va­hivare eta náemuna­sirahi éma, ena achaneana.
LUK 3:1 Tacahe, eta máepeni­raipahi ema aquenucaini Augusto, tisiapapa ema Tiberio máitsiva­quenehi. Émapa Emperadorhi. Quince áñoripahi eta macatu­pa­ra­hairahi. Ema Poncio Pilato, émaripa prefectohi tayehe eta departamento Judea. Tásiha, ema Herodes Antipas, machicha ema Aluresini, prefecto­hivare tayehe eta departamento Galilea. Ema maparape Felipe, prefecto­hivare éma, tayehe eta departamento Iturea étapa eta Traconite. Ema Lisanías, prefecto­hivare tayehe eta departamento Abilina.
LUK 3:2 Te Jerusalén, ema Caifás, corregi­dorhi. Éneri­chuvare tipicau­cha­carehi ema Anás, pasado corregidor, máimachuca ema Caifás. Tacahe, te jena sácheanahi, ema Juan machicha ema víyarahaini Zacarías, ajairaripa. Manasi­ri­cha­ha­hisera tayehe eta mávapahi majuru­sinehi. Tásiha, ticame­ta­casipa ema Juan eta mayehe ema Viya eta macame­ta­rai­rui­ra­yarepa eta máechaji­ri­ruvana.
LUK 3:3 Tacahe, tiyanapa tipaicahi ema Juan tayehe eta avasa­re­chichana tiávihanahi te tachausi eta cajacure Jordán. Mameta­ca­vapaipa ena achaneana. Ánipa maicha: —Ítsivacha eta epane­reruana. Éneuchava mayehe ema Viya apaesa maperdo­nachahe eta epeca­turana. Te éneucha­vapuca, núti nícacha­si­ca­hénapa —máichapa.
LUK 3:4 Ema maca Juan, émaripa ema máechaji­si­ha­quenehi ema Viya eta te Sagrada Escritura, taicha ánaquia­pa­ripahi eta áñoana acane, ema Viya mametacapa ema víyarahaini profeta Isaías eta mapane­reruhi, eta mavane­si­rayare ema Machicha te juca apaquehe. Eta tímitecahi ticatiu­ra­hi­yarehi. Éneri­chuvare matiari­hi­yareva ema apana achane máichuha­que­ne­yarehi ema Viya. Macame­ta­rai­ru­yarehi, máetupi­ri­ca­va­cayare ena achaneana, náinaji­si­ra­yarehi eta napane­reruana tamauri­queneana, apaesa táuri eta najaca­pi­rayare ema Machicha ema Viya. Tacamu­nu­hivare yátupina eta nacasi­ñai­ra­va­yarehi mayehe, náinaji­ca­ya­re­hivare eta nacasi­ña­va­vai­sirahi, étapa eta navayua­raivahi. Nasapihahi tijapa­nu­ra­hia­nainapa éna. Tásiha, te máitecapapa ema ticatiu­ra­hi­yarehi, éma máimima­ti­chainapa namutu eta najaca­pa­ca­revaya me Viya namutu ena ticasi­ñavana mayehe.
LUK 3:7 Tacahe, ena achaneana tiyana­napaipa napauchapaipa ema Juan, navarahapa ticaica­cha­sia­nayare eta mayehe. Tásiha, éma máichavacapa: —¿Tájaha tacayema eta epauchi­ranuhi, eti tachicha­na­vea­na­tataji eta quichare? Esamai­ri­ri­ca­hipuca eta járaja­pai­ra­yarepa eta táiñehi­que­neyare ecuñaraqui. Evara­ha­hipuca iúchucu­hayare.
LUK 3:8 Tiuri puiti, te evara­hapuca eta iúchucuha, yátupina tátupiruva eta epane­reruana. Ímerecava eta ínaji­siraya eta epeca­turana. Váhivare ecuca­ja­murava eta mámarié­que­né­rahehi ema viáchucaini Abraham. Taicha tayanapane mámari­hepuca éma, váhisera iúchucu­haimahi te vahi ecuitsivacha eta epane­reruana. Ema Viya, tájina máemaitu­caimahi éma. Te mavara­hapuca, vahi máejeca­ra­chaimahi máepiyaca achaneanaina eta juca mari, mavarai­rainahi yátupina ena mámarie­que­neanaina ema Abraham.
LUK 3:9 Ecauneuchava, taicha tiánehipa títeca­pau­cha­heyare eta ecuñaraqui nayehe ena achaneana máituca­ra­hanahi téneuchavana, váhivare náitsiva­chahini eta napane­reruana. Tímicu­ti­ji­ri­cavaipa te máechuca­yarepa ema achane eta yucuqui máhireana; tásiha, máijuchainapa tamutu. Ene nacaheyare ena máeneucha­va­rahana —máichavacapa ema Juan.
LUK 3:10 Tásiha, ena achaneana nayase­recapa: —¿Tájahasica eta víchara­ca­vayare eta viúrivaina?
LUK 3:11 Ema Juan majicapapa: —Ecaji­ra­hiyare. Mácani tatiarihi apina eta macamisa, máijara­ca­si­cha­yarehi eta étana mácani tájina macamisaina. Énaripa nácani ticani­ruanahi, nacaji­yareva nácani tájina naviyahini eta nanicaquene —máichavacapa.
LUK 3:12 Te jena sácheana, náiteca­pau­chavare ema Juan ena ticobra­re­ca­rahiana eta impuesto. Navarahapa ticaica­cha­sia­na­yarehi. Nayase­recapa ema Juan, náichapa: —Maestro, ¿tájahapuca víchara­cavaini eta viúrivainaini víti apanavare? —náichapa.
LUK 3:13 Majicapapa ema Juan: —Vaipa ecuapechava ecuva­yu­yujica eta ecobra­resira, tátupiruva jácani tavanai­ripihi eta ley —máichapa.
LUK 3:14 Éneri­chuvare náitecapaucha ena suntaruana. Nayase­re­cavare ema Juan, náichapa: —Víti apanavare, ¿tájaha­pucaini víchara­ca­vayare eta viúrivaya? —nacahepa. Máichavacapa éma: —Vaipa ecuve­rejica eta náimaha­queneana ena achaneana. Váipavare ecuipi­ca­rareca. Nacuijapa ecuepi­ye­queneha. Tarataripa tacuri­sa­mu­rechahe eta evachasana —máichavacapa.
LUK 3:15 Ena achaneana ticune­va­na­ripaicha eta mayehe ema Juan, náimija­chaipahi émaripa ema Cristo nacucha­pa­quenehi, cátiura­hi­yarehi. Váhisera námutuimahi.
LUK 3:16 Tásihasera ema Juan máichavacapa: —Yátupi núti nícacha­si­cahehi te une. Ávane­pai­pa­hisera mácani yátupiquene Cristo. Éma, tiápaju­pa­navahi nuyehe núti, eta mapicau­cha­ca­revahi. Váiparinehi nácuti­na­simahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Váipari­ne­hivare nácaemu­ña­vaimahi macamu­su­ra­nuhini nuti páuresami. Te yátupina ecasiñava mayehe, tícacha­si­ca­he­yareva; tíjara­ca­he­yareva ema Espíritu Santo. Téhesera vahi ecuca­si­ña­vapuca mayehe, tícuña­ca­heyare tayehe eta táijurequene yucu.
LUK 3:17 Puiti éma máraja­painapa tinere­ji­ri­cai­napaipa nácani yátupi­que­neanahi téhica­nayare. Máunacainapa éna. Ticutinapa mácani achane te tiácata­ya­ji­ricahi eta arusu. Máunacainapa. Tásiha, máquijicapa eta tapiraquiji, máijucha­yarepa te yucu. Eta nacaheyare ena máurira­hanahi, tíjuanáinapa te yucu, máitava­ca­ca­yarehi eta tamuruira —máichavacapa ema Juan.
LUK 3:18 Tacahehi eta juca máechaji­si­ra­vacahi ema Juan. Ichape eta maconse­ja­chi­ra­vacahi ena achaneana, máimitu­si­ra­vacahi eta máechaji­riruva ema Viya.
LUK 3:19 Émaripa ema Herodes Antipas ema aquenucahi, maconse­ja­cha­hivare vahi macuimi­yanava macuveha esu Herodías, mayenahi ema maparape Felipe. Váhivare macuimi­yanava macuquicha eta apamuriana táiñema­hi­queneana máichaqueneana.
LUK 3:20 Émasera ema Herodes vahi masuapahini. Masapi­ha­richucha tisemahi, máimica­ra­tacapa ema Juan, macasia­pa­yarehi te cárcel.
LUK 3:21 Tiuri, te tamira­hu­paichaha eta macaera­tairaya ema Juan, tímiya­na­vai­chahahi máicacha­si­ca­vacahi ena achaneana. Étana sache, máiteca­pauchapa ema Jesús, mavarairahi ticaicachasi éma apanavare. Tacahe, te tamutupa eta macaica­cha­sirahi, mayuja­ra­sirahi. Tíjahú­chavapa téjiaca eta anuma.
LUK 3:22 Tiúcupaicapa ema Espíritu Santo, mavasi­ma­hipaipa eta paluma eta máimahi. Matupi­ru­ruchapa te mápusi ema Jesús. Tásiha, nasamapa eta mahu ema Viya te anuquehe. Ánipa macahehi: —Pítira nuchicha némuna­ruquene. Núrisa­murecha piyehe —macahepa.
LUK 3:23 Tiuri, ema Jesús, macaye­he­ripahi treinta año te tinacu­chavapa tímitu­recahi nayehe ena achaneana. Éma, náimija­cha­quenehi machicha ema José. Ema máiyainihi ema José, ema Elí.
LUK 3:24 Ema máiyaini­hivare ema Elí, ema Matat. Ema máiyaini­hivare ema Matat, ema Leví. Ema máiyaini­hivare ema Leví, ema Melqui. Ema máiyaini­hivare ema Melqui, ema Jana. Ema máiyaini­hivare ema Jana, ema José.
LUK 3:25 Ema máiyaini­hivare ema José, ema Matatías. Ema máiyaini­hivare ema Matatías, ema Amós. Ema máiyaini­hivare ema Amós, ema Nahum. Ema máiyaini­hivare ema Nahum, ema Esli. Ema máiyaini­hivare ema Esli, ema Nagai.
LUK 3:26 Ema máiyaini­hivare ema Nagai, ema Maat. Ema máiyaini­hivare ema Maat, ema Matatías. Ema máiyaini­hivare ema Matatías, ema Semei. Ema máiyaini­hivare ema Semei, ema José. Ema máiyaini­hivare ema José, ema Judá.
LUK 3:27 Ema máiyaini­hivare ema Judá, ema Joana. Ema máiyaini­hivare ema Joana, ema Resa. Ema máiyaini­hivare ema Resa, ema Zorobabel. Ema máiyaini­hivare ema Zorobabel, ema Salatiel. Ema máiyaini­hivare ema Salatiel, ema Neri.
LUK 3:28 Ema máiyaini­hivare ema Neri, ema Melqui. Ema máiyaini­hivare ema Melqui, ema Adi. Ema máiyaini­hivare ema Adi, ema Cosam. Ema máiyaini­hivare ema Cosam, ema Elmodam. Ema máiyaini­hivare ema Elmodam, ema Er.
LUK 3:29 Ema máiyaini­hivare ema Er, ema Josué. Ema máiyaini­hivare ema Josué, ema Eliezer. Ema máiyaini­hivare ema Eliezer, ema Jorim. Ema máiyaini­hivare ema Jorim, ema Matat.
LUK 3:30 Ema máiyaini­hivare ema Matat, ema Leví. Ema máiyaini­hivare ema Leví, ema Simeón. Ema máiyaini­hivare ema Simeón, ema Judá. Ema máiyaini­hivare ema Judá, ema José. Ema máiyaini­hivare ema José, ema Jonán. Ema máiyaini­hivare ema Jonán, ema Eliaquim.
LUK 3:31 Ema máiyaini­hivare ema Eliaquim, ema Melea. Ema máiyaini­hivare ema Melea, ema Mainán. Ema máiyaini­hivare ema Mainán, ­ ema Matata. Ema máiyaini­hivare ema Matata, ema Natán.
LUK 3:32 Ema máiyaini­hivare ema Natán, ema David. Ema máiyaini­hivare ema David, ema Isaí. Ema máiyaini­hivare ema Isaí, ema Obed. Ema máiyaini­hivare ema Obed, ema Booz. Ema máiyaini­hivare ema Booz, ema Salmón. Ema máiyaini­hivare ema Salmón, ema Naasón.
LUK 3:33 Ema máiyaini­hivare ema Naasón, ema Aminadab. Ema máiyaini­hivare ema Aminadab, ema Aram. Ema máiyaini­hivare ema Aram, ema Esrom. Ema máiyaini­hivare ema Esrom, ema Fares. Ema máiyaini­hivare ema Fares, ema Judá.
LUK 3:34 Ema máiyaini­hivare ema Judá, ema Jacob. Ema máiyaini­hivare ema Jacob, ema Isaac. Ema máiyaini­hivare ema Isaac, ema Abraham. Ema máiyaini­hivare ema Abraham, ema Taré. Ema máiyaini­hivare ema Taré, ema Nacor.
LUK 3:35 Ema máiyaini­hivare ema Nacor, ema Serug. Ema máiyaini­hivare ema Serug, ema Ragau. Ema máiyaini­hivare ema Ragau, ema Peleg. Ema máiyaini­hivare ema Peleg, ema Heber. Ema máiyaini­hivare ema Heber, ema Sala.
LUK 3:36 Ema máiyaini­hivare ema Sala, ema Cainán. Ema máiyaini­hivare ema Cainán, ema Arfaxad. Ema máiyaini­hivare ema Arfaxad, ema Sem. Ema máiyaini­hivare ema Sem, ema Noé. Ema máiyaini­hivare ema Noé, ema Lamec.
LUK 3:37 Ema máiyaini­hivare ema Lamec, ema Matusalén. Ema máiyaini­hivare ema Matusalén, ema Enoc. Ema máiyaini­hivare ema Enoc, ema Jared. Ema máiyaini­hivare ema Jared, ema Mahalaleel. Ema máiyaini­hivare ema Mahalaleel, ema Cainán.
LUK 3:38 Ema máiyaini­hivare ema Cainán, ema Enós. Ema máiyaini­hivare ema Enós, ema Set. Ema máiyaini­hivare ema Set, ema Adán. Ema Adán macaepi­ya­quenepa me Viya.
LUK 4:1 Tacahe, ema Jesús, mávahá­caripa ema Espíritu Santo. Tásiha, ema Espíritu Santo eta mávasa­mu­re­chirahi, máimitu­caipahi eta mayani­ra­yarehi te mávapahi apaquehe. Majuni­ji­ca­yarehi eta cajacure Jordán.
LUK 4:2 Cuarenta sache macahehi tayehe. Tájinavare manicahini eta jena sácheanahi. Técuha­sa­murepa.
LUK 4:3 Tacahe, ema Váinaraji témeña­havapa mayehe. Mavarahapa macaete­ma­yarehi. Ánipa maicha: —¿Pécuhapa píti? Tacahe, pivaneca eta juca mari táepiyacava pan, taicha píti machichavihi ema Viya, ¿masi? —máichapa.
LUK 4:4 Ema Jesús majicapapa: —Váhipuca pecha eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Vahi tácari­chuimahi eta tinicacare ticaita­re­cayare ena achaneana. Tacacha­ne­yarehi eta máechaji­riruva ema Viya. Jéhevare, éta ticaita­re­ca­ra­hiyare” —macahepa.
LUK 4:5 Tacahe, ema Váinaraji mámavarepa te táinahu eta anuquehe mari. Tíjahú­chavapa máimecha tamutu eta ichape­queneana avasareana te juca apaquehe ticuti­rinehi tacacha­ca­ya­ji­ri­ca­cahini taicha eta máitupa­ji­jia­si­ra­va­hicacha ema Váinaraji.
LUK 4:6 Tásiha, máichavarepa ema Váinaraji: —Núti níjara­ca­viyare tamutu eta juca avasareana. Ichape eta napicau­chi­ra­viyare, nacuna­chi­ra­vi­yareva ena achaneana. Pítina náquenuvina ena távacuanahi eta avasareana. Taicha núti néchavacahi éna. Nútivare nécha mácani nuvara­ha­que­neyare níjaraca.
LUK 4:7 Pépuyu­ca­nu­masera te numirahu pitsiucanu apaesa níjara­ca­vi­sarepa tamutu —máichapa.
LUK 4:8 Émasera ema Jesús majicapapa: —Pévuisi­ha­tataji piti Satanás te juca numirahu. Váhipuca pecha eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura. Ani tacahehi: “Macarichu ema Viya vépuyu­mi­rauchaya. Macari­chuvare vicaema­ta­nea­cayare” tacahepa. Váhiquene táurica nucaema­ta­nea­ca­vihini —máichapa ema Jesús.
LUK 4:9 Tacahe, vahi máevuisi­hahini ema Váinaraji. Mámavare te avasare Jerusalén. Máimiapanapa te táinahu eta Templo. Tásiha, máichavarepa: —Te yátupina machichavina ema Viya, písapa­vayare pémirica te anuquehe. Tájina píchavaimahi eta pémiri­si­rayare.
LUK 4:10 Pécharichuhi eta táechaji­riruva eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Ema Viya mavanecapa ena mayeheana ángeleana téchapa­ji­ri­ca­via­nayare, éneva­ne­yarehi tijanea­caviana.
LUK 4:11 Tiámavia­nayare te navahuana, apaesa vahi picuca­yutetu eta máriana eta te pipaisirana” tacahepa. Tásiha, németeaca tijanea­ca­via­nayare puiti, vahi náisapaimahi picajara te pémirica —máichapa ema Váinaraji.
LUK 4:12 Tacahe ema Jesús majica­pa­varepa: —Éneri­chuvare ani tacahe eta Sagrada Escritura: “Vahi picaitsa­ma­ra­jimahi ema Viya taicha éma Piáquenu” —máichapa.
LUK 4:13 Tacahe, tiyanapa ema Váinaraji. Majuni­jicapa ema Jesús taicha tímaha­vaipahi vahi máituru­cahini macaetema. Mavara­ha­hisera tichava­yarehi tiápecha­va­yarehi macaete­mapana.
LUK 4:14 Tacahe, tépanavapa ema Jesús mapaica eta avasareana tayehe eta provincia Galilea. Ichape eta máitupa­ji­jia­si­ravahi taicha mávahá­capahi ema Espíritu Santo. Tímitu­re­capaipa tayehe eta náuruji­si­ra­revana te avasareana. Ichapemuri eta nacuna­chirahi namutu ena tisama­ra­ra­ca­napahi. Nasamai­ri­ri­ca­varepa ena apamuriana achaneana ticava­sanahi te tachacaya eta avasareana.
LUK 4:16 Tásiha, tiyana­varepa te avasare Nazaret te majuru­sinehi. Te jena sache sávaru, tiyanapa tayehe eta náuruji­si­rareva nayuja­rau­chirare ena achaneana, taicha tacahehi eta mayehe­repihi. Titupihapa ema Jesús, táicutiarahi eta mavarairahi téchaji­cureca eta Sagrada Escritura.
LUK 4:17 Náichuha­sarepa eta máechaji­cu­re­siraya. Náijaracapa eta libro májurehi ema profetaini Isaías. Te mavejiacapa eta libro, matanucapa eta máechaji­cu­re­yarehi. Ani tacahehi eta táechaji­ri­ru­vanahi:
LUK 4:18 “Tiávahá­canuhi ema Espíritu Santo. Taicha manere­ji­ru­nuichuhi núti ema Viya Viáquenu eta numeta­si­ra­va­cayare ena páureana eta juca máemuna­si­ra­vacahi éma, máimica­ta­si­ra­yareva. Eta tímite­canuhi nucana­ra­cayare ena ticati­sa­mu­re­vanahi. Nucaiti­ti­ji­ca­yareva ena máerata­ruanahi ema tivayuarahi Satanás. Nucaimai­ri­ri­ca­yareva ena púchuquiana. Nucuchu­cu­ha­yareva ena ticata­ji­vanahi, níjaracaya eta náurica­ca­revaya.
LUK 4:19 Numeta­ca­yareva járaja­painapa eta sácheyare tamutuiraya máetupirica ema Viya, tamutuinapa tiúrisa­mu­ré­carepa máicha” tacahehi eta Sagrada Escritura eta máechaji­curehi.
LUK 4:20 Te tamutupa eta máechaji­cu­re­sirahi ema Jesús, máeratacapa eta libro. Máimichavapa mayehe ema tijanea­re­carahi eta líbroana. Téjaca­varepa ema Jesús. Náimara­ra­caripa ena achaneana natiari­hi­que­neanahi.
LUK 4:21 Tacahe, tépanavapa téchajica ema Jesús: —Nútiripa ema táechaji­si­ha­quenehi eta juca libro. Tímite­canuhi numetacahe eta máemuna­si­rahehi ema Viya —macahepa.
LUK 4:22 Tacahe, náramipa namutu ena achaneana. Ánipa náichacaca: —¡Tétavi­cavahi tapachinava eta máechaji­ri­ru­vanahi ema maca! Émachu­chasera ema machicha ema Joséini ema carpintéroini. ¿Tájahasica eta juca? —nacahepa.
LUK 4:23 Émasera ema Jesús máichavacapa: —Németeaca éti váhirichuhi esuapa­pa­ji­ca­nuhini. Tásiha, evara­ha­ri­nepuca íchanuyare: “Te yátupina píturue­queneha, pípuchavaca ena ticaju­manahi te juca. Vímahaséji piápecha­vavare picuchuca te juca piávasaichu tacuti eta pímereruhi te avasare Capernaum” ­ íchanuyare.
LUK 4:24 Nutupi­ru­vasera numetacahe: Tatuparaca eta epicau­chi­ra­haviya vimutu viti mavaneruana ema Viya. Étisera eti nujanea­nanahi ecava­sanahi eta te juca viávasa, vahi epicau­cha­nuhini, váhivare ejaca­panuini. Ecuti ena achaneana acane eta náepuruirahi ena apamuriana profetana mavane­ruanahi ema Viya.
LUK 4:25 Eta tacahe, eta máimairahi ema Viya eta náepurui­ra­vacahi, tivane­cavaca ena profetana nayana napauchayare ena apava­sanana. Acane, te matiari­hichaha ema profetaini Elías, mapana año y medio vahi taquivahini, tásiha, ichapevare eta ecuha. Németeaca núti camurianahi nácani ena tépenaimana israelítana.
LUK 4:26 Váhisera étainahini macava­na­hi­yahini me Viya ema Elías eta nayehe ena majanea­nanahi. Ánaqui te avasare Sarepta tachacayahi eta avasare Sidón, étapa macava­na­hiyahi máiteca­pi­hayare suyehe esu ésunahi esena apavasana tépenaimahi. Ésupa máimica­taruhi táichavenehi eta susuapa­ji­raivahi me Viya.
LUK 4:27 Énaripa ena israelítana nacaju­ma­queneana eta lepra te jena sácheanahi te matiari­hichaha ema profetaini Eliseo. Váhivare énainahini macana­ra­cahini ena majaneanana. Masapihapa macana­racahi ema apava­sa­na­quenehi ticaijare Naamán, ticavasahi te Siria. Ema Naamán, tinara­caripa eta majuma, táichavenehi eta masuapa­ji­raivahi —máichavacapa ema Jesús.
LUK 4:28 Tacahe, eta juca máichira­vacahi ema Jesús, tisemanapa ena natiari­hi­que­neanahi.
LUK 4:29 Tásiha téchepu­mu­ri­hanapa éna. Nacuchucapa ema Jesús te tachachacu eta avasare, te tachausi eta táupenaquene, navarahapa nacami­ri­ca­yarehi éma.
LUK 4:30 Émasera tichavapa mánucu­mu­ri­hapaipa éna. Tiyanapa, majuni­ji­ca­vacapa.
LUK 4:31 Tacahe, títecapapa ema Jesús tayehe eta avasare Capernaúm te Galilea. Tamutu sávaruana tiyanapa tayehe eta náuruji­si­rareva ena achaneana, tímitu­re­panaya.
LUK 4:32 Ichape náramihi ena achaneana eta máimitu­ra­pianahi taicha tétavi­cavahi eta máitusirahi mayuna­paicahi tamutu. Tétavi­ca­va­hivare eta tasuapa­ca­revahi eta máimitu­rapiana.
LUK 4:33 Étana sávaru, matiarihihi te namuri ema émana achane mávaháruhi ema éreana. Tipiara­recahi, ánipa macahe:
LUK 4:34 —Núti nímativi. Pítira Sántoque­nevihi. Machicha­que­nevihi ema Viya. Pésami­ri­ca­ha­vipaini, piti Jesús Nazareno. Váhini picuesi­ru­ji­ca­havini. Pivara­hai­na­papuca picaja­ne­re­pai­ca­ha­viyare —macahepa ema achane.
LUK 4:35 Tacahe ema Jesús macajachapa ema éreana. Ánipa maicha: —¡Pámatina! ¡Piyana pijunijica ema maca achane! —máichapa. Tásiha, tíjahúchava tiáquipai­cavapa te apaquehe ema achane. Tásiha majuni­jiacapa ema éreana. Tájinasera máichavahini ema achane.
LUK 4:36 Náraminehi ichape namutu ena achaneana eta náimairahi. Tiyase­re­ji­ri­ca­canapa: —¿Tájahasica tacayema eta juca? Ema maca Jesús, tétavicava eta máitupa­ji­jiá­si­ravahi, maratahahi máquijica nácani éreanana. Tásiha, ichape eta napisirahi éma. Vahi najica­pae­ma­chahini. Tamutupa arairu eta máimitu­ra­pianahi ema maca —nacahepa.
LUK 4:37 Eneva­ne­varepa naecha namutu ena achaneana eta juca máichaque­neanahi ema Jesús. Énaripa ena ticava­sanahi te avasareana eta te provincia Galilea.
LUK 4:38 Te tiúchucapa ema Jesús tayehe eta náuruji­si­rareva, tiyanapa te mapena ema Simón Pedro. Te tisiapapa, náechajiacapa ema Jesús máimaharine esu máimase ema Pedro. Ticajumahi ésu eta muraca fiebre.
LUK 4:39 Tásiha, mapauchapa ema Jesús. Máquiji­sinapa eta muraca fiebre. Tinara­ca­vanepa ésu, téchepu­ca­vanepa. Suéchapa­ji­ricapa éma, énapa ena ­ máimitureana.
LUK 4:40 Te jena cápere­hi­quenehi, te téricapa eta sache, ena achaneana námava­capaipa namutu ena nacaju­ma­queneana eta mayehe ema Jesús. Apana­pa­neneji eta najuma­napahi éna. Manacapaipa eta mavahu te náinahuana, macana­ra­ca­paipahi.
LUK 4:41 Mavera­navare ena éreanana máquiji­rua­napahi te náqueheana ena nacaju­ma­queneana. Tipiara­re­ca­napaipa eta náuchusi­rapahi. Ánipa nacahe: —Pítira Machicha­quenevi ema Viya. Émasera ema Jesús vaipa máisapahini náimiya­na­vahini napiaraca éma, taicha náimatihi éna eta émairahi ema Cristo.
LUK 4:42 Te apanapa sache, te tijara­rahipa, tiyanapa ema Jesús te mávapahi. Natanu­ca­pasera ena achaneana. Náetupia­sirapa éma tayehe eta mávihahi. Navarahapa náimina­si­cha­ya­rehini. Vaipa náisapahini mayanahini.
LUK 4:43 Émasera ema Jesús máichavacapa: —Nutupa­ra­ca­si­vaichuhi eta nuyani­rayare tayehe eta apana avasareana taicha nuvana­hi­richuhi eta níchuira­vacaya ena achaneana náehisiraina ema Viya apaesa macuchu­cu­havaca —máichavacapa.
LUK 4:44 Tacahe, tiyanapa tipaica ticame­ta­rai­rupaipa te náuruji­si­ra­revana tayehe eta avasareana te Galilea.
LUK 5:1 Te jena sácheanahi, ema Jesús mávinehi te tachausi eta cáquiure ticaijare Galilea. Títeca­panapa ena camuri­queneana achaneana. Váipanecha nárata­vahini, tipami­he­ji­ri­ca­canapa eta navarairahi nasama eta macame­ta­rai­ruirahi ema Jesús eta máechaji­ri­ruvana ema Viya.
LUK 5:2 Máimahapa ema Jesús eta apisi pacure te tachausi. Ena ticayeheana eta pacureana, tisipa­ji­ri­canahi eta ichape­queneana nayutaheana.
LUK 5:3 Tacahe, ema Jesús tiávacuhapa tayehe eta mapacurehi ema Simón Pedro. Mavanecapa máevataeca apaesachicha eta pacure. Téjacapa ema Jesús eta te pacure, tépanavapa máimitu­ca­vacapa ena achaneana.
LUK 5:4 Te títapi­ricapa eta máimitu­si­ra­vacahi, máichapa ema Pedro: —Tata, iama eta juca epacure tayehe eta táupenamaiya. Iáquijieca eta ­ jara eyutahe —máichapa.
LUK 5:5 Ema Pedro majicapapa: —Maestro, tamutu yati vinajui­ricahi, tájinasera vítuca­vahini. Tavetijipa puiti eta tajara­hi­raripa. Nusuapa­visera eta juca pivane­si­ranuhi, náquijiecaya eta nuyutahe —máichapa.
LUK 5:6 Jéhesa­réinehi, te nachurucapa eta yutahe, tiyutu­tu­ca­vaipahi eta jímana. Vaipa tárata­vahini ténaru­jicapa eta ichape yutahe taicha eta tajita­careva eta jima.
LUK 5:7 Natiari­hi­hisera te apana pacure ena nachamuriana: ema Jacobo émapa ema Juan. Tacahe, náevehau­quichapa tímica­ta­ca­na­yarehi. Te títeca­panapa, náinicachapa eta apisiquene pacure. Tiánehi­ri­cha­havare vahi tárata­va­ya­rehini taicha eta tajita­ca­revahi, térica­ya­repaini eta pacure. Ichape eta nárame­sirahi namutu taicha eta náimairahi eta camuriquene jímana. Tásiha, ema Pedro máepuyu­mi­rauchapa ema Jesús. Máichapa: —Tata, pítiyara yátupi­que­névihi Viáquenuvi. Váhicha nímiuriacava nutupi­ha­mi­rauchavi núti. Nucape­ca­tu­ra­ra­hi­quenehi —máichapa. Matiarihihi ema Jacobo émapa ema Juan, machicha­naveana ema Zebedeo. Machamu­rianahi ema Pedro. Éneri­chuvare tiárame­ca­na­rinehi éna, énapa ena apamuriana natiari­hi­que­neanahi. Émasera ema Jesús máichapa: —Vahi picupica, Simón. Pínaji­cainapa puiti eta juca pémata­ne­repini. Núti níjara­caviya eta apana pémata­ne­re­piyare. Pitanu­cainapa ena achaneana nuchane­ranaya —máichapa.
LUK 5:11 Tacahe, te nachuru­paicapa eta napacureana te tiájipahi, étapa nanaqui­sinehi. Tiyananapa náehicapa ema Jesús.
LUK 5:12 Tacahe, eta mánucui­ra­paipahi ema Jesús eta avasa­rechicha, mácapa­jicapa ema émana achane macaju­ma­quenehi eta lepra, tamutu eta máquehe. Eta máimairahi ema Jesús, máiteca­pauchapa. Tépuyucapa te mamirahu. Máichapa: —Tata, nucasi­ñavahi eta piyehe, picana­ra­ca­nupaini.
LUK 5:13 Majicapapa ema Jesús: —Nuvaraha nucana­racavi. Tájinapa píchiravaina puiti —máichapa. Manacapa eta mavahu. Éneva­ne­rinehi témitiacahi eta majumainihi.
LUK 5:14 Matupa­ra­ca­pasera ema Jesús. Ánipa máicha: —Pímaha, nacuija picumetaca eta nútirahi nucana­ra­cavihi. Piyana­va­resera pímerecava nayehe ena tuparai­rucana, apaesa náimamacavi. Énainapa timeta­ji­ri­ca­nainapa eta yátupirahi pinaraca, pipachi­hairapa. Piyana­yareva me Viya. Picama­va­hu­ya­repahi eta pihasu­lu­pa­ya­chi­rayare taicha eta macana­ra­si­ravihi —máichapa ema Jesús.
LUK 5:15 Tásihasera, náechapa namutu ena achaneana te avasareana eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Jesús. Nayanau­chapaipa ena camuri­queneana achaneana, navarairahi nasama­ra­ra­ca­yarehi, macana­ra­si­ra­va­ca­ya­rehiva tayehe eta najumana.
LUK 5:16 Émasera ema Jesús, majuni­ji­mu­ri­hachucha. Tiyanapa tayehe eta mávapa­hianahi apaquehe. Ánaqui mayuja­ra­si­ha­yarehi.
LUK 5:17 Étana sache ema Jesús tímitu­recahi te tajuhe eta peti, camuriana ena achaneana. Natiari­hi­hivare ena fariséoana tépiya­cavana religiósoana, énapa ena escribá­noana, tímatiana eta nayehe­repiana ena israelítana. Éna, tiásihanahi te Jerusalén, ena apamuriana tiásiha­na­hivare te avasa­re­chichana tayehe eta Galilea, étapa te Judea. Ema Viya máimica­tacahi ema Jesús eta macana­ra­si­ra­va­ca­ya­repahi ena nacaju­ma­queneana.
LUK 5:18 Títeca­pa­na­varepa ena apamuriana, námapahi te áchuji ema achane muracaha. Navara­hainipa nacasiapa te tajuhe te mávihahi ema Jesús.
LUK 5:19 Étasera eta nayutu­tu­si­ravahi ena achaneana, vahi náituji­ca­vahini nasiapahini. Tímipa­ne­re­cha­va­na­pasera náimiapanapa te tamaequehe eta peti. Naveta­ta­mae­quechapa eta peti te manapaicahi ema Jesús, nacaju­chu­chucapa ema macaju­maquene.
LUK 5:20 Tacahe, te máimahapa ema Jesús eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe, máichapa ema macaju­maquene: —Tiuri, nuchicha. Eta pipeca­tu­ranahi, nucaepa­hai­navipa.
LUK 5:21 Ena escribánoana énapa ena fariséoana, eta napane­re­que­ne­hairahi eta macaye­ma­quenehi ema Jesús, tisema­na­rinehi. Ánipa nacahe te nasamureana: “Ema maca tímija­cha­vai­papuca Viya eta macaepa­hai­ra­yaréji eta pecatuana. ¡Tétavicava eta matapirava! ¡Taicha macarichu ema Viya marataha macaepaha eta pecatuana!” tacahehi eta napane­reruana.
LUK 5:22 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­re­ruanahi. Máichavacapa: —¿Tájaha tacayema téjeca­pavahi eta epane­reruana?
LUK 5:23 Tájina táejeravaina eta níchirahi ema maca: “Nucaepa­hai­navipa eta pipeca­tu­ranaini”. Máejera­re­pá­napuca eta níchahini: “Péchepuca, piyana pipaica”.
LUK 5:24 Tiuri puiti, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nímereu­cha­vainapa eta nurata­hairahi nucaepaha eta pecatu te juca apaquehe. Ímara­racanu —tacahe, máichapa ema macaju­maquene—. Puiti nuchicha, nuvanecavi péchepuca. Piveha eta jara piyereruva. Piyana te pipena —máichapa ema Jesús.
LUK 5:25 Eneva­ne­rinehi téchepuruca ema macaju­ma­quenéni. Mavehapa eta mayereruva. Tipaicapa te namirahu ena achaneana. Tiyanapa te mapena. Ichape­rinehi eta macuna­chi­rapahi ema Viya.
LUK 5:26 Ichape­ri­ne­hivare eta náramirahi namutu ena natiari­hi­que­neanahi. Tétavi­ca­va­rinehi eta nacuna­chirahi ema Viya, napicau­cha­ri­ne­hivare. Ánipa nacahe: —Tétavi­cavapa tárami­careva eta juca vímaha­quenehi puiti —nacahepa.
LUK 5:27 Te táequenepa eta júcana, ema Jesús tiúchucapa. Eta mapaisi­rapahi, máimahapa ema achane ticaijare Mateo. (Ticaija­re­hivare Leví.) Téjacahi éma eta te macatu­pa­ra­haiyahi eta macobra­re­sirahi eta impuesto. —Yare, péhicanu —máichapa ema Jesús.
LUK 5:28 Enurujipa téchepucahi ema Mateo. Manaquicapa tamutu eta matupa­ra­hainihi. Tiyanapa máehicahi ema Jesús.
LUK 5:29 Tacahe, te jena sácheanahi, tépiya­recapa eta piesta ema Mateo te mapena. Máichuhapa ema Jesús eta máeniri­si­ra­yarehi, énapa ena camuri­queneana macuti­que­neanahi ticobra­re­ca­rahiana impuesto, énapa ena apamuriana máemuna­ca­sareana ema Mateo.
LUK 5:30 Natiari­hi­hivare ena máimitureana ema Jesús. Tásiha títeca­pa­na­varepa ena fariséoana énapa ena escribánoana. Eta tímiya­na­vacahi, ticaeca­hi­re­ca­na­yarehi. Ánipa náichavaca ena máimitureana: —¿Tájaha tacayema ecacha­nemuri eta enisirahi ena nánita­tajiana ticobra­re­ca­rahiana eta impuesto? ¡Tétavi­cavahi eta nacape­ca­tu­ra­raivahi! —nacahepa.
LUK 5:31 Émasera ema Jesús, te masamai­ri­ricapa eta náechaji­ri­ru­vanahi, máichavacapa: —Ena majuma­reanahi vahi nácamu­nuimahi ema médico.
LUK 5:32 Núti, vahi étaina tímitecanu nutanu­pa­na­va­cayare nácani matapi­ra­va­reanahi. Eta tímite­canuhi núti nutanu­pa­na­va­cayare ena tisipe­ca­tu­ra­na­panahi apaesa náitsivacha eta napane­reruana, náeneuchavapa me Viya —máichapa ema Jesús.
LUK 5:33 Tiuri, nayase­re­cavare ena achaneana ema Jesús: —¿Tájahapuca tacayema vahi ayúna­nai­nahíni ena pímitureana? Énaya­pasica ena máimitureana ema Juan náichahi eta muraca ayuna eta nayuja­ra­sirana. Énaripa ena fariséoana, éneri­chuvare. Tásiha, ena pímitureana píti tinicanahi, ­ térana­hivare —náichapa.
LUK 5:34 Majicapapa ema Jesús: —Nímicu­ti­chinahe puiti. Vahi táuricaimahi ayúna­nai­nahíni icha ena íchuha­que­neanahi tinica­nayare nayehe ena araimana. Tiúrisa­mu­rea­na­yarehi taicha matiarihihi ema arayena. Tájina táuricahini ayúna­nai­nahíni. Téhesera te tépenapuca éma, jéhesare ticati­sa­mu­re­va­nayare. Tacutiquene, vuíchaha táuricaimahi ayúna­nai­nahíni ena nímitureana.
LUK 5:35 Járaja­pai­na­pasera eta sácheyare, ticave­re­ji­ca­sia­nayare, taicha ticara­ta­ca­nua­nainapa ena ticapa­ca­nua­nayare núti. Jéhevarepa ayuna­nainapa.
LUK 5:36 Esama­nuchaha. Eta juca eta nímitu­ra­pianahi, amairiha arairu. Mavaraha ema Viya arairuyare eta eyehe­re­pia­nayare eti nuchanerana. Vaipa tácuti­ca­caimahi eta nayehe­repiana ena apamuriana achaneana. Eta ítusirahi éti eta nímitu­rapiana, tavaraha ínajica eta ichasi eyehe­repiana tamauri­que­neanahi.
LUK 5:39 Ticaje­rasera eta náinaji­sirahi ena achaneana eta nayehe­repiana tamauri­queneana. Apaesa­chi­charichu eta navarairahi naicha eta juca arairu nayehe­re­pia­nayare. Namutu­yaréni navaraha náimiyanava eta nayehe­repiana tásiha­que­neanahi eta napane­reruana ena náchuca­na­veanaini —máichavacapa ema Jesús.
LUK 6:1 Eta jena sache sávaru­quenehi, tiyanapa tipaica ema Jesús. Mámamu­rihapa ena máimitureana. Témehi­ca­vanapa ena fariséoana. Náetavi­vi­ji­ca­paipahi eta isanitiana. Tacahe, eta napaisi­rapahi, ena máimitureana navechu­qui­ha­paipahi étaja­vapahi eta trigo. Navepi­ra­qui­hapaipa, tépura­ja­ca­cha­va­napaipa. Tinica­napaipa. Tísapa­ca­reichucha eta nanisira, taicha técuhanahi.
LUK 6:2 Tacahe, eta náimara­ra­si­rapahi ena fariséoana, tisema­napaipa. Ánipa naicha: —¿Tájaha tacayema vahi epicaucha éti eta juca sache tacapi­ca­hu­quenehi? Écharichuhi éti vahi tísapa­ca­rémahi eta vicaema­ta­nerahi puiti. Eta juca evepi­ra­qui­hapahi eta trigo, ticaijare ecaema­tanehi —náichapa.
LUK 6:3 Tásiha, majica­pa­vacapa ema Jesús: —Németeaca éti vahi ecaicutiara eta tacaye­maquene eta Sagrada Escritura, eta máichava­que­nevahi ema víyarahaini David eta mapaisi­rapahi técuhapaipa, éneri­chuvare ena téhica­napahi.
LUK 6:4 Écharichuhi éti te masiapapa eta mapena ema Viya, tiyase­se­recapa eta manica­yarehi. Náijaracapa eta pan tacapi­ca­hu­quenehi nanaca­sarehi te namirahu ema Viya. Nanica­sarehi ena tiyuja­ra­ca­rahiana émasera ema David vahi tátupa­ra­cahini manicahini. Étasera eta máecuavahi, manicapa eta pan, énapa ena macacha­ne­que­nea­napahi.
LUK 6:5 Tiuri puiti, numeta­ca­heyare: Nuti Manere­ji­runuhi ema Viya, nútirichu néchahi eta sache nanara­si­rayare ena achaneana —máichapa.
LUK 6:6 Tiuri, te apanapa sávaru, tiyana­varepa ema Jesús tayehe eta náuruji­si­rareva. Tímitu­re­ca­varepa. Tásiha, matiarihihi ema émana achane, ticajumahi eta mavahu váure. Vaipa tayamu­ri­cahini, tépena­vahuhi.
LUK 6:7 Natiari­hi­hivare ena escribánoana, énapa ena fariséoana. Náimaha­ripahi ema Jesús te macana­ra­ca­ya­re­hipuca ema macaju­maquene eta jena sache tacapi­ca­hu­quenehi. Natanu­nui­ricahi eta tiviucha­yarehi éma.
LUK 6:8 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­reruana éna. Tacahe, máechajicapa ema achane ticaju­ma­vahuhi. Máichapa: —Yare, pitupi­hayare ani te namirahu ena achaneana —máichapa. Tásiha, titupihapa ema achane te namirahu.
LUK 6:9 Tásiha, máichavacapa ­ ema Jesús: —Nuvaraha epane­rechaya. Puiti juca sache sávaru­muhuhi, táuricahi víchaya eta táuriqueneana, ¿masi? Táuricahi vípuchayare ena nacaju­ma­que­neanahi, ¿masi? ¿Ímija­chapuca tiúriyare eta víchirayare eta tamauri­queneana, vicapa­re­capuca ena achaneana? ¿Tájahasica eta epane­rechahi? —máichavacapa.
LUK 6:10 Tacahe, ema Jesús máeseni­mu­rihapa ena achaneana. Tásiha, máichapa ema achane macaju­maquene: —Nímaha, picaja­ru­vauchava pímereca eta pivahu —máichapa. Eta máimere­sirahi eta mavahu ema achane, enevanepa tinara­vau­cha­vanepa.
LUK 6:11 Tacahe, tisema­na­rinehi ena fariséoana eta náimairahi. Tásiha, tiyase­re­ji­ri­ca­canapa: —¿Tájahapuca vícharacaini ema mácatataji eta táimica­viúchaini? —nacahepa.
LUK 6:12 Te jena sácheanahi, tiyanapa ema Jesús tayehe eta tápusi eta márijuecu. Tamutu eta jena yati tiyuja­racahi me Viya.
LUK 6:13 Te tijarahipa, máichuha­vacapa namutu ena máimitureana. Manere­jicapa ena dócequeneana mayehea­na­yarehi apóstole.
LUK 6:14 Ena nani ena manere­ji­ruanahi: ema Pedro (éma ticaija­revare Simón), émapa ema mapara­peichuhi ticaijare Andrés; émapa ema Jacobo émapa ema maparape Juan; émapa ema Felipe; émapa ema Bartolomé; émapa ema Mateo; émapa ema Tomás; émapa ema apana Jacobo; émapa ema apanavare Simón; émapa ema Judas; émapa ema Júlasi Iscariote (ema tíjara­recahi ema Jesús).
LUK 6:17 Tacahe, tichavapa ema Jesús, énapa ena máimitureana. Te tachachacu eta mari táinuna­pa­hinepa, étapa nacainu­nainehi ena camuri­queneana achaneana. Ena nani tiásihanahi eta te avasare Jerusalén, eta te provincia Judea, étapa eta provincia Siria. Eta tímite­canahi éna, navarahahi nasama ema Jesús eta máimitu­rapiana, navara­havare macana­ra­ca­va­cahini tayehe eta najumana.
LUK 6:18 Ena ticata­ji­vanahi návahá­ruanahi ena éreanana, macana­ra­ca­va­ca­pasera ema Jesús.
LUK 6:19 Namutu ena achaneana navarahahi náemamahaca ema Jesús taicha náechahi tinara­ca­na­yarehi eta najumana eta náemama­ha­si­rayare taicha títupa­ji­jia­cavahi éma.
LUK 6:20 Tacahe, máeseni­mu­rihapa ema Jesús ena máimitureana. Máichavacapa: —Éti ímatihi eta tacamu­nu­que­neanahi eta iáchanevana, tétavi­cavahi eta iúrica­ca­re­va­yarehi taicha máejerare eta ejaca­pi­rayare eta máechaji­riruva ema Viya, machane­ra­hé­ra­yarehi.
LUK 6:21 Eti ejamu­rachahi puiti eta ítare­sirahi eta matapi­ra­va­recare te mamirahu ema Viya, tétavi­cavahi eta iúrica­ca­re­va­yarehi taicha tíjara­ca­heyare éma eta evara­ha­quenehi. Eti íyaucha­vanahi puiti taicha eta epeca­turana, tétavi­cavahi eta iúrica­ca­re­va­yarehi. Títeca­painapa eta evapi­na­vairaya, écavainapa, taicha eperdo­na­cha­careya me Viya.
LUK 6:22 Eti nuchane­ranahi, járaja­painapa eta sache ticatia­na­ca­hea­nainapa ena achaneana, navara­hainapa tiáquiji­caheana. Tipana­ra­ra­cha­hea­nainapa. Nacatia­na­pi­cainapa eta íjareana. Eta juca náichira­he­yarehi, táichavenehi eta éhisi­ranuhi nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Váhisera ecuarami eta juca. Ene nacahehi eta nacata­ji­vairahi ena profetanaini. Te ticatia­na­ca­heanahi, ¡ecuri­sa­mu­re­cha­vachucha, evapi­na­vavare! ¡Tétavicava eta iúrica­ca­revaya taicha ejaca­painapa eta ícuchi­richuhi te anuma!
LUK 6:24 Tacahe, ema Jesús máechajicapa ena apamuriana achaneana, tímicu­ti­ji­ri­cavahi natiarihihi te mamirahu, tiyere­hia­na­hisera éna. Ánipa máicha: —Eti evapi­navapa eta ecaima­ha­que­nerahi, páurehe­sa­miyare éti. Tíchecu­hainapa eta evapi­nai­ra­vainihi.
LUK 6:25 Páurehesami eti esatu­he­he­re­canahi, taicha ichapenapa eta écuhairaya. Páurehesami eti ecasa­mureana eta piesta, écarai­ri­cavahi, taicha ichapeyare íyairaya, ecati­sa­mu­re­vainapa.
LUK 6:26 Páurehesami eti namuna­neanahi ena achaneana. Eta tacahehi eta nacuna­chi­ra­vacahi ena profetana tépiya­ca­vanahi tímija­chavana mavana­ranahi ema Viya, tivayua­ra­hia­na­hisera.
LUK 6:27 Puítiripa eti esama­nuanahi, numetacahe: Émuna­cayare ena ticatia­na­caheana. Ímereca eta iúriva nayehe ena ticati­cha­heanahi.
LUK 6:28 Eyaseaca ema Viya eta nayuja­rahuina nácani téchaji­canahi eyehe. Eyujaraucha ena tiúmeha­heanahi.
LUK 6:29 Te máehahepuca mácani achane te emira, vahi ecujicapa. Íjara­casera eta étachacaya eta emira. Te navere­ji­ca­hepuca eta esacu, ísapayare. Te navere­ji­ca­hevare eta ecámisa, éneri­chuvare ísapayare.
LUK 6:30 Énaripa nácani tiyasea­ca­heanahi eta ecaji­rayare, íjaracaya. Te naverejicahepuca eta ímaha­queneana, vahi ecucamesa eta náimichaviraina.
LUK 6:31 Numetacahe eta apana: Te evaraha eta náuriraya ena achaneana eta eyehe, titupa­racahe iúriyare éti eta nayehe.
LUK 6:32 Éti, tájina ecuna­cha­ca­re­vaimahi eta me Viya, te nacarichuhi émunaca nácani témuna­ca­heanahi éti. Apanasica témuna­rahiana ena máimati­ra­hanahi ema Viya.
LUK 6:33 Tacutiquene, tájinavare ecuna­cha­ca­re­vaimahi me Viya, te tacarichuhi icha eta táuriqueneana nayehe ena tiúrianahi eyehe. Apanasica títsiri­ji­ca­vanahi ena máimati­ra­hanahi ema Viya. Titupa­racahe ecachu­ri­ca­va­cayare eta iúriva.
LUK 6:34 Téhevare nacari­chupuca íjaraca nácani títsiri­ji­ca­vanahi te ticapu­caheana, tájinavare tacuna­cha­ca­revaina eta me Viya. Apanasica ena máimati­ra­hanahi ema Viya tíjaracana ena títsiri­ji­ca­vanahi te ticapu­recana.
LUK 6:35 Étisera émuna­cayare ena ticatia­na­caheana. Íchayareva eta táuriqueneana nayehe namutu. Íjara­cavare nácani ticapu­caheana. Vahi ecucuchapa eta náitsiri­ji­rá­piyare. Máimaharine ema Viya. Éma tíjara­ca­heyare eta táitsiva­yarehi eta iúrivanahi. Eta tacahehi eta ímereu­chirava eta machichaheira ema Tata Vicaiyaquene. Taicha éma, tétavi­cavahi eta máuriva nayehe namutu ena váinara­ji­queneana énaripa ena máechava­ra­hanahi eta máemuna­si­ra­vacahi éna.
LUK 6:36 Ejapa­nu­ra­hi­yareva, ecutiyare eta majapa­nui­ra­havihi ema Tata Vicaiyaquene.
LUK 6:37 Vahi ecunemahi eta náejeca­pi­ravana ena apamuriana achaneana, váhivare ecucae­ca­hivaca, machu étina táimicu­ñacahe me Viya. Te máejeca­pa­vapuca mácani achane, vahi ecuvaraha macaicu­ñavane, apaesa vahi macuicu­ñacahe éti ema Viya. Eperdonacha ena téjeca­pavana eyehe apaesa maperdo­nachahe ema Viya.
LUK 6:38 Ecaji­rahiya nayehe ena achaneana. Ema Viya títsiri­ji­ca­vayare eyehe. Tímepa­ná­vainapa eta máijara­ru­heyare éma. Te iúrihi éti nayehe ena achaneana, ema Viya, tétavi­ca­va­yarehi eta máurivaya eta eyehe éti.
LUK 6:39 Tacahe ema Jesús, ánipa tacahe eta máimiturapi, máimicu­ti­chirahi: —Váiparinehi tichuru­ca­ca­naimahi ena apinana púchuquiana, taicha tiáquipai­ca­va­na­yarehi te pusu.
LUK 6:40 Émaripa mácani amaperu te escuela­hipuca, váiparinehi macachu­ri­caimahi mácani mayehe maestro. Tapaenumava te máitucapa, macuti­sarepa ema mayehe maestro.
LUK 6:41 Vahi táurica eta ecunerahi eta ánichi­cha­queneana náejeca­pi­ravana ena apamuriana achaneana. Titupa­racahe ecuneuchava eta táichapeva eta éjeca­pirava étijiva.
LUK 6:42 Vahi titupa­ra­ca­hemahi étupirica eta jácani ánichi­cha­quenehi máejeca­pi­ravahi ema eparaepiya. Tájina eviyahini eta econse­ja­ra­pi­nahini. Ichapesera eta tatupa­ra­si­rahehi étupirica eta éjeca­pi­ra­vanahi éti. Tapaenumava eta étupi­ri­sirapa eta íchava­que­né­vanahi, táuricapaini econsejacha ema eparaepiya tayehe eta máichava­que­névahi.
LUK 6:43 Tacutiquene tímati­ca­re­hivare eta táhiana eta yucuquiana. Jararihi eta tinica­careana. Jarari­hivare eta vahi tánicacare.
LUK 6:44 Éneri­chuvare eta yucuqui tímati­carehi eta táurinisiva eta táhi. Étaripa eta sitavere, váiparinehi tiúchucaimahi eta táhihini narasa­hi­na­hi­pucaini. Tásiha, eta ijicaqui váipari­ne­hivare tacahimahi eta tahi cachiche­ru­hi­nahini.
LUK 6:45 Ene nacahe nácani tiúriana achaneana tatupi­ruvahi eta náechaji­ri­sirava taicha tiúrihi eta nasamure. Nácanisera achaneana váinara­ji­pa­ne­reruana, vahi tiúrimahi eta náechaji­ri­sirava. Tíñema­hi­pi­vacahi taicha eta tavayuchahi eta tavaina­rajiva eta nasamure.
LUK 6:46 ¿Tájaha tacayema eta échajicanu éti, “Tata náquenu” ecahepa; tásiha vahi esuapahini eta nuvanai­ripiana?
LUK 6:47 Nácani tisuapa­nuanahi náitaucha­hivare eta nuvanai­ri­pianahi, téchema­ra­hianahi táicha. Nuvaraha nímicu­ti­chinahe éna.
LUK 6:48 Nacuti­yarehi mácani títuca ticatu­piareca peti, manaca­yarehi eta túmeana yucuqui emuruquiana. Tiúpena­vacahi máicha eta masucu­queruana. Jéhesare te járajapapa eta muraca técaticava, tiámaquiha eta tiquiva, tisiamapa eta une, váipasera tacaeya­ya­cahini eta peti, taicha máetupi­ricahi eta máepiya­sirahi.
LUK 6:49 Narari­hivare ena tépiya­cavana tisuapanuana, váhisera náitauchahini eta nuvanai­ripiana. Éna nacutihi ema máitucaraha tépiyareca peti. Vahi manacaimahi eta túmeana yucuqui, váhivare táusiapi­rahini máicha. Te járajapapa eta muraca técaticava, tisiama­varepa eta une, tacaji­mu­ya­paicapa eta apaquehe. Tíjahú­chavapa tiáquipaicava eta peti, témitie­quenepa tamutu —máichavacapa ema Jesús.
LUK 7:1 Tiuri, te títapi­ricapa ema Jesús eta máimitu­si­ra­vacahi ena achaneana, tichavapa eta te avasare Capernaúm.
LUK 7:2 Matiarihihi ema achane apavasana. Comandante éma nayehe ena suntaruana romanoana. Capitán eta mávacure. Ticajumahi ema mamusura. Tiánehi­ripahi tépena. Ichape­rinehi eta máeñami­ravahi taicha máemuna­ru­quenehi ema mamusurahi.
LUK 7:3 Tacahe, te masamai­ri­ricapa ema capitán eta matiari­hirahi ema Jesús, máevata­ca­vacapa ena náiyamu­rianahi ena israelítana náichuha­pa­na­yarehi ema Jesús, macana­ra­si­na­pa­nahini ema mamusura.
LUK 7:4 Tacahe, te náiteca­pauchapa ema Jesús ena vanairu­canahi, nayaseacapa, ánipa naicha: —Mararihi ema capitán te viávasahi. Ichapemuri eta máimica­ta­si­ra­havihi. Máemepi­ya­re­ca­hivare eta ichape peti eta viúruji­si­rareva eta viyuja­ra­si­rarehi. Tásiha puiti, tivane­ca­havihi víchuha­panávi picata­ji­cahini picana­ra­si­na­pa­nahini ema mamusura. Tatupa­racahi pímica­tacaini ema maena —náichapa.
LUK 7:6 Tacahe, ema Jesús tísapavapa tiyana, máehica­vacapa éna. Étasera te tiánehianapa eta mapena, mavane­ca­vacapa ema capitán ena máimati­ca­sareana, nametapana ema Jesús. Ánipa naicha: —Tata Jesús, eta juca máechaji­ri­ruvahi ema capitán: “Tata, vahi picucae­ña­macava eta pítesiraina eta nuyehe, taicha vahi táuricahini pisiapau­cha­nu­sa­mihini te nupena.
LUK 7:7 Eta tacahe, vahi nupatsi­ca­vahini nútija­ca­rú­vai­nahini níchuha­panávi. Németeaca tarata­harichu picava­nairipi eta picana­ra­siraya ema numusura. Taicha núti nusuapahi te tivane­canuana ena anuque­he­pa­nanahi eta nuyehe. Nútiripa nusuapa­ca­re­hivare nayehe ena nusunta­ru­ranahi. Te nuvane­cavaca, téhevare níchuha­va­capuca, tisuapa­nuanahi. Te nuvane­capuca ema nuvaneru, enurujipa tisuapa­nuvane” macahepa.
LUK 7:9 Te masamapa ema Jesús eta juca, ichape­rinehi márami eta yátupirahi macasi­ña­vairahi eta mayehe. Máichavacapa ena téhica­napahi: —Numetacahe: Nájina nímaha émanaina vijaneana israelíta mácutini ema maca achane apavasana eta macasi­ña­vairahi eta nuyehe —máichavacapa.
LUK 7:10 Tacahe, nacarinepa tichavanahi ena vanairucana. Te títeca­panapa, náimaha­rinehi ema macaju­ma­que­nehini, tinara­caripa.
LUK 7:11 Te táequenepa eta juca, tiyana­varepa ema Jesús tayehe eta avasare ticaijare Naín. Náehica­pa­hivare ena máimitureana, énapa ena camuri­queneana achaneana.
LUK 7:12 Te títeca­pa­na­yarepa te avasare nácapa­ji­ca­vacapa ena achaneana tiámanapahi ema máepenaquene, náecara­yarehi. Camuria­na­pa­hivare ena achaneana téhica­napahi. Éma máepena­quenehi, macarichuhi suchichahi esu esena suépenai­ma­quenehi.
LUK 7:13 Eta máimairahi ema Viáquenu, majapa­nu­rinehi esu esena. Tásiha, máichapa: —Vahi picuiyaha —macahepa.
LUK 7:14 Tásiha, mapauchapa ena tiámanapahi ema máepenaquene. Titupi­hanapa éna. Máemama­hicapa eta macajone. Tásiha, macahepa: —Nuchicha, núti nuvanecavi, péchepuca —macahepa.
LUK 7:15 Eneva­ne­rinehi téchepucapa ema amaperu máepena­que­nénihi. Téchajicapa ema amaperu. Tásiha, ema Jesús máijaracapa esu maena.
LUK 7:16 Tacahe, ichape­rinehi tiárami­carehi eta juca nayehe ena camuri­queneana achaneana. Ánipa nacahe: —Tétávicava eta macuna­cha­careva ema Viya. Jéhevare ema maca achane yátupiquene profeta, mavaneruhi ema Viya. Tétávi­cavapa táurisa­mu­re­careva eta máuchusirahi te vimuri —nacahepa. Ena apamuriana ánivare nacahe: —Ema Viya tiúcupau­cha­havihi tímica­ta­pa­na­hávihi viti machane­ranahi —nacahepa.
LUK 7:17 Eta juca máichaquenehi ema Jesús, téchaca­re­vanepa tamutu avasareana te návasanahi ena israelítana. Títeca­varepa te táyere­hi­queneana avasareana.
LUK 7:18 Éneri­chuvare ema Juan, te mávihahi te cárcel, masamai­ri­ricapa eta juca taicha nametacapa ena máimitureana.
LUK 7:19 Tacahe, máevatacapa ena apinana, nayase­re­pa­na­yarehi ema Jesús te yátupi­hipuca émaripahi ema Cristo ema macucha­pa­quenehi.
LUK 7:20 Tacahe, ena vanairu­canahi me Juan náiteca­pauchapa ema Jesús. Nayase­recapa, ánipa náichahi: —Ema viáquenu Juan tivane­ca­havihi viyase­re­pa­na­viyare te yátupi­hipuca pítiri­pa­hipuca Cristo ema vicucha­pa­quenehi. ¿Téhese­rapuca vímiya­na­va­ya­repuca vicuchapa? —náichapa.
LUK 7:21 Eta náiteca­pau­chirahi ema Jesús, éma ticana­ra­re­re­cai­chahahi ena nacaju­ma­queneana, énapa ena nacaja­ra­queneana. Máquiji­cavare ena éreanana tiávahá­canahi nácani achaneana. Macaimai­ri­ri­cavare ena mavera­queneana púchuquiana.
LUK 7:22 Tacahe, ema Jesús majica­pa­vacapa ena vanairu­canahi me Juan. Máichavacapa: —Nuvaraha ímara­racaya eta níchaqueneana puiti. Nucaimai­ri­ri­ca­vacaipa ena púchuquiana. Nímipai­siraipa ena masariana. Nucana­ra­ca­vacaipa ena leprósoana, énapa ena túhuquiñana. Nucaeche­pu­si­ra­va­cai­pavare ena náepena­que­neanaini. Éneri­chuvare níchuhahi ena páureana náeneuchava apaesa náuchucuha. Tásiha, eyana emetaca ema Juan tamutu eta níchaque­neanahi.
LUK 7:23 Vaipa macueñamava ema Juan eta nuyehe. Tétavi­cavapa eta máurica­ca­revahi éma, te ticasi­ñavahi eta nuyehe —máichavacapa ema Jesús.
LUK 7:24 Tacahe, tichavanapa ena vanairu­canahi me Juan. Tásiha, tépana­va­varepa téchajica ema Jesús, máechaji­sihapa ema Juan. Ánipa macahe eta mameta­si­ra­vacahi ena achaneana: —Nuvaraha epane­reu­chayare ema Juan. Te jácani vuíchaha nacara­ta­cahini éma, te eyanapa te mávapahi apaquehe te mávihahi, ¿tájaha eta epane­reruana tayehe eta macame­ta­rai­ruirahi? Éti ímija­cha­vai­papuca mamapa­chi­chi­ji­ri­ru­vaichucha eta máechaji­sirahi tacutihi te vímararaca eta taflurena eta acutena te tacaya­mu­ri­ri­jicahi eta técaticava.
LUK 7:25 Ímija­chai­pa­va­repuca tavayuaruhi ema tiúrina­ná­ca­va­yarehi eta macamui­ri­hairahi. Écharichuhi éti mácani tiúrina­na­cavahi, píncanillahi eta máitaresira, váiparinehi tiúchucaimahi te sache, váhivare tiyanaimahi te mávapahiana apaquehe. Manasi­que­ne­yarehi te jácani tiúrina peti.
LUK 7:26 Nuyase­recahe: ¿Nájahapuca ímijachahi éma? ¿Ímati­hipuca eta profetairahi éma? Núti numetacahe: Matupi­ruvahi eta macame­ta­rai­ruirahi ema Juan. Mavaneruhi ema Viya eta yátupi­quenehi profetahi éma. Nájina mácutihini ena apamuriana profetana.
LUK 7:27 Ema maca Juan émara máechaji­si­ha­quenehi ema Viya eta te Sagrada Escritura, ánipa macahehi: “Nuvane­cayare ema tínapu­mi­rau­cha­vi­ya­repahi ema ticame­ta­rai­ru­ya­repahi, apaesa natseca­vapaipa ena achaneana eta najaca­pi­ra­viyare” tacahepa eta Sagrada Escritura.
LUK 7:28 Núti nutupiruva numetacahe: Ema maca Juan, nájina mácuti nayehe ena achaneana. Tétavicava eta macuna­cha­ca­revahi. Iápaju­pa­na­va­hisera eta ecuna­cha­ca­revahi eti nuchane­ranahi, apaesa­chi­charipa eta ecaicu­tia­rairahi eta mapane­re­ruanahi ema Tata.
LUK 7:29 Ena achaneana, énaripa ena tisipe­ca­tu­ra­ra­hia­naini, náimatiacahi ema Juan eta mavane­ca­sivahi me Viya. Nasuapa­hivare eta mameta­rairuana ema Juan. Eta tacahe, ticaica­cha­sianapa mayehe.
LUK 7:30 Énasera ena fariséoana énapa ena máestroana, éna máisapa­va­ra­hanahi nacaica­cha­sihini mayehe ema Juan. Témepu­ru­re­ca­va­naripa eta náuriva­ya­rehini maicha ema Viya.
LUK 7:31 Etiarihihi eti achaneana puiti juca sácheana, eta emasua­pa­ji­raivahi, nímicu­ti­chi­nahesa ena amaperuana tiútseruanahi. Apapi­pi­jichucha eta nacaye­ma­que­nea­napahi. Ema apana macahe­papuca: “Vépiyacapa eta piéstachicha”. Énasera ena apamuriana vahi náisapa­vahini. Tásiha, ema apana macahepuca: “Vépiyacapa eta ecari”. Váhiva­resera náisapa­vahini.
LUK 7:33 Ema Juan Tícacha­si­ri­carahi, te tímere­cavapa, muraca eta máimitu­ra­pianahi. Eta manica­sareana, vahi tácutihini eta nanica­sareana ena achaneana. Narari­hisera te emuri ena tépiyae­que­ne­hanahi éma. Náimijachahi mávaháruhi ema éreana.
LUK 7:34 Núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, eta níteca­pau­chi­rahepa, nucacha­ne­heripa eti achaneana eta enisirahi. Etiari­hi­hi­va­resera eti épiyae­que­ne­hanuhi: “Ímaha ema maca, cánisiu­qui­tataji, cávahárasi. Macacha­ne­va­capaipa ena cóbrare­ca­ra­hia­na­tataji énapa ena apamuriana nasipe­ca­tu­ra­ra­hi­que­neanahi”.
LUK 7:35 Éti épiya­cavapa épururahi, ticuti­rinehi yátupi­nahini échema­ra­hihini. Tétavi­ca­va­hisera eta éjeca­pi­ravahi taicha eta emasua­pa­ji­raivahi. Te yátupi­hi­pucaini échema­ra­hihini, ímati­nuhini eta nucava­na­hirahi eta me Tata­.
LUK 7:36 Matiarihihi ema achane ticaijarehi Simón, fariséohi éma. Macumpi­rachapa ema Jesús, manipana te mapena. Masuapa­hisera ema Jesús. Tiyanapa. Te tiúripa eta tinicacare, téjacapa te mesa.
LUK 7:37 Susamai­ri­ricapa esu ésuna esena tisipe­ca­tu­ra­ra­hinihi eta matiari­hirahi ema Jesús te mapena ema fariseo. Tásiha, tiyanapa supauchahi ema Jesús. Suámapaipa eta bótechicha. Tínicapahi eta táijiyequene perfume tasiva­cha­quenehi.
LUK 7:38 Tépuyucapa te máivapeana ema Jesús. Tíyaha­cavapa, táetsipa­pa­pe­vachapa eta sutsera. Suájahapa te suchutimaca. Tásiha, suépusa­pe­va­chavare eta suámaque­nepahi perfume, sutsiuca­pe­va­chavare.
LUK 7:39 Tacahe, eta máimairahi ema fariseo eta juca, mapane­re­que­nehapa. Téchajicapa te masamure: “Te yátupi­nahini profetai­nahini ema maca, máimatia­ca­ri­pahini esu suca esena eta susipe­ca­tu­ra­rai­va­ta­tajihi. Vahi táuricahini suémama­cahini” macahe­sa­murepa.
LUK 7:40 Émasera ema Jesús masamahi eta mapane­reruhi ema fariseo. Máichapa: —Simón, jucarihi nuvaraha numeta­caviya. Ema fariseo majicapapa: —Nímahaseji, pimetacanu, maestro —máichapa.
LUK 7:41 Tacahe, ema Jesús máimicu­tia­ra­chinapa, máichapa: —Natiarihi ena apinana ajairana ticante­veanahi mayehe ema rico. Ema émana ticantevehi quiniento; ema apana ticantevehi cincuenta.
LUK 7:42 Tacahe, vahi nárata­hahini navacha­chahini eta nanteveana. Tásiha, maperdo­na­cha­vacapa ema rico ena apinana. Tiuri puiti, nuyase­re­ca­viyare. Ena nani apinana, ¿nájahapuca ema témuna­ca­panahi ema rico? —máichapa.
LUK 7:43 Majicapapa ema Simón: —Ticutimahi ema tisinte­ve­panahi. Tacahe, máichapa ema Jesús: —Pímahai­pajira.
LUK 7:44 Tacahe, ema Jesús máimara­ra­ca­ripahi esu esena. Tásiha, máichapa: —Pipanereaca esu suca esena. Puítihi, te nusiapapa te pipena, vahi pímisi­pa­cahini eta nívape. Ésusera esu suca esena tisipa­pe­va­chanuhi te sutsera, tiájape­va­chanupa te suchutimaca.
LUK 7:45 Píti vahi pitsiuca­nuhini eta pijaca­pi­ranuhi. Ésusera, ichape­murihi eta sutsiuca­pe­va­chi­ranuhi.
LUK 7:46 Váhivare piámasi­cha­nuhini eta aceite eta pijaca­pi­ranuhi. Ésusera esu suca esena tisipa­pe­va­chanuhi eta te táijiyequene perfume.
LUK 7:47 Yátupi tisipe­ca­tu­rainihi esu suca. Numeta­ca­vi­ya­resera, nuperdo­na­cha­ripahi ésu tamutu eta supeca­tu­ranaini. Eta tacahe, ichape eta suímere­sirahi eta yátupirahi eta suémuna­si­ranuhi. Nácanisera apaesa­richuhi eta napeca­tu­ranaini, apaesa­ri­chu­hivare eta náemunaraiva, taicha apaesa­ri­chu­hivare eta najaca­pirahi eta nayehe perdón.
LUK 7:48 Tacahe, ema Jesús máichapa esu esena: —Vahi picueñamava, nuperdo­na­charipa tamutu eta pipeca­tu­ra­nainihi.
LUK 7:49 Tacahe, ena natiari­hi­que­neanahi chimara­canahi náejaruanahi te mesa nacahepa te nasamureana: “¿Nájahapuca ema maca ticaemu­ñavahi marataha maperdonacha eta pecatuana?” —nacahepa.
LUK 7:50 Émasera ema Jesús máichapa esu esena: —Táuricapa piyana. Yátupi eta piúchucu­hairaya táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi.
LUK 8:1 Te táequenepa eta juca, tiyana­varepa ema Jesús, tipaicahi tayehe eta tasimu­tu­queneana avasa­re­chichana. Ticame­ta­rai­rupahi eta máechaji­riruva ema Viya eta náuchucui­rayare ena ticasi­ña­vanahi mayehe, machane­ra­na­yarehi. Náehica­pa­hivare ena dócequeneana apóstoleana.
LUK 8:2 Éneri­chuvare náehicapahi ena esenana máepachia­ruanahi nayehe ena éreanana tiávahá­ca­nainihi. Sutiari­hipahi esu María Magdalena, máepachiaruhi nayehe ena siétequeneana éreanana tiávahá­ca­nainihi ésu. Natiari­hi­hivare ena apamuriana esenana macana­ra­ruanahi tayehe eta apana­pa­ne­ne­ji­que­neanahi najuma­nainihi.
LUK 8:3 Sutiari­hipahi esu Susana, ésupa esu Juana, mayena ema Chuza. (Ema Chuza, mayehehi empleado ema Herodes, téchahi tamutu eta máimaha­queneana ema Herodes.) Mavera­na­hivare ena apamuriana esenana, tiámaucha­va­napahi eta nirure, náitáti­rapahi ema Jesús, énapa ena apóstoleana.
LUK 8:4 Te jena sácheanahi, camuriana ena achaneana tiyana­napaipa napaucha ema Jesús. ­ Tiásiha­napahi te avasareana. Te máimahapa éma ena camuri­queneana, máechaji­ca­vacapa; máimicu­tia­ra­chinapa eta máimitu­si­ra­vacahi. Ánipa máicha:
LUK 8:5 —Matiarihi ema émana achane. Tévapanahi te máesane. Tásihasera, eta mapaisi­rapahi témiri­ca­pai­papuca eta evaraqui te achene. Eta nanucui­ra­pa­racahi ena achaneana, nácata­ya­capaipa eta evaraqui táemiri­rua­napahi. Táimahapa eta cáyure, tanicapa.
LUK 8:6 Tásiha, eta apana evaraqui témiricapa te máripahi apaquehe. Tímaru­cainipa, tásihasera tájijicapa eta sache taicha muraca­pahihi eta apaquehe.
LUK 8:7 Eta apana evaraqui témiricapa te taparereji eta itapequiji. Tiúrinainihi eta táimarusira, étasera eta itape tacachu­ricapa eta tajuru­sirahi, táemuriachapa.
LUK 8:8 Eta apana evaraqui témiricapa te tiúrina máteji. Tijuru­ca­rahihi eta táimarusira. Tiúrina­hivare eta tahi. Táijaracahi ichapemuri eta tahi —macahepa. Te títapi­ricapa ema Jesús eta máechaji­ri­si­ra­vacahi, máichavacapa: —Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­navaya —macahepa.
LUK 8:9 Tacahe, ena máimitureana nayase­recapa ema Jesús tájahapuca tacayemahi eta máimicu­ti­cha­quenehi mayehe ema tévacarahi.
LUK 8:10 Émasera máichavacapa: —Ema Tata titupa­racanu nítame­ta­ca­heyare éti eta juca mapane­reruana táequene­reruana. Mavarahahi ímatie­que­nehaya éti. Énasera ena apamuriana achaneana nímicu­tia­ra­chi­na­vacahi, apaesa vahi máejera­rémahi eta nacaicu­tia­rairaya eta nasama­quenehi. Tavaraha napane­re­chi­navaya. Te vahi yátupina eta navaraira nasuapa, váhivare nacaicu­tia­raimahi eta nímitu­rapiana.
LUK 8:11 Étara eta juca tacaye­ma­quenehi: Eta evaraqui tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta máechaji­riruva ema Viya eta nímitu­ra­pianahi.
LUK 8:12 Natiarihi ena achaneana nasama­ri­pa­hinéni eta nímitu­ra­pianahi, émasera ema Váinaraji vahi máisapahini tánasihini te nasamureana. Enevanehi macami­ti­si­cavaca eta nasama­quenehi, mamava­rairahi nacasi­ña­nuhini apaesa nucuchu­cu­ha­va­ca­ya­rehini. Éna, nacutihi eta máteji muracapahi te achene.
LUK 8:13 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana, nacutihi eta máteji máripahi. Te nasama­raraca eta nímitu­rapiana, nasuapa, tiúrisa­mu­rea­na­rinehi. Váhisera narata­hahini nacara­va­huhini yátupi­nahíni. Vahi nácutihíni eta evaraqui tiúparehi. Ánipirichu eta náehisirahi. Tínaji­ca­va­návane taicha eta náimairavahi eta nacata­ji­vairahi.
LUK 8:14 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana nacuti eta máteji te távihahi eta itapequiji. Éneri­chuvare nasama­ra­ra­ca­hinéni eta nímitu­rapiana. Napane­ré­que­ne­ha­hinéni, tahapa­pi­ri­ca­va­ca­hisera eta jácani táichara­ca­vayare eta náitaresira. Váhivare náinaji­cahíni eta tacaeña­ma­ra­si­ravaca eta tájipa­racana, étapa eta navarairahi tirrico­chavana. Váhivare náinaji­cahini eta náichirahi eta tamauri­queneana. Tamutu eta juca táemeta­vicahi eta navarairahi téhicanuana. Tamapu­rujihi eta najaca­pirahi eta nímitu­rapiana. Tájina vahi nacaema­ta­nea­cahini ema Viya.
LUK 8:15 Natiari­hisera ena apamuriana achaneana nacutihi eta tiúrina máteji. Éna, nasama­ra­racahi eta nímitu­rapiana, náunacahi yátupi te nasamureana. Tájinavare náichira­vai­nahíni eta náehisi­ranuhi. Ichape eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya. Vahi nayacu­jimahi.
LUK 8:16 Ánivare macahe: —Súnsuanahi nácani tiyusta­canahi eta lámpara namica­hu­yarehi, tásihasera, najiha­pai­ca­pa­pucaini, nanaca­va­re­pucaini te tápecu eta náetsatsame náimasirare. Vahi tamicau­chaimahi. Tacamunuhi nanaca­yarehi te anuquehe. Jéhesare ticaeche­ra­sa­re­yarepa tamutu apaesa nácani tisiapa­napahi, tímairi­ri­ca­na­ya­repahi.
LUK 8:17 Tayana­pa­nepuca ticayu­mu­ru­quianahi, tamutu­ya­re­hisera ticaechera jácani tayumu­ru­re­vanahi. Tájina tépacu­chaimahi jácani najajai­rai­ru­vanahi. Tamutu­yarehi téchacareya.
LUK 8:18 Eta tacahe, ecaquiñaicha yátupina eta juca. Taicha mácani máituru­rue­que­nehahi yátupi, tiápaju­ca­va­yarehi eta máitupa­ji­jia­si­ra­va­yarehi. Mácanisera apaesa­richuhi eta máitucaquene, te váipa mapane­re­que­ne­hahini, máemiti­si­ca­yarehi eta máituca­que­nénihi.
LUK 8:19 Tacahe, esu maena ema Jesús énapa ena mapara­pe­naveana títeca­panapa te peti te máimitu­re­sihahi ema Jesús. Váhisera náituji­ca­vahini nasiapahini taicha tiyutu­tu­ca­vanahi ena achaneana.
LUK 8:20 Nameta­ca­pasera ena apamuriana achaneana ema Jesús: —Esu pémuna­ru­quenehi pena énapa ena pipara­pe­naveana nararihi ani te aneca, navarahahi téchaji­caviana —náichapa.
LUK 8:21 Émasera majica­pa­vacapa: —Yátupi némuna­ca­vacahi esu meme énapa ena nupara­pe­naveana. Narari­hisera ani te juca nuchacaya ena némuna­rua­na­hivare, nupara­pe­na­veanahi. Taicha tisuapa­ji­ra­hianahi éna tayehe eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, ticaema­ta­nea­ca­na­hivare éma —máichavacapa.
LUK 8:22 Étana sache, ema Jesús tiávacuhapa eta te pacure. Tásiha, máichavacapa ena mayeheana apóstoleana: —Viyana, viánueca te apachara —máichavacapa. Tacahe, tiyananapa tiánueca­na­yarehi.
LUK 8:23 Eta napaisi­rapahi, ema Jesús tívecapa tímaca­paipahi. Tacahe, járaja­painapa eta muraca técaticava. Tépacucapa muraca eta cáquiure. Tasiapau­chapaipa eta une te pacure. Tipicanapa ena máimitureana, taicha tímatia­ca­vanapa eta náechari­si­ra­va­yarehi.
LUK 8:24 Tacahe nacaja­micapa ema Jesús, náichapa: —¡Maestro! ¡Maestro! ¡Péjamica! ¡Pímaha véchari­ca­vainapa taicha eta tépacuca! Enevanepa téchepucapa ema Jesús. Macama­ti­nacapa eta técaticava étapa eta táepacu­sirahi eta une. Tésami­rie­cavapa tamutu.
LUK 8:25 Tacahe, máichavacapa ena máimitureana: —¿Tájaha tacayema vahi ácasi­ña­vahini eta nutiari­hi­rapahi eta eyehe? —máichavacapa. Énasera tiárame­canapa. Téseni­ji­ri­ca­canapa, tásiha nacahepa: —¡Tétavi­cavapa eta máitupa­ji­jia­sirava! ¡Jéhesare, yátupiquene eta émairahi machichahi ema Viya! Taicha eta mavanairipi, tamutu tasuapahi eta técaticava étapa eta une —nacahepa.
LUK 8:26 Tacahe, títeca­panapa te apachara tayehehi apaquehe eta provincia Gadara. Te apachara tacana­raipahi eta provincia Galilea.
LUK 8:27 Te tiúcupaicapa ema Jesús, énapa ena máimitu­reanahi, máuchujiu­cha­vacapa ema émana achane. Ema maca achane mávasaichuhi tayehe eta juca avasare Gadara. Tájina­pasera máimati­yahini mayanahini te peti taicha namauri­shi­chaipahi ena camuri­queneana éreanana tiávahá­canahi. Ánaquia­paripa eta návahá­sirahi. Nameta­panéni ena achaneana nacarataca. Náitiaca te ichapepi carena étapa te enure, te náimaha­varepa tacana­nesica naicha ena tiávahá­canahi. Émasera, tétavi­ca­vaipahi eta matumevahi. Mavechu­qui­mu­rivare eta carena máitihanahi. Tijunavare, tiyana­varehi te mávapahiana naicha ena éreanana. Macape­na­jue­cha­vacahi eta ecariana. Mamuriarehi eta máitare­sirahi. Tacahe, te máimahapa eta matiari­hirahi ema Jesús, mapauchapa. Tépuyucapa te mamirahu. Ema Jesús mavane­ca­vacapa ena éreanana náinajiaca ema achane. Ema achane tipiara­recapa. Ánipa macahe: —¿Tájaha picha píteca pipauchanu, piti Jesús, Machicha­que­nevihi ema Viya? ¡Pájapanunu vuíchaha picuva­necanu ánaqui te nucaicu­ñai­yayare! —máichapa.
LUK 8:30 Tacahe, ema Jesús mayase­recapa: —¿Tájaha píjare píti? Ema achane majicapapa: —Núti nucaijare “Nacape­naharu ena ichape­mu­ri­queneana éreanana”. Éma, tacahehi eta majica­pirahi ema Jesús taicha camurianahi ena tiávahá­canahi.
LUK 8:31 Tacahe, ena éreanana nayaseacapa ema Jesús vahi macuaqui­ji­cavaca te táupenaquene pusu náicuchihi návihayare éna.
LUK 8:32 Tatiari­hivare eta camuri­queneana cúchiana. Tinihi­canahi te táemiri­paisine eta masihi. Ena éreanana nayaseacapa ema Jesús máisapahini nasiapa­ha­cavaca eta cúchiana.
LUK 8:33 Tacahe, ema Jesús macuchu­chu­ji­ca­vacapa te máquehe ema achane, máisapa­hivare nasiapa­ha­cavaca eta cúchiana. Te tasamapa eta cúchiana eta nasiapa­ha­si­ra­vacahi ena éreanana, tijuna­pa­ra­canapa témiri­ri­ji­canapa te tachausi eta cáquiure. Tériri­ji­canapa tamutu.
LUK 8:34 Natiari­hivare ena tijanea­ca­nainihi eta cúchiana. Te náimahapa, tiárame­ca­na­rinehi. Tiyananapa tijuna­pa­napaipa timeta­ji­ri­ca­napaipa nácani nácapa­ji­ru­va­napahi, étapa te avasare namutuvare nametaca.
LUK 8:35 Tiárami­ca­réinehi nayehe ena achaneana. Tiyananapa náimahapana tájahapuca eta táichava­que­nevahi eta cúchiana. Te títeca­panapa, náimahapa ema achane návahá­ruinihi ena éreanana. Téjaca­ripahi te máivape­chacaya ema Jesús. Tájina­ripahi máichira­vai­nahini. Ticamui­ri­hai­pa­hivare. Tásihasera, tipica­na­rinehi ena achaneana.
LUK 8:36 Tavetijipa te náitame­tacapa ena tímahanahi eta macuchu­chu­ji­sirahi ena éreanana te máquehe ema achane.
LUK 8:37 Tacahe, te nasamai­ri­ricapa, namutu ena achaneana ticava­sanahi te Gadara, vaipa napatsi­ca­vahini máiteca­pau­cha­va­cahini ema Jesús taicha náeñamaipahi tácahé­ma­hi­varéni eta apamuriana náitáti­queneana. Nayaseacapa ema Jesús machavahini te másinehi. Tacahe, tiávacu­ha­varepa éma, tichava­varepa.
LUK 8:38 Tacahe, ema achane mayasea­cainipa ema Jesús máisapahini máehica. Émasera máevata­caichucha machava te mapena. Ánipa maicha:
LUK 8:39 —Piyanachucha pichava te pipena. Pimeta­ji­ricaya eta majapa­nui­ravihi ema Viya eta macana­ra­si­ravihi —máichapa. Tacahe, tiyanapa tichavahi ema achane. Mameta­ca­va­capaipa namutu eta macana­ra­sirahi ema Jesús.
LUK 8:40 Te títeca­pa­varepa ema Jesús te apachara, enevanepa nácapahi ena ichape­mu­ri­queneana achaneana taicha nacucha­pa­rai­ri­cai­pahicha. Tiúrisa­mu­rea­na­rinehi eta náimairahi éma.
LUK 8:41 Títeca­pa­varepa ema émana achane ticaijare Jairo. Ema maca achane, tuparai­rucahi tayehe eta náuruji­si­rareva tayehe eta jena avasare. Tacahe, ema maca achane tépuyucapa te mamirahu ema Jesús. Mayaseacapa macata­ji­cahini mayanahini te mapena, macana­ra­si­na­pa­nahini esu machicha.
LUK 8:42 Taicha ésuna­ra­cavahi esu machichahi. Doce áñoripahi eta suhañorahi. Téñama­ji­ri­ca­vaipahi ésu, taicha eta sujuma. Tacahe, tiyanapa ema Jesús, máehicapa te mapena. Náehica­varepa ena camuri­queneana achaneana. Váipanecha nárata­va­pahini eta napaisi­rapahi.
LUK 8:43 Sutiari­hi­pavare esu apana esena, sucaju­ma­que­ne­hivare. Doce áñoripahi tayerevahi eta suhitia­revahi. Ichape­muripa eta sutanu­sirahi ena médicoana, váhisera sucana­ra­cahini ésu.
LUK 8:44 Tépiya­ya­cavapa témeñahava te maquecu ema Jesús. Suémama­jiacapa te tacheyarapi eta mamuiriha. Eneva­ne­rinehi tinaraca ésu. Tíchecapa eta suítine.
LUK 8:45 Émasera ema Jesús masama­richucha eta suémama­jia­sirahi. Macahepa: —¿Nájaha témama­jia­ca­nuanahi? —macahepa. Nájina tísapavaina. Émasera ema Pedro énapa ena machamuriana náichapa: —Maestro, pímaha­richuhi eta nasimu­tuvahi ena achaneana. Tiyutu­tu­ca­vanahi te pichacaya. Váiparinehi tímati­ca­rémahi nájahapuca nácani témama­jia­ca­vianahi —náichapa.
LUK 8:46 Émasera ema Jesús macahe­varepa: —Nacañárihi témama­jia­ca­nuanahi taicha nusamavahi núti eta nucana­ra­sirahi eta jumare táichavenehi eta nítupa­ji­jia­si­ravahi —macahepa.
LUK 8:47 Ésusera esu esena, tímatia­cavapa eta máimatirahi ema Jesús eta suémama­jia­sirahi, tiyanapa supauchahi. Tépuyucapa te máivape­chacaya. Tiyaya­ca­reripa eta supisirahi. Sutupi­ru­va­pasera timetau­re­cavahi eta ésuirahi témama­jiacahi. Ánipa sucahehi: —Tata, nútira némama­jia­cavihi, nuvarairahi nunaraca tayehe eta nujumahi. Nusama­vai­pasera eta nunara­sirahi —suíchapa.
LUK 8:48 Tacahe, ema Jesús, máichapa esu esena: —Tiuri, nuchicha, pinaracapa puiti táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi. Vaipa picueñamava eta pichaviraya te pipena —máichapa.
LUK 8:49 Téchaji­ri­ca­vai­chahahi ema Jesús eta suyehe esu esena, títeca­panecha ema émana achane tiásihahi te mapena ema Jairo. Mametacapa: —Esu pichicha tépena­sa­mipahi. Vaipa picucamesa ema Maestro —máichapa.
LUK 8:50 Émasera ema Jesús, te masamapa, máichapa: —Vahi picuarameca, váhivare picueñamava. Pácasiñava eta nuyehe. Tinara­ca­yareichu esu pichicha —máichapa.
LUK 8:51 Tacahe, tiyana­vanepa ema Jesús. Te títeca­panapa, vaipa máisapahini ema Jesús nasiapahini ena achaneana. Nacarichu tisiapanahi ema Pedro, ema Jacobo, ema Juan, émapa ema suiya esu amaperu, ésupa esu suena.
LUK 8:52 Natiari­hi­hisera ena achaneana te tajuhe. Tíyaha­naripa éna. Te máimaha­vacapa ema Jesús, máichavacapa: —Vahi ecuiyaha. Váhira suépenahini esu suca amaperu. Tímaca­richucha —máichavacapa.
LUK 8:53 Técava­na­ri­chu­chasera eta mayehe éma, taicha náimahahi eta suépeni­raipahi.
LUK 8:54 Tacahe, ema Jesús macara­tacapa eta suvahuana. Tásiha, máichapa: —Nuchicha, nuvanecavi: Péjamica, péchepuca —máichapa.
LUK 8:55 Tacahe, esu amaperu tichavapa títareca. Tásiha, téchepu­ca­vanepa. Ema Jesús mavane­ca­vacapa ena ticachichana náijaraca eta sunica.
LUK 8:56 Ichape­rinehi eta náramirahi ena ticachichana. Émasera ema Jesús matupa­ra­ca­vacapa vahi nacuecha­jisiha eta náimaha­quenehi.
LUK 9:1 Ema Jesús macuru­ji­mu­rihapa ena dócequeneana mayeheana apóstoleana. Tacahe, máijara­ca­vacapa eta náitupa­ji­jia­si­ra­va­nayare narata­hai­rayare náquijica ena éreanana, narata­hai­ra­yareva nacanaraca nácani nacaju­ma­que­neanahi.
LUK 9:2 Tásiha, ticava­na­hianapa ticame­ta­rai­rua­nayare eta tacamu­nu­ca­re­va­yarehi náeneuchi­ra­va­yarehi ena achaneana, náinaji­siraina eta napeca­turana, náehica ema Cristo. Ticana­ra­re­ca­na­ya­re­pa­hivare nácani nacaju­ma­que­neanahi.
LUK 9:3 Eta mavane­si­ra­yacahi, máichavacapa: —Tájina iámaimahi eta eyereruva. Váhivare ecuca­yu­pai­ri­quipahi. Tacuijavare ecani­ru­ru­cuhaina te alforja. Étaripa eta plata, tacuijavare iama. Étanai­narichu eta emuiriha iámayare.
LUK 9:4 Enasi­nu­ma­ya­re­pa­hisera te jácani peti nayehe ena tiúrihi eta najaca­pi­raheya. Tiámainucava te táitecapa eta eyani­ra­yareva.
LUK 9:5 Téhesera nacuijapuca nacuvaraha najacapahe tayehe te jácani avasare, váhiva­repuca nacuvaraha nasama eta emeta­rairuya, iúchuca­vanepa. Étata­pe­va­cha­va­nu­ma­ya­resera eta máteji te ívapeana. Táicutia­rayare eta máicuña­si­rayare ema Viya taicha eta namava­rairahi najaca­pa­hehini —máichavacapa.
LUK 9:6 Tacahe, tiyananapa ena apóstoleana. Tamutu napaica eta avasa­re­chichana. Ticame­ta­rai­rua­na­paipahi eta máechaji­riruva ema Viya, eta viúchucuiraya majaca­pi­ra­ha­viyare éma. Ticana­ra­re­ca­na­pai­pavare ena nacaju­ma­queneana nácani náetupia­rua­napahi.
LUK 9:7 Tacahe, ema aquenucahi Herodes masamai­ri­ri­cavare tamutu eta tiárami­careana máichaque­neanahi ema Jesús. Váipasera máituca­ca­rehini. Taicha masamai­ri­ricahi náimija­chahiji émahi ema Juan téchepucahi te máecari.
LUK 9:8 Ena apamuriana náimija­cha­hivare téchepuca ema antivuini profeta. Ena apamuriana náimija­cha­hivare ema Elías.
LUK 9:9 Émasera ema Herodes macahepa: —Nútija­ca­ru­va­hisera nucava­nairipi náechatinuca ema Juan, eta máepenirahi. Puiti, ¿nájahapuca ema maca nusamai­ri­ri­rua­sa­pa­racahi eta máichira eta tiárami­careana? Nuvarahasa nímatini ema mácara —macahepa.
LUK 9:10 Tacahe, tichavanapa ena apóstoleana eta napaisirahi. Nametacapa ema Jesús tamutu eta náichaque­nea­napahi. Tásiha, éma mámamu­ri­ha­vacapa te mávapahi, tinapaicahi eta avasare Betsaida.
LUK 9:11 Téhesera náechavarepa ena achaneana eta macaijuhehi ema Jesús, tiyana­na­varepa nacapa­yacahi. Émasera majaca­pa­va­caichucha, máimitu­mu­ri­ha­ri­pavare tayehe eta náitaresira ena machane­ranahi ema Viya. Macana­ra­cavare ena nacaju­ma­que­neanahi.
LUK 9:12 Te náimahapa ena apóstoleana cápere­hi­ya­reipahi, témeña­ha­vanapa eta mayehe ema Jesús. Tásiha, náichapa: —Táuricapa pivane­cavaca ena achaneana nayanapa natanuca eta nanisiha étapa eta náimasihaya te avasa­re­chichana tachaca­ya­ra­hanahi eta juca viávihahi, taicha ani, tajina náviya­vaimahi eta te juca —náichapa.
LUK 9:13 Tásiha, ema Jesús majicapapa: —Étina, íjaraca eta nanica. Énasera náichavarepa: —Tájina viviyaimahi eta nanicahini ena nani achaneana. Jucári­hinéni cinco eta pan, apiquipa jima jitaruca. Váipari­ne­hisera nárataimahi. Tayanapane tatiari­hi­na­pucaini eta vivacha­re­si­hahini eta tinicacare, váipari­ne­hi­va­resera nárataimahi ena nani camuri­queneana achaneana —náichapa.
LUK 9:14 Ena achaneana, cinco mil eta náichape­mu­rivahi ena ajairana, énari­cha­havare ena esenana, énapa ena amaperuana. Tásiha, ema Jesús máichavacapa: —Evaneca náejaha­pai­cavaca ena achaneana. Cincuenta­va­cai­napahi eta náiputsi­tsi­si­ravaina —máichavacapa.
LUK 9:15 Énepasera tacahehi naicha ena apóstoleana. Tásiha, ticaeja­re­canapa namutu.
LUK 9:16 Tacahe, ema Jesús mavehapa eta cíncoquene pan étapa eta apiqui jima. Máesenicapa te anuma. Mahasu­lu­pa­yachaipa ema Maiya eta máenisi­ra­va­ca­yarehi ena camuri­queneana achaneana. Mayuve­tu­tu­he­ca­vacapa, máijaracapa ena apóstoleana. Náijara­ca­pasera namutu ena achaneana.
LUK 9:17 Namutupa tinicana, tisatu­he­vacapa. Váhica­ruvare náitahini eta tinicacare. Dócehi saye ichapehiana tínicahi eta náemacha­rájiana.
LUK 9:18 Étana sache, ema Jesús énapa ena máimitureana tiápechavare típutsia­cavana, tiyananapa tayehe eta nayuja­ra­si­ha­yarehi. Te títavanapa eta nayuja­ra­sirahi, éma mayase­re­ca­vacapa: —¿Tájaha nacayema ena achaneana eta nuyehe? ¿Nájahapuca náimija­chanuhi éna? —macahepa.
LUK 9:19 Éna najicapapa, ánipa naicha: —Ena apamuriana náimija­cha­vihiji téchepuca ema Juan Tícacha­si­ri­ca­rahini. Ena apamuriana tímija­cha­vianahi ema víyarahaini profeta Elías, téchepucahi éma. Ena apamuriana tímija­cha­via­na­hivare ema mácani apana profetaini antivuini, téchepucahi —náichapa.
LUK 9:20 Ema Jesús mápechavare mayase­re­cavaca éna: —Étiyapa, ¿nájaha ímija­chanuhi núti? Ema Pedro majicapapa: —Pítira yátupi­quenevi Cristo, piásiha­quenehi me Viya —macahepa.
LUK 9:21 Tásiha, matupa­ra­ca­va­ca­pasera ema Jesús nacuija nacumetaca eta émairahi ema Cristo.
LUK 9:22 Tásiha, máichavarepa: —Tacamu­nuichaha eta ichape­mu­riyare eta nucata­ji­vairaya, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Tépuru­nua­nayare ena tuparai­ru­cana énapa ena aquenu­ca­ra­hana énapa ena escribá­noana. Éna, tímica­pa­ca­nua­na­yareva. Mapana­ya­rei­chu­hisera sache eta nucaheyare eta népeni­rayare. Tásiha, nuchava­yarehi néchepuca —máichavacapa.
LUK 9:23 Tásiha, máimitu­ca­vacahi namutu ena achaneana, ánipa máichavaca: —Nácani navaraha náehicanu, tacamunu náinajica tamutu eta tihapa­pi­ricana eta náehisi­ránuhi. Nacara­va­hu­yareva eta nímitu­rapiana. Náijara­ca­vavare eta táimica­pa­siraina eta náehisi­ránuhi.
LUK 9:24 Nácanisera téñamanahi eta náitaresira, tiávami­ra­huanaya eta náehisi­ránuya, énaji­vayare ticami­tie­que­ne­ha­vanaya eta náitaresira. Énasera nácani yátupihi tíjara­cavana téhicanuana, tayanapane táimica­pa­ca­va­capuca eta náehisi­ránuhi, éna títuji­ca­va­nayare tiúchucu­ha­nayare eta náitare­si­ranaya.
LUK 9:25 Éneri­chuvare nácani tacáeña­ma­ra­ruanahi eta nacaima­ha­que­néi­rayare te juca apaquehe, tájina náimaeque­ne­haimahi, taicha eta tacaeña­ma­ra­si­ra­vacahi tahapa­pi­ri­ca­vacahi tayehe eta náuchucui­rayare.
LUK 9:26 Énaripa nácani titsiri­ha­napuca téhicanuana, náimitsi­ri­hapuca eta nímitu­rapiana, núti apanava nutsiri­ha­ya­revare nayehe ena nani. Nucaera­ji­cainapa ena nani, núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, te táitecapapa eta sácheyare nuchavi­rayare aquenu­ca­nui­napaipa. Te jena sácheyare, námainapaipa núti eta nujaraiva, étaripa eta majaraiva ema Tata. Nucacha­né­napaipa ena sántoqueneana ángeleana.
LUK 9:27 Nutupiruva numetacahe: Puítiripa te etaracu éti, etiarihi éti vahi épena­va­néimahi, ímaha­nu­mayare eta nucatu­pa­ra­hairahi aquenu­canuya nuti Manere­ji­runuhi ema Viya —tacahepa eta máimitu­re­sirahi ema Jesús.
LUK 9:28 Tiuri, te táequenepa eta óchoquenehi sache, tiyanapa ema Jesús, tiápanahi te anuquehe mari. Tiyuja­ra­ca­yarehi. Mapana­na­ri­chusera ena mámaque­neanahi: ema Pedro, ema Jacobo, émapa ema Juan.
LUK 9:29 Tacahe, eta mayuja­ra­sirahi ema Jesús énapa ena mámaque­neanahi, tíjahú­chavapa títsiva­chavahi eta máimahi ema Jesús. Apaimahipa eta mamira étapa eta mamuiriha. Tétavi­cavapa eta tajapuvahi tajara­ra­sirahi tamutu eta máquehe.
LUK 9:30 Tásiha, tiárami­ca­rea­na­varepa tímere­cavana ena apinana ajairana. Téchaji­ri­ca­va­naripa mayehe ema Jesús. Ema émana, émahi ema víyarahaini Moisés. Ema apana, ema víyarahaini profeta Elías.
LUK 9:31 Tétavi­ca­vai­pa­hivare tajara­ra­sirahi eta te natupi­haiyahi. Náechaji­si­haipahi eta macata­ji­vai­ra­yarehi máepeni­ra­yarehi ema Jesús tayehe eta avasare Jerusalén.
LUK 9:32 Tavara­hai­pai­chanéni tímaca ema Pedro énapa ena apinana machamu­rianahi. Téhesera te náimahapa eta tijara­racahi te nachacaya, témitia­ca­rinehi eta náechapuneana. Náimara­ra­ca­ripahi eta majaraivahi ema Jesús, énapa ena apinana ajairana tiúcupau­chanahi.
LUK 9:33 Tacahe, te máimahapa ema Pedro eta nachavi­ra­yarepa ena nani apinana, témeña­havapa. Tásiha, macahepa: —Tata Maestro, tétavi­cavapa táurica­careva eta viávihairahi eta ani. Tiúripa­na­hi­pucaini vépiya­cahini eta epena­hui­na­pa­chuhini. Pipena­hui­na­ri­chuhini píti, mapenainari­chu­hi­varéni ema Moisés, émapaini ema Elías —máichapa. Váhinéni máimatie­que­ne­hahini ema Pedro tájaha­hipuca eta mavara­ha­quenehi macayema.
LUK 9:34 Tacahe, eta máechaji­ri­si­ra­vai­chahahi, tíjahú­chavapa tiúcupaicahi eta úcaji, tamuicha­vacapa ema Jesús énapa ena apinana ajairana.
LUK 9:35 Tásiha, nasama­rinehi eta mahu ema Viya, tayehe eta úcaji. Ánipa macahe: —Ema maca ema yátupi­quenehi nuchicha némuna­ru­quenehi. Éma esuapayare —macahepa.
LUK 9:36 Te tímatinapa eta mahu ema Viya nasama­quenehi, náimahapa ema Jesús, macari­neipahi. Nájinaripa ena tiúcupau­chanahi. Tacahe, ena mapanana apóstoleana, tiyerehi eta namame­ta­sirahi ena apamuriana nachamuriana eta náimaha­quenehi.
LUK 9:37 Te apana­quenepa sache, tiúcupai­ca­na­varepa tayehe eta anuquehe mari návinehi. Natiari­hi­pavare ena camuri­queneana achaneana. Te náimahapa ema Jesús, tiyananapa nácapahi.
LUK 9:38 Matiarihihi ema émana achane te namuri ena camuri­queneana achaneana. Tipiaracapa muraca éma, ánipa macahe: —Tata maestro, picata­ji­ca­nupaini pípuchi­nanuini ema maca nuchicha. Émana­ra­cavahi te numirahu.
LUK 9:39 Mávaháruhi ema éreana. Macapia­ra­re­recahi téchari­pai­ca­vavare ticari­sa­sa­ja­cavare. Ichapemuri eta macata­jivaira máicha. Vahi mávaraha máinajiaca.
LUK 9:40 Néchajia­ca­ri­pa­hinéni ena pímitureana. Váhisera nárata­hahini nacuchuca ema éreana tiávahácahi ema nuchichasami —máichapa ema achane.
LUK 9:41 Tásiha ema Jesús majicapapa: —¡Tétavicava emasua­pa­ji­rai­vavaca eti achaneana! ¡Cúvera­re­cai­cha­pucaini eta nucami­chi­ra­he­nahini! Piama ani ema pichicha.
LUK 9:42 Témeña­ha­vainipa ema amaperu, tápecha­varepa tacaña­macahi tiáquipai­cavapa, téchari­ri­pai­ca­vai­pavare. Émasera ema Jesús, máquijicapa ema éreana, muraca­pavare eta macaja­chirahi. Tásiha, máijaracapa ema maiya, tinara­caipahi.
LUK 9:43 Nárami­rinehi ena achaneana taicha eta tamutuirahi marataha ema Viya, máitupa­ji­jia­si­ravahi. Nanasi­ri­chahahi napane­re­que­nehahi ena achaneana eta juca náimaha­quenehi. Ema Jesús mápechavare mameta­cavaca ena máimitureana. Ánipa macahehi:
LUK 9:44 —Ecaquiña yátupina eta juca numeta­ruheya. Váhivare ecuemi­tisica. Núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, járaja­painapa eta sácheyare tíjara­re­ca­nuyare mácani achane nayehe ena ticatia­na­ca­nuanahi. Ticara­ta­ca­nua­na­yareva —máichavacapa.
LUK 9:45 Énasera ena máimitureana váhiquene nácaicu­tia­rahini eta macaye­ma­que­neanahi. Taicha émarichuhi ema Viya tíjaracahi eta vuíchaha nácaicu­tia­raimahi. Váhivare napatsi­ca­vahini nayase­re­cahini tájahapuca tacayemahi eta máichira­vacahi.
LUK 9:46 Te táequenepa eta juca, ena apóstoleana ticapi­na­ru­ji­ri­ca­canapa nájaha­hipuca ema ticapi­ca­hu­panahi.
LUK 9:47 Émasera ema Jesús máimatia­ca­vacapa eta náechaji­ri­ru­vanahi. Máichuhapa ema émana amape­ruchicha, macatu­pihapa te namirahu.
LUK 9:48 Tásiha, máichavacapa ena apóstoleana: —Nácani tijaca­pa­nayare ena amaperuana níchave­néinahi núti, ena nani yátupi náimere­cayare eta náemuna­si­ranuhi núti taicha tímicu­ti­ji­ri­cavahi nútinahini najacapa. Taicha nácani tijaca­pa­nuanahi núti, éneri­chuvare tacahehi eta najaca­pirahi ema Ticachichanu, ema tivane­canuhi. Nácani náechapa­ji­ri­cayare namutu ena nachamuriana, náemuna­si­ra­va­ca­hivare, énahi ena ticapi­ca­hu­pa­na­nayare te etaracu —macahepa.
LUK 9:49 Tacahe ema Juan mametacapa, máichapa: —Tata Maestro, vímahahi ema émana achane máquiji­ca­vacahi ena éreanana te píjare ticuti­rinehi pítinahini píjara­cahini eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Tásihasera, vicavacahi éma, taicha vahi viúmuri­vai­nahini —máichapa.
LUK 9:50 Émasera ema Jesús máichapa: —Vahi ecucavaca éma. Taicha nácani vahi ticatia­na­ca­ha­vianahi, éna tímica­ta­ca­haviana —macahepa.
LUK 9:51 Te jena sácheanahi tiánene­hipaipa títecapa eta mayani­ra­yarehi ema Jesús te anuma. Tásiha, tíjara­ca­vaichaha eta mayani­ra­nu­mayare te Jerusalén.
LUK 9:52 Macava­nai­ripipa tiyanana ena tínapu­mi­rau­cha­na­ya­repahi. Titanu­ca­na­yarehi eta máiteca­pi­hayare tayehe eta jácani avasare.
LUK 9:53 Énasera ena samari­tá­noana vahi návara­hahini najacapa taicha náimahahi éna eta matupi­rui­rapahi te Jerusalén.
LUK 9:54 Tacahe, ena apinana apóstoleana, ema Jacobo émapa ema Juan, tisema­ma­ju­heanapa eta namaja­ca­pirahi ema Jesús. Tacahe, náichapa éma: —Tata Viáquenu, ¿pivara­hapuca viyase­sereca táemirica eta yucu tiásiha te anuma? Étaina táitapai­muriha ena náenata­tajiana, tácuti eta máichaquenehi ema profetaini Elías —náichapa.
LUK 9:55 Tacahe, ema Jesús máimara­racapa éna. Tásiha, macaja­cha­vacapa, máichapa: —¿Tájaha tacayema vahi tétupicava eta epane­reruana? Ticutipa vahi mávahá­ru­hénahi ema Espíritu Santo.
LUK 9:56 Vahi étaina tímitecanu nícuña­ca­va­cayare ena achaneana, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Tímite­canuhi nucuchu­cu­ha­va­cayare éna —máichavacapa. Tásiha, tiánucu­hanapa te apachacaya te apana­hivare avasare.
LUK 9:57 Eta napaisi­rapahi te achene ema Jesús énapa ena máimitureana, nacainunapa ema émana achane, mavarahapa máehica. Ánipa macahehi: —Tata, núti apanavare nuvaraha néhicavi te jácani pivara­ha­que­neyare piámianu.
LUK 9:58 Ema Jesús, ánipa tacahehi eta majica­pirahi: —Tamutu eta sárareana ticape­navaca. Éneri­chuvare eta cáyureana tamaca­ji­pa­chuvare. Nútisera núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, tájina nuviya nusiapi­hahini —máichapa.
LUK 9:59 Te apana­varepa sache, máichuhapa ema Jesús ema apana máimiture apóstoleyare. Tásiha, ema majicapapa: —Tata, nuyaseacavi písapa­nu­hi­pucaini nuchava te nupena. Nucucha­pa­nu­ma­ya­rehini eta máepeniraya ema ticachichanu, nécara­numaya. Tásiha, nucapa­ya­cavipa néhicaviya —macahepa.
LUK 9:60 Ema Jesús majicapapa: —Pésamirica náecara­ca­caichaha ena máecharaireana. Tájina táijara­ca­vimahi eta juca tihapa­sa­mu­re­re­cavihi. Yare, péhicanu. Níjara­ca­viyare eta pémata­neyare. Picame­ta­rai­ruyare eta máechaji­ri­ruvana ema Viya —máichapa.
LUK 9:61 Matiari­hivare ema apana éneri­chuvare macahehi: —Tata náquenu, núti nuvaraha néhicavi. Písapa­nusera nucame­ta­va­pa­na­numaya te nupena —macahepa.
LUK 9:62 Ema Jesús majica­pavare: —Mácani achane tipaicapahi téyare­capahi vahi tichavae­que­ne­ha­vaimahi mámarai­ri­cahini eta mámaquene. Ene picaheyare piti, vahi pichavae­que­ne­ha­vaimahi tayehe eta tájipa­racana. Taicha vahi nuvaraha mácani tínaji­cavahi eta macame­ta­rairuira eta máechaji­ri­ruvana ema Viya —máichapa.
LUK 10:1 Te táequenepa eta júcana, ema Viáquenu Jesucristo manere­ji­ca­varepa ena setenta­queneana apamuriana máimitu­rea­na­hivare. Tiyananapa ticame­ta­rai­rua­na­yarehi te avasareana mapaisi­nea­napahi éma. Apina­na­va­capahi eta napaisi­rayare éna.
LUK 10:2 Máichapa eta matupa­ra­si­ra­vacahi: —Tétavi­cavapa eta vicamu­nuirava ena tímica­ta­ca­ha­vianaya tayehe eta juca vémata­ne­repihi. Eyasea­ca­ya­resera ema Tata Vicaiyaquene máijara­cahavi ena náimica­ta­cahavi. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi mácani achane eta macamu­nui­ravahi ena tímica­tacana eta máechati­ji­siraya eta maharusura.
LUK 10:3 Puiti, névata­ca­heyare eyana epaica. Narari­hisera ena achaneana váinara­ji­que­neanahi étupia­rua­nayare. Éna nacutihi eta sárare táiñehi­que­neanahi. Étisera ecuti­yarehi eta uvesachicha eta tamansuvahi.
LUK 10:4 Eta epaisi­rayare, tájina iámaimahi eta tarera, váhivare iámaimahi eta billetera. Váhivare iámaimahi eta eparupeva. Eyaiyau­cha­va­ya­re­pa­hisera eta epaisi­ra­ya­repahi te achene.
LUK 10:5 Te jácani peti íteca­pi­ha­ya­repahi, ani tacaheyare eta échaji­si­rayare ena achaneana: “Ema Viya, tiúricha­heyare éti te juca peti”.
LUK 10:6 Narari­hiyare ena achaneana navarahaya eta náurivaya mayehe ema Viya. Eta échaji­si­ra­va­cayare, tatupi­ruvaya me Viya máijaraca eta náurivaya. Téhesera vahi nacuvaraha najacapahe, vahi ecucae­ña­macava nayehe, taicha énapa téchinavana.
LUK 10:7 Te jácani avasare, jácani peti eta najaca­pia­hepuca, enasi­pa­nayare tayehe eta peti íteca­pihahi. Vahi ecuepuru jácani tinica­careana náeniru­hea­nayare. Étaripa jácani náesiru­hea­nayare. Éti, táitsivayare eta ecaema­ta­nea­si­ra­nu­ya­repahi. Váhivare ecupa­mi­ra­hapahi ímaca­cu­hapahi eta pétiana.
LUK 10:9 Ecana­ra­ca­ya­repahi ena nacaju­ma­queneana natiari­hi­que­neanahi. Tásiha, emeta­ca­va­capaipa námutu ena achaneana eta núcupai­si­raripa nuti Cristo, nútirichuhi ema nacucha­pa­quenehi. Nucuchu­cu­ha­va­cayare namutu ena téneuchavana, ticasi­ña­va­navare eta nuyehe nuti Mavane­runuhi ema Viya.
LUK 10:10 Téhesera­ nacuija nacuja­chapahe te jácani avasare íteca­pi­ha­ya­repahi, iúchuca­vanepa te calle.
LUK 10:11 Ánipa ácahe: “Vétata­pe­va­chavahi eta juca tavaparu támaquenehi eta vívape. Eta juca táicutiarahi eta máicuña­si­ra­heyare ema Viya taicha eta emava­rairahi ejaca­pa­ha­vihini. Vivara­hasera vimetacahe eta máucupai­si­raripa ema Cristo, émarichuhi ema vicucha­pa­quenehi, ema Mavaneruhi ema Viya. Macuchu­cu­ha­hehini éti, te éneucha­vahini, ácasi­ña­vahini mayehe” íchava­cayare éna.
LUK 10:12 Jéhesare, te táitecapapa eta juicio, tiápaju­ca­vainapa eta náicuñayare. Tacachu­ri­cayare eta nacaicu­ñai­rayare ena achaneana váinara­ji­queneana ticava­sanaini te avasaréni Sodoma —máichavacapa ema Jesús.
LUK 10:13 Tacahe, ema Jesús máechajicahi ena apamuriana achaneana, tímicu­ti­ji­ri­cavahi natiari­hi­nahini te mamirahu. Ánipa macahe: —¡Páurehesami eti nujaneanana ecava­sanahi te avasare Corazín étipa eti ecava­sanahi te avasare Betsaida! Ichape eta ícuñayare taicha eti ímaharipa tamutu eta tiárami­careana níchaque­neanahi te emirahu, váhisera ávara­hahini éneucha­vahini. Ena nani achaneana ticava­sanahi te Siria, apava­sa­ná­na­hinéni, tétavi­ca­va­hinéni eta namaurivahi, németea­casera núti téneucha­va­na­va­nehini eta náimairahi eta níchaque­nea­napahi. Enéva­né­nahíni náimere­ca­vahíni yátupi eta náeneuchi­ra­vai­nahíni.
LUK 10:14 Tásiha puiti, muraca­pa­nayare eta ícuñayare éti, taicha eta emava­rairahi éneuchava. Tacachu­ri­cayare eta nacaicu­ñairaya ena achaneana apava­sanana ticava­sanahi te Siria.
LUK 10:15 Étiripa eti ecava­sanahi te avasare Capernaúm, tamapuruji eta nímitu­si­rahehi étapa eta ímairahi eta tiárami­careana níchaque­nea­napahi. Eti ecasi­ña­va­vaicahi, ímija­chai­papuca eta ticaya­pa­heyare te anuma. Ichapesera eta etsiri­ha­ca­re­vayare, taicha épuju­qui­cha­vayare eta te yucu taicha vahi éneucha­vaimahi éti —macahepa.
LUK 10:16 Tacahe, tiápecha­vavare máimitu­cavaca ema Jesús ena máimitureana, ánipa macahe: —Nácani tisuapa­hea­nayare, ticaeche­ranahi eta nasuapi­ra­nu­yareva núti. Énasera nácani tépuru­hea­na­ya­repahi, ticaeche­ra­na­yareva eta náepurui­ranuhi núti. Ene tacahehi eta náepurui­ravare ema Tata tivane­canuhi —máichavacapa ena máimitu­reanahi eta napaisi­rayare.
LUK 10:17 Tacahe, tichavanapa ena setenta­queneana. Tiúrisa­mu­re­rea­ca­va­napaipa eta náiteca­pirahi. Ánipa nacahe: —Tata Viáquenu. Vítauchaipa eta pivanairipi. Virata­ha­hivare viáquiji­cavaca ena éreanana taicha eta vipiara­sirahi eta píjare —nacahepa.
LUK 10:18 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Tájina­rinehi matume­vai­mahini ema Satanás eta viáquiqui­ji­si­rapahi ena majupahana. Taicha ema Espíritu Santo tímechanuhi eta nuneca­pirahi eta máquipai­si­ravahi ema Satanás, tacutihi eta térameca eta táijahú­chi­ravahi eta macaqui­jirahi te anuma.
LUK 10:19 Táitaure­vaquene núti, ichape eta nujanea­si­rahehi. Tayana­pa­nepuca iácatayaca eta quichare, alacránpuca, tájinasera táichara­ca­hémahi. Eta juca ítupa­ji­jia­si­ravaya níjara­ruhehi, tacachuriaca eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Váinaraji Satanás, énapa ena majupa­hanahi.
LUK 10:20 Váhisera ecuca­si­ña­vavaica eta erata­hairahi iáquijica ena éreanana. Iúrisa­mu­re­rea­ca­vasera eta táejasiraipa te anuma eta elistana.
LUK 10:21 Tacahe, enéva­ne­hinehi táiteca­pauchahi ema Jesús eta máurisa­mu­revahi maicha ema Espíritu Santo. Tásiha, macahepa: —Tata Nucaiyaquene, tétavicava eta nucuna­chiravi. Jéhevare píti táquenuvihi eta anuma étapa te juca apaquehe. Títauchavaipa eta pipane­reruhi. Vahi písapahini náitucahíni eta júcana ena achaneana tímija­cha­vanahi téchema­rahiana. Énapasera píjaracahi ena nani téhica­nuanahi, tájina­hinéni náechema­rai­vai­nahíni. Puiti nasapi­ha­ripahi nacachu­ricahi ena títupa­ji­jia­ca­vanahi. Tétávi­cavahi eta táurivahi eta pipane­reruhi, piti Tata Nucaiyaquene.
LUK 10:22 Tacahe, ema Jesús máichavacapa ena achaneana: —Ema Tata Nucaiyaquene, ema tíjara­canuhi eta nútiraya néchaya tamutu. Nájina nárata­haimahi énaji­vai­nahini náimatihini ema Tata. Nucarichu nuti néchinavahi ena nímima­ti­rua­nayare éma. Taicha núti yátupihi eta nímatirahi ema Tata Nucaiyaquene; tacuti­quenehi eta yátupi­ra­hivare eta máimati­ranuhi éma —macahepa.
LUK 10:23 Tacahe, mañaji­cha­muripa ena máimitureana, máichavacapa: —Tétavi­cavahi eta iúrica­careva éti taicha tíjara­cahehi ema Viya eta juca ímairahi puiti eta níchaque­neanahi.
LUK 10:24 Jéhesare, numetacahe: Acane ichape­muriana ena víyara­hanaini profetana énapa ena réyeanaini, tétavi­cavahi eta navarairahi tímatinuana, navarai­ra­hivare náimaha eta juca níchaque­neanahi ímaha­que­neanahi. Navara­ha­hivare nasama eta nímitu­re­sirahi. Váipasera nacapa­ya­cahini —máichavacapa.
LUK 10:25 Matiarihihi ema achane, maestro tayehe eta mavanai­ripiana ema víyarahaini Moisés. Tiyanapa matanucahi ema Jesús, téchaji­ri­ca­va­yarehi eta mayehe. Mavarahahi macaicu­tia­rayare. Máichapa: —Tata maestro, ¿tájaha­pucaini níchara­cavaini eta níturu­si­rayare eta núchucui­rayare te apana vítaresira? —macahepa.
LUK 10:26 Ema Jesús majicapa: —¿Tájahasica tacayemahi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura? ¿Tájaha tacayemahi eta pisamirahi eta péchaji­cuirahi? —macahepa.
LUK 10:27 Tásiha, ema maestro majicapapa: —Ani tacahehi eta nécheji­cuirahi: “Macarichu ema Viya pémuna­cayare te pisamure. Macari­chuvare éma piáchane­va­queneya. Píjara­cayare tamutu eta pitumeva eta picaema­ta­nea­si­rayare. Éma pipane­re­chayare tamutu sácheana. Pémuna­ca­yareva ema piparae­piyahi tácuti eta pémuna­si­ravahi píti”.
LUK 10:28 Ema Jesús majicapapa: —Tétupicava eta juca pijica­pi­ranuhi. Te pítaucha eta juca, piúchucu­hayare.
LUK 10:29 Émasera ema maestro vahi mavara­hahini apaque­he­re­rui­nahini. Máichapa: —¿Nájahasica ema nuparae­piyahi? —macahepa.
LUK 10:30 Ema Jesús máichavarepa: —Nímicu­ti­chi­na­viyare eta juca. Matiarihi ema émana achane. Tipaicahi te achene, másiha te Jerusalén. Tiyana­yarehi te Jericó. Eta mapaisi­rapahi te achene, náuchujiuchapa ena tiámerahiana. Náepuchi­ri­ca­numapa. Tiánehi nacapa­ca­yaréni. Námeyechapa eta mámaque­nea­napahi étapa eta mamuiriha.
LUK 10:31 Tásiha, macahepaipa ema émana tiyuja­ra­carahi. Máimahapa ema achane te apaquehe te achene­chacaya. Váhisera májapa­nuhini máichejiu­chahini. Máetávi­caichucha.
LUK 10:32 Tásiha, macahe­pai­pavare ema apana achane. Éma, téchapa­ji­ricahi eta Templo. Éneri­chuvare te máimahapa, máetávi­cai­chu­chavare.
LUK 10:33 Tacahe, macahe­pai­pavare ema apana achane. Éma, indigenahi samari­tano. Éma, te máimahapa ema macaja­ra­quenehi, majapa­nu­rinehi.
LUK 10:34 Tícheca­numapa éma, témeña­havapa. Máipuchapa te aceite étapa eta alcohol eta majarana. Máepacu­cha­vacapa te amara­tataji. Tásiha, manara­cuhapa manaca­quechapa eta te maperapahi cavayu. Mámapa eta te máiteca­pi­ha­yarehi. Máipupua­ra­caipahi.
LUK 10:35 Te apanapa sache, tiyana­yarepa ema samaritano. Tivecua­cavapa apipe eta maplatane. Mavachachapa ema ticapenahi eta peti. Tásiha, máichapa: “Picata­jicanu. Péchapa­ji­ri­sinánu ema maca achane. Te tatiari­hi­napuca eta macamu­nuirava, píjara­si­nánuya. Nímaha­virine nuvachachavi te nuchava” máichapa.
LUK 10:36 Tiuri puiti, nuyase­re­ca­viyare píti. ¿Nájahapuca ena nani mapana­queneana ema témunacahi ema maparaepiya najara­ru­quenehi ena tiámerahiana? —máichapa ema Jesús.
LUK 10:37 Ema maestro majicapapa: —Ema témunacahi ema maparaepiya, ema tijapanuhi —macahepa. Ema Jesús máichapa: —Pímahai­pajira, ene picaheyare piti apanava. Pijapa­nu­ra­hiyare —máichapa.
LUK 10:38 Tímiya­na­va­varepa eta mapaisirahi ema Jesús. Máiteca­pauchapa eta avasa­rechicha suávasa esu ésuna esena ticaijaruhi Marta, ésupa esu suparape ticaijaruhi María. Mayanauchapa te supena esu Marta. Tétávi­ca­va­hisera eta táurivahi eta najaca­pirahi éna. Tacahe, esu María téjacapa te máivape­chacaya ema Jesús. Susama­ra­ra­caripa eta máimitu­rapiana éma.
LUK 10:40 Ésusera esu Marta tahapa­pi­ri­caichucha eta sucapa­ru­jirahi, taicha eta suénisi­rayare ema Jesús. Tacahe, esu Marta tisema­ma­ju­heripa eta suímairahi esu suparape suéjara­sirahi. Tacahe, suíchapa ema Jesús: —Tata Náquenu, picata­ji­canupa. Pivane­sinanu esu suca nuparape súimica­ta­canuichu apaesaina tayehe eta emata­necana —suíchapa.
LUK 10:41 Tásiha, ema Jesús majicapapa: —Páurevisami piti Marta, tétavi­cavapa tahapa­pi­ri­siravi eta pémata­ne­repiana.
LUK 10:42 Titupa­racavi pínajica eta tihapa­pi­ri­cavihi. Picaravahu eta máechaji­riruva ema Viya. Esu suca piparape María tétupi­cavahi eta supanereru. Suvarahahi suítucayare. Eta tacahe, tisama­ra­ra­canuhi. Nájina tivere­ji­caimahi eta suvara­ha­quenehi suítuca —máichapa.
LUK 11:1 Tacahe, te jácani apanapa sache, ema Jesús mávihahi eta te mayuja­ra­si­rarehi. Te títayu­jarápa, témeña­havapa ema émana máimiture, máichapa: —Tata Viáquenu, pímitu­cahavi eta viyuja­ra­si­rayare víti apanavare, tácuti eta máimitu­si­ra­vacahi ema Juan ena máimitu­reanahi —macahepa.
LUK 11:2 Tásiha, ema Jesús máimitu­ca­vacapa: —Ani tacaheyare eta eyuja­rau­chi­ravaina: Tata Vicaiyaquene, piti piávihahi te anuma, vipicauchahi yátupi eta píjare. Vivaraha ichapeina eta tasuapa­ca­revaina eta pivanai­ripiana nayehe namutu ena achaneana ani te apaquehe, tacuti eta nasuapi­ravihi ena ángeleana te anuma.
LUK 11:3 Pájapa­nuhavi píjara­cahavi puiti juca sache eta vicamu­nu­queneana vinica­que­ne­repiana.
LUK 11:4 Pájapa­nu­ha­vivare piperdo­na­chahavi eta viviurevana piyehe. Víti apanava viperdo­na­cha­va­caripa namutu ena ticaviu­re­vanahi viyehe. Vahi picuisa­pahavi vicha eta tamauriquene. Picatiu­chahavi mayehe ema Váinaraji. Tacaheya eta eyuja­rau­chi­ravaina.
LUK 11:5 Máichavare ema Jesús: —Tiuri, nímicu­ti­chi­naheya puiti. Matiarihi ema émana achane. Tacahe, máiteca­pauchahi ema apana achane máituna­ca­sarehi te enumuhu yati. Viajéropahi éma. Émasera ema avasa­re­cu­ruhahi, tájina maviya eta máenicahini. Tásiha, mayana mayehe ema apana máituna­ca­sa­re­hivare. Máichaina­papuca: “Picata­jicanu, nucapucavi mapanaina pan.
LUK 11:6 Taicha títeca­pau­chanuhi ema nítuna­casare viajéropahi. Tájinasera nuviya nucumpi­ra­chahini”.
LUK 11:7 Tacahe, ema macaiju­he­quenehi váhipuca macuja­panuhi, macahé­na­papuca: “Vahi picuja­rareca eta néchapune. Pésami­ri­si­na­nuvare eta tapaja tacaera­ta­quenehi. Tímaca­na­hivare ena nuchicha­naveana. Vahi nítujicava néchepuca níjara­ca­vihini eta pivara­ha­quenehi” macahe­na­papuca.
LUK 11:8 Máituna­ca­sa­re­que­né­ni­hipuca éma, váhisera máipura­jihini máechepu­cahini máijara­cahini eta mayase­se­reruhi. Téhesera te tímiya­na­vapuca mapiararaca ema ticamu­nuvahi, németeaca tipami­ca­va­yarehi téchepuca, máijara­ca­yarehi eta macamu­nu­que­nepahi.
LUK 11:9 Eta tacahe, numetacahe: Échajica ema Tata Vicaiyaquene. Eyasea­cayare eta ecamu­nu­queneana. Éma, tijapa­nurahi. Tisama­heyare, tíjara­ca­he­yareva. Vahi ecuyacuji eta eyasea­siraina. Téhevare tatiari­hi­na­papuca eta jácani íchiraya ichapehi eta tacaje­ravaya, eyasea­cayare máijara­ca­hehini eta ítupai­ji­jia­si­ravaya. Éma, tíjara­ca­heyare. Te jarari­hipuca eta táicheji­mi­ráuchahe, éma macaevui­si­hai­na­heyare.
LUK 11:11 Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi te natiari­hipuca ena echicha­na­veanahi éti, te tiyasea­ca­hea­napuca eta pan nanicayare, váiparinehi táuricaimahi íjara­cahini éti eta márijahi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa ecavi­ja­ruhini ena echicha­naveana. Étaripa te tiyasea­ca­hea­napuca eta jima, váhivare táuricaimahi íjara­cahini eta quichare.
LUK 11:12 Étaripa te tiyasea­ca­hea­napuca eta varayuha, váhivare táuricaimahi íjara­cahini eta sáse.
LUK 11:13 Étiarihi éti vahi ecaji­ra­hihini nayehe ena achaneana. Iúrihisera nayehe ena echicha­naveana. Ítucahi íjara­cavaca jácani nayasea­ru­heanahi táuriqueneana. Mavetiji ema Tata Ecaiyaquene tiávihahi te anuma. Éma, vahi ticavi­ja­ru­heimahi eta te eyase­se­repiana. Tíjara­ca­he­yarehi tamutu eta eyasearuana, émaripa ema Espíritu Santo tiávahá­ca­he­yarehi —macahepa ema Jesús.
LUK 11:14 Te apana­quenepa sache, ema Jesús macana­racahi ema achane, úpainihi eta máitaresira taicha eta mávahá­sirahi ema éreana. Tacahe, eta máuchusirapa ema éreana te máquehe ema úpainihi, tiúripa téchajica. Ichape­rinehi nárami ena achaneana.
LUK 11:15 Natiari­hi­hisera ena apamuriana achaneana, ánipa nacahehi: —Ema maca Jesús, vémeteaca majupahahi ema Satanás, ema náquenu­murihi ena éreanana. Máijararuhi jácani eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta macuchu­si­ra­vacahi éna —nacahepa.
LUK 11:16 Narari­hi­hivare ena apamuriana achaneana váhivare nasuapa­pa­ji­cahini ema Jesús. Eta tacahe, navarahapa nacaicu­tia­ra­yarehi, nayaseacapa macuchu­cahini eta tiáramicare, máimereu­chayare eta émairahi Cristo mavaneruhi ema Viya. Váhisera nasuapa­ya­rehini.
LUK 11:17 Émasera máimatihi eta napane­reruana eta namasua­pirahi. Máichavacapa: —Nímicu­ti­chinahe puiti ena machanerana ema gobierno. Éna, vahi típutsi­mu­ri­ha­ca­ca­naimahi apinai­na­hi­pucaini partido. Te típutsi­mu­ria­ca­canapa, énaji­ca­cai­pa­pucaini tiáquipai­cacana. Émaripa mácani achane te camurianahi ena machicha­naveana, váipari­ne­hivare típutsi­mu­ria­va­naimahi náehaji­ri­ca­cahini, énaji­ca­cahini náquipai­ca­cahini.
LUK 11:18 Ene macahehi ema Váinaraji Satanás, váiparinehi máisapahini típutsi­cacana ena machamuriana, taicha mavarahahi tisimu­tua­na­yarehi éna, tímiya­na­va­yarehi eta nacaete­ma­ji­ri­si­ra­ha­vi­yarehi. Éti ímijachaipa nútirichuhi machamuri ema Satanás, táichavenehi eta nurata­hairahi nucuchu­cavaca ena éreanana.
LUK 11:19 Tájina vahi étupi­ca­vahini éti eta juca epane­reruana. Te émahipuca tímica­ta­canuhi ema Satanás, éneri­chu­hivare éti máimica­ta­rua­na­hivare jácani éma, eta ecuchu­si­ravaca ena éreanana. Epane­re­chi­ná­vanuma.
LUK 11:20 Émaque­ne­hisera ema Viya, tíjara­canuhi eta juca nurata­hairahi nucuchu­cavaca ena éreanana. Eta juca étara ícutiaraya éti eta matupa­ra­si­ranuhi ema Viya eta nútirayare necha tamutu. Nútiripara nuti ecucha­pa­quenehi.
LUK 11:21 Tacutiquene mácani achane tume. Te macara­tacahi eta mataquiriqui eta majanea­sirahi jácani macaye­he­queneana, nájina tiámeye­chaimahi.
LUK 11:22 Téhesera macahepaipa mácani achane túmepanahi mayehe, mavere­ji­cayare eta mataqui­riquini macasi­ña­quenehi. Máitiacavane. Tásiha, émapa técha tamutu eta majanea­ruinihi ema achane. Ene nucahehi núti, túmepa­nanuhi mayehe ema maca Satanás.
LUK 11:23 Te vahi ecuehicanu, ecucae­ma­ta­neacanu, éta tímereu­chaheya machamu­rihehi éti ema ticatia­na­canuhi. Masapiha ímica­tacahi éma eta macaete­ma­ji­ri­si­ranuhi.
LUK 11:24 Tímiyanava eta máechaji­ri­si­ravahi ema Jesús, ánipa macahe: —Éneri­chuvare éti ecuti mácani achane máinajiruhi ema émana éreana. Ema éreana tiyanainapa matanu­cainapa eta jácani masiapi­ha­yarehi. Eta mamaichi­mavira eta mavara­haquene, mapane­re­cha­yarehi tichava. Macahé­na­papuca: “Nuyanayare nuchava, nusiapa­ha­ca­yareva ema návahá­ruinihi”.
LUK 11:25 Te títecapapa ema éreana mayehe ema achane mávahá­ruinihi, máimahapa ema achane máinaji­caripa tamutu eta mapeca­turana, vuíchahasera máehicahini ema Viya.
LUK 11:26 Tásiha, tiúrisa­murepa ema éreana. Tásiha, tíchuarecapa ena siétequeneana machamuriana. Váinara­ji­panána éna. Nasiapa­ha­cai­na­varepa namutu éna. Jéhesare, tiápaju­cavapa eta mavaina­rajiva ema paure achane —máichavacapa ema Jesús.
LUK 11:27 Mapaenu­mavahi títapirica ema Jesús eta juca máechaji­ri­ru­vanahi, tipiaracapa esu ésuna esena te namuri ena achaneana. Ánipa sucahehi: —¡Tétavi­cavapa eta sucuna­cha­ca­revahi esu pena, táichavenehi eta suínasi­ravihi, suájisi­ravihi eta sucaju­ru­si­ravihi! —sucahepa.
LUK 11:28 Ema Jesús majicapapa: —¡Tiápaju­ca­va­ya­resera eta nacuna­cha­ca­re­va­yarehi namutu ena tisama­nayare eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya, yátupi­yarehi eta nasuapi­ra­yareva! —máichapa.
LUK 11:29 Tacahe, títeca­pa­ra­ca­na­paichucha te machacaya ema Jesús ena camuri­queneana achaneana. Tásiha, eta máimitu­si­ra­vacahi, máichavacapa: —Nararihi ena achaneana puiti juca náetaviuchahi eta navaina­ra­jivana taicha vahi návara­hahini nasuapa eta yátupirahi mavane­runuhi ema Viya. Tiyasea­ca­nuanahi nímecha­yarehi eta tiáramicare táicutiarahi eta mavane­si­ranuhi ema Viya. Váhisera nímechaimahi. Tacarichu náimahayare eta níchara­ra­cavaya tacuti eta máichara­ra­cavahi ema profetaini Jonás.
LUK 11:30 Ema profetaini Jonás yátupihi ecutia­rarehi éma eta mavane­sirahi ema Viya nayehe ena achaneana ticava­sanahi te avasare Nínive. Ene nucahehi nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, ecutia­ra­renuhi puiti eyehe eti achaneana.
LUK 11:31 Tacutiquene, esu reina Seba eta acane, te susamai­ri­ricapa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi yátupi ema Salomón. Ésu, tayere­hi­que­ne­hineni eta suávasa, tiyana­hisera sucapayaca ema Salomón taicha suvarahahi susama­yarehi éma. Tacahe, te táitecapapa eta sácheyare téchepu­canaya namutu, suyasea­cainapa ésu eta nacaicu­ñahini ena nani máetupi­cu­shianahi puiti. Sucáhé­na­papuca: “Táuricapa nacaicu­ñahini ena nani máetupi­cushiana, tájinapa náetseraruina nasamaripa ema Cristo, ema títupa­ji­jiá­pa­navahi mayehe ema Salomón, tásiha vuíchaha­caruva nasuapa” sucahénapa jácani.
LUK 11:32 Tacutiquene ena achaneana ticava­sanahi acane te Nínive. Tisipe­ca­tu­ra­rahiana éna. Natupi­ru­va­hisera nasuapa eta mametarairu ema Jonás. Téneucha­va­va­neanahi. Tásiha, nacahé­na­papuca te jena sácheyare: “Táuricapa nacaicuñaini ena nani mapara­juruana ema Cristo, taviuchahi eta namasua­pirahi éma. Taicha éma máurique­ne­panahi mayehe ema Jonás” nacahénapa. ­ Eta máimiturapiana ema Jesús, tamicahu eta vítaresira
LUK 11:33 Tímiyanava eta máechaji­ri­sirava ema Jesús, ánipa macahe: —Súnsuanahi nácani tiyusta­canahi eta lámpara namica­hu­yarehi, tásihasera nanaca­pa­pucaini te jácani tayumu­ru­revahi cuarto, najiha­pai­ca­pucaini te cajune. Tacamunuhi nanaca­yarehi te anuquehe. Jéhesare, tamicau­cha­sarepa tamutu apaesa tímairi­ri­ca­napaipa nácani tisiapa­napahi.
LUK 11:34 Ene ecahehi éti, eta esuapirahi eta nímitu­rapiana, tétavi­cavahi eta tamicau­chiraya eta iáchanevana. Tímiju­ni­ji­cayare eta emaurivahi. Téhesera vahi esuapahini, tétavi­cavahi eta tamapi­cuvahi eta iáchanevana. Tanasipa tamutu eta tamaurivahi.
LUK 11:35 Eta tacahe, machu ecaina­jiruva tayehe eta juca esama­que­neanahi ímaha­que­nea­na­hivare, machu tayanariana te timapicu eta iáchanevana.
LUK 11:36 Téhesera yátupina esuapa eta nímitu­rapiana, tétavi­cavaya eta tamicau­chi­raheya tayehe eta ítare­si­ranahi. Tásiha, vahi eyasea­ca­nuimahi nímechahe eta tiárami­careana —macahepa. ­
LUK 11:37 Tacahe, te títapi­ricapa ema Jesús eta máechaji­sirahi, témeña­havapa ema émana fariseo. Macumpi­rachapa tinipa­na­yarehi te mapena. Masuapa­hisera ema Jesús. ­ Tiyanapa te mapena ema fariseo. Te tiúripa eta tinicacare, téjacapa ema Jesús te mesa.
LUK 11:38 (Tiuri, ena fariséoana, jucarihi eta nayeherepi te tinica­nayare, tayana­pa­ne­hipuca tipachi­va­huanahi, ticasi­pa­va­hu­nu­ma­na­ya­re­hisera. Eta juca nasipa­vau­ru­si­ravahi, namava­rairahi náechipe­ji­cahini eta náchanevana.) Émasera Jesús, vahi masipa­vau­ru­ca­va­nu­mahini. Tacahe, máraminehi ichape ema maca fariséo eta mamaitau­chirahi eta nayehe­re­pianahi éna.
LUK 11:39 Émasera ema Viáquenu Jesús máichapa: —Eti fariséoana, eta eyehe­repiana, ecaeña­ma­ra­cavahi esipa­canuma eta enisi­rareana étapa eta érirareana, emava­rairahi táetsera­rui­nahini tasiapahini eta pecatu te iáquehe. Étisera iápaju­pa­navahi eta tachipe­jivahi eta iáchanevana táichavene eta evaina­ra­jivana, étapa eta tavayua­si­rahehi eta ejamu­ra­chirahi tamutu.
LUK 11:40 ¡Tétavi­ca­va­samihi eta tamura­cavahi eta esamureana! Ema Viya vahi tácarichu máimaha eta te iáquehe eta tiávihahi te ínahu. Éneri­chuvare máimahahi eta tiávihanahi te amahe esamureana. Éma yátupihi eta máimati­rahehi.
LUK 11:41 Tatupa­racahi ejapa­nu­rahiya nayehe ena ticamu­nu­vanahi. Tátupiruva te esamureana te échaji­ricava apaesa tacuija­sarepa tachipe­jivaina eta iáchanevana.
LUK 11:42 ¡Páurehesami eti fariséoana! ¡Tétavi­cavahi eta tamura­cavaya eta ícuñayare! Éti ímija­chavahi yátupi­quenehi eta religió­so­hérahi eta epami­sirava eta ecama­va­huirahi me Viya eta diésmuri tayehe tamutu eta évaraqui. Ecuna­cha­carehi taicha éta. Váhisera ecatiu­cha­va­cahini ena achaneana páureana macatiu­cha­va­rahana. Váhivare émuna­cahini ema Viya. Yátupi titupa­ra­cahehi eta ecamavahu eta diésmuri iámavahuana. Éneri­chuvare titupa­ra­cahehi eta ejapa­nu­raivaya, yátupi­navare eta émuna­siraina ema Viya.
LUK 11:43 ¡Jucari­hivare eta apana tiviuchahehi eti fariséoana! ¡Tétavicava eta esiña­va­vai­sirahi! Emetapa evaraha tipicau­chaheana, ticaeja­caheana te táurinaquene siya eta te iúruji­si­ra­revana. Evara­havare tipicau­cha­hea­na­yarehi eta náechaji­si­raheana ­ te cálleana.
LUK 11:44 ¡Jucari­hivare eta apana tiviuchahehi eti escribá­noana, étipa eti fariséoana, táichavenehi eta apimi­rai­rahehi! Ímija­chavahi epicau­cha­ca­rehiji. Étisera eta eyehe­repiana, émeje­ca­pavacha ena achaneana eta náehisirahi ema Viya. Páureanasami éna. Váhi náimatie­que­ne­hahini eta náejeca­pi­ravahi táichavene eta evayua­sirahi eta ecaete­mai­ra­vacahi —máichavacapa ema Jesús.
LUK 11:45 Matiari­hivare ema émana maestro eta mavanai­ripiana ema Moisés. Máichavarepa: —Tata maestro Jesús, eta piyuna­si­ravaca ena fariséoana, tétavi­cavapa tayuna­si­ra­havihi víti apanavare viti máestroana. ¿Pivara­hapuca vicaviu­re­va­hi­vareni víti? —máichapa.
LUK 11:46 Tacahe, ema Jesús majicapapa: —¡Eti apanavare eti máestroana, tétavi­ca­va­hivare eta eviurevahi! ¿Tájaha tacayema epami­ca­vacahi ena apamuriana achaneana eta júcana eyehe­repiana tacaje­ra­queneana? Nájinapa tirata­haimahi títaucha. Apanasica éti váhivare ítauchahini.
LUK 11:47 ¡Jucari­hivare eta apana tiviuchahehi eta tamura­cavaya eta ícuñayare! Éti ecaijare apimirana, taicha ímija­chavahi machanerahe ema Viya eta eyehe­hea­ra­sirahi eta náecariana ena profetanaini nacapa­ruanahi ena iáchuca­na­veanaini. Puiti étarichuhi tacahehi eta epane­re­ruanahi eta evarairahi ecapa­cahavi viti mavana­ranahi ema Viya taicha eta épuruirahi eta vímitu­ra­pianahi táurique­neanahi.
LUK 11:49 Ema Viya, acane tímatihehi eta ecuti­ra­yarehi eta napanereru ena iáchuca­na­veanaini ticapa­canahi ena profetanaini. Eta tacahehi eta máechaji­ri­ru­vanahi: “Nuvane­cayare ena profetana; tásiha, nuvane­ca­yareva ena apóstoleana. Váhique­nesera nasuapaimahi ena tisama­na­yarehi eta náimitu­ra­pianaya ena nuvanarana. Napana­ji­ri­ca­va­ca­ya­rechucha ena nuvana­ranahi. Natiari­hi­yareva ena nacapa­ca­ya­repahi” macahehi ema Viya.
LUK 11:50 Eta tacahe, numetacahe núti: Eti nujaneanana israelítana etiari­hi­que­neanahi puiti, ecaicu­ñayare, taicha timuria­cahehi eta naviurevahi ena iáchuca­na­veanaini taicha eta nacapa­pa­ji­si­ra­vacahi ena profetanaini. Acane te tépana­vainapa eta apaquehe, ema Abel máinapuiruhi nacaparuhi. Máequeneruhi nacaparuhi ema maca Zacarías, ema nacaparuhi te tamirahu eta Templo. Camuria­na­hisera ena náumuri­vanaini. Puiti étipa tamuriacahi eta ícuñayare naicha ena iáchuca­na­veanaini.
LUK 11:52 ¡Páurehe­sa­mi­cha­pucaini eti máestroana! ¡Camuri­quenehi eta eviure­vanahi! Tamapu­rujipa eta ímatie­que­ne­hai­rainihi eta yátupi­queneana títuca­cáreana, taicha vahi esuapaimahi, váhivare éhicaimahi. Éti tásihahi ícheji­mi­ráu­ru­ca­vacahi ena tivara­hanahi tisuapanaya, náehicaya ema Viya —máichavacapa ema Jesús.
LUK 11:53 Tacahe, eta nasamirahi ema Jesús ena fariséoana énapa ena máestroana, tisema­na­rinehi eta mayehe. Tépana­va­na­varepa náitsama­rareca eta nayase­re­si­rapahi, navarairahi nasama te máejeca­pa­va­hi­pucaini eta macaye­ma­que­nea­napahi, navarairahi eta tiviucha­yarehi éma.
LUK 12:1 Tacahe, te jena sácheanahi, títeca­pa­ra­ca­na­paichucha ena camuri­queneana achaneana. Tiyutu­tu­ca­vanapa. Énasera ena máimitureana ema Jesús návihahi te machacaya. Tásiha, máichavacapa namutu: —Tímati­carehi eyehe eta levadura eta tasisi­ji­sirahi eta masa. Tacutirichu eta taparea­sirahi eta apimi­rai­ranahi ena fariséoana. Échapavaicha éti, machu napareacahe éna.
LUK 12:2 Ema Viya tímara­ra­cahehi tamutu eta íchaque­neanahi, tayana­pa­ne­né­nipuca eyumu­ru­ca­va­que­né­napuca te timapicu. Tisama­he­hivare tamutu eta échaji­ri­ru­vanahi. Tímati­he­hivare tamutu eta epane­reruana. Te jácani sácheyare ticaeche­rayare tamutu, tétavi­cavaya eta etsiri­hairaya taicha eta emauri­vanahi —macahepa.
LUK 12:4 Étiripa eti némuna­ca­sareana, numetacahe: Vahi ecupica nácani nacapa­capuca eta iáquehe, tacari­chusera náiturue­que­ne­hayare.
LUK 12:5 Numeta­caheva, macarichu ema Viya epicayare, taicha macarichu éma téchahi eta ítare­sirana. Jéhevare, éma maratahahi macami­tie­queneha eta iáchanevana tayehe eta táiñehiquene yucu infierno, te ecaina­jiruva táichavenehi eta episi­rapuca eta nacapa­si­ráhena. Jéhevare, éma epicayare.
LUK 12:6 Nímicu­ti­chinahe eta cáyurechicha. Éti ímija­cha­papuca vahi tasiva­chahini éta. Téñama­ca­rea­na­hisera me Viya. Éma, téchavacahi eta táitare­si­ranahi.
LUK 12:7 Evetijipa éti, éñama­ca­re­panahi me Viya. Éma téchahe­hivare tamutu eta ítare­sirana. Váiparinehi témiti­si­ca­hémahi. Eta tacahe, vahi ecueñamava éti tayehe eta ítare­sirana, taicha tétavi­cavahi eta emunavahi éti mayehe. Éma, máimatihi eta tatupa eta echuti­macana. ­ Vímereuchavayarehi eta véhisira ema Jesús
LUK 12:8 Numetacahe puiti, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya: Namutu ena tímereu­cha­vanahi eta náehisi­ranuhi te namirahu ena achaneana, núti apanavare nímereuchaya eta nuchane­rai­ra­vacahi éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Tata.
LUK 12:9 Nácanisera vahi návara­hahini náimereu­cha­vahini eta náehisi­ranuhi, núti apanava nímereuchaya eta vahi nuchane­ra­nai­nahini éna te namirahu ena ángeleana mayeheanahi ema Viya.
LUK 12:10 Namutu nácani ticaeca­hi­nua­na­hipuca nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, tiperdo­na­cha­careana. Nácanisera nacaeca­hipuca ema Espíritu Santo, vahi tiperdo­na­cha­ca­rea­naimahi éna.
LUK 12:11 Jarari­hiyare eta sácheanayare tiámaheanaya te namirahu ena nacapi­tarana eta te náuruji­si­ra­revana, énapapuca ena tuparai­rucana, énapapuca ena juéseana te jácani avasareana eta nayase­se­re­siraya. Váhisera ecueñamava tayehe eta jácani ecatiu­chi­ra­vayare.
LUK 12:12 Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta táurivayare eta ecaye­mayare te jena sache ecaya­se­se­re­hinapa —macahepa. ­
LUK 12:13 Matiarihi ema achane te namuri ena camuri­queneana achaneana. Máechajicapa ema Jesús. Máichapa: —Tata maestro, pímica­tacanu, pimetaca ­ ema nuparape máijaracanu eta nuyehe parte eta nímaeque­ne­ruyare eta máimaha­quenéni ema ticachi­chanuini —macahepa.
LUK 12:14 Ema Jesús majicapapa: —Nuchicha, ¿tájaha tacayema pivaraha pinacanu juésnuyare eta eyehe? Vahi nútina néchaheyare tayehe eta máimaha­que­neanaini ema ticachi­chahéni —máichapa.
LUK 12:15 Énerichu máichava­cavare ena apamuriana achaneana: —Échapa­vavare éti apanavare, machu émuna­hi­ricava, ejamu­rarahi tayehe eta tímaha­careana. Taicha eta tímaha­careana te juca apaquehe, vahi étaina ticaita­re­ca­heyare. Vahi táeñama­ca­rehini.
LUK 12:16 Tacahe, máimicu­tia­ra­chi­navare: —Matiarihi ema achane ricu. Ichape eta máesane. Tiúrina eta máevaru.
LUK 12:17 Tacahe, ema ricu mapane­rechapa, ánipa tacahe eta mapanereru: “Ániquehepa eta juca névaru, tájinapa núnasiha. ¿Tájahapuca nícharacaya?
LUK 12:18 Tiúripa­napuca nuvetataha eta núnavarahi nujanejuecha. Ichape­pa­nainapa nicha eta táitsivaya. Tiúripa­nainapa, apaesa táirijica tamutu eta néchatijiru étapa eta apamuriana nucaye­he­queneana.
LUK 12:19 Tásiha, nucahénapa: Jéhevare puiti tétávi­cavapa eta núrivayare. Tájinapa níchira­vaimahi. Ichape­murihi eta núnaru. Tarata­haquene juca áñoanayare. Nucana­ra­cavaya núti. Tamutu sache tiúriya eta nunisira, néraya. Ichape eta núrisa­mu­revaya” macahepa ema ricu.
LUK 12:20 Tásihasera ema Viya máichapa ema achane: “Tétávicava eta pisunsuva, piti achane. Puiti jena yati pépenaya. Tájina vahi pítapa­naimahi eta juca piúnaruhi”.
LUK 12:21 Ene nacahe ena achaneana ticuru­ji­ricana eta náimaha­queneana nayehe­chi­ra­varichu. Vahi nápane­re­chahini naicha eta táuriqueneana tacuna­cha­ca­rehini me Viya taicha tétávi­cavahi tahapa­sa­mu­re­chirahi eta nacaima­ha­que­néraya.
LUK 12:22 Te apahe­quenepa, ema Jesús máichavacapa ena máimitureana: —Étisera, nuvaraha ácasiñava yátupina mayehe ema Viya. Vahi ecucae­ña­ma­ra­ca­vavaicha tayehe eta enica­que­nerepi étapa eta emuiri­harapi puiti juca ítare­si­raichaha. Eta enica­que­nerepi étapa eta emuiri­harapi, tájina táeñama­va­ca­revaina. Ímara­ra­ca­richuhi eta cáyureana. Vahi tacaeña­ma­ra­ca­vahini tayehe eta tanica­que­nerepi. Vahi táevacahini, váhivare táechati­ji­ri­cahini, táunaca­hi­pucaini eta tanica­que­neyare. Émasera ema Viya máechapa­ji­ricahi máijara­sirahi tamutu eta tanica­que­ne­repiana. Evetijipa éti, iápaju­pa­navahi eta éñama­ca­révahi me Viya tayehe eta cáyureana.
LUK 12:25 Vahi táuricahini eta ecaeña­ma­ra­ca­vahini eta júcana. Eyehe éti, nájina narata­hahini étiji­vai­nahini ecaju­ru­ca­vahini, tayanapane te tihapa­sa­mu­re­cha­he­hipuca.
LUK 12:26 Vahi étiji­vaimahi íturucava ecaju­ru­ca­vahini, váhivare táuricahini ecaeña­ma­ra­ca­vahini tayehe eta júcana.
LUK 12:27 Ímara­ra­ca­richuhi eta tajuru­sirahi eta flúreana, vahi tacaeña­ma­ra­ca­vahini tacaema­ta­nehini, táijuru­re­ca­hi­pucaini. Táitsiva­hisera, te tépunehapa, tétavi­cavahi táurinavahi eta taflurene. Nájina nácuti eta nacamui­rihaira eta táurinava, émaripa ema víyarahaini rey Salomón eta tajanu­nusira eta macamui­ri­hai­ra­hinihi.
LUK 12:28 Apanasica ema Viya máijaracahi eta táurinavahi, ánipi­ri­chu­hinéni eta táitare­sirahi. Evetijipa éti eta máechapa­ji­ri­si­rahehi, máijara­si­ra­he­yarehi eta emuiri­harapi eti achaneana. ¿Tájaha tacayema vahi ácasi­ña­vahíni eta mayehe?
LUK 12:29 Eta tacahe, vahi ecucae­ña­ma­ra­cavaicha tayehe eta enica­que­ne­repiana étaripa te échuri­ria­capuca eta une érayare.
LUK 12:30 Ena apamuriana achaneana te juca apaquehe, ichape­murihi eta tacaeña­ma­ra­si­ra­vacahi eta júcana. Vahi nácasi­ña­vahini mayehe ema Viya, nacucha­pa­hi­pucaini eta máijara­ru­yarehi éma. Étisera, ecasi­ña­va­yarehi eta matiari­hirahi ema Ecaiyaquene. Máimatihi éma tamutu eta ecamu­nui­ra­vanahi.
LUK 12:31 Eta tacahe, tativayare íjaracava ecaema­ta­neacaya ema Viya, ecasa­mu­reraya eta ítauchi­rayare tamutu eta mavara­ha­que­neanahi. Máimaha­rinepa éma. Tíjara­ca­heyare tamutu eta ­ ecamu­nu­queneana.
LUK 12:32 Vahi ecupica, eti nuchicha­naveana. Tayanapane vahi camuri­hé­nahini, eti máichuha­que­neanahi ema Ecaiya­quenehi. Éma téchahehi. Eta tacahe, tétavi­cavahi eta mavapi­nai­ravahi eta majaca­pi­rahehi, machane­raheya.
LUK 12:33 Tacahe, te ecaima­ha­que­nepuca, íjara­re­cayare eta ímaha­queneana. Íjara­cayare nácani ticamu­nu­vanahi. Tásiha, ema Viya máimahainepa, éma tíjara­ca­heyare eta táitsivayare ánaqui te anuma. Máitava­ca­cainapa eta ecaima­ha­que­néraya. Tájina­varepa tévajai­ca­vaimahi. Váhivare táeñama­vacare ánaqui taicha nájinapa tiámeye­cha­hemahi, váipavare cachusi­rimahi eta ímaha­que­nea­nayare.
LUK 12:34 Éti, te ecasa­mu­repuca eta ímaha­que­neanahi te juca apaquehe, evarahahi enasiyare te juca. Vahi ávara­hahini ejuni­ji­cahini eta ímaha­queneana. Téhesera te ecasa­mu­re­hi­chapuca eta ícuchiana te anuma, ánaqui evara­hayare eyana­va­neyare.
LUK 12:35 Éti, yátupina eta ecucha­pi­ranuya eta nuchaviraya. Etsecavaya tamutu sácheana.
LUK 12:36 Ácutihi nácani achaneana músuana titseca­vanahi te tapaja navejie­que­néraya ema náquenu eta machavi­raipahi másihairahi mayehe ema arayenahi. Te máehaha­mecapa eta tapaja, eneva­ne­yarepa éna navejie­que­ne­hayare.
LUK 12:37 Tayanapane enumu­hupuca yati, tijara­ra­hipuca eta machavi­ra­yarehi ema náquenu. Tétavi­ca­vasera eta náurica­ca­revahi ena músuana eta machima­pirahi ema náquenu eta nacucha­pirahi, te vahi náimacae­que­ne­hahini. Nutupiruva numetacahe: Yátupi­na­sarepa eta máurisa­mu­re­vayare ema náquenu, macaeja­ca­va­cainapa te mamesara, máenica­va­cainapa. Émaja­ca­ru­vainapa máechapa­ji­ri­ca­va­cayare.
LUK 12:39 Nuvaraha ácaicu­tia­ra­quenéna. Machu ácutiriana mácani achane námeyeruhi ena tiámerahiana. Tájina máechapia­vahini tájahapuca hórayarehi eta náiteca­pau­chiraya te mapena. Te máechahi­pucaini, ticuneu­cha­vai­pahini éma, váipasare nacuame­ye­chahini.
LUK 12:40 Eta tacahe, éti écaune­cha­vayare tamutu sácheana, taicha vahi échaimahi tájamu­hu­ya­repuca eta nuchavi­rayare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, machu iárameca —macahepa.
LUK 12:41 Tacahe, ema Pedro mayase­recapa. Ánipa maicha: —Tata Náquenu, eta juca pímicu­tia­ra­cha­que­ne­havihi, ¿viyehe­ya­re­chu­chapuca viti dócequeneana, téhesera vimutupuca viti véhica­vianahi? —macahepa.
LUK 12:42 Tacahe, ema Viáquenu majicapapa: —Nímicu­ti­chi­nahepa eta apana. Macañá­ri­hipuca ema empleado máetaviuchahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Tisuapa­ji­ra­hivare éma. Ema máquenu tiyana­yarehi te apana avasare. Táitusiava matupa­racahi ema empleado eta máijara­siraya eta tinicacare ena apamuriana machamu­su­vanahi.
LUK 12:43 Tétavicava eta máurica­ca­revaya ema maca ticatu­pa­rahahi, te tamutuhi máitaucha jácani machima­pirana ema máquenu.
LUK 12:44 Németeaca, eta tamutuirahi tiuri eta machima­pirahi, matupa­ra­cainapa éma téchayarehi tamutu eta máimaha­queneana. Eta tacahe, nuvaraha ácutipaini ema maca empleado tiúrihi eta máitauraiva.
LUK 12:45 Téhesera, váhipuca tiuri eta mapane­reruana ema mácani empleado, máimija­chaichucha tiyere­yarehi eta máiteca­pi­ra­yarehi ema máquenu. Tásiha, macaete­ma­ji­ri­ca­va­ca­papuca ena machamu­su­vanahi, énapa ena vanara­canahi. Máichapapuca eta piesta, téniricapa térapa, ticavahapa.
LUK 12:46 Tásiha, vaipa maneca­pau­cha­vahini te títecapapa ema máquenu. Tásiha, machima­racapa ema empleado eta mamapa­chi­chi­ji­siraipa eta máimaha­queneana. Eta tacahe, ema máquenu macava­nai­ri­pinapa náestacayare muraca, taicha eta mamasua­pa­ji­raivahi.
LUK 12:47 Tacutiquene mácani musu, te máechahi eta mavara­ha­que­neanahi ema máquenu, tásiha vahi máitauchahi eta mavana­hianahi éma, muraca­yarehi eta macaicu­ñai­rayare. Ticaesta­yarehi éma.
LUK 12:48 Mácanisera musu, te vahi máechahi eta tacaye­ma­queneana, tásiha téjeca­pavapa, éma apaesa­yaréchu eta máicuñayare. Étipa eti ecaimi­tu­ca­sianahi eta yátupi­que­neanahi, tatupa­racahi ímitu­ca­va­cayare ena apamuriana achaneana. Núti, ánaquia­paripa eta nímitu­si­ráhehi; tásiha puiti, étipa táehanacahi eta juca ímitu­re­si­rayare. ­
LUK 12:49 Núti, eta nítesirahi te juca apaquehe, tímite­canuhi eta népeniraya. Yátupiyare eta nucata­ji­vai­rayare, naicha ena ticatia­na­canuana. Éti apanava, ticatia­na­ca­hea­nayare táichave­ne­yarehi eta éhisi­ranuhi núti. Tímicu­ti­ji­ri­ca­va­yarehi te tipaica eta yucu, eta tamuruira eta muiji. Eta juca, nuvara­ha­quenehi táitaucha­va­va­nehini.
LUK 12:51 Éti ímija­chai­papuca eta nítesirahi te juca apaquehe, tájina tácaye­ma­ca­rémahi, ímija­chai­pa­va­repuca tiúrica­va­ca­re­yarehi nícha. Váhisera ene tacahe. Táichaveneya eta éhisi­ranuhi, ena achaneana tépuru­heanaya téraji­ca­vanaya eyehe.
LUK 12:52 Taicha puiti juca vicaiju­heyare, te natiari­hi­na­papuca te étanahi peti mácani achane, esu mayena, esu machicha, ema machicha, ésupa esu chínenaca. Te mapana­na­hipuca ena téhica­nuanahi, tásiha apina­na­hipuca ena ticatia­na­ca­nuanahi. Téhesera apina­na­hipuca ena téhica­nuanahi, mapana­na­hi­va­repuca ena ticatia­na­ca­nuanahi.
LUK 12:53 Mácani achane, súcani esena, te natiarihi ena nachicha­naveana, nacati­cha­yarehi ena ticachi­chanahi táichave­ne­yarehi eta náehisi­ranuhi éna. Mácani apana achane masuapa­ji­rai­rahahi, súcani esena, nacati­cha­yarehi ena nachicha­naveana táichavenehi eta náehisi­ranuhi, énapa ena nachine­na­naveana. ­
LUK 12:54 Tacahe, ema Jesús máechajicapa ena achaneana: —Te ímaha timapi­curume, émetea­caripa tiquivayare. Ene tacahehi.
LUK 12:55 Técati­ca­vapuca te vana, émetea­caripa váipavare tiquivai­mahi. Énevare tacahehi.
LUK 12:56 ¡Eti masuapa­ji­rai­rahana! ¡Yátupi­hinéni ímatie­que­nehahi te tiquivayare, váhisera ávara­hahini ímatie­queneha eta máimeruhehi ema Viya, te juca sácheana nucacha­ne­rahehi!
LUK 12:57 ¿Tájaha tacayema vahi ávara­hahini éhica eta juca yátupi­queneana?
LUK 12:58 Járaja­painapa eta sache ticaicu­ña­nainapa namutu ena achaneana. Tacamu­nurichu etanu­cayare puiti ema Viya, ecasi­ñayare ecuchu­cui­yavaina. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi mácani achane te ticame­tau­cha­casiya. Tatupa­racahi tativaya máetupi­ri­ca­numaya eta mayasea­si­rayare perdón ema timetauchahi, mapurare vuíchaha masiapahini te cárcel. Taicha te masiapapa, ticaje­rae­que­nénapa eta máuchucuiraina. Numeta­cahehi puiti: Te jácani esiapa eta yucu infierno, váhiquene iúchucaimahi éti —máichavacapa ema Jesús.
LUK 13:1 Étarichu te jena sache, títeca­pa­na­varepa ena apamuriana achaneana. Nametacaipa ema Jesús eta táiñehiquene máichaquenehi ema Pilato, étaripa eta máimica­pa­si­ra­vacahi ena tiyuja­ra­canahi te jena Templo te Jerusalén. Ánivare nacahe: —Ena nani, galiléoanahi éna. Tépenanapa te tachaca­yanahi eta sárareana nacapa­ruanahi námava­huá­sanahi. ¿Étapuca eta nasipe­ca­tu­rai­va­hipuca tímica­pa­ca­vacahi? —nacahepa.
LUK 13:2 Tacahe, ema Jesús máichavacapa: —Éti ímijachaipa táimica­paruhi eta nasipe­ca­tu­rai­vanahi ena nani nayehe ena apamuriana najanea­nanahi te Galilea.
LUK 13:3 Nútisera numetacahe: Váhira étainahi táimica­pa­cahini eta nasipe­ca­tu­rai­vanahi. Vahi étapa­racaina. Tacamu­nusera éneuchavavane éti, machu táijahúchava eta épenira, machu ácuti éna.
LUK 13:4 Némechahe ena nani diéciocho­queneana tacapa­ruanahi eta táevajai­si­ravahi eta torre tayucha­ma­rainihi te calle Siloé. Ímija­cha­papuca táimica­pa­ca­vacahi eta táichapevahi eta naviureva, naveti­ji­papuca nayehe ena apamuriana ticava­sanahi te Jerusalén.
LUK 13:5 Nútisera numetacahe: Váhira ichapena eta naviureva ena apamuriana. Étiripa, te vahi ecueneuchava, éneri­chuvare tíjahú­chavaya eta épenira —macahepa.
LUK 13:6 Eta máechaji­ri­sirahi ema Jesús, máimicu­ti­ji­ri­chinapa. Ánipa macahehi: —Matiarihihi ema achane. Tatiarihihi eta masucure higo. Máhiri­qui­re­hisera.
LUK 13:7 Tacahe, máichapa ema mamusura: “Mapanapa año vahi ticahi eta juca nusucure. Péchupai­cayare puiti taicha tiápita­vái­ricaipa eta te juca isaniti” macahepa.
LUK 13:8 Émasera ema musu majicapapa: “Tiúripa­na­pucaini, tata, vicucha­pai­chahaini étanai­na­varéni año. Nuvaraha némuri­na­he­chayare eta máteji apaesa tacahi­pa­pucaini.
LUK 13:9 Téhesera váhique­né­nai­chapuca tacucahi, néchupai­ca­sarepa” macahepa ema musu.
LUK 13:10 Te apanapa sávaru, ema Jesús tímitu­re­ca­varepa tayehe eta náuruji­si­rareva.
LUK 13:11 Sutiarihihi esu esena mávaháruhi ema éreana, tépiñu­mai­quehehi eta suítaresira. Vahi táurihini sutupi­na­hahini. Diéciocho áñoripa eta sucaju­mairahi.
LUK 13:12 Te máimahapa ema Jesús, máichuhapa. Tacahe, supauchapa. Máichapa ésu: —Páurevi piti esena, picajumahi. Puítisera pinara­cainapa —máichapa.
LUK 13:13 Tacahe, ema Jesús manacapa eta mavahuana te suápusi. Enevanepa titupi­nahahi ésu, tinaracapa eta sujumainihi. Ichape­rinehi eta sucuna­chirahi ema Viya.
LUK 13:14 Matiari­hi­hivare ema táquenu­ruhahi eta náuruji­si­rareva. Eta máimarahi eta juca, tisema­rinehi taicha eta macana­ra­sirahi ema Jesús esu sucaju­maquene te jena sache sávaru tacapi­ca­hu­quenehi. Tásiha, máichavacapa ena achaneana: —Saisi sache tatuparaha eta vicaema­ta­neraya, éneri­chuvare eta nacaipui­ra­yareva ena nacaju­ma­queneana. Puítisera juca sache, vahi táuricahini nacaipuhini taicha tacapi­ca­hu­quenehi —macahepa.
LUK 13:15 Tásiha, ema Viáquenu Jesús, majicapapa: —¡Tétavi­cavahi eta tamuracava eta esamureana! Te ticaitiquihi eta epera te jácani sache sávaru, eveja­pua­ca­yarehi eta ésichi­rayare eta une, tayanapane tacapi­ca­hu­que­ne­hinéni eta sache.
LUK 13:16 Suvetijicha esu suca esena vicuti­quenehi achane, mámarie­quenehi ema viáchucaini Abraham, ticata­ji­ca­carehi eta nucana­ra­si­ra­yarehi tayehe eta máitiarapi ema Satanás. Taicha dieciocho áñoripahi eta máecáju­ma­chirahi ésu. ¡Táuricahi nucana­ra­ca­yarehi puiti juca sache tacapi­ca­hu­quenehi! —máichapa ema Jesús.
LUK 13:17 Eta nasamirahi ema Jesús, namutu ena ticatia­na­canahi titsiri­ha­na­rinehi. Énasera ena apamuriana achaneana tiúrisa­mu­rea­na­rinehi, taicha eta náimairahi eta táurica­ca­re­queneana máichaque­neanahi ema Jesús.
LUK 13:18 Ánivare macahe ema Jesús: —Puiti nuvaraha nímicu­ti­chinahe eta nímitu­rapiana nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya.
LUK 13:19 Tacutihi eta ánichi­chaquene taqui eta mostaza. Te máevacapa ema achane te máesane, tiúnara­hi­yarehi eta tajurusira. Tásiha, járaja­painapa eta cáyureana, ticama­ca­ji­yarehi te tatavana eta sucureca.
LUK 13:20 Ánivare macahe ema Jesús: —Nímicu­ti­chi­na­he­yareva eta apana.
LUK 13:21 Eta nímitu­rapiana tacuti­hivare eta lévadura. Esu súcani esena tiúrihi eta tasisi­jisira eta suyehe lévadura te tamutu eta suépiyaruhi masa, tayanapane apina­pucaini arroba eta suyehe jarina, tasiha­ji­ca­hisera. Jéhesare, tiápuca­yarehi tiuri —macahepa.
LUK 13:22 Ema Jesús tiyanavare tipaica. Máimitu­ca­vacahi ena achaneana te jácani avasare máiteca­pi­hapahi. Macaijuhehi eta Jerusalén, váhisera máiteca­pa­va­nehini.
LUK 13:23 Matiarihihi ema tiyase­se­recahi éma, ánipa maicha: —Tata Viáquenu, ¿váhipuca camuri­ha­via­nainaya viti viúchucu­hanaya? —máichapa. Tásiha, éma majicapapa:
LUK 13:24 —Vahi táechacare te ánimu­ri­hea­na­ya­rei­chupuca eti esiapanaya eta mávasa ema Viya. Étisera tacamunu epamicava esiapaya puiti. Vahi ecuyacuji. Taicha camuria­nayare ena apaesa­chi­charichu eta navarairahi tisiapanaya, váhisera títuji­ca­va­naimahi.
LUK 13:25 Taicha járaja­painapa eta sácheyare, nérata­cainapa eta tapaja. Tásiha, íteca­pa­papuca éti, éhaha­mecapa eta tapaja, epiara­canupa: “Tátachicha, pivejie­que­ne­hahavi”. Tásiha, nujica­pa­hénapa núti: “¿Nájaha­hesica éti? Vahi nímatihe. Váhivare nuchane­ra­hénahi éti”.
LUK 13:26 Tásiha, ejica­pa­nui­na­papuca: “Vítirichu picacha­ne­que­neanahi te mesa eta vinisirahi. Pímitu­ca­ha­vi­hivare te plaza te jena viávasa”.
LUK 13:27 Tásiha, nujica­pa­hé­na­varepa: “Esama­nuripa, vahi nuchane­rahéna éti. Évuisiha eta te juca, emutu eti íchara­hianahi eta tamauri­queneana” níchahénapa.
LUK 13:28 Járaja­painapa eta sache ímahainapa te tajuhe eta mávasa ema Viya te návihahi ena viáchuca­na­vea­nainihi: émaripa ema Abraham, ema Isaac, ema Jacobo, énapa namutu ena profetana. Étisera enasinapa te aneca. Tétavi­cavaya eta íyauchi­ravaya, ecapi­ti­quia­he­chi­ravaya taicha eta ecati­sa­mu­ré­ravaya étapa eta etsiriraya eta emasia­pirahi.
LUK 13:29 Nasapiha tisiapanaya ena camuri­queneana achaneana tiásiha­nayare te tamutu avasareana te juca apaquehe. Tétavi­ca­vainapa eta náurisa­mu­revaya.
LUK 13:30 Tásiha, te jena sácheyare, nácani téquene­hanahi puiti, nasapi­hainapa tisiapa­nayare. Étisera eti ínapu­reanahi puiti, étina­varepa vahi ítuji­ca­vaimahi esiapa —máichapa ema Jesús.
LUK 13:31 Tacahe, te jena sáche, títeca­panapa ena fariséoana te mávihahi ema Jesús. Náichapa: —Piyana. Pitátájiva piúchuca eta te juca. Taicha ema Herodes mavaraha ticapa­ca­viyare —nacahepa.
LUK 13:32 Émasera ema Jesús majicapapa: —Eyana emetaca ema mácara ticaete­ma­ra­hiquene. Vahi típica­ra­re­ca­nuimahi núti eta juca mameta­rapihi. Nunasi­ya­rechaha puiti, nucana­ra­re­ca­nu­mayare ena nacaju­ma­queneana énapa ena návahá­ruanahi ena éreanana. Núti jucarihi eta némata­ne­re­pipahi eta tímipai­ca­nupahi puiti juca sácheana, nítaucha­nu­mayare tamutu. Vahi émainayare técha eta népeniraya. Yátupisera eta Jerusalén návasahi ena ticapa­hianahi ena profetanaini.
LUK 13:34 Tétavi­cavahi eta táimica­ti­sa­mu­re­chiranu eta viávasa Jerusalén. Namapuruji ena tachicha­na­vea­nasami. Éna, ticapa­pa­ji­canahi ena profetanaini mavana­ranahi ema Tata. Puiti navara­hainapa nútipavaya ticapa­canuana. Ichape­mu­rinehi eta níchuira­vacahi éna, náurujia­ca­nuhini tacutihini eta varayu te tacuru­ji­muriha eta tachicha­naveana te tapava. Váhique­nesera návara­hahíni.
LUK 13:35 Náimahai­na­pasera eta náichara­ra­ca­vayare. Ticaqui­pai­ca­siyare tamutu eta napenana. Táimiju­na­va­cainapa éna eta napisiraya. Numeta­ca­hevane puiti: Eta nínajia­si­ra­va­cainapa, vaipa tímaha­nua­naimahi. Tiámainu­ca­vainapa te náitsivacha eta napane­reruana, navara­hainapa tijaca­panuana. Nacahénapa: “Ichape eta vicuna­chiravi píti vanairu­ca­que­névihi me Viya” nacahénapa.
LUK 14:1 Tacahe, te jena sache sávaruhi, ema Jesús ticaichu­ha­casihi tinipanaya te mapena ema émana náiyamuri ena fariséoana. Ticaichu­ha­ca­sia­na­hivare ena apamuriana fariséoana, énapa ena máestroana tayehe máimitu­rapiana ema Moiséni. Navarahahi nacaicu­tia­ra­yarehi ema Jesús.
LUK 14:2 Tíjahú­chavapa tímerecava te nataracu ema émana achane macaju­maquene. Tiámaquia­pe­vacahi éma.
LUK 14:3 Ema Jesús, eta máimairahi ema macaju­maquene, mayase­re­ca­vacapa ena natiari­hi­que­neanahi: —¿Táuricapuca vicana­ra­cavaca ena nacaju­ma­queneana puiti juca sávaru­mu­huirahi tacapi­ca­hu­quenehi? —máichapa.
LUK 14:4 Énasera vahi najica­pahini, timati­na­na­richucha. Tásiha, ema Jesús macara­ta­vauchapa ema macaju­maquene. Eta macara­ta­vau­chirahi, enévanepa tinaraca. Tacahe, máevatacapa mayana te mapena.
LUK 14:5 Tásiha, máichavacapa ema Jesús: —Nímicu­ti­chinahe puiti. Éti, németeaca májina émanaina achane vahi macuja­pa­nuhini eta mapera burro, mavuiye­rapuca, te tiáquipai­cavahi te pusu te jena sache tacapi­ca­hu­quenehi. Eta máeñamirahi, tipatsi­ca­va­yarehi macaeche­pupana eta paure sárare, tayana­pa­ne­hinéni eta sache tacapi­ca­hu­quenehi —máichavacapa.
LUK 14:6 Énasera vahi napatsi­ca­vahini najica­pahini. Timati­na­na­richucha.
LUK 14:7 Eta máimara­ra­si­ra­vacahi ema Jesús ena macumpi­ra­cha­que­neanahi ema fariseo, énajivahi tinere­jiu­chavana eta náejasi­ha­yarehi tiúrina­panana. Tacahe, ema Jesús maconse­ja­cha­vacapa, ánipa máichavacahi:
LUK 14:8 —Te natiari­hi­napuca nacumpi­rachahe, vahi ecaina­pu­pui­ca­vaimahi ecaejacava tayehe eta téjasi­ha­careana taicha tijuricati eta máejasi­ha­yarehi mácani ticapi­ca­hu­panahi eyehe éti.
LUK 14:9 Taicha ema téniricahi, éma ticaeja­re­ca­yarehi, tijuricati macaeche­pucavi te péjasihahi macaeja­si­ha­yarehi mácani apana. Titsiri­ha­ca­repahi eta macaeja­ca­vihini te náequenemuri.
LUK 14:10 Te ecaichu­ha­ca­sipuca, ecaeja­cavaya te náequenemuri, apaesa ema téchahi tíchuha­hénapa ticaeja­ca­heyare te návihahi ena tipicau­cha­ca­rea­na­panahi. Tásiha, ecuna­cha­ca­ré­na­sarepa nayehe ena natiari­hi­queneana.
LUK 14:11 Taicha nácani ticasi­ña­va­vai­canahi tímija­cha­vanahi ticapi­cahuana, ema Viya máimica­tsi­ria­ca­va­ca­yarehi. Nácanisera mánsuanahi eta náitaresira, ichapeyare eta nacuna­cha­ca­re­vayare me Viya.
LUK 14:12 Ema Jesús maconse­ja­chavare ema fariseo, ema ticumpi­ra­recahi: —Píti apanavare, te péniri­cayare, vahi nacucarichu píchuhavaca ena pémuna­ca­sa­rea­nahicha, ena pipara­pe­na­vea­napuca énaripa ena rícoana, táichave­nénahi eta pivarai­rainahi títsiri­ji­ca­vanaya eta piyehe.
LUK 14:13 Píchuha­va­ca­yareva ena páureana, nácani nacahe­ma­hianahi: túpúpa­vaquiana, masariana, púchuquiana.
LUK 14:14 Taicha ena nani, vahi títsiri­ji­ca­va­naimahi eta piyehe. Táitsivasera tétávi­ca­vayare eta piúrica­ca­re­vayare píti eta pijaca­pi­rayare eta pícuchihi te jena sácheyare picacha­ne­va­cayare ena náurique­neanahi macaeche­pureana ema Viya —macahepa.
LUK 14:15 Tacahe, eta nasamirahi ema Jesús ena natiari­hi­que­neanahi te mesa, téchajicapa ema émana. Ánipa macahehi eta mayehe ema Jesús: —Tétávi­ca­vayare eta viúrica­ca­revaya te visiapapuca eta mávasa ema Viya, vinicayare te mamesara —macahepa.
LUK 14:16 Tásiha, ema Jesús majicapapa, máichapa: —¡Jéhesare, te esiapa­pa­pucaya! Nímicu­ti­chinahe puiti. Matiarihihi ema émana achane téniricahi eta ichape­mu­riquene tinicacare. Camuriana ena máichuha­que­neanahi.
LUK 14:17 Te máimahapa tiúripa eta tinicacare, mavanecapa ema mamusura mameta­cavaca náitecapa ena nacaichu­ha­ca­si­que­neanahi taicha tiúriripahi eta tinicacare.
LUK 14:18 Namutusera natanucapa eta náetsera­ru­yarehi. Ema apana ánipa macahehi: “Vuíchaha nítuji­ca­vaimahi níteca. Nuyana­nu­mayare nímaha­pa­nayare eta nuvacha­reruhi apaquehe”.
LUK 14:19 Ema apana éneri­chuvare, ánivare macahe: “Picata­ji­ca­nuchaha. Vuíchaha nítuji­ca­vaimahi níteca, taicha nuyana­nu­mayare nímaha­pa­nayare eta cinco yúntaquene vuiye nuvacha­re­rua­nahi”.
LUK 14:20 Ema apana ánivare macahe: “Nupaenumava nítauchavahi eta nuveha­ca­cairahi. Eta tacahe, vahi nítuji­ca­vaimahi níteca”.
LUK 14:21 Te tichavapa ema musu vanairucahi, mametacapa ema máquenu eta namaitu­ji­si­ra­va­vacahi títecana ena máichuha­que­neanahi. Tásiha, tisemapa ema máquenu. Máichavarepa ema musu: “Tiuri, piyana puítirichu te plaza étapa te cálleana. Píchuhavaca ena páureana, ena masariana, ena púchuquiana, nácani pétupia­rua­nayare nacahe­ma­hi­que­nea­nahi”.
LUK 14:22 Tacahe, te tichava­varepa ema musu, mametacapa ema máquenu, máichapa: “Tata, nítaucharipa eta juca pivanai­ripihi. Jucari­hi­cha­hasera eta juca téjasi­ha­ca­reana”.
LUK 14:23 Tacahe, ema máquenu máichavarepa: “Piyanavare puítirichu te isanitiana. Píchuhavaca ena achaneana, nácanipa piácapa­ji­rua­na­ya­repahi te achene. Picame­savaca náiteca, apaesa nayuri­ticava eta juca téjasi­ha­careana mávacua­nai­chahahi.
LUK 14:24 Nusema­carupa puiti. Nájinava néniruimahi ena náinapu­reanahi níchuha­que­nea­nahi” macahepa ema téniricahi —máichapa ema Jesús.
LUK 14:25 Te jena sácheana, camuriana ena achaneana téhicanahi ema Jesús. Tásihasera, éma máeseni­mu­rihapa. Máichavacapa:
LUK 14:26 —Te etiari­hipuca éti evara­ha­nayare éhicanu, tacamunu epami­cavaya yátupina eta éhisi­ranuya. Nútinapa émuna­ca­pa­nayare, németa­vi­cainapa eta émuna­si­ra­vacaini ena ticachi­chaheana. Mácani achane németa­vi­ca­yareva eta máemuna­siraini esu mayena, machicha­na­vea­napuca, mapara­pe­na­vea­napuca. Váipavare éñamaimahi eta ítaresira. Téhesera apaesa­ri­chupuca eta émuna­si­ra­nuyare, vahi táuricaimahi éhica­nuhini.
LUK 14:27 Ecata­ji­vayare taicha eta éhisi­ra­nuyare. Te epica­hipuca íjaracava muraca, táimica­pa­ca­hepuca eta éhisi­ranuhi, tiúripanaichu vahi ecuehicanu.
LUK 14:28 Tacutiquene te epane­re­cha­hipuca éti épiya­re­cayare eta anuquehe peti apinapuca piso, vahi táuricahini émuna­na­si­ca­vahini enaha­ha­ji­si­ra­vai­na­richuini ecaematane, epane­re­cha­nu­ma­yarehi áyana­ya­re­hipuca egastaruya ítauchi­rainahi eta evara­ha­quenehi épiyaca.
LUK 14:29 Vahi ácaemu­ña­vaimahi épiyareca eta tiúrina peti, te vahi árata­haimahi ítaucha.
LUK 14:30 Tásiha, nacahé­na­papuca ena ticaeca­hi­hea­nayare: “Ímahapa, váhira márata­hahini máitauchahini eta jena peti, táurina­que­ne­ya­rehíji. Tíjara­ca­va­samipa. Ichape eta mamelaya” nacahe­na­papuca.
LUK 14:31 Émaripa mácani rey, te tisema­hipuca, mavarairahi máichayare eta guerra, macana­yarehi mácani apana rey camuri­pa­nanahi ena machanerana, mapane­re­cha­nu­ma­yarehi te marata­ha­ya­repuca macanara taicha éma vahi camuria­nai­nahini ena machanerana.
LUK 14:32 Eta máimairahi vahi márata­ha­yarehi, váhivare tíjara­ca­vaimahi máehaca­cahini. Tásiha, máimiva­ne­re­cainapa mayehe ema mánara­ya­rehini táitavapa eta semanerehi, vaipa nacupa­ne­re­chahini.
LUK 14:33 Ene ecahehi éti. Eta evarairahi éhicanu, epane­re­cha­nu­ma­yarehi eta ínaji­si­rayare tamutu, erata­hai­ra­yarepa yátupi eta éhisi­ra­nuyare. Taicha te vahi erata­hayare, vahi ecucae­muñava éhica­nuhini.
LUK 14:34 Eta icheve, tétavi­cavahi eta táurivahi taicha eta tacamu­nu­ca­revahi. Étasera eta tajachira eta icheve, tépuru­ca­repahi.
LUK 14:35 Tájinapa tacamu­nu­ca­re­vai­nahini. Ticaqui­ji­yarepa. Ene nacahehi ena tínaji­cavana eta náehisi­ranuhi. Nacutihi eta tajachira eta icheve. Te evara­hapuca ecaicutiara, tavaraha eta epane­re­chi­navaya —macahepa.
LUK 15:1 Tiuri, te jácani sácheana, títeca­pa­ra­ca­na­varepa ena achaneana te mávihahi ema Jesús. Camuria­napahi éna. Natiari­hipahi ena cóbraré­ca­rahiana eta impuestoana. Namutu éna, ichape eta náepuru­ca­revahi nayehe ena fariséoana. Émasera ema Jesús, vahi máepuru­va­cahini. Tásiha, témeña­ha­vanapa éna te machacaya, taicha navarahapa nasama­ra­ra­ca­yarehi éma.
LUK 15:2 Natiari­hi­pa­hivare ena fariséoana énapa ena máestroana. Ena nani, vahi náuricahini eta macacha­nei­ra­vacahi ema Jesús ena nani achaneana. Ánipa nacahe: —¡Vahi tiuri eta máichaquenehi ema maca! ¡Namutuchucha majaca­pavaca ena nacahe­que­ne­tá­tájiana ticaja­cha­ha­ca­reanahi! ¡Nasapihapa macacha­ne­vacahi eta nanisirahi ena nánita­ta­jiana! —nacahepa.
LUK 15:3 Tacahe, te masamapa ema Jesús eta juca, máimicu­ti­chi­na­vacapa eta máimitu­si­ra­vacahi. Ánipa máichavaca:
LUK 15:4 —Esama­nuchaha. Nímicu­ti­chi­naheya puiti. Matiarihi ema émana achane. Ticayehehi eta cien uvesa. Te témiti­ye­chapuca eta étana, ema achane tiyana­yarehi matanuca eta táemitiaruhi. Eta máeñami­ravahi, majuni­ji­ca­yarehi eta apamuri noventa y nueve uvesa te majanea­sihahi.
LUK 15:5 Jéhesare, te máichimavapa eta táemitiaruhi, tichavapa tiúrisa­mu­repaipa. Mámapaipa te machepa.
LUK 15:6 Te títecapapa te mapena, máichuhapa ena machaca­ya­penana májiriareana. Tacahe, máichapa éna: “Yare, éti apana iúrisa­mu­revare nuyehe núti. Taicha níchima­vaipahi eta uvesa táemitia­ruhi” máichapa ena májiriareana.
LUK 15:7 Tiuri, núti numetacahe eta juca: Énerichu ema Viya te anuma tiúrisa­mu­revare nayehe ena achaneana tiúrita­re­si­ranahi, taicha tájina náejeca­pi­ra­vai­nahini. Tétavi­ca­vai­ne­hisera eta máurisa­mu­revahi ema Viya nayehe nácani achaneana tímatianahi eta nacape­ca­tu­rairahi, tásiha téneucha­vanapa, náinajicapa eta napeca­tu­ranaini —macahepa ema Jesús.
LUK 15:8 Tímiyanava eta máechaji­ri­sirava ema Jesús, ánipa macahe: —Nímicu­ti­chi­naheya eta apana. Sutiarihi esu ésuna esena. Ticayehehi eta dies reale eta tijapu plata. Te témiti­ye­chapuca eta étape, tinane­si­yarehi sutanu­ca­yarehi eta táemitiaruhi. Eta sutanu­si­rayare, suyusta­cainapa eta sumicahu. Supihi­cainapa tamutu eta te tajuhe eta supena.
LUK 15:9 Te suíchimavapa, tiúrisa­mu­rénapa. Suíchuha­va­cainapa ena suchaca­ya­penana suájiriareana. Tacahe, suíchava­cainapa éna: “Yare, éti apana iúrisa­mu­revare nuyehe núti, taicha níchimavaipa eta reale nucami­tiaruhi” suíchava­cainapa esu esena ena suájiriareana.
LUK 15:10 Tiuri puiti, núti numetacahe eta juca: Ene macahehi ema Viya. Tétavi­ca­vainehi eta máurisa­mu­revaya te namuri ena ángeleana eta máeneuchi­ravapa mácani achane cápeca­tu­ra­rahini, máinaji­si­raipahi eta mapeca­tu­ranaini —macahepa ema Jesús.
LUK 15:11 Tímiyanava eta máechaji­ri­sirava ema Jesús, ánipa macahe: —Matiarihihi ema émana achane. Apinanahi ena machicha­naveana. Ajairana.
LUK 15:12 Étana sache, máichapa ema maiya ema émana machicha amuyapana: “Tata, picata­ji­canupa, píjaracanu puiti eta nuyeheyare tatuca­cha­que­ne­nuyare eta picaye­he­queneana” máichapa. Tacahe, tísapavapa ema naiya. Máijara­ca­vacapa eta máimaha­queneana ena apinana machicha­naveana.
LUK 15:13 Tacahe, étarichuhi te jena sácheanahi, tétupi­ri­cavapa ema amaperu, tiyana­vanepa. Mámapa tamutu eta mayehe­chi­ra­va­ripahi máijararuhi ema maiya. Tiyanapa te apana avasare tayere­hiquene. Eta ánaqui, máitaiyahi tamutu eta máimaha­que­neanaini. Tamutupa mamapa­chi­chijica.
LUK 15:14 Tacahe, eta jena sácheana, táiteca­pauchapa eta ecuha eta avasare mávihahi ema amaperu. Tacahe, namutu ena achaneana tayehe eta te avasare téchuri­hanapa eta tinicacare. Tivayu­chavapa eta ecuha. Ema amaperu títara­haipahi eta máimaha­que­neanaini. Tásiha, tájinapa maviyahini eta manica.
LUK 15:15 Tásiha, ticaque­nu­recapa mayehe ema émana achane. Tacahe, ema máquenuhi mavanecapa ema amaperu eta majanea­sinaya eta cúchiana eta te máesane.
LUK 15:16 Ichapesera eta máecuavahi. Majamu­ra­chainehi manicahini eta taniru eta cúchiana, taicha nájina náitátihini éma.
LUK 15:17 Tacahe, téquecavapa eta mapane­re­ruanahi. Tipane­re­que­ne­havapa émajiva. Ánipa tacahehi eta mapane­reruhi: “Namutu ena mavanarana ema tata, tiúrihi eta nanisira. Nútisera ani ticapa­ca­nuinapa eta nécuava.
LUK 15:18 Níjaracava, nuyana nuchava eta me tata ticachichanu. Tásiha, níchayare éma: Tátachicha, nucape­ca­turaipa mayehe ema Viya étapa eta piyehe piti tata.
LUK 15:19 Tayana­ri­nepuca táimicu­ti­ji­ri­ca­vai­nepuca vahi pichichanuina. Picata­ji­ca­nusera. Pijacapanu, nímiáque­nu­cha­varine piyehe piti tata. Nácutirine ena pivanarana. Níchayare ema tata”. Tacahepa eta mapane­reruhi ema amaperu achane.
LUK 15:20 Tásiha, tiyanapa tichava eta me maiya. Te tiánehipa títecapa ema amaperu, máimahapa ema maiya. Enurujipa máimativane. Ichape­rinehi eta majapa­nuirahi. Enurujipa tiyana tijunapa mácapa. Majupa­hacapa ema machicha. Máetsera­recapa eta máurisa­mu­revahi.
LUK 15:21 Émasera ema amaperu, téchajicapa. Ánipa maicha: “Tátachicha, nucape­ca­turapa mayehe ema Viya étapa eta piyehe piti tata. Tásihasera, tayana­ri­nepuca táimicu­ti­ji­ri­ca­vai­nepuca vahi pichicha­nuinaya” máichapa.
LUK 15:22 Émasera ema maiya, mavaraha máimerecaya eta yátupirahi eta majaca­pirahi ema machicha. Vahi máicuña­cahini. Tásiha, mavanecapa ena mavanarana. Máichapa: “Etátá­jirica, iama eta muíriare tiúrinapana. Emuiriacha ema maca nuchicha. Iama eta tiúrinapana surtija; masuru­tijaina. Iámavare eta tiúrinapana eparupeva, máeparu­pevaina.
LUK 15:23 Éneri­chuvare épana eta jena mamona tiújepana. Ecapaca, vinica. ¡Víchayare eta piesta! Viúrisa­mu­revaina eta máiteca­pirahi ema maca nuchicha.
LUK 15:24 Taicha éma, tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta máepena­que­né­nahini ema maca, puítisera tiúchujicapa tichavapa ani nuyehe. Máemitiaruhi te numirahu, puítisera nímahapa éma” macahepa ema maiya. Tacahe, ichape eta náurisa­mu­revahi namutu.
LUK 15:25 Tiuri, ema émana machicha máechavihi tiyanahi te isaniti. Te tichavapa, te tiánehipa eta napena, masamapa eta piesta te tajuhe.
LUK 15:26 Tásiha, máichuhapa ema émana nacajurure. Mayase­recapa: “¿Tájaha tacayema eta juca piesta?” macahepa.
LUK 15:27 Tacahe, máichapa ema macajurure: “Ema piparape títecapahi. Tásiha, ema piya máimica­pacapa eta étana mamona tiújepana. Ichape eta piesta, taicha eta máurisa­mu­revahi ema piya eta máiteca­pirahi ema piparape” máichapa ema macajurure.
LUK 15:28 Tacahe, tisema­rinehi ema maparape. Vaipa mávara­hahini masiapahini. Tacahe, te máechapa ema naiya, tiúchucapa. Macamesapa macasiapa.
LUK 15:29 Majica­pa­pasera ema machicha, ánipa maicha: “Pímaha, tata. Ánaquiapapa eta nítatí­ravihi núti. Tájina nímati­yahini nácapae­ma­cha­vihini te pivanai­ripiana. Tásihasera, tájina píjara­ca­nuhini eta étanai­nahini chívachi­chai­na­pucaini eta nunicahini nucapie­sta­ra­hi­pucaini núti, nácacha­nehini ena nájiriareana némuna­ca­sareana.
LUK 15:30 Tásiha, puiti pímica­pa­cainehi eta mamona tiújepana, taicha eta máiteca­pirahi ema émana pichicha­tataji. Ema mácatataji títaha­cavahi eta píjara­ruinihi picaye­he­que­nea­nainihi náichavenehi ena esenana túhusiana” máichapa ema machicha.
LUK 15:31 Tacahe, ema maiya máichapa: “Pímaha, nuchichachicha, píti ánaquia­paripa eta péjaha­si­ranuhi. Tásiha, tamutu eta nucaye­he­que­neanahi, piyehea­na­hivare píti.
LUK 15:32 Puítisera, táuricaichucha vicha eta piesta eta viúrisa­mu­re­vainahi, taicha tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta máepena­que­né­nahini ema maca piparape, puítisera tiúchujicaipa, tichavapa éma. Ema máemitiaruhi te vimirahu, puítisera viápecha­va­varepa vímaha éma” máichapa. Tacahehi eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Jesús nayehe ena achaneana.
LUK 16:1 Ema Jesús ánivare macahehi eta máimitu­si­ra­vacahi ena máimitureana: —Nímicu­ti­chinahe eta apana. Ema achane rico, matiarihihi ema mayehe capataz, téchahi tamutu eta máimaha­queneana ema máquenu. Tásiha, masamai­ri­ricapa ema máquenu eta mamapa­chi­chi­ji­si­raipahi eta máimaha­queneana.
LUK 16:2 Tacahe, ema máquenu máichuhapa. Mayase­recapa: “¿Tájaha tacayema eta juca? Nusamau­chavihi eta pimapa­chi­chi­ji­sirahi eta nímaha­queneana”. Émasera ema capataz tájina maviya­vahini macatiu­chia­vahini taicha yátupihi eta máejeca­pi­ravahi. Tacahe, ema máquenu máichapa: “Tiuri, vitupae­que­ne­hayare tamutu taicha vaipa nuvaraha pímiyanava eta nuyehe”.
LUK 16:3 Tacahe, ema capataz ichape­rinehi eta mapane­re­re­sirahi taicha eta máuchusiraya. Tásiha, macahepa te mapane­reruana: “¿Tájahai­na­papuca níchara­ca­vayare puiti? Ema náquenu ticuchu­ca­nuinapa tayehe eta juca némata­ne­repihi. Ichape eta nutsiri­ha­ca­re­vayare taicha vahi núrihahini nucaema­ta­nehini eta isaniti, váhivare nurata­haimahi eta tamuracava eta emataneca. Titsiri­ha­ca­re­hivare nuyase­se­re­cahini eta nunicaquene.
LUK 16:4 Tiuri, áni nucaheyare. Némeña­ha­vayare nayehe ena ticante­veanahi mayehe ema náquenu, tiámainucava te nítuca­va­pa­pucaini eta nítati­ji­ya­vayare” macahepa te mapane­reruana.
LUK 16:5 Tacahe, máichuha­vacapa namutu émanapahi ena ticante­veanahi mayehe ema máquenu. Tacahe, mayase­recapa ema máinapuiruhi: “¿Péchapuca áyana eta pintevehi mayehe ema náquenu?”
LUK 16:6 Tacahe, ema ticantevehi majicapapa: “200 lata eta aceite comer eta nuntevehi mayehe”. Tacahe, ema capataz máichapa: “Júcahi eta piyehe vale pifirmaruhi. Puítinarichu vítsivachaya eta apana vale. Vaipa pivacha­chaimahi tamutu. Cien latainarine eta pinteveyare” macahepa.
LUK 16:7 Tacahe, mayase­re­cavare ema apana: “¿Pítiyapa péchapuca áyana eta pintevehi?” Ema ticantevehi majicapapa: “Séisicientohi tarera eta trigo eta nuntevehi mayehe”. Tacahe, ema capataz máichavarepa: “Júcahi eta piyehe vale pifirmaruhi. Vítsivachaya eta piyehe vale. Vaipa pivacha­chaimahi tamutu. Quinientorine tarera eta pinteveyare”. Ene tacahehi eta máichirahi nayehe ena apamuriana ticante­veanahi, máitsiva­chi­ra­paipahi eta nayeheana váleana.
LUK 16:8 Tacahe, te máechapa ema máquenuini eta máichaque­neanahi ema mayeheni capataz eta macatiu­chi­ravahi, ánipa macahe: “Tétavi­cavapa eta máitusirahi masámápuha ema maena nuyeheni capataz” macahepa ema máquenuini. Ene nacahehi ena achaneana máimati­ra­hanahi ema Viya. Éna tiápaju­pa­na­va­na­hivare eta náitusirahi eta tayanirava. Nacachu­ricahi ena téhicanahi ema Viya, taicha tavayua­ca­vacahi eta tájipa­racana.
LUK 16:9 Puiti numeta­ca­heyare eti nímitu­reanahi: Eta ítare­sirahi te juca apaquehe tamauri­quenehi, te ecaima­ha­que­ne­hipuca, ecajiyare te napaucha­hepuca ena ticamu­nu­vanahi. Tacahe, te ítecapapa te mávasa ema Viya, tiúriyare eta íteca­piraya, ánaqui ejaca­painapa eta táitsivayare.
LUK 16:10 Taicha nácani tiúrihi eta náechapa­ji­ri­sirahi jácani ánichi­cha­quenehi, ene tacahe­yarehi eta táurivayare eta náechapa­ji­ri­si­rayare eta camuri­quenehi. Nácanisera vahi tiúrihi eta náechapa­ji­ri­sirahi jácani ánichi­cha­quenehi, éneya­rei­chu­hivare vahi tiúrimahi eta náechapa­ji­ri­si­rayare eta camuri­quenehi.
LUK 16:11 Taicha te vahi tiúrihi eta ítauchirahi eta ecatu­pa­ra­hairahi échapa­ji­ricaya eta tímaha­ca­reanahi eta te juca apaquehe, ema Viya vahi titupa­ra­ca­hémahi eta tímaha­careana yátupi­queneana te anuma.
LUK 16:12 Eta tacahe, ítaura­hiyare tayehe jácani apayeheana apaesa máijaracahe ema Viya eta ícuchihi, taicha eta máimairahi éma eta ítauraivahi éti.
LUK 16:13 Éti, eta ítare­sirahi, vahi táuricahini apina­nai­nahini ena iáquenuana. Taicha émuna­ca­pa­na­yarehi ema émana, tisuapa­ca­re­pa­na­ya­re­hivare. Tásiha, ema apana, apaesa­rineya eta émuna­siraina, váipainapa tisuapa­ca­remahi éma. Ene tacahehi eta juca ímaha­queneana, vahi ecuisapa tahapa­sa­mu­re­re­ca­hehini eta plata, machu tahapa­pi­ri­ca­heriana eta émuna­sirahi ema Viya, étapa eta ecaema­ta­nea­sirahi éma —máichavacapa ema Jesús ena máimitureana.
LUK 16:14 Natiari­hi­hi­va­resera ena fariséoana. Nasama­ra­racahi eta juca máimitu­ra­pianahi ema Jesús. Tásiha, nacaeca­hi­ri­chu­chasera eta nasamirahi éma. Taicha tétavi­cavahi eta tavayua­si­ra­vacahi éna eta tímaha­careana.
LUK 16:15 Tacahe, ema Jesús máichavacapa: —Éti épiya­cavahi iuri eta ímairavahi nayehe ena achaneana. Émasera ema Viya máimatihi eta esamureana. Macatia­nacahi ichape éma eta apimi­ra­hérahi.
LUK 16:16 Numeta­ca­hevare eta apana: Ema víyarahaini Moisés, énapa ena víyara­hanaini profetana tínapu­canahi eta náechaji­sihahi tayehe eta nítesi­ra­yarehi nuti Cristo ecucha­pa­quenehi. Puiti ichape eta navapi­nai­ravahi ena camuri­queneana téhica­nua­napaipa. Éti apana, titupa­racahe éhica­nu­yareva.
LUK 16:17 Numetacahe puiti: Váhiquene títavaimahi eta tasuapa­ca­revahi eta máechaji­ri­ruvana ema Tata. Máichecua­raquire éta, tayana­pa­ne­hipuca táitava eta anuma étapa eta juca apaquehe.
LUK 16:18 Éti, eta ímiturapi, ísapahi mácani achane máquijica esu mayena, tásiha, ísapa­hivare maveha esu apana esena. Nútisera numetacahe: Mácani achane, te máinaji­capuca esu mayena, tásiha maveha esu apana esena, éma ticape­ca­tu­raipahi me Viya. Tacutiquene mácani apanavare achane mavehapa esu esena máinajiruhi ema suima, éneri­chuvare ticape­ca­tu­ra­hivare me Viya taicha ésu, matiari­hichahi ema suímaquenehi —máichavacapa.
LUK 16:19 Tacahe, ema Jesús máimitu­ca­va­cavare ena achaneana. Ánipa macahe: —Nímicu­ti­chinahe eta apana. Matiarihihi ema émana achane. Mavayuchahi eta marricuva. Tétavi­cavahi táurinavahi eta macamui­rihaira. Tijanu­nu­ha­canecha. Tamutuhi sácheana máicha eta táurinaquene piesta.
LUK 16:20 Tásiha, matiari­hi­hivare ema apana achane paure ticaijare Lázaro. Ticajumahi. Amairihahi carachachaha eta majuma. Téjaha­pai­ricahi éma tamutu sácheana te mapajacura ema rico.
LUK 16:21 Ema maca paure tiyase­se­recahi manicayare eta máemacha­rajiana ema rico. Tájinasera náijara­caimahi. Tavetijipa, vahi túmenahini ema paure. Vaipa marata­hahini macatiu­cha­vahini eta táevera­sirahi eta tamucuana eta macarachana.
LUK 16:22 Étana sache títecapapa eta máepenirahi ema paure. Nárajapapa ena ángeleana; náepanapa eta máchaneva ema Lázaro, námapa tayehe eta paraíso mávihahi ema viáchucaini Abraham. Tacahe, te táequenepa, tépena­varepa ema rico. Tiúrinavare eta náecarirahi.
LUK 16:23 Eta máepenirahi éma, tiyanapa tayehe eta macata­ji­vai­ya­yarehi. Tásiha, te téjami­háu­quichapa, máimahapa eta mávihahi ema Abraham, émapa ema Lázaro te machacaya. Mayere­hi­va­ca­hisera eta máimairahi.
LUK 16:24 Tacahe, tipiaracapa ema rícoini: “Tata Abraham, pájapanunu. Picata­jicanu, pivane­si­nanuini ema Lázaro máechipaicaini apaesa­chichaini eta mavauqui te une. Máecasa­re­cha­panaini eta nunene. Taicha tétavi­cavahi eta numaunevahi eta te juca nucata­ji­vaiyahi tayehe eta juca návihahi táijurequene yucu” máichapa.
LUK 16:25 Émasera ema Abraham majicapapa: “Vahi nuvane­caimahi. Péchavachucha, nuchicha, te achane­vichaha, tétavi­cavahi eta piúrica­ca­revahi. Tájina pácamu­nuhini eta pítare­sirahi. Ánipasera picata­ji­vaiyahi. Émasera ema maca Lázaro, ichape­murihi eta macata­ji­vairahi te achane­richaha. Puítisera vaipa macata­ji­vahini. Puiti éma, majaca­pa­ripahi eta máurica­ca­revahi.
LUK 16:26 Tacutiquene máitujihi eta mánucui­rai­nahini eta ára piyehe. Pítiripa váhivare pítuji­ca­vaimahi píteca­pau­chahavi ani te juca viávihahi víti, taicha jucarihi eta tícheji­mi­rau­cha­havihi eta viánucui­rai­nahini tacutihi eta tiúchausi cajacure. Máitujihi eta mayanahini” macahepa ema Abraham.
LUK 16:27 Tacahe, ema rícoini máichavarepa: “Tiuri, te váhipuca títuji­ca­carehi, picata­ji­ca­nusera. Pivane­si­nanuini mayana ema Lázaro te nupena.
LUK 16:28 Mameta­pa­ni­nanuini ena cíncoqueneana nupara­pe­naveana. Maconse­ja­cha­pa­na­vacaini eta náeneuchi­ra­vainaini éna, apaesa váhini nacuite­cahini tayehe eta juca návihahi núti nucata­ji­vaiyahi”.
LUK 16:29 Émasera ema Abraham máichavarepa: “Éna, narataha téchaji­cu­recana, ticara­va­hua­nayare eta Sagrada Escritura. Te nasuapa­hi­va­repuca eta tavanai­ri­pianahi, vahi tisiapa­naimahi eta te jara ecuñaraqui piávihahi píti”.
LUK 16:30 Ema rícoini majica­pa­varepa: “Táitaure­vaquene ene tacahehi, tata Abraham. Tiúripa­na­hi­se­ra­hi­pucaini mayanahini ema émana máepena­quenehi eta nayehe ena nupara­pe­naveana, mameta­pa­na­va­cahini. Németeaca téneucha­va­va­nea­napaini”.
LUK 16:31 Ema Abraham máichavarepa: “Te váhipuca nacusua­pahini eta Sagrada Escritura, tacahe­yarehi eta namasua­pi­rayare mácani máechepurehi máepena­quenehi” macahepa ema Abraham.
LUK 17:1 Te táequenepa, ema Jesús mameta­mu­ri­ha­varepa ena máimitureana. Ánipa macahe: —Yátupi eta vahi téjiaca­vaimahi eta tímiaqui­pai­cayare tayehe eta pecatu ena achaneana. Ichapesera eta náicuñayare nácani táemesia­va­nayare náimiaqui­pai­siraya nácani apamuriana tayehe eta pecatuana.
LUK 17:2 Mácani tímiaqui­paicaya ema émana amaperu, tiúripa­na­hi­pucaini máepenahini mativai­nahini éma. Váhiri­chu­pucaini macucai­cu­ñahini; taicha vahi macuimia­qui­pai­cahini ema amaperu tayehe eta pecatu.
LUK 17:3 Eta tacahe, échapavaya éti machu ímiaquipaica ena amaperuana. ­ Numetacahe eta apana: Te máejeca­pa­vapuca ema piparape eta piyehe, piconse­jachaya. Téhesera máeneuchava eta piyehe, piperdo­nachaya éma.
LUK 17:4 Tayanapane siétehé­napuca máejecapava te étana sache, máeneucha­vasera eta piyehe, titupa­racavi piperdo­na­chayare —macahepa ema Jesús. ­
LUK 17:5 Tiuri, ena apóstoleana nayase­recapa ema Jesús: —Tata Viáquenu, picata­ji­cahavi. Pímitu­cahavi apaesa tajuru­ca­paipaini eta vicasi­ñai­ravahi mayehe ema Viya. Vivaraha ichapenaini eta vicasi­ñai­ravaya eta mayehe —nacahepa.
LUK 17:6 Tacahe, ema Jesús majica­pa­vacapa: —Vahi tácamesa ichape­nahini­ eta ecasi­ñai­ravahi mayehe ema Viya. Tayana­pa­nepuca ánichi­chai­narichu eta ecasi­ñai­ravahi, tácutipuca eta táquichicha eta mostaza, tamutuyare erataha. Étaripa eta jácani yucuqui, te evara­hapuca ecayejeca, erata­ha­yarehi. Te íchapuca: “Piyejecava eta te juca, piyana pisucuchava te cáquiure”; tásiha, eta yucuqui tisuapa­he­yarehi. Tiyeje­ca­vainapa tayehe eta cáquiure.
LUK 17:7 Étaripa ema mácani achane te ticamu­surahi, te másiha­pai­papuca ema musu te vámahi eta majanea­sirahi eta vaca, te tísaha­hipuca, te títecapapa te peti, ema máquenu váiparinehi matátáu­chaimahi máepiyaca eta tinicayare eta máenisiraya ema musu.
LUK 17:8 Matátáu­cha­ya­rechucha mavaneca ema musu émaina máepiyaca eta tinicacare, máenicayare ema máquenu. Tásiha, máichainapuca: “Tiuri, nítanesipa. Pítipavapa pinica”.
LUK 17:9 Váipari­ne­hivare mahasu­lu­pa­ya­chaimahi ema mamusura eta máitauchirahi eta mavana­hianahi.
LUK 17:10 Ene ecahehi éti, ecuti ema musu. Te ítauchapa tamutu eta evanahiana me Viya, ecahenapa: “Viti músuanahi vahi vicuna­cha­ca­rémahi. Tacarichuhi vicha eta vivana­hianahi” ecahenapa —máichavacapa ema Jesús.
LUK 17:11 Tímiya­na­vavare tipaica ema Jesús, macaijuhepa eta Jerusalén. Máetavi­ca­va­capaipa eta avasareana te provincia Galilea étapa eta Samaria.
LUK 17:12 Te máiteca­pauchapa eta apana avasa­rechicha, tiúchuji­canapa ena diésqueneana ajairana ticajumana eta lepra. Nacapa­yacapa éma. Váhisera náemeña­ha­vahini éna, nayere­hichucha.
LUK 17:13 Tacahe, napiaracapa ema Jesús: —Tata Jesús Nazareno, pájapa­nuhavi. Picata­ji­cahavi, picana­ra­cahavi eta vijuma —náichapa.
LUK 17:14 Tacahe, ema Jesús máeseni­ca­vacapa. Tásiha, máichavacapa: —Eyana, ímerecava te namirahu ena tuparai­rucana apaesa náimama­racahe. Énainapa nameta­jirica eta iúrivaipa, enara­si­raipahi eta ejuma­nainihi —máichavacapa. Nasuapa­vanehi éna. Tásiha, eta nayanirahi, tinara­ca­napaipa.
LUK 17:15 Tacahe, ema émana, eta máimairavahi eta manara­si­raipahi, tichavapa te mávihahi ema Jesús. Tipiara­ca­paipahi muraca eta macuna­chirahi ema Viya.
LUK 17:16 Matupirupa tépuyucahi te mamirahu ema Jesús. Tétipaicapa macaitecapa eta mamira te apaquehe, mamave­ra­ra­si­ravahi eta mahasu­lu­pa­ya­chirahi ema Jesús. Ema maca achane, indigenahi samari­tano.
LUK 17:17 Tacahe, ema Jesús máichapa: —Ticutimahi diésnahi ena nucana­ra­ruanahi. ¿Tájahapuca tacayemahi vahi nachavahini ena apamuriana nuévequeneana?
LUK 17:18 Macarichuhi tichava ema maca apava­sa­que­ne­samihi, macuna­chapaipa ema Viya.
LUK 17:19 Tacahe, ema Jesús máichapa ema achane: —Péchepuca, piyana pichava. Pinara­cai­pasera táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi —macahepa.
LUK 17:20 Tiuri, ena fariséoana nayase­re­cavare ema Jesús tájamu­hu­ya­repuca eta máiteca­piraya ema Cristo nacucha­pa­quenehi. Éma, majica­pa­vacapa: —Eta máiteca­piraya ema ecucha­pa­quenehi, tájina metára­pimahi eta máimere­si­ravaya éma. Vahi tácaje­rahini eta ímairaya.
LUK 17:21 Nájinavare timeta­ji­ri­caimahi eta máiteca­piraya taicha matiari­hi­ripahi éma puiti ani. Nútiripa —máichavacapa.
LUK 17:22 Tacahe, máichavacapa ena máimitureana: —Tatiari­hiyare eta sáchevayare ichapeyare eta ecaimai­ru­nuiraya. Tétavi­cavaya eta evarairaya íjahú­cha­vayare ímahanu nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya eta nuchaviraya.
LUK 17:23 Te navayua­ra­ca­hepuca nacahe­napuca: “Émaripa ema vímaha­quenehi ánaqui”. Ena apamuriana nacahé­na­va­repuca: “Émaripa ema maca vímaha­quenehi puiti eta ani”. Váhisera ecusua­pavaca éna. Váhivare ecuehi­cavaca.
LUK 17:24 Taicha te táitauchavapa eta níteca­piraya núti, nucutiyare eta táijahú­chirava títecapa eta térameca. Namutuyare ena achaneana te juca apaquehe tineca­pa­nua­nayare. Tacaheyare eta nuchavi­rayare nuti Manere­ji­runuhi ema Viya. Ticaeche­ra­ya­resera, tájina vahi máchasimahi.
LUK 17:25 Tativa­ya­resera nucata­ji­va­nu­mayare ichape. Tépuru­nua­nayare ena achaneana natiari­hi­que­neanahi puiti.
LUK 17:26 Tacutiyare eta acane ena achaneana machamu­rianaini ema Noé. Ena nani tinicai­ri­hia­na­rinecha, náemata­ne­rinecha, térana, tímare­re­canahi ena nachicha­naveana. Vahi téñama­va­naimahi eta náimairahi ema Noé eta masiapirahi tayehe eta ichape pacure. Tájina vahi natseca­vahini eta táiteca­pau­chi­ra­yarehi eta ichape une. Tacahe, eta táemiri­sirapa eta ichapequene tiquiva, tacapa­pa­ji­ca­vacahi namutu éna. Ene nacaheyare ena achaneana te jena sácheyare. Vahi titseca­va­naimahi tayehe eta nuchaviraya.
LUK 17:28 Tacutiquene ene nacahe­hivare acane ena achaneana ena machamuriana ema Lot. Tinicai­ri­hia­na­hivare éna, térara­ca­va­na­hivare. Étanecha napane­rechahi náijarareca eta náevava­reruana. Ena apamuriana natanu­ji­ri­ca­rinecha eta nacamu­nu­que­neanahi. Tépiya­re­re­ca­na­richucha pétiana. Vahi naéñama­vahini tayehe jácani ecuña­raquiya.
LUK 17:29 Téhesera te majuni­jicapa ema víyarahaini Lot eta avasare Sodoma, tíjahú­chavapa tiquivapa eta yucu ticasiriqui azufre tiásihahi te anuma. Tacapa­pa­ji­ca­vacapa.
LUK 17:30 Ene tacaheyare eta nusache­rayare nuti Manere­ji­runuhi ema Viya eta nuchaviraya.
LUK 17:31 Te jena sácheyare, nácani tachima­ra­rua­nayare te aneca, vahi táuricaimahi nasiapahini te napena naveha­nu­mahini jácani náeñama­que­neanahi náimaha­queneana. Énaripa ena napairi­ri­ruanahi te vámahi, váhivare tichavae­que­ne­ha­va­naimahi náepanahini eta náeñama­que­neanahi.
LUK 17:32 Écharichuhi eta acane eta suíchara­ra­cavahi esu mayenaini ema Lot. Ésu, tétavi­cavahi eta suéñamae­que­ne­hairahi eta suímaha­queneana sujuni­ruanahi. Táichavenehi eta suvarairahi tichava, ésujivapa ticami­tie­que­ne­hava.
LUK 17:33 Nácani téñamanahi eta náitaresira, tahapa­pi­ri­ca­rinecha eta tájipa­racana te juca apaquehe, éna témitie­que­ne­hanaya eta náitaresira. Énasera nácani tahapa­pi­ri­ruanahi eta náehisi­ranuhi, tayana­pa­nepuca táimica­pa­cavaca, éna títuji­ca­va­nayare tiúchucu­ha­nayare eta náitare­si­ranaya.
LUK 17:34 Numeta­ca­he­vanecha: Te jena yátiyare, te apina­na­hipuca nácani natiari­hi­que­neanahi te tajuhe peti, émanayare ema níchuha­que­neyare, ema apana manasiyare.
LUK 17:35 Tacutiquene, apina­na­hipuca ena esenana tiyuva­re­ca­na­hipuca. Éneri­chuvare ésuna esu níchuha­que­neyare. Esu apana sunasiyare.
LUK 17:36 Te apina­na­hipuca ena ajairana te vámahi, éneya­rei­chuvare émana ema níchuha­que­neyare. Ema apana manasi­yareva —máichapa ema Jesús.
LUK 17:37 Eta nasamirahi ena máimitureana, nayase­recapa: —Tata Viáquenu, ¿távihapuca táitauchia­vayare eta juca pimeta­ra­pianahi? —nacahepa. Majicapapa éma: —Vahi ecueñamava eta távihapuca níteca­pi­hayare. Núti níteca­pau­chaheya te jácani iávihahi éti —máichavacapa.
LUK 18:1 Ema Jesús máimitu­ca­va­cavare ena máimitureana vahi nacucai­na­jiruva eta nayuja­ra­sirana. Tímiya­na­vanaya, tayanapane vuíchaha najaca­pa­va­nehini eta nayasea­ruanahi.
LUK 18:2 Eta máimicu­ti­chinahi, ánipa máichavacahi: —Matiarihi ema achane. Juézhi tayehe eta avasare. Éma, tájina vahi mapicau­chahini ema Viya. Nájinavare mapicauréna ena achaneana.
LUK 18:3 Sutiari­hivare tayehe eta avasare esu ésuna esena suépenai­ma­quenehi. Suchavau­rui­ricahi ema juez taicha eta sumetau­chirahi ema sucatia­naruhi.
LUK 18:4 Émasera ema juez vahi masuapahini eta sumetau­re­sirahi ésu. Váhisera sucai­na­ji­ru­va­hini. Tásiha, mapa­ne­re­que­ne­hapa maca­hepa: “Núti néchinava. Nájina nárataha napami­ca­nuhini. Váhivare tipami­ca­nuimahi ema Viya.
LUK 18:5 Ésusera esu suca esena, nuyacujipa eta suchavau­rui­ri­si­ranuhi. Níchari­nepuca eta suvara­ha­quenehi, apaesa vaipa sucuápechava suíteca” macahepa ema juez.
LUK 18:6 Puiti, nuvaraha ecaicu­tia­ra­que­nehaicha eta juca nímitu­rapihi mayehe ema juez mapicau­ruiraha eta macatiu­chirahi esu suca esena táichavenehi eta suchavau­rui­ri­sirahi éma.
LUK 18:7 Ene macahehi ema Viya. Vahi máyere­re­jimahi eta macatiu­chi­ra­he­vaneya eti manere­ji­ruanahi, esama­ca­re­yarehi taicha eta emacai­na­ji­ru­vairahi eta eyuja­ra­si­rainahi tamutu sácheana, yátiana. Étaripa te táitecapa eta nuchavi­rayare nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, németeacahi natiari­hi­ya­reichaha nuchima­pa­que­neanaya ena vahi ticaina­ji­ru­vanahi eta nayuja­rasira, nacutihi esu suépenai­maquene eta sumacai­na­ji­ru­vairahi —máichavacapa ema Jesús.
LUK 18:9 Ema Jesús apanavare eta máimicu­ti­chinahi eta máimitu­re­sirahi, nayehe ena tímija­cha­vanahi tiúriana, tájina náichira­vainahi; náepuru­va­ca­hisera ena apamuriana achaneana. Tacahe, máichavacapa:
LUK 18:10 —Nímicu­ti­chinahe eta apana: Natiarihi ena apinana ajairana te Templo. Téneucha­vanahi. Ema émana achane, fariséohi éma. Ema apana, tisipe­ca­tu­ra­rahi éma.
LUK 18:11 Ema fariseo, eta macasi­ña­va­vai­sirahi, témeña­havapa tayehe eta cuarto tacapi­ca­hu­quenehi te Templo. Ánipa macahehi eta mayuja­ra­sirahi: “Nuhasu­lu­pa­yachavi, Tata Dios, eta núrivahi te pimirahu. Vahi nácutihini ena apamuriana achaneana tiámera­hianahi, tisipe­ca­tu­ranahi, esena­ma­rea­na­hivare. Váhivare nácutihini ema mácatataji te juca nuchacaya.
LUK 18:12 Píti pímatinuhi eta apiheirahi áyunanu te semanana. Níjara­ca­vivare eta plata nugana­reruasa. Te nugana­cha­hipuca eta dies peso, étanahi peso eta níjara­ca­vi­paraca. Téhesera cien pésohipuca eta nugana­reruhi, dies pésohivare eta níjaracavi. Vahi nuyava­nahini eta námava­huásana eta piyehe” macahepa.
LUK 18:13 Émasera ema apana achane vahi máemeña­ha­vahini. Tiyere­hichucha eta máeneuchi­ravahi. Váhivare mapatsi­ca­vahini máeseni­cahini te anuma. Téhatu­pa­cha­va­hisera eta máeneuchi­ravahi. Ánipa macahehi: “Tata Dios, nucati­sa­mureva ichape eta nucape­ca­tu­rairahi piyehe. Pájapa­nu­nusera piperdo­nachanu eta nupeca­tu­rana” macahepa ena achane.
LUK 18:14 Tiuri, nutupiru numetacahe: Ema maca achane, eta machavi­raipahi te mapena, tijaca­pa­ca­réinehi me Viya taicha yátupihi eta máeneuchi­ravahi. Émasera ema fariseo vahi majaca­pa­ca­rehini. Taicha nácani ticasi­ña­va­vai­canahi, tímija­cha­vanahi ticuna­cha­carehi, éna tépuru­ca­rea­na­yarehi me Viya. Nácanisera ena tiyasea­canahi ema Viya eta májapa­nui­ra­vacaina, yátupihi tijaca­pa­ca­rea­na­yarehi mayehe —macahepa ema Jesús.
LUK 18:15 Tacahe, ena achaneana námava­ca­paipahi ena amuyana eta mayehe ema Jesús, navarairahi máemama­ha­ca­va­ca­yarehi éma. Énasera ena máimitureana vahi náisapahini, nacaichepaipa ena tiámanapahi ena amuyana.
LUK 18:16 Émasera ema Jesús máichuha­va­caichucha ena amuyana. Tásiha, ena máimitureana máichavacapa: —Ésami­ri­cachucha ena amuyana, náitecaichaha eta nuyehe. Vahi ecucai­chepaica éna. Taicha ena nuchanerana nuti Cristo nacuti­yarehi ena nani amuyana eta nasuapa­jiraiva éna.
LUK 18:17 Nutupiruva numetacahe: Nácani vahi nácutihi ena amuyana eta nasuapa­jiraiva, vahi nuchane­ra­naimahi éna —macahepa ema Jesús.
LUK 18:18 Matiarihi ema achane. Náiyaca­ra­ripahi ena achaneana. Témeña­havapa mayehe ema Jesús, mayase­recapa: —Tata maestro, piti piúriquene. ¿Tájaha­pucaini eta níchara­cavaini eta nítuji­si­ravaina me Viya máichecua­ra­qui­ré­nahini eta nítaresira? —máichapa.
LUK 18:19 Ema Jesús majicapapa: —¿Tájaha tacayema pímija­rechanu “Piti piúriquene”? Mararihi ema Viya. Jéhevare éma, tétavi­cavahi eta máurivahi.
LUK 18:20 Téhesera te pivara­hapuca pecha eta apana vítaresira, pisuapa­yarehi eta mavanai­ripiana ema Viya. Píti pímatipa eta júcana: “Vahi picuveha esu esena apayena. Vahi picuca­pareca. Vahi picuamereca. Nacuija pépiyae­que­neruina. Pémunacaya ena ticachi­cha­vianahi” —máichapa.
LUK 18:21 Tacahe, ema achane majicapapa: —Tamutu nusuapahi eta juca vanairipiana eta námape­ruvahi, puíticha juca ajaira­nuirapa —macahepa.
LUK 18:22 Tásiha, ema Jesús máichavarepa: —Jucari­hi­cha­hasera eta pítaucha­que­neyare. Píjara­recaya tamutu eta pímaha­queneana. Tásiha, píjara­ca­vacaya ena páureana. Jéhevare éta, pijaca­payare eta pímaha­que­neyare te anuma, táitsivayare. Te tamutupa eta juca, píteca­vanepa péhicanu —máichapa ema Jesús.
LUK 18:23 Te masamapa ema achane eta juca macaye­ma­quenehi ema Jesús, ichape­rinehi eta mapane­re­re­sirahi, taicha mavayuchahi eta marricovahi. Macatie­que­ne­ha­rinehi tamutu. Tiyanapa tipane­re­re­capaipa.
LUK 18:24 Eta máimairahi ema Jesús eta mapane­re­re­sirahi, máichavarepa: —Yátupi­quenehi máitujihi eta náijara­si­ra­vai­nahini eta náehisi­ra­nui­nahini ena rícoana eta nasiapi­rai­nahini te anuma.
LUK 18:25 Esama­nuchaha. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta vipera camello, máitujihi tánucu­hahini te támicuejehe eta parirapa. Ene nacahehi ena ­ rícoana —macahepa.
LUK 18:26 Tacahe, ena tisama­ra­ra­canahi, ánipa tacahehi eta nayase­re­sirahi: —¡Tétavi­cavahi eta tamáitu­ji­ca­ca­revahi! ¡Nájina títuji­ca­vaimahi náuchucu­hahini!
LUK 18:27 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Nájina émanaina achane émaji­vaimahi ticuchu­cuhava. Macarichu ema Viya marataha ticuchu­cuhahe —macahepa.
LUK 18:28 Émaripa ema Pedro máichavarepa: —Vítisera, Tata, vinaquicahi tamutu eta vicaye­he­queneana, vivarairahi véhicavihi.
LUK 18:29 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Nutupiru numetacahe: Namutu nácani nanaquicahi eta napena, najuni­ji­ca­hivare ena ticachichana, ena napara­pe­naveana, nayena­napuca, nachicha­na­vea­napuca, táichave­ne­yarehi eta náehisi­ra­nuyare;
LUK 18:30 jarari­hiyare eta táitsivayare te juca apaquehe eta náimaha­que­neyare. Narari­hi­ya­revare ena achaneana téchapa­ji­ri­ca­na­yareva. Tásiha, taveti­jinapa te náitecapapa te apana náitare­siraya, máichecua­ra­qui­renapa eta náurica­ca­revaya —macahepa ema Jesús.
LUK 18:31 Ema Jesús máiputsia­mu­rihapa mámamu­rihapa ena dócequeneana máimitureana. Tásiha, máichavacapa: —Ímaha puiti, viyanainapa vicaiju­hé­napaipa te Jerusalén. Ánaqui táitauchia­vayare tamutu eta nájucu­na­cha­que­neanahi ena profetanaini eta níchara­ra­ca­va­yarehi núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya.
LUK 18:32 Ánaqui nucaija­ra­re­ca­siyare núti nayehe ena apava­sa­queneana romanoana. Énainapa ticaeca­hi­ji­ri­ca­nua­nayare, ticaete­ma­ji­ri­ca­nuanaya, tiátutu­qui­cha­nua­na­yareva.
LUK 18:33 Téstaca­nua­na­yareva. Tásiha, ticapa­ca­nua­nainapa. Tásihasera te mapana­que­nénapa sache, néchepu­cainapa te nécari —máichavacapa.
LUK 18:34 Énasera ena máimitureana vahi nacaicu­tia­rahini eta juca mameta­si­ra­vacahi. Váhivare náimatie­que­ne­hahini tájahapuca eta máechaji­sihahi taicha vahi náemetea­cahini énema­hi­nahíni náichahini ema Jesús.
LUK 18:35 Tacahe, te tiánehipa títecapa ema Jesús tayehe eta avasare Jericó. Matiarihi ema achane púchuqui, téjacahi te achene­chacaya tasiapa­racuhi eta avasare. Tiyase­se­recahi eta limosna.
LUK 18:36 Te masama­vacapa ena camuri­queneana achaneana tiánucu­ha­napaipa, macaya­se­se­rerupa ema púchuqui tájaha­hipuca eta téchacarehi.
LUK 18:37 Nameta­ca­pasera eta émairahi tiánucu­ha­yarehi ema Jesús Nazareno.
LUK 18:38 Tacahe, tipiaracapa ema achane púchuqui: —¡Tátachicha Jesús! ¡Pítique­neripa yátupi­que­névihi Cristo! ¡Picata­ji­ca­nupaini! ¡Pájapanunu! —macahepa.
LUK 18:39 Ena achaneana tínapu­mi­ráu­cha­napahi ema Jesús navarahapa nacama­ti­na­ca­ya­rehini. Émasera tipiara­re­caichucha: —¡Tátachicha Jesús! ¡Pítique­neripa yátupi­que­névihi Cristo! ¡Picata­ji­ca­nupaini! ¡Pájapa­nunuini! —macahepa.
LUK 18:40 Tacahe, ema Jesús te macanarapa, tícheca­numapa. Macava­nai­ripipa náepana ema púchuqui. Te nacaitecapa, mayase­recapa:
LUK 18:41 —¿Tájaha picamunu nuyehe? Ema púchuqui majica­pa­varepa: —Tátachicha, nuvaraha picaimai­ri­ri­ca­nupaini —macahepa.
LUK 18:42 Ema Jesús máichapa: —Tiuri, nuchicha. Táichavenehi eta picasi­ñai­ranuhi, pinaracapa puiti —máichapa.
LUK 18:43 Jéhesa­reinehi, tíjahú­chavapa timairirica ema púchuqui. Tásiha, tiyanapa máehica ema Jesús tiúrisa­mu­repaipa. Macuna­cha­pai­pavare ema Viya. Énapa ena achaneana tímara­ra­canahi eta manara­sirahi, ichape­rinehi eta nacuna­chirahi ema Viya.
LUK 19:1 Tacahe, eta máiteca­piraipa ema Jesús te tajuhe eta avasare Jericó, matiarihi ema achane rico, ticaijare Zaqueo. Nacapi­tarahi ena cóbrare­ca­rahiana eta impuesto.
LUK 19:3 Te masamai­ri­ricapa eta émairahi ema Jesús títeca­papahi, mavarahapa máimati­yarehi. Étasera eta máichipi­chuvahi éma, vahi márata­hahini máimahahini ema Jesús te namuri ena camuri­queneana achaneana.
LUK 19:4 Tásiha, tijunapapa eta te mayani­ha­ya­repahi ema Jesús. Tiápanapa te yucuqui, máimara­ra­ca­sa­réipahi ema mavara­ha­quenehi máimati.
LUK 19:5 Tacahe, te macapecupa ema Jesús eta yucuqui mávihahi ema Zaqueo, máesenicapa ema Jesús te anuquehe. Tásiha, máichapa: —Zaqueo. Yare, piúcupaica, taicha puiti nuvarahahi nunasi­nu­mayare te pipena —máichapa.
LUK 19:6 Tacahe, ema Zaqueo titátájipa tiúcupaicapa. Tiúrisa­mu­réinehi eta majaca­pirahi ema Jesús.
LUK 19:7 Eta náimairahi ena achaneana eta juca, téchaji­canapa mayehe ema Jesús. Náichapa: —Émamesapa máiteca­pau­cha­yarehi ema maca ticape­ca­tu­ra­hi­tátáji —nacahepa.
LUK 19:8 Te téjacanapa te tajuhe, témeña­havapa ema Zaqueo te mamirahu ema Jesús. Tásiha, macahepa: —Pímaha, Tata Náquenu. Núti néneuchavapa me Viya. Puiti níjara­cayare ena páureana ticuti­mu­riacaca eta nímaha­queneana. Nímicha­va­yareva te natiari­hipuca ena nucaete­ma­que­neanahi, cuátrohé­na­pasera eta táitsivayare eta nímicha­va­queneya —máichapa.
LUK 19:9 Tásiha, ema Jesús majicapa: —Nímahapa puiti eta yátupirahi eta péneuchi­ravahi eta pipeca­turana, taicha pivarahahi pímicha­vayare eta plata picaete­ma­re­ruanahi. Tásiha puiti, pijaca­pa­carepa me Viya. Vaipa pémitie­que­néimahi. Taicha píti picutipa ema viáchucaini Abraham eta macasi­ña­vairahi mayehe ema Viya. Píti nuchane­ravipa, picutipa ena apamuriana nucuru­ji­ruanahi. Taicha éta tímite­canuhi nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya —macahepa ema Jesús.
LUK 19:11 Tacahe, ena achaneana, eta náimairahi eta mánehi­raripa eta Jerusalén, náimija­chaipahi étapa tímiya­nayare éma, eta máimere­si­ra­vayare eta marreyva­yarehi. Tacahe, ema Jesús máimatia­caripa eta napane­re­ruanahi. Tásiha, máimitu­ca­vacapa eta apamuri máimicu­ti­chinapa apaesa nácaicutiara eta tayere­vaichaha eta marreyva­yarehi.
LUK 19:12 Máichavacapa: —Matiarihihi ema achane. Ichape eta mapica­ca­revahi. Tiyana­yarehi te apana avasare tayere­hiquene. Eta tímiya­na­yarehi ánaqui máepani­ha­yarehi eta mávacu­re­yarehi eta marreyva­yarehi tayehe eta mávasa. Eta machavi­ra­yarepa, téjaca­yarepa éma.
LUK 19:13 Te tiyana­yarépa éma, máichuha­numapa ena diésqueneana machanerana. Máijara­ca­vacapa étapevaca eta maplatane tasiva­cha­quenehi. Tásiha, máichavacapa: “Ecaju­ru­cayare eta juca nuplatane. Te nuchava, táimecavaipa eta tachicha­nayare”.
LUK 19:14 Tacahe, tiyanapa ema rey-yarehi tayehe eta macaiju­he­yarehi. Te máequene­pasera, tisema­mu­rianapa ena majaneanana. Ánipa nacahe: “Vahi vávaraha émaina viyehéna rey ema maca” nacahepa. Náimiva­ne­recapa eta comisión, nayase­se­re­cayare vahi nacuijaraca eta mávacuréna.
LUK 19:15 Ticame­sa­vau­chu­chasera majaca­paichucha eta mávacurehi. Te tichavapa te mávasa, téjacapa émapa reyhi. Tásiha, máichuha­vacapa ena machanerana máijara­ruanahi eta maplatane. Mayase­recapa te tímeca­vai­pa­hipuca eta tachichanahi.
LUK 19:16 Tiyanapa ema émana tímere­cavapa. Máichapa: “Tata náquenu, eta piplatane píjara­runuhi tímecavaipa eta tachichanahi. Diésripa eta tajuru­sirahi”.
LUK 19:17 Ema rey majicapapa: “Tiuri, nuchicha. Tájina táichava. Tétavicava eta piúriva. Puiti vahi támapu­ru­jimahi eta piúrivahi tayehe eta juca ánichi­cha­quenehi níjara­ruvihi. Puiti níjara­ca­viyare pitupa­rahaya nujupa­haviya. Píti táquenuya eta diésquene avasareana”.
LUK 19:18 Tímere­ca­va­varepa ema apana mamusura. Máichapa: “Tata náquenu, eta píjara­runuhi piplatane, tímeca­vaipahi cinco eta tajuru­sirahi”.
LUK 19:19 Majica­pa­varepa: “Tiuri, nuchicha. Tájina táichava. Tétavicava eta piúriva. Puiti nunaca­viyare aquenu­caviya tayehe eta cíncoqueneana avasareana”.
LUK 19:20 Tímere­ca­vavare ema apana mamusura. Máichapa: “Tata náquenu, júcahi eta piplatane. Vahi nucaju­ru­cahini. Núnacaichucha, nítipuichahi te pañuelo.
LUK 19:21 Taicha nupicahi nácaete­hahini, machu pícuñacanu. Pétáviuchahi píti eta pivaina­rajiva, taicha píti pivehahi eta némata­ne­va­cha­yaréni”.
LUK 19:22 Tacahe, ema rey máichapa ema machanera: “Eta juca péchaji­ri­ruvahi, éta tímicae­che­ra­chavihi eta pépiya­hi­raivahi. Piplujuvahi eta tíchavihi.
LUK 19:23 Te pímati­nu­hipuca eta nuvaina­ra­jivahi, eta nuvehairaya eta pémata­nevacha, étapa eta nícuña­si­ra­viyare te picami­tia­capuca, váhiyapa pinacapaini te banco eta nuplatane. Étainahini tajuru­si­hahini apaesai­nahini nímaeque­né­hahini puiti”.
LUK 19:24 Tásiha, máichavacapa ena apamuriana: “Everejica ema maca eta nuplatane. Íjaraca ema ticaju­rucahi eta diéspequene”.
LUK 19:25 Éna nacahe­varepa: “Tata viáquenu, tímeca­vai­pa­hinéni diéspepahi eta tajuru­sirahi”.
LUK 19:26 Ema rey majica­pa­varepa: “Tiuri numeta­caheya: Nácani ticaju­ru­canahi camuri, nujane­chi­nayare eta apana. Nácanisera tájina­quenehi nacaju­ru­ré­nahini, nuvere­ji­cayare eta náijara­ca­sinihi.
LUK 19:27 Énasera ena ticatia­na­ca­nuanahi éna vahi najaca­pa­nuhini eta nurreyvahi, iámina­nuyare ani te numirahu. Ecapa­pa­ji­cavaca éna”.
LUK 19:28 Tacahe, te tamutupa eta juca máimitu­re­sirahi, ema Jesús tímiya­na­va­varepa tipaica. Macaijuhepa eta te Jerusalén. Tínapucapa ena máimitureana.
LUK 19:29 Te apanapa semana, tiyana­na­varepa. Te tiánehipa eta avasa­re­chichana Betfagé étapa eta Betania, tacana­rai­pa­hivare eta masihi ticaijare Olivoquiji, tícheca­nu­manapa. Mavanecapa ema Jesús ena apinana máimitureana.
LUK 19:30 Máichavacapa: —Eyanayare eta te jena avasa­rechicha Betfagé. Te íteca­pa­yarepa, ímahayare eta burrico ticaitihahi. Eta jena sárare mávuéque­héchaha, nájinaichaha ticape­rainahi. Eveja­pua­cayare, iámina­nuyare eta ani.
LUK 19:31 Te natiari­hi­napuca náeñama, emeta­cayare eta nucamu­nuirahi núti —máichapa.
LUK 19:32 Tacahe, tiyananapa ena vanairu­canahi. Jéhesa­réinehi étapaichuhi eta mameta­rapihi éma.
LUK 19:33 Te naveja­pua­caripa eta burrico, ena ticayeheana nayase­recapa: —¿Táviha iámihayare eta viyehe burrico?
LUK 19:34 Éna najicapapa: —Ema maena Viáquenu macamunuhi —nacahepa.
LUK 19:35 Tacahe, náisapapa eta námiraya eta burrico. Te náiteca­pauchapa ema Jesús, náepaca­mae­quechapa eta náepacuhana. Tásiha, ticaperapa ema Jesús.
LUK 19:36 Te náimahapa ena achaneana tiúchuji­ca­paipahi ema Jesús, náimati­vanepa. Tiyananapa nácapahi éma. Tépaca­pai­ri­ca­napaipa te mamirahu eta náepacuhana te mayani­ha­ya­repahi.
LUK 19:37 Eta napaisirahi, témiri­ca­napaipa te tachausi eta cerro ticaijare Olivoquiji. Namutu ena máimitureana téhicanahi ema Jesús tipiara­ca­napaipa eta náurisa­mu­revahi taicha eta náimaha­que­neanahi tiárami­careana máichaque­neanahi éma. Ichape eta nacuna­chirahi ema Viya.
LUK 19:38 Ánipa nacahehi eta napiara­si­rapahi: —Yare, Tata, ¡Piti réyquene, vanairu­ca­que­névihi me Viya! ¡Asulupaya! ¡Puiti, te anuma vicuti­cacahi eta viúrisa­mu­revahi víti te eta juca apaquehe! Tétávicava eta vicunachira ema Viya eta macata­ji­si­ra­havihi —nacahepa.
LUK 19:39 Tacahe, eta nasami­rapahi ena fariséoana natiari­hi­que­neanahi eta napiara­si­rapahi ena achaneana, náechajicapa ema Jesús: —Tata maestro, picama­ti­na­ca­vacaichu ena nani pímitureana —náichapa.
LUK 19:40 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Tiuri, numetacahe puiti. Te namati­napuca ena nani, táitsivasera étainapa tipiaracaya eta máriana —macahepa.
LUK 19:41 Tacahe, títeca­panapa te tápusi eta cerro Olivoquiji. Ticaecherapa eta Jerusalén. Eta máimairahi ema Jesús eta avasare, tíyahapa táicha.
LUK 19:42 Macahepa eta máiyairahi: —Páurevisami piti návasasami Jerusalén. Te nácaicu­tiaraini apaesa­chi­chainaini ena pichicha­na­veanahi eta nuvarairahi nucuchu­cu­havaca núti. Puiti juca sache nutiari­hi­raripa ani piyehe, náurihainehi nácama­pu­ra­vahini eta náurica­ca­re­vahini.
LUK 19:43 Taicha járaja­payare eta sácheyare táetaviu­chavaya eta nacata­ji­vairaya ena pichicha­naveana náicha ena piánaranaya tichaya­ca­via­nayare. Téhavia­nainapa, tájinapa piviya­vaimahi picatiu­chia­vaimahi.
LUK 19:44 Témesta­pai­ca­via­nainapa te apaquehe. Nacapa­pa­ji­ca­va­cainapa ena pichicha­naveana. Tájina nacaema­cha­que­némahi eta peti. Tamutuyare náquipapaica. Eta piviurevaya, eta juca pimaja­ca­pi­ranuhi eta néjirai­ravihi nuti mavane­runuhi ema Viya —macahepa.
LUK 19:45 Tacahe, te apanapa sache, tiyanapa ema Jesús. Tisiapahi te Templo. Máimaha­rinehi ena achaneana tíjara­re­canahi eta sárareana, cáyureana. Tásiha, tisemapa. Eta macuchu­chu­ji­si­ra­vacahi, máichavacapa: —Ema Tata Nucaiyaquene, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi te Sagrada Escritura: “Eta nupena tacarichu táicuchihi eta nayuja­ra­si­rareya ena achaneana” macahepa. Étisera eti tiámerahiana ecasia­pavapa eta te juca. Emaepe­ra­jicapa eta tacapi­ca­huirahi. ¡Eyana iúchuca­tataji! —máichavacapa.
LUK 19:47 Eta manasi­que­nerahi ema Jesús, tamutuhi sácheana tímitureca tayehe eta Templo. Énasera ena tuparai­ru­cana énapa ena escribá­noana, napane­re­chaipahi eta navarairahi nacapaca ema Jesús.
LUK 19:48 Váhisera napatsi­ca­vahini taicha natiarihi ena camuri­queneana achaneana tisama­ra­ra­canahi eta máimitu­rapiana éma. Váhivare náisapaimahi náichahini ena ticatia­na­canahi.
LUK 20:1 Étana sache tímitu­re­caichaha ema Jesús tayehe eta Templo eta máechaji­riruva ema Viya. Títeca­pa­ra­canapa ena tuparai­rucana, énapa ena aquenu­ca­rahana, énapa ena escribánoana.
LUK 20:2 Nayase­recapa ema Jesús: —Píti, vahi vitupa­ra­ru­vi­nahini víti eta píchirahi eta júcana. ¿Nájahasica tivane­cavihi? ¿Nájaha titupa­ra­cavihi picha eta juca píchaqueneana? —náichapa.
LUK 20:3 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Núti apanavare nuvaraha nuyase­recahe. Ejica­pa­nu­ya­resera.
LUK 20:4 ¿Nájahapuca tivanecahi ema Juan eta máitesirahi eta máicacha­si­ri­sirahi? ¿Émapuca ema Viya tivanecahi, émaji­va­hipuca eta máitesirahi? —máichavacapa.
LUK 20:5 Váhisera náiturue­que­ne­hahini eta najica­pi­ra­yarehi. Tiácapae­ma­ji­ri­ca­canapa. Ánipa nacahe eta náechaji­ri­ru­vanahi: —¿Tájahasica vicaye­mayare eta vijica­pi­rayare ema maca? Te vémuna­hacava vicha: “Mavaneruhi ema Viya”, éma macahé­na­papuca: “Tásiha, ¿váhiyapa esuapahini éma?”
LUK 20:6 Téhesera vácahepuca: “Émaji­vaichucha eta máitesirahi”, ticauya­ya­careipa nacapa­cahavi ena achaneana te márijahiana, taicha náechahi éna émairahi ema Viya tivanecahi ema Juan —náechaji­ri­cacapa.
LUK 20:7 Tacahe, ánipa nacahehi eta najica­pirahi ema Jesús: —Vahi vecha víti —nacahepa.
LUK 20:8 Ema Jesús máichavarepa: —Éneri­chuvare núti, vahi numeta­ca­hémahi nájahapuca ema titupa­ra­canuhi —máichapa.
LUK 20:9 Tacahe, ema Jesús tépana­va­varepa máimitu­cavaca ena achaneana. Ánipa tacahehi eta máimitu­rapiana: —Nuvaraha nímicu­ti­chi­naheya, tatiarihi eta isaniti amairiha úvaquiji, masucurehi ema émana achane. Tiyana­ya­re­hisera ema ticayehe, tipairi­ri­ca­yarehi te apana avasare. Tacahe, matupa­ra­ca­vacapa ena tíreha­na­yarehi te áñoana eta mayehe uva. Partido­yarepa eta majuni­ji­si­ra­yarehi.
LUK 20:10 Tacahe, te títecapapa eta caje tayairahi eta uva, máimiva­ne­recapa ema mamusura mayasea­pa­na­va­ca­yarehi ena pártirá­rioanahi eta tatuca­cha­que­ne­yarehi éma. Énasera ena pártirá­rioanahi, tájina náijara­cahini. Tisemau­cha­va­na­richucha, náehapa ema vanairu­cainihi.
LUK 20:11 Tásiha, ema ticayehe máevata­ca­varepa ema apanavare mamusura, mayasea­pa­na­va­ca­yarehi éna. Éneri­chu­va­resera náumeha­varepa ema vanairu­cainihi, náehavarepa. Tájina náijara­cahini.
LUK 20:12 Tásiha, ema ticayehe vahi macaina­ji­ru­vahini. Máevata­ca­varepa ema apanavare mamusura. Éneri­chuvare náehavarepa ema vanairu­cainihi. Najarachapa, náquijicapa.
LUK 20:13 Tacahe, ema ticayehe tipane­re­re­caripa: “¿Tájahasica níchara­ca­vayare?” macahepa. “Nuvane­capuca mayana émaja­ca­ruvaina ema nuchicha némuna­ru­quenehi. Tatiarihi te émaina­papuca napicaucha te náimahapa”.
LUK 20:14 Tacahe, te náimahapa ema machicha, naveti­jichucha eta nasemirahi. Tímitu­ji­ri­ca­ca­naripa. Ánipa nacahe: “Émaina­papuca ticaye­heyare ema maca. Yare, vicapaca, apaesa tánasipa tamutu vítinapa vicayehe”.
LUK 20:15 Tacahe, nacara­tacapa éma, nacuchucapa eta tayehe eta isaniti, nacapacapa. Puiti nuyase­re­ca­heyare: ¿Tájahapuca máichara­ca­vayare ema achane ticayehe eta úvaquiji? Jéhesare, vaipa macaye­hehini paciencia.
LUK 20:16 Títeca­va­nénapa macapa­pa­na­va­ca­yarepa ena pártirá­rioanahi máurira­hanahi. Tásiha, máijara­cai­na­varepa eta úvaquiji ena apamuriana pártirá­rioa­na­yareva —macahepa ema Jesús. Tacahe, ena tisama­ra­ra­canahi, ánipa nacahehi: —Viti vicata­ji­cacare, vahi vácutihini ena nani máurirahana —nacahepa.
LUK 20:17 Ema Jesús máeseni­mu­ri­ha­vacapa. Tásiha, máichavacapa: —Jéhepuca, németea­casera vuíchaha ácaicu­tia­rahini eta tacaye­ma­quenehi eta Sagrada Escritura. Éta, áni tacahehi: “Ena tépiya­re­ca­rahiana eta Templo, tasapiha náepuruhi eta mari táicuchihi tatumea­rayare eta peti, taicha vahi náimatihini. Émasera ema Viya macaite­capapa eta táicuchihi eta tatupa­rahahi. Tacapi­ca­hu­quenehi puiti” tacahehi eta Sagrada Escritura.
LUK 20:18 Puiti, núti nucutihi eta ichape mari náepuru­quenehi. Eti epuru­nuanahi, iáquipai­ca­vayare évetu­tu­ji­cayare. Tichima­ra­ca­heyare eta muraca ecuñaraqui taicha eta emava­ra­hairahi éhicanu —máichavacapa.
LUK 20:19 Ena tuparai­ru­cana navarahapa náijahú­cha­ya­rehini nacarataca ema Jesús, taicha tímatia­ca­vanapa éna eta énairahi tayuna­cavaca eta máechaji­ri­ruvana ema Jesús. Váhisera napatsi­ca­vahini taicha návami­rahuhi ena camuri­queneana achaneana.
LUK 20:20 Tacahe, náimiva­ne­recapa ena apamuriana ajairana tépiya­ca­va­na­ya­repahi tiúriana te mamirahu, navarairahi natanu­cayare eta tímica­viu­cha­yarehi. Énayarepa timetau­cha­na­varehi mayehe ema aquenucahi prefecto Poncio Pilato.
LUK 20:21 Tacahe, nayase­recapa éma, ánipa nacahe: —Tata maestro, vímatihi eta tatupi­ru­vairahi tiuri eta juca pímitu­ra­pianahi. Nájinavare pinere­ji­rui­nahini ena achaneana, taicha pivarahahi náehicahini namutu eta táurinaquene achene ticaijuhe me Viya.
LUK 20:22 Vivara­ha­hisera viyase­re­ca­viyare: ¿Táurica­hipuca vivachacha eta viyasehana impuesto mayehe ema Presidente Emperador romano? Taicha víti, machane­ra­havihi ema Viya, ¿masi? —náichapa.
LUK 20:23 Ema Jesús máimatia­ca­vacapa eta tamauri­vapahi eta napane­reruana. Tacahe, máichavacapa: —¿Tájaha tacayema evaraha ímiaqui­paicanu?
LUK 20:24 Nímahaseji, iáminanu étapena eta reale. Éna náijaracapa. Tásiha, ema máichavacapa: —¿Nájaha ticaijare eta juca? ¿Nájahavare ticava­simahi eta juca mirare eta te juca reale? —máichavacapa. Éna najicapapa: —Mayehe ema Presidente Emperador.
LUK 20:25 Tacahe, éma máichavacapa: —Tiuri. Táuricahi íjaraca ema Presidente Emperador eta juca mayehe­richuhi éma. Tásiha, íjara­cavare ema Viya eta mayehe­ri­chu­hivare éma —máichavacapa.
LUK 20:26 Váhique­nesera nárata­hahini náimiaqui­pai­cahini eta nayase­re­sirahi te namirahu ena achaneana. Táitsivahi ichape eta náramirahi eta táurivahi eta majica­pi­ra­vacahi. Timati­nanapa ­ tésami­ri­ca­vanapa.
LUK 20:27 Nacahe­pai­pavare ena apamuriana achaneana. Saducéoana. Ena nani saducéoana, apana eta náimitu­rapiana; váhi nasuapa eta náechepu­si­rayare ena náepena­queneana. Éna natanucahi eta táetsera­ru­vayahi. Tacahe, nayase­recapa ema Jesús:
LUK 20:28 —Tata maestro, ema víyarahaini Moisés manaquicahi eta ajureca máechaji­ri­ruvahi eta viyehe: “Te máepenae­que­ne­ha­hipuca ema achane esu mayena, tásiha, nájina­hipuca manaquie­que­ne­ru­vai­nahini machichai­nahini; te matiari­hi­hipuca mácani maparapehi, mavehayare esu machine­naequene, apaesa émainapuca macachicha eta suyehe, máitsivainahi ema maparapeni”.
LUK 20:29 Tacutiquene te natiari­hipuca ena siétequeneana ticapa­ra­pe­ji­ri­cacana, te títauchavapa ema náechavimuri, máepenae­que­ne­ha­pasera esu mayena. Nájinahi machichai­nahini.
LUK 20:30 Tacahe, ema maparape máitauchavare esu machinena. Éneri­chu­va­resera máepenae­que­ne­havare, nájinavare machichai­nahini.
LUK 20:31 Ema émana maparape máitauchavare ésu. Éneri­chuvare máepenae­que­ne­havare. Namutu ena siétequeneana navehahi ésu, tásihasera náepenae­que­ne­hapahi, nájina émanai­nahini mácachi­chahini eta suyehe.
LUK 20:32 Te táequenepa, tépenapa esu esenaini.
LUK 20:33 Tacahe puiti, te jéhesa­repuca tichava­nayare títarecana te táequenénapa eta náepenirahi ena nani, ¿nájahapuca ena siétequeneana éma yátupi­quenehi suímaquenehi esu esena? Taicha ena siétequeneana namutuhi suímanarihi —náichapa.
LUK 20:34 Tacahe, ema Jesús majica­pa­vacapa: —Ena ajairana te juca apaquehe natupa­ra­ca­si­vaichuhi títaucha­va­nayare suyehe esu esena.
LUK 20:35 Ánaquisera te apana náitaresira, nácani ticatu­pa­ra­ha­nayare eta nasiapi­rayare te anuma te náechepucapa, vaipa nácamu­nuimahi esu esena. Énaripa ena esenana, vaipa nácamu­nuimahi ­ ema ajaira.
LUK 20:36 Taicha vaipa tiápecha­vaimahi tépenana. Nacutinapa ena ángeleana eta namaepe­na­ca­cairahi. Yátupinapa machicha­na­vea­nainapa ema Viya, taicha éma ticaeche­pu­ca­vacahi.
LUK 20:37 Émaripa ema víyarahaini Moisés timeta­cahavi eta májurehi eta yátupirahi eta vahi tánasi tépena eta náchanevana ena náepena­queneana. Te máimahapa ema Moisés eta yucuqui timurujihi, eta macame­ta­ca­siyahi mayehe ema Viya eta émarichuhi ema macasi­ña­quenehi ema Abraham, ema Isaac, émapa ema Jacobo.
LUK 20:38 Taicha ema Viya, ema téchahi eta náitare­sirana ena téhicanahi, tayanapane tépena­naripa. Namutu ena, tímiya­na­va­richucha títareca eta náchanevana te mamirahu éma —macahepa ema Jesús.
LUK 20:39 Tacahe, ena escribánoana, ena natiari­hi­que­neanahi náichapa ema Jesús: —Tétupicava eta juca péchaji­riruva, tata maestro —nacahepa.
LUK 20:40 Váipasera nacaemu­ña­vahini nápecha­vahini nayasereca.
LUK 20:41 Ema Jesús máichava­ca­varepa: —Éti ecahehi eta échaji­ri­ruvahi: “Tiúchucayare ema Cristo, mámarie­que­neyare ema víyarahaini rey David” ecahehi.
LUK 20:42 Yátupihi ema Cristo achane­quenehi eta máimahi taicha mámarie­que­nenihi ema víyarahaini David. Nuvara­hasera epane­rechaya eta juca máechaji­ri­ruvahi ema David te májurehi Salmo, ani macahehi:
LUK 20:43 “Ema Viya máichapa ema Tata Náquenu Cristo: Yare, péjaca te nuvaure, eta picucha­pi­hayare eta nucaepu­yu­siraya te pimirahu ena ticatia­na­ca­vianahi” macahepa.
LUK 20:44 Ema David, eta máimija­re­chirahi ema Cristo: “Tata Náquenu”, ¿tájahapuca eta macaye­ma­quenehi? Nutupiruva numetacahe: ema Cristo yátupi­quenehi Viya éma. ¿Tájaha ­ íchahi éti? —máichavacapa.
LUK 20:45 Namutu ena achaneana nasama­ra­racahi ema Jesús eta máechaji­si­ra­vacahi ena máimitureana.
LUK 20:46 Ánipa macahehi eta nayehe: —Échapa­vayare éti, machu éhica eta nayehe­repiana ena escribánoana. Navara­havare ticapi­ca­hua­na­yarehi eta náechaji­siraya ena achaneana te jácani nácapa­ji­si­hapahi éna. Tacutiquene tinere­jiu­ru­cavana eta táurina­queneana téjasi­ha­careana te tiyanana te viúruji­si­ra­revana. Étaripa te nanisirana, ticaeja­ca­va­navare te jácani távihahi eta tiúrini­sipana tinicacare.
LUK 20:47 Tacutiquene navere­ji­cavare eta nacaye­he­queneana ena tépenaimana, nájina najapa­nu­quenéna. Tásiha, tépiya­ca­vanapa religió­soanahi, tiúpiemana eta nayuja­rasira, namava­rairahi tácaeche­rahini eta náichira eta tamauri­queneana. Énasera tiápaju­ca­vanahi eta nacaicu­ñairaya muraca.
LUK 21:1 Ema Jesús máimara­racahi ena rícoana eta nanaqui­sirava eta plata tayehe eta chapama nanaqui­si­rareva eta námavahuana mayehe ema Viya.
LUK 21:2 Éneri­chuvare máimahavare tinaquicava esu ésuna esena suépenai­maquene. Páurequenehi ésu. Sunaqui­ca­hisera eta apipe­chichahi eta suplatane.
LUK 21:3 Tacahe, ema Jesús macahepa: —Ímaha esu suca esena páurechicha. Ácuneucha eta suémuna­sirahi ema Viya. Jéhesare ésu, tímepa­návahi eta sunaquiruva, sucachu­ri­ca­vacahi namutu ena apamuriana achaneana.
LUK 21:4 Taicha namutu éna tacarichu nanaquicahi eta náemacha­rajiana naplataneana. Ésusera esu suca páurehinéni, sunaqui­ca­hisera tamutu eta sucaye­he­quenehi. Suítahi eta sunica­va­cha­ya­rehini —macahepa.
LUK 21:5 Natiarihihi ena téchaji­si­hanahi eta Templo. Náechaji­si­ha­hivare eta táurina­queneana tayere­ruvana nanaqui­ruanahi ena achaneana, étapa eta táurina­va­vacahi eta máriana tayeheanahi. Ichape­murihi eta táejeravahi te nacaema­ta­nénapa. Tacahe, ema Jesús máichavacapa:
LUK 21:6 —Járaja­payare eta sáchevayare ticaqui­pai­ca­sinapa tamutu eta juca Témplosami. Téjane­re­pai­cainapa tamutu eta juca táurina­que­neanahi ímaha­queneana puiti —macahepa.
LUK 21:7 Tacahe, nayase­recapa ema Jesús. Náichapa: —Tata Maestro, ¿tájamu­hu­ya­re­hipuca eta náimiaqui­pai­si­rayare eta Témplosami? ¿Jarari­hi­ya­repuca eta ecutia­ra­reyare eta apana péchaji­si­ha­queneana? —náichapa.
LUK 21:8 Ema Jesús máichavacapa: —Ecuneu­chavaicha yátupina, machu navayuacahe, taicha náraja­payare ena tépiya­ca­va­na­ya­repahi tímiva­si­cha­va­na­ya­repahi nuyehe. “Nútiripa Cristo” nacahénapa. Ena apamuriana nacahénapa: “Táiteca­pa­quenepa puiti eta sache”. Váhisera ecusua­pavaca, váhivare ecuehi­cavaca.
LUK 21:9 Étaripa te esamai­ri­ri­capuca eta guerra, revolu­ciónpuca, váhivare ecuarameca. Taicha eta táinapua­ra­quia­na­yarehi eta júcana ecutia­ra­rea­nayare, vuíchahasera étaimahi eta táichecuiraya.
LUK 21:10 Ánivare macahe: —Téhaca­ca­yareva eta ichape­queneana avasareana. Ticana­ra­ji­ri­ca­ca­nainapa eta apamuriana.
LUK 21:11 Tatiari­hi­yareva eta ichapeyare tayamu­ri­sirana eta apaquehe. Te avasareana tatiari­hiyare eta ecuha­mu­hu­yareva, jumare­mu­hu­yareva. Te anuma tímere­ca­vai­na­varepa eta ichape ecutia­rareya, tiámayare eta ecuña­ra­quiyare.
LUK 21:12 Tativa­nu­ma­ya­resera tipana­ji­ri­ca­hea­nayare éti, táichave­nénahi eta éhisi­ranuhi núti. Ticara­ta­ca­hea­nayare, tiámahea­nayare te náuruji­si­ra­revana, ecaya­se­re­hinapa nayehe ena juéseana. Ecaeva­tainapa te cárcel. Tásiha, etiari­hiyare eti tiámaheanaya te namirahu ena aquenucana, téhevare te namirahu ena Presidenteana gobiernoanahi, ecaviu­re­vayare táichavenehi eta éhisi­ranuhi.
LUK 21:13 Étume­cha­vasera. Te námahepa te ecaya­se­re­hiyaya, ecama­pu­ra­vainapa échaji­sia­nuyare. Váhi ecueñamava eta ecaye­mayare ecatiu­chi­ravaya.
LUK 21:15 Nímaha­héinepa núti, níjara­ca­heyare eta ítusi­rayare ecatiuchava. Nájina ácutimahi eta ítupa­ji­jia­si­ravaya. Ichape ecachu­ria­cayare ena iánaranaya.
LUK 21:16 Etiari­hiyare éti énaja­ca­ru­vainapa ena ticachi­chaheana tíjara­re­ca­heanaya énaripa nácani epara­pea­napuca, énaja­ca­ru­va­yareva tíjara­re­caheana, énaya­re­pai­chupuca ena ejaneanana, ítuna­ca­sareana. Enere­ji­ca­vainapa eti nacapa­ruanaya.
LUK 21:17 Namutu ena acha neana ticatia­na­ca­hea­nayare táichave­nénahi eta éhisi­ranuhi.
LUK 21:18 Tayana­pa­nesera nacapa­ca­hepuca, nímaha­héi­ne­pasera núti. Vahi émitie­que­némahi. Étaripa eta echuti­macana, tájinavare témitie­que­némahi.
LUK 21:19 Téhesera ecamichahi tamutu, ímiya­navahi eta éhisi­ranuhi, núti níjara­ca­heyare eta ítare­siraya.
LUK 21:20 Te ímahapa ena suntaruana nachayacapa eta Jerusalén, étana­que­ne­yarehi ejercito eta náichape­mu­rivaya, étainapa ícutiaraya eta táitavi­rayare eta avasare.
LUK 21:21 Tásiha, te ímahapa eta juca, táuricapa etátá­jinapa ejuna, eti etiari­hi­que­neanahi te Judea. Ecaiju­heyare eta te cérroana, étaina eyumu­ru­siavaya. Nácani tiávihanahi te tajuhe eta avasare Jerusalén, tavara­haipahi náuchucavane tayehe. Nácani tiávihanahi te vámahiana, vaipa távara­hahini nachavahini tayehe eta avasare.
LUK 21:22 Taicha táiteca­pau­chainapa eta tasache­ra­yarehi eta tacaicu­ñairaya, títaucha­vainapa eta tametarapi eta Sagrada Escritura.
LUK 21:23 ¡Páureanasami nácani esenana tachima­ra­rua­nayare, nácani ticaja­ria­na­hipuca, nácani esenana ticachi­chanahi eta amuya tiájicachaha! Támairi­ji­cainapa eta nacata­ji­vai­rayare namutu ena achaneana tiávihanahi te Jerusalén taicha eta náicuñayare.
LUK 21:24 Natiarihi ena tépenanaya te guerra, ena apamuriana nacara­ta­ta­ji­cainapa prisioné­roa­nainapa. Námava­cainapa te apana­queneana avasareana. Ema Viya máisapainapa tisiapana te Jerusalén ena apava­sa­queneana. Énapa téchanayare eta Jerusalén. Tiámainucava te máicutichapa ema Viya, macuchu­ca­va­cai­na­varepa.
LUK 21:25 Tacahe, tímere­ca­va­nainapa eta ecutia­ra­reyare te sache, te caje, étapa te jarairiquiana. Tipica­nainapa ena achaneana te juca apaquehe. Tiárame­ca­nai­na­varepa taicha eta nasami­rayare eta muracaquene táepacuruha eta ichapequene une.
LUK 21:26 Ena achaneana tiáquipai­ca­va­nainapa eta napisiraya, taicha eta náimairayare eta ecutia­ra­rea­nayare, váhisera náimatie­que­ne­haimahi tájahapuca eta náichara­ra­ca­va­yarehi. Éneri­chuvare tiyeje­ca­va­va­cainapa eta tiávihanahi te anuquehe anuma.
LUK 21:27 Nupaenumava nítecainapa nuchava núti Manere­ji­runuhi ema Viya. Namutu tímaha­nua­nayare eta núcupai­si­rayare. Tiámanui­napaipa eta úcaji. Níñehi­napaipa eta táetaviu­chi­rayare eta nujarai­va­ya­repahi.
LUK 21:28 Te ímahapa tanacu­chavapa eta juca ecutia­ra­rea­nayare, evapi­na­vainapa éti taicha tiánehiripa eta níteca­piraya nucatiu­chi­rá­heyare.
LUK 21:29 Máimicu­ti­ra­chi­navare eta máimitu­re­sirahi. Ánipa macahe: —Ecauneyare eta jácani yucuqui.
LUK 21:30 Te ímahapa títsiva­cha­va­vacapa eta tapacajiana, tiánehiripa eta únemu­hu­yareipa.
LUK 21:31 Ene tacahehi, te ímaha­yarepa, ímatia­cainapa eta tánehi­raripa eta nítesi­rayare.
LUK 21:32 Numeta­ca­he­vanecha: Vuíchaha títava­naimahi ena achaneana náitare­rua­naichaha te táitecapapa eta juca ecutia­ra­reanaya.
LUK 21:33 Títava­yarepa eta anuma étapa eta apaquehe. Tativa­ya­resera títauchava tamutu eta ­ numeta­ruhehi.
LUK 21:34 Échapavaicha, machu tachima­racahe eta jena sache, vahi ecucuti ena tavayuaruana eta téracare, machu muraca­chu­tihéna táicha. Vahi ecueñamava eta ítaresira, machu tahapa­picahe eta éhisi­ranuhi.
LUK 21:35 Eta táiteca­pau­chi­rayare eta sache nuchavi­rayare tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta táijahú­chirava eta táerata­sirava eta trampa. Ene nacaheyare ena achaneana te tamutu avasareana eta namane­ca­pau­chi­ravaya.
LUK 21:36 Eta tacahe, etsecavaicha yátupina. Eyuja­rau­chavahi támutu sácheana, apaesa túmehénapa eta ecami­chiraina tamutu eta juca táichara­ra­ca­vayare, apaesa tacuija ecuichi­ravaina eta íteca­pau­chi­ranuya te numirahu nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya —macahepa ema Jesús.
LUK 21:37 Tiuri, tamutu sácheana tiyana eta te Templo ema Jesús. Tímitu­recahi. Te yátivare tiyanavare te avasa­rechicha Betania te táequenehi eta cerro Olivoquiji.
LUK 21:38 Ena achaneana, tamutu yática­rahiana, tiyanana te Templo, titseca­va­naripa eta nasama­ra­ra­si­rayare éma.
LUK 22:1 Tamira­hu­paipaicha eta piesta ticaijare Pascua, eta náepanavaira eta semana eta nanisirahi étachucha pan mayehere levadura.
LUK 22:2 Tacahe, ena tuparai­rucana énapa ena escribánoana, navara­haichaha náimicapaca ema Jesús. Tásiha, natanucahi eta náichara­cayare eta nacara­ta­si­rayare. Návami­ra­hu­hisera ena achaneana.
LUK 22:3 Tacahe, ema Satanás mávahácapa ema émana máimiture ticaijare Júlasi. Émarichuhi nachamurihi ena dócequeneana apóstoleana.
LUK 22:4 Tacahe, ema maca Júlasi tiyanapa matanu­pa­na­vacahi ena tuparai­ru­cana, énapa ena nacápi­tárana ena suntaruana tayehe eta Templo. Téchaji­ri­pa­na­va­yarehi nayehe, mameta­ca­vacaipa eta táichara­ca­va­yarehi eta máijara­re­si­ra­yarehi ema Jesús eta nayehe.
LUK 22:5 Tiúrisa­mu­rea­na­rinehi eta mameta­si­ra­vacahi éma. Nametacapa eta ­ náijara­si­ra­yarehi eta plata.
LUK 22:6 Tacahe, éma majaca­pa­vacapa eta naplatane. Tásiha, máichavacapa: —Tiuri, núti népana­heyare te nímahapa nacuijapa ena achaneana te machacaya. Námahénapa tayehe eta mávihahi éma —máichavacapa.
LUK 22:7 Títecapapa eta sache táepani­ravahi eta semana tapiestara eta nanisiraya eta pan mayehere levadura. Étari­chuvare eta jena sache ticaijare Pascua, nacapa­siraya eta uvesa ticaijare cordero pascual, nanisi­rayare te jena yati.
LUK 22:8 Ema Jesús mavane­ca­vacapa ena apinana máimitureana, ema Pedro émapa ema Juan. Máichavacapa: —Eyanayare étupi­ri­panaya eta viniruyare tayehe eta Pascua.
LUK 22:9 Éna nayase­recapa: —¿Táviha pivaraha vétupi­ri­sihaya?
LUK 22:10 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Eyanayare tayehe eta avasare. Te íteca­pa­yarepa tayehe, iácapa­ji­cayare ema émana achane tiámapahi eta une te yupi. Éhicayare éma te peti masiapi­hayare. Éti apana esiapa­yareva.
LUK 22:11 Emeta­cayare ema ticayehe eta peti. Ani íchayare: “Ema viyehe Maestro tivane­ca­havihi viyase­re­panavi pímechahavi eta cuarto vinisi­hayare eta uvesachicha eta viyeherepi, vicacha­neyare éma” íchayare.
LUK 22:12 Éma, tímecha­hénapa eta ichape cuarto te anuquehe piso. Táurique­néipahi eta jácara téjasi­ha­careana. Tásiha, étupi­ricapa eta viniruyare —máichavacapa ema Jesús.
LUK 22:13 Tiyananapa ena vanairu­canahi. Jéhesa­réinehi, náimahapa étapaichuhi eta macaye­ma­que­neanahi ema Jesús. Tacahe, náetupi­ricapa eta naniruyare tayehe­yarehi eta Pas­cua.
LUK 22:14 Tacahe, te hórapa eta nanisi­ra­yarehi, téjacanapa te mesa ema Jesús énapa ena apóstoleana.
LUK 22:15 Eta máenisi­ra­vacapa, máichavacahi éna: —Ichapemuri eta nuvarairahi nucachanehe eta nunisi­ra­yarehi eta juca téqueneha nénisi­rahehi puiti eta juca yati páscuairahi, mapurare vuíchaha táiteca­pahini eta népeni­rayare.
LUK 22:16 Tásiha, numeta­ca­he­vaneya puiti, vaipa nápecha­vaimahi nunica eta Pascua, tiámainucava te táitauchavapa eta nusiapiraya eta nucava­cu­reraya, nucaju­pa­hairaya ema Tata —macahepa.
LUK 22:17 Tacahe, mavehapa eta vasu náerirare, mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya. Tásiha, macahepa: —Era eta juca. Ecaji­ji­ricaca.
LUK 22:18 Puiti numeta­ca­hevane: Vaipa nápecha­vaimahi nera eta juca tachi eta uva, tiámainucava te táitauchavapa eta nusiapiraya eta nucava­cu­reraya, nucaju­pa­hairaya ema Tata —macahepa.
LUK 22:19 Tacahe, maveha­varepa eta pan, mahasu­lu­pa­ya­cha­varepa ema Viya. Mayuve­tu­hecapa, máijara­ca­vacapa ena máimitureana. Tásiha, máichavacapa: —Eta juca neche. Enica. Étivenehi níjara­re­cavahi eta népeni­rayare. Eta juca apaja­ra­hiyare te apaquehe, te étipava énicaca, éta témecha­heyare nuyehe —máichavacapa.
LUK 22:20 Éneri­chuvare, te títane­sianapa, maveha­varepa eta náerirare vasu. Máichavacapa: —Eta juca vino, táicutiarahi eta nítine táepusai­ruvaya íchavene éti, nufirma­chi­rayare eta arairu matratune ema Vicaiyaquene, nucaeja­si­ra­yareva eta matratune apaesa ejaca­pa­careya mayehe.
LUK 22:21 Puítisera, ani te etaracu, mararihi ema tíjara­re­ca­nuyare.
LUK 22:22 Yátupi­quenehi eta nacapa­si­ra­nu­yarehi, taicha tacahehi eta mapane­reruhi ema Tata eta nuyehe nuti Manere­ji­runuhi éma. Páuresa­misera ema tíjara­re­canuya —macahepa.
LUK 22:23 Tacahe, ena máimitureana tiyase­re­ji­ri­ca­canapa: —¿Nájahapuca mácani te vitaracu ema tíjara­recaya ema Viáquenu? —nacahepa.
LUK 22:24 Te táequenepa, tiácapae­ma­ji­ri­canapa ena máimitureana tayehe eta nájaha­ya­repuca ema ichape­que­ne­panaya aquenuca te nataracu te náejasiraya te návacu­rea­nayare.
LUK 22:25 Te máechapa ema Jesús, ánipa máichavaca: —Ena réyeana énapa ena aquenucana te ichape­queneana avasareana nacaete­ma­ji­ri­ca­vacahi ena achaneana, navarairahi ticapi­ca­hua­na­yarehi.
LUK 22:26 Étisera vahi táuricaimahi ene ácahehini. Téhesera evara­ha­hipuca ecapicahu, vahi ecasi­ña­vaimahi. Ecutiyare ema amaperu eta mamansuvahi. Tacutiquene nácani tivane­canahi, tatupa­ra­ca­vacahi téñama­va­nayare eta náechapa­ji­ri­si­ra­va­cayare ena nachamuriana.
LUK 22:27 Eta nayeherepi ena achaneana, ichape eta napicau­chirahi ema ténicahi eta tinicacare. Énasera ena vanairucana téchapa­ji­ri­canahi eta mesa, vahi nacapi­ca­huhini. Puítisera, nímitu­ca­heyare eta juca arairu nuvanairipi. Puiti ímahanuipa eta nítáti­rahehi. Nuvaraha ecutinuya. Ítáti­ca­cayare éti.
LUK 22:28 Éti, ímara­ra­canuhi eta náichiranuhi ena ticatia­na­ca­nuanahi. Váhisera ejuni­ji­ca­nuhini.
LUK 22:29 Eta tacahe, níjara­ca­heyare núti eta etupa­ra­ha­nayare ecuti­nuyare núti eta nucatu­pa­ra­hairaya mayehe ema Tata.
LUK 22:30 Éjacainapa tayehe eta ecatu­pa­ra­hairaya. Étinapa evane­recaya nayehe ena dócemu­ri­queneana ena vijaneanana israelítana. Ecacha­ne­nui­na­varepa te mesa eta enisiraya ánaqui te nucatu­pa­ra­hai­rayare —máichapa. ­
LUK 22:31 Ema Viáquenu máichapa ema Pedro: —Nuchicha Simón, péchapa­vayare. Ema Satanás, ichape eta mavarairahi ticaicu­tia­ra­heyare tiáquipai­ca­heyare ­ emutu éti.
LUK 22:32 Nútisera nuyaseu­chahehi me Tata, pítiripa, apaesa vahi tacuemitiaca eta péhisi­ranuhi. Piáquipai­ca­va­sa­mi­ya­resera. Tichava­ya­resera eta picasi­ñai­ranuya, tásiha pétume­cha­va­cai­na­varepa ena apamuriana pichamuriana —máichapa.
LUK 22:33 Ema Pedro majicapapa, máichapa: —Tata Náquenu, tájina vahi nujuni­ji­ca­vímahi. Níjaracava néhicavi tayehe eta cárcel. Te nacapa­ca­vipuca, núti apanavare níjara­ca­vavare nacapacanu apaesa nácachanevi —macahepa.
LUK 22:34 Ema Jesús majicapapa: —Numeta­ca­vi­vaneya, Pedro. Puiti jena yati, te tamira­hui­na­richaha eta táechaji­siraya eta varayu, piti mapaheyare pépiya­ca­vayare vahi pímatinu, eta picatiu­chi­ra­vayare pítijiva —máichapa.
LUK 22:35 Tacahe, ema Jesús mayase­re­ca­va­ca­varepa ena máimitureana. Máichavacapa: —Te nuvane­ca­hénapa epaica, nutupa­ra­cahehi vahi ecuama eta tarera, eta billetera, eta eparu­pevana, ¿yátupihi, masi, vahi ecamu­nu­va­pahini? Ena najicapapa: —Tájina vácamu­nui­pahini.
LUK 22:36 Tásiha, máichava­ca­varepa: —Puítisera mácani ticata­rerahi, tiúripanahi mámayare eta matarera, étapa eta mayehe billetera. Émaripa mácani tájinahi mayehénahi espada, tiúripanahi máijarareca eta masacu, mavacha­re­sihaya eta mayeheyare espada.
LUK 22:37 Tacahe numeta­ca­hé­vanécha. Ena achaneana nacatia­na­ca­haviya muraca. Títaucha­vainapa eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura eta níchara­ra­ca­va­yarehi: “Timicu­ti­ji­ri­cavahi námera­hihini náicha”. Tamutu títaucha­va­yarehi eta tacaye­ma­que­neanahi eta Sagrada Escritura eta ­ nuyehe —macahepa.
LUK 22:38 Tacahe, ena máimitureana náichapa: —Tata Viáquenu, jucarihi apinahi eta espada. Éma majica­pa­vacapa: —Tiuri, tarataquene.
LUK 22:39 Tacahe, tiúchucapa ema Jesús, énapa ena máimitureana, tiyananapa tayehe eta huerta Getsemaní tiávihahi te táemiri­pai­sinehi eta cerro ticaijarehi Olivoquiji, eta mayuja­ra­si­rarehi éma.
LUK 22:40 Te títeca­panapa tayehe eta Getsemaní, máichavacapa: —Eyuja­rauchava. Eyaseaca ema Viya eta étumevaina apaesa vahi macuitu­rucahe ema Satanás —máichapa.
LUK 22:41 Téraji­pa­navapa apaesa ema Jesús eta nayehe. Cincuenta metro eta mayere­hi­né­vacahi. Tépuyucapa.
LUK 22:42 Eta mayuja­rau­chi­ravahi, ánipa macahe: —Tátachicha Nucaiyaquene, picata­ji­ca­nupaini. Nuyaseacavi vahi tacuitau­chavaini eta níchava­que­ne­vayare. Váhini picuisapaini eta nucata­ji­vairaya. Níjara­ca­vasera núti eta nítauchiraya eta pivara­ha­quenehi píti eta nuyehe —macahepa.
LUK 22:43 Tacahe, tiárami­carepa máucupaucha ema émana ángele tiásihahi te anuma. Máetume­cha­pa­na­yarehi.
LUK 22:44 Ichape eta máeñami­ravahi eta mayuja­ra­sirahi. Témiricapa eta máepatsure tacasi­ri­quia­mapahi eta máitine. Cuájujua­mapaipa eta táemiri­sirahi te apaquehe.
LUK 22:45 Te títapi­ricapa eta mayuja­ra­sirahi, téchepucapa. Tiyanapa te návihahi ena máimitureana. Máimahainehi éna, tímaca­na­ripahi táichavenehi eta nacati­sa­mu­re­vairahi.
LUK 22:46 Tásiha, máichavacapa: —¿Tájaha tacayema ímacaichucha éti? Échepuca. Eyuja­rauchava apaesaina. Eyaseaca ema Viya eta étumevaina apaesa vahi macuitu­rucahe ema Satanás —máichavacapa.
LUK 22:47 Tacahe, técheji­ri­ca­vai­ni­richaha ema Jesús, títeca­pa­nanecha ena camuri­queneana suntaruana. Máinapu­mi­rau­cha­va­ca­paipahi ema Júlasi. Témeña­havapa eta mayehe ema Jesús. Máetsera­recapa.
LUK 22:48 Tásiha, ema Jesús máichapa: —Júlasi, ¿tájaha tacayema pétsera­recanu eta píjara­re­si­ranuhi nuti Manere­ji­runuhi ema Viya? —máichapa.
LUK 22:49 Tacahe, ena máimitureana natiari­hi­que­neanahi, eta náimairahi ena camuri­queneana suntaruana, nayase­recapa ema Jesús. Ánipa nacahe: —Tata Viáquenu, ¿vicatiuchava te espada?
LUK 22:50 Tásiha, ema émana mavehapa eta mayehe espada. Mayucha­ti­pai­sinapa eta machaca tinapa te vaure ema mamusura ema aquenuca Caifás.
LUK 22:51 Ema Jesús máicha nuti Manere­ji­runuhi ema vacapa: —Ésami­ri­ca­vachucha —macahepa. Tásiha, ema Jesús mavehapa eta machacaini ema achane, máimichavapa máipistaca, tinara­ca­vanepa.
LUK 22:52 Tásiha, máichavacapa ema Jesús ena tuparai­rucana natiari­hi­que­nea­napahi eta nacara­ta­sirahi éma, énapa ena aquenu­ca­rahana, énapa ena oficiáleana tayehe eta Templo. Macaja­cha­vacapa: —¿Tájaha tacayema ecasiña eta espada, ecaepu­chi­ri­qui­pa­hivare eta etanu­si­ra­nupahi, tímicu­ti­ji­ri­cavapa námera­hihini núti?
LUK 22:53 Étaya­pasica cape juca tamutuhi sácheana nucacha­nehehi tayehe eta Templo. Váhivare epatsi­ca­vahini ecara­ta­ca­nuhini. Étisera iúricapuca eta tamapi­cuvahi eta yátimuhuhi eta íchirahi eta tamauri­que­neanahi taicha mávahá­ruhehi ema Satanás. Máisapa­que­né­he­varepa ema Tata eta ecara­ta­si­ra­nu­yarehi —máichavacapa.
LUK 22:54 Tacahe, nacara­tacapa ema Jesús. Námapa te mapena ema corregidor Caifás. Émasera ema Pedro máehieque­ne­ha­va­capaipa.
LUK 22:55 Ánaqui te tajuhe te canchón, ticamu­ru­re­canapa eta yucu násasia­va­yarehi. Téjamu­ri­hanapa te tachacaya eta yucu. Téjaca­varepa ema Pedro te namuri.
LUK 22:56 Sucahe­paipahi esu sirvienta, suímahapa ema Pedro eta máejasirahi te tachacaya eta yucu. Suímara­ra­ca­ripahi. Tásiha, suíchapa: —Eñi ñica achane éñirichu ñichamuri eñi Jesús.
LUK 22:57 Émasera ema Pedro tépiya­cavapa vahi máimati. Máichapa: —Pímaha, esena, vahi nímati núti ema píchaquenehi.
LUK 22:58 Te tiyere­re­ha­chi­chavare, máimara­rá­ca­ri­pavare ema apana. Máichapa: —Piti pítirichu machamurivi ema maca. Ema Pedro majica­pa­varepa: —Vahi, tata. Vahi machamu­rinuina —máichapa.
LUK 22:59 Te hórapapuca eta táetavi­si­ravahi, máimaha­varepa ema apana, máimatipa eta máechaji­ri­sirava ema Pedro. Máichapa: —Yátupiquene pítirichu machamuri ema maena Jesús, taicha eti ecavasana te Galilea, tímati­carehi eta échajisira —máichapa.
LUK 22:60 Ema Pedro majicapapa: —Vahi nímati, tata, nájahapuca ema maena píchaquenehi —macahepa. Tacahe, téchaji­ri­ca­vai­ni­richaha ema Pedro, énevanepa téchaji­canecha eta varayu.
LUK 22:61 Ema Viáquenu máesenicapa ema Pedro. Enéva­ne­rinehi téchava ema Pedro eta mameta­ra­pianahi ema Viáquenu eta máichirahi: “Te tamira­hui­na­richaha eta táechaji­si­rayare eta varayu, píti mapaheyare pépiya­ca­vayare vahi pímatinu”.
LUK 22:62 Tásiha, tiúchuca­vanepa ema Pedro. Tíyahapa taicha máimati­vanepa eta táichapevahi eta máejeca­pi­ravahi.
LUK 22:63 Ena suntaruana tijanea­canahi ema Jesús, nacaeca­hi­ji­ricapa éma. Náehara­racapa.
LUK 22:64 Náitiuqui­chavare. Náehami­ra­havare. Tásiha, náichapa: —Vímaha­se­jicacha, te pijarau­quipuca, pímati­ha­viyare nájahapuca ema téhami­ra­havíhi —nacahepa.
LUK 22:65 Ichape­mu­rivare eta napana­ra­ra­chirahi éma.
LUK 22:66 Te tijarahipa, ticuru­ji­ca­canapa ena tuparai­ru­cana, énapa ena aquenu­ca­ra­hana, énapa ena escribá­noana. Námapa ema Jesús, nacatu­pihapa te namirahu. Nayase­recapa:
LUK 22:67 —Viyase­re­ca­viyare. ¿Pítisaréji Cristo, ema vicucha­pa­quenehi? —náichapa. Majicapapa ema Jesús: —Tiuri, te numetacahe eta nútirahi, éti vahi esuapa­nuimahi.
LUK 22:68 Téhevare nímecha­hepuca eta ícutiaraina eta nútirahi, éti váhivare esuapa­nuimahi. Éneri­chuvare váhivare ecaiti­ca­nuimahi.
LUK 22:69 Étaina­pasera nucaiju­heyare te anuma nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya eta néjasi­rainapa te mavaure ema Tata, máitupa­ji­ji­ha­quenehi éma —máichapa éma Jesús.
LUK 22:70 Nayase­re­cavare namutu, náichapa: —Tacahe piti, ¿pímija­cha­vapuca machichavi ema Viya? Ema majica­pa­vacapa: —Yátupi machichanu —máichapa.
LUK 22:71 Tacahe, éna nacahepa: —Vaipa tácamesa vicaya­se­se­re­ruhini ena testígoana. Émaquenepa visamahi puiti eta juca máechaji­ri­ruvahi, étapa ticaviureya —nacahepa.
LUK 23:1 Tacahe, téchepu­mu­ri­hanapa namutu. Námapa ema Jesús te mamirahu ema Pilato.
LUK 23:2 Te nacaitecapa, náepiyae­que­nehapa éma. Ánipa nacahe: —Viámapahi ema maca achane ani te pimirahu. Mavarahahi mahapa­pi­si­na­ha­viyare ena vichane­ranahi. Éneri­chuvare macahehi váhiji táurica vivacha­chahini eta impuesto mayehe ema viyehe Presidente Emperador. Éneri­chuvare, macahe­hivare eta émairahíji Cristo, ema réy-yarehíji —náichapa.
LUK 23:3 Tásiha, ema Pilato mayase­recapa ema Jesús: —¿Yátupi­sareji réyvihi píti nayehe ena pijaneanana israelítana? —máichapa. Ema Jesús majicapapa: —Pitupi­ruvahi eta juca piyase­re­si­ranuhi. Yátupihi eta nurreyvahi —máichapa ema Jesús.
LUK 23:4 Tacahe, ema Pilato máichavacapa ena tuparai­rucana énapa ena achaneana natiari­hi­que­neanahi: —Tájina maviurevaina eta nímairahi ema maca achane —máichavacapa.
LUK 23:5 Énasera nayurucapa muraca ema Pilato. Ánipa naicha: —Ema maca, ichape eta mahapa­pi­sirahi eta napane­reruana namutu ena achaneana vijaneanana israelítana, énaripa ena ticava­sanahi te Galilea étapa ani te juca Jerusalén —náichapa.
LUK 23:6 Eta masami­ra­vacahi ema Pilato, macaya­se­se­rerupa te étahipuca te Galilea macavasahi ema Jesús.
LUK 23:7 Te nametacapa eta étairahi macavasa ema Jesús, macava­nai­ripipa ema Pilato nama mayehe ema Herodes, aquenucahi tayehe eta Galilea, taicha ema Herodes matiarihihi tayehe eta Jerusalén eta jena sácheana páscuairahi.
LUK 23:8 Tacahe, tiúrisa­mu­réinehi ema Herodes eta máimairahi ema Jesús. Ichape­murihi eta mavarairahi máimati taicha masamai­ri­ricahi tamutu eta tiárami­careana máichaque­nea­napahi ema Jesús. Mavara­hainehi tíjahúchava máimahahini eta jácani tiáramicare.
LUK 23:9 Ichape­murihi eta mayase­se­re­sirahi. Émasera ema Jesús, tájina vahi majica­pahini.
LUK 23:10 Natiari­hi­pa­hivare­ ena tuparai­rucana. Tétavi­cavahi eta nasema­nevahi eta náepiyae­que­ne­hai­rapahi.
LUK 23:11 Tásiha, ema Herodes énapa ena masunta­rurana, ichape­rinehi eta náepuruirahi. Tacahe, ema Herodes mavehapa eta mamuirihaini manaqui­ria­ru­vaipahi, táepaha­me­que­ne­ripahi eta tajanu­nu­me­si­rainihi. Mamuriachapa ema Jesús. Táicutiarahi eta nacaeca­hirahi éma. Tásiha, macava­nai­ri­pi­varepa ema Herodes náimi­chava te mamirahu ema Pilato.
LUK 23:12 Ema Herodes émapa ema Pilato ticatia­na­ca­ca­nainihi eta náitare­sirahi. Étasera te jena sáchequenehi tichavapa eta náemuna­si­ra­cacahi.
LUK 23:13 Tacahe, ema Pilato eta máimairahi náimicha­virahi eta mayehe, macuru­ji­mu­rihapa ena tuparai­ru­canahi énapa ena achaneana.
LUK 23:14 Tacahe, máichavacapa: —Eta iámirapahi ema maca achane te numirahu, ímijachahi mahapa­pi­cavaca ena achaneana. Nútisera nímahahi tájina maviure­vainahi eta nuyase­se­re­sirahi te emirahu eta ímija­cha­quenehi eta máejeca­pi­ra­vanahi.
LUK 23:15 Émaripa ema Herodes máimicha­vavare eta ani nuyehe taicha tájinavare máimahahini eta máejeca­pi­ra­vai­nahini. Étaina­hi­pucaini taviuchahini táimica­pa­cahini.
LUK 23:16 Tiúrise­rapuca nímiva­nereca macaeme­charahi, tásiha, nucaiticapa —máichavacapa.
LUK 23:17 Eta mayeherepi ema Pilato te Páscuamuhuana te áñoana macaiti­ca­yarehi ema émana preso te jena sáchequenehi.
LUK 23:18 Tacahe, ena achaneana vahi návara­hahini máuchucu­hahini ema Jesús. Tipiara­canapa muraca. Ánipa nacahe: —Vahi vávaraha máuchucuha ema maca. Émaina máuchucuha ema Barrabás —nacahepa.
LUK 23:19 Ema Barrabás te cárcel mávihahi. Táimicu­ñaruhi eta máichirahi eta revolución étapa eta macapa­hivahi.
LUK 23:20 Émasera ema Pilato mavara­haichucha macaiti­ca­yarehi ema Jesús. Mayase­re­mu­ri­ha­varepa.
LUK 23:21 Énasera muraca­pa­na­paichucha eta napiara­sirahi: —¡Pémeta­tareca te crusu! ¡Pémeta­tareca te crusu! —nacahepa.
LUK 23:22 Mapahe­quenepa eta mayase­re­si­ra­vacahi éma: —¿Tájasica eta maviurevahi ema maca? Núti tájina nímaha maviure­vainahi táimica­pa­cahini. Tiúrise­rapuca nímiva­nereca macaeme­charahi, tásiha, nucaiticapa —máichavacapa.
LUK 23:23 Énasera tímitu­ji­ri­ca­canapa eta napiara­siraina nayasea­siraina eta macaeta­tairaya te crusu.
LUK 23:24 Jéhesa­réinehi, ema Pilato masuapa­vacapa eta nayasea­rapihi ena tuparai­rucana.
LUK 23:25 Émapa tiúchucuhahi ema Barrabás ema nayase­se­reruhi, táimicu­ñaruhi eta máichirahi eta revolución étapa eta macapa­hivahi. Macava­nai­ripipa táitauchava eta navara­ha­quenehi éna, eta nacapa­siraya ema Jesús te crusu.
LUK 23:26 Tacahe, námapa ema Jesús tayehe eta macaeta­tai­ya­yarehi. Eta napaisi­rapahi te calle, nácapa­jicapa ema achane ticaijare Simón ticavasahi te Cirene. Éma, másihapahi te máesane. Napamicapa máevachacaya manara­cu­ha­yarehi eta macurusura ema Jesús, máehica­paipahi te máequene ema Jesús.
LUK 23:27 Ichape­muriana ena achaneana téhica­napahi. Énaripa ena esenana, tipiara­re­ca­napaipa eta náiyairapahi taicha eta nacati­sa­mu­revahi, náimara­ra­sirahi eta máejapa­nu­ra­vapahi éma.
LUK 23:28 Máeseni­mu­rihapa éma. Máichavacapa: —Vahi ecuiyauchanu, eti esenana tachicha­na­veanahi eta Jerusalén. Étina íyauchava, náichave­nénahi ena echicha­naveana.
LUK 23:29 Taicha tatiari­hiyare eta sáchevayare nacapa­ca­ya­revare ena. Ichape eta nacaja­pa­nu­ra­vairaya eta nacapa­siraya. Tásiha ecahénapa: “Tétavi­cavapa náuriva ena esenana macheruana. Nájina náimipa­ne­re­re­cahini”.
LUK 23:30 Tásiha, ena achaneana, eta napisi­rayare, tijuna­nainapa te cérroana, tásiha, nacahénapa: “Tiúripa­na­pucaini viyumu­ru­ca­vahini eta te juca cerro.” Ena apamuriana nacahe­na­va­re­papuca: “Étapucaini te juca simena viyumu­ru­sia­vahini”.
LUK 23:31 Apanasica núti ichapemuri eta nucata­ji­vairahi, tájina­hinéni taviucha­nuhini. Naveti­ji­yarecha éta nátaji­vayare ena echicha­na­veana­ —máichavacapa.
LUK 23:32 Éneri­chuvare natiari­hi­pa­hivare ena apinana tiámerahiana macuti­que­nea­na­yarehi ema Jesús eta macaeta­tai­rayare.
LUK 23:33 Tacahe, nacaite­capapa tayehe eta masihi nacaeta­tairare ticaijarehi Calavera. Náetatacapa te crusu ema Jesús, énapa ena apinana tiámerahiana. Ema émana nanacapa te mavaure, ema apana te sapa.
LUK 23:34 Te náetatacapa ema Jesús, macahepa eta máechaji­ri­ruvahi: —Tata, piperdo­na­chavaca ena nani, taicha vahi nácaicu­tia­rahini eta juca náichiranuhi —macahepa. Tacahe, ena suntaruana nasuerte­hachapa eta mamuirihaini eta náijara­ji­ri­si­ra­cacahi.
LUK 23:35 Natiarihihi ena achaneana tímara­ra­canahi tamutu. Énaripa ena tuparai­rucana natiari­hi­hivare. Nacaeca­hi­ji­ri­caripa éma. Ánipa nacahe: —Ema mácacacha, macahehi eta máechaji­ri­ruvahi eta marata­hai­rahíji macuchu­cu­havaca ena apamuriana achaneana. Tásiha puiti, vivaraha vímaha máimereuchava eta máitupa­ji­jia­si­ra­vahíji, te yátupi­hipuca Cristo éma, Manere­ji­ruhíji ema Viya —nacahepa.
LUK 23:36 Éneri­chuvare ena suntaruana nacaeca­hi­ji­ri­ca­hivare éma. Navarahapa náesicha­yarehi eta tasisiru vino.
LUK 23:37 Náichapa éma: —Te yátupi­napuca piti reyvihi nayehe ena israelíta, pítijivaina picuchu­cuhava —n­áichapa.
LUK 23:38 Tatiari­hi­hivare eta ajureca nanaca­quenehi te tachutisi eta macurusura. Eta juca ajureca tacaju­quenehi te náechaji­riruva te griego, te latín, téhapa hebreo. Ani tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi: “Ema maca ema Rey nayehe ena israelítana”.
LUK 23:39 Ema émana tiámerahi macaeta­ta­quenehi te machacaya, éneri­chuvare éma macaecahihi. Ani macahehi: —Te yátupi­napuca pítiquenehi Cristo, picuchu­cuhava pítijivaina. Tásiha, picuchu­cu­ha­vivare víti apana —máichapa.
LUK 23:40 Émasera ema apana macaeta­ta­quenehi macahepa: —Váhipuca pipicahini píti ema Viya. Váhipuca péchahi étarichuhi viávacuha víti eta juca vícuñahi.
LUK 23:41 Víti, vivachachahi eta juca vitapi­ravahi taicha ichape­quenehi eta véjeca­pi­ra­vanahi. Émasera ema maca Jesús, ticata­jivahi tájina­hinéni taviuchahini.
LUK 23:42 Tacahe, máichapa: —Tata Jesús, péchanupaini te péjacapa tayehe eta piávacureya —máichapa.
LUK 23:43 Ema Jesús majicapapa: —Numeta­ca­vivane, puiti píti nucacha­ne­viyare te paraíso —máichapa.
LUK 23:44 Tacahe, te las dócequenepa, témahapa eta sache. Timapicupa tamutu eta apaquehe. Mapana hora eta tamapi­cuirahi. Étarichuhi eta jena máepenirahi éma, tíjahú­chavapa tétsayumeca eta tayehe cortina eta Templo. Ticuti­mecaca eta taetsayu­me­sirahi.
LUK 23:46 Ema Jesús tipiaracapa: —Tata, pijaca­pinanu eta náchaneva —macahepa. Te títapi­ricapa, tépenapa.
LUK 23:47 Tacahe, ema nacapitara ena suntaruana romanoana, tipica­rinehi eta máimairahi eta júca. Étapa macaicu­tiarapa, macunachapa ema Jesús, ánipa macahe: —Yátupi­que­néi­chuyapa ema maca achane matapi­ra­varehi —macahepa.
LUK 23:48 Namutu ena achaneana natiari­hi­que­neanahi, eta náimairahi eta júcana, ichape­rinehi eta napisirahi. Téhatu­pa­chá­va­napáipa eta nacati­sa­mu­ré­vairahi.
LUK 23:49 Énasera ena téhica­napahi ema Jesús te másihainapa te Galilea, énapa ena esenana, namutuhi naneca­pa­ra­recahi eta juca táichava­que­ne­vanahi. Nayere­re­hi­hisera eta náimara­ra­sirahi.
LUK 23:50 Matiari­hi­hivare ema achane ticaijare José. Ticavasahi te Arimatea te Judea. Tipicau­rahihi éma. Tétavi­ca­va­hivare eta máuriva. Masuapahi ema Jesús, eta émairahi ema Cristo mavaneruhi ema Viya, étaripa eta émairahi ema téchayarehi namutu ena achaneana. Ema maca José, náumurivahi ena aquenu­ca­ra­hana, váhisera mapaucha­va­cahini ena machamu­rianahi tayehe eta juca náichaque­neanahi tamauri­que­neanahi.
LUK 23:52 Te cápere­hi­chichapa, eta máimairahi máepeni­raipahi ema Jesús, tiyanapa mayehe ema Pilato, mayasea­panahi eta máquehe ema Jesús, mavarairahi máecarayare.
LUK 23:53 Te tichavapa, macucu­paicapa eta máquehe tayehe eta crusu. Máyuruacapa eta te sávana tijapu. Náiyara­cuhapa tayehe eta máecari eta te mari naseca­jueruhi. Nájinaichaha nacaeca­ra­sihini tayehe.
LUK 23:54 Titata­jianapa taicha cápere­hi­chi­chaipahi. Taicha vahi táisapa­ca­rehini náecara­re­cahini te yati, váhivare te tijara­hia­caimahi taicha sávaru­mu­hu­yarepa.
LUK 23:55 Ena esenana téhica­napahi ema Jesús te másihainapa te Galilea, tiyananapa tayehe eta máecari, náimati­yarehi eta mávihahi.
LUK 23:56 Te náimatipa, tichavanapa te napena. Natsecapa eta perfume mayaji­ha­yarehi. Tinara­ca­na­pasera te jena sáchequenehi, napicauchahi eta tapicau­cha­ca­revahi.
LUK 24:1 Te apanapa sache, te tijara­ra­hi­chichapa eta lumíncu­quenehi, tiyananapa ena esenana tayehe eta máecari. Námapaipa eta perfumeana náicure­vanahi, nacacha­ne­va­capaipa ena apamuriana esenana.
LUK 24:2 Te títeca­panapa tayehe eta ecari, náimaha­rinehi eta ticheyarame mari tajihainihi eta ecari, téquehe­pui­chavaipa.
LUK 24:3 Tisiapanapa éna, náejiacainehi eta máquehe ema Viáquenu Jesús. Májina­ripahi.
LUK 24:4 Tiárame­ca­na­rinehi eta náejiasirahi. Váipa náimatie­que­ne­hahini tájaha­hipuca eta máichara­ra­cavahi. Tásiha, tiárami­carepa náimahahi ena apinana ajairana titupi­hanahi te nachacaya. Tijanu­nu­ca­vacahi eta namuirihana.
LUK 24:5 Eta nárame­sirahi éna, tétipai­mu­ri­hanapa. Énasera ena ajairana náimaha­que­neanahi náichapa:
LUK 24:6 —Éti ímija­chai­papuca manasihi tépenahi ema Jesucristo, Manere­jiruhi ema Viya. Májinaripa, tichava­ripahi títareca. Échava­ri­chu­hipuca eta macaye­ma­que­neanahi te achane­richaha te manasi­que­ne­richaha te Galilea. Macahehi eta máechaji­ri­ruvahi eta nacara­ta­si­ra­yarehi ena ticatia­na­canahi éma, náetata­si­ra­ya­rehiva te crusu. Téchepu­ca­ya­re­hisera te mapana­que­nénapa sache —nacahepa ena ajairana.
LUK 24:8 Tacahe éna, enuru­ji­rinehi náechavane eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Jesús.
LUK 24:9 Te tichavanapa te napena, nametacapa ena óncequeneana apóstoleana, énapa ena apamuriana nachamu­rianahi. Te nataracu ena esenana tímahanahi ena ángeleana, sutiari­hipahi esu María Magdalena, esu Juana, ésupa esu apanavare María, máenahi ema Jacobo.
LUK 24:11 Énasera ena apóstoleana vahi nasuapahini, náimija­chaichucha náepiya­hi­raivahi namauri­shivahi ena esenana.
LUK 24:12 Tiyana­va­ne­pasera ema Pedro tayehe eta ecari. Tijuna­pa­paipahi. Te títecapapa, máimahapa tacarinehi eta sávana. Mapane­re­que­ne­hainehi eta juca táichara­ra­cavahi. Tacahe, tichava­varepa.
LUK 24:13 Étarichu te jena sáchequenehi, tipaica­napahi te achene ena apinana máimitureana ema Jesús. Násihahi éna te Jerusalén nacaiju­he­yarehi eta avasa­rechicha Emaús. Once kilometro eta tayere­hivahi.
LUK 24:14 Eta napaisi­rapahi nacasa­mu­re­paipahi eta nasamai­ri­riruhi. Téchaji­ri­ca­va­napaipa.
LUK 24:15 Eta náechaji­si­hai­rapahi eta juca táichara­ra­ca­vanahi, tiárami­carepa macapa­ya­mu­rihapa ema Jesús, macacha­ne­va­capaipa.
LUK 24:16 Énasera vahi náimatihini, taicha éma vahi máisapahini náimati.
LUK 24:17 Tacahe, ema Jesús mayase­re­ca­vacapa: —¿Tájahasica eta juca échaji­si­hapahi eta epaisi­rapahi? ¿Tájaha eta tímipa­ne­re­re­ca­hepahi? —máichavacapa.
LUK 24:18 Ema émana ticaijarehi Cleofas majicapapa: —Namutu ena achaneana náechahi eta juca táichara­ra­cavahi te Jerusalén puiti juca sácheanahi. ¿Picari­chu­hipuca píti vahi péchahini eta juca, eta piávihairahi te Jerusalén?
LUK 24:19 Éma máichavarepa: —¿Tájahasica eta téchacarehi? Éna náichapa: —Émara véchaji­si­hapahi eta máichava­que­névahi ema Jesús Nazareno, ema profeta máurique­nehini nayehe ena achaneana. Tamutuinihi tiuri eta máimitu­rapiana, tétávi­ca­va­hivare eta máitupa­ji­jia­si­ravahi taicha ema Viya, éma tíjaracahi tamutu.
LUK 24:20 Énasera ena tuparai­rucana te viávasa, éna tíjara­re­canahi nayehe ena apava­sanana taicha navarahahi náimicapaca. Tásiha, náetatacapa te crusu.
LUK 24:21 Víti ichapemuri eta vicasi­ña­vai­rainihi eta mayehe. Vicucha­pa­vainihi eta macatiu­chi­ra­ha­vi­yarehi vimutu viti israelítana. Tamapu­ru­ji­pasera puiti, taicha tépenapa éma. Puiti mapanaripa sache eta táetávi­si­ravahi eta juca.
LUK 24:22 Icháque­nesera te yática­ra­hi­chichapa, ticara­me­ca­ha­vianapa ena esenana vichamu­rianahi eta nayati­ruirahi tiyanana tayehe eta máecari.
LUK 24:23 Vaipa nachima­pahini eta máquehe. Májinaipahi. Te tichavanapa, timeta­ca­ha­vianaipa eta náimairahi ena apinana ángeleana. Nameta­ca­va­capaji eta machavi­raipahi títareca ema Jesús.
LUK 24:24 Tásiha, tiyana­va­neanapa ena apamuriana vichamuriana tayehe eta ecari. Jéhesa­réinehi májinaipa ema Jesús, étarichuhi eta nacaye­ma­que­nea­napahi ena esenana —náichapa.
LUK 24:25 Ema Jesús máichavacapa: —Tétávi­cavapa tájinaira ácaicu­tia­ra­quenéna eti páureana. Váhiva­repuca ácaicu­tia­rahini eta náechaji­ri­ru­vanahi ena profetanaini tayehe eta tacahe­yarehi eta macata­ji­vai­ra­yarehi ema Cristo eta máepeni­ra­numaya, tásiha tichava­yarehi títareca. Váhiva­repuca ácaicu­tia­rahini eta tacahe­yarehi eta mápani­ra­yarehi tichava éma te mávasa anuma —máichavacapa.
LUK 24:27 Tásiha, mameta­ca­va­ca­pasera tamutu eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura, eta táechaji­si­hairahi éma. Tépanavapa tayehe eta májureanahi ema víyarahaini Moisés; étapa eta apamuriana nájureanahi ena profetanaini.
LUK 24:28 Títeca­pa­nanecha tayehe eta avasa­rechicha nacaiju­he­que­nepahi. Mavarahapa ema Jesús majuni­ji­ca­va­ca­ya­rehini.
LUK 24:29 Énasera nacumpi­rachapa máehica­va­cahini te napena. Náichapa: —Pácaherine eta ani viyehe, taicha yátinapa eta jena —náichapa. Tásiha, ema Jesús manasipa tisiapapa eta nayehe.
LUK 24:30 Te tiúripa eta tinicacare, mavehapa eta pan, mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya, mayuve­tucapa, máijara­ca­vacapa éna.
LUK 24:31 Enéva­ne­rinehi náimati­vanepa éma. Émasera tíjahú­chavapa témitiacahi te namirahu.
LUK 24:32 Téseni­ji­ri­ca­canapa éna. Tásiha, nacahepa: —¿Tájaha tacayema eta vahi vímati­va­nehini ichaquene te achene te ticapa­ya­ca­havipa éma? Étapa eta vicacha­ne­rapahi, váhivare vímatia­ca­va­nehini, véjapu­sa­mu­re­cha­pai­pa­hinéni eta visami­ravahi eta máimitu­si­ra­ha­vipahi tayehe eta Sagrada Escritura —nacahepa.
LUK 24:33 Tacahe, enévanepa téqueque­ca­vanahi tichavana te Jerusalén. Te títeca­panapa, tisiapanapa tayehe eta návihahi ena óncequeneana apóstoleana énapa ena apamuriana nachamuriana.
LUK 24:34 Ánaqui ticame­ta­ca­sia­na­ri­pavare éna. Nacahe­varepa ena apóstoleana: —Yátupi eta máechepu­siraipa ema Viáquenu. Máimaharipa ema Pedro —nacahepa.
LUK 24:35 Ena apinana najica­pa­varepa: —Éneri­chuvare víti vímahai­pavare éma, te achene eta vipaisi­rapahi. Váhisera vímati­va­nehini. Tapaenumava te mayuve­tucapa eta pan, vímatipa éma —náichapa.
LUK 24:36 Tacahe, téchaji­ri­ca­va­na­richaha éna, tíjahú­cha­va­varepa tímerecava ema Jesús te namuri. Máechaji­ca­vacapa, ánipa macahe: —Íchara­racava, nuchicha­naveana.
LUK 24:37 Énasera tipica­na­richucha, náimija­chaichucha cunarehi éma.
LUK 24:38 Émasera ema Jesús máichavacapa: —Vahi ecupicanu. Étumecha eta esamureana.
LUK 24:39 Ímaha eta juca nuvahuana étapa eta nívapeana. Émama­hacanu apaesa écha eta nútique­nérahi. Eta cunare, tájina táechena, tájinavare táperaina. Vahi tácutihini eta nucaque­herahi núti —máichavacapa.
LUK 24:40 Tacahe, eta máichira­vacahi, ticaja­ru­vau­chavaipa eta mavahuana, étapa eta máivapeana.
LUK 24:41 Vuíchahasera nasuapahini éna, tiúrisa­mu­rea­na­ri­pa­hinéni eta náimairahi, tacacha­ne­hisera eta napisirahi. Eta tacahe, máichavarepa: —¿Jararihi nunica?
LUK 24:42 Éna náijaracapa eta nájimaru jima, étasipa vasu eta mápama.
LUK 24:43 Majaca­pa­vacapa éma, tinicapa te namirahu éna.
LUK 24:44 Tásiha, máechaji­ri­ca­vacapa: —Eta juca níchava­que­nevahi, étara eta numeta­ruhehi cape juca nucacha­ne­ji­ri­ca­héi­chahahi. Eta tacahe­yarehi eta táitauchi­ra­va­yarehi eta májucha­que­neanahi ema víyarahaini Moisés núti táechaji­si­ha­quenehi. Étapa eta nájucha­que­nea­na­hivare ena profetanaini, étapa eta Salmo.
LUK 24:45 Máemecha­va­caipahi eta táechaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura.
LUK 24:46 Tásiha, máichavarepa: —Étara eta juca tacaju­que­neanahi eta népeni­ra­yarehi nuti Cristo. Néchepu­ca­ya­re­hisera tayehe eta nécari te mapana­quenepa sache.
LUK 24:47 Étaya­réi­chu­hivare iámapi­cayare eta níjare eta ímitu­re­siraya ena achaneana ticava­sanahi te tamutu avasareana. Étaripa te juca Jerusalén, emeta­ca­va­cayare ena achaneana eta náeneuchi­ravaina apaesa macaepaha ema Viya eta napeca­turana.
LUK 24:48 Éti, nutupa­ra­ruheya eta ímitu­re­siraya eta júcana.
LUK 24:49 Enasi­ya­re­cha­hasera ani te juca Jerusalén. Tiámainucava te máiteca­pau­cha­he­vacapa ema Espíritu Santo nuvane­ruyare, máijara­ru­nu­yarehi ema Tata. Éma, tíjara­ca­heyare eta ítupa­ji­jia­si­ra­va­nayare —máichapa.
LUK 24:50 Te títapi­ricapa eta máimitu­si­ra­vacahi, mámamu­rihapa te tachachacu eta avasare Jerusalén, te tachacayahi eta avasa­rechicha Betania. Macanu­quechapa eta mavahuana, mayuja­rau­cha­vacapa éna.
LUK 24:51 Te títapi­ricapa eta mayuja­rau­chi­ra­vacahi, timutse­ra­ha­vapaipa ticanu­que­cha­vapaipa eta mayapirahi te anuma.
LUK 24:52 Eta náimairahi éna eta macanu­que­chi­ra­va­paipahi, tépuyu­mu­ri­hanapa eta naneca­pa­ra­re­sirahi eta mayanirahi. Tásiha, tichavanapa tayehe eta Jerusalén. Tiúrisa­mu­rea­napaipa.
LUK 24:53 Tájina vahi náejiaca­vahini tayehe eta Templo. Tiyuja­rau­cha­va­na­pa­racahi eta nacuna­chirahi ema Viya. Tamutupa eta juca numeta­si­ravihi ­ puiti.
JOH 1:1 Eta acane, te táepani­ravahi tamutu, matiari­hi­que­néipahi ema Jesucristo, ema Tímima­tirahi me Viya­. Éma, macachanehi ema Maiya eta máitare­sirahi, Víyahivare éma apanavare.
JOH 1:2 Ena apinana, nacuti­cacahi eta napane­reruana.
JOH 1:3 Eta táepani­ravahi eta acane, émarihi ema Cristo ticaema­ta­neacahi tamutu eta tatiari­hi­que­neanahi puiti, máitauchirahi eta mapane­re­ruanahi ema Maiya. Tájina máejeque­rui­nahini, nájinavare apanai­nahini náepiya­cahini eta tatiari­hi­queneana.
JOH 1:4 Émari­chu­hivare ticaita­re­ca­havihi viti achaneana. Émari­chuvare tinacapa te viáchanevana eta tamicahu eta vítare­sirahi.
JOH 1:5 Éma tímiyanava tímicau­chahavi taicha mavaraha máimiju­ni­ji­si­na­ha­viyare eta tamapicu te viáchanevana. Narari­hisera ena vahi náuricahini eta mamicau­chi­navaca. Navaraha nacaemaha eta mamicau­chi­ra­vacahi.
JOH 1:6 Tacahe, te máimahapa tiuri, ema Jesucristo tiúcupaicapa te juca apaquehe. Tiáchane­chavapa. Yátupi­quenehi achane, macaechehi eta veche viti achaneana. Ticasi­ri­qui­havihi te jena áñoanahi majuru­sirahi. Matiari­hivare ema apana achane ticaijarehi Juan Tícacha­si­ri­carahi. Tacahe, ema Viya, te máimahapa tiuri, ticava­nahipa ema Juan.
JOH 1:7 Máinapu­mi­rau­cha­yarehi eta macame­ta­rai­ruyare eta máimere­si­ravaya ema Cristo, ema namica­huyare nácani ticasi­ña­va­nayare mayehe. Ehane­chavapa. Yátupi­quenehi achane, macaechehi eta veche viti achaneana. Ticama Juan mameta­ca­yarehi ena achaneana natsecava eta najaca­piraya ema Cristo.
JOH 1:8 Ema Juan, vahi émainahini timícau­cha­mu­rimahi ena achaneana. Émahisera ticame­ta­rai­ru­ra­hi­yarehi eta máucupai­sirapa ema tiámahavihi eta yátupi­queneana mapane­re­ruanahi ema Viya.
JOH 1:9 Ema maca máechaji­si­haquene ema Juan, éma yátupi­quenehi eta mamicau­chi­ra­ha­vi­yarehi vimutu viti achaneana, taicha tímieche viti achaneana. Ticatu­cahavi eta mapane­reruana ema Viya.
JOH 1:10 Ema Jesucristo, émahi acane tépiyacahi tamutu eta apaquehe, énapa ena viáchuca­na­veanaini. Puíticha éma téchahavi vimutu. Téhesera te tiúcupaicapa éma, namaima­ti­quenehi ena achaneana Viáquenuirahi éma, váhivare navara­hahini najaca­pahini éma.
JOH 1:12 Natiari­hisera ena tinere­ji­ca­vanahi tijaca­panahi, téhicanahi éma. Ena nani, ichape­rinehi eta macuna­chi­ra­vacahi táichavene eta nacasi­ñai­ravahi mayehe. Éna, yátupi­que­neripa machicha­na­veanahi ema Viya.
JOH 1:13 Eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya víti, émahi ema Viya tinere­ji­cahavi táichavene eta vicasi­ñai­ravahi mayehe. Vahi étapa­ra­cai­na­hi­pucaini eta náehisi­rai­na­hi­pucaini ena ticachi­cha­haviana. Váhivare étapa­ra­cai­na­hi­pucaini vivara­ha­hi­pucaini ichape víti. Váhivare étapa­ra­cai­na­hi­pucaini ichape­na­hi­pucaini eta mavarai­rahini mácani apana achane.
JOH 1:14 Viti véhicanahi ema Jesús eta matiari­hirahi te juca apaquehe, yátupi eta vímatirahi éma. Vímahahi te viúquihana. Vímati­varepa eta másihairahi te anuma, eta émairahi ema macari­chu­quenehi Machicha ema Viya. Yátupi­hivare eta víyairahi éma, macutihi ema Maiya. Éma, tímima­tirahi me Viya, taicha éma máimerecahi eta máetaviu­chirahi eta máemuna­si­ra­havihi, máimechi­ra­ha­vi­hivare eta yátupi­queneana mapane­reruana ema Maiya. Ema víyarahaini Moisés ticatu­pa­rahahi me Viya eta máimitu­si­ra­havihi viti achaneana eta vanairipiana. Émasera ema Jesucristo ticatu­pa­rahahi me Maiya eta máimitu­si­ra­havihi eta máemuna­si­ra­havihi, étapa eta máechaji­ri­ruvana yátupi­queneana ema Viya. Ema Cristo, tétavi­cavahi eta máuriva eta viyehe vimutu. Eta majanea­si­ra­ha­vipahi, tíjara­ca­havihi eta vitumevahi te tamutu sácheana. Émaripa ema Juan, ani macahehi eta máechaji­si­hairahi ema Jesús: “Émara ema maca ema néchaji­si­ha­quenehi eta eyehe cape juca. Yátupi núti nínapucahi eta núchusirahi, émasera matiari­hi­que­neipahi eta acane, májina­nui­chahahi núti. Eta tacahe, tipicau­cha­ca­re­panahi eta nuyehe” macahepa.
JOH 1:18 Yátupiquene nájina náimatihini eta máimahi ema Viya. Émasera ema macari­chuquene Machicha, tímima­ti­cha­havihi eta máuriva ema Maiya taicha étaquenehi másiha te masamure ema Maiya.
JOH 1:19 Tacahe, te jena sácheana, ena tuparai­ru­canahi ticava­sanahi te Jerusalén navanecapa ena náevana­chana, nayanaucha ema Juan Tícacha­si­ri­carahi. Éna, nayase­recapa, ánipa nacahe: —Tamutu arairuhi eta pímitu­rapiana. ¿Pítinaripa ema Cristo vicucha­pa­quenehi? —nacahepa.
JOH 1:20 Matupi­ruvapa eta majica­pi­ra­vacahi. Ánipa macahe: —Núti mavane­runuhi ema Viya. Váhisera nútina ema ecucha­pa­quenehi ema ticaijare Cristo —macahepa.
JOH 1:21 Tacahe, nápecha­varepa nayasereca: —¿Nájaha­visica píti? ¿Pítipuca picaijare Profeta Elías? ¿Pichavahi eta te juca apaquehe? —náichapa. Émasera majica­pa­varepa: —Vahi nútina. Tásiha, nápecha­varepa nayasereca: —¿Nájaha­visica píti? ¿Pítipapuca ema apana profeta vicucha­pa­quenehi? —náichapa. Émasera majica­pa­varepa: —Vahi nútina.
JOH 1:22 Tacahe, náichavarepa: —¿Nájaha­vi­que­nesica píti? Pimeta­ca­ha­vichucha te nájaha­vipuca píti. Vivaraha véchayare, apaesa vimeta­cavaca ena tivane­ca­ha­vianahi —náichapa.
JOH 1:23 Tacahe, ema Juan majica­pa­varepa: —Nútichucha máechaji­si­ha­quenehi te ajureca ema víyarahaini profeta Isaías. Núti nucame­ta­rairuhi nayehe ena achaneana vámahi­cu­rúhana. Níchuha­vacahi éna apaesa natsecava eta jácani máiteca­piraya ema Viáquenu —macahepa.
JOH 1:24 Natiari­hi­hivare ena navane­ruanahi ena fariséoana.
JOH 1:25 Nayase­re­ca­varepa éna apanava: —¿Tájahasica tacayemahi eta pícacha­si­ri­sirahi ena vijaneanana, te váhipuca pítinahíni ema Cristo, váhivare pítinahíni ema profeta Elías, váhivare pítinahíni ema apana profeta vicucha­pa­quenehi? Ena vijaneanana vahi tácamu­nuhini nacaica­cha­sihini. Énasera ena apava­sanana, jéhesare tacamunu eta nácaica­cha­sivaca —nacahepa.
JOH 1:26 Tacahe, éma majica­pa­vacapa: —Tiuri, núti yátupi nícacha­si­ca­vacahi te une ena achaneana, apaesa natsecava eta jácani máiteca­piraya ema vicucha­pa­quenehi. Matiari­hi­pasera puiti te vitaracu. Étisera vahi ímatihini éma.
JOH 1:27 Tímere­ca­va­va­nénapa. Ticuna­cha­ca­re­pa­na­ya­resera eta nuyehe. Váiparinehi nácuti­sa­mimahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Váipari­ne­hivare nácaemu­ña­vaimahi macamu­su­ra­nuhini núti páuresami —máichavacapa éna ema Juan.
JOH 1:28 Eta mávihahi ema Juan máicacha­si­ri­sinehi ticaijare Betábara, te apachara eta cajacure ticaijare Jordán, tinapaicahi te táuchusine eta sache. Eta nayase­re­si­ne­panahi ena vanairu­canahi.
JOH 1:29 Te apanapa sache, máimahapa ema Juan eta mapauchi­ra­paipahi ema Jesús. Tacahe, máichavacapa ena achaneana: —Ímaha, márajapa ema Cordero, matapi­ra­va­requene éma, vanairucahi me Viya. Éma, táimica­pa­ruyare eta macaepa­hai­rayare eta vipeca­turana viti achaneana te juca apaquehe.
JOH 1:30 Émara ema maca ema néchaji­si­ha­quenehi eta eyehe cape juca. Núti nínapucahi mayehe éma, émasera matiari­hi­que­néipahi eta acane, májina­nui­chahahi núti. Eta tacahe, tipicau­cha­ca­re­panahi eta nuyehe.
JOH 1:31 Nútiripa néchaji­sihahi éma, vuíchahasera nímatihini. Numeta­ca­he­hisera eti nujaneanana israelítana eta ecaica­cha­siraina apaesa etsecavahi eta ejaca­piraina éma te jácani máimere­cavapa.
JOH 1:32 Tacahe, cape sache, títeca­pau­chanupa ema Jesús, mavarairahi nícacha­si­cayare éma. Tásiha, te viúcupaicapa te une, nímahapa ema Espíritu Santo eta máucupai­sirahi te anuma, ticuti­parine eta paloma. Masiapa­hacapa ema Jesús.
JOH 1:33 Tacahe, te nímahapa, nupaenu­mavapa nímati éma eta émairahi ema vicucha­pa­quenehi Cristo, taicha ema Viya tímitu­canupa eta máicutia­rayare. Ani macahehi: “Te pímaha ema Espíritu Santo máucupaucha te mápusi mácani achane, pímatiya eta émairahi ema Nuchicha nuvaneruhi. Éma, tíjara­ca­he­va­cayare ema Espíritu Santo, tisiapa­ha­ca­he­va­cainapa éti achaneana. Nuchane­ra­heinapa éti” máichanupa ema Viya.
JOH 1:34 Tásiha puiti, nímatipa éma. Táitusiava numetacahe puiti eta émairahi ema Cristo, Machicha ema Viya —máichavacapa ema Juan.
JOH 1:35 Tacahe, te apana­varepa sache, ema Juan matiarihihi tayehe eta mávira­reasahi, vítipa viti apinahavi máimitu­reanahi.
JOH 1:36 Tásiha, máimahapa ema Jesús tiánucu­ha­paipahi. Tacahe, ema Juan máichahavipa: —Ímaha. Ema maena Jesús, émahi ema Cordero matapi­ra­va­requene, vanairucahi me Viya —macahepa.
JOH 1:37 Tacahe, eta vímairahi viti apinahavi máimitureana ema Juan, viyanapa véhicahi ema Jesús.
JOH 1:38 Tásiha, ema Jesús tésenie­que­ne­havapa. Máimahapa eta véhisi­rapahi. Tiyase­re­ca­havipa: —¿Tájaha ecamunu nuyehe? —máichahavipa. Víti vijicapapa: —Tata maestro, ¿távihapuca eta píteca­pirare?
JOH 1:39 Ema Jesús tijica­pa­havipa: —Yare, ímaha apaesa ímativa. Tacahe, viyaninapa vímatipa eta mávirarehi. Vítaipahi eta jena sache eta viávihairahi eta mayehe, taicha las cuátroripahi sache te vítecapapa ánaqui.
JOH 1:40 Andrés máijare éma nuchamuri téhicapahi ema Jesús. Tacahe, eta máurisa­mu­revahi ema Andrés, tiyana­vanepa matanucahi ema maparape Simón Pedro. Te máichimavapa, máichapa: —Vímaharipa ema vicucha­paquene Mesías ema Cristo —macahepa.
JOH 1:42 Tacahe, ema Andrés tichavapa mámapa ema maparape Simón eta te mávihahi ema Jesús. Te náiteca­pauchapa, ema Jesús máesenicapa ema Simón. Tásiha, máichapa: —Piti Simón, machichavihi ema Jonás. Nútisera nítsivachaya eta píjare. Núti níjare­chaviya Pedro, táichavenehi eta pétaviu­chi­rayare eta pitumeva —máichapa ema Jesús.
JOH 1:43 Te apanapa sache, ema Jesús mavarahapa tiyana­yarehi te tinapaica eta Galilea. Tásiha, macainunapa ema Felipe. Tásiha, máichapa: —Yare, péhicanu.
JOH 1:44 Eta mávasahi ema Felipe eta te avasare ticaijare Betsaida, étari­chuvare mávasahi ema Andrés émapa ema Pedro.
JOH 1:45 Tacahe, ema Felipe tiyana­varepa, matanucahi ema Natanael. Te máetupiacapa, máichapa: —Vímaharipa ema achane máechaji­si­ha­quenehi te libro májucha­quenehi ema víyarahaini Moisés, émari­chuvare éma táechaji­si­ha­quenehi eta libro nájureanahi ena profetanaini. Ema ticaijarehi Jesús, machicha ema José. Ticavasahi te Nazaret —macahepa.
JOH 1:46 Tásiha, ema Natanael majicapapa: —Váiparinehi étainahini máuchusi­nehini ema achane tiuri tayehe eta avasare Nazaret —macahepa. Tásiha, ema Felipe máichavarepa: —Viyana, apaesa pímati —máichapa.
JOH 1:47 Tacahe, te náiteca­pauchapa, ema Jesús máimara­ra­caripa ema Natanael. Tásiha, macahepa: —Nímativi eta pipanereru. Píti yátupi­quenevi israelíta. Tétavi­cavahi táurivahi eta pítare­sirahi. Vahi pítuca pivayuareca —máichapa.
JOH 1:48 Tásiha, ema Natanael majicapapa: —¿Táviha pímati­nenuhi? Ema Jesús máichapa: —Núti nímati­vipahi te vuíchaha máetupia­ca­vihini ema Felipe eta máichuira­vi­yarehi, te piáviharipa te tápecu eta yucuqui higo.
JOH 1:49 Tacahe, ema Natanael masuapa­vanepa ema Jesús. Máichapa: —Tata Maestro, pítiripa piti yátupiquene Machicha ema Viya. Píti yátupi­que­né­vivare Reyvihi viyehe viti israelítana. Núti níjara­cavapa néhicaviya —máichapa.
JOH 1:50 Ema Jesús majicapapa: —Étachucha eta juca níchiravihi eta nímairavihi te tápecu eta yucuqui, pipatsi­cavapa píjaracava péhicanuya. Vahi tácarichu eta juca. Pímaha­yareva eta apana tiárami­ca­rea­napana tayehe eta juca.
JOH 1:51 Tásiha, ema Jesús máichahavipa vimutu: —Éti ímahayare eta anuma téjiacayare, énapa ena ángeleana tiúcupau­cha­nua­nayare núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya —máichahavipa.
JOH 2:1 Te mapana­quenepa sache eta táetavi­si­ravahi, natiarihi ena araimanahi eta te avasare Caná te tinapaica eta Galilea.
JOH 2:2 Tásiha, esu maena ema Jesús, ánaqui suávinehi taicha sucaichu­ha­si­quenehi ésu. Éneri­chuvare ticaichu­ha­si­hivare ema Jesús, vítipa viti máimitureana.
JOH 2:3 Tacahe, ema arayenahi tacaima­marapa téchuriacapa eta máeresahi vino. Esu maena ema Jesús suíchapa ema suchicha: —Téchuria­canapa eta náeresahi.
JOH 2:4 Tásiha, ema Jesús majicapapa: —Picata­jicanu, mémechicha. Vuíchaha picuca­mesanu. Nímahaine núti te táuripa. Nútipa néchinava —máichapa.
JOH 2:5 Tásiha, suíchavacapa ena tésiri­canahi: —Tiuri, ñímaháinepa éñi. Esuapayare éti eta ñivanai­ripiana —suíchapa.
JOH 2:6 Tacahe, tatiarihihi eta sáisihi ichapehiana tinajana, márihiana. Nayupi­sareana ena israelítana tayehe eta nayehe­repiana. Eta táichape­hi­va­vacahi eta tinajana, cíncohi lata eta tacavacu.
JOH 2:7 Tacahe, ema Jesús mavane­ca­vacapa ena tésiri­canahi: —Eyana eyereca eta une. Ínica­chayare eta juca tinajana —máichapa. Tacahe, náinica­ca­ji­ca­vacapa éna eta tinajana.
JOH 2:8 Tásiha, ema Jesús mavane­ca­vacapa: —Tiuri puiti, eveha ániamaina, eyana íjaraca ema téchapa­jirica eta juca piesta —máichavacapa. Tacahe, tiyananapa éna, náijara­panahi.
JOH 2:9 Mavehapa masamaecapa eta une, vínoripahi éta. Váhisera máechahini éma táviha­hipuca tásihahi éta. Nacarichu ena tésiri­canahi náechahi eta únerahi.
JOH 2:10 Tacahe, ema téchapa­ji­ricahi eta piesta máichuhapa ema arayenahi. Máichapa: —Namutu ena achaneana te térana, tativa naera eta tiúriamapana vino. Tapaenumava te ticava­ha­ha­sianapa, náerapa eta vino váhipanaichu táuriamahini. Pítisera, apana eta pipane­reruhi. Tiúrihi eta vino píjara­ru­havihi tativa. Puítisera eta juca vino, tétavi­cavahi eta táuriamavahi. Tacachu­ri­ca­rinehi tamutu —máichapa.
JOH 2:11 Eta juca táinapuiruhi tiáramicare máimerecahi ema Jesús, tayehe eta avasare Caná. Ichape­rinehi eta viáramirahi viti vineca­panahi eta juca máimere­sirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Tacahe, ichape­rinehi eta visuapirahi viti máimitu­reanahi.
JOH 2:12 Te táequenepa eta juca, viyana­varepa te apana avasare ticaijare Capernaum. Vimutupaipa, esu maena, ena mapara­pe­naveana, vítipa viti máimitureana. Vinasipa jácani sácheana eta ánaqui. Vipaenumava viyanaya te Jerusalén.
JOH 2:13 Tacahe, eta jena sácheanahi, tiánehiripa eta Pascua, vipiestarahi víti israelítana. Ema Jesús tiyanapa tayehe eta avasare Jerusalén, vítipa víti máimitureana.
JOH 2:14 Te vítecapapa, viyanapa visiapahi tayehe eta Templo. Máimahainehi ema Jesús ena títsiri­pe­re­ca­rahiana eta plata, énapa ena tíjara­re­canahi eta vuíyeana, eta uvesana, étapa eta palómana.
JOH 2:15 Eta máimairahi éna, máepiyacapa eta machicute. Máquiji­mu­ríhapa eta naplataneana te apaquehe. Máequehe­pui­cha­vacapa eta namesarana. Macuchu­chu­ji­ca­vacapa namutu, étapa eta sárareana náijara­re­ruanahi.
JOH 2:16 Tásiha, máichavacapa ena tíjara­re­canahi eta paloma: —¡Ecuchuca eta júcana eta te juca mapenahi ema Tata! ¡Vahi étaina ícuchina éti íjara­recana eta tájipa­racana! —máichavacapa.
JOH 2:17 Tacahe, viti máimitureana, eta vímairahi eta juca, eneva­nerine véchava eta táechaji­riruva eta Salmo tayehe eta tamura­cavahi eta máichara­ra­cavahi ema víyarahaini David táichavenehi eta máetaviu­chirahi eta máimipi­cau­chirahi eta, mapena ema Viya.
JOH 2:18 Jéhesare, enurujipa títeca­panapa ena tuparai­rucana. Nayase­recapa éma: —¿Tájaha tacayema eta picuchu­si­ravaca ena vichamuriana? Pímija­cha­va­hipuca vanairucavi me Viya. ¡Pímechahavi eta tiáramicare te yátupi­hipuca pivanahi eta juca! —náichapa.
JOH 2:19 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Te iáquipai­ca­ya­repuca éti eta juca templo, nútisera nucaechepuca te mapana­quenéna sache —máichapa.
JOH 2:20 Ena tuparai­rucana najica­pa­varepa: —Cuarenta y seis año eta tayerevahi eta náepiya­re­sirahi eta Templo. ¡Tétavi­cavahi eta pisiña­va­vai­sirahi picaemu­ña­va­yarehi picaeche­pu­cayare te mapana­quenéna sache! —nacahepa.
JOH 2:21 Eta máichira­vacahi ema Jesús, máechaji­sihahi éma eta táechepu­si­rayare eta máquehe.
JOH 2:22 Eta tacahe, te tiyerehi, te táequenepa eta máechepu­sirapa ema Jesús te máecari, véchavahi viti máimitureana eta juca mameta­rapihi tayehe eta máechepu­si­ra­yarehi. Eta tacahe, visuapa­rinehi eta táechaji­si­hairahi eta Sagrada Escritura eta mayehe.
JOH 2:23 Eta manasi­rai­chahahi ema Jesús te Jerusalén, te Páscuamuhu, camurihi eta tiárami­careana máichaque­neanahi. Camuria­na­hivare ena achaneana tímahanahi. Tásiha, nasuapahi eta émairahi ema Cristo nacucha­pa­quenehi.
JOH 2:24 Émasera vahi macasi­ña­vahini eta nayehe taicha máimati­vacahi éna, vuíchaha yátupi­nahini eta náehisirahi éna.
JOH 2:25 Taicha éma, tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi, máimatirahi tamutu eta napane­reruana ena achaneana te amahe eta nasamureana.
JOH 3:1 Matiarihi ema achane téhica­rai­ricahi ena fariséoana. Ticaijare Nicodemo. Ema maca achane, tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi taicha máestrohi éma.
JOH 3:2 Tacahe, eta jena yátiquenehi, ema Nicodemo tiyanapa mapaipiu­cha­pa­napahi ema Jesús. Tacahe, eta náechaji­ri­si­ravahi, macahepa ema Nicodemo: —Tata maestro, véchahi eta vanairu­cavihi me Viya eta juca pítesirahi pímitu­si­ra­ha­vi­panahi. Taicha nájina apanaina achane títurue­que­ne­haimahi eta juca tiárami­careana píchaque­neanahi píti —macahepa.
JOH 3:3 Ema Jesús majicapapa: —Puiti numetacavi eta juca yátupi­queneana: Nácani navarahaya títuji­cavana tisiapana tayehe eta mávasa ema Viya, tacamunuhi náitsiva­chayare eta náitaresira. Te vahi yátupina eta náijara­si­ravaina eta máitsiva­chi­ravaca ema Espíritu Santo, vahi títuji­ca­va­naimahi tisiapana eta te mávasa ema Viya. Tímicu­ti­ji­ri­ca­va­yarehi tiápecha­va­na­yarehi tiúchucana —máichapa.
JOH 3:4 Tacahe, ema Nicodemo vahi mácaicu­tia­rahini eta máichirahi ema Jesús. Váhisera macucha­paimahi eta máitame­ta­sirahi ema Jesús. Ánipa macahe: —Váiparinehi vichavaimahi eta amúya­ha­vi­nahíni viti ichasiana, vichava­hi­va­re­pucaini visiapahini te sujuhe esu ticachi­chahavi —macahepa.
JOH 3:5 Majica­pavare ema Jesús: —Pisama­nuchaha. Te tiúchuca eta amuya te sujuhe esu taena, tímati­carehi eta machichairahi ema suima. Tacuti­quenehi, nácani mávaháruana ema Espíritu Santo, tiápecha­va­nayare tépanava eta náitare­si­ra­nayare, taicha machicha­ripahi. Nutupiruva numetacavi: Nacarichu ena machicha­naveana ema Espíritu Santo tisiapana eta mávasa ema Viya. Te tacuija eta machichai­rahéna éti, tájina vahi ítuji­ca­vaimahi esiapa.
JOH 3:7 Vahi picuarami eta juca níchiravihi: Táitaure­vaquene ticachi­cha­he­yarehi ema Espíritu Santo.
JOH 3:8 Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta técaticava, tacarichu visama eta tacaemaira. Váhisera tácaeche­rahini. Ene nacahehi ena mávahá­ruanaipa ema Espíritu Santo. Nanasirichu eta náimahi. Ticaitsi­vai­pasera eta náitaresira —máichapa ema Jesús.
JOH 3:9 Tásiha, ema Nicodemo mápecha­varepa mayasereca: —¿Tájahasica tacayema eta juca?
JOH 3:10 Ema Jesús máichavarepa: —Tétavi­cavahi eta picuna­cha­careva píti, taicha tiúrihi eta pímitu­si­ra­vacahi ena vijaneanana. Tasapi­hasera vahi pímatie­que­ne­hahini eta júcana.
JOH 3:11 Pisama­nuchaha. Yátupiquene eta numéta­si­rávihi. Tatupi­ruvahi eta néchaji­sihahi eta táichara­ra­ca­vanahi te anuma taicha nímahaipa. Étisera vahi esuapa­nuimahi eta numeta­si­rahehi eta nímaha­que­neanahi.
JOH 3:12 Te cape juca sácheana, nímicu­ti­chi­nahehi eta táichara­ra­ca­vanahi te juca apaquehe tayehe eta táichara­ra­ca­vanahi te anuma. Étisera vahi esuapa­nuhini. Tavetijipa eta emasua­pi­ranuya te nutupi­ruvahi numetacahe eta táichara­ra­ca­vanahi te anuma.
JOH 3:13 Nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, nucavasahi núti te anuma. Tásiha, núcupaicahi eta numeta­si­raheya. Nájina apanai­nahini mácani mameta­ca­hehini eta táichara­ra­ca­vanahi te anuquehe, taicha nájina nayanahini nápanahini te anuma, eta jácani náimatihini.
JOH 3:14 Acane, eta napaisira ena viáchuca­na­veanaini eta te mávapahi apaquehe, táechucapahi eta quichareana ena masuapa­ji­rai­ra­ha­napahi mayehe ema Viya. Tacahe, ema víyarahaini Moisés máepiyacahi eta metal eta táimahi eta quichare. Manacahi te anuquehe eta te yucuqui. Tásiha, ena achaneana táechureana eta quichare, te náesenica eta quichare máepiyaru ema Moisés, tinara­ca­napahi, vahi náepena­pahíni.
JOH 3:15 Ene nucaheyare núti apana, tinaca­nua­na­yareva te anuquehe. Eta níchara­ra­ca­vayare apaesa nucuchu­cu­hapahi namutu ena nácani ticasi­ña­nua­na­ya­repahi. Tásiha, máichecua­ra­qui­renapa eta náitare­si­rayare. Tájina ticami­tie­que­ne­ha­va­caimahi.
JOH 3:16 Taicha ema Viya, tétavi­cavahi eta máemuna­si­rahavi viti achaneana te juca apaquehe. Eta máemuna­si­rahavi, máijaracahi ema macari­chu­quenehi Machicha eta máucupai­sirahi eta ani viyehe. Mavarahapa tíjara­ca­haviya máichecua­ra­qui­rénapa eta vítare­siraya vimutu viti vicasi­ñanahi éma. Tájina ticami­tie­que­ne­ha­ha­vimahi.
JOH 3:17 Taicha ema Viya, vahi tácahehíni eta mapane­reruhi eta máucupai­sirahi ema Machicha máicuña­ca­ha­vihini viti achaneana. Étasera eta tímitecahi éma, ticuchu­cu­ha­ha­viyare vimutu.
JOH 3:18 Taicha nácani ticasi­ña­nayare ema Machicha ema Viya, vahi ticaicu­ña­naimahi. Nácanisera vahi nácasi­ñahini éma táimicu­ña­ca­va­ca­yarehi eta naviure­vanahi éna. Taicha vahi náuricahini eta tamicau­chi­ra­vacahi eta majaraiva ema Cristo táucupairuhi te juca apaquehe. Étachucha náurica eta timapicu taicha vahi návara­hahini tácaeche­rahini eta náichirahi eta tamauri­queneana.
JOH 3:20 Taicha nácani tíchanahi eta tamauri­queneana, nacaticha eta majaraiva ema Viya. Váiparinehi napauchaimahi, namava­rairahi tacaeche­rahini eta náichirahi eta tamauri­queneana.
JOH 3:21 Énasera ena tisuapanahi yátupi eta máechaji­riruva ema Viya, náurica­yarehi napaucha eta majaraiva. Jéhesare ticaeche­ra­na­sarepa eta machane­ra­na­ripahi ema Viya.
JOH 3:22 Te táequenepa eta juca, tiyana­varepa ema Jesús, tayehe eta avasa­re­chichana te táunava eta provincia Judea. Véhicahi viti máimitureana. Vinasipa jácani sácheana eta ánaqui. Viti máimitureana vícacha­si­ri­caripa ena achaneana tivara­hanahi náehicaya ema Jesús.
JOH 3:23 Tásiha, ema Juan tícacha­si­ri­ca­hivare te jena Enón tachacayahi eta Salim, taicha ánaqui tatiarihihi eta une. Ena achaneana napauchahi éma. Jéhesare máicacha­si­ca­va­ca­paipahi ena tivara­hanahi náinaji­cayare eta napeca­turana.
JOH 3:24 (Eta juca máichahi ema Juan tamira­hu­paichaha eta jena sache eta náerata­si­ra­yarehi éma.)
JOH 3:25 Tacahe, te jena sácheana, ena religiósoana tiyananapa náimiyu­se­ma­ca­vacapa ena máimitureana ema Juan, nametacahi eta vicachu­ri­si­ra­vacahi viti máimitureana ema Jesús taicha tiápaju­mu­ria­va­na­panahi ena vícacha­si­ruanahi.
JOH 3:26 Tacahe, eta nasemirahi ena máimitureana ema Juan, tiyananapa nameta­panahi éma. Náichapa éma: —Tata maestro, pímahaini ema maena péchaji­riruhi cape te tachausi eta juca cajacure Jordán. Ema Jesús pímijarecha Cristo, tícacha­si­ricahi puiti éma. Jéhesare, namutu­ya­rehini náehica éma —náichapa.
JOH 3:27 Tásiha, ema Juan majica­pa­vacapa: —Vahi ecueñamava. Ema Viya, éma téchahi eta máijara­sirahi eta máituca­quenehi nácani manere­jiruana. Németeaca tíjaracahi ema Viya eta máitupa­ji­jia­sirava ema maca Jesús.
JOH 3:28 Éti échavahi eta numeta­si­rahehi eta vahi nútinahini ema Cristo. Yátupisera nucava­nahini eta nínapu­mi­rau­chi­ra­ya­repahi éma, numeta­cavaca ena achaneana natsecavahi.
JOH 3:29 Núti nímicu­ti­ji­ri­sinahe: Te natiarihi ena araimanahi, namutu ena nacaichu­ha­si­queneana tiúrisa­mu­reanahi eta náimairahi ena araimana. Nacunachahi ema arayena. Ene nucaherihi núti eta núrisa­mu­revahi eta nímairahi puiti eta nacuna­chirahi ema Jesús.
JOH 3:30 Éma, te jácani mapaisi­ha­ya­repahi, tiápaju­ca­va­ya­repaipa eta macuna­cha­ca­revaya. Éma, mapaenu­mavapa tépanava eta macaema­ta­neasira ema Viya. Núti núrisa­murehi tayehe éta. Núti, tiánehipa eta nítauchi­rainapa eta nématane. Tásiha, váhirichu nucuna­chacare núti —macahepa ema Juan.
JOH 3:31 Ema Jesús, máimati­rinehi tamutu eta táichara­ra­ca­vanahi te anuma taicha másiha­quenehi éma te anuma. Víti achaneana viávihahi vicava­sanahi te juca apaquehe, vímatihi étachucha eta táichara­ra­ca­vanahi te juca apaquehe. Émasera ema Jesús, eta másihairahi te anuma, tímatihi tamutu, tiápaju­pa­navahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Ticachu­ri­ca­havihi.
JOH 3:32 Éma, tímitecahi eta mameta­si­rahavi tamutu eta máimaha­que­neanahi étapa eta masama­queneana te anuma. Nájina­ya­ré­nisera nasuapahini eta macaye­ma­que­neanahi.
JOH 3:33 Vítisera viti visuapanahi eta mameta­rapiana, vímatihi eta yátupihi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya mámaque­neanahi ema maca Jesús.
JOH 3:34 Taicha éma, vanairucahi me Viya, máechaji­si­ha­yarehi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Éneri­chuvare tétavi­cavahi eta máimica­ta­sirahi ema Espíritu Santo taicha mávahácahi éma.
JOH 3:35 Ema Vicaiyaquene máemunacahi ema Machicha. Eta tacahe, matupa­racahi eta émaira­yarehi téchayare tamutu.
JOH 3:36 Eta tacahe, nácani ticasi­ña­nayare ema Machicha, máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­siraya. Namutusera ena macasi­ña­ra­hanahi ema Machicha ema Viya, vahi títare­ca­naimahi, taicha tanasihi eta naviurevana táichavenehi eta napeca­tu­ranahi. Ticaicu­ña­na­yarehi máitava­ca­c­ ayare.
JOH 4:1 Tacahe, camurianahi ena tivara­hanahi tíjara­ca­vanaya náehicaya ema Viáquenu. Tásiha, viti máimitureana vícacha­si­ca­vacahi éna. Émasera ema Jesús vahi máicacha­si­ri­cahini. Camuri­panana ena vícacha­siruana nayehe ena máicacha­siruana ema Juan. Tacahe, ena fariséoana nasamai­ri­ricapa. Náramipa. Navanecapa ena tiyase­re­canaya. Tacahe, te tisamau­chavapa ema Jesús eta napane­reu­chirahi, majuni­jicapa eta Judea. Tiyanapa tichavahi tayehe eta Galilea, vítipa víti.
JOH 4:4 Eta vipaisi­rapahi te achene, viánucu­hapaipa eta te provincia Samaria.
JOH 4:5 Te la dócepa te sache eta víteca­pirahi te távihahi eta nória máepiyaruhi ema víyarahaini Jacob. Máijara­ca­si­cha­ripahi ema machicha José eta juca mayeheni apaquehe. Eta nória, tachacayahi eta avasa­rechicha ticaijare Sicar. Tacahe, eta mavitai­ra­paipahi ema Jesús, tícheca­numapa te tachausi eta nória.
JOH 4:7 Eta víchesirahi, viyanapa viti máimitureana vivacha­re­pa­na­yarehi eta tinicacare te avasare. Macari­chuipahi ema Jesús. Sucahe­painecha esu ésuna esena indigenahi samari­tana tícapa­na­yarehi. Tacahe, máechajicapa ema Jesús: —Nuchicha, picata­jicanu picajinu une —máichapa.
JOH 4:9 Tásiha, esu esena sujicapapa: —Píti israelí­tavihi. ¿Tájaha tacayema piyaseacanu eta une, nuti samari­tá­nanuhi, vahi pijanea­na­nui­nahini? —suíchapa. (Ani tacahehi eta suéchaji­ri­sirahi, taicha ena israelí­tana énapa ena samari­tá­noana vahi náuriana­ca­cahini.)
JOH 4:10 Tásiha, ema Jesús majicapapa: —Te pímatihini eta mavara­ha­que­neanahi tíjaracavi ema Viya, téhevare pímati­nu­hi­varéni núti nuyasea­cavihi eta une, németeaca piyasea­ca­nui­pahíni eta une ticaita­re­carahi. Tásiha, núti níjara­ca­vihíni —máichapa.
JOH 4:11 Tásiha, esu esena suíchapa: —Tata, tiúpenahi eta juca nória. Píti, tájina enurena piviyahini eta une. ¿Távihasica tásihayare eta une ticaita­re­carahi eta pivara­ha­quenehi píjaracanu?
JOH 4:12 Eñi viáchuca­quenéni Jacob, vímaeque­néhahi eta juca nória ñépiyaruhi. Nérira­rénihi eñi énapa ena ñichicha­naveana. Énerichuhi táerihahi eta ñiyeheana sárareana. ¿Piti pímija­cha­vapuca picuchu­cahini eta tiúriamapana une? —suíchapa.
JOH 4:13 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Namutu nácani térana eta juca une tiápecha­va­na­yarehi timauneanaya.
JOH 4:14 Nácanisera téranayare eta une níjara­ru­yarehi núti, vaipa tiápecha­va­naimahi timauneana. Taicha tacaju­ru­ca­yarehi eta náurica­careva. Tiúrinai­na­varepa eta náitaresira. Ticaita­re­ca­va­cayare máepena­ca­cayare —máichapa.
JOH 4:15 Tacahe, esu esena, eta susamirahi eta máechaji­ri­ru­vanahi, suíchapa: —Tata, píjara­ca­nupaini eta une ticaita­re­carahi, apaesa vaipa nucuape­chavaini numaune. Váipavare nucuite­cahini eta te juca nória népanahini une —suíchapa.
JOH 4:16 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Piyana, píchuhapana ema pima. Piáma eta ani.
JOH 4:17 Ésusera sujicapapa: —Nájina nímaina. Tásiha, ema Jesús máichapa: —Pitupiruva eta juca pimeta­si­ranuhi eta nájinairahi pímainahini.
JOH 4:18 Cíncoana­paipahi ena pímana­vea­nainihi. Tásiha puiti, ema picacha­ne­quenehi váhivare pímainahini. Pitupi­ruvahi eta péchaji­ri­ruvahi —máichapa.
JOH 4:19 Tacahe, tiárame­ca­rinehi esu esena eta susamirahi éma eta máichirahi. Tásiha, suíchapa: —Tátachicha, németea­cavihi eta pítique­né­ravihi profeta. Nuvaraha pimeta­canuya puiti, ¿távihapuca eta yátupiquene viyuja­ra­si­ra­re­yarehi?
JOH 4:20 Taicha ena viáchuca­na­veanaini samari­tá­noanaini eta nayuja­ra­si­raréni eta te juca táinahu eta cerro. Puíticha tanasi­richuhi eta viyuja­ra­si­rarehi. Étisera eti israelítana, eta emetarapi eta viyuja­ra­si­ra­reyare ñe Viya téhenapa te Jerusalén —suíchapa.
JOH 4:21 Ema Jesús mametacapa: —Nutupiruva numetacavi, nuchicha, ánipa táenasi­hayare puiti váipa tácame­saimahi íteca eyujaraca me Tata te juca táinahu eta cerro étaripa eyana­hi­pucaini te Jerusalén. Tamutuinapa eta táurivayare eta eyuja­ra­si­hayare.
JOH 4:22 Eti samari­tánoana, apaesa­chi­charichu eta ímatirahi ema Tata eyuja­raurehi. Vítisera vímatihi ema viyuja­raurehi, taicha viti israelítana víti vicatu­pa­rahahi viámayare eta máechaji­ri­ruvana ema Tata eta macuchu­cui­rayare namutu ena achaneana ticasi­ña­vanahi mayehe.
JOH 4:23 Numeta­caviya eta apana: Ema Tata, tiávihahi te anuma, jéhevare éma, yátupi­quenehi Viya. Vahi máteji­nahini eta maeche macutihini viti achaneana. Eta tacahe, nácani tiyuja­racana mayehe, tatupi­ru­va­yarehi eta nasamure, tisuapa­ji­ra­hia­na­hivare tayehe eta máechaji­riruana. Vahi táca­me­saimahi ticasi­ña­rajiana. Eta juca tacahe­yarehi eta mavara­ha­que­neanahi ema Tata eta eyuja­ra­si­ra­yarehi —máichapa.
JOH 4:25 Tásiha, esu esena suíchapa ema Jesús: —Téchacarehi eta ñíteca­pi­rayare te juca apaquehe eñi Cristo, ñivaneruya eñi Viya. Téchaca­re­hivare eta ñimeta­si­ra­ha­viyare tamutu eta yátupi­que­neanahi. ¿Píti, péchapuca tájamu­hu­ya­repuca eta ñíteca­pi­hayare?
JOH 4:26 Ema Jesús majicapapa: —Nútira nuti mavane­runuhi ema Viya. Nútira ecucha­pa­que­nenuhi —máichapa.
JOH 4:27 Tásiha, víteca­panecha viti máimitureana. Tacahe, viáraminehi eta máechaji­ri­si­ravahi eta suyehe esu esena indigenahi. Vivarahahi viyasereca esu esena tájahapuca suvaraha eta mayehe. Vivara­ha­hivare viyasereca ema Jesús tájaha tacayema eta máechaji­sirahi esu esena. Váhisera vipatsicava viyase­re­cahini.
JOH 4:28 Tásiha, esu esena sunaquicapa eta suyupi. Tijunapapa tiyana te avasare, sumeta­pa­na­vacapa ena achaneana. Te títecapapa, suíchavacapa:
JOH 4:29 —Yare, ímahaya eñi achane profeta. Ñímatihi tamutu eta níchaque­neanahi néjeca­pi­ra­vanahi. Tamutuhi ñicuchu­chu­ji­si­nánuhi. Núti németeaca éñiripa eñi Ñivaneruhi eñi Viya, éñiri­pavare eñi vicucha­pa­quenehi ticaijare Cristo —suíchapa.
JOH 4:30 Ena achaneana sumeta­ruanahi tiyananapa náehica esu eta te mávihahi ema Jesús, náimaha­pa­na­yarehi.
JOH 4:31 Eta nayere­va­paichaha ena achaneana suíchuha­que­neanahi esu esena, viti máimitureana víchuhapa ema Jesús tinica­nu­ma­yarehi. Víchapa: —Tata maestro, yare pinicanuma, apaesaina piávamina.
JOH 4:32 Tásiha, éma tijica­pa­havipa: —Núti, jucarihi eta tinicacare tanica­sarehi eta náchaneva emáima­tié­que­néruhi éti —máichahavipa.
JOH 4:33 Tásiha, véjeca­pa­va­sa­murepa víti. Víchacacapa: —¿Náenicai­papuca jácani?
JOH 4:34 Ema Jesús máimatihi eta vipane­re­ruanahi. Máichahavipa: —Eta ticaita­re­canuhi núti, eta nítauchirahi eta mavanai­ripiana ema Nucaiyaquene, taicha nuvaraha nítauchaya tamutu eta nucaema­ta­neasira éma.
JOH 4:35 Eta viyeherepi te véchaji­riruva: “Puiti vítapa eta vévasirapa eta trigo, cuátroyare caje eta vicuchapira eta vicuru­ji­siraya” vicahehi. Puítisera numetacahe núti: Vaipa táyeremahi eta vicuru­ji­si­rainapa. ¡Ésenica puiti te achene! Nárajapa ena achaneana ena névara­quianahi­­.
JOH 4:36 Ema Tata tíjara­caheya eta ícuchiyare te ímica­ta­ca­nuyare eta vicuru­jisira ena nani achaneana apaesa náuchucu­hayare, máichecua­ra­qui­reyare eta náitaresira. Tásiha, tétavi­cavaya eta viúrisa­mureva vimutu: éti, nútipa.
JOH 4:37 Ena achaneana, ticati­sa­mu­re­vanahi eta náechaji­risira: “Vítira vévacahi eta vésane; apana­pasera ema ticurujica” nacahehi.
JOH 4:38 Vítisera te juca vivapi­na­vayare. Núti níchuhahehi eta ecuru­ji­siraya eta névaruhi. Éneri­chuvare nararihihi ena tínapu­canahi viyehe eta nacaema­ta­nerahi eta juca. Puiti vivapi­navaya eta vícuchiyare taicha vicuti­cacahi eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viya —máichahavipa ema Jesús.
JOH 4:39 Ena ticava­sanahi te jena avasare, camuri­que­neanahi ena tisuapanahi eta émairahi Mavaneruhi ema Viya táichavenehi eta suíchirahi eta macuchu­chu­ji­si­na­quenehi tamutu eta suíchaque­neanahi.
JOH 4:40 Tásiha, tiyananapa tiácapa­haviana. Te títeca­panapa, émaquenepa nasamahi. Tásiha, náechajicapa mánasi­pa­nahini nayehe. Masuapa­hisera ema Jesús. Apina sache eta mayerevahi, vítipa.
JOH 4:41 Tacahe, eta manasi­pa­nairahi tayehe eta avasare, namutupa nasamahi eta máimitu­rapiana. Tacahe, camuria­nainehi ena tisuapanahi, téhica­na­hivare éma.
JOH 4:42 Tásiha, náichavarepa esu esena: —Puiti émaquenepa visamahi. Vaipa tácari­chuhini visuapahini eta pimeta­rapihi. Véchapa viti apanava eta émaque­nérahi ema Cristo, ema vicucha­pa­quenehi, ema ticuchu­cu­ha­ha­viyare vimutu viti achaneana —náichapa.
JOH 4:43 Te táequenepa eta apina­quenehi sache, tiyana­varepa ema Jesús; macaijuhe eta te provincia Galilea. Véhica­pai­chu­hivare víti apanava.
JOH 4:44 Eta mayani­ra­yarehi eta Galilea, vahi mácasi­ña­va­hichaini eta masuapa­ca­re­vai­nahini nayehe ena achaneana. Émarichuhi, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi: “Mácani profeta, vahi tivapi­na­vanahi eta najaca­pirahi ena achaneana te mávasa”.
JOH 4:45 Téhesera ­ te máiteca­pau­chapaipa ema Jesús eta avasa­re­chichana tinapai­canahi te Galilea, namutu najacapahi. Taicha náimatipa éma taicha náimahapa eta tiárami­careana máichaqueneana te mávihaipa te Jerusalén te jena piéstairahi eta Pascua.
JOH 4:46 Tásiha, tiápecha­va­varepa mayanaucha ema Jesús eta avasare Caná, te máepiya­sinehi vino eta une. Te apana­hivare avasare ticaijare Capernaúm, matiarihihi ema majupaha ema rey. Macaju­ma­quenehi ema machicha.
JOH 4:47 Te masamai­ri­ricapa ema achane eta máiteca­pi­raipahi ema Jesús te Caná, tiyanapa matanu­panahi. Eta máichimavapa, mayaseacapa eta macata­ji­cahini máehica­va­nehini te mapena, macana­ra­pa­nahini ema machicha taicha ema macaju­maquene tiánehiripa tépena­ya­rehini.
JOH 4:48 Émasera ema Jesús máimatipa eta masamure ema achane, tásiha, máichapa: —Éti vahi esuapa­nuimahi, te vahi nímechahehi eta tiárami­careana —máichapa.
JOH 4:49 Émasera ema achane máichapa: —Picata­ji­ca­nuchucha, tátachicha. Péhicanu, machu máepenacaru ema nuchichasami —máichapa.
JOH 4:50 Ema Jesús majicapapa: —Tiuri, piyana. Vahi picueñamava, ema pichicha vahi tépenaimahi. Máenahi tinara­caipahi nícha —macahepa. Tacahe, ema achane masuapapa eta máichirahi ema Jesús. Tiyanapa tichavahi te mapena.
JOH 4:51 Te tiánehi­paipahi títecapa te mapena, nácapapa ena macaju­rureana. Náichapa: —Tata, ema pichicha tinara­caipahi.
JOH 4:52 Tacahe, ema mayase­re­ca­vacapa: —¿Tájaha hora te tinaracapa ema nuchicha? Éna náichapa: —Cape te la una te cáperehi, táetaviacapa eta fiebre —nacahepa.
JOH 4:53 Tásiha, ema achane máechapa étairaichuhi eta hora eta mameta­sirahi ema Jesús eta manara­siraipa ema machicha. Tacahe, ichape­rinehi eta masuapirahi éma, énapa éna machicha­na­veanahi te peti, eta émairahi ema Cristo, Mavaneruhi ema Viya.
JOH 4:54 Eta juca eta tápinanehi eta tiárami­carehi máichaquenehi te Galilea, te táequenepa eta machavirahi eta te Judea.
JOH 5:1 Te táequenepa eta juca, tatiarihihi eta apana piesta eta viúruji­si­rávana te Jerusalén. Tiyana­varepa ema Jesús.
JOH 5:2 Te jena viávasa, tatiarihihi eta ichape tapaja náimisia­pirare eta uvesana nacapa­ruasana. Tatiari­hi­hivare eta ichape noque vímija­rechahi Betesda. Ticayehehi cinco eta cúlerureana.
JOH 5:3 Eta návihahi ena nacaju­ma­queneana púchuquiana, masariana, énapa ena muraca­quihana. Namutu éna, ticucha­panahi eta macaya­mu­risira eta une ema ángele. Tásiha, namutu tiyanana téchipa­pai­cavana te une, taicha tímija­chavana mácani tínapuca téchipaicava, tacana­ra­ca­yarehi eta jácani majuma.
JOH 5:5 Tacahe, matiarihi ema achane macaju­maquene. Tréintayocho áñoripahi eta macata­ji­vairahi.
JOH 5:6 Tacahe, te tisiapa­paipahi ema Jesús, máimahapa ema achane macaju­maquene tívecahi. Máimativare eta tayere­vaipahi eta macaju­mairahi. Mayase­recapa: —¿Pivaraha pinaraca, nuchicha? —máichapa.
JOH 5:7 Tásiha, ema achane majicapapa: —Nuvaraha, tata. Nájinasera ticasia­pa­nuimahi tayehe eta noque, te tiyamurieca eta une. Ticachu­ri­ca­nua­na­paraca ena apamuriana nucuti­queneana nacaju­ma­queneana —máichapa.
JOH 5:8 Tacahe, ema Jesús máichapa: —Péchepuca, piveha eta pímacaraji. Piyana pipaica —máichapa.
JOH 5:9 Tásiha, eta máichirahi ema Jesús, eneva­ne­rinehi tinaraca ema achane. Mavehapa eta máimacaraji. Tiyanapa tipaica.
JOH 5:10 Eta sache manara­sirahi ema achane, sávaru­muhuhi. Ticapi­cahuhi eta jena sache nayehe ena israelítana. Tacahepa, te náimahapa ena tuparai­rucana, nacajachapa éma. Ánipa ná­ icha: —¿Tájaha tacayema vahi pipicaucha puiti juca sache tacapi­ca­hu­quenehi? Vahi vísapa piámahini eta pímacaraji puiti juca —náichapa.
JOH 5:11 Ema achane majica­pa­vacapa: —Vahi nútina tásiha. Ema maca achane ticana­ra­canuhi, tivane­canuhi. Máichanuhi: “Piveha eta pímacaraji. Piyana pipaica” —máichavacapa.
JOH 5:12 Tásiha, éna nayase­recapa: —¿Nájahasica ema tivane­cavihi pipaica eta piámirapahi eta pímacaraji? —náichapa.
JOH 5:13 Émasera ema achane vaipa máimatihini eta máijare ema ticana­racahi. Váipavare náetupia­ca­ca­rehini ema Jesús te namuri ena camuri­queneana achaneana taicha tiyana­ripahi.
JOH 5:14 Téhesera te táequenepa, tiyanapa ema achane eta te Templo. Ánaqui títeca­pa­varepa ema Jesús. Te máimahapa ema Jesús ema achane macana­raruhi, máichapa: —Pímaha, vaipa picuapechava picuca­pe­catura, machu tachavauchavi eta pijuma, máchuvare pávetiji —máichapa ema Jesús.
JOH 5:15 Tacahe, eta máimatirapa, ema achane tiyanapa mameta­pa­navaca ena tuparai­rucana eta émairahi ema Jesús ema ticana­racahi.
JOH 5:16 Eta tacahe, ena tuparai­rucana tisemanapa. Ichape­rinehi eta nacatia­na­sirahi ema Jesús táichavenehi eta macana­ra­sirahi te jena sache sávaru­muhuhi tacapi­ca­hu­quenehi. Tásiha, títeca­panapa, éna ticara­ta­ca­na­ya­rehini ema Jesús. Émasera máimatihi eta napane­reruana. Tacahe, máichavacapa: —Ema Tata tamutuchucha sache ticaematane. Ene nucahe­yarehi nuti apana. Nítauchayare eta mavanai­ripiana —macahepa. Eta nasamirahi ena tuparai­rucana eta máichira­vacahi, naveti­jipaicha eta nasemirahi. Navarahapa nacapa­ca­va­ne­yarehi éma. Eta tiviuchahi eta macana­ra­re­sirahi te sávaru­muhuana, náimija­chirahi máepuruhi eta nayeherepi. Taveti­jipaicha eta máimicae­che­ra­chi­ravahi Machichairahi ema Viya, Víyairahi ema ­ apana.
JOH 5:19 Éneri­chuvare ema Jesús máichavacapa: —Nutupiruva numetacahe: Nuti Machicha ema Viya, eta nutupa­ra­hanahi mayehe, váiparinehi nútiji­ri­ca­vaimahi nícha jácani nuvara­ha­que­neanahi. Núti nímatie­que­nehahi tamutu eta máemata­ne­repihi ema Ticachichanu. Étaya­reichuhi níchayarehi núti.
JOH 5:20 Taicha yátupihi eta máemuna­si­ranuhi ema Ticachichanu. Eta tacahe, tímechanuhi tamutu eta máemata­ne­repiana. Éneri­chuvare tíjara­ca­nu­yareva eta nímechi­raheya eta apamuri tiárami­careana. Tiápaju­ca­vayare eta tárami­ca­re­vayare, apaesa iárami­ri­neyare, epica­yareva.
JOH 5:21 Ema Tata marataha macaechepuca ena náepena­queneana, máimicha­va­yarehi macaita­re­ca­vacaya. Énerichuva nuti Machicha, nurata­havare nucaitareca nácani nuvara­ha­que­neanaya, níjaraca eta náitare­siraya.
JOH 5:22 Nucatu­pa­ra­ha­hivare mayehe ema Tata eta nímairaya eta nacaicu­ñai­rayare namutu ena náejeca­pa­va­que­neanahi. Vaipa émainahi tícuñareca éma.
JOH 5:23 Taicha mavarahahi epicauchanu nuti Machicha, tácutirichu eta epicau­chirahi ema Tata. Nácanisera vahi tipicau­cha­nuanahi núti, váhivare napicau­chaimahi ema Tata.
JOH 5:24 Yátupi­que­nevare numetacahe eta juca apana. Nácani ticaqui­ña­nayare tisuapa­nayare eta néchaji­ri­ruvana, nasuapavare eta nucava­na­hirahi mayehe ema Tata, éna títare­ca­nayare, vaipa ticaicu­ña­naimahi. Taicha éna, tiúchucu­ha­naripa tayehe eta náicuña­yaréni te yucu. Náicuchihi eta náitare­siraya.
JOH 5:25 Tacutiquene nutupiruva numetacahe nuti Machicha ema Viya. Táiteca­pa­quenepa puiti juca sácheana, tisama­nua­nayare ena achaneana, tayanapane tépenahi eta náchanevana. Te nasuapa­ji­ra­hipuca, nucaita­re­ca­va­cayare eta náchanevana.
JOH 5:26 Taicha ema Tata namutuhi marataha macaitareca. Ene tacahe eta máijara­si­ranuhi núti Machicha eta namutu­yareva nurataha nucaita­re­cavaca.
JOH 5:27 Éneri­chuvare titupa­ra­canuhi eta nícuña­si­ra­va­ca­ya­re­hivare taicha yátupi­que­nenuhi manere­ji­runuhi.
JOH 5:28 Vahi ecuarami eta juca numeta­si­rahehi. Járajapa eta sácheyare eta nasami­rayare namutu ena náepena­queneana eta nahu núti.
JOH 5:29 Téchepu­ca­nainapa namutu te náecariana. Nácani tíchanahi eta táuriqueneana, títare­ca­nainapa. Énasera ena tíchanahi eta tamauri­queneana, ticaicu­ña­nainapa.
JOH 5:30 Núti vahi nútiji­ri­ca­váimahi nícuñareca. Nucucha­pa­yarehi eta mavanairipi ema Tata, ema tivane­canuhi. Tacahe, te nícuñareca, vahi numapa­chi­chi­ji­caimahi, tatupi­ru­va­yarehi nícha. Taicha tacahehi eta mavara­ha­quenehi ema Tata.
JOH 5:31 Te nácarichu núti nútiji­ru­vai­na­chuchaini eta nímere­ruanahi, vahi tácame­sahini esuapa­nuhini.
JOH 5:32 Váhisera nucari­chuimahi, taicha matiarihihi ema apana títame­ta­si­nanuhi, émaripa ema Juan Tícacha­si­ri­carahi. Nímatihi núti eta matupi­ruvahi eta máichaque­neanahi eta tímereu­chanuhi.
JOH 5:33 Éti ecava­nai­ripipa nayasereca ema Juan te nájaha­nu­hipuca núti. Matupi­ru­va­hisera éma eta majica­pi­ra­vacahi eta nútique­neipahi éma ecucha­pa­quenehi.
JOH 5:34 Váhisera étapa­ra­caimahi eta juca eta matiari­hirahi ema tímereu­chanuhi. Eta ticamu­nu­ca­re­panahi eta esuapi­ranuina apaesa iúchucuhaiya éti nicha núti.
JOH 5:35 Ema Juan tímicu­ti­ji­ri­cavahi timícau­chahehi tayehe eta mameta­rapihi eta eyehe, te jena sácheanahi esama­ra­ra­sirahi éma. Iúrisa­mu­reinehi ichape, taicha eta tamicau­chi­rahehi eta máechaji­riruva.
JOH 5:36 Váhisera mácarichu eta máimicae­che­ra­chi­ranuhi ema Juan. Jararihi eta apana táimicae­che­ra­chi­ranuhi, tiápaju­pa­navahi eta tárami­careva. Taicha núti nicha eta némata­ne­repiana máijara­runuhi ema Tata.
JOH 5:37 Émaripa ema Tata tivane­canuhi. Éma, vahi macuti­hémahi éti achaneana. Vahi esamahini eta mahu, váhivare ímahaimahi eta máquehe. Téhesera te jena Sagrada Escritura, timeta­cahehi eta níteca­piraya.
JOH 5:38 Éti vahi evara­hahini esuapa­nuhini nuti mavaneruhi éma. Éta tímereu­chahehi eta váhivare iúnacahini eta máechaji­ri­ruvana te esamureana.
JOH 5:39 Éti, tamapuruji eta ecara­va­huirahi eta Sagrada Escritura. Ímija­cha­ri­papuca eta ticaita­re­ca­he­yarehi. Váhisera ímatie­que­ne­hahini, váhivare ácaicu­tia­rahini eta nútirahi táechaji­sihahi núti nucaita­re­ca­yarehi.
JOH 5:40 Tacutiquene vahi ávara­hahini epaucha­nuhini éti, níjara­ca­hehini eta ítare­siraya máitava­ca­cai­nahini.
JOH 5:41 Núti vahi nácamesa nacuna­cha­nuhini ena achaneana.
JOH 5:42 Títecapa, nímati­he­vacahi emutu éti eta emaemu­na­sirahi ema Viya.
JOH 5:43 Núti nuvane­ca­si­va­richuhi me Tata eta nítesirahi. Étisera vahi esuapa­nuhini, váhivare ejaca­pa­nuhini. Téhesera te máitecahini mácani apana achane, tímija­cha­vapuca Cristo ema ecucha­pa­quenehi, masapi­ha­pucaini ema tisuapa­ca­rehini eta eyehe.
JOH 5:44 Éti, vahi esuapa­nuhini taicha eta evarairahi ecuna­cha­careva ena achaneana. Esapi­hachucha éti vahi ávara­hahini ecuna­chacare me Viya.
JOH 5:45 Váhisera nútinayare numetauchahe eta me Tata. Máimaha­he­rinepa ema Moisés. Éma timetau­cha­heyare. Éti ímija­chavahi ticuchu­cu­ha­heyare eta evarairahi ítaucha eta mavanai­ripiana éma. Tamapu­ru­ji­hi­sa­misera.
JOH 5:46 Te yátupi­nahini esuapahini eta mameta­rapiana ema Moiséini, esuapa­nu­hi­va­re­pucaini núti táechaji­si­ha­quenehi eta májureanahi ema Moiséini.
JOH 5:47 Váhisera esuapahini eta májucha­que­neanahi éma. Tavetijipa eta emasua­pi­ranuhi eta juca numeta­rapiana eyehe —macahepa ema Jesús.
JOH 6:1 Te táequenepa, te jena sácheana tiánehipa eta Pascua, vipiesta­rasahi viti israelítana. Émasera ema Jesús, tiyana­varepa tiámaha­vivare eta viánuecahi eta cáquiure Galilea (ticaija­re­hivare Tiberias). Camuria­nasera ena achaneana tipaica­napahi téhica­napahi éma, taicha eta náimairahi eta tiárami­careana máichaque­neanahi eta macana­ra­si­ra­vacahi ena nacaju­ma­queneana. Te vítecapapa te apachara, viyanapa te jácani anuquerehi mávapahi. Tacahe, véjacapa vinara­ca­yarehi.
JOH 6:5 Téhesera te máimahapa ema Jesús ena camuriana achaneana eta náiteca­pau­chirahi, máichapa ema vichamuri Felipe: —¿Táviha­pucaini vivacha­re­sihaini eta tinicacare vénisi­hahini namutu ena nani achaneana? —máichapa.
JOH 6:6 Eta juca mayase­re­sirahi étachu­chanéni eta mavarairahi éma macaicu­tia­ra­yarehi te tájahapuca macaye­ma­yarehi ema Felipe. Taicha ema Jesús máechahi eta máichaque­ne­yarehi.
JOH 6:7 Tásiha ema Felipe majicapapa: —Tacamunuhi vácaye­hehini eta camuri plata apaesa namutupaini vítapa­ra­hahini vénicahini apaesai­nahini návami­nahini. ¡Vahi tarata­hahini eta dies mil páneana! —macahepa.
JOH 6:8 Tásiha, téchajicapa ema nuchamuri Andrés, maparapehi ema Pedro. Máichapa:
JOH 6:9 —Mararihi ani ema émana amaperu tiámapahi eta cíncochi­chapahi eta pan, apinapa eta jima. ¡Váipari­ne­hisera nárataimahi ena nani camuri­queneana achaneana! —macahepa.
JOH 6:10 Émasera ema Jesús máichahavipa: —Evaneca náejahapaica námutu ena achaneana —macahepa. Taicha tiúrina­pa­hi­chíchahi eta apaquehe, muíjipa­hi­hivare. Cinco mil eta náichape­mu­rivahi ena ajairana. Vahi náimitu­pa­chahini ena esenana énapa ena amaperuana.
JOH 6:11 Tacahe, ema Jesús mavehapa eta páneana. Te tamutupa eta mahasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya, tíjara­ca­havipa. Véniricapa víti, víjara­ca­va­capaipa eta pan étapa eta jima. Tisimu­ri­va­ca­paipahi eta víjaraca.
JOH 6:12 Tinicanapa namutu. Tisatu­heanapa, nacaema­cha­ri­cha­havare. Tásiha, ema Jesús máichaha­vi­varepa: —Ecurujica eta náemacha­ra­jianahi, machu támapuruji —macahepa.
JOH 6:13 Tásiha, víti vicuru­jicapa eta pan náemacha­ra­jianahi. Táinica­chai­cha­havare eta dócehiquene ichapehiana saye.
JOH 6:14 Tacahe, eta náimairahi ena achaneana eta juca máichaque­neanahi ema Jesús, ichape­rinehi nárami. Tásiha, nacahepa: —Émaripa ema maca profeta ema vicucha­pa­quenehi máiteru­yarehi te juca apaquehe —nacahepa.
JOH 6:15 Eta tacahe, navarahapa námaya­rehini nayehe­yarepa rey. Émasera máimatipa eta napane­reruhi. Tacahe, téraji­ca­va­varepa eta nayehe. Tiyanapa macarichuhi te tápusi eta cerro.­
JOH 6:16 Tacahe, te jena cápere­hi­chichapa, viyanapa viti máimitureana tayehe eta cáquiure.
JOH 6:17 Te vítecapapa, viávacuhapa te pacure. Viánueca­yarehi te apachara. Vicaiju­he­yarehi eta avasare Capernaum. Tiveha­havipa eta yati eta viánuesirahi. Ema Jesús májinahi macacha­ne­ha­vi­pahini.
JOH 6:18 Eta vipaisi­rapahi, tachima­racapa eta muraca técaticava. Tépacucapa muraca eta cáquiure.
JOH 6:19 Cinco kilóme­troipahi eta viyere­hivahi, vétupie­ca­paipahi, te vímahapa ema Jesús. Mapaicae­ca­paipahi eta une, tipaucha­ha­vipaipa. Víti vipicapa eta vímairahi.
JOH 6:20 Émasera máichahavipa: —Vahi ecupicanu. Nútichucha.
JOH 6:21 Tacahe, vímatipa éma. Viúrisa­mu­réinehi eta vijaca­pirahi eta mávacuirapa eta te vipacure. Tásiha, víteca­panecha eta te vicaiju­he­yarehi.
JOH 6:22 Te apanapa sache, ena achaneana manaqui­ruanahi ema Jesús, natanu­ji­ri­caipahi éma. Náimatiacapa eta vicari­chuirahi viánueca viti máimitureana. Tájina­hivare apanai­nahini pacure.
JOH 6:23 Tásiha, tacahe­painecha eta apana pacureana, nayehehi ena tiásihanahi te avasare Tiberias. Títeca­panapa te tachacaya eta nanisinehi eta pan ena camuri­queneana achaneana.
JOH 6:24 Tacahe, ena achaneana eta namaimairahi ema Jesús vítipa viti máimitureana, tiávacu­hanapa te pacureana. Tiyananapa ticapa­ya­ca­ha­via­na­yarehi te Capernaum, natanu­si­rapahi ema Jesús.­
JOH 6:25 Te títeca­panapa ena achaneana te apachara, náetupiacapa ema Jesús. Tásiha, nayase­recapa: —Tata maestro, ¿tájamuhu pítecapahi eta ani? —náichapa­­.
JOH 6:26 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Nutupiruva numetacahe: Eti etanu­ca­nupahi táichavenehi eta nénisi­rahehi nésatu­he­chi­rahehi. Váhisera ácaicu­tia­rahini eta nímechi­rahehi eta tiárami­careana.
JOH 6:27 Eti tamapu­rujipa eta ecaña­ma­ra­si­ravahi etanuca eta enica­que­nerepi taicha títava­yarehi. Tatupa­ra­ca­hisera etanu­cayare eta tinicacare ticaita­re­ca­he­yarehi, máitava­cacahi éta. Étara eta juca níjara­ru­he­yarehi nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya. Éta tímereu­chanuhi eta yátupirahi nuvane­ca­sivahi eta mayehe ema Tata —máichavacapa.
JOH 6:28 Tacahe, éna nayase­recapa: —¿Tájaha­pucaini eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya eta vicaema­ta­nea­sirahi éma? —nacahepa.
JOH 6:29 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya íchaque­neyare, esuapa­nuyare nuti mavane­runuhi —macahepa.
JOH 6:30 Tásiha, ena nayase­re­ca­varepa: —¿Tájahasica eta tiáramicare pímecha­ha­viyare apaesa visuapavipa? Vivaraha vímaha.
JOH 6:31 Eta acane ema víyarahaini Moisés tíjara­ca­vacahi ena viáchucae­que­neanaini tinicanahi eta ticaijare maná, ánaqui te apaquehe mávapahi. Taicha tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura ani tacahehi: “Máenica­vacahi eta tinicacare tiásiha te anuma”. Piti, ¿pímija­chavapa pirataha picachurica ema víyarahaini Moisés? —nacahepa.
JOH 6:32 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Nutupi­ru­vavare numetacahe. Éti, ichape eta éjeca­pirava. Ema víyarahaini Moisés, vahi émainahini macucu­pai­cahini eta maná. Ema Tata, émahi ticucu­paicahi eta maná.
JOH 6:33 Jararihi eta apana numetarapi eyehe: Puiti ema Tata mavaraha máijara­caheya eta yátupi­quenehi tinica­carehi. Étaripa tinica­carehi tiásihahi te anuma ticaita­re­ca­va­ca­yarehi namutu nácani tijaca­panaya. Étara eta tímite­canuhi —macahepa.
JOH 6:34 Tásiha, najicapapa éna: —Tata maestro, piyasea­si­nahavi ema Viya ­ máijara­ca­ha­vipaini máejehai­nahini eta tinicacare péchaji­si­ha­quenehi —náichapa.
JOH 6:35 Tásiha, éma máichavarepa: —Nútira eta yátupiquene tinicacare nucaita­re­ca­he­yarehi. Eta tacahe, nácani tisuapa­nua­nayare, vaipa tiápecha­va­naimahi técuhana. Váipavare timaunea­naimahi.
JOH 6:36 Étasera eta níchaquene, ímaha­nui­paneni éti, váhisera esuapa­nuhini.
JOH 6:37 Nuvaraha ácaicu­tia­ra­quenéna yátupina. Namutu nácani tipaucha­nua­nayare, núti vahi névata­ji­ca­va­cáimahi taicha tásiha­que­néichuhi me Tata eta máijara­si­ranuhi éna.
JOH 6:38 Taicha núti, eta núcupai­sirahi te anuma, tímite­canuhi nítaucha­yarehi eta mavanai­ripiana ema Tata. Vahi nútiji­ri­ru­vai­nahini eta nítesirahi níchayarehi eta nuvara­ha­que­ne­nahini núti.
JOH 6:39 Eta mavara­ha­quenehi ema Tata eta mavane­si­ranuhi, nucaita­re­ca­yarehi nácani máijara­ru­nua­na­yarehi éma. Nácani téseni­ca­nua­nayare nuti Machicha, tisuapa­nua­na­ya­revare, máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­siraya te nucaeche­pucapa éna te náecariana te jena sache táitecapapa eta népaní­ra­va­cayare. Váhiquene nucami­tia­caimahi ema émanaimahi —máichavacapa.
JOH 6:41 Tásiha, nararihi ena ticaeca­hi­rahiana eta máichira­vacahi ema Jesús eta émairahi eta yátupiquene tinicacare, máucupairuhi te anuma, ticaita­re­ca­ra­hiyare.
JOH 6:42 Ánipa náichacacahi: —Tépiya­hi­rahipa ema maca. Víti, vímatihi ema maiya, ticaijare José. Éneri­chuvare vímati­hivare esu máena. ¿Tájaha tacayema eta macahe­cha­ji­ri­ruvahi eta másihairahi te anuma? —nacahepa.
JOH 6:43 Ema Jesús máichavacapa: —Ámatina. ¿Tájaha tacayema épururahi?
JOH 6:44 Nacarichu témuna­hi­ri­ca­vanaya tipauchanuana nácani máichuha­que­neanahi ema Tata. Eta tacahe, ena máichuha­que­nea­na­yarehi éma, nucaeche­pu­ca­va­cayare núti te táitecapapa eta sache népaní­ra­va­cayare núti.
JOH 6:45 Taicha tacahehi eta májurehi ema profeta víyarahaini Isaías, ani tacahehi: “Náimitu­ca­si­va­ya­reichuhi me Viya namutu ena achaneana”. Tacahe, ­ namutu ena máimitureana ema Tata, énara tipaucha­nua­nayare puiti.
JOH 6:46 Tayanapane váhihinéni náimahaimahi eta mamira ema Tata. Nucarichu núti nímahapa éma taicha étaquenehi eta násinehi eta mayehe.
JOH 6:47 Nutupi­ruvahi numetacahe: Nácani tisuapa­nua­nayare, níjara­cayare eta náitare­si­rayare máitava­ca­cayare.
JOH 6:48 Núti, yátupi­quenehi eta nucaita­re­si­ra­vacahi ena ticasi­ña­vanahi eta nuyehe tacuti eta tinicacare tacaita­recahi eta viáqueheana.
JOH 6:49 Éti, ena iáchuca­na­veanaini tinicanahi eta maná te mávapahi apaquehe. Váhisera náitare­cahini. Namutuhi tépena­ra­cánahi.
JOH 6:50 Nácanisera tinicanahi eta néche, vahi tépena­naimahi. Taicha núti núcupai­caripa te anuma. Eta neche, yátupi­quenehi tinica­carehi ticaita­re­carahi. Nácani tinica­nayare eta neche, máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­siraya. Núti níjara­cayare eta neche taicha nuvaraha tacaita­re­ca­va­cahini namutu ena achaneana —máichavacapa.
JOH 6:52 Tásiha, ena natiari­hi­queneana tiácapae­ma­ji­ri­cá­canapa. Ena apamuriana, ánipa nacahe: —¿Tájahapuca macayemahi eta máijara­si­rahavi eta maeche viniru­yarehi? Ena apamuriana, ánipa nacahe: —Vaipa tétupicava eta juca mapane­reruhi. Mavaraha vinica­ya­recacha eta máechenaváji —nacahepa.
JOH 6:53 Émasera ema Jesús máichavarepa: —Nutupiruva numetacahe: Te épuru­hipuca enica eta neche, nuti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya, te épuru­hi­va­repuca éra eta nítine, vahi ítare­caimahi.
JOH 6:54 Taicha nácani tinica­nayare eta neche, térana­yareva eta nítine, éna máichecua­ra­qui­reyare eta náitaresira. Tásiha, núti nucaeche­pu­ca­va­cayare te náecariana te jena sache népaní­ra­va­cayare.
JOH 6:55 Taicha eta neche yátupi­quenehi tinicacare tacaita­re­carahi. Énerichuhi eta nítine, yátupi­que­ne­hivare téracare ticaita­re­carahi.
JOH 6:56 Esama­nuchaha. Nácani tinica­nayare eta neche, térana­yareva eta nítine, éna tiávahá­ca­nua­na­yarehi núti. Tásiha, núti návahá­ca­va­ca­yareva éna.
JOH 6:57 Taicha ene nucahehi núti, tiávahá­canuhi ema Tata. Tásiha, núti návahá­ca­hivare éma. Máitava­cacahi eta máitaresira. Éma ticaita­re­canuhi. Tivane­ca­nu­hivare nucaita­re­ca­he­yarehi. Tásiha, nácani tinica­nayare eta neche, máitava­ca­cayare eta náitaresira nícha.
JOH 6:58 Núti núcupaicahi te anuma eta níjara­si­ra­he­yarehi eta juca yátupi­quenehi tinicacare. Vahi tácutihi eta maná nanica­quenehi ena iáchuca­na­veanaini éti. Tépena­ra­ca­na­ri­chu­chaséra. Énasera ena tinica­nayare eta neche, máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­siraya —máichavacapa.
JOH 6:59 Tamutu eta juca máimitu­rapiana ema Jesús te mávihaipahi te náuruji­si­rareva ticaijare sínagoga tayehe eta jena avasare Capernaum.
JOH 6:60 Tacahe, ena téhicanahi ema Jesús, eta nasamirahi eta juca máimitu­ra­pianahi, camuriana ena vaipa návara­hahini náehica. Ánipa nacahe: —Ticaje­rapicha eta vicaicu­tia­ri­rai­nahini eta juca máimitu­rapiana. Nájinavare tisuapa­naimahi —nacahepa.
JOH 6:61 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­re­ruanahi eta namava­rai­raripa náimiya­na­vahini náehicahini. Tacahe, máichavacapa: —Páurehehi éti eta evaraha ínajica eta éhisiranu taicha eta emacai­cu­tia­rairahi eta nímitu­ra­pianahi.
JOH 6:62 Németeaca ímiya­na­vaichucha eta emasua­pa­ji­raivahi, tayana­pa­nepuca ímaha­nupuca eta nárairaya nuchavi­ra­yarehi te anuma, te návinehi acane, taicha núti Manere­ji­ru­nuhi ema Viya.
JOH 6:63 Ácaicutiara eta nucaye­ma­quenehi. Vahi étapa­racaini eta néchaquene. Eta juca nímitu­rapiana, te esuapapa, étara ticaita­re­caheya taicha yátupi­que­nerihi.
JOH 6:64 ¡Páurehehi eti váhiquenehi evara­hahini esuapanu! —máichavacapa. Eta juca macaye­ma­que­neanahi ema Jesús, matupi­ruvahi eta máichira­vacahi taicha máimatipahi eta napane­reruana ena tijuni­jia­ca­na­yarehi, émapa ema tíjara­re­ca­yarehi.
JOH 6:65 Tacahe, máichavacapa: —Puiti, evaraha ínajicanu. Eta tacahehi eta níchirahehi: “Nacarichu témuna­hi­ri­ca­vanaya tipauchanuana nácani máichuha­que­neanahi ema Tata” —máichavacapa.
JOH 6:66 Eta nasamirahi eta nacaye­ma­que­neanahi, tínaji­ca­vanapa ena camuri­que­nea­nainihi. Vaipa náimiya­na­vahini náehicahini ema Jesús.
JOH 6:67 Tacahe, tiyase­re­ca­havipa viti dócequeneana máimitu­reanahi. Máichahavipa: —¿Evara­hai­na­papuca ejuni­ji­ca­nuyare éti apanavare?
JOH 6:68 Tacahe, ema Simón Pedro majicapapa: —Tata maestro, vahi vijuni­ji­ca­vimahi, taicha nájina pácuti eta péchaji­ri­ruvana. Tétavi­cavahi eta tacaita­re­ca­raivahi.
JOH 6:69 Víti vitupi­ruvahi eta visuapi­ravihi. Véchahivare eta yátupi­que­né­ravihi Cristo, Machicha­que­névihi ema yátupi­quenehi Viya —máichapa.
JOH 6:70 Ema Jesús majicapapa: —Dócehe­hinéni eti nunere­ji­ruanahi. Marari­hisera ema émana te etaracu, ema mávaháruhi ema Váinaraji —máichahavipa.
JOH 6:71 Ema Jesús, máechaji­sihahi ema Júlasi. Taicha ema Jesús máimatihi eta émaira­yarehi tíjarareca, tayanapane éma vidoce­nénihi viti apóstoleana.
JOH 7:1 Tacahe, ema Jesús tímiya­na­paipahi tipaica­paipahi eta avasareana te tinapaica eta Galilea. Vahi mavara­hahini machavahini tayehe eta avasareana tinapaica eta Judea, taicha ena tuparai­ru­canahi te Jerusalén napane­re­chaipahi nacapa­ca­yarehi éma.
JOH 7:2 Tacahe, te jena sácheanahi, tiánehipa eta vipiestara viti israelítana eta vicape­na­hui­ya­vacahi eta viyusujiana. Étahi eta víteca­pi­ha­vacahi te Jerusalén, vihasu­lu­payacha me Viya eta macaju­ru­si­na­havihi eta visucureana te vésaneana.
JOH 7:3 Tiuri puiti, natiarihihi ena mapara­pe­naveana ema Jesús. Tacahe, náichapa éma: —Te pímijachava pítira máestrovi, vahi pánasi eta te ani. Piyana te Judea, apaesa ena pímitureana tiávihanahi ánaqui náimaha eta píchaque­nea­nayare.
JOH 7:4 Taicha te pivara­ha­hipuca náimativi ena achaneana, tacamunuhi pímerecava yátupina te namirahu namutu. Vahi picuyu­muruca eta pítuca­queneana —náichapa.
JOH 7:5 Taicha ena mapara­pe­naveana váhique­nevare nasuapahini éma.
JOH 7:6 Tacahe, ema Jesús máichavacapa: —Vuíchaha táiteca­pau­cha­nuhini eta nuyani­rayare te Jerusalén. Étisera tamutuchucha tiuri eta eyaniraina.
JOH 7:7 Nútisera ticati­cha­nuanahi ena achaneana táichavenehi eta nímereu­chi­ra­vacahi eta náichaqueneana tamauri­queneana. Étisera vahi ticati­cha­hea­naimahi taicha tájina taviucha­hehini.
JOH 7:8 Te evara­hapuca, eyana éti te piesta. Nútisera vuíchaha nuyanaimahi taicha vuíchaha táiteca­pau­cha­nuhini eta nuyani­rayare —máichavacapa.
JOH 7:9 Máevatacahi ema Jesús ena mapara­pe­naveana, émasera ticaeque­ne­havapa. Manasi­pa­naichaha te Galilea.
JOH 7:10 Te tiyananapa te piesta ena mapara­pe­naveana ema Jesús, éneri­chu­varéni éma tiyana­varepa. Váhisera máimere­ca­va­hichaini.
JOH 7:11 Énasera ena tuparai­rucana natanucaipa éma, te jena piéstaquenehi. Tásiha, nacahepa: —¿Macáñá­ri­hi­pu­cacacha ema mácani achane? —nacahepa.
JOH 7:12 Éneri­chuvare ena achaneana natiari­hi­que­neanahi te piesta, náechaji­sihahi éma. Ánipa nacahehi: “Vahi tiuri ema maena achane. Macaete­mavaca ena achaneana”. Ena apamuriana ánivare nacahe: “Tiúrihi ema maca. Vémeteaca tétavicava eta máurivahi”.
JOH 7:13 Váhisera nacuchu­ji­pi­cahini eta nacaye­ma­que­neanahi taicha tipica­ca­ra­ca­va­na­richucha nayehe ena tuparai­rucana.
JOH 7:14 Te enumu­hu­quenepa eta piesta, mapaenu­mavapa tímerecava ema Jesús. Tiyanapa tisiapahi tayehe eta Templo. Tinaha­cavapa tímitu­recahi.
JOH 7:15 Ichape eta náramirahi ena tuparai­rucana, eta náimairahi eta máitusirahi yátupi. Tásiha, ánipa nacahehi: —Ema maca vahi vímitu­re­nahini. ¿Táviha maviyahi eta máituca­quenehi ema maca? Vahi mávami­rahuini eta máimitu­si­ra­vacahi ena achaneana —nacahepa.
JOH 7:16 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­re­ruanahi. Tacahe, máichavacapa: —Vahi nútiji­ri­ruvaina nuvehahini te nuchuti eta juca nímitu­ra­pianahi. Ema Tata tivane­canuhi, émahi titupa­ra­canuhi eta nímitu­siraya eta máimitu­rapiana.
JOH 7:17 Te etiari­hi­napuca eti evarahahi ítaucha eta mavanai­ripiana ema Viya, ímatia­ca­va­neyare eta juca nímitu­ra­pianahi étairahi tiásihahi eta me Viya. Vahi nútiji­ri­cá­vai­nahini eta nímitu­sirahi.
JOH 7:18 Mácani achane émaji­ri­cavahi téchaji­sihava, mavarairahi ticuna­cha­ca­re­yarehi. Nútisera, eta nuvarairahi ecuna­chayare ema Tata tivane­canuhi, vahi népiya­hi­ra­himahi. Nutupi­ruvahi néchajisiha eta yátupi­queneana tisuapa­careana.
JOH 7:19 Échavarichu éti eta máijara­si­rahehi ema víyarahaini Moisés eta mavanai­ripiana éhiru­yarehi. Váhisera ítauchahini éti émanai­nahini. ¿Tájahasica eta nuviureva eta evarairahi ecapa­canuya? —máichavacapa ena tuparai­rucana.
JOH 7:20 Ena achaneana najicapapa: —¡Péjecapava píti eta pipanereru! ¡Máurishi­vi­papuca píti! ¿Nájaha ticahehi eta vivarairahi vicapacavi? —náichapa.
JOH 7:21 Ema Jesús tímiyanava téchaji­ricava nayehe ena tuparai­rucana, ánipa máicha: —Táichavenehi eta nípure­sirahi te jena sache tacapi­ca­hu­quenehi sávaru­mu­hu­quenehi, éta tiviuchanuhi ichape eta eyehe.
JOH 7:22 Étiyapa epami­cavahi eta emarca­chiraya mácani amuya ajaira te óchopa eta masacherahi, tayanapane sávaru­mu­hu­hipuca. Taicha ichape evaraha ítauchayare eta mayehe­repini ema víyarahaini Moisés. (Váhisera émainahini máinapu­cahini manacu­chahini eta juca eyeherepi. Ema viáchucaini Abraham énapa ena machicha­naveana tínapu­canahi nanacucha eta viyehe­re­pi­yarehi.)
JOH 7:23 Te tiúrihi ímaha eta emarca­chirahi mácani amuya alauchu te sávaru­muhuana, ítauchi­ra­paipahi eta mavanairipi ema Moisés, tatupa­racahe vahi ecuse­mahini eta nuyehe táichavenehi eta nucana­ra­sirahi ema maca achane te sávarumuhu.
JOH 7:24 Vahi ecuému­na­ná­sicava eta epane­reruana. Epane­re­chinava tayehe eta táuriqueneana­­. Ácaicutiara eta táurivahi eta vicana­ra­sirahi ena achaneana, tayanapane eta sávaru­mu­hu­hipuca —máichavacapa.
JOH 7:25 Tacahe, natiarihi ena tinere­ji­cavana ena ticava­sanahi te Jerusalén, nacahepa éna: —Ema maca, émara ema natanu­ji­riruasa ena tuparai­rucana, ema navara­ha­quenehi nacapaca táichavenehi eta máimija­chirava ema Cristo mavaneruhi ema Viya.
JOH 7:26 Ímahasera éma, vahi mapica­ca­ra­ca­vahini eta macame­ta­rai­ruirahi te juca Templo. Nájinavare ena tuparai­rucana náijara­ca­vahini nacara­ta­cahini. Nájinavare nacama­ti­na­cahini. ¿Nasuapa­ri­papuca puiti éna, eta émairahi ema Cristo?
JOH 7:27 Vémetea­casera vuíchaha émaina ema Cristo, taicha vímatihi ema maca, étapa eta máuchusinehi. Te máitecapa ema yátupiquene Cristo, nájina téchaimahi távihapuca eta máuchusi­hayare —nacahepa.
JOH 7:28 Émasera ema Jesús máimatihi eta napane­reruana. Tásiha, muraca­panapa eta máechaji­sirahi eta te Templo máimitu­re­sirahi. Ánipa macahe: —¡Éti ímijachava ímatinuhi, étapa eta núchusinehi! ¡Váhisera ímati eta tímite­canuhi! ¡Váhivare ímati ema Eterno­quenehi, ema tivane­canuhi! Núti, vahi nútiji­ri­ru­vai­nahini eta nítesirahi.
JOH 7:29 Nútisera nímatihi éma taicha étaquenehi násinehi eta mayehe eta níteca­pau­chi­rahehi —máichavacapa.
JOH 7:30 Eta nasamirahi éna tuparai­rucana, tiápaju­pa­navahi eta nasema­nevahi. Navarahapa nacara­ta­ca­ya­rehini, náerata­ca­ya­repaini, vuíchahasera máisapahini ema Viya eta nacara­tasira éma.
JOH 7:31 Natiari­hisera camuriana ena tisuapanahi. Tásiha, nacahepa: —¡Víti vémeteaca émaripa ema Cristo ema maca! ¡Taicha nájina mácuti eta máichirahi eta tiárami­careana máichaque­neanahi ema maca! —nacahepa­­.­
JOH 7:32 Ena fariséoana nasamae­machapa ena achaneana eta nacuna­chirahi ema Jesús. Tásiha, napane­reu­cha­vanepa ticuru­ji­ca­canapa ena tuparai­ru­cana. Náevatacapa ena suntaruana nacara­ta­pa­na­yarehi ema Jesús te Templo te mávihahi.
JOH 7:33 Tacahe, ema Jesús máichavacapa ena suntaruana: —Vuíchaha titupa­racahe eta ecara­ta­ca­nuhini. Yátupisera ánipirine eta nucaheyare eta eyehe. Tásiha, nuchavainapa mayehe ema tivane­canuhi.
JOH 7:34 Éti, etanu­ca­nuinapa, váhisera íchima­va­nuimahi. Taicha vahi ítuji­ca­vaimahi ecapa­yacanu te návihayare núti —máichavacapa.
JOH 7:35 Tacahe, ena ticatia­na­canahi tiyase­re­ji­ri­ca­canapa. Ánipa nacahe: —¿Táviha­papuca macaiju­hénapa eta vaipa virata­haimahi vicapa­ya­caimahi víti? ¿Mavara­hapuca tiyanayare te tayere­hiquene avasare, macapa­yacaya ena vijaneanana israelítana tiávihanahi te tayere­hiquene? ¿Mavara­hapuca máimitu­cayare ena apava­sanana?
JOH 7:36 ¿Tájaha­pucáji tacayemahi eta juca máechaji­ri­ruvahi eta vaipa virata­haimahi vicapayaca te jácani macaiju­heyare? —nacahepa.
JOH 7:37 Te jena téqueneha sache eta piéstairahi, tímaha­ca­repana eta jena sache. Tiyana­varepa ema Jesús te namuri ena achaneana. Titupihapa, téchajicapa muraca. Ánipa macahe: —Te natiari­hi­napuca nácani timauneanahi, náiteca­pauchanu. Núti níjara­cayare eta náerayare nácani tisuapa­nua­nayare —macahepa.
JOH 7:38 Taicha ani tacahehi eta Sagrada Escritura: “Ema Mavaneruhi ema ­ Viya, tétavi­cavaya eta viúrica­ca­revana máicha, tacutiya eta ichape cajacure táuchurehi eta te máriana. Ticaita­re­ca­haviya éma” tacahepa.
JOH 7:39 Eta juca macaye­ma­que­neanahi ema Jesús, máimicae­che­rachahi eta masiapa­ha­si­ra­va­ca­yarehi ema Espíritu Santo te nasamureana nácani tisuapa­na­yarehi éma. Vuíchahasera táitaucha­vahini, taicha vuíchaha machavahini mápanahini te mávasa te anuma ema Jesús.­
JOH 7:40 Tacahe, ena achaneana apana­panepa eta napane­reruana mayehe ema Jesús. Ena apamuriana achaneana, nacunachapa éma. Ánipa nacahe: —Yátupiquene ema maca achane, émaripa ema profeta ema vicucha­pa­quenehi máiteru­yarehi. Ena apamuriana, ánivare nacahe: —Émaripa ema maca ema Cristo. Énasera ena apamuriana, téjeca­pa­va­na­richucha. Ánipa nacahe: —Galileo ema maca Jesús. Váipari­ne­hiséra étainahi máuchusiha ema Cristo tayehe eta avasare Galilea. Taicha eta Sagrada Escritura táechaji­sihahi ema Cristo émayarehi mámarie­que­ne­yarehi ema víyarahaini Rey David. Téhesera te avasare Belén eta máuchusi­hayare, étaichuhi te mávasahi ema víyarahaini Rey David —nacahepa.
JOH 7:44 Natiari­hi­hivare ena apamuriana navara­haichucha náemera­ta­ca­yarehi, váhisera napatsi­ca­vahini nacara­ta­cahini.­
JOH 7:45 Tacahe, ena suntaruana vanairu­canahi tichavanapa nayehe ena tivane­canahi tuparai­ru­canahi. Vahi náijara­ca­vahini nacara­ta­cahini éma. Tacahe, náichapa ena tuparai­rucana: —¿Tájaha tacayema vahi iámapahini éma?
JOH 7:46 Ena suntaruana najicapapa: —Víti vahi vipatsi­ca­vahini vicara­ta­cahini éma, taicha tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava ema maca. Émahipuca ema Cristo vicucha­pa­quenehi. Nájina mácuti eta máechajisira ema maca achane —nacahepa.
JOH 7:47 Tacahe, ena fariséoana náichapa: —¡Éti apanavare ísapa­vaipahi tivayua­racahe ema mácara!
JOH 7:48 Nájina émanaina ema tuparairuca viyehe viti nasuapahini ema máenatataji. Váhivare émanaripa vichamuri fariséo, vahi masuapahini.
JOH 7:49 Énasera ena nani achane­ta­tajiana máimati­ra­hanahi eta viyehe ley, náehicá­va­ne­ta­tajipa. Táurica nacaicu­ñahini táicha —nacahepa.
JOH 7:50 Matiari­hi­hivare ema Nicodemo, ema tipaipiuchahi ema Jesús te jena yátiquenehi. Fariséo­hivare éma. Máichavacapa:
JOH 7:51 —Váiparinehi vétavi­caimahi eta viyehe ley vítiji­ri­ca­vahini vicapa­cahini ema achane. Tacamunuhi véchanu­ma­yarehi eta maviurevahi —macahepa.
JOH 7:52 Éna najicapapa: —Vémeteaca píti apanavare pijanea­na­hipuca éma, pítiri­chupuca galiléovihi. Vivanecavi péchajicuha eta Sagrada Escritura apaesa pecha vahi étaimahi te Galilea máuchusi­hayare ema profeta Cristo vicucha­paquene —nacahepa.
JOH 7:53 Tacahe, te títapi­ri­canapa eta náechaji­si­hairahi ema Jesús, téjane­re­canapa. Tiyana­ra­canapa te napenana.
JOH 8:1 Ema Jesús májina­ripahi. Tiyanaripa te tachachacu eta avasare, te cerro ticaijarehi Olivoquiji. Tatiarihihi eta avasa­rechicha ticaijarehi Betania, eta máiteca­pihahi éma.
JOH 8:2 Te apana­varepa sache, te tijara­ra­hi­chichapa, tiyana­varepa éma tayehe eta Templo. Téjacapa éma, tímitu­recapa. Namutu ena achaneana tiyananahi napaucha, nasama­ra­ra­ca­yarehi éma.
JOH 8:3 Tacahe, sutiarihihi esu esena ticaye­pe­hipuca, esu suvehahi ema apana achane. Ena escribá­noana énapa ena fariséona, eta náimereu­chirahi ­ ésu, námapa te mamirahu ema Jesús te namurihi ena achaneana.
JOH 8:4 Tacahe, náichapa ema Jesús: —Tata maestro, esu suca esena nachima­racahi ticayepehi, suvehahi ema apana achane.
JOH 8:5 Eta viyehe ley máijara­ruhavi ema víyarahaini Moisés, tímitu­ca­havihi vicapa­ca­yarehi eta vitupi­si­si­rayare te márijahiana nácani ticape­ca­tu­ranahi. ¿Tájahapuca picayema piti? —nacahepa.
JOH 8:6 Éna nayase­se­recahi ema Jesús, taicha natanucahi eta tiviucha­yarehi éma. Émasera ema Jesús tétipaicapa tiájupai­ricapa te apaquehe te mavauqui.
JOH 8:7 Énasera tímiya­na­va­na­richucha nayase­recahi. Tacahe, máeseni­mu­rihapa. Máichavacapa: —Te etiari­hipuca éti mapeca­tu­ra­reanahi, enere­jicava ínapuca eyuca esu suca esena —máichavacapa.
JOH 8:8 Tacahe, tétipai­ca­varepa tiájupai­ri­ca­varepa éma.
JOH 8:9 Eta nasamirahi eta juca, téchava­na­ri­chu­hinéni eta napeca­turana. Titsiri­ha­ca­vanapa. Tásiha, timutse­ra­ha­vanapa tiúchuchu­jicana. Nativapa tiúchucanahi ena ichavi­ca­panana.
JOH 8:10 Te máeseni­ca­varepa ema Jesús, nájina­ripahi éna. Sucari­neipahi esu esena. Tásiha, máichapa esu esena: —Nuchicha, tiyananapa namutu ena timetau­cha­vianahi. ¿Nájinapa apanai­nahini ena navaraha ticapa­caviana?
JOH 8:11 Tásiha, ésu suíchapa: —Nájina, tata. Éma máichavarepa: —Núti apanavare, váhivare nímica­pa­ca­vimahi. Piyana pichava. Váipasera picuapechava picuquicha eta pecatu —máichapa.
JOH 8:12 Te táequenepa eta juca, tépana­va­varepa tímitureca ema Jesús. Máichavacapa ena achaneana: —Nútira numicau­chahehi eti achaneana te juca apaquehe. Eta tacahe, nácani téhica­nua­nayare, vahi ­ téjeca­pa­va­naimahi. Taicha eta nímitu­rapiana, étapa timícau­cha­vacahi. Tásiha, nacati­chainapa eta timapicu, vaipa napauchaimahi —máichavacapa.
JOH 8:13 Tásiha, ena fariséoana natiari­hi­pa­hivare. Tacahe, náichapa: —Pítiji­váichucha péchaji­siavahi. Tájina pisuapa­ca­revaina.
JOH 8:14 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Tisuapacare eta juca néchaji­ri­ruvana, tayanapane nútijivahi néchajisiava. Taicha nímatihi nutupa­ra­haichuhi eta nímere­si­ra­vayare. Nímati­hivare eta nucaiju­heyare. Étisera vahi ímatihini távihapuca eta násinehi, váhivare ímati eta nucaiju­heyare.
JOH 8:15 Éti étachucha éhicahi eta nayehe­repiana nanaca­queneana ena iáchuca­na­veanaini. Étasera tíchahehi eta épurui­ranuhi. Nútisera vahi népuru­héimahi éti.
JOH 8:16 Jéheva­reséra, te jácani sácheyare, népuru­he­papuca táichavenehi eta emasua­pirahi, tatupi­ru­va­yarehi eta népurui­raheya taicha vahi nácari­chuimahi népuruhe núti. Matiarihi ema Tata tivane­canuhi. Ema apana máimahahi eta emasua­pa­ji­raivahi. Tépuru­he­ya­re­hivare éma.
JOH 8:17 Te eyeherepi éti, te natiari­hipuca apinana ena títame­ta­ca­rahiana, te ticuti­ca­canahi eta náechaji­riruva, tisuapa­ca­rea­na­yarehi éna.
JOH 8:18 Ene nucahehi núti. Yátupihi eta numeta­rapiana. Émapa ema Ticachi­chanuhi, éma títame­ta­cahehi eta yátupirahi eta numeta­rapiana —máichavacapa.
JOH 8:19 Énasera nayase­re­ca­varepa: —¿Távihasica mávihahi ema ticachi­chavihi? Ema Jesús majica­pa­varepa: —Éti vahi ímatinu. Váhivare ímatimahi ema Ticachichanu. Te ímati­nuhini, ímati­pa­hi­vareini ema Ticachichanu —máichavacapa.
JOH 8:20 Eta juca eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Jesús eta máimitu­re­sirahi tayehe eta Templo. Eta máejasinehi te tachacaya eta nanasi­rareana eta námavahuana. Nájinasera napatsi­ca­vahini nacara­ta­cahini taicha vuíchaha máisapa­va­caimahi ema Viya eta nacara­ta­si­rai­nahini ­ éma.
JOH 8:21 Ema Jesús tiápecha­vavare mameta­cavaca: —Puiti tiánehipa eta nuyani­rayare. Éti etanu­ca­nuinapa. Váhisera íchima­va­nuimahi. Émepe­nainapa eta epeca­turana. Tímicu­ña­ca­heyare te infierno taicha vahi ecama­pu­ra­vahini eta nutiari­hirahi, esuapa­nuhini. Taicha vahi ítuji­ca­vaimahi ítecapa te návihaya núti —macahepa.
JOH 8:22 Tásiha, ena ticatia­na­canahi náichacacapa: —Mavara­hai­napuca ticapa­ca­vayare. Táitusiava macahehi eta máechaji­ri­ruvahi eta váhiji virata­haimahi véhica éma. ¿Távihapuca eta macaijuheya? —nacahepa.
JOH 8:23 Ema Jesús máichavarepa: —Éti tayehehi eta apaquehe. Nútisera tayehenuhi te anuquehe. Eta iávasahi éti te apaquehe iávihahi. Núti návasaichuhi te anuquehe.
JOH 8:24 Eta tacahe, numeta­ca­he­numahi eta tanasinapa eta epeca­turana te épenapa. Taicha te vahi esuapa­nuhini eta nútique­nérahi ema ecucha­pa­quenehi, tanasiyare eta epeca­turana te épena —máichavacapa.
JOH 8:25 Tacahe, nayase­recapa éna: —Piti pímijachava mavaneruhi ema Viya. ¿Nájaha­visica pítinavaji? Ema máichavarepa: —¿Áyahe­papuca numetacahe?
JOH 8:26 ¡Tétavi­cavahi eta tamura­cavahi eta esamureana! Tavaraha muraca eta nucaja­chi­raheya. Vuíchahasera nicha. Émasera ema tivane­canuhi, tatupi­ruvahi eta máechaji­ri­ruvana. Eta tacahe, eta néchaji­ri­ruvana núti eyehe eti achaneana, étarichuhi eta nusama­que­neanahi mayehe —macahepa.
JOH 8:27 Énasera váhiquene nácaicu­tia­rahini eta mameta­si­ra­vacahi eta mayehe ema Maiya.
JOH 8:28 Tásiha, máichavarepa: —Jéheva­resera te ecatu­pi­hanupa te anuquehe, tapaenu­ma­vainapa ímati­nuyare eta nútique­nerahi ema Cristo ecucha­pa­quenehi. Ecaicu­tia­ra­yareva yátupihi nímitucahe eta máimitu­rapiana ema Tata. Vahi étaina nuviyahini te nuchuti nútiji­ri­ru­vai­nahini­­.
JOH 8:29 Puíticha, ema Tata ticacha­nenuhi, vahi majuni­jia­ca­nuhini, váhivare nácari­chuhini taicha nítauchai­pa­hisera núti eta mavara­ha­que­neanahi éma —máichavacapa éna.
JOH 8:30 Eta nasamirahi ena achaneana eta mameta­ra­pianahi, ichape­rinehi eta nasuapirahi ema Jesús ena camuri­queneana achaneana.
JOH 8:31 Tacahe, ema Jesús máichavacapa ena tisuapa­na­ripahi. Máichavacapa: —Te ímiyanava ecara­tacava eta esuapirahi eta nímitu­rapiana, éti yátupi­quenehe nímitu­rehehi.
JOH 8:32 Tásiha, ímatinapa eta yátupi­queneana táuriqueneana. Vaipa vanara­ca­hémahi éti —máichavacapa.
JOH 8:33 Narari­hi­hisera ena ticana­ra­ji­ri­canahi éma. Náichapa: —Viti mámarie­que­ne­hávini ema viáchucaini Abraham. Tájina vímati­yahini eta vítare­sirahi nacava­na­ra­ha­vihini. ¿Tájaha tacayema eta picahehi vaipa vanara­ca­ha­vimahi? —nacahepa.
JOH 8:34 Ema Jesús máichavarepa: —Nutupiruva numetacahe: Namutu nácani tíchanahi eta pecatu, tavayua­ruanahi éna. Nacutihi ena vanaracana taicha tétavicava eta tavayua­si­ra­vacahi.
JOH 8:35 Ímija­cha­vaipahi machichahehi ema Viya. Váhisera tacahehini, taicha tavayua­ruhehi eta pecatu. Nútisera nuti Machicha ema Viya nuratahahi nucuchu­cuhahe. Vaipa vanara­ca­hémahi. Vaipa tivayua­ca­hémahi eta pecatu. Jéhesare, yátupina eta machicha­heraya, máichecua­ra­qui­reyare éta.
JOH 8:37 Néchahivare núti eta mámarie­que­ne­hérahi ema viáchucaini Abraham. Epane­re­chai­chu­chasera ecapacanu, taicha ecatichahi eta nímitu­ra­pianahi.
JOH 8:38 Núti néchaji­sihahi eta máimecha­que­né­nuanahi ema Tata. Étisera étachucha íchahi eta mavanai­ri­pia­na­richuhi ema ticachichahe ­ —macahepa.
JOH 8:39 Éna najicapapa: —Viti machichae­que­neá­naichaha ema viáchucaini Abraham —nacahepa. Ema Jesús máichavarepa: —Te yátupi­nahini machichae­que­ne­hé­nahini ema Abraham, ecutihini éma eta yátupirahi eta macaema­ta­nea­sirahi ema Viya.
JOH 8:40 Esapihahi éti, epane­re­chaichucha ecapacanu. Ema Abraham, vahi tácahehini eta mapane­reruhi éma. Núti numeta­cahehi eta yátupi­queneana mapane­reruana ema Viya. Váhisera esuapa­nui­ma­hisami.
JOH 8:41 Éti ícharichucha eta máichaque­neasahi ema ticachichahe —máichavacapa. Ena najica­pa­varepa: —Víti vahi apáchi­cha­hávina. Émanaichu ema ticachi­chahavi, ema Viya —nacahepa.
JOH 8:42 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Te yátupi­nahini machicha­he­nahini ema Viya, etupi­ru­vai­pahini émunacanu. Taicha núti étaquenehi násiha me Viya. Vahi nútiji­ri­ru­vai­nahini eta nítesirahi puiti. Nuvane­ca­sivahi mayehe.
JOH 8:43 ¿Tájaha tacayema vahi árataha ecaicutiara eta nímitu­rapiana? Étase­rapuca eta emava­rairahi esama.
JOH 8:44 Nútisera nímicae­che­ra­chi­na­heyare ema ticachichahe. Émara ema Váinaraji. Ema téchahehi, taicha evarahahi íchayare eta máichaqueneana éma. Taicha éma, ticapahi eta máitare­sirahi te tépana­vainapa. Váhiquene mávara­hahini máehicahini eta yátupi­queneana. Étachucha máurica tivayua­rereca. Tépiya­hi­ra­hipaipa. Máuriha­yapara eta máimahi. Éma, náiyahi ena tépiya­hi­rahiana.
JOH 8:45 Eta echichairahi ema maca tépiya­hirahi, váhique­nehíni esuapa eta juca nímitu­rapiana yátupi­queneana.
JOH 8:46 Éti, ímija­cha­nupuca jararihi eta néjeca­pi­ravahi. Nutupi­ru­va­hi­ne­nisera eta numeta­si­rahehi eta yátupi­queneana. ¿Tájaha tacayema vahi esuapanu?
JOH 8:47 Taicha nácani mayeheanahi ema Viya, náurica­yarehi nasama­raraca eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Étisera vahi machicha­hé­nahini ema Viya. Eta tacahe, vahi iúricahini esama­ra­ra­cahini eta máechaji­ri­ruvana numeta­ru­heanahi —máich­ avacapa.
JOH 8:48 Tacahe, ena ticatia­na­canahi náichavarepa: —Piti achane picahe­que­ne­ta­ta­jichucha. Yátupi­quenehi mávahá­ruvihi ema Váinaraji. Táitusiava, máurishivihi máicha —nacahepa.
JOH 8:49 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Vahi máurishi­nui­nahini. Eta juca nucaema­ta­nea­sirahi ema Tata, nuvarairahi ecuna­chayare éma. Étisera épuru­nuichucha.
JOH 8:50 Núti vahi nucuna­cha­vaimahi. Matiari­hisera ema ticuna­chanuhi. Éma téchahavihi, te nútipuca nétupi­cavahi eyehe, téhesera étihipuca.
JOH 8:51 Nutupiruva numetacahe: Nácani tisuapa­nayare eta numeta­rapiana, máepena­ca­ca­nayare éna —máichavacapa.
JOH 8:52 Najica­pa­varepa ena ticatia­na­canahi: —Jéhevare puiti, vímatia­cavipa eta pimáuri­shi­va­quenehi. Apana­sicáji ena profetana tépenanahi, émapa ema Abraham. Tásiha puiti, picahe­cha­ji­ri­ru­vavare eta nácani tisuapa­nayare eta pimeta­rapiana máepena­ca­ca­na­yarehi.
JOH 8:53 Pivara­ha­papuca picachu­ri­cayare ema viáchucaini Abraham, apanasica ema tépenahi, énapa ena profetanaini. ¿Nájaha­visica piti pivayu­yua­cavapa? —nacahepa.
JOH 8:54 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Tájina nucuna­cha­ca­rémahi, te nútiji­ri­ca­va­rí­chu­chapuca nucuna­chavahi. Marari­hisera ema Tata ticuna­chanuhi, ema ímija­cha­quenehi ema ecasiña éti.
JOH 8:55 Éti ímija­chavahi ímati éma. Váhinéni ímatihini. Jéhevare núti nímatihi éma. Téhesera numeta­ca­hehini eta numaima­tirahi, népiya­hi­ra­hi­ri­pa­pucaini nácuti­he­rí­pahíni éti. Étasera yátupi­quenehi eta nímatirahi éma, nusuapa­hivare eta mavanai­ripiana.
JOH 8:56 Ema víyarahaini Abraham ema iáchucaini, tétavi­cavahi eta máurisa­mu­revahi eta máimati­ranuhi núti —máichavacapa.
JOH 8:57 Tacahe, ena ticatia­na­canahi náichapa: —¡Vuíchaha pácayehe cincuenta áñoina! ¡Picaemu­ñavapa pímati ema víyarahaini Abraham!
JOH 8:58 Ema Jesús majica­pavare: —Nutupiruva numetacahe: Májinai­chahahi ema Abraham, nunasi­que­ne­ripahi núti —máichavacapa.
JOH 8:59 Tacahe, tiápaju­cavapa eta nasema­nevahi. Navehapa eta márijahiana, nayuca­ya­repaini éma. Tiúchuca­pasera éma eta te Templo. Tiyanapa tiyumu­ru­cavapa.
JOH 9:1 Tacahe, eta mapaisirahi ema Jesús te tajuhe eta avasare, máetupiacapa ema achane máimiuchurehi eta mapuchu­quivahi.
JOH 9:2 Eta véhisi­rapahi ema Jesús viti máimitureana, viyase­recapa éma: —Tata maestro, ¿tájahapuca tiviuchahi ema maca eta mapuchu­quivahi te tiúchucainapa? ¿Énapuca tiviuchanahi ena ticachichana, téhesera mapeca­tu­rai­chu­hipuca éma? —vicahepa.
JOH 9:3 Tacahe, tijica­pa­havipa: —Váhinéni étaina taviuchahini eta mapecatura éma. Énaripa ena ticachichana, váhivare énapa­racaina. Matupa­ra­haichuhi me Viya, mavarairahi nímere­ca­yarehi puiti eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Tata.
JOH 9:4 Núti apanava nucama­pu­rayare eta sache níchirayare eta máemata­ne­repiana ema Tata eta mavane­si­ranuhi taicha járaja­pavare eta yati nájina ticaema­tanena.
JOH 9:5 Ticama­pu­ra­va­ca­re­richaha eta nutiari­hirahi te juca apaquehe nuti namicahuhi ena achaneana —macahepa.
JOH 9:6 Tásiha, tiátutuicapa te apaquehe ema Jesús. Máepiyacapa eta tiúrajichicha te matuture. Mayaji­hau­quichapa ema púchuqui.
JOH 9:7 Tásiha, máichapa: —Piyana picasi­pau­quipana tayehe eta noque ticaijare Siloé —máichapa. (Te véchaji­riruva, eta Siloé ticaijare Vanairuca.) Tacahe, ema púchuqui tiyanapa ticasi­pau­qui­panahi. Tíjahúchava tímairirica. Tichavapa te mapena.
JOH 9:8 Náraminehi ichape ena machaca­ya­pe­nanahi énapa ena tímatianahi eta mapuchu­qui­vainihi. Tásiha, nacahepa: —Vímatihi ema émana limosnerohi púchuquihi. Émasera ema maca achane tímairi­ricahi. ¿Apanapuca éma? —nacahepa.
JOH 9:9 Najicapapa ena tímatianahi yátupi: —Émara ema maca. Ema apana, macahevare: —Vahi émaina. Mavasichucha. Émasera ema achane púchuquinihi máichavacapa: —Nútira núti púchuqui­nuinihi —macahepa.
JOH 9:10 Tásiha, nayase­recapa ema achane: —¿Tájaha píchara­cavahi eta pímairi­ri­sirahi? —náichapa.
JOH 9:11 Éma majicapapa: —Ema maena achane ticaijare Jesús máepiyacahi eta tiúrajichicha. Tásiha, tiyaji­hau­qui­chanupa. Tivane­canupa nucasi­pau­quipana te noque Siloé. Te nuyanapa nucasi­pau­qui­panahi, nímairi­ri­ca­rinehi —máichavacapa.
JOH 9:12 Éna náichapa: —¿Táviha ema mácara achane? Éma majicapapa: —Jéhepuca, vahi nécha.
JOH 9:13 Tacahe, nasamai­ri­ricapa ena fariséoana eta manara­sirahi ema púchuquinihi. Tásiha, nacava­nai­ripipa náepana ema púchuquinihi, taicha natanucahi éna eta tiviucha­yarehi ema Jesús. Ichape­rinehi eta nacatia­na­sirahi éma táichavenehi eta máipure­sirahi te jena sache sávaru­mu­hu­quenehi.
JOH 9:15 Te títecapapa ema púchuquinihi, nacatu­pihapa éma te namirahu. Nayase­recapa tájaha­hipuca táichara­cavahi eta máimairi­ri­si­raipahi. Éma, máichavacapa: —Ema achane típuchanuhi tiyaji­hau­qui­chanuhi eta mátuture. Tásiha, nucasi­pauquipa. Nímairi­ricapa —macahepa.
JOH 9:16 Nararihi ena nacahepa: —¡Ema mácara achane vahi machaneraina ema Viya, taicha vahi mapicau­chahini eta sávaru­muhuana tacapi­ca­huquene! Ena apamuriana, ánivare nacahe: —Váipari­ne­hisera máiturue­que­ne­haimahi maicha eta tiárami­careana te yátupi­nahini macape­ca­tu­ra­ra­hihíni —nacahepa. Tacahe, apana­pa­ne­nejiana eta napane­reruana.
JOH 9:17 Tásiha, nápechavare nayasereca ema achane: —¿Tájaha picayema píti mayehe ema achane ticaimai­ri­ri­cavihi? Éma, máichavacapa: —Núti németeaca émahi ema profeta.
JOH 9:18 Énasera ena tuparai­rucana váhiquene nasuapahini eta émairahi ema púchuquini. Tásiha, náimichuhapa ena ticachi­chanahi.
JOH 9:19 Nayase­recapa: —Vivaraha viyase­recahe: ¿Yátupihi eta máimiuchurehi eta mapuchuquiva ema pichicha? ¿Tájaha táichara­ra­cavahi eta máimairi­ri­sirahi puiti?
JOH 9:20 Ena ticachi­chanahi najicapapa: —Yátupi ema maca ema vichicha. Máimiuchu­re­hivare eta mapuchu­qui­vainihi.
JOH 9:21 Váhisera véchahini tájahapuca táichara­cavahi eta máimairi­ri­sirahi. Váhivare vecha nájahapuca ticaimai­ri­ricahi. Émaina eyasereca. Ajairaripa éma. Émapa téchinavahi eta mameta­si­ra­heyare —náichapa.
JOH 9:22 Tacahehi eta najica­pirahi taicha tipicanahi éna nacaicu­ñahini, nacaqui­ji­hi­varéni te náuruji­si­ra­revana taicha ena ticatia­na­canahi ema Jesús nacuchucapa eta vantu, nacava­na­ri­pirapa nacuija nasuapa ema Jesús émairahi ema Cristo.
JOH 9:23 Eta tacahehi eta náichirahi: “Émaina eyasereca. Émapa téchinavahi”.
JOH 9:24 Tacahe, ena tuparai­rucana nápechavare náicha ema achane púchuquini. Ánipa nacahepa: —Pátupiruva pimeta­cahavi te máijarepuca ema Viya eta pinara­sirahi. Vítisera vímatihi ema maena achane tisipe­ca­tu­rarahi —nacahepa.
JOH 9:25 Éma majica­pa­varepa: —Jéhepuca, vahi necha núti te tisipe­ca­tu­ra­ra­hi­hipuca éma. Tacarichu néchahi eta nupuchu­qui­vainihi nuti, puítisera nímairi­ri­caripa máicha —macahepa.
JOH 9:26 Nápechavare nayasereca éna: —¿Tájaha máichara­cavihi eta macaimai­ri­ri­si­ravihi?
JOH 9:27 Majica­pa­varepa éma: —Cápachi numeta­ca­heripa. Vuíchahacaru esuapanu. ¿Evara­ha­hi­pu­casera éhicayare éma éti apanavare? —máichavacapa.
JOH 9:28 Tacahe, nacajachapa éma: —¡Pítisera péhicaipahi éma! Vítisera véhicahi ema víyarahaini Moisés.
JOH 9:29 Taicha véchahi eta máechaji­sihahi ema Viya ema Moisés. Émasera ema máenatataji, vahi vecha távihapuca másiha —nacahepa.
JOH 9:30 Ema achane majica­pa­varepa: —¡Tájina échaquenéna éti páureanasami! Vahi ímatie­queneha távihapuca másihahi ema ticaimai­ri­ri­canuhi.
JOH 9:31 Váhipuca echa váiparinehi tisama­ca­remahi mayehe ema Viya mácani achane ticape­ca­tu­rarahi. Nacarichu tisuapa­ca­reanahi nácani títauchanahi eta mavanai­ri­pianahi ema Viya.
JOH 9:32 Váhivare visamai­ririca nácani nacaimai­ri­ri­cahini ema mácani máimiuchurehi eta napuchuquiva.
JOH 9:33 Núti németeaca te tacuijahini eta vanairu­cairahi me Viya ema maena achane, váhiva macura­ta­hahini maicha eta tiárami­careana máichaque­neanahi —máichavacapa.
JOH 9:34 Tacahe, tisemanapa éna eta máichira­vacahi. Nacahepa: —¡Píti pétaviu­re­quenehi eta picape­ca­tu­raivahi! ¡Éta tiviuchavihi! ¡Puiti pisapihapa pivarahaya pímitu­cahavi víti! —náichapa. Tásiha, nacuchucapa éma.
JOH 9:35 Ema Jesús masamai­ri­ricapa eta náquiji­sirahi ema máipucha­quenehi. Tásiha, te macainu­na­varepa, máichapa: —¿Pisuapapuca píti ema Machicha ema Viya?
JOH 9:36 Ema achane majicapapa: —Pimeta­ca­nupaini, tata. ¿Nájahapuca ema Machicha ema Viya, apaesa ­ nusuapahini? —macahepa.
JOH 9:37 Ema Jesús majicapapa: —Nútiripara nuti pímaha­quenehi, nuti péchaji­runuhi.
JOH 9:38 Tacahe, ema achane tépuyucapa te mamirahu ema Jesús. Tásiha, máichapa: —Nusuapavi, Tata —macahepa.
JOH 9:39 Ema Jesús máichavarepa: —Núti tímite­canuhi te juca apaquehe, nímima­ti­chayare ena máimati­ra­hanahi eta yátupi­queneana máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya, apaesa náimatie­queneha. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi nucaimai­ri­ri­ca­yarehi nácani púchuquianahi tayehe eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya. Nácanisera tímija­cha­vanahi téchema­rahiana, nímahaya te najaca­papuca eta nímiturapi, tísapa­va­na­ya­repuca eta nucaimai­ri­ri­si­ra­va­cayare. Téhesera vahi nacuisapava, tiápaju­pa­na­vainapa eta napuchu­qui­vayare. Étapa naviure­va­yarehi —macahepa.
JOH 9:40 Tacahe, ena fariséoana natiari­hi­que­neanahi te machacaya, eta nasamirahi, nayase­recapa: —Píti pímija­cha­ha­vi­ri­papuca púchuqui­havihi. ¡Váhira púchuqui­ha­vi­nahini! —nacahepa.
JOH 9:41 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —¡Éti épiya­cavahi púchuquihe! Taicha vahi evaraha esuapa­nuhini. Tásiha, tanasipa eta eviurevahi táichavenehi eta epeca­turana. Te yátupi­na­hi­pucaini esuapa­nuhini, tacuijahini taviucha­hehini —máichavacapa.
JOH 10:1 Tacahe, ema Jesús máechaji­sihahi eta tajanea­casiva eta uvesa, máimicu­ti­chirahi eta macatiu­chirahi ena téhicanahi éma. Ánipa macahe: —Nutupiruva numetacahe: Mácani tijanea­recahi eta uvesa, tétavi­cavahi eta máechapa­ji­ri­si­ra­yarehi. Te yátiana, máimisia­pa­yarehi te tapena, tásiha, máeratacapa eta tapajacura eta majanea­sirahi, apaesa tájina tacuqui­chi­ravaina. Taicha nararihi ena tiámerahiana, ticaete­ma­ra­hia­navare. Navarahahi ticayu­mu­ru­quia­na­yarehi eta nasiapi­ra­yarehi te tapena eta uvesa, námecha­yarehi.
JOH 10:3 Émasera ema pástulero, te yáticarahi mavejié­que­nehahi eta tapaja, máichuhahi eta táijareana eta uvesana. Eta máichuirahi, tiúchuchu­ji­ca­napaipa táehicapaipa, taicha táimatia­huchahi ema pástulero.
JOH 10:4 Éma, máinapu­mi­rau­chapaipa eta mayeheana uvesa. Táehimu­ri­hapaipa tamutu eta uvesana, taicha táimatihi eta mahu.
JOH 10:5 Váipari­ne­hiséra táehicaimahi mácani apanaquene achane. Tavara­ha­yarehi tijuna­racana taicha vahi táimatia­hu­chahini ema apanaquene —máichapa ema Jesús.
JOH 10:6 Ema Jesús máimicu­ti­chinahi eta juca. Váhisera nácaicu­tia­rahini éna eta máimitu­si­ra­vacahi.
JOH 10:7 Ema Jesús mápechavaca máimitu­cavaca. Ánipa macahe: —Nutupiruva numetacahe: Núti nímicu­ti­ji­ri­cavahi tapaja­curahi eta tapena eta uvesa te tanara­si­rarehi éta.
JOH 10:8 Tínapu­mi­rau­cha­nuanahi ena tépiya­cavana máestroana, váhisera máimitu­rea­nai­nahini ema Viya. Tiámera­hia­nachucha éna, ticaete­ma­rahiana. Váhisera táehicaimahi eta uvesana taicha vahi táimatia­hu­chahini éna.
JOH 10:9 Núti nujanea­ca­vacahi ena nuchanerana, nucutihi eta tapena eta uvesa. Nácani ticasi­ñavana eta nuyehe, nucatiu­cha­yarehi núti. Tájina náichavaimahi, tájinavare náechuria­caimahi. Néchavacahi núti.
JOH 10:10 Ema tiámerahi, tímitecahi éma tiámere­cayare, ticapa­re­cayare. Macaeja­ne­re­pai­ca­yareva. Nútisera tímite­canuhi níjara­cayare eta náitare­siraya. Máitava­ca­cayare eta náurica­ca­re­vayare nícha.
JOH 10:11 Éneri­chuvare núti yátupi­quenehi eta nujanea­si­ra­vacahi ena nuchanerana, tacutihi eta majanea­si­ra­vacahi mácani achane eta mayeheana uvesa. Núti níjarareca eta nítaresira eta nucatiu­chi­ra­vacahi.
JOH 10:12 Mácanisera tuparai­ru­cachucha, vahi macatiu­chaimahi eta uvesa. Te máimahapa eta tinicarahi sárare, tijuna­yarehi. Vahi tipatsi­ca­vaimahi macatiucha eta uvesa, taicha vahi mayehe­nahini. Tacahe, eta tinicarahi ticama­pu­ra­vainapa tacapa­cayare eta uvesa. Eta tacaitiruana, téjane­re­pai­canapa.
JOH 10:13 Ema maca achane tijunaya taicha vahi téñama­vaimahi tayehe eta uvesa. Éma tímija­chavahi majanea­cavaca, étachu­chasera macunehi eta mavacha.
JOH 10:14 Núti yátupiquenénu pastulérunu taicha tiúrihi eta nujanea­si­ravaca ena nuchanerana. Tímati­nu­hivare ema Tata, tacutihi eta nímatirahi núti éma. Éneri­chuvare tacahehi eta nímati­ra­vacahi ena nuchanerana. Éna tímati­nua­na­hivare. Eta néñamai­ra­vacahi, núti nímija­ra­re­cavahi eta nítaresira náichavenehi éna.
JOH 10:16 Narari­hivare ena apamuriana nuchanerana. Váhisera ánina nacavasa. Nucuru­ji­ca­va­ca­ya­resera, népana­yareva. Tisuapa­nua­na­yareva namutu. Étanayaréichupa eta náumuriva. Nucari­nenapa núti néchavaca.
JOH 10:17 Ema Tata, yátupihi eta máemuna­siranu taicha nímija­ra­recahi eta nítaresira náichavenehi ena nuchanerana. Nuchava­ya­resera nítareca.
JOH 10:18 Nájinanéni napami­ca­nuhini eta nísapi­ravaya ticapa­canuana. Níjara­ruvahi núti eta nacapa­si­ranuya. Taicha nutupa­ra­haichuhi me Tata núti néchina­va­yarehi. Níjara­ru­vayare. Tásiha, nuchava­yareva nítareca —máichavacapa.
JOH 10:19 Eta nasamirahi ena achaneana eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema Jesús, típutsi­mu­ria­va­va­ca­varepa.
JOH 10:20 Natiarihihi ena ticatia­na­canahi. Nacahepa: —¿Tájaha tacayema esuapa ema mara? Máurishi éma, mávahárupuca ema Váinaraji —nacahepa.
JOH 10:21 Énasera ena apamuriana, ánivare nacahe: —Te yátupi­nahini mávaháruinahini ema Váinaraji, vahi macura­ta­hahini macaimai­ririca ema púchuqui. Nájinavare mácuti eta máechajisira —nacahepa.
JOH 10:22 Te jena sácheanahi diciembre­quenehi eta ticasa­ra­hi­muhuana te Jerusalén, ena achaneana napiestachahi eta año táepani­ravahi náetupirica eta Templo.
JOH 10:23 Ema Jesús matiarihihi te tajuhe eta te Templo te tayehe eta alar máepiyaruhi ema Reyni Salomón.
JOH 10:24 Te náimahapa ena ticatia­nacana, nachayacapa ema Jesús. Tásiha, náichapa: —¿Tájaha tacayema pímipa­ne­re­re­cha­havihi? Pátupi­ruvapa pimeta­cahavi te yátupi­vi­hipuca pítiquenehi Cristo —náichapa.
JOH 10:25 Ema Jesús majica­pa­vacapa: —Cápachi numeta­ca­he­ripahi. Vuíchahacaru esuapanu. Eta juca níchaque­neanahi ímaha­que­neanahi tásiha­que­neanahi me Tata, étaripara tímereu­chanuhi.
JOH 10:26 Étisera váhiquene esuapanu. Taicha vahi étinahíni nuyehe­he­nahini uvesa.
JOH 10:27 Eta nuyeheana uvesa tímatia­hu­cha­nuanahi éta. Núti apanavare nímati­va­ca­hivare. Eta tacahe, téhica­nuanahi.
JOH 10:28 Níjara­ca­va­ca­ya­resera núti eta náitare­si­rayare máichecua­ra­qui­reyare. Váhiquene náimahahini eta náicuñayaréni. Nájinavare tivere­ji­ca­nua­naimahi ena nujanea­ruanahi.
JOH 10:29 Taicha máijara­ru­nuanahi ema Tata. Éma, nájina ticachu­ria­cai­nahini. Nájinavare tirata­haimahi tivere­ji­caimahi ena majanea­ruanahi.
JOH 10:30 Taicha núti émapa ema Tata vicuti­cacahi eta vítupa­ji­jia­si­ra­va­vacahi —máichavacapa.
JOH 10:31 Tacahe, ena ticatia­nacana natanucapa eta márijahiana. Navarahapa natupi­si­ca­ya­rehini ema Jesús.
JOH 10:32 Máichava­ca­pasera éna: —Ichape­murihi eta níchirahi eta táuriqueneana ímaha­que­neanahi, máijara­ruanahi ema Tata. ¿Étase­rapuca tiviuchanuhi eta evarairahi etupi­sicanu te márijahi?
JOH 10:33 Tacahe, najica­pa­varepa: —Vahi étapa­racaina eta píchirapuca jácani táurique­neanahi. Eta tiviuchavihi pímija­chi­ravahi machichavi ema Viya. Pítirichuhi vicuti­quenehi achane. ¡Pítisera pímija­cha­vaipahi Víyavi! —nacahepa.
JOH 10:34 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Eta ajureca te Salmo, vahi ímatie­que­ne­hahini eta táechaji­sia­herahi eta macaye­ma­quenehi ema Viya: “Víyahehi nícha eti nunere­ji­ru­hea­nahi”.
JOH 10:35 Véchahi eta tacaye­ma­quenehi eta ajureca, vahi tépiya­hi­ra­himahi. Taicha tamutu eta táechaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura táechaji­si­hairahi eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya. Nácani nacatu­pa­rahahi me Viya, éma tímija­re­cha­vacahi “Víyanahi”.
JOH 10:36 Nútiripa puiti, nuvetijipa nímija­re­chacare “Viya” taicha émarichu ema Viya tinere­ji­canuhi, tivane­canuhi eta núcupai­siraya te juca apaquehe.
JOH 10:37 Núti nítaucharahi eta mavanai­ripiana ema Tata tivane­canuhi. Tásiha, tatupa­racahe esuapa­nu­va­ne­yarehi. Tayanapane vahi tisuapa­carehi eta nímitu­rapiana eta eyehe, étapa­seraini esuapahini eta tiárami­careana níchaque­neanahi. Étara tímereu­chanuhi eta mávahásiranuhi ema Tata, návahásira­hivare núti apanava éma —máichavacapa.
JOH 10:39 Tacahe, tiápecha­va­na­varepa navaraha nacara­ta­ca­ya­rehini ema Jesús, napresu­cha­ya­rehini. Émasera tiúchuca­vanepa.
JOH 10:40 Tásiha, tiyana­varepa ema Jesús te tinapaica te apachara eta cajacure Jordán. Manasi­panapa eta te avasa­rechicha Betábara te máicacha­si­ri­si­nehini ema Juan.
JOH 10:41 Camuriana ena achaneana tiyana­ra­canahi eta mayehe. Tásiha, nacahepa éna: —Ema víyarahaini Juan, tayana­panehi tájina máimere­cahini eta tiárami­careana, yátupi­hisera eta profetairahi éma, taicha tamutupa eta mameta­rapiana mayehe ema maca Jesús, vímaharipa puiti eta yátupi­que­neanahi —nacahepa.
JOH 10:42 Tacahe, ánaqui camurianahi ena achaneana tisuapanahi ema Jesús, téhica­nahivare.
JOH 11:1 Matiarihi ema achane ticaijare Lázaro. Éma, máemuna­ca­sarehi ema Jesús. Ticavasahi tayehe eta avasa­rechicha ticaijare Betania, návasa­hivare ena mapara­pe­naveana, esu María ésupa esu Marta. Te jena sácheana, ticajumahi muraca ema achane.
JOH 11:2 (Esu suca María, ésuhi esu tisipa­pe­vachahi ema Jesús tayehe eta táijiye­quenehi perfumeama. Suájape­va­cha­hivare te suchutimaca.)
JOH 11:3 Tacahe, ena náni apinana esenana ticapa­ra­pe­cacana náimiva­ne­recapa, nameta­pa­na­yarehi ema Jesús eta macaju­mairahi muraca ema Lázaro.
JOH 11:4 Te máechapa ema Jesús, macahepa: —Eta juca jumare, vahi títaimahi ema Lázaro. Matupa­ra­hai­chusera me Viya, mavarairahi nímereca eta máitupa­ji­jia­sirava éma, nímere­si­ra­yareva eta nítupa­ji­jia­si­ravahi nuti Machicha, apaesa nacuna­chahavi ena achaneana —macahepa.
JOH 11:5 Jéhesare, ema Jesús yátupihi eta máemuna­sirahi ema Lázaro, énapa ena esenana mapara­pe­naveana.
JOH 11:6 Váhisera mayana­va­nehini máimaha­panahíni ema máemuna­casare. Manasi­richaha apinahi sache.
JOH 11:7 Tásiha, te apanapa sache, ema Jesús máichahavipa viti máimitureana: —Viyana vichava te Judea.
JOH 11:8 Víti vijicapapa: —Tata maestro, cáperichaha ena ticatia­na­ca­vianahi navarahahi ticapa­caviana. Tásiha, puiti pivara­haichaha piyanayare ánaqui nayehe —víchapa.
JOH 11:9 Ema Jesús máechaji­sihahi eta mavane­ca­sivahi. Máichahavipa: —Vahi táeñamaváca­rehini. Yátupi eta sache ticayehe doce hora. Te vipaica te sáchemuhu, vahi vicáyutetuímahi taicha vímairi­ricahi tayehe eta tijarahi.
JOH 11:10 Nácanisera tipaicanahi te yátimuhu, ticayu­te­te­re­jia­na­yarehi taicha vahi náimairi­ri­cahini. Ema Tata tijanea­canuhi núti taicha nítauchahi tamutu eta mavara­ha­queneana. Vahi máisapahini jácani náichanuhini; tapaenumava máimaha tiuri —macahepa.
JOH 11:11 Tacahe, te táequenepa, macahe­varepa: —Ema vémuna­casare Lázaro máenahi tímacahi. Nuyana­ya­resera nucaja­mi­pa­nayare.
JOH 11:12 Víti víchapa: —Tata, te tímaca­hipuca éma, étapa táicutiarahi eta mativa­reraya —víchapa ema.
JOH 11:13 Víti vímija­chaichucha yátupihi tímaca. Tásiha, ema Jesús matupirupa timeta­ca­havihi: —Tépenaipa ema Lázaro.
JOH 11:15 Núrisa­mu­resera eta májina­nuirahi eta ánaqui. Tiúripanaya eta eyehe taicha ímahaya eta níchaque­neyare apaesa esuapanu. Puiti viyanaya vímaha­pa­nayare —macahepa.
JOH 11:16 Tacahe, ema vichamuri Tomás máichahavipa viti machamuriana: —Viyana víti apanavare. Te nacapa­capuca éma, nacapa­ca­ha­vi­rineva víti apanava —máichahavipa ema Tomás. (Tatiari­hivare eta máchucarapi Chame.)
JOH 11:17 Tiuri, viyanapa vicaijuhe eta avasa­rechicha Betania. (Eta Betania tachacayahi eta Jerusalén, apina kilómetro y medio eta tayere­hivahi.) Tásiha, te viánehipaipa, timeta­ca­ha­vianapa cuátroripa sache eta náecarairahi ema Lázaroini.
JOH 11:19 Camuria­na­hi­cha­hasera ena achaneana te napena ena mapara­pe­naveana, esu Marta ésupa esu María. Nacami­ti­si­ri­panahi apaesa vahi nacuiya­ha­ra­cavaicha ena apinana.
JOH 11:20 Tacahe, te suéchapa esu Marta eta máiteca­pi­ra­yarehi ema Jesús, tiyanapa suácapahi. Ésusera esu María sunasi­richuhi te tajuhe eta peti.
JOH 11:21 Te suéchajicapa esu Marta ema Jesús, sumetacapa eta máepenirahi ema suparapeini. Tásiha, suíchapa: —Tátachicha, te pitiari­hi­nahini eta ani, vahi ñicuepe­nahini eñi nuparapeini.
JOH 11:22 Váhisera néñamava. Nucasi­ñavihi eta piyehe. Pímahainepa píti eta pícharacaya eta piyasea­si­rayare eñi Viya —suíchapa.
JOH 11:23 Ema Jesús majicapapa: —Tiuri eta péñamirahi ema piparape. Váhisera picupica. Tichavayare títareca te pimirahu —máichapa.
JOH 11:24 Esu Marta suíchavarepa: —Yátupi, Tata, néchahi eta ñichavi­rayare títareca te táitecapapa eta sácheyare náechepu­siraya ena náepena­queneana —sucahepa.
JOH 11:25 Ema Jesús máichavarepa: —Jéhevare núti, nucaita­rerahi nácani nucaeche­pu­reanaya. Táitusiava numetacavi: Nácani tisuapa­nua­nayare, tayana­pa­nepuca náepena, nucaita­re­ca­ya­resera núti.
JOH 11:26 Ene ecaheyare éti éhica­nuanahi, tayana­pa­nepuca épenayare, nútisera nucaita­re­ca­heyare. Tásiha, tájinapa tímiape­chaimahi épenahini. ¿Pisuapa­nupuca eta níchiravihi? —máichapa.
JOH 11:27 Ésu sujicapapa: —Nusuapavi, Tata. Pítira yátupiquenévihi Cristo, Ñichichavi eñi Viya. Pítiripa piti vicucha­paquenévihi píteruyarehi te juca apaquehe —suíchapa.
JOH 11:28 Te títapi­ricapa eta suéchaji­sirahi esu Marta mayehe ema Jesús, tiyanapa suíchuha­panahi esu suparape María. Sujajaicapa, ani tacahehi eta suíchirahi: —Eñi Maestro ñirarihi eta ani. Ñicava­nairipi piyanayaréji —suíchapa.
JOH 11:29 Te susamapa esu María eta matiari­hirahi ema Jesús, téchepu­ru­ca­vanepa. Tiyana­varepa suácapahi.
JOH 11:30 Taicha ­ ema Jesús vuíchaha máiteca­pahini te napena. Manasi­richuhi eta te suácapinehi esu Marta.
JOH 11:31 Eta náimairahi ena suchimarana eta suéchepu­sirahi súchusirahi esu María, tiyananapa náehieque­nehahi. Náimijachahi éna tiyana­yarehi ésu te máecari ema suparapeini, tíyaha­pa­na­yarehi.
JOH 11:32 Tacahe, te suíteca­pauchapa ema Jesús, esu María sutupirupa tépuyucahi te máivape­chacaya. Tásiha, suíchapa: —Tátachicha, te pitiari­hi­nahini eta ani vahi ñicuepe­nahini eñi nuparapeini —suíchapa.
JOH 11:33 Tásiha, tíyahapa esu María, énapa ena téhica­napahi ésu. Eta máimairahi ema Jesús eta náiyairahi, ticati­sa­mu­re­va­varepa éma apanavare. Tíyaha­varepa. Tásiha, mayase­recapa: —¿Táviha écarihahi? —máichapa. Ena najicapapa: —Yare, Tata, pímaha.
JOH 11:36 Tacahe, ena natiari­hi­queneana eta náimairahi eta máiyairahi ema Jesús, téchaji­ca­canapa: —Piáha. Tíyahavaréra éma apanava. Tétavi­ca­vahipucáji eta máemuna­sirahi —nacahepa.
JOH 11:37 Ena apamuriana, ánivare nacahe: —Ema maca ticaimai­ri­ricahi ema púchuqui. ¿Tájahapuca vahi macana­ra­cahini ema Lázaroi­nisami, apaesa vahi macuepenahini? —nacahepa.
JOH 11:38 Tacahe, ichape eta macati­sa­mu­re­vairahi ema Jesús. Mapauchapa eta ecari naseca­jueruhi te mari. Tatiari­hivare eta márime tajiha­jacahi eta tapajacura eta ecari.
JOH 11:39 Tacahe, ema Jesús mavane­ca­vacapa: —Ecaerajica eta jara tachujihi eta máecari. Ésusera esu Marta suíchapa: —Tata, németeaca tijecheripa jácani taicha cuátrorípahi sache eta ñépenirahi ­ —sucahepa.
JOH 11:40 Ema Jesús máichavarepa: —Cápachi numeta­cavipa, te pisuapanu yátupina, pímahayare eta macuna­cha­ca­revahi ema Viya taicha nímerecaya eta tamutuirahi marataha —máichapa.
JOH 11:41 Tacahe, nacaera­jicapa eta márime. Tásiha, ema Jesús máesenicapa te anuma, tiyuja­ra­ca­numapa: —Tata, nuhasu­lu­pa­yachavi eta pisami­ranuhi.
JOH 11:42 Váhiquene péñauchanu eta jácani nuyasea­ruviana. Puiti nuyaseacavi eta pítupa­jijiásirava, apaesa náimaha ena nani achaneana natiari­hi­que­neanahi, apaesa nacunachavi. Náechavare eta pítirahi pivanecanu —macahepa éma.
JOH 11:43 Te títapi­ricapa eta mayuja­ra­sirahi, máimara­racapa eta ecari. Tipiaracapa muraca, ánipa macahe: —Lázaro, péchepuca eta te jara piávihahi. Yare, piúchuca —máichapa.
JOH 11:44 Tacahe, ema máepenaquenénihi tiúchucapa. Mámapaichuhi eta máyuru­hanahi étapa eta máepaca­mirahi. Tásiha, ema Jesús mavane­ca­vacapa naveruruaca eta máyuru­hanahi, apaesa tiyana­yarepa te peti.
JOH 11:45 Tacahe, ena suchima­ranahi esu María, eta náimairahi eta juca máichaquenehi ema Jesús, camuria­na­rinehi ena tisuapanahi éma.
JOH 11:46 Natiari­hisera ena apamuriana tiyananapa nayehe ena fariséoana ticatia­na­cahahi ema Jesús. Eta namauri­sirahi eta juca, tiyanana nameta­pa­navaca ena tuparai­ru­ca­na.
JOH 11:47 Tacahe, ena tuparai­rucana náimichuhapa namutu ena juéseana, ticuru­ji­ca­canapa. Tásiha, nacahepa: —¿Tájaha víchara­ca­vayare, tátanaveana? Ema maena achane Jesús, tétavi­cavahi eta máitupa­jijiási­ravahi máichahi eta tiárami­careana.
JOH 11:48 Vahi táuricahini vísapahini máimiya­na­vahini máitare­cahini, machu námuturiana náehica ena achaneana, masapi­hai­na­papuca nasuapayare éma. Machu ena aquenucana romanoana náimija­chi­na­papuca tatiari­hiyare eta tíñepiyare. Tisema­nai­na­papuca. Náraja­pai­na­papuca eta ani. Náquipai­si­na­ha­vi­na­papuca eta viávasa. Nasapi­hai­na­papuca tivere­ji­ca­ha­via­nayare eta viávacu­reanahi —nacahepa.
JOH 11:49 Matiarihihi ema achane ticaijarehi Caifás. Émahi ema ichape­quenehi tiyuja­ra­carahi te jena áñohi. Tacahe, máichavacapa éna: —Éti vahi ímatie­queneha eta víchara­ra­ca­vayare.
JOH 11:50 Németeaca núti tiúripana máepena ema émanaina achane mavachareca eta náitare­siraina namutu ena apamuriana achaneana —máichavacapa.
JOH 11:51 Eta juca máechaji­ri­ruvahi ema Caifás, váhinéni étainahini táichahini eta máechema­raivahíni éma. Étahi eta émairahi ema ichape­quenehi tiyuja­ra­carahi te jena áñohi. Manaca­sa­mu­re­ruichuhi ema Viya eta máechaji­sihahi eta máepeni­rayare ema Jesús náichavene ena israelítana.
JOH 11:52 Étasera juca máepeni­ra­yarehi ema Jesús, mavacha­re­cainapa eta naviurevahi namutu nácani machane­ra­na­yarehi ema Viya te apana­pa­ne­ne­queneana avasareana. Vahi tácari­chuhini eta naviurevana ena israelítana. Taicha te táequenénapa, mavarahahi macuru­ji­mu­ri­ha­yarehi, étamu­ria­na­yarehi namutu éna.
JOH 11:53 Tacahe, tacutipa eta napane­reruhi ena tuparai­rucana eta nacapa­si­rayare ema Jesús.
JOH 11:54 Eta tacahe, ema Jesús vaipa máimere­ca­vahini eta te Jerusalén. Majuni­jicapa eta Judea. Tiyanapa eta te mávapahi apaquehe tachacaya eta avasare ticaijare Efraín. Manasi­panapa ánaqui, vítipa viti máimitureana.
JOH 11:55 Tacahe, semanayare eta Pascua, vipiestara viti israelítana. Namutu ena achaneana tiávihana te apanana avasareana tiyana­ra­canapa tayehe eta Jerusalén. Tisipa­ha­ca­va­na­yarehi taicha náimijachahi ani tacahehi tacuija nacuqui­chi­ravaina eta náimere­si­ra­vayare me Viya.
JOH 11:56 Tacahe, ena achaneana nacune­paipahi te Jerusalén ema Jesús. Eta návihairahi te Templo, téchaji­ri­ca­ca­naripa. Ánipa nacahe: —¿Tájaha ecayema? ¿Títeca­yarepucáji ema Jesús puiti juca piéstaya? —nacahepa.
JOH 11:57 Énaripa ena tuparai­rucana tivane­re­canapa ena ticunea­nayare ema Jesús. Te matiari­hi­napuca, nameta­pa­na­yarepa ena tuparai­rucana. Tásiha, éna náimica­ra­ta­ca­yarepa.
JOH 12:1 Séisirinehi sache eta piéstayarehi eta Pascua. Tichava­varepa ema Jesús tayehe eta avasa­rechicha Betania, mávasahi ema Lázaro, ema macaeche­purehi te máecari. Tacahe, ena máemuna­ca­sareana tiúrisa­mu­rea­na­rinehi eta náimairahi eta máiteca­pirahi ema Jesús eta nayehe.
JOH 12:2 Ticache­ru­jianapa náenica­yarehi. Ema Lázaro macachanehi te mesa eta nanisirahi. Esu Marta téchapa­ji­ri­ca­vacahi.
JOH 12:3 Tacahe, esu María suámapaipa eta táijiyequene perfumeama te bótechicha. (Te navírare eta juca perfumeama te nasucure ticaijare nardo.) Tétavi­cavahi eta tasiva­chavahi. Ticutia­ma­cacahi te botella eta tasiamavahi. Tacahe, suépusa­pe­vachapa ema Jesús, suájape­vachapa te suchutimaca. Eneva­nerine táinicajuecha eta peti eta táijiyevahi.
JOH 12:4 Matiarihihi ema vichamuri Júlasi. Ema maca émarichu tíjara­re­ca­yarehi ema Jesús. Témecha­ji­cavapa éma:
JOH 12:5 —¿Tájaha tacayema váhivaréyapa tacaija­ra­re­ca­sihini eta juca tasiva­cha­quenehi perfumeama? Vivehahini eta camuriquene plata, tásiha, vímica­ta­si­hahini ena páureana —macahepa.
JOH 12:6 Ema maca Júlasi, vahi étainahini eta majapa­nui­rai­nahini ena páureana. Étachuchanéni mavarairahi mayumuruca eta plata, taicha ema tiámerahihi. Títecapa émari­chu­hivare tiúnare­carahi eta plata.
JOH 12:7 Tacahe, ema Jesús máichapa: —Pésamirica esu suca esena. Suíchachaha ésu eta suvara­haquene taicha nícumu­nuichuhi eta juca tayehe­yarehi eta nécari.
JOH 12:8 Ena páureana, tamutuchucha sácheana eta ecacha­ne­ra­va­cayare éna. Te jácani ávara­ha­papuca ímica­ta­cayare, nararihi ena ticamunuana. Nútisera vahi nánasiquenémahi eta eyehe —macahepa.
JOH 12:9 Tacahe, camuriana ena tisamai­ri­ri­canahi eta matiari­hirahi ema Jesús te Betania. Tiyananapa náimaha­pa­na­yarehi. Éneri­chuvare náimaha­pa­na­ya­rehiva ema Lázaro, ema máechepurehi te máecari.
JOH 12:10 Tacahe, ena tuparai­rucana napane­re­cha­varepa nacapa­ca­yarehi ema Lázaro.
JOH 12:11 Taicha émavenehi tíchahi eta nasuapi­raipahi ema Jesús ena camuri­queneana achaneana. Vaipa nasuapahini eta navanai­ripiana ena tuparai­rucana.
JOH 12:12 Te apanapa sache, ena nani achaneana táimiya­na­que­neanahi eta piéstayarehi eta Pascua, nasamai­ri­ricapa eta máiteca­pi­ra­yarehi ema Jesús tayehe eta avasare.
JOH 12:13 Tiúrisa­mu­rea­na­rinehi. Eta náurisa­mu­revahi, navehapa eta tajuru eta cáchipaca. Tiyananapa nácapahi éma. Eta napiara­si­rapahi, ánipa nacahe: —¡Yare, Tata! ¡Piti yátupiquenévihi rey viyehe viti israelítana! ¡Asulupaya! ¡Piti vanáirucaquenévihi me Viya! ¡Ichape eta vicuna­chiravi piti! ¡Viva ema Viáquenu! ¡Viva! —nacahepa.
JOH 12:14 Ema Jesús ticape­rapahi eta burricu eta masiapirahi, taicha ene tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura:
JOH 12:15 “Eti ecava­sanahi te Jerusalén, vaipa ecupica, taicha márajapa ema eyeheyare Rey. Tímati­ca­re­yarehi éma, ticape­rayare eta burricuchicha. Mámapahi eta iúrita­re­si­ra­yare” tacahehi eta Sagrada Escritura.
JOH 12:16 Eta juca ajureca eta vimacai­cu­tia­ra­quenehi viti máimitureana. Tapaenumava te máechepucapa ema Jesús, vicaicu­tiarahi eta tacayemahi eta Sagrada Escritura, táechaji­si­hairahi éma, étapa eta tamutu eta apamuriana máichara­ra­ca­vanahi.
JOH 12:17 Tiuri puiti, ena apamuriana achaneana tímara­ra­ca­naripa ema Jesús eta macaeche­pu­sirahi ema Lázaro te máecari, náechaji­si­haipahi éna eta náimaha­quenehi.
JOH 12:18 Eta tacahe, camuri­que­neanahi ena achaneana tiyananahi nácapahi éma, taicha navarahahi náimati ema tíchahi eta tiáramicare.
JOH 12:19 Tásiha, eta náimairahi ena fariséoana eta camuria­nairahi ena tiácapanahi, náichacacapa: —¡Váhichara víturu­caimahi taicha tétavi­cavahi eta nasimu­tuvahi ena téhicanahi éma!
JOH 12:20 Natiari­hivare ena apamuriana achaneana apajue­cu­ruhana tayehe eta Jerusalén. Énerichuhi éna tímite­canahi tiyuja­ra­pa­nanahi te jena piéstairahi.
JOH 12:21 Tiyananapa napauchahi ema vichamuri Felipe. Ánipa tacahe eta nayasea­sirahi: —Tata, víti apanava vivaraha vímati ema Jesús —nacahepa.
JOH 12:22 Tacahe, ema Felipe tiyanapa mametacahi ema Andrés. Tásiha, ena apinana tiyananapa nameta­panahi ema Jesús.
JOH 12:23 Tásiha, ema Jesús máichavacapa: —Jéhevare puiti, tiánehipa eta népeniraya nuti Manere­ji­runuhi ema Viya. Nápecha­va­ya­resera nítareca, apaesa nucuna­cha­ca­reyare eyehe.
JOH 12:24 Nutupiruva numetacahe: Te vahi vicuevaca eta evaraqui te apaquehe, vahi téjapa­caimahi. Tanasi­ya­reichuhi eta tasimutuva eta evaraqui. Téhesera vévacahi, tétavi­cavaya eta táejapa­siraya.
JOH 12:25 Nácani téñama­vanahi eta náitaresira, tiávami­rahuana eta náehisiranu, énaji­vayare ticami­tie­que­ne­ha­va­nayare eta náitaresira. Nácani tíjara­ca­va­nayare eta náehisi­ra­nuyare, tájinavare vahi náeñama­vahini eta náitaresira te juca apaquehe, tiúchucu­ha­nayare éna. Máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­si­rayare.
JOH 12:26 Éneri­chuvare nácani tivara­ha­nayare ticaema­ta­nea­canuana, tacamunu tímere­ca­va­nayare yátupi eta náehisi­ranuhi. Tásiha, núti nucaeja­ca­va­cayare éna te néjasi­hayare núti. Ena nani, tétavi­ca­vayare eta macuna­chi­rayare ema Tata.
JOH 12:27 Ema Jesús táimipa­ne­re­recahi eta máepeni­rayare. Ánipa macahehi eta máechaji­ri­ruvahi: —Tiánehinapa eta népeniraya. ¡Ichape eta nupisirahi! ¿Tiúripuca nuyaseaca ema Tata macatiu­chanuini apaesa vahi nucuca­ta­jivaini? ¡Váhiquene nuyasea­caimahi, taicha núti tímite­canuhi te juca apaquehe eta népeni­na­vacaya ena achaneana!
JOH 12:28 Tacahe, macahe­varepa: —Tata, pímereca eta pítupa­jijiásirava apaesa nacunachavi ena achaneana —macahepa. Tásiha, tíjahúchavapa nasamahi eta mahu ema Viya te anuma. Ánipa macahe: —Nímere­caripa eta nítupa­jijiási­ravahi. Jéhesare, nápecha­va­yareva nímere­cayare —macahepa.
JOH 12:29 Tacahe, ena achaneana natiari­hi­que­neanahi nasamahi eta máechaji­sirahi ema Viya. Váhisera nácaicu­tia­rahini, náimija­chaichucha tirureca. Tásiha, ena apamuriana, ángelepuca éma téchajicahi nacahevare.
JOH 12:30 Ema Jesús máichavacapa: —Vahi nútivenéna eta juca esama­quenehi. Ema Tata tímisa­mahehi, mavarairahi esuapayare.
JOH 12:31 Achichu juca sácheanayare, ticapa­ca­nua­nainapa ena achaneana téhicanahi ema Váinaraji. Eta nacapa­si­ranuya, tacaviu­reyare namutu ena achaneana te juca apaquehe eta náicuñayare. Eta népeni­rayare nuvacha­chainapa eta nurata­hairaya nucuchu­cu­havaca nácani ticasi­ña­vanahi nuyehe. Téqueca­va­nainapa eta nuyehe ena machane­ra­nainihi ema Váinaraji.
JOH 12:32 Eta tacahe, te nacatu­pi­hanupa te anuquehe te crusu, te nacaicu­tiarapa ena achaneana apana­pa­ne­nejiana eta nasamai­ri­ri­siraya, énaji­vainapa tipaucha­nuanaya téhica­nua­nainapa —máichavacapa.
JOH 12:33 Eta juca máichira­vacahi ema Jesús, mavarahahi nacaicu­tia­ra­yarehi eta táichara­ra­ca­va­yarehi eta máepenira.
JOH 12:34 Tacahe, ena achaneana tisama­ra­ra­canahi najicapapa éma: —¿Tájahasica tacayema eta péchaji­sihahi eta pépeniraya te crusu? Viti vímija­chaipahi pítiripa ema Cristo, piti Manere­ji­ruvihi ema Viya. Víti visamahi eta Sagrada Escritura te náechajicuha máichecua­ra­qui­re­yarehi eta máitare­siraya ema Cristo. Vahi ­ vicaicu­tia­rahini —náichapa.
JOH 12:35 Ema Jesús máichavacapa: —Ecama­purava esama­ra­racanu mapurare nutiari­hichaha eta eyehe. Numicau­cha­hechaha taicha ánipirine eta juca ímaira­nuyare apaesa vahi ecuca­yutete tayehe eta timapicu. Taicha nácani tájinahi náechaquenénahi, ticayu­te­tua­nayare.
JOH 12:36 Esuapanu eta juca numicau­cha­he­richaha apaesa ímitu­recaya éti apanava, iámayare eta juca tajara­hiquene —máichapa. Te títapi­ricapa ema Jesús eta máichira­vacahi, tiyanapa majuni­ji­mu­rihapa. Vaipa máimere­ca­vahini eta nayehe.
JOH 12:37 Ichape­murihi eta náimairahi ena ticava­sanahi te Jerusalén eta tiárami­careana máichaque­neanahi ema Jesús, váhique­nesera nasuapahini éna.
JOH 12:38 Étahisera tacahehi títaucha­va­yarehi eta májucha­que­neanahi te ajureca ema profetaini Isaías tayehe eta tamura­cavahi eta namasua­pi­rayare. Ani tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi: “Tata Viáquenu, nájina ticaicu­tia­ranaina eta péchaji­ri­ru­vanahi vímitu­ra­pianahi víti. Píti pímere­ca­ripahi eta pítupa­ji­jia­si­ravahi, váhique­nesera nasuapa­vi­hini”. Éneri­chuvare ani tacahehi eta májucha­que­neanahi ema Isaías:
JOH 12:40 “Ema Viya, eta máimairahi eta namura­ca­sa­mu­re­vanahi, máisapahi tiápajucava eta namasua­pa­ji­rai­ravahi, tímicu­ti­ji­ri­cavahi púchuquiana éna. Váhiquene tétupi­ri­sa­mu­re­cha­va­naimahi. Váhivare navara­haimahi nacasi­ña­vahini me Viya, apaesa macana­ra­ca­va­ca­hini” tacahehi eta májucha­quenehi ema víyarahaini Isaías.
JOH 12:41 (Ema profetaini Isaías, tiáramecahi eta máimairahi te mavapure eta táetavi­siraya eta majaraiva ema Cristo, étapa eta masantuvahi eta te máejasihahi.)
JOH 12:42 Narari­hi­hisera ena aquenu­ca­rahana tinere­ji­ca­va­na­ripahi ena tisuapanahi. Váhisera návara­hahini náimere­ca­vahini eta náehisirahi, napisirahi nacaqui­jihini eta te návacureana.
JOH 12:43 Taicha étachucha náuricahi eta nacuna­cha­ca­revahi nayehe ena nachamuriana, ena fariséona. Tasapi­haichucha náepuruhi eta nacuna­cha­ca­re­va­ya­rehini me Viya.
JOH 12:44 Ema Jesús tijaranupa eta máechaji­si­ra­vacahi ena achaneana. Máichavacapa: —Nácani navarahahi tisuapanuana, tímati­ca­rea­naripa eta nasuapi­ra­hivare ema Tata, ema tivane­canuhi.
JOH 12:45 Tacutiquene nácani tímati­nuanahi eta nímitu­rapiana, náimati­pa­hivare eta mapane­reruana ema Tata.
JOH 12:46 Taicha núti yátupiquenénuhi eta numicau­chi­ra­vacahi ena téhica­nuanahi te juca apaquehe. Váipasera tavehaimahi eta timapicu.
JOH 12:47 Tacutiquene núti, vahi étaina táimite­ca­nuhini te juca apaquehe eta nícuña­ca­hehini eti achaneana. Eta tímite­canuhi, nucuchu­cu­ha­he­yarehi. Nácanisera nasamai­ri­ri­ca­ri­pahinénipuca eta néchaji­ri­ruvana, váhisera nasuapa­nuhini, nasapiha tépuru­nuanahi, muraca­yarehi eta náicuñayare. Eta náepuruirahi eta néchaji­ri­ruvana, étaripa tiviucha­va­cainapa te jena sácheyare nacaya­se­se­rehipa te mamirahu ema Viya.
JOH 12:49 Taicha vahi nútiji­ri­ru­vai­nahini eta nímitu­re­sirahi. Ema Tata tivane­canuhi, éma tíjara­canuhi eta nímitu­ra­pia­na­yarehi.
JOH 12:50 Eta tacahe, numeta­cahehi puiti tamutu eta numeta­ca­si­vanahi. Vahi nuhapa­pi­caimahi, taicha nímatihi tacaita­re­ca­yarehi nácani tisuapanahi eta máimitu­rapiana ema Tata —macahepa.
JOH 13:1 Tiuri, te jena sácheanahi tamira­hu­paipahi eta Pascua, ema Jesús máecharipa táiteca­pau­cha­yarepa eta majuni­ji­si­ra­yarehi eta juca apaquehe. Tiyana­yarepa mayehe ema Maiya. Tétavi­cavahi eta máemuna­si­ra­havihi viti máimitureana.
JOH 13:2 Jéhesare ema Júlasi, máimipa­ne­re­charipa ema Váinaraji eta máijara­re­si­ra­yarehi ema Jesús. Émasera ema Jesús, máecharipa eta machavi­ra­yarepa mayehe ema Maiya taicha eta másinehi. Émarichuhi ema Maiya tíjaracahi eta tamutui­ra­yarehi máiturue­queneha. Tacahe, te jena yati, eta máenisi­ra­havihi viti máimitureana, téchepucapa ema Jesús. Tiveja­mu­hia­cavapa eta mamuiriha. Tiáyuru­ñe­que­chavapa te mayehe paño.
JOH 13:5 Tásiha, majucuhapa eta une te bañadora. Tépanavapa tisipa­pe­va­cha­havihi eta vívapeana viti máimitureana. Maveha­varepa eta paño, tiájape­va­cha­havipa.
JOH 13:6 Tásiha, te macapa­yacapa ema Pedro, éma vahi máisapa­vahini eta masipa­pe­vachira eta máivape. Máichapa: —Tata maestro, vahi táurica eta pisipa­pe­va­chi­ra­nuhini núti —macahepa.
JOH 13:7 Tásiha, ema Jesús majicapapa: —Páuresa­mivihi píti. Vuíchaha picaicu­tia­rahini eta tacaye­ma­que­neanahi eta juca. Achichui­na­pasera picaicu­tia­rainapa.
JOH 13:8 Ema Pedro máichavarepa: —Nútisera, vahi pisipa­pe­va­cha­nuimahi. Ema Jesús máichavarepa: —Te vahi nucusi­pa­pe­vachavi, vaipa pítipa­ra­caimahi eta nuyehe.
JOH 13:9 Tacahe, ema Pedro máichapa: —Tata, vahi tácari­chuimahi pisipaca eta nívapeana. Éneri­chuvare eta nuvahuana étapa juca nuchuti.
JOH 13:10 Tásiha, máichavarepa ema Jesús: —Nácani nacavi­ravahi vahi tácame­saimahi tiápechavana ticasipana. Tacarichu ticasi­pa­yarehi eta náivapeana. Éti, epachi­ha­va­caripa; váhisera ámutuhini epachi­hahini —máichapa.
JOH 13:11 Ema Jesús máichahavihi eta juca vahi vámutuhini vipachi­hahini taicha máimatihi ema tíjara­re­ca­yarehi.
JOH 13:12 Te títavapa eta masipa­pe­va­chi­ra­havihi, ticamui­ri­ha­varepa eta mamuiriha. Tásiha, téjacapa te mesa. Máichahavipa: —¿Ímatie­que­ne­hapuca éti eta juca níchirahehi?
JOH 13:13 Eti ímija­rechanu “Tata Maestro”. Étupi­ca­hisera, taicha yátupiquenénuhi eta numaestruvahi.
JOH 13:14 Eta níchirahehi núti emaestro nusipa­pe­va­chi­rahehi, ene ecaheyare éti eta ítare­siraya. Esipa­pe­va­cha­ca­cayare eta ívapeana.
JOH 13:15 Éhicayare eta juca níchaquenehi. Étayareichu eta nímitu­si­rahehi.
JOH 13:16 Nutupiruva numetacahe: Ema musu vahi macachu­ri­caimahi ema máquenu. Émaripa ema vanairucahi váhivare macachu­ri­caimahi ema tivanecahi.
JOH 13:17 Te yátupina ecara­va­huinapa eta juca nímitu­rapiana, tájina íchira­vaimahi. Ecuna­cha­ca­re­yareva eta ítauchiraya tamutu.
JOH 13:18 Néchahinéni núti vahi ámutuhini esuapanu. Nímati­he­hivare eti yátupi­queneana nunere­ji­ruanahi. Títaucha­va­ya­re­hisera eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Ema néniruasahi, masapihahi ticatia­na­ca­nuhi”.
JOH 13:19 Puiti nucaina­pucava numetacahe apaesa te táitauchavapa eta juca numetarapi, ímati­nuinapa nuti yátupiquenénuhi Cristo.
JOH 13:20 Nutupiruva numetacahe: Nácani tijaca­pa­hea­nayare éti nuvaneruana, ticaeche­ranahi eta najaca­pi­ranuhi núti apana. Éneri­chuvare, najaca­pa­hivare ema Tata Nucaiya­ quene.
JOH 13:21 Te títapi­ricapa eta máichira­havihi ema Jesús, téñamavaipa te masamure eta máijara­re­si­ra­yarehi ema émana vichamurihi. Tacahe, matupi­ruvapa máichahavihi: —Nutupiruva numetacahe: Mararihi ani te etaracu ema tíjara­re­ca­nuyare —macahepa.
JOH 13:22 Tacahe, viárame­ca­rinehi eta máichira­havihi. Véseniu­qui­ji­ri­cacapa. Vahi vímatihini nájaha­hipuca ema máichaquenehi.
JOH 13:23 Nutiari­hisera nuti nachamuri máemuna­ru­pa­nanuhi ema Jesús. Nucacha­cayahi éma eta véjasirahi te mesa.
JOH 13:24 Tacahe, ema Pedro tiúmatsiu­qui­chanupa nuyase­re­cahini nájaha­hipuca ema máichaquenehi ema Jesús.
JOH 13:25 Tásiha, núti nujajaicapa ema Jesús: —Tata, ¿nájahasica ema píchahi?
JOH 13:26 Tásiha, tijica­panupa: —Nuyuve­tu­mecaya eta pan, néchipae­jicaya. Ema níjara­ruyare, émara ema tíjara­re­ca­nuyare —macahepa. Tacahe, máechipae­jicapa eta pan, máijaracapa ema Júlasi.
JOH 13:27 Jéhesaréinehi, ema Váinaraji enevanepa mávahácahi éma. Tásiha, ema Jesús máichavanepa: —Júlasi, eta juca pipane­reruhi, táitaucha­va­vanepa puítinaichu —máichapa.
JOH 13:28 Váhisera vácaicu­tia­rahini eta juca máichirahi ema Jesús ema Júlasi.
JOH 13:29 Vímija­cha­hichucha eta mavacha­re­si­ra­ya­re­hivare eta tinicacare tayeheyare eta piesta, mácaji­hi­va­re­pucaini ena páureana, taicha émahi técha eta tarera máunasi­rarehi eta plata eta mateso­re­rovahi.
JOH 13:30 Te títanesipa ema Júlasi eta manisirahi eta pan, tiyanapa tiúchucahi. Tijuni­ji­ca­havipa te jena yátiquenehi.
JOH 13:31 Eta máuchusiraipa ema Júlasi eta viyehe, ema Jesús máichahavipa: —Títecapapa puiti eta táitauchi­ra­vayare ímahainapa éti eta máitupa­ji­jia­sirava ema Viya étapa eta nítupa­ji­jia­si­ra­vayare núti Manere­ji­runuhi éma. Éti ecuna­cha­ha­vinapa.
JOH 13:32 Nímere­cainapa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Tata, ema apana máimere­ca­yareva eta nítupa­ji­jia­si­ravahi nuti Machicha. Puiti juca sácheanayare títaucha­vainapa.
JOH 13:33 Nuchicha­naveana, ánipirine eta juca ecacha­ne­ra­nuyare. Tásiha, nuyanainapa. Éti, etanu­ca­nuinapa; vuíchahasera ítuji­ca­vaimahi ecapa­yacanu. Étarichuhi eta numeta­rapihi nayehe ena ticatia­na­canuana eta níchira­vacahi vahi títuji­ca­va­naimahi ticapa­ya­canuana.
JOH 13:34 Puiti nunaqui­cayare eta juca arairu nuvanairipi eta eyehe. Émuna­ca­ca­yarehi ena echamuriana. Ecuti­nu­yarehi eta némunasiráhehi núti. Ene ecaheyare éti apanavare.
JOH 13:35 Te yátupina émunacaca, eta tímatia­ca­hea­nayare ena achaneana étirahi eti nímitu­reanahi —máichahavipa.
JOH 13:36 Tásiha, ema Pedro mayase­recapa: —Tata Maestro, ¿távihainapa picaijuheya? Ema Jesús majica­pa­varepa: —Eta nucaijuheya puiti, éti vuíchaha ítuji­ca­vaimahi éhicanu. Ecapa­ya­ca­nu­ya­resera. Váhivare ánasimahi éti. Vuíchahasera tíjahúchavaimahi —máichapa.
JOH 13:37 Ema Pedro majica­pa­varepa: —¿Tájaha tacuichavaini vahi nucura­ta­hahini néhicavi, Tata? Núti níjaracava népena píchavenénahi píti —máichapa.
JOH 13:38 Tacahe, ema Jesús máichapa: —Píti, pímija­cha­vapuca píjaracava pépena eta picatiu­chi­ranuya. Numeta­ca­visera: Puiti juca yati, te tamira­hui­na­richaha eta táechaji­siraya eta varayu te tijararahi, píti mapaheyare pépiya­ca­vayare vahi pímatinu, eta picatiu­chi­ra­va­yarehi píti —máichapa.
JOH 14:1 Vahi ecueñamava éti. Ácasiñava eta me Viya; ácasi­ña­vavare eta nuyehe.
JOH 14:2 Taicha ánaqui te mávasa ema Tata, camuri eta tiávira­vacare iávihayare éti, taicha ícuchihi éti. Tacahe, tatupa­racahi nuyanayare nétupi­ri­cayare eta iávihayare.
JOH 14:3 Te táuripa eta iávihayare, nútija­pai­na­varepa nuchavainapa népanahénapa apaesa ácachanenu éti tayehe eta návihayare núti.
JOH 14:4 Eti ímatiripa eta nucaijuheya. Ímati­pa­hivare eta achene nuyani­hayare.
JOH 14:5 Tásiha, ema Tomás majicapapa: —Tata, váhira vímati távihapuca eta picaiju­heyare; váhivare vímati eta achene piyani­hayare —macahepa.
JOH 14:6 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Nútira néhicacare. Nútirichuva nuti yátupiquenénuhi. Nútivare nucaita­rerahi, nájina apanaina ácasi­ñaimahi eta íteca­pi­rayare me Tata.
JOH 14:7 Eta ímati­ranuipa núti, ímati­ri­pa­hivare ema Tata, taicha ímaha­nuripa puiti eta juca nucachanérahehi —macahepa.
JOH 14:8 Ema Felipe máichapa: —Tata, pímecha­ha­vipaini ema Viya apaesa viúrisa­mu­repaini eta vímati­rai­nahini.
JOH 14:9 Ema Jesús majica­pa­varepa: —Ánaquia­paripa eta picacha­ne­ranuhi, piti Felipe, vuíchaha­ca­ruvare pímatinu. Eti ímaha­nu­ripahi, ímati­nui­pavare yátupihi. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi émainahini ímara­ra­cahini ema Tata. ¿Tájaha tacayema pivara­hai­cha­havare nímechavi ema Tata?
JOH 14:10 ¿Váhipuca pisuapanuhi eta mávahásiranuhi ema Tata, tásiha, étapa eta návahásira­hivare núti apanava? Eta juca nucaye­ma­que­neanahi, vahi nuveha­que­neanaina te nuchuti. Étara eta mávahásiranuhi ema Tata, títauchavahi eta mavara­ha­que­neanahi.
JOH 14:11 Esuapanu eta návahásirahi núti ema Tata, étapa eta mávahásira­nu­hivare éma. Te vuíchahapuca esuapa­nuhini eta numetarapi, étavanerécainaséra esuapa eta tiárami­ca­reanahi níchaque­neanahi.
JOH 14:12 Nutupiruva numetacahe: Nuyanainapa eta me Tata. Eta tacahe, éti yátupi eta esuapi­ranuhi, nítsivahe éti. Níjaracahe eta erata­hairaya ecuchuca eta tiárami­careana, ecuti­nuyare. Níjara­ca­hevare eta erata­hairaya ímitu­pirucha eta náchanevana ena achaneana. Jéhesare, eta juca tiápaju­pa­na­vayare eta tacuna­cha­careva tayehe eta tiárami­careana íchaque­nea­nayare.
JOH 14:13 Núti níjara­ca­he­yareva tamutu jácani eyasea­ru­nua­nayare te níjare, taicha nuvaraha ichape eta ecuna­chi­rayare ema Tata.
JOH 14:15 Eta esuapi­ranuhi tímereu­chaheya eta yátupirahi eta émuna­si­ranuhi.
JOH 14:16 Tásiha, núti nuyasea­cainapa ema Tata máevataca ema Espíritu Santo. Éma, tímica­ta­ca­heyare, ticuri­sa­mu­re­cha­he­yareva. Yátupi­que­nevare eta mávahásira­heyare eta ítare­si­rayare. Vahi tínajiacahémahi.
JOH 14:17 Éma, tímitu­ca­heyare, máitame­ta­cayare tamutu eta yátupi­que­neanahi tásiha­queneana eta me Tata. Énasera ena achaneana, vahi ticaija­ra­ca­sia­naimahi, taicha vahi návara­hahini najaca­pahini éma. Eta namara­ta­hairahi náimaha éma, náimijachahi vahi máimati­carehíni éma. Étisera ímatiyare éma, taicha máitava­ca­cayare eta mávahásira­heyare.
JOH 14:18 Núti, váhivare nujuni­jiacahémahi. Nuchavayare eyehe, ecacha­ne­nu­yareva.
JOH 14:19 Puiti juca sácheanayare, ena achaneana vaipa tímaha­nua­naimahi. Étisera ímaha­nu­pa­racaya, taicha nuchava­yarehi nítareca. Éti apanavare ítare­ca­yareva nícha núti.
JOH 14:20 Te nuchavapa nítareca, échavainapa éti eta mávahásiranuhi ema Tata, échavai­na­varepa eta návahásira­hevare núti, éti apana iávahácanu­hivare.
JOH 14:21 Nácani náimatiyare eta nuvanai­ripiana, náitaucha­yareva, éta tímicae­che­ra­chayare eta yátupihi eta náemuna­si­ranuhi. Tásiha, ichapeyare eta namuna­vayare me Tata táichavenénahi eta náemuna­si­ranuhi. Núti apanavare ichape­yareva eta némuna­si­ra­va­cayare. Tásiha, nímere­ca­va­yareva nayehe —macahepa.
JOH 14:22 Ema Tadeo máichapa: —¿Táichara­ca­vayare, Tata, eta vicari­chui­rayare pímerecava eta viyehe; tásiha, ena apamuriana achaneana, vaipa tímaha­via­naimahi? —macahepa.
JOH 14:23 Tacahe, ema Jesús majicapapa: —Nácani témuna­ca­nua­nayare, nasuapayare eta nuvanai­ri­pianahi. Tásiha, ema Tata, tétavi­ca­va­yarehi eta máemuna­si­ra­vacaya. Tásiha, vítija­painapa viávahácava­cayare éna.
JOH 14:24 Nácanisera vahi témuna­ca­nua­naimahi, váhivare nasuapaimahi eta nuvanai­ripiana. Eta juca esama­que­neanahi puiti, vahi tásiha­que­ne­nahini te nuchuti. Tásiha­quenehi me Tata, ema tivane­canuhi.
JOH 14:25 Nucama­purava numetacahe puiti taicha ánipirine eta juca nucaheyare eta eyehe.
JOH 14:26 Émasera ema Espíritu Santo mavane­ruyare ema Tata níchavenénahi núti, ema tímica­ta­ca­heyare, ticuri­sa­mu­re­cha­he­yareva. Énerichu tímitu­ca­heyare, témecha­heyare tamutu eta juca numeta­rapiana eyehe.
JOH 14:27 Puiti nucame­tavaya eta eyehe. Nuvara­hasera tacuijahini íchira­vai­nahini, ecana­ra­siraina eta epane­reruana. Núti vahi nácuti­nuhini ena apamuriana achaneana eta nujuni­ji­si­raheya. Vahi ecuva­yuchava eta éñama­vairaina. Váhivare ecupica.
JOH 14:28 Puiti numeta­ca­heripa eta nuyani­rayare; tásiha, étapa eta nuchavi­rayare eta eyehe. Eta tacahe, te yátupina émunacanu, evapi­na­va­yarehi nuyehe núti eta nuchavi­rainapa mayehe ema Tata, nápechavaya nucachane éma tayehe eta máetaviu­chirahi eta majaraivahi étapa eta máitupa­ji­jia­sirava.
JOH 14:29 Nucame­ta­ra­pivane eta juca, apaesa te ímaha táitauchavapa, esuapainapa yátupi.
JOH 14:30 Ánipirine puiti eta juca néchaji­ri­si­ravahi eta eyehe taicha ávanepaipa títecapa ema Váinaraji eta mavarairahi tiáquipai­ca­nuyare. Éma, yátupihi táquenuhi eta juca apaquehe. Váhique­nesera títaha­ca­nuimahi núti.
JOH 14:31 Nuvara­hasera náimatiya ena achaneana eta némuna­sirahi yátupi ema Tata; tásiha, nítaucha­pa­racahi tamutu eta mavanai­ripiana. Échepuca. Viyana viyejecava eta te juca —máichahavipa.
JOH 15:1 Núti nucutihi eta sucureca uva. Étiripa éti ecuti eta tatavana. Ema ticachichanu tímicu­ti­ji­ri­cavahi ema tijaneacahi eta sucureca.
JOH 15:2 Éma máechuca eta máhiri­querehi tatava. Máepachia­cavare eta apana tatava eta ticahirisi apaesa tacahipana.
JOH 15:3 Eti epachi­ha­va­caipahi taicha eta nímitu­rapiana emeta­ca­si­vanahi.
JOH 15:4 Eta tacahe, ímiya­na­vayare eta iúrujia­si­ra­nuyare taicha eta návahásirahehi núti, apaesa ácuti eta tatava ticahiriqui. Taicha te viyuvetuca eta tatava eta uva, vaipa ticahimahi. Ene ecahehi éti, te vahi ecuimi­yanava iúrujiacanu, tájina vaipa ecaema­ta­nea­ca­nuimahi.
JOH 15:5 Nápechava nímicu­ti­chinahe puiti. Núti nucutihi eta táenaquihi. Éti tímicu­ti­ji­ri­cavahi nutavahehi. Te ímiyanava iúrujiacanu, ichape­mu­ri­yarehi eta ecaema­ta­nea­si­ranuya. Téhesera ácarichu éti, tájina erata­haquenémahi ícha.
JOH 15:6 Nácani tijuni­jia­ca­nua­nayare, ticutia­nayare te ticaechu eta tatava. Tiájiqui­yarehi. Tásiha, nacuru­ji­cainapa, náijuchainapa te yucu.
JOH 15:7 Ímiyanava yátupina eta iúrujia­siranu. Yátupi­navare eta ítauchiraina eta nímitu­rapiana. Tásiha, te eyasea­ca­nupuca jácani evara­ha­que­neanahi, núti níjara­caheya.
JOH 15:8 Nuvaraha ímere­cavaya eta táurivayare eta ecaema­ta­nea­siranu, apaesa tétavi­ca­vainapa eta macuna­cha­ca­revaya ema Tata. Tásiha, ecaeche­raipahi eta yátupirahi nímiturehe.
JOH 15:9 Ímiyanava eta iávahásiranu taicha tétavi­cavahi eta némuna­si­rahehi tacuti eta máemuna­si­ranuhi ema Tata.
JOH 15:10 Eta ímiya­nirava ítauchapaipa eta nuvanai­ripiana, tijuru­capaipa eta ímatirahi eta némuna­si­rahehi. Tacuti eta nítauchirahi núti eta mavanai­ripiana ema Tata, nímatipaipa eta máemuna­si­ranuhi éma.
JOH 15:11 Eta juca nímicu­tia­ra­chirahi, nuvarahahi iápajuca eta iúrisa­mu­revahi tásiha­quenehi eta iávahásiranuhi núti. Ecutinuya eta núrisa­mu­revahi.
JOH 15:12 Nápechahe numetacahe eta juca nuvanairipi eta eyehe: Yátupina eta émuna­si­ra­cacaina. Ácutinu eta némuna­si­rahehi núti.
JOH 15:13 Ena achaneana, te navarahahi náimerecaya eta náemuna­sirahi nácani náemuna­ruanahi, natanu­ca­yarehi náijara­casicha. Nácani tíjara­re­ca­va­napuca eta náepenirahi énavenehi ena náemuna­ca­sareana, éna yátupihi náimereca eta náemuna­sirahi. Ene nucahehi núti, níjara­re­ca­vayare eta népeniraya íchavene eti némuna­ca­sa­reanahi.
JOH 15:14 Jéhevare, éti yátupi­quenehi némuna­ca­sa­reanahi, eta ítauchirahi eta nuvanai­ri­pianahi.
JOH 15:15 Vahi vánaracahéna nuyehe, taicha ena vanara­canahi vahi náimatimahi eta mapane­re­ruanahi ema náquenu. Étisera némuna­ca­sa­reanahi. Eta tacahe, numetacahe tamutu eta mapane­reruana ema Tata.
JOH 15:16 Vahi étinahini enere­ji­ca­nuhini eta éhisi­ranuhi. Núti nunere­ji­cahehi. Puiti nutupa­racahe, nuvaraha táuri eta ecaema­ta­nea­siranu eta epaisiraya eta ecame­ta­rai­rui­rayare. Nuvaraha ecaji­mu­ya­cahini ena achaneana náehica­nuhini. Yátupina eta ímitu­siraina apaesa náimiyanava eta náehisi­ranuhi. Tásiha, ema Tata tíjara­ca­heyare tamutu eta eyasea­rua­nayare te níjare.
JOH 15:17 Nuvaraha ítaucha eta juca nuvanai­ripiana. Yátupina émunacaca.
JOH 15:18 Puiti numeta­ca­hevare, te nacatia­nacahe ena achaneana, échavayare éti vahi étinahini nacatianaca. Núti nacatia­nacahi.
JOH 15:19 Taicha, te étainai­chahini iávacu­hahini eta tayehe­repiana eta apaquehe, ena achaneana témuna­ca­hea­na­ri­pahini, tacutihini eta náemuna­ji­ri­si­ra­cacahi éna. Étasera eta nunere­ji­si­rahehi te nataracu ena achaneana, étapa tiviuchahehi eta nacatia­na­si­rahehi taicha ínajicaipa eta máepera­jiquene tayehe eta apaquehe.
JOH 15:20 Échavavare eta juca numeta­ruhehi: “Vahi másapi­haimahi ticaemu­nacasi ema musu mayehe ema máquenuhi”. Núti ticatia­na­ca­nuanahi; ene ecahe­yarehi éti, eta nacatia­na­si­ra­he­yareva. Vahi nasuapahini eta nímitu­rapiana. Váhivare nasuapaimahi eta ímitu­rapiana éti apanava.
JOH 15:21 Eta éhisi­ranuhi núti, étaripa tiviucha­heyare tamutu eta juca nacatia­na­si­ra­heinapa táichavenehi vahi náimatihini ema Tata tivane­canuhi.
JOH 15:22 Tacuija­ri­chu­hi­pucaini naviure­vai­nahini éna, te vahi nucuite­cahini eta nímitu­si­ra­vacahíni. Tépuru­nuanahiséra, náepuru­hivare eta nímitu­rapiana; tásiha, tétavi­cavahi eta naviure­vanahi.
JOH 15:23 Taicha nácani ticati­cha­nuanahi núti, nacatia­na­ca­hivare ema Tata.
JOH 15:24 Éneri­chuvare tacuijahini taviucha­va­cahini te vahi nucuime­re­cahini eta tiárami­careana níchaque­neanahi. Mamara­ta­ha­quenehi máichahini mácani apana achane tacutihini eta níchaque­neanahi núti. Étasera náimaha­ripahi, váhique­nesera nasuapahini. Nasapiha ticatia­na­ca­nua­na­richucha, nacatia­na­ca­hivare ema Tata.
JOH 15:25 Étasera tacahe­yarehi eta táitauchi­ra­va­yarehi eta táechaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura te Salmo, ani tacahehi: “Tájina taviucha­nuhini eta nacatia­na­si­ra­nuhi”.
JOH 15:26 Étisera, marari­hiyare ema tímica­ta­ca­heyare, ticuri­sa­mu­re­cha­he­yareva. Te níteca­pau­cha­yarepa ema Tata, nuyaseacaya mavaneca ema Espíritu Santo. Éma, te máitecapapa, tímereu­cha­heyare eta yátupi­queneana. Tímereu­cha­nu­yareva núti eta eyehe.
JOH 15:27 Éti apanavare ímereu­cha­nu­yareva taicha tiyere­ripahi eta ecacha­ne­ranuhi, tépanavapa te nunérejicahénapa.
JOH 16:1 Núti numetacahe eta juca apaesa vahi ecuarami eta nacatia­na­sirahe, váhivare ecuina­jicava eta éhisi­ranuhi.
JOH 16:2 Taicha tiáquiji­ca­hea­nayare tayehe eta viúruji­si­ra­revana. Éneri­chuvare navara­hayare ticapa­caheana. Éna, náimija­cha­yarehi tiúriyarehi eta náichirayare te mamirahu ema Viya.
JOH 16:3 Éna, náichayare eta juca táichavene eta namáimatirahi ema Tata, váhivare náimati­nuhini núti.
JOH 16:4 Numetacahe eta juca apaesa te táitecapapa eta íchava­que­nevaya, vaipa ecuarameca. Échainapa eta numeta­si­rahehi.
JOH 16:5 Puiti tiánehinapa eta nuyaniraya nuchava eta me Tata. Eta nucacha­nei­rahehi, ticatia­na­ca­nuanahi núti ena achaneana. Puítisera eta májinai­ra­nuyare, ticatia­na­ca­hea­nainapa éti. Eta juca tacahehi, nupaenumava numeta­cahehi puiti. Étisera németeaca vuíchaha ecaicutiara eta numetarapi, taicha váhivare eyase­re­ca­nuhini eta nítame­ta­si­rayare, étahinéni eta nucaiju­heyare.
JOH 16:6 Esapiha éti ecati­sa­mu­revahi taicha eta juca numeta­si­rahehi eta nuyaniraya.
JOH 16:7 Tayanapane vahi eyase­re­ca­nuhini, nutupi­ru­vasera numetacahe: Tatupa­racahi eta nuyaniraya nuchava mayehe ema Tata, taicha te vahi nucuyana, vahi títecaimahi ema nuvaneruya. Éma tiúricha­heyare, tímica­ta­ca­heyare, ticuri­sa­mu­re­cha­he­yareva.
JOH 16:8 Éneri­chuvare ena achaneana te juca apaquehe, manaca­sa­mu­rechaya eta nacatu­pa­ra­hairahi náichayarehi eta táuriqueneana, náehica­nuvare núti. Manaca­sa­mu­re­cha­va­ca­yareva éna eta náimatiraina eta nasipe­ca­tu­ra­raivahi. Taicha te vahi nacuvaraha náinajica eta tamauri­queneana, téhevare vahi nacuvaraha náehicanu núti, ticaicu­ña­nainapa te yucu.
JOH 16:9 Ema Espíritu Santo manaca­sa­mu­re­cha­va­cayare ena achaneana eta najaca­pa­ca­revaya me Tata nácani ticasi­ña­va­napuca eta nuyehe, taicha nuyanaya eta me Tata, néchajiu­cha­va­cayare éna. (Vaipa ímaha­nuimahi éti.) Nácanisera vahi nasuapa­nuhini núti, tanasi­quenehi eta napeca­tu­ranahi.
JOH 16:11 Manaca­sa­mu­re­cha­va­ca­yareva ema Espíritu Santo eta yátupina táiture­vayare éna eta máicuñayare ema Váinaraji náehiruhi te juca apaquehe. Éna apanava náepuju­qui­chainapa tayehe eta yucu infierno.
JOH 16:12 Mavera­cha­haneni eta juca nuvara­ha­que­neanahi numetacahe. Váhisera erata­haimahi ecaicutiara puiti.
JOH 16:13 Téhesera máitecapapa ema Espíritu Santo, éma tiámaya­repahi eta yátupi­queneana numaimi­tu­re­hea­na­richaha, émainapa tímitu­ca­heyare. Taicha mameta­ca­sivahi eta máechaji­si­ra­heyare, éneri­chuvare timeta­ca­he­yareva eta íchava­quenéva­nayare.
JOH 16:14 Ichapenapa eta nucuna­cha­ca­re­vayare máicha. Émainapa timeta­ca­heyare eta nuvanai­ri­pia­na­yarehi eyehe.
JOH 16:15 Taicha ema Tata titupa­ra­canuhi eta nútira­yarehi nécha tamutu. Eta tacahe, eta juca mameta­ra­pia­nayare ema Espíritu Santo tásiha­que­nea­nayare nuyehe.
JOH 16:16 Ánipi­ya­rei­chusera eta emaimai­ra­nuyare. Téhesera táequenénapa, iápecha­vai­na­varepa ímaha­nuyare. Taicha nuyana­yarepa te mávihahi ema Tata.
JOH 16:17 Tacahe ena apamuriana nuchamuriana tiyase­re­ca­nuanapa: —¿Tájahapuca tacayema eta juca mameta­rapihi, eta macahehi ánipirine eta vimaimai­rayare, tásiha, te táequenénapa viápecha­vai­na­varepa vímaha? ¿Tichava­va­nepuca eta mayani­rayare eta me Maiya? ¿Váhipuca mánasimahi eta machaviraya? Váipavare vácaicutiara eta ánipirine eta macaheyare eta viyehe —nacahepa.
JOH 16:19 Ema Jesús macaicu­tia­ra­vacahi eta navarairahi nayasereca. Máichavacapa: —Núti numeta­cahehi eta ánipirine eta emaimai­ra­nuyare. Tásiha, te táequenénapa eta emaimai­ra­nuyare, iápecha­vai­na­varepa ímahanuya. Eta juca emacai­cu­tia­ra­quenehi.
JOH 16:20 Tásiha puiti, nutupiruva numetacahe eta íyahai­rai­na­samipa éti, ejapa­nu­vai­ra­yareva. Énasera ena apamuriana achaneana, tiúrisa­mu­rea­nainapa éna. Tásihasera te táequenénapa, vaipa íyahaimahi. Tétavi­ca­vasera eta iúrisa­mu­re­vainapa eta táitsivaya.
JOH 16:21 Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi te tínacayare esu esena. Ánipichuhi eta sucati­ru­havahi taicha eta suínasi­ra­yarehi. Téhesera te tamutupa eta suínasirahi, suémiti­si­cainapa eta sucati­ru­ha­vainihi. Tiúrisamuréinapa eta suímairahi eta suchicha, tajuru­si­ra­yarehi te juca apaquehe.
JOH 16:22 Ene ecaheya éti, ecati­sa­murehi puiti, ánipi­ri­chusera. Téhesera te viápechava vímaha­cacaya, tétavicava eta iúrisa­mu­revaya. Nájinai­na­varepa tihapa­picahémahi eta iúrisa­mureva.
JOH 16:23 Te jena sácheyare, vahi nútimahi eyase­recanu. Émasera ema Tata eyase­re­ca­yarehi. Éma, tíjara­ca­he­yarehi tamutu jácani eyasea­rua­nayare te níjare.
JOH 16:24 Puíticha tájinaichaha eyasea­ra­pi­nahini me Tata te níjare. Ticamu­nu­carehi eyasea­cayare. Éma tíjaracahénapa. Étainapa ticuri­sa­mu­re­re­ca­heyare ichape.
JOH 16:25 Núti nímicu­ti­chi­nahehi eta juca numeta­si­rahehi. Téhesera te táequenénapa, nutupi­ru­vainapa numeta­ca­heyare eta yátupi­queneana mapane­re­ruanahi ema Tata.
JOH 16:26 Te jena sache, eyasea­cainapa ema Tata te níjare. Váipayare tacamu­nuimahi nuyaseuchahe eta mayehe.
JOH 16:27 Taicha émaripa ema Tata témuna­cahehi éti, táichavénehi eta émuna­si­ra­nu­hivare núti. Éti esuaparipa eta yátupirahi eta mavane­si­ranuhi ema Tata. Tíjara­cahéna­vanepa eta eyasea­rua­nayare.
JOH 16:28 Núti, eta násihahi mayehe eta nítesirahi te juca apaquehe. Puítisera nujuni­ji­cai­na­varepa eta apaquehe, nuchavai­na­varepa mayehe ema Tata —máichahavipa.
JOH 16:29 Tacahe, viti máimitureana víchapa: —Jéhevare puiti pitupi­ruvapa eta péchaji­sihahi. Vaipa pímicu­tia­ra­chinahávihíni.
JOH 16:30 Vímati­varepa eta yátupirahi pímatie­queneha tamutu. Jéhesare, pímatie­queneha tamutu eta vipane­reruana, étaripa eta juca vivarairahi viyase­re­ca­viyare. Visuaparipa puiti eta yátupi­quenéravihi Machichavi ema Viya —víchapa.
JOH 16:31 Tacahe, ema Jesús máichahavipa: —Jéhepuca eta esuapiranu puiti.
JOH 16:32 Puítisera juca yati, títeca­painapa eta éjane­repáisi­rayare éti. Ejuni­ji­ca­nuinapa, nucari­chuinapa núti. Matiari­hi­ya­resera ema Tata. Éma, ticacha­ne­nuyare.
JOH 16:33 Numeta­ca­hevare tamutu eta juca apaesa vahi ecuarameca. Ácasiñava yátupina nuyehe apaesa tacuija ecuichi­ravaina, tayanapane ecata­ji­vayare muraca te juca apaquehe. Ácasi­ña­va­hisera eta nuyehe, taicha núti máijara­runuhi ema Tata eta nucapa­que­mu­ri­hai­rayare namutu ena nánaranahi —máichahavipa.
JOH 17:1 Te títapi­ricapa ema Jesús eta máechaji­si­ra­havihi viti máimitureana, tépanavapa tiyuja­racahi. Máesenicapa te anuma. Ánipa macahe: —Tata Nucaiyaquene, títeca­pau­chanupa puiti eta táitauchi­ra­vayare eta pipane­reruana. Nuvara­hasera nucuna­cha­caréni eta piyehe, tácutini eta nucuna­chi­ravihi píti.
JOH 17:2 Yátupihi eta píjara­si­ranuhi eta aquenu­cai­ra­nuyare, te namirahu namutu ena achaneana. Nucaita­re­si­ra­ya­re­hivare namutu ena píchuha­que­neanahi píjara­ru­nuanahi.
JOH 17:3 Níjara­cayare eta náitare­si­rayare máichecua­ra­qui­reyare ena píjara­ru­nua­nayare apaesa náimativi, piti Tata yátupi­que­névihi Viya, nútipa núti Jesucristo, núti pivane­runuhi te juca apaquehe.
JOH 17:4 Núti nímerecahi ne achaneana eta picuna­cha­ca­revahi. Nítauchaipahi tamutu eta pivanai­ri­pianahi pivara­ha­quenehi níchayarehi.
JOH 17:5 Puítisera nuchavai­na­varepa eta piyehe. Píjara­ca­nuyare eta nuchavi­rayare te pijaraivahi. Néjacai­na­varepa te pivaure tayehe eta návinehi acane te tépana­vainapa eta apaquehe.
JOH 17:6 Nítamu­tu­ru­ca­ripahi eta nímitu­si­ra­vacahi ena píchuha­que­neanahi píjara­ru­nuanahi píti. Nímima­ti­cha­va­ca­hivare eta piúrivahi píti. Yátupi­hisera eta pichicha­na­veanahi éna, taicha nasuapahi eta nímitu­rapiana píjara­ru­nuanahi núti.
JOH 17:7 Náecharipahi tamutu eta juca nímitu­rapiana tásiha­que­neanahi piyehe.
JOH 17:8 Náechari­pa­hivare eta yátupi­que­nérahi eta pivane­si­ranuhi. Eta tacahe, natupi­ruvahi najacapa eta nímitu­si­ra­vacahi eta péchaji­ri­ruvana.
JOH 17:9 Eta tacahe, puiti nuyaseacavi, Tata, eta pijanea­si­ra­vacaina ena píjara­ru­nuanahi téhica­nuanahi, taicha pichane­ranahi éna. Vahi énaina nuyaseu­chavaca ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi te juca apaquehe.
JOH 17:10 Núti néchahi eta piyehe­ra­vacahi éna. Eta tacahe, néñamavahi eta nayehe, nuyehea­naipahi éna. Yátupihi eta náimati­ranuhi eta pivane­runuhi, tásiha ticuna­cha­nuanahi ichape.
JOH 17:11 Puiti núti nujuni­ji­ca­va­cainapa ena píjara­runuana. Énasera nanasi­ya­rechaha te juca apaquehe. Nútisera nútija­painapa eta piyehe. Tata Nucaiyaquene, piti yátupi­que­névihi eta pisantuvahi. Nuyaseacavi pijanea­si­na­nu­va­cachucha éna, apaesa náimiya­navahi eta náurujia­si­ra­cacaina, návahá­si­ra­ca­cayare nácutihini eta viávahá­si­ra­cacahi víti.
JOH 17:12 Núti nímima­ti­chavihi píti eta nayehe, étapa eta píjare, apaesa yátupina eta náehisi­ravina. Ichape­murihi eta nujanea­si­ra­vacahi éna eta nucacha­ne­ra­va­caichaha. Eta tacahehi, vahi náinaji­ca­vahini eta náehisi­ra­havihi. Émanarichu ema téjeca­pavahi, ema tijara­re­ca­nuyare. Étasera tacahe­yarehi eta táitauchi­ra­va­yarehi eta Sagrada Escritura.
JOH 17:13 Puiti nútija­painapa, Tata, tayehe eta jara piávihahi. Eta nucacha­ne­ra­va­caichaha éna, numeta­ca­vacahi eta pipane­reruana, taicha nuvaraha vácuti­ca­cahini eta viúrisa­mu­revaina.
JOH 17:14 Taicha ena achaneana te juca apaquehe, ichape­murihi eta nacatia­na­si­ra­vacahi táichavenehi eta najaca­pirahi eta péchaji­ri­ruvana nímitu­si­ra­vacahi. Éna, vaipa náehicahini eta tayeheana eta juca apaquehe, ticuti­nua­na­ripahi núti eta numaehi­sirahi eta tayeheana eta te juca apaquehe.
JOH 17:15 Vahi nuyaseacavi eta pivira­va­cai­nahini te juca apaquehe. Nuyaseacavi núti eta picatiu­chi­ra­va­cai­nahini mayehe ema Váinaraji.
JOH 17:16 Taicha yátupihi éna vaipa tayehea­nai­nahini eta juca apaquehe, ticuti­nua­naripa núti vahi tayehe­nui­nahini eta juca apaquehe.
JOH 17:17 Píjara­ca­va­cahini eta náurivai­nahini eta piyehe, náitusi­rai­nahini cápachi eta péchaji­ri­ruvana yátupi­queneana.
JOH 17:18 Píti pivane­canuhi nímitu­re­ca­yarehi eta péchaji­ri­ruvana nayehe ena achaneana te juca apaquehe. Tásiha, núti nuvane­ca­va­ca­yareva ena nímitureana, náimituca ena apamuriana achaneana.
JOH 17:19 Puiti, eta némuna­si­ra­vacahi éna, níjara­recava núti, nítauchayare eta pivara­ha­quenehi. Nuvaraha ene nácahehini éna, yátupi­nahini náijara­ca­vahini eta nacaema­ta­nea­si­ra­vi­yarehi. Yátupi­na­hi­varéni nasuapa eta péchaji­ri­ruvana yátupi­queneana.
JOH 17:20 Váhiva­resera nacarichuhi éna nuyaseu­cha­vacahi eta piyehe. Énerichu nuyaseu­chavaca ena tisuapa­nayare eta táunavayare eta áñoana, ena tijaca­pa­nayare eta péchaji­ri­ruvana.
JOH 17:21 Nuyasea­ca­vivare váhini tacuita­vahini eta náurujia­si­ra­ca­cayare éna. Píjara­ca­hi­varéni, Tata, te nasamureana eta návahá­si­ra­ha­vi­nahini tácutihini eta viávahá­si­ra­cacahi víti. Náurujia­si­ra­ha­vi­navare víti, apaesa ena achaneana te juca apaquehe náimatihini yátupina eta pivane­si­ranuhi.
JOH 17:22 Núti níjara­ca­va­caipahi éna eta náitupa­ji­jia­si­ra­va­ca­yarehi tamutui­ra­yarehi narataha. Vicutihi víti eta tamutuira virataha. Návahá­ca­cahini éna, vácutihini víti eta viávahá­si­ra­cacahi.
JOH 17:23 Píti piávahá­canuhi núti. Tásiha, núti návahá­ca­vacahi éna apaesa yátupi­nahini éna étanai­na­ri­chuyare eta napane­reruana, apaesa ena apamuriana achaneana te juca apaquehe étainahini náimatia­rai­nahini eta pivane­si­ranuhi, étapa eta pémuna­si­ra­vacahi ena nímitureana tacutihi eta pémuna­si­ranuhi núti.
JOH 17:24 Tata Nucaiyaquene, píti píjara­canuhi ena nani píchuha­que­neanahi. Nuyaseacavi puiti eta nucacha­ne­ra­va­cai­nahini tayehe eta návihayare núti. Náimahahini eta nujaraiva píjara­runuhi taicha eta pémuna­si­ranuhi te tépana­vainapa eta tacaepi­yairahi eta apaquehe.
JOH 17:25 Tata Nucaiyaquene, píti yátupi­que­névihi eta pisantuvahi. Ena achaneana te juca apaquehe vahi náimati­vihini. Nútisera nímativihi.
JOH 17:26 Ena nani píjara­ru­nuanahi nímima­ti­cha­vi­ripahi. Tétavi­cavahi eta pémuna­si­ranuhi. Tásiha, nuvaraha yátupina nasamava eta táetaviu­chirahi eta pémuna­si­ra­vacahi taicha éna tiávahá­ca­nuanahi núti.
JOH 18:1 Te títapi­ricapa ema Jesús eta mayuja­ra­sirahi, tiyanapa tiámamu­ri­ha­havipa te apachara eta tatavarapi ticaijare Cedrón. Ánaqui tatiarihi eta huerta ticaijare Getsemaní. Visiapapa tayehe.
JOH 18:2 Tacahe, ema Júlasi máimatihi eta juca viávirarehi taicha ichape­murihi eta vicacha­nerahi ema Jesús tayehe eta huerta.
JOH 18:3 Tacahe, te jena yátiquenehi, títecapapa ema Júlasi. Mámamu­ri­ha­paipahi ena oficialeana énapa ena camuri­que­neanahi suntaruana romanoana, vanairu­canahi éna nayehe ena tuparai­rucana, taicha napami­ca­vacahi ena fariséoana. Ticami­ca­hua­na­paipahi. Ticaepu­chi­ri­quia­napaipa, étapa eta nayehe espada.
JOH 18:4 Émasera ema Jesús máecharipa eta nacara­ta­si­ra­yarehi. Tacahe, mácapa­vacapa éna. Máichavacapa: —¿Nájaha etánuca?
JOH 18:5 Ena najicapapa: —Ema Jesús Nazareno vitanu­capahi. Éma máichavarepa: —Nútira etánu­repahi. Ema Júlasi mapauchapa, máetsera­recapa. Tásiha, titupi­hachaha te machacaya.
JOH 18:6 Eta majica­pirahi ema Jesús, máichirahi: “Nútira etánu­repahi”, tiáquipai­mu­ria­vanapa ena suntaruana te apaquehe.
JOH 18:7 Tásiha, mayase­re­ca­varepa ema Jesús: —¿Nájaha ema etánu­capahi? —Ema Jesús Nazareno —najica­pa­varepa.
JOH 18:8 Éma, máichavarepa: —Cápachi numeta­ca­he­ripahi nútihira etánu­repahi. Te nútichucha etánu­ca­nupahi, ísapayare nayana ena nani —máichavacapa.
JOH 18:9 Étapaichuhi eta máechaji­ri­ruvahi ema Jesús te tiyuja­racaipa nájina émanai­nahini náemitia­cahini te namuri ena máijara­ruanahi ema Maiya.
JOH 18:10 Tacahe, ema Pedro, tatiarihihi eta mayehe espada te mañahe. Mavehapa, máechucha­cachapa eta machaca te vaure ema achane ticaijare Malco, mavanarahi ema aquenuca Caifás.
JOH 18:11 Émasera ema Jesús macahepa: —Pinaca te tatuma­ramuhi eta piyehe espada. Vahi pihapa­pi­caimahi eta táitauchi­ravaya eta mavara­ha­quenehi ema Tata, taicha nutupa­ra­haichuhi mayehe eta juca nucata­ji­vairaya —macahepa.­
JOH 18:12 Tacahe, ena suntaruana émapa ema comandante nacara­tacapa ema Jesús, náitiji­vauchapa.
JOH 18:13 Tiyananapa námapa te mapena ema Anás. Étarichu mapena ema Caifás, taicha ema maca Anás máimachucahi ema Caifás, émapasera tuparai­rucahi te jena áñohi máitsivae­quenehi ema máimachuca.
JOH 18:14 Ema maca Caifás, émari­chuvare ticaecha­ji­ri­ruvahi eta máepeni­rai­nahini ema émana achane tivacha­cha­yarehi eta náitare­sirana namutu ena achaneana.­
JOH 18:15 Ema Pedro, nútipa nuti Juan viyanapa véhieque­ne­hapaipa ema Jesús. Nusiapapa núti te tajuhe eta canchón mapenahi ema aquenuca Anás, taicha náimati­ca­sa­renuhi ena mavanarana.
JOH 18:16 Émasera ema Pedro manasipa te aneca te tapaja­chacaya. Tásiha, néchajiacapa esu vanaracahi téchahi eta tapaja, sucasia­pahini ema Pedro.
JOH 18:17 Tásiha, esu suyase­recapa ema Pedro, ánipa ­ suicha: —¿Pítirichu jácani apanava ñímiture eñi ñica Jesús? Ema Pedro majicapapa: —Vahi nútina.
JOH 18:18 Tásiha, eta jena yátiquenehi táetaviuchahi eta tacasa­raivahi. Ena mavana­ranahi ema Anás, énapa ena suntaruana ticamu­ru­re­canapa eta yucu, násasia­va­yarehi. Eta náurujia­si­raipahi eta yucu, titupi­hai­pavare ema Pedro te nachacaya, másasia­va­hivare.­
JOH 18:19 Tacahe, ema Anás mayase­recapa ema Jesús áyana­napuca ena téhicanahi éma, tájaha­hi­va­repuca eta máimitu­rapihi eta nayehe.
JOH 18:20 Ema Jesús majicapapa, ánipa macahe: —Núti vahi nuyumu­ru­ca­vahini eta nímitu­re­sirahi. Nímere­cavahi te namuri namutu ena achaneana te viúruji­si­ra­revana, étapa te Templo. Éta nímitu­re­si­ra­reanahi.
JOH 18:21 ¿Tájaha tacayema piyase­recanu núti? Piyase­re­capaini ena tisama­ra­ra­ca­nuanahi. Énaina nametacavi eta nímitu­ra­pianahi núti —macahepa.
JOH 18:22 Matiarihihi ema émana suntaru te machacaya. Eta masamirahi eta máechaji­ri­ruvahi ema Jesús, máehami­rahapa éma. Tásiha, máichapa: —¿Tájaha tacayema tíñemahi eta pijica­pirahi ema aquenuca macapi­ca­hu­quenehi? —máichapa.
JOH 18:23 Tacahe, ema Jesús majicapapa: —Váhira táiñema­hihini eta nujica­pirahi ema aquenuca eta taviucha­nuhini. ¿Tájaha tacayema péhanu? —macahepa.
JOH 18:24 Tacahe, ema Anás máevatacapa mayehe ema Caifás, émarichuhi corregidor. Ticaiti­ha­paipahi eta námirapahi éma.­
JOH 18:25 Tacahe, ema Pedro manasi­richuhi titupihahi te tachacaya eta yucu, tiásacavahi éma. Nayase­re­ca­varepa­ nápechahi: —¿Pítirichu jácani máimiture ema maca achane? —náichapa. Ema Pedro majicapapa: —Vahi nútina —macahepa.
JOH 18:26 Tásiha, matiari­hi­hivare titupihahi ema mavanarahi ema aquenuca, macheji ema máechati­cha­caruhi ema Pedro. Tacahe, éma téchajicapa, máichapa: —Núti németeaca nímahavihi picachanehi éma tayehe eta huerta te vicara­ta­sinehi ema maca —máichapa.
JOH 18:27 Émasera ema Pedro macahe­varepa: —Váhiquene nímati éma —macahepa. Tásiha, enurujipa téchaji­canecha eta varayu.
JOH 18:28 Te jena yáticarahi, te tijara­rahipa, nacuchucapa ema Jesús te mapena ema Caifás. Námapa tayehe eta palacio mávihahi ema Pilato. Váipasera nasiapahini ena tuparai­rucana. Náimichuhahi ema Pilato. Nanasipa te aneca, namava­rairahi náechipe­ji­ca­vahini eta nanisi­ra­yarehi eta cordero pascual te jena sache.
JOH 18:29 Tacahe, ema Pilato tiúchucapa, máechaji­mu­rihapa éna. Máichavacapa: —¿Tájaha eta maviurevahi ema maca achane iámaque­nepahi eta ani nuyehe? —macahepa ema Pilato.
JOH 18:30 Éna najicapapa: —Jucarihi eta maviurevahi. Eta tacahe, viámapahi eta piyehe.
JOH 18:31 Tásiha, ema Pilato, máichavacapa: —Eyana iama. Étina ícuñaca ema maca, taicha jararihi eta eyehe­re­pichuhi eti israelítana —máichapa. Éna najicapapa: —Étasera víti, vaipa ísapa­ha­vihini vítaucha eta viyeherepi vímicapaca mácani ticaviu­revahi, vitupisica ­ te márijahi. Émasera ema maca vivaraha máepena. Vivaraha pémeta­tacaini te crusu —nacahepa.
JOH 18:32 Tacahehi eta táitauchi­ra­vapaipa tamutu eta máechaji­ri­ru­va­napahi ema Jesús eta máepeni­ra­yarehi te crusu.
JOH 18:33 Tisiapa­varepa ema Pilato te tajuhe. Máichuhapa ema Jesús. Tacahe, mayase­recapa: —¿Yátupi­sareji réyvihi píti nayehe ena pijaneanana israelítana? —macahepa.
JOH 18:34 Ema Jesús máichapa: —¿Pitupi­ru­va­hipuca eta juca píchiranuhi, pivarairahi pecha te yátupi­hipuca eta nurreyvahi? ¿Pitanu­ca­hi­pu­casera eta nuviure­vayare, picuti­hipuca eta napane­reruhi ena nujaneanana israelítana? —máichapa ema Jesús.
JOH 18:35 Ema Pilato majica­pa­varepa: —Vahi nímati eta epane­reruana eti israelítana. Énarichuhi ena pijaneanana ena tuparai­rucana, éna tiámavia­napahi eta ani nuyehe. ¿Tájaha eta piviurevahi eta nayehe? —máichapa.
JOH 18:36 Tásiha, ema Jesús majica­pa­varepa: —Jéhesare, jararihi eta návacurehi; váhisera étaina te juca apaquehe. Te étainahini te juca apaquehe eta návacurehi, téhaca­cau­cha­nua­na­ri­pahini ena nímitu­reanahi, váhivare nacuca­ra­ta­ca­nuhini ena ticatia­na­ca­nuanahi. Taicha yátupi­quenehi eta návacurehi, vahi étaina te juca apaquehe —macahepa.
JOH 18:37 Tacahe, ema Pilato mápecha­varepa mayasereca: —Tacahe, ¿yátupihi eta pirreyvahi? —máichapa. Ema Jesús majicapapa: —Yátupi réynuhi núti. Eta núcupai­sirahi, núchucahi te juca apaquehe, nímitu­re­ca­yarehi eta yátupi­queneana. Nácani tisuapa­ji­ra­hia­nayare, nasama­ra­ra­cayare eta yátupi­queneana —macahepa.
JOH 18:38 Tacahe, ema Pilato macahe­varepa: —¿Píti pímijachava pímati eta yátupi­queneana? Núti, németeaca nájina narataha náimatimahi eta yátupi­queneana —macahepa.
JOH 18:39 Te tamutupa eta mayase­re­sirahi, tiúchuca­varepa ema Pilato. Máechaji­mu­rihapa ena ticatia­na­canahi ema Jesús: —Tájina maviurevaina ema maca achane eta nímairahi núti. Étisera jucarihi eta eyeherepi te Páscuamuhuana eta nucaiti­si­rayare ema émana presu. ¿Evara­hapuca nucaitica ema eyehe Rey, iáquenumuri eti israelítana? —máichavacapa éna.
JOH 18:40 Énasera tipiara­re­canapa eta najica­pirahi: —¡Vahi vivaraha picaitica ema maca! ¡Émaina picaitica ema Barrabás! —nacahepa. Ema Barrabás táemera­taruhi eta máetaviu­chirahi eta mámeraivahi.
JOH 19:1 Tacahe, ema Pilato macava­nai­ripipa náestaca ema Jesús.
JOH 19:2 Tásiha, ena suntaruana navehapa eta épire itapepi, náitsame­macapa. Nanacapa te machuti ema Jesús, majara­pi­ya­rehiji náicha. Namuiria­cha­varepa eta muíriare mularume.
JOH 19:3 Tásiha, nachayacapa éma, nacava­yue­ma­rajipa nacaeca­hi­ji­ricapa. Ánipa nacahe: —Tata, ¡pítitataji nayehe­vihiji Rey ena israelítana! —nacahepa. Náehami­ra­havare te mamira.
JOH 19:4 Ema Pilato tiápecha­varepa tiúchucahi. Tásiha, máichavacapa ena achaneana: —Nímereca te emirahu ema maca achane. Nuvara­hasera ácaicu­tiaraini eta tamaji­nairahi maviure­vai­nahini eta nímairahi núti —máichavacapa.
JOH 19:5 Tacahe, nacuchucapa ema Jesús, mámapaipa eta itapepi te machuti, majarapihi náepiyaruhi éna, étapa eta namuriaruhi mularume. Tásiha, máichavacapa ema Pilato: —Mácaripa ema maca achane. Ticaeme­cha­rá­hiripa, ticaesta­ri­pavare. Maratapa ­ —macahepa.
JOH 19:6 Te náimahapa ena tuparai­rucana énapa ena nasuntaruana, tipiara­canapa: —¡Pémeta­tareca te crusu! ¡Pémeta­tareca te crusu! —nacahepa. Ema Pilato máichava­cavare: —Núti tájina maviure­vai­nahini eta nímairahi. Étina écha eta iámairaya éma. Étina émeta­tareca te crusu —máichavacapa.
JOH 19:7 Éna najica­pa­varepa: —Ichape eta maviurevahi ema maca eta viyehe, taicha tímija­chavahi Machicha ema Viya. Vivaraha máepena, taicha váhiquene vísapahini eta juca —nacahepa.
JOH 19:8 Eta masamirahi ema Pilato eta machichai­ra­hipuca ema Viya ema Jesús, ichape­rinehi eta mapisirahi.
JOH 19:9 Tisiapa­varepa tayehe eta mayehe palacio. Máichuha­varepa ema Jesús. Mayase­re­ca­varepa: —¿Nájaha­visica píti? ¿Távihasica eta piásinehi? —macahepa. Émasera ema Jesús, tájina vahi majica­pahini.
JOH 19:10 Tásiha, ema Pilato máichavarepa: —¡Vahi pivaraha pijicapanu! Péchapuca píti eta nurata­hairahi nucuchu­cuhavi, éneri­chuvare nurata­havare nucava­nairipi náetatacavi te crusu —macahepa.
JOH 19:11 Ema Jesús mapaenu­mavapa majicapa: —Váhiquene pirata­haimahi pítijiva pémeta­ta­re­ca­nuhini te crusu. Émasera ema Tata titupa­ra­cavihi, mavarairahi títauchava eta mavara­ha­que­neanahi. Eta tacahe, ichape eta napeca­turana ena tíjara­re­ca­nuanahi eta piyehe. Píti váhipa­nai­chu­hinéni eta pipeca­turahi eta píchiranuhi —macahepa.
JOH 19:12 Tacahe, ema Pilato mavara­hainipa macuchu­cu­ha­ya­rehini ema Jesús. Énasera ena tuparai­rucana tipiara­ca­na­varepa: —¡Te picaitica ema maca, vépiyae­que­ne­ha­viyare mayehe ema ichapequene aquenuca Emperador! ¡Ema maca achane macatia­naruhi ema Emperador taicha tímija­chavahi rey! —nacahepa.
JOH 19:13 Tacahe, te masamapa ema Pilato eta náechaji­ri­ruvahi éna, tiyanapa te anuquehe, téjacapa tayehe eta máejasirare apaesa namutu­yarepa náimaha. (Eta mávacurehi, amairiha máripahi. Eta jena sache, viérnesi táequene­reruhi eta Pascua.) Tacahe, tiánehiripa las dóceyarehi eta sache macava­nai­ripipa nama ema Jesús. Tásiha, máichavacapa ena achaneana: —¡Mácaripa ema eyehe Rey! —macahepa.
JOH 19:15 Énasera tipiara­ca­na­varepa: —¡Pémeta­ta­re­cavane! ¡Máepena­vanepa! ¡Váhiquene vivaraha ema maca! —nacahepa. Tásiha, ema Pilato máichavarepa: —¡Vahi németa­ta­re­caimahi ema eyehe Rey! —macahepa. Énasera ena tuparai­rucana najica­pa­varepa: —¡Nájina apanaina viyehena Rey! ¡Macarichu ema Emperador! —nacahepa.
JOH 19:16 Tacahe, ema Pilato máisapapa. Máijara­ca­vacapa ena masunta­rurana eta náetata­si­rayare ema Jesús. Jéhesa­réinehi námapa ­ éma.
JOH 19:17 Tacahe, náijaracapa ema Jesús eta macuru­suraya. Tiúchucapa éma, mámapaipahi te majihu. Námapa eta te Calvario (te hebreo ticaijare Gólgota).
JOH 19:18 Tásiha, ema Pilato máepiyacapa eta ajureca eta táechaji­ri­ruvahi, ánipa tacahehi: “Ema Jesús Nazareno, Rey nayehe ena israelítana”. Te tápusi eta macurusura nanacapa eta juca ajureca. Natiari­hivare ena apinana ticaeta­ta­na­hivare te machacaya. Émasera ema Jesús, te enumuhu mávihahi.
JOH 19:20 Camuriana ena achaneana téchaji­cu­hanahi eta ajureca, taicha eta macaeta­taiyahi ema Jesús tacacha­ca­yaichuhi eta avasare. Eta ajureca, te hebreo, te griego, téhepa latín. Mapana eta táechaji­ri­ru­vanahi.
JOH 19:21 Eta tacahe, ena tuparai­rucana tiyananapa mayehe ema Pilato nayasea­panahi máitsiva­chahini eta ajureca. Éna navarahahi áni tacahe­yarehi eta ajureca: “Ema maca tímija­chavahi Rey nayehe ena israelítana”.
JOH 19:22 Émasera ema Pilato máichavacapa: —Eta ajureca nunaca­quenehi, nájina tihapa­pi­caimahi —macahepa.
JOH 19:23 Te náitauchapa ena suntaruana eta náetata­sirahi ema Jesús, nasuerte­hachapa eta mamuiriha nayehe ena cuátroqueneana. Naveha­varepa eta apana mamuiriha. Étasera tájina tapari­nahini, amairi­ju­heichucha eta itsameruca.
JOH 19:24 Vaipa návara­hahini navetsa­yu­cahini. Tásiha, nasuerte­ha­cha­varepa, náimaira­yarehi nájaha­ya­re­hipuca mácani tivecu­ha­yarehi. Tacahehi eta táitauchi­ravahi eta Sagrada Escritura eta táechaji­ri­ruvahi: “Ticaji­ji­ri­ca­canapa eta numuirihaini. Nasuerte­ha­chavare eta apana numuiriha”. Jéhesare, tacahehi naicha ena suntaruana.
JOH 19:25 Te tápecu eta macurusura ema Jesús, sutiarihihi esu maena, ésupa esu mápenaru, ésupa esu apana María mayena ema Cleofas, ésupa esu María Magdalena.
JOH 19:26 Tacahe, te máimahapa esu maena eta sutiari­hirahi te machacaya, nútipa nuti máimiturehi máemuna­ru­quenehi, ánipa máicha ésu: —Mémechicha, márahi ema nítsivayare ema pichichayare. Éma títáti­viyare.
JOH 19:27 Tásiha, éneri­chuvare titupa­ra­ca­nu­varepa núti: —Némuna­casare, nutupa­racavi esu meme. Esu pénayare. Pímainanu —máichanupa. Jéhesa­resera, núti Juan ichape­rinehi eta nujaca­pirahi esu maena. Námapa te nupena.­
JOH 19:28 Tacahe, eta máimairahi ema Jesús eta táitauchi­ra­varipa tamutu eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura, ánivare macahehi: —Tétavicava eta numauneva —macahepa.
JOH 19:29 Tatiarihihi eta tisisica vino te tinaja. Náechipai­jicapa eta machuchu­ji­ru­yarehi. Náimica­pa­yacapa tayehe eta majaca te tiúqui curina.
JOH 19:30 Tacahe, machuchu­jicapa ema Jesús eta tisisica vino. Tásiha, macahepa: —Jéhevare puiti, títauchavapa tamutu —macahepa. Tásiha, téyusicapa. Tépenapa.­
JOH 19:31 Tacahe, ena tuparai­rucana vahi návara­hahini nánasihini ena ticaeta­tanahi te crusu te jena sache sávaru páscuairahi. Tacahe, tiyananapa mayehe ema Pilato, nayasea­panahi macava­nai­ri­pihini eta nacave­tu­pai­que­cha­va­ca­yarehi apaesa náepena­va­nehini. Navarahahi náecarávane, taicha tétavi­cavahi eta tacapi­ca­huirahi nayehe éna eta jena sácheana páscuairahi.
JOH 19:32 Jéhesa­réinehi, tiyananapa ena suntaruana, nacave­tu­pai­que­cha­vacapa ena apinana tiámerahiana nacaeta­ta­quenehi te crusu te machacaya ema Jesús.
JOH 19:33 Tásiha, éneya­rei­chu­hi­varéni ema Jesus. Téhesera te náiteca­pauchapa, náimahapa eta máepeni­raipahi. Tacahe, vaipa nacave­tu­pai­que­chahini éma.
JOH 19:34 Táitsiva­hisera ema émana suntaru mayuva­racapa te machene tayehe eta lanza. Enevanepa tiúchucahi eta iti étapa eta une.
JOH 19:35 Núti Juan nájueque­nehahi tamutu eta juca, nímaha­que­neanahi. Nuvaraha nítame­tacahe tamutu. Yátupi­hivare eta numeta­si­rahehi, taicha nuvaraha esuapahini éti apanavare.
JOH 19:36 Títauchavahi eta juca táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura: “Tájina vahi nacave­tu­caimahi eta máperana”.
JOH 19:37 Jarari­hivare eta apana Escritura, ánivare tacahe: “Náimahayare ema najara­cha­quenehi”.
JOH 19:38 Te tamutupa eta juca, matiarihihi ema achane José, ticavasahi te Arimatea. Émarichuhi tisuapa­ji­rahihi mayehe ema Jesús. Váhisera máimere­ca­vahini, mapisi­ra­vacahi ena machamuriana aquenu­ca­rahana. Tiyanapa éma mayasea­panahi ema Pilato eta máquehe ema Jesús. Tacahesera ema Pilato máisapapa. Tiyanapa ema José, macucu­pai­panapa eta máquehe ema Jesús.
JOH 19:39 Émapa ema Nicodemo macachanehi, ema téjira­panahi ema Jesús te jena yátimu­hu­quénehi. Mámapahi éma eta treinta kilo eta perfume mayaji­ha­yarehi.
JOH 19:40 Tacahe, ema José émapa ema Nicodemo navehapa eta máquehe ema Jesús, náyuruacapa eta te sávana tijapu táurina­quenehi. Nayaji­ha­ca­varepa tayehe eta táijiyequene perfume. Tacahehi eta viyeherepi te vécarayare ena náepena­queneana.
JOH 19:41 Tacahe, te tachacaya eta máepeninehi ema Jesús, tatiarihihi eta huerta te távihahi eta mari natseca­jueruhi ecariyare tacutihi eta covacha. Nájinaichaha nacaeca­ra­sihini tayehe. Étapa náecarihahi eta máquehe. Tiputu­va­huanapa taicha cápere­hi­chi­cha­ripahi. Vahi taísapa­ca­rehini náecarahini te yati, váhivare táisapa­ca­rehini te apanapa sache taicha sávaru­mu­huipahi.
JOH 20:1 Tacahe, te jena sache lumincu­quenehi, te tijara­ra­hi­chichapa, tiyanapa esu María Magdalena tayehe eta máecari. Timapi­cuichaha te suíteca­pauchapa eta ecari, suímahapa tájina­ripahi eta márime tajihainihi eta tapaja­curahi eta ecari.
JOH 20:2 Te suímahapa, tichava­vanepa tijuna­pa­paipahi. Suíchuha­pa­na­yarehi ema Pedro nútipa nuti Juan. Timeta­ca­havipa ésu: —Námechapa jácani eta ñáquehéni eñi Viáquenu. Vaipa vecha táviha­hipuca nanasihahi —sucahepa.
JOH 20:3 Tacahe, núti émapa ema Pedro viúchucapa viyanapa vijuna­pa­paipahi. Nucachu­ricapa ema Pedro. Níteca­pa­vanepa núti tayehe eta máecari ema Viáquenu.
JOH 20:5 Nétipaicapa. Nujiña­ña­juechapa. Tacarinehi nímaha eta máyuru­ha­nainihi. Váhisera nusiapahini.
JOH 20:6 Te títecapapa ema Pedro, tisiapapa éma tayehe eta ecari. Máimahapa eta máyuru­ha­nainihi. Tanasi­rinecha enuru­juhehi, étapa eta mamuhi­siequene ema Jesús.
JOH 20:8 Tacahe, nusiapa­varepa núti tayehe eta ecari. Nímahapa eta táichara­ra­cavahi. Tásiha, ichape­rinehi eta nusuapirahi.
JOH 20:9 Vipaenu­mavapa vicaicu­tiarahi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura, eta máechepu­si­ra­yarehi ema Viáquenu te máecari.
JOH 20:10 Te tamutupa eta vímairahi, vichavapa te vipena.
JOH 20:11 Esu María Magdalena, éneri­chuvare tiápecha­varipa tichava eta te máecari. Sunasipa, tíyahaipa. Tásiha, tétipaicapa sujiña­ñacahi te tajuhe.
JOH 20:12 Tiárami­carepa suímaha ena apinana ángeleana, tijapu­mui­ri­ha­vacahi. Téjacanahi éna te tajuhe eta máecarini. Ema émana te tanapainihi eta machuti, ema apana te máivape.
JOH 20:13 Tásiha, ena ángeleana nayase­recapa ésu: —¿Tájaha ticaiyacavi, nuchicha? —náichapa. —Ticaiya­canuhi eta námechirahi eta ñaquehe eñi Viáquenu. Vahi nécha táviha­papuca nanasihahi —sucahepa.
JOH 20:14 Te títapi­ricapa eta suíchira­vacahi, téviuru­cavapa, suímaha­rinehi ema Jesús.
JOH 20:15 Tásiha, éma apanava mayase­recapa: —¿Tájaha ticaiya­cavihi, nuchicha? ¿Nájaha pitanucahi? —máichapa. Ésusera suímija­chaichucha ema tijanea­re­carahi eta huerta. Tásiha, suíchapa: —Tata, te pítihipuca piámahi eta ñáquehe eñi Viáquenu, picata­jicanu pimetacanu távihapuca pinasihahi. Nuvaraha námayare núti —suíchapa.
JOH 20:16 —¡María! —máichapa. Suéseni­cainehi ésu. Supaenu­mavapa suímatihi éma. Tásiha, suíchapa: —¡Pítiquenehi, Tata Náquenu!
JOH 20:17 Tásiha, ema Jesús máichapa: —Vahi picuema­ma­hacanu, taicha vuíchaha nápanahini te mávihahi ema Tata. Piyana pimeta­cavaca ena apamuriana nímitureana eta nápani­rayare mayehe ema Tata, Ecaiya­que­ne­hivare éti apanava —máichapa.
JOH 20:18 Tacahe, esu María Magdalena tiyanapa sumeta­pa­na­vacahi ena suchamuriana eta suímairahi ema Jesús, étapa eta mameta­ra­pianahi.
JOH 20:19 Étarichu te jena sáchequenehi lumincuquene, yátiripahi, viúruji­cavahi viti máimitureana ema Jesús te tajuhe eta peti. Vératae­que­ne­re­cavahi taicha eta vipisirahi ena tuparai­rucana. Tiárami­carepa titupihahi ema Jesús te vimuri. Téchaji­ca­havipa: —¿Ícharacava, nuchicha­naveana? —máichahavipa.
JOH 20:20 Tásiha, tímecha­havipa eta majarana te mavahuana étapa te machene. Tacahe, víti ichape­rinehi eta viúrisa­mu­revahi eta vímairahi éma.
JOH 20:21 Tásiha, máichahavipa: —Vahi ecueñamava. Núti, mavane­runuhi ema Tata núcupai­cayare te juca apaquehe, nímitu­ca­he­yarehi éti. Puiti nuvane­ca­heyare núti ímitu­ca­va­ca­yarehi ena achaneana, apaesa náehica­nuhini éna apanava —macahepa.
JOH 20:22 Tásiha, tiáchajua­ca­havipa víti. Tásiha, máichaha­vi­varepa: —Táuri eta ejaca­piraina ema Espíritu Santo eta máiteca­pau­chi­raheya, mávahá­si­raheya.
JOH 20:23 Éma, tímitu­caheya eta ítame­ta­si­ra­vacaya ena achaneana eta naperdo­na­cha­ca­revahi me Viya ena téneucha­vanahi. Te vahi nacuvaraha téneuchavana, tanasiyare eta naviurevana taicha eta napeca­turana —macahepa.
JOH 20:24 Te jena sache eta máimere­si­ravahi ema Jesús eta viyehe, májinahi ema vichamuri Tomás.
JOH 20:25 Tásihasera, ena apamuriana vichamuriana nametacapa éma eta vímairaipahi ema Jesús. Émasera macahepa: —Vahi nusuapa. Téhesera te nímaha eta majara te mavahu taicha eta clavo, nímisia­pavare eta nuvauqui tayehe eta majara te machene, tapaenumava nusuapayare eta máechepu­si­raipahi —macahepa.
JOH 20:26 Te óchopa sache eta táetavi­si­ravahi, viúruji­ca­vai­pavare te viúruji­si­rareva. Matiari­hipahi ema Tomás te vimuri. Tásiha, tiárami­ca­re­varepa tímere­cavahi ema Jesús. Titupihahi te vimuri. Téchaji­ca­ha­vi­varepa. —Ícharacava, nuchicha­naveana —macahepa.
JOH 20:27 Tásiha, máichuhapa ema Tomás: —Yare, nuchicha —máichapa—. Pímaha eta nujarana te nuvahuana. Pímisiapa eta pivauqui eta te juca nuchene, apaesa pisuapanu.
JOH 20:28 Tacahe, ema Tomás majicapapa: —Tátachicha, piti yátupi­quenévi Viya. Tétavi­cavahi eta nucasi­ñai­ravihi —máichapa.
JOH 20:29 Ema Jesús majicapapa: —Nuchichasami Tomás, pipaenumava pisuapanu eta pímaira­nuipahi. Tétavi­ca­vasera náurica­careva nácani tisuapa­ji­ra­hianahi vahi tácame­sahini náimaha­nuhini —macahepa.
JOH 20:30 Jucari­hi­cha­havare eta apamuriana tiárami­careana máichaque­neanahi ema Jesús, eta vímaha­que­neanahi viti máimitureana. Váipasera tamutuhini tacajuhini te juca libro.
JOH 20:31 Nuvara­hasera ácaicutiara eta nájureanahi apaesa esuapahini ema Jesús eta émaira­quenehi Cristo, Machicha­quenehi ema Viya. Taicha te esuapapuca éma, máitava­ca­cayare eta ítare­si­rayare.
JOH 21:1 Tiuri, te táequenepa eta juca, viyanapa víti te Galilea, vicucha­pa­yarehi ema Jesús. Ánaqui matiarihihi ema Pedro, ema Tomás, ema Natanael, ema nuparape Jacobo, nútipa nuti Juan. Natiari­hivare ena apinanahi vichamuriana. Tacahe, ema Pedro máichahavipa: —Nuyanayare nénipa­nayare te cáquiure —macahepa. Tásiha, víti vijicapapa éma: —Véhica­viyare víti apanava —víchapa. Tacahe, te vítecapapa, viávacuhapa tayehe eta pacure. Vénicaipahi te jena yátiquenehi. Tájinasera vítuca­vahini. Te tijára­ra­hi­chi­cha­yaréipa, vímahapa ema Jesús. Titupi­haipahi te tachausi. Váhisera vímati­va­nehini.
JOH 21:5 Tásiha, téchaji­ca­havipa: —¿Ícharacava, nuchicha­naveana? ¿Tájina ítucava eta jima? —macahepa. Vijicapapa víti: —Tájina vítucava —víchapa.
JOH 21:6 Tásiha, éma tivane­ca­havipa viáquijieca eta viyehe tarrafa te apachacaya eta pacure tinapaicahi te vaure. —Eta ítusia­vayare eta jima —máichahavipa. Visuapa­hisera víti. Tásiha, te vichuruecapa eta viyehe tarrafa, vaipa víchinahini taicha táetaviuchahi eta camurirahi eta jima. Tijita­ca­renecha.
JOH 21:7 Tásiha, núti níchapa ema Pedro: —¡Émara ema Viáquenu! —níchapa. Masami­ne­nu­richuhi ema Pedro eta níchirahi, ticamui­ri­ha­vanepa taicha tiveja­mu­hia­cavahi éma eta mamuiriha. Tépuhe­cavapa, mavarairahi macapa­ya­ca­va­ne­yarehi ema Viáquenu.
JOH 21:8 Víti apamuriana vipauchapa eta tachausi. Vichurue­ca­paipahi eta viyehe tarrafa; tínica­paipahi eta camuriquene jima. Cien métrori­chu­hi­se­rapuca eta viyere­hirahi eta tachausi.
JOH 21:9 Te viúcupaicapa te tachausi, vímaha­rinehi tatiarihihi eta yucu, étapa eta jima jitaruca, étapa eta pan.
JOH 21:10 Tásiha, ema Jesús máichahavipa: —Iáma eta íturevahi jima —máichahavipa.
JOH 21:11 Ema Pedro machuru­paicapa eta tarrafa. Vímaha­rinehi eta ichape­mu­riquene jima. Ciento cincuenta y tres eta tasimu­rivahi. Váhisera táetsayu­cahini eta viyehe tarrafa.
JOH 21:12 Tásiha, tíchuha­havipa ema Jesús: —Yare, enica —macahepa. Tásiha, viyanapa víti, vinica­yarehi. Váhisera vipatsi­ca­vahini viyase­re­cahini te nájaha­hipuca éma taicha tétavi­cavahi eta viárame­sirahi. Vímatia­ca­hisera eta émairahi ema Viáquenu.
JOH 21:13 Tásiha, ema Jesús témeña­havapa. Mavehapa eta pan. Tíjara­ca­havipa. Étapa eta jima táimaqui­quenepa, tíjara­ca­ha­vi­varepa.
JOH 21:14 Eta juca eta mapahe­quenepa eta máimere­si­ravahi ema Jesús eta viyehe eta máechepu­sirahi te máecari.
JOH 21:15 Te vítanesipa eta vinisirahi, ema Jesús mayase­recapa ema Pedro. Ánipa máicha: —Piti Pedro, nuvaraha nuyase­recavi: ¿Picachu­ri­capuca píti ena nani apamuriana eta pémuna­si­ranuhi? —máichapa. Éma majicapapa: —Némunacavi, Tata. Pécharichuhi píti jácani némuna­si­ravihi —macahepa. Ema ­ Jesús máichavarepa: —Tiuri, te yátupi­hipuca pémunacanu, nuvaraha pijanea­si­na­nuvaca ena téhica­nua­nayare, taicha vahi náitucahini nacatiu­cha­vahini. Téñama­ca­reanahi —macahepa.
JOH 21:16 Te táequenepa, mápechavare mayasereca: —Pedro, nuvaraha nuyase­recavi: ¿Yátupi eta pémuna­si­ranuhi? —máichapa. —Némunacavi, Tata. Pécharichuhi píti eta némuna­si­ravihi —máichapa ema Pedro. Ema Jesús máichavarepa: —Tiuri, te yátupipuca pémunacanu, pijanea­si­na­nuvaca ena téhica­nuanahi —macahepa.
JOH 21:17 Te táequene­varepa, mapahequene mayasereca: —Pedro, ¿yátupi eta pémuna­siranu? —máichapa. Émasera ema Pedro titsirihapa taicha mapaheripa eta mayase­re­sirahi. Majica­pa­varepa: —Pécharichuhi, Tata, eta némuna­si­ravihi —macahepa. Tásiha, máichavarepa ema Jesús: —Tiuri, te yátupi­hipuca pémunacanu, pijanea­si­na­nu­va­cayare ena téhica­nuanahi.
JOH 21:18 Nutupiruva numetacavi: Eta piámape­ruvahi, píti péchinavahi eta pítare­sirahi. Picamui­rihahi, piyana­hivare te jácani pivara­ha­que­neanahi picaijuhe. Jácanisera áñoanayare eta pichávi­cavaipa, apanainapa eta pítare­si­rayare. Apana­nainapa ena timuria­cha­via­nayare, taicha títiji­vau­cha­via­nayare, tásiha tiámavia­nainapa te jácani pimava­ra­ha­que­nénihi picaijuhe —máichapa.
JOH 21:19 Eta juca máichirahi ema Jesús, mavarairahi máimine­ca­pae­que­ne­ha­yarehi eta máichara­ra­ca­va­yarehi eta máepeni­rayare ema Pedro. Tétavi­ca­vainapa eta macuna­cha­careva ema Viya maicha ema Pedro, taicha vahi téqueca­vaimahi eta máimairahi eta macata­ji­vairaya. Tásiha, máichavare ema Jesús: —Piti Pedro, tacuija tahapa­pi­ri­cahini eta pítauchira tamutu eta nutupa­ra­si­ra­vianahi —máichapa.
JOH 21:20 Tásiha, tésenie­que­ne­havapa ema Pedro, tímahanupa eta néhieque­ne­hai­rapahi nuti máemuna­runuhi ema Jesús. (Nútirichu núti nuyase­recahi te mesa te nájaha­hipuca ema tíjara­re­ca­yarehi.)
JOH 21:21 Eta máimairanuhi ema Pedro, mayase­recapa ema Jesús tájahapuca eta níchara­ra­ca­va­yarehi núti apana. Ánipa macahe ema Pedro: —Tata, ¿tájahapuca máichara­ca­vayare ema apanava ema maca?
JOH 21:22 Ema Jesús majicapapa: —Núti nécha. Te nuvara­hapuca máitareca máimahayare eta nápechi­ra­vayare nuchavi­rayare, vahi tacuimi­pa­ne­recavi. Pítisa­misera, pítaucha tamutu eta nutupa­ra­si­raviana. Tacuija tahapa­pi­ri­cahini eta péhisi­ranuhi.
JOH 21:23 Tacahe, ena nuchamuriana, ichape­rinehi eta napane­re­que­ne­hairahi eta numaepe­ni­ra­yarehi. Váhisera mameta­cahini eta numaepe­ni­ra­yarehi. Tacarichu macahehi: “Te nuvara­hapuca núti máitareca máimahayare eta nápechi­ra­vayare nuchavi­rayare, vahi tacuimi­pa­ne­re­recavi” macahepa.
JOH 21:24 Nupara­pe­naveana, núti yátupi­que­nenuhi eta máimitu­re­nuirahi ema Jesús. Nutupi­ruvahi néchajisiha te juca nájurehi eta yátupi­queneana nímaha­que­neanahi.
JOH 21:25 Jucari­hichaha eta apamuriana máichaque­neanahi ema Jesús. Váipasera támutuhini nájueque­né­hahini, taicha tétavi­cavahi eta táichape­mu­rivahi. Te vítame­ta­ca­pucaini tamutu eta máichaque­neanahi, váipapuca vicura­ta­hahini vítuca, namutu­hinéni ena achaneana te juca apaquehe tiájueque­ne­rahiana. Tamutupa eta juca ­ nájurehi.
ACT 1:1 Piti Teófilo, títeca­páu­cha­viripa eta táinapure nájure tayehe eta máichava­que­névahi ema Jesucristo te títecapapa te juca apaquehe. Nájuchahi tamutu eta máichaque­neanahi, étapa eta máimitu­ra­pianahi.
ACT 1:2 Nararihihi ena manere­jiruana apóstoleana. Émaripa ema Espíritu Santo máimica­tacahi eta matúpa­ra­sí­ra­vacahi éna. Nájucha­varepa eta mayapirahi te anuma. Puiti nímiama­re­cavare eta piyehe eta juca nájure, apaesa pímati tamutu eta téchacareana tayehe eta máichava­que­névahi ema Jesús.
ACT 1:3 Te táequenepa eta máepenirahi, téchepucapa te máecari, tiápecha­vavare títareca. Tásiha, cuarenta­quenehi sache eta macácha­né­ra­va­ca­ríchaha ena máimitureana. Máimerecahi ichape eta machavirahi títareca. Máimitu­ca­vacahi éna, eta táichara­ra­ca­vayare eta náehisi­rayare ema Viya ena achaneana te tamutu avasareana.
ACT 1:4 Te jena sache, macácha­ne­va­ca­ríchaha ena apóstoleana, mameta­ca­vacapa. Ánipa maicha: —Vahi ecújú­nijica eta juca viávasa Jerusalén. Ecucha­payare eta táitauchi­ra­vayare eta máijara­ruvahi ema Vicaiyaquene. Étaripa eta juca numeta­ra­pianahi.
ACT 1:5 Échavarichu ema Juan, máicacha­si­ca­vacahi te une ena achaneana. Étisera, puiti juca sácheanayare, tiúcupai­cayare ema Espíritu Santo. Ema tícacha­si­ca­heyare, tiávahá­ca­hénapa —macahepa ema ­ Jesús.
ACT 1:6 Tacahe, nayase­recapa ena tiúrujiá­canahi ema Jesús. Ánipa naicha: —Tata Viáquenu, ¿puítinaríchu píjara­cahavi viti israelítana eta vítináini vigóve­rna­chacáca te juca viávasa? —nacahepa.
ACT 1:7 Ema Jesús majicapapa, ánipa maicha: —Vuíchaha táechacare. Vahi tatuparaca étinahíni echa tájahapuca sáchevayare, tájahapuca cájevayare títauchavaya. Taicha tayumu­ru­revahi eta juca maicha ema Tata Vicaiyaquene. Macarichu éma máiturué­queneha eta juca.
ACT 1:8 Jucari­hisera eta ítuca­que­neyare. Ema Tata tíjara­ca­heyare ema Espíritu Santo, tiávahá­ca­heyare tímica­ta­ca­heyare. Tacahe, échaji­sia­nuínapa núti. Tamutuyare avasareana eta epaisiha, te Jerusalén, te Judea, te Samaria, étapa te jácani tayere­hi­queneana avasareana tayehe te juca apaquehe —máichapa ema Jesús.
ACT 1:9 Tacahe, te títavapa eta máechaji­rí­si­ravahi, tiyanapa tiyapa te anuma. Tacahe, ena máimitureana náimara­rae­que­nehaipa eta mayanirahi. Táepacu­chirahi eta úcaji. Vaipa macaeche­rahini te anuquehe.
ACT 1:10 Eta mayanirahi ema Jesús te anuma, náimara­ra­cáichaha ena máimitureana. Tacahe, tiárami­ca­reanapa tímere­cavana ena apinana ángeleana. Tijapu­mui­ri­havaca.
ACT 1:11 Tacahe, náichapa ena ángeleana: —¿Tájaha íchahi ímara­racahi eta anuma, eti máimitureana ema Jesús? Puiti eneca­pa­ra­recahi ema Jesús eta majuni­ji­si­ra­heripa, mayanirapa te anuma. Vimetacahe: Te jácani sácheyare, ema Jesús tichavayare te juca apaquehe. Tiúcupai­cayare tacuti­yareichu eta mayanirahi —náichavacapa ena ángeleana.
ACT 1:12 Tiuri, eta návihairahi te anuquehe masihi ticaijare Olivoquiji. Tachacayahi eta Jerusalén, apina kilómetro eta tayere­hivahi. Tiyananapa tichavana tayehe eta avasare.
ACT 1:13 Te títeca­panapa te avasare, tisiapanapa te peti apina piso, eta náiteca­pihahi. Tiápananapa te téqueneha piso. Natiarihihi ema Pedro, ema Jacobo, ema Juan, ema Andrés, ema Felipe, ema Tomás, ema Bartolomé, ema Mateo, ema apana Jacobo, ema Simón, émapa ema Judas.
ACT 1:14 Natiari­hivare ena mapara­pe­naveana ema Jesús, ésupa esu maena María, énapa ena apamuriana esenana. Tamutu sácheana, ena nani tiúruji­ca­vanahi eta nayuja­ra­sirahi.
ACT 1:15 Tacahe, te jena sácheana, ena náuruji­ru­vanahi náetavicahi ciento veinte eta nasimutuva ena máimitureana ema Jesús. Tacahe, téchepucapa ema Pedro te namuri, titupihapa. Máichapa:
ACT 1:16 —Nupara­pe­naveana, ema víyarahaini David macaimi­tu­ca­si­quenehi mayehe ema Espíritu Santo, ánaqui­ríchaha eta áñoana eta matiari­hiraya ema Júlasi, ema tínapu­mi­ráuchaya ena suntaruana nacara­tacaya ema Jesús. Títauchavapa eta mameta­rapihi ema Espíritu Santo.
ACT 1:17 Taicha ema Júlasi, émainichuhi vichamurini tayehe eta juca vémata­ne­repihi —macahepa ema Pedro.
ACT 1:18 (Émasera ema Júlasi ticapa­cavahi tichumu­cavapa. Tiáquipai­ca­va­hiséra eta máquehe. Tiúchumuriapa eta maturupiana. Te táequenepa, navehapa eta mavachainihi eta máijara­re­sirahi ema Jesús. Navacha­recapa eta apaquehe.
ACT 1:19 Te náechapa ena ticavasana te Jerusalén, nanacapa eta táijarehi Acéldama. Eta ticaijarehi puiti “Apaquehe máitinevacha ema Jesús”.)
ACT 1:20 Tímiyanava eta máechaji­sirahi ema Pedro, ánipa maicha: —Ema víyarahaini David májucu­nachahi eta mameta­rapiana ema Espíritu Santo eta te Salmo. Áni macahehi: “Machu nacuija nacusiapa eta mapena majuni­jiruipa nácani macuti­pa­ne­reruana eta mavaina­rajiva”. Ánivarepa macahe: “Tatupa­racahi masiapaya ema apana achane máitsivaya te mávacu­rénihi” macahepaji ema Espíritu Santo.
ACT 1:21 Tacahe, titupa­ra­cahavi vinere­ji­cayare ema apana, máitsivaina ema Júlasi, apaesa vahi macuejiacava te vimuri viti dócequeneana. Máimica­ta­cahavi eta véchajisiha eta máechepu­sirahi ema Jesús. Nararihi ani te vitaracu ena vichamu­rianahi te juca áñoana te matiari­hichaha ema Jesús te vimuri. Ena ticacha­ne­ha­vianahi te ticaica­cha­sinapa ema Jesús me Juan. Vahi najuni­ji­ca­ha­vihini. Natiari­hi­quenehi te tiyapapa ema Jesús te anuma —macahepa ema Pedro.
ACT 1:23 Tacahe, ticane­re­jianapa ena apinana: ema ticaijare Matías, émapa ema apana ticaijare José Barsabás (éneri­chuvare náimija­rechahi Justo).
ACT 1:24 Tacahe, tiyuja­ra­canapa, ánipa nacahe: —Tata Viáquenu, piti pímati eta visamureana vimutu. Pímechahavi nájahapuca ema tiuri nayehe ena nani apinava vinere­ji­ruanahi máitsivayare ema máemitiaruhi apóstoleni Júlasi, táimicu­ñaruhi eta mapecatura —nacahepa.
ACT 1:26 Tacahe, nasuerte­hachapa ena apinana. Tatocachapa ema Matías. Tásiha, natupa­racapa eta mávacu­reyare nachamu­ri­ra­yarehi ena apamuriana apóstoleana.
ACT 2:1 Tiuri, títecapapa eta sache napiestara ena israelítana ticaijarehi Pentecostés. Tiúruji­ca­vanahi ena apóstoleana énapa ena apamuriana nasimu­tu­va­queneana máimitureana ema Jesús.
ACT 2:2 Tacahe, tiárami­carepa eta ticaema te anuquehe tiásiha te anuma ticutipahi eta muraca técaticava. Ticaemapa muraca te táinahu eta peti návihahi éna.
ACT 2:3 Tacahe, tiárami­carepa tímerecava eta tacuti eta tanene eta yucu. Tijara­hi­vacapa te nápusiana namutu ena náuruji­ru­vanahi.
ACT 2:4 Tacahe, ena mávahá­ca­va­caripa ema Espíritu Santo. Tiárami­ca­reanapa apáecha­ji­rí­ru­va­vacapa taicha eta mávahá­si­ra­va­cáipahi ema Espíritu Santo.
ACT 2:5 Te jena sache, natiari­hivare ena camuri­queneana israelítana te Jerusalén tiásihana te tamútu­yaréini avasareana. Tipicau­ra­hianahi tayehe eta nayehe religión.
ACT 2:6 Te nasamapa eta tacaemairahi te anuquehe, ticuru­ji­ca­canapa ena achaneana. Náraminehi ichape táichavenehi eta nasamirahi ena apáecha­ji­rí­ru­va­va­ca­rípahi.
ACT 2:7 Ichape­rinehi nárami. Tacahe, náichacacapa: —¿Tájaha tacayema eta juca? Ena nani, váhira vichamu­rianaina tayehe eta avasare viávihahi. Ticavasana te Galilea ena nani.
ACT 2:8 Tásihasera, náituca­hivare eta véchaji­ri­ru­vapachu vímiuchurehi víti. ¿Tájaha­papuca tacayema eta juca?
ACT 2:9 Camuriana eta véchaji­ri­ruvana taicha viti viásiha­ha­jí­ruanahi te apana­pa­nejiana avasareana. Nararihi ena tiásihana te Partia, te Media, te Elam, te Mesopotamia, te Judea, te Capadocia, te Ponto, te Asia, te Frigia, te Panfilia, te Egipto.
ACT 2:10 Narari­hivare ena tiásihana te Cirene te Libia. Narari­hivare ena tiásihana te Roma, ena yátupi­queneana israelítana énapa ena tépiya­ca­va­naripa israelítana.
ACT 2:11 Narari­hivare ena tiásihana te Creta étapa te Arabia. Vimutusera visama eta véchaji­ri­ru­vapachu. ¿Tájahapuca tacayema? Ena nani téchaji­canahi timeta­ca­ha­vianahi eta táurica­ca­re­queneana tásiha­que­nea­nayare me Viya. Vicaicu­tiarahi tamutu taicha téchaji­canahi te véchaji­ri­ru­vapachu —nacahepa.
ACT 2:12 Namutu napane­re­que­nehahi. Vaipa náimatihini tájahapuca tacayema. Tiyase­re­ji­ri­ca­ca­na­varepa: —¿Tájahapuca tacayema eta juca? —nacahepa.
ACT 2:13 Natiari­hisera ena apamuriana nacaeca­hi­richucha, ánipa nacahe: —Nacava­ha­queneana ena nani —nacahepa.
ACT 2:14 Tacahe, titupihapa ema Pedro te namirahu ena achaneana. Natiari­hi­hivare ena óncequeneana apóstoleana. Téchajicapa muraca ema Pedro eta máechaji­sirahi, ánipa macahe: —Tátanaveana nujaneanana, emutu eti ecavasana te juca Jerusalén, ecata­jicanu esama­nuchaha. Ácaicu­tia­ra­quenéna eta juca nucaye­mayare.
ACT 2:15 Eti ímijachahi vicava­ha­queneana. Vahi vicava­ha­quenéna. Tapaenumava las nuéverava yáticarahi. Écharichuhi éti vahi vítuca vera viti israelítana te yáticarahi.
ACT 2:16 Eta juca ímaha­quenehi iárami­quenehi puiti, eta tacahe­yarehi taicha mameta­rapihi ema Viya mayehe ema víyarahaini profeta Joel. Tásiha, ema Joel májucu­nachapa eta mameta­rapihi ema Viya, ánipa tacahe:
ACT 2:17 “Jararihiya eta sácheanaya níjara­cayare ema Espíritu Santo nayehe namutu ena achaneana. Tásiha, ena echicha­naveana, ajairana énapa ena esenana, nacame­ta­rai­ruinapa eta néchaji­riruva. Ena amaperuana, níjara­cayare eta náechirayare eta táichara­ca­vayare. Ena ichavi­ca­chichana ticame­ta­ca­sia­nayare te navapure.
ACT 2:18 Taicha nuvane­cayare ema Espíritu Santo, níjara­cayare mávahá­cavaca namutu ena nuchanerana. Tasiha, nacame­ta­rai­ruinapa eta néchaji­riruva tásiha­quenehi nuyehe.
ACT 2:19 Te juca anuma nímere­cayare eta tiárami­careana. Te juca apaquehe nucuchu­cayare eta ecutia­ra­reanaya, apaesa ímatinu nuti nucarichu nurataha nicha tamutu. Nucami­ricaya eta ecuñaraqui. Tépusai­ca­vayare eta náitine ena achaneana váinara­ji­que­neanahi. Nucami­ri­cayare te avasareana eta yucu étapa eta ichape quijare.
ACT 2:20 Eta sache, nucaema­hayare eta tajaraiva. Éneri­chuvare nítsiva­chayare eta táimahi eta caje. Ítimeyare nícha. Tásiha, títeca­painapa eta nusache­rayare nuchaviraya nuti Iáquenu. Te jena sácheyare, ichape eta napisi­rainapa ena achaneana taicha nícuña­ca­va­cainapa namutu ena ticape­ca­tu­ra­ra­hia­naichaha.
ACT 2:21 Étisera eti ecasi­ñanuhi échaji­canuhi eta te níjare nuti Iáquenu, nucuchu­cu­ha­heyare” macahepa ema Viya.
ACT 2:22 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana nujaneanana, esamavare eta juca apana numeta­ru­heyare. Ímatihi ema Jesús Nazareno. Ema maca ajaira, mavaneruhi ema Viya. Écharichuhi éti eta tiárami­ca­reanahi máichaque­neanahi ema Jesús. Ema Viya máijaracahi eta máitupa­ji­jiá­si­ra­vayare, mavarairahi máimere­ca­yarehi te emirahu eta émairahi mavaneru ema Viya.
ACT 2:23 Tiyere­hi­chahahi eta juca, ema Viya mapane­re­cha­ripahi eta máichara­ca­va­yarehi ema Machicha. Eta tacahe, máisapahi eta íjara­re­sirahi ema Machicha nayehe ena váinara­ji­queneana achaneana. Éma, émeta­taruhi te crusu. Éma, ímica­paruhi.
ACT 2:24 Émasera ema Viya macaeche­pucahi ema Machicha. Macaita­recahi tayehe eta máepenirahi, taicha vahi mávara­hahini mánasihini máepenahini.
ACT 2:25 Ema víyarahaini rey David timeta­ca­havihi eta te Salmo eta máechaji­riruva ema Jesús. Ánipa macahe: “Tata, piti pímara­ra­canuhi eta picácha­né­ranuhi. Piti pijanea­canuhi te nuchacaya. Pétume­chanuhi tamutu sácheana.
ACT 2:26 Tacahe, núrisamure ichape. Nuvara­havare nujirau­cha­viyare néchaji­si­ha­viyare. Núti, te népenapa, tájina néñama­vaimahi, taicha nucasi­ñavahi piyehe eta pímicha­vi­ra­yarehi piáchanechanu. Vahi písapaimahi témitie­queneha eta náquehe nuti pichicha pémuna­ru­quenehi.
ACT 2:28 Piti píjara­canuhi eta picaeche­pu­si­ra­nu­yarehi te nécari, nápechi­ra­va­yarehi nítareca. Tásiha, nuvapi­na­vayare eta nutiari­hi­rayare te pimirahu” tacahepa eta Salmo.
ACT 2:29 Nupara­pe­naveana, véchahi vimutu eta máepenirahi macaeca­ra­sirahi ema viáchucaini David, taicha vímaha­richaha puiti eta máecari.
ACT 2:30 Ema víyarahaini David, yátupi­quenehi profeta. Macuchapahi eta táitauchi­ra­vayare eta mameta­ca­sivahi me Viya, eta matiari­hi­ra­yarehi ema émana mámarié­que­ne­yarehi ema ticaija­re­yarehi Cristo ema téjaca­yarehi te trono. Máitsiva­yarehi ema máchucaini.
ACT 2:31 Ema Viya máimechahi ema David eta máichara­ca­va­yarehi ema Cristo máechepu­si­ra­yarehi te máecari. Tacahe, ema David májucu­na­charipa eta vahi tánasimahi tépena eta máchaneva ema Cristo; váhivare témitie­que­ne­haimahi eta máquehe.
ACT 2:32 Puíticha, ema Viya macaeche­pucahi ema maca Jesús. Tásiha, viti véchaji­sihahi eta juca taicha vímaha­quenehi eta mápechi­ravahi títareca.
ACT 2:33 Tacahe, ema Maiya macayapapa te anuma ema Machicha, macaeja­caripa te mavaure. Tacahe, máijara­caripa ema Espíritu Santo ema máitsiva­yarehi taicha ema matupa­ra­ha­richuhi. Tacahe, ema Jesús máevatacapa ema Espíritu Santo eta viyehe. Étara eta juca ímaha­quenehi puiti, esama­quenehi eta máucupai­sirahi ema Espíritu Santo.
ACT 2:34 Vahi ecuimi­ja­chahini émainahini ema David mápanahini te anuma. Émahisera téchaji­sihahi eta matiari­hi­ra­yarehi ema apana tiápana­yarehi te anuma. Ánipa macahehi: “Ema Viya máichapa ema Tata Náquenu Cristo: Yare, péjaca te nuvaure, eta picucha­pi­hayare eta nucaepu­yu­siraya te pimirahu ena ticatia­na­ca­vianahi, máichapaji ema Viya”. Étara eta juca macaye­ma­quenehi ema víyarahaini David.
ACT 2:36 Tiuri puiti, emutu eti nujaneanana israelítana, nuvaraha ímatiyare ema Jesús émeta­taruhi, émara ema Viáquenu, émaira­hivare ema Cristo, maicha ema Viya —macahepa ema Pedro eta máechaji­ri­ruvahi.
ACT 2:37 Tacahe, eta nasamirahi eta juca ena achaneana, ichape­rinehi eta náeñami­ravahi te nasamureana. Tásiha, nayase­recapa ema Pedro énapa ena apamuriana apóstoleana, ánipa nacahe: —Vipara­pe­naveana, ¿tájahapuca víchara­cavaini víti? —nacahepa.
ACT 2:38 Tacahe, ema Pedro majicapapa: —Ítsivacha eta juca ítare­siraina te mamirahu ema Viya. Eta íjara­si­ravaya mayehe ema Jesucristo, ecaica­chasiya emutu éti. Tásiha, ema Viya macaepa­hainapa eta epeca­turana. Tíjara­ca­hé­na­varepa ema Espíritu Santo.
ACT 2:39 Taicha ema Viya mavarahahi tíjara­ca­heyare ema Espíritu Santo emutu éti énapa ena echicha­naveana énapa ena apava­sanana, namutupa nácani manere­ji­ruanahi máichuha­que­neanahi ema Viya, tayanapane ticava­sanahi te tiyere­hi­queneana avasareana —macahepa ema Pedro.
ACT 2:40 Tacahehi eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema Pedro. Ichape eta maconse­ja­chi­ra­vacahi, ánivarepa máichahi: —Ácaijuhe ema Jesús. Ínajica eta eváina­ra­jivana. Érajicava nayehe ena tíchana eta tamauri­queneana —macahepa.
ACT 2:41 Tacahe, natiarihi ena tisuapanahi eta máechaji­ri­ruvahi. Enevanepa ticaica­chasiana éna. Mapana­queneana mil ena tisuapa­ji­ra­hia­na­hivare.
ACT 2:42 Ena achaneana, eta nasama­ra­ra­sirahi eta náimitu­rapiana ena apóstoleana, ichape­rinehi nasuapa. Tásiha, tiúririnehi eta náitare­sirana. Náemunacaine ena nachamuriana. Tamutu sácheana ticuru­ji­ca­canahi eta nayuja­ra­si­ra­yarehi étapa eta nanisi­ra­yarehi eta pan táicutiarahi eta máepenirahi ema Viáquenu.
ACT 2:43 Ichape eta náramirahi ena achaneana, taicha náimaharipa eta tiárami­careana náichaqueneana ena apóstoleana, máimica­ta­si­ra­vacahi ema Viya.
ACT 2:44 Namutu ena tisuapa­ji­rahiana tiúruji­ca­va­na­pa­rácahi ticaji­ca­canahi eta náimaha­queneana.
ACT 2:45 Te náimaha ema mácani nachamuri ticamu­nuvahi, náijarareca eta náimaha­queneana. Tásiha, náijaracapa eta plata ema ticamu­nuvahi, náimica­ta­si­hayare.
ACT 2:46 Tamutu sácheana tiúruji­ca­vanahi eta te Templo. Tásiha, te napenana tíchuha­ca­canahi ténica­canahi. Ticacha­ne­ca­ca­na­hivare eta nanisirahi eta pan táicutiarahi eta máepenirahi ema Viáquenu. Náurisa­mu­revahi, táurivaipahi te nasamureana.
ACT 2:47 Najiraucha nacunachahi ema Viya. Tacahe, namutu ena apamuriana achaneana napicauchahi éna. Tásiha, tamutu sácheana ema Viya máichuha­vacahi ena apamuriana tisuapa­navare.
ACT 3:1 Tiuri, étana sache, te las trespa cáperehi, ema Pedro émapa ema Juan tiyananapa tisiapa­na­yarehi eta te Templo. Te jena hora, las trésquenepa sache, hora eta nayuja­rasira ena israelítana.
ACT 3:2 Matiarihi ema achane masari. Máimiuchurehi eta mamásariva. Tamutu sácheana nanapana eta te Templo. Nanaquica eta te ichapepana tapaja ticaijare Tiúrinapana, mayase­se­re­si­ha­yarehi eta limosna nayehe nácani achaneana tisiapa­napahi.
ACT 3:3 Tacahe, ema masari, te máimaha­vacapa tisiapa­na­yarehi ema Pedro ema Juan, mayasea­ca­vacapa eta limosna.
ACT 3:4 Tacahe éna, náesenicapa ema masari. Tasiha, máichapa ema Pedro: —Pímara­ra­cahavi.
ACT 3:5 Tacahe, máimara­ra­ca­ripahi. Máimijachaipa náijara­ca­yarehi eta plata.
ACT 3:6 Tásiha, ema Pedro máichapa: —Tájina nuviya eta plata níjara­ca­vihini. Jucari­hisera eta juca nucata­ji­ca­viyare. Nucana­ra­ca­viyare. Táichavene eta máitupa­ji­jiá­sirava ema Jesucristo ema Nazareno, nuvanecavi: Péchepuca, pipaica —máichapa.
ACT 3:7 Tacahe, ema Pedro machuru­vau­cha­vanepa te mavahu vaure, macaeche­pucapa. Éneva­ne­rínehi túmevaca eta mapaiqueana eta mayucarana.
ACT 3:8 Tacahe, ema masarini tíjahú­chavapa titupiha, tipaicapa. Tacahe, tisiapanapa te Templo máehica­va­capaipa éna. Máetere­si­napaipa eta mapaisi­rapahi. Macuna­chapaipa ema Viya, mahasu­lu­pa­ya­chavare eta macana­ra­sirahi.
ACT 3:9 Namutu ena achaneana náimara­racahi eta mapaisi­raipahi, macuna­cha­rinehi ema Viya.
ACT 3:10 Te náimatipa ena achaneana ema masarini, ichape­rinehi eta náramirahi. Ánipa nacahehi: —Ánaquia­paripa eta mayase­se­re­sirahi eta limosna ema maca, máejasi­ra­paraca te tapaja ticaijare Tiúrinapana taicha eta mamasa­rivahi. Puítisera tipaicapa, tétere­ca­varepa. ¿Tájahapuca máichara­cavahi eta manara­sirahi? —nacahepa.
ACT 3:11 Tacahe, ema masarini vaipa máinajia­ca­va­cahini ema Pedro ema Juan. Tacahe, náurujiacapa namutu ena achaneana te návihahi ena apóstoleana te tajuhe eta Templo, te tayehe eta alar máepiyaruhi ema reyni Salomón.
ACT 3:12 Tacahe, eta máimairahi ema Pedro ena achaneana náramirahi eta juca, máichavacapa: —Tátanaveana, nujaneanana israelítana. Iáramihi éti eta juca víchirahi víti. Ímijachapa vítijivahi vicanaraca ema maca achane masarini. Ímija­cha­papuca viti vítupa­ji­jia­cavahi táichavene eta víjara­si­ravahi mayehe ema Viya. Eta juca ánira tacahehi, vahi vítina vicana­ra­cahini ema maca. Ema ticana­racahi, émaquenehi ema Jesús Nazareno,
ACT 3:13 taicha ema Viya tíjaracahi eta tamutui­rayare marataha ema Machicha Jesús. Émara ema maca Jesús ema épuru­quenehi éti, íjara­reruhi mayehe ema aquenuca apava­sajuecu Pilato.
ACT 3:14 Éma, mavara­ha­hineni macaitica ema Jesús, étisera vahi ávara­hahini máuchucu­hahini ema máurique­nénihi yátupi­quenehi santo. Masapihapa eyase­se­recahi máuchucuha ema ticapahi.
ACT 3:15 Tásiha, émapa ímica­pacahi ema Ticaita­re­ca­havihi. Émasera ema Viya macaeche­pucahi te máecari. Véchaji­sihahi víti éma taicha vímaha­quenehi eta mápechi­ravahi títareca.
ACT 3:16 Puiti, ímara­racahi eta manara­sirahi ema maca masarini. Eta juca eta tímicae­che­rachahi eta machavirahi títareca ema Jesús. Taicha émahi ema tíjara­ca­havihi eta vítupa­ji­jia­si­ravahi eta vicana­ra­sirahi ema maca achane, táichavenehi eta vicasi­ñairahi éma.
ACT 3:17 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, éti ímica­pacahi ema Jesús taicha vahi ímatihini eta émairahi ema Cristo ema vicucha­pa­quenehi. Énaripa ena tuparai­rucana eyehe, váhivare náimatihini éma.
ACT 3:18 Étasera tacahe­yarehi eta juca taicha máechaji­ri­ru­vaichuhi ema Viya nameta­ca­sivahi ena profetana eta macata­ji­vai­ra­yarehi ema Cristo.
ACT 3:19 Tásiha puiti, éneucha­vainapa ecáiju­hénapa ema Viya, apaesa macaepaha éma tamutu eta epeca­turana. Éneri­chuvare ema Viya técasa­re­cha­he­yarepa éti.
ACT 3:20 Ene ecahehi etsecava ejaca­payare ema Jesucristo te machavapa. Éma, iáquenuyare taicha manere­jiruhi ema Viya te tépana­vainapa tamutu.
ACT 3:21 Ema maca Jesucristo puiti téjacahi te anuma. Jarari­hi­ya­resera eta sache eta machavi­rayare, máetupi­ri­ca­yareva tamutu. Ánaquia­paripa, eta juca mameta­rapihi ema Viya nayehe ena mayeheana santo profetanaini eta náimitu­si­rayare ena achaneana.
ACT 3:22 Ema émana víyarahaini profeta ema Moisés, mametacahi ena viáchuca­na­veanaini, ani macahehi: “Ema Viya Dios tivane­canuhi núti numeta­ca­heyare eta máechaji­riruva. Títecayare ema apanayare profeta mavane­ru­yareva ema Viya, tacutiyare eta mavane­si­ranuhi núti. Éma, tiúchucayare te namuri ena viámarie­queneana. Tatuparaca nasuapayare tamutu eta mavanai­ri­pia­nayare.
ACT 3:23 Taicha ema Viya máimica­pa­cayare namutu ena masuápa­ji­rái­ra­há­nayare mayehe ema profeta máiteru­yarehi, taicha mamava­rahahi nacasia­pahini ena machanerana” macahepa ema Moisés.
ACT 3:24 Namutu ena apamuriana profetana, émaripa ema Samuél énapa ena náequene­reruana profetana, náechaji­sihahi eta juca vímaha­que­neanahi puiti juca sácheana.
ACT 3:25 Ánaquia­pa­richaha, te vuíchaha máuchucahini ema víyarahaini Moisés, ema Viya mametacaipa ema viáchucaini Abraham, ánipa macahe: “Nunere­ji­cayare ema émana piámariéquene tiúchucayare. Éma, tíjaracaya eta táurivaya eta náitare­siraya namutu ena achaneana apána­pa­ne­né­ji­queneána te juca apaquehe” macahepa ema Viya. Tiápechava mametacaipa étarichuhi máechaji­ri­ruvana mayehe ema machichaini Isaac, énapa ena mámari­na­veánaini. Puiti títaucha­varipa eta juca máechaji­ri­ru­vaichuhi ema Viya. Tásiha puiti, éti titupa­ra­cahehi ínapu­cayare ejacapa eta máijara­ruheya ema Cristo, taicha étirichuhi israelí­tahehi. Ímati­hivare eta apamuriana máechaji­ri­ruvana ema Viya, nájucha­queneana ena víyara­hanaini profetana.
ACT 3:26 Tásiha, eta macaeche­pu­sirahi ema Viya ema Machicha Jesús, tivane­ca­havipa vimetacahe éti. Te ecasi­ña­vapuca eta mayehe, máquiji­si­na­heyare eta evaina­ra­jivana. Tíjara­ca­henapa eta iúrica­ca­re­vayare —macahepa ema Pedro.
ACT 4:1 Téchaji­ca­na­richaha ema Pedro ema Juan te namirahu ena achaneana, títeca­panapa ena tuparai­ru­cana, énapa ena tímitu­re­ca­rahiana ticaijareana saducéoana. Námapa­hivare ema náquenuruha ena tasunta­rurana eta Templo.
ACT 4:2 Tisemanapa taicha vahi náuricahini eta nasamai­ri­ri­sirahi ena apinana apóstoleana náimitu­sirahi ena achaneana. Vahi náuricahini eta nameta­sirahi eta yátupi­que­nerahi eta máechepu­sirahi ema Jesús te máecari, mápechi­ravahi títareca.
ACT 4:3 Tacahe, nacara­ta­ca­vacapa, náimisia­pa­vacapa te cárcel. Váipasera nacaya­se­se­re­hihini, taicha cápere­hi­chí­cha­rínehi. Tiámainu­cavapa te apanapa sache, nacuchu­ca­vacaya ticaya­se­se­re­hia­na­yarehi.
ACT 4:4 Camuria­nasera ena tisuapanahi táichavenehi eta nasama­ra­ra­sirahi eta náechaji­ri­ruvahi ena apóstoleana. Eta natupahi ena téhica­naripa ema Viáquenu Jesucristo cinco ­ mil ena achaneana ajairana. Camuria­navare ena esenana énapa ena amaperuana.
ACT 4:5 Te apana­quenepa sache, ema corregidor Caifás ticuru­jicapa ena apamuriana aquenu­ca­rahana tayehe eta ichapequene cabildo te Jerusalén. Natiari­hi­hivare ena escribá­noana. Matiari­hi­hivare ema Anás ema pasado corregidorhi, énapa ena machicha­naveana: ema ticaija­re­hivare Juan émapa Alejandro. Natiari­hi­hivare ena apamuriana machicha­naveana.
ACT 4:7 Tacahe, náemepanapa ema Pedro ema Juan te cárcel. Nacatu­piacapa te namirahu, nayase­se­recapa. Ánipa naicha: —Éti, vahi vitupa­ra­ca­hehini eta ímitu­sirahi eta juca. ¿Nájaha tivane­cahehi icha eta juca? ¿Nájaha ema tíjara­cahehi eta ítupa­ji­jiá­si­ravahi? —nacahepa.
ACT 4:8 Tacahe, ema Espíritu Santo máimica­tacahi ema Pedro eta majica­pirahi ena tiyase­re­canahi, ánipa macahe: —Tátanaveana juéseana, tátanaveana víyacárana te juca viávasa.
ACT 4:9 Evaraha echa eta juca táuriqueneana táichara­cavahi eta vicana­ra­sirahi ema maca achane macaju­ma­que­nenihi.
ACT 4:10 Vimeta­ca­heyare puiti. Vivaraha vémecha­heyare, eti énapa namutu ena achaneana te juca viávasa Israel. Ema maca achane, ímaha­quenehi eta manara­sirahi. Vivaraha vímima­tichahe eta máitupa­ji­jia­sirava ema Jesucristo ema Nazareno tacana­racahi eta vipiara­sirahi te máijare. Éma, émeta­táruhi te crusu, ecaparuhi. Émasera ema Viya macaeche­pucahi te máecari.
ACT 4:11 Éti, épuruhi ema Jesús, ema manere­ji­ru­quenehi ema Viya. Puiti, ecutipa ena máituca­rahana tépiya­recana peti, te náepurupuca eta tatumequene esuiqui táesuiqui­ra­ya­rehini eta peti.
ACT 4:12 Macarichu ema Jesucristo eta marataha eta macatiu­chi­ra­haviya macuchu­cui­ra­ha­vi­yarehi. Taicha ema Viya manere­ji­ru­hichuhi ema Jesús eta macuchu­cui­ra­ha­viyare. Nájina apanaina manere­ji­ruinahi te vimuri viti achaneana eta te juca apaquehe —macahepa ema Pedro.
ACT 4:13 Tacahe, ena tuparai­rucana náraminehi eta náitusirahi téchajicana ema Pedro ema Juan. Náichacacapa: —¡Tájina vahi napica­ca­ra­ca­vahini eta viyehe! Ena nani tájina náituca­quenéna eta letra. Máiture­reanahi­­. Tájina náimati­yahini eta viyehe escuela. ¿Máijara­ca­va­ca­hipuca ema Jesús eta náitupa­ji­jia­si­ravahi te macacha­ne­va­caichaha ema? —náichacacapa.
ACT 4:14 Tájina naviyahini nacayema taicha matiarihi ema achane masarini, titupihahi te namirahu. Taicha náimahahi eta yátupirahi eta manara­sirahi.
ACT 4:15 Tacahe, navanecapa eta nacuchu­siraya ena apóstoleana eta te náuruji­siavahi. Nanasipa ena aquenucana téchaji­ri­ca­va­naripa.
ACT 4:16 Ánipa nacahe: —¿Tájaha víchara­ca­vayare nayehe ena nani? Taicha namutu ena achaneana ticava­sanahi te juca Jerusalén náechahi eta náichirahi ena nani eta tiáramicare. Tásiha, vahi visuapa­ca­remahi te vépiyae­que­ne­ha­va­capuca.
ACT 4:17 Váhisera távaraha vísapa náimiyanava náimitureca nayehe ena achaneana. Vípica­ra­re­ca­vacaya apaesa vahi nacuimi­yanava náechajisiha eta máechepu­si­ra­hipuca ema mácaní­navaji Jesús —nacahepa.
ACT 4:18 Tacahe, nacasia­pa­varepa ema Pedro ema Juan. Navanecapa éna, ánipa naicha: —Vahi vivaraha ímiyanava échajisiha eta juca, váhivare ecuimi­tureca nayehe ena achaneana eta máechepu­si­ra­hipuca ema Jesús —náichapa.
ACT 4:19 Najica­pa­pasera ema Pedro ema Juan, ánipa naicha: —Esama­ha­vichaha. Ema Viya timeta­cahavi eta véchaji­si­hái­rayare. Étisera ecatichapa véchajisiha éma. Émaque­ne­hisera tisuapa­ca­re­panahi eyehe éti. Epanerecha yátupina.
ACT 4:20 Víti, vahi vimati­naimahi eta véchaji­si­háiraya tamutu eta juca vímaha­que­neanahi visama­que­nea­na­hivare mayehe ema Jesucristo —nacahepa.
ACT 4:21 Tacahe, ena tuparai­rucana eta nasamirahi eta namasua­pirahi, tisemanapa. Tacahe, náipica­ra­recapa. Tájina­pasera náichara­cahini. Nacaiticapa taicha tájina naviure­vai­nahini jácani táimicu­ña­cahini. Taicha namutuhi ena achaneana nacunachahi ema Viya táichavenehi eta náimaha­quenehi.
ACT 4:22 Cuarenta áñoripa eta mahañora ema maca achane masarini. Tétavi­cavahi eta tiárami­ca­revahi eta manara­sirahi maicha ema Vi­ ya.
ACT 4:23 Eta náuchucui­raripa ema Pedro émapa ema Juan, tiyananapa eta te návihahi ena nachamuriana. Nametacapa tamutu eta nacatia­na­sirahi ena tuparai­rucana.
ACT 4:24 Te náechapa, ena nachamuriana tiyuja­ra­canapa namutu. Ánipa nacahe eta nayuja­ra­sirahi: —Tata Viáquenu, píti pépiyacahi eta anuma, eta apaquehe étapa eta ichapequene une mar. Pétupi­ricahi tamutu eta juca vímaha­que­neanahi puiti.
ACT 4:25 Píti pimetacahi ema víyarahaini David pivana­rainihi eta májucu­na­chiraya eta te Salmo. Ani tacahehi eta májurehi: “Tatiarihiya eta avasareana, ena achaneana navarahaya nacanara ema Viya. Énaparichu ena nujaneanana, éneri­chuvare napane­rechaya nacanara ema Viya. Máetupi­cushiana éna.
ACT 4:26 Ena réyeana te juca apaquehe títseca­va­nayare eta nacana­rai­rayare. Énaripa ena aquenu­ca­rahana nacapa­ne­reruya nacanaraya ema Viya, nacana­ra­yareva ema Cristo manere­jiruhi éma” tacahehi eta májurehi ema David.
ACT 4:27 Étaripa te juca viávasa, ticuti­cacahi eta napane­re­chirahi ema Herodes Antipas, ema Poncio Pilato, ena apava­sanana, énapa ena vijaneanana israelítana, navarairahi nacapaca ema sántoquene pichicha Jesús, ema pinere­ji­ru­quenehi.
ACT 4:28 Títauchavahi naicha eta juca pipane­reruana étaira­yarehi tacahe­yarehi eta péchaji­ri­ruvana.
ACT 4:29 Pítisera, Tata Viáquenu, pímara­ra­ca­havihi puiti eta náichira­havihi viti pivana­ranahi. Píjara­ca­ha­visera vitume­sa­mu­revaina eta véchaji­si­hairaya eta péchaji­riruva.
ACT 4:30 Píjara­cahavi eta vítupa­ji­jiá­si­ravaina virata­hairaina vicanaraca ena nacaju­ma­queneana, vímere­siraina eta tiárami­careana táichavenehi eta vicasi­ñairahi ema sántoquenehi pichicha Jesús —nacahepa.
ACT 4:31 Te títapi­ri­canapa eta nayuja­ra­sirahi, tíjahú­chavapa tiyayacare eta apaquehe návihahi éna. Tacahehi eta mávahá­si­ra­vá­ca­hivare namutu ema Espíritu Santo. Váipasare napica­ca­ra­ca­vahini eta náechaji­sirahi eta máechaji­riruva ema Viya.
ACT 4:32 Namutu ena nasimu­tu­va­queneana tisuapa­ji­ra­hianahi, ticuti­cacahi eta napane­reruana eta nacaji­ca­cairahi. Namutu nácani téchanahi eta náimaha­queneana nacaye­he­que­neanahi, vahi nayava­ni­ha­ca­cahini. Tatupi­ruvahi te nasamureana eta nacajirahi.
ACT 4:33 Tacahe, tímiya­na­vanahi ena apóstoleana eta náechaji­si­hairahi eta máechepu­sirahi ema Viáquenu Jesucristo. Tisuapa­ca­repaicha eta náimitu­ra­pianahi. Máimica­ta­ca­va­ca­hivare ema Viya ena téhica­napahi ema Jesús. Namutu éna, tipicau­cha­ca­rea­na­hivare ne achaneana.
ACT 4:34 Nájina émanái­nahíni te nataracu máemepau­re­cha­vahíni. Taicha ena ticayeheana apaquehe, pétipuca, náijara­re­capaipa.
ACT 4:35 Tásiha, náijara­cavare eta plata ena apóstoleana. Tásiha, ena apóstoleana náijara­ca­va­cavare nácani páurepa­nanahi.
ACT 4:36 Matiari­hivare ema achane ticaijare José. (Éma máuchurehi eta te tiúrupuhi te mar ticaijare Chipre.) Ema maca José náumuri­vaichaha ena levítana. Ena apóstoleana nanacapa eta máijarehi Bernabé (te véchaji­riruva ticaijare Ticauri­sa­mu­rerahi).
ACT 4:37 Ema maca máijara­recapa eta mapena­pahini. Tásiha, máijaracapa eta plata ena apóstoleana.
ACT 5:1 Matiari­hi­hivare ema achane ticaijarehi Ananías ésupa esu mayena ticaijaru Safira. Éneri­chuvare náijara­recapa éna eta nayehe apaquehe napena­pahini.
ACT 5:2 Ema maca achane macaera­jicapa ticuti­mu­ri­hacaca eta plata tavachahi eta mayehe apaquehe. Esu mayena suéchahi eta mayumu­ru­sirahi eta ticuti­mu­ri­hacaca eta plata. Tacahe, te títecapapa ema achane nayehe ena apóstoleana, máichapa: —Níjara­recahi eta nuyehe apaquehe. Júcahi tamutu eta plata tavachahi —macahepa­­.
ACT 5:3 Tásiha, ema Pedro máichapa: —Píti, Ananías, ¿tájaha tacayema písapavahi ticaetemavi ema Satanás? Pipane­rechaipa pivayua­ra­cayare ema Espíritu Santo eta piyumu­ru­sirahi ticuti­mu­ri­hacaca eta tavachahi eta piyehe apaquehe.
ACT 5:4 Pímaha, Ananías. Piyehe­richuhi eta apaquehe píjara­reruhi. Nájina tipami­ca­vinahi eta pinaqui­si­ravaya. Puiti eta juca píjara­si­ravahi pinaquicava, pépiya­hi­ra­hipaipa pímijachahi tamutu eta juca plata tavachahi eta piyehe apaquehe. Pátupi­ru­vapaini eta pivara­ha­quenehi pinaquica. Émasera ema Viya máimara­racahi eta juca pépiya­hi­raivahi. Vahi vítinahini pivayua­ra­cahini —máichapa ema Pedro.
ACT 5:5 Te masamapa ema Ananías eta juca, tiáquipai­cavapa, matupiru tépena. Te nasamai­ri­ricapa ena achaneana, namutu­rinehi tipicana ichape.
ACT 5:6 Tacahe, nararihi ena natupa­ra­háichuhi técara­recana. Navehapa eta máquehe ema Ananías. Náyuruacapa. Námapa te ecari, náecara­panapa.
ACT 5:7 Te táequenepa eta mapanaquene hora, títecapapa esu Safira, mayena ema Ananías. Vuíchaha suéchahini eta máichara­cavahi ema suima eta máepeni­raipahi.
ACT 5:8 Tacahe, ema Pedro mayase­recapa, ánipa maicha: —Pimetacanu. Eta juca plata mámaque­nepahi ema pima, ¿étahipuca tamutu eta tavachahi eta eyehe apaquehe? —máichapa ema Pedro. Tásiha, sujicapapa: —Eta tavachahi tamutu —suíchapa.
ACT 5:9 Tacahe, ema Pedro máichapa: —¿Tájaha tacayema ecuti­cacahi eta juca épiya­hi­raivahi evayua­ra­sirahi ema Espíritu Santo? Ávane tichavana ena técara­pa­nanahi ema pímaini. Tásiha, puiti pítipa­vayare tiámavia­nayare —máichapa.
ACT 5:10 Tacahe, eta máichirahi ema Pedro, enevanepa tiáquipai­cavahi ésu te máivape­chacaya ema Pedro. Tépena­varepa. Te tichavanapa ena técara­pa­nanahi ema suímaini, náimaha­rinehi ésu tépenai­pavare. Naveha­varepa esu, námavarepa náecarapana te machacaya ema suímaini.
ACT 5:11 Te nasamai­ri­ricapa namutu ena achaneana, ichape­rinehi eta napisira ema Viya, navetijipa eta napisirahi ena téhicanahi ema ­ Cristo.
ACT 5:12 Tacahe, ena apóstoleana, ichape eta máijara­si­ra­vacahi ema Viya eta náimere­si­rayare eta tiárami­careana te namirahu ena apamuriana achaneana. Ticuru­ji­ca­cá­na­hivare tamutu sácheana ena tisuapa­ji­rahiana te náuruji­si­rareva te tajuhe eta Templo, te tayehe eta alar máepiyaruhi ema reyni Salomón.
ACT 5:13 Namutu ena apamuriana achaneana máehica­ra­ha­na­ríchaha ema Jesucristo, vahi napatsi­ca­vahini nacanara taicha namutu napicauchahi.
ACT 5:14 Camuria­na­pai­pasera ena ajairana énapa ena esenana ena téhica­na­paipahi ema Jesús.
ACT 5:15 Camurianaipa ena nacana­ra­rua­na­páipahi ena apóstoleana. Tacahe, námava­capahi ena apamuriana nacaju­ma­queneana, nanaqui­capaipa te calle mayani­ha­yarehi ema Pedro. Eta máetavi­si­ra­yarehi éma, távichayare eta macuna, tacana­ra­ca­yarehi eta najumana.
ACT 5:16 Éneri­chuvare, títeca­panapa te Jerusalén ena achaneana tiásihana te avasareana nachaca­ya­ra­hanahi. Námapahi ena nacaju­ma­queneana énapa ena návaháruana ena éreanana. Namutu ena nani tinara­ca­napahi tayehe eta náichava­que­né­vanahi.
ACT 5:17 Váipasera máuricahini eta juca ema corregidor, énapa ena machamuriana. (Saducéoa­nahi éna.) Tisema­na­rinehi táichavenehi eta náehisirahi ena camuri­queneana achaneana eta náimitu­rapihi ena apóstoleana.
ACT 5:18 Tacahe, nacava­nai­ripipa nacara­ta­tajica ena apóstoleana. Náimisiapapa te cárcel, ticaera­tanapa.
ACT 5:19 Émasera ema Viya majanea­ca­vacahi éna. Te jena yati, mavanecapa ema mayehe ángele. Mavejiapana eta cárcel návihahi éna. Mavanecapa náuchuca, ánipa maicha:
ACT 5:20 —Eyana ímerecava te jena Templo. Emetaca ena achaneana eta mavarairahi ema Viya máitsivachaya arairuya eta náitare­si­rayare ena téhicanaya ema Jesucristo —máichavacapa ema ángele.
ACT 5:21 Náuchusihapa ena apóstoleana te cárcel, timapi­cu­cu­hichaha te tiyananapa tayehe eta te Templo. Tinaha­ca­va­na­varepa tímitu­recana. Tacahe, te jena yáticarahi ema corregidor mavanecapa ena comisarioana máimichuhapa namutu ena apamuriana tuparai­rucana énapa ena náiyacarana israelítana. Te tiúruji­ca­vanapa namutu, nacava­nai­ripipa náepana ena apóstoleana eta te cárcel.
ACT 5:22 Te títeca­panapa te cárcel ena suntaruana, navejiacapa eta tapaja. Nájina­ri­pa­hisera. Tacahe, tichavanapa nayehe ena náquenu­ruhana. Nametacapa eta nájina­ripahi ena apóstoleana.
ACT 5:23 Tacahe, náichapa: —Te víteca­pauchapa eta cárcel, vímahapa tanasihi ticaeratahi eta tapaja. Natiari­hivare ena séntinélana tijanea­canahi eta tapaja. Tacahe, te vivejiacapa eta tapaja, nájina émanai­nahini vichima­pahini te tajuhe —nacahepa ena vanairucana.
ACT 5:24 Te máechapa ema corregidor, énapa ena machamuriana tuparai­rucana, émapa ema náquenumuri ena tasunta­rurana eta Templo, nárami­rinehi ichape. Tacahe, náichacacapa: —¿Tájaha tacayema eta juca? Vaipa vímatie­queneha. ¿Tájahapuca víchara­cavaya? —náichacacapa.
ACT 5:25 Téchaji­ri­ca­va­na­richaha éna, títeca­panecha ema émana achane. Mameta­ca­vacapa éna. Ánipa macahe: —Ena naena ajairana érata­ruanahi te cárcel, náenahi ánaqui te Templo tímitu­re­canahi nayehe ena achaneana —máichapa.
ACT 5:26 Tacahe, ema náquenuruha ena suntaruana, émaja­ca­ruvapa tiyana. Mámamu­ri­ha­paipahi ena suntaruana, náepana­yarehi ena apóstoleana. Jéhesare, námamu­rihapa, tájinasera náichara­ca­pahini eta námirapahi taicha napicahi ena apamuriana achaneana natupi­si­ca­va­cahini te márijahiana.
ACT 5:27 Te nacaite­capapa, nacatu­pihapa te namuri ena tuparai­rucana. Tásiha, ema corregidor ánipa maicha:
ACT 5:28 —Víti vivane­cahehi muraca eta vaipa ecuapechava ecuimi­tureca eta máechepu­si­ra­hipuca ema Jesús, tasiha, éti ímiya­na­va­richucha ímitureca. Namutupa ena achaneana tayehe eta juca viávasa Jerusalén náitucapa eta ímitu­rapiana éti. Visapihapa evaraha vítiyare táecatiha eta máepenirahi ema achane Jesús. ¿Tájaha tacayema vahi esuapa­ha­vihini? —macahepa.
ACT 5:29 Tacahe, ema Pedro énapa ena apamuriana apóstoleana najicapapa, ánipa naicha: —Tatúparáca mativayare visuapa ema Viya. Éma tisuapa­ca­repana eyehe éti.
ACT 5:30 Víti, véhicahi ema Viya, émarichuhi nacasi­ña­quenehi ena viáchuca­na­veanaini. Émahi ema ticaeche­pucahi ema Jesús, ema ímica­paruhi eta émeta­ta­sirahi te crusu.
ACT 5:31 Tásiha puiti, ema Viya máunacahi te anuquehe anuma. Macaejacahi te mavaure tayehe eta trono. Máijara­caripa eta matupa­ra­ha­yarehi Aquenu­ca­yarehi Ticatiu­ra­hi­yareva. Taicha mavarahahi ema Viya vimutuyare viti israelítana véneuchavaya mayehe, apaesa éma tiperdo­na­cha­ha­viyare tamutu eta vipeca­turana.
ACT 5:32 Víti véchaji­sihahi eta juca taicha vímaha­quenehi eta mápechi­ravahi títareca. Víti véchaji­sihahi maicha ema Espíritu Santo máijara­ru­havihi ema Viya viyehe viti visuapana éma —náichapa ena apóstoleana.
ACT 5:33 Te nasamapa eta juca ena aquenucana, tisemanapa. Navarahapa nacapa­ca­va­ca­ya­rehini.
ACT 5:34 Matiari­hi­hisera te nataracu ema achane ticaijare Gamaliel. Ema tuparai­rucahi doctrinero fariseo. Ema maca achane ticapi­cahuhi nayehe namutu ena achaneana. Tacahe, titupihapa te namirahu. Macava­nai­ripipa náuchucachaha ánipina ena apóstoleana.
ACT 5:35 Tacahe, máichavacapa ena machamuriana aquenu­ca­rahana: —Tátanaveana, nujaneanana israelítana. Échapava eta evara­ha­quenehi íchaya nayehe ena nani achaneana.
ACT 5:36 Échapuca éti cape juca táitare­sirahi, téchepucahi ema émana achane ticaijare Teudas. Éma macahehi eta máitupa­ji­jiá­si­ravahi. Tásiha, camuriana ena achaneana téhicanahi. Cuátrocie­ntoanahi ena ajairana ena machane­ranahi. Tásihasera, nacapacahi ena mánarana. Tásiha, namutu ena téhica­nainihi téjane­re­pai­canahi. Títavapa tamutu.
ACT 5:37 Tásiha, te táequene­varepa, te jena sache eta nacatu­pairahi ena achaneana, téchepu­ca­varepa ema apana ema ticaijare Judas, ema ticavasa te Galilea. Camuria­navare ena téhicanahi. Éneri­chu­hi­va­reséra nacapacahi ena mánarana. Namutu­hivare téjane­re­paicana ena téhica­nainihi.
ACT 5:38 Tiuri puiti, esamanu eta juca numeta­ruheya. Ésami­ri­cachucha ena nani achaneana. Vahi ecuimi­ca­siapava nayehe. Taicha eta juca náichaquenehi te nayehe­chu­chapuca éna, títava­yarehi.
ACT 5:39 Téhese­rapuca mayehehi ema Viya, vahi erata­haimahi ecamitiaca. Échapa­vachucha. Machu ecucae­muñava ecanara ema Viya —máichavacapa.
ACT 5:40 Tacahe, tésami­ri­ca­vanapa namutu. Náimisia­pa­varepa ena apóstoleana. Náestaca­vacapa. Tásiha, navane­ca­varepa eta vaipa nacuapechava nacuecha­jisiha eta máechepu­sirahi ema Jesús. Tásiha, nacaiti­ca­vacapa.
ACT 5:41 Tacahe, tiúchucanapa ena apóstoleana te náuruji­siavahi ena tuparai­rucana. Tiúrisa­mu­rea­na­páichucha eta nacaestairahi. Ánipa nacahe: —Ema Viya máimara­racahi eta vicami­chirahi tamutu eta náimica­tsi­ria­si­ra­havihi táichavene eta véhisirahi ema Jesús —nacahepa.
ACT 5:42 Váhiquene nacatsi­ma­vahini. Tímitu­re­ca­náichucha tamutu sácheana, náechaji­sihahi ema Jesucristo. Tímitu­re­canahi te Templo étapa te pétiana.
ACT 6:1 Te jena sácheana, eta nasimu­tuvaipa ena téhicanahi ema Jesús tisiapa­napaipa ticaja­ne­mu­ria­na­paichucha. Natiari­hivare ena israelítana, apáecha­ji­rí­ru­va­narípa éna. Natiarihihi ena páurepanana te nataracu énapa ena máimaruana. Ena nani najacapahi eta nayehe ración tamutu sácheana. Étana sache, ena nani apáecha­ji­rí­ru­va­narípa vaipa náurisa­mu­rehini taicha vaipa nácuti­ca­cahini náechapa­ji­rí­cahini ena máimaruana. Ánipa nacahe: —Váipa nácuti­ca­cahini eta najaca­pirahi eta tinicacare ena vijanea­na­na­richuhi máimaruana —nacahepa.
ACT 6:2 Tacahe, ena dócequeneana apóstoleana nacuru­jicapa namutu ena téhicanahi ema Jesús. Tásiha, náichapa: —Vahi táuricahini víchepai­cahini eta vicame­ta­rairuira eta máechaji­riruva ema Viya. Ticaiche­pai­ri­ca­havipa eta víjara­sirahi eta tinicacare ena vichamuriana.
ACT 6:3 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, tacamunu vinacayare siéteanaina ena ajairana te emuri éti, nácani ímati­queneana tiúriana achane, téchema­rahiana náimatie­queneha tamutu, mávahá­rua­na­hivare ema Espíritu Santo. Énaina vituparaca naicha eta juca.
ACT 6:4 Taicha víti vímiya­na­vayare viyujaraca vímitu­re­cayare eta máechaji­riruva ema Viya —náichapa ena apóstoleana.
ACT 6:5 Tacahe, namutu navaraha eta náechaji­ri­ruvahi. Tacahe, ticane­re­jianapa ena ticatu­pa­ra­ha­nayare. Navehapa ema Esteban, achane tiuri, tisuapa­ji­ra­hiquene mayehehi ema Viya, mávahá­ru­hivare ema Espíritu Santo. Naveha­varepa ema Felipe, ema Prócoro, ema Nicanor, ema Timón, ema Parmenas, émapa ema Nicolás.
ACT 6:6 Tacahe, náichuhapa te namirahu ena apóstoleana. Tásiha, nanacapa eta navahuana te nachutiana, nayuja­rauchapa, náijara­sihapa eta náemata­ne­re­pi­yarehi.
ACT 6:7 Tiuri, eta nasamirahi eta máechaji­riruva ema Viya, camuria­na­paipaicha ena téhicanahi tayehe eta avasare Jerusalén. Tisimu­tua­navare ena tiyuja­ra­ca­rahiana israelítana náunacaipa te nasamureana eta náehisiraipa ema Jesucristo.
ACT 6:8 Tiuri, ema Viya máimica­tacahi ema maca Esteban. Máijara­ca­hi­varehi eta ichape eta máichirahi eta tiárami­careana te namirahu ena achaneana.
ACT 6:9 Tatiari­hivare te Jerusalén eta apana náuruji­si­rareva. Tiúruji­ca­vanahi ena israelítana prisioné­roanaini náuchucu­rea­na­pasera. Éna tiásihanahi te apanana avasareana, te Cirene, te Alejandría, te Cilicia, étapa te Asia. Nácapae­ma­ji­ricapa ema Esteban te yátupi­hipuca ema Jesús émaquenehi Cristo. Vahi nasuapahini taicha tétavi­cavahi eta namasua­pa­ji­raivahi.
ACT 6:10 Ema Espíritu Santo máijaracahi ichape ema Esteban eta máitusiraya téchajica. Eta tacahe, vahi nárata­hahini nacachuriaca éma. Tisemanapa eta máitaha­si­ra­vacahi.
ACT 6:11 Tacahe, náimitucapa ena apinana ajairana navacha­cha­que­neanahi eta náepiye­que­ne­hairaya ema Esteban. Ánipa naicha eta náimitu­sirahi: —Visamahi ema maca macaecahihi ema víyarahaini Moisés, macaeca­hivare ema Viya —náichapa.
ACT 6:12 Tacahehi, eta nacaeche­pu­sirahi eta semanere nayehe ena achaneana, énapa ena aquenu­ca­rahana, énapa ena escribánoana. Náimiyu­se­ma­ca­vacapa. Tásiha, nacara­tacapa ema Esteban. Námapa ticaya­se­rehiya te namirahu ena tuparai­rucana.
ACT 6:13 Tásiha, náichuhavare ena apamuriana tépiyae­que­ne­hanaya. Ánipa nacahehi eta náepiya­hi­raivahi: —Ema maca achane vahi máituca timatina macaecahi eta viyehe Santo Templo. Máepuruvare eta viyehe­repiana.
ACT 6:14 Éneri­chuvare macahehi ema Jesús Nazareno máquipai­ca­yareji eta Templo, máitsiva­cha­ya­rehiji eta viyehe­repiana máijara­ru­havihi ema víyarahaini Moisés —náichapa ena tépiya­hi­ra­hianahi.
ACT 6:15 Tacahe, namutu ena natiari­hi­que­neanahi náejaruanahi náimara­ra­caripa ema Esteban. Eta mamira macava­sirahi ema ángele.
ACT 7:1 Tacahe, ema corregidor mayase­recapa ema Esteban, ánipa maicha: —¿Yátupihi ene picahehi eta juca nameta­ra­pianahi ena nani? —máichapa.
ACT 7:2 Tacahe, majicapapa ema Esteban, ánipa maicha: —Tátanaveana, nupara­pe­naveana. Esama­nuchaha. Eta acane, ema Viya tiúcupaicahi másihahi te mávasa anuma. Tímere­cavapa mayehe ema viáchucaini Abraham. Ema Abraham, mávihaichaha te tinapaica te apaquehe ticaijare Mesopotamia, ticaija­revare Caldea. Vuíchaha mayanahini macava­sahini te Harán.
ACT 7:3 Máechajicahi ema Viya ema Abraham, ánipa maicha: “Pijunijica eta juca piávasa, énapa namutu ena pijaneanana. Piyana eta te apana apaquehe. Núti níjara­caviya eta arairu piávasaya” máichapa ema Viya.
ACT 7:4 Tacahe, ema Abraham masuapapa; tiúchucapa eta te tinapaica te Caldea. Tiyanapa eta te avasare Harán. Te táequenepa eta máepenirahi ema máiyaini, mavanecapa ema Viya ema Abraham máiteca eta te juca apaquehe viávihahi puiti víti. (Te jena áñoana ticaijarehi Canaán.)
ACT 7:5 Tájinasera máijara­cahini mayehe­nahini apaquehe, ánicu­chi­chái­na­hi­pucáini. Mameta­ca­hisera eta máijara­si­ra­yarehi eta mayehe­yarehi apaquehe. Taicha eta apaquehe máijara­ca­yarehi nayehe­yarehi ena machicha­na­ve­queneana te maépenapa ema Abraham. Nájina­ri­cha­hasera machicha­na­vea­nai­nahini te jena áñoanahi.
ACT 7:6 Éneri­chuvare mametacahi ema Viya, ánipa maicha: “Ena pichicha­na­ve­que­nea­nayare ticava­sa­re­canaya nayehe ena apava­sa­juecuana. Ticata­ji­va­na­ya­resera naicha ena napaureanaya. Nacaji­reyare. Cuatrociento áñoyare eta náichirayare.
ACT 7:7 Nútisera, níjara­cayare eta náicuñayare ena achaneana te jena avasare nácani ticaji­rea­nayare ena pichicha­na­ve­que­nea­nayare. Tásiha, te táequenenapa, nucuchu­cu­ha­va­cainapa. Tásiha, títeca­nainapa ani te juca najirau­chi­ha­nuyare” máichapa ema Viya.
ACT 7:8 Ema Viya mafirmachapa eta matratune eta máitauchi­ra­yarehi eta juca máechaji­ri­ruvahi mayehe ema Abraham. Éneri­chuvare mavanecapa ema Abraham timarca­cha­vayare, máicutia­ra­yarehi eta macasi­ña­vairahi me Viya. Namarca­cha­ya­reva namutu ena machicha­naveana ajairana, énapa ena mámarie­queneana ajairana. Eta tacahehi, te óchoquenepa sache eta máuchusirahi ema Isaac machicha ema Abraham, mamarcachapa. Éneri­chuvare, máichahi ema Isaac te macachichapa ema Jacob. Ema Jacob, éneri­chu­hivare máichava­capahi ena dócequeneana machicha­naveana, ena víyana­veanaini víti.
ACT 7:9 Ema José, nacapi­naruhi ena mapara­pe­naveana taicha máemuna­ca­panahi ema naiya. Eta tacahe, náijara­recapa ena mapara­pe­naveana nayehe ena apava­sanana. Tásiha, éna náequecapa náijara­recapa mayehe ema ticavasa te apana avasare Egipto. Émasera ema Viya majaneacahi ema amaperu José.
ACT 7:10 Macatiu­cha­hivare tayehe eta macata­ji­vairana. Máijara­ca­hivare eta máituca­que­neyare. Ema rey aquenucahi tayehe eta Egipto máemunacahi ema José. Máimatiacahi eta máitusirahi. Eta tacahe, ema rey macaju­pahahi eta majanea­sirahi tamutu eta máimaha­queneana. Aquenucahi máicha, nayehe namutu ena ticavasana te Egipto.
ACT 7:11 Tásiha, te jena áñoanahi, táiteca­pauchapa eta ecuha te tamutu eta avasareana tayehe eta táunavahi eta Egipto étapa eta Canaán. Tétavi­cavahi eta nacata­ji­vairahi ena achaneana. Tásiha, ena viáchuca­na­veanaini, tájina naviyahini eta nanicaquene.
ACT 7:12 Émasera ema Jacob te masamai­ri­ricapa eta tatiari­hirahi eta tinicacare te Egipto máunaruhi ema rey, máevatacapa ena machicha­naveana eta navacha­repana eta tinicacare. Te téchuria­ca­navare eta tinicacare, mápecha­varepa máevataca ena machicha­naveana.
ACT 7:13 Te apihe­quenepa eta nachavirahi, ema José tímima­ti­chavapa nayehe ena mapara­pe­naveana. Tacahe, ema rey mapaenu­mavapa máimati énairahi mapara­pe­naveana ema José.
ACT 7:14 Tacahe, ema José máimichuhapa ema maiya Jacob énapa ena natiari­hi­que­neanahi te mapena. Setenta y cíncoqueneana eta nasimutuva éna.
ACT 7:15 Tacahehi eta mayanirahi ema Jacob macava­sairahi tayehe eta te Egipto. Étapa máepenihahi. Te táequenepa, étari­chuvare náepenihahi ena machicha­na­veanaini viáchuca­na­veánaini.
ACT 7:16 Váhisera nacaeca­ra­sihini eta náperanaini te Egipto. Nacaye­jecapa eta nacaeca­ra­sirahi eta te ecari te tachachacu eta avasare Siquem te tinapaica eta Canaán. Étarichuhi eta máecari ema Abraham­.
ACT 7:17 Tiuri, tiánehipa eta máitauchi­ra­yarehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya matratunehi mayehe ema Abraham, ánaquia­pa­ríchaha eta áñoana eta máijara­si­ra­yarehi eta apaquehe nayehe­yarehi ena machicha­na­ve­queneana. Ena nachicha­naveana ena viáchuca­na­veanaini, ánaquipa náejapa­sihahi te Egipto.
ACT 7:18 Tayerevahi eta año, titupihapa ema apana rey te Egipto. Éma arairuhi rey, vaipa macapa­ya­cahini máimatihini ema José. Váipavare mávara­hahini maecha eta manaqui­rua­nainihi máemata­nea­nainihi ema José.
ACT 7:19 Masapihapa macatia­na­ca­vacahi ena viáchuca­na­veanaini taicha eta náejapa­sirahi éna. Macaete­ma­ji­ri­ca­vacapa. Macava­nai­ripipa eta vahi nacuepe­rajica ena amuyana ajaira­chichana náuchusi­ra­vanahi. Najunijica apaesa vahi nacuitareca.
ACT 7:20 Tacahe, te jena sácheanahi, tiúchucapa ema amuya alauchu Moisés. Ema Viya máemunacahi ichape ema maca amuya. Mapana caje eta nacaju­ru­sirahi ena ticachichana te napena.
ACT 7:21 Te náimahapa téchema­ra­hipaipa ema amuya, vaipa mayumu­ru­ca­ca­rehini. Tacahe, nayumu­rucapa ema amuya te pacurechicha te curiche­pi­raquiana távihahi te cajacure. Ésusera esu machicha ema rey suíchimavapa, suvehapa. Ésupa ticaju­rucahi suchicha­yarehi.
ACT 7:22 Tacahe, ema amaperu Moisés ticaimi­tu­casipa tamutu eta náitupa­ji­jiá­si­ra­vanahi ena ticava­sanahi te Egipto. Tacahe, ichape eta máitupa­ji­jiá­si­ravahi eta máechaji­si­rapahi étapa eta máemata­ne­re­pianahi.
ACT 7:23 Te ticayehepa cuarenta año ema Moisés, mavarahapa tiyana máejira­pa­navaca ena majaneanana israelítana.
ACT 7:24 Te títecapapa ema Moisés, máimahapa ema émana achane ticavasa te Egipto téhara­recahi, máehahi ema majaneana ema Moisés. Tacahe, macatiuchapa ema majaneana. Émapa títsiri­jie­que­nehahi. Macapacapa ema ticavasa te Egipto.
ACT 7:25 Eta mapane­reruhi ema Moisés, mavarahahi nacaicu­tia­rayare ena majaneanana eta mavane­ruirahi me Viya eta macuchu­cui­ra­va­ca­yarehi eta te nacata­ji­vairahi. Váhisera nácaicu­tia­rahini éna.
ACT 7:26 Tacahe, te apana­quenepa sache, ema Moisés máimahapa téhaca­canahi ena apinana majaneanana. Mavarahapa macaichepaica. Máichapa: “¿Tájaha tacayema éhacaca éti? Ímaha epara­pe­cacahi” máichapa.
ACT 7:27 Tacahe, ema túmepanahi mayehe ema apana, máevata­jicapa ema Moisés, máichapa: “¿Tájaha tacayema pímisiapava píti eta viyehe? ¿Nájahapuca tivane­cavihi juésevi­yarehi eta viyehe, viáquenu­mu­ri­vi­ya­repuca víti?
ACT 7:28 ¿Pivara­ha­papuca picapa­ca­nu­yareva núti, tacuti­ya­repuca eta picapa­sirahi cape ema egipcio?” máichapa.
ACT 7:29 Te masamapa ema Moisés eta náechirahi ena achaneana émairahi ticapaca, tiyanapa tijunahi eta te apaquehe ticaijare Madián. Ánaquipa eta máeraji­siavahi máitati­ji­yavahi. Mavehapa esu mayena, ticapa­rapepa. Apinana ena machicha­na­veanahi ajairana suyehe esu mayena.
ACT 7:30 Te cuarenta áñopa eta mávihairahi ánaqui, te étana sache, tipairi­ricahi te mávapahiana apaquehe tachacaya eta cerro ticaijare Sinaí, majanea­re­sirahi eta uvesana. Tacahe, tiúcupaicapa ema Viya eta te távihahi eta chéyaraji yucuqui. Timuru­ji­rinehi eta yucuqui maicha ema Viya. Váhisera táijuchahini táitahini eta tapacajiana.
ACT 7:31 Eta máimara­ra­sirahi eta juca ema Moisés, márami­rinehi. Tiyanapa mapaucha, máimati­yarehi. Te macacha­cayapa, masamapa eta mahu ema Viya. Ánipa máichahi:
ACT 7:32 “Nútichucha Viya nacasi­ña­quenehi ena piáchuca­na­veanaini. Nútirichu macasi­ña­quenéni ema Abraham, ema Isaac, émapa ema Jacob” máichapa ema Viya. Tacahe, ema Moisés tiyaya­ca­reinehi eta mapisirahi. Vaipa mapatsi­ca­vahini máimara­ra­cahini.
ACT 7:33 Tásiha, ema Viya máichavarepa: “Piveju­chu­pe­vachava eta péparupeva taicha santo eta juca apaquehe piávihahi piácata­ya­pairuhi.
ACT 7:34 Pisamanuya puiti, jucarihi numeta­ca­viyare. Núti nímara­racahi eta nacata­ji­vairahi ena nuchanerana tiávianahi te Egipto. Nusamahi eta náiyairahi. Nuvaraha nucatiu­cha­va­cayare. Eta tacahe, núcupaicahi numeta­pa­naviya. Nuvane­ca­viyare puítirichu piyana tayehe eta Egipto, picuchu­cu­ha­va­ca­yarehi” máichapa ema Viya. Tacahehi eta matupa­ra­sirahi ema Moisés mayehe ema Viya, mavaneruhi náquenu­mu­ri­yarehi ena majaneanana, macuchu­cuhaya éna eta te nacata­ji­vaiyahi. Étasera te tínapu­cainapa vahi náesachahini éma.
ACT 7:36 Tásiha, émarichuhi ema maca Moisés macuchu­cu­ha­vacapa namutu ena majaneanana tiásihanahi te Egipto. Eta macuchu­cui­ra­vacahi, máimerecahi eta tiárami­careana te jena avasare Egipto, étapa eta te mar ticaijare Títsiama Une, étapa te mávapahiana vámahi. Cuarenta año macahehi ema Moisés eta máichirahi eta juca.
ACT 7:37 Émarichuva ema Moisés ticaecha­ji­ri­ruvahi nayehe ena majaneanana israelítana eta máuchusi­ra­yarehi ema profetayare. Máichapa: “Ema Viya Dios tivane­canuhi núti numeta­ca­heyare eta máechaji­riruva. Títecayare ema apanayare profeta mavane­ruyare ema Viya, tacutiyare eta mavane­si­ranuhi núti. Éma, tiúchucayare te namuri ena viámarie­que­nea­na­yarehi. Tatuparaca nasuapayare tamutu eta mavanai­ri­pia­nayare” macahehi ema Moisés.
ACT 7:38 Émari­chuvare ema Moisés, ema máichuha­quenehi ema ángele tiápanaya eta te jena cerro Sinaí, nacucha­pirahi ena achaneana machamuriana te vámahi. Tasiha, máechajicahi ema Viya ema Moisés. Te títapi­ricapa ema Viya, ema Moisés tiúcupaicapa, mameta­ca­vacapa ena achaneana tamutu eta mameta­ca­si­vanahi me Viya. Éneri­chuvare ema Moisés májuchapahi te libro eta mavanai­ripiana ema Viya, tisuapa­ca­reanahi viyehe viti israelítana véhicanaya.
ACT 7:39 Eta mávihairahi ema Moisés te cerro, vaipa náimahahini ena viáchuca­na­veanaini. Tásiha, vaipa návara­hahíni náehicahíni éma. Navarahapa tichava­na­yarehi te Egipto.
ACT 7:40 Tacáhénapa, te náichapa ema Aarón: “Vivaraha pépiya­si­nahavi eta visiña­rajina táinapu­mi­rau­cha­haviya, taicha vaipa vecha tájahapuca máichara­cavahi ema Moisés, ema ticuchu­cu­ha­havihi tayehe eta viávinénihi te Egipto” náichapa.
ACT 7:41 Tacahe, náepiyacapa eta nasiña­ra­ji­yarehi, amairiha oro, tavasimahi eta torillo. Napiesta­cha­yarepa eta náepiyaruhi nasiñaraji. Tacahe, ticapa­re­ca­navare eta vaca; náijara­ca­sichahi eta nasiñaraji eta námavahuhi, náimicu­tichaipa ema Viya. Ténica­canapa. Tiúrisa­mu­reanapa eta náimairahi táurinavahi eta nasiñaraji náepiyaruhi.
ACT 7:42 Émasera ema Viya, eta máimairahi eta juca, vaipa máuricahini. Tásiha, vaipa majanea­ca­va­cahini éna. Váhisera máicuña­ca­va­nehini. Máisapapa ticasi­ña­rajiana, téneucha­vanapa te tamirahu eta nasiña­rajiana. Tásiha, tamu­tupa nacasi­ñaraji eta jarairiquiana. Taicha ánipa tacahehi eta Sagrada Escritura nájurehi ena profetana. Ánipa maicha ema Viya: “Émiti­si­canuhi núti, eti israelítana. Vaipa nútinahini ácasiña eta jena cuarenta­quenehi año te mávapahi vámahi.
ACT 7:43 Étapa ecasiñahi épuyu­mi­rauchahi eta esiña­rajiana ticaijare Moloc. Éneri­chuvare ecasiñahi eta jarairiqui ticaijare Renfán. Eta ecaparuhi, vahi nútinahini íjaraca. Étapa íjaracahi eta esiña­rajiana. Éti, épera­ji­ricapa eta esiña­rajiana te tayeheana trono tapenahuana épiya­ruanahi. Eta tacahe, nucaja­ne­re­pai­caheya te apachacaya apaquehe ticaijare Babilonia” máichapa ema Viya.
ACT 7:44 Te jena mávapahi vámahi ema Moisés mavanecapa ena viáchuca­na­veanaini náepiyaca eta mapena­yarehi máucupai­si­ra­re­yarehi ema Viya. Mavecu­naruhi eta tiáviha te anuma máimecha­quenehi ema Viya. Étarichu náunasirare eta ajureca tiáma eta mavanai­ripiana ema Viya.
ACT 7:45 Te tépenapa ema Moisés, máevachacapa ema Josué émapa máitsivahi téchapa­ji­ri­ca­yarehi ena achaneana. Tacahe, tiyananapa mámamu­rihapa ema Josué. Ena achaneana námapahi éna eta mapena máucupai­sirare ema Viya. Nacaijuhepa eta apaquehe natupa­rahahi. Natiari­hisera ena achaneana ticavasana tayehe. Váhisera tácaje­ra­hichaini eta náitaha­si­ra­vacahi ena nánaranahi taicha ema Viya máimica­ta­ca­vacahi. Tacahe, tayerevahi eta áñoana ena náepera­jicahi eta mapena ema Viya. Te tijurucapa ema rey David, ticatu­pa­rahapa, machimapapa eta tatiari­hi­richaha. Émapa­vavare máechapa­jirica.
ACT 7:46 Taicha ema maca rey David máemunaruhi ema Viya. Tacahe, ema David mavarahapa tépiya­recaya eta mapenaya ema Viya amairi­ha­yarepa mari.
ACT 7:47 Váhisera táitauchahini eta mapane­reruhi ema David, taicha ema Viya vahi máisapahini. Émapa títauchahi ema machicha ticaijare Salomón. Émapa tépiyacahi eta Templo.
ACT 7:48 Tiuri puiti, numeta­ca­hevare, ema Viya ticavasahi te anuque­hequene anuma. Vahi títecaimahi macapena te témploana vépiya­rua­nasami viti páureanasami achaneana. Taicha ema Viya máichapa eta máechaji­riruva:
ACT 7:49 “Te anuma táviha eta nuyehe trono néjasihahi. Ánaqui tásiha eta nuvanai­ripiana tayehe te juca apaquehe. Núti vahi nácamunu eta peti te juca apaquehe. Núti vahi nácamunu eta nunara­si­rarena.
ACT 7:50 ¿Váhipuca échava eta nútirahi népiyaca tamutu eta juca ímaha­que­neanahi te juca apaquehe?” macahepa ema Viya eta máechaji­ri­ruvahi.
ACT 7:51 Puítiripa eti esama­ra­ra­ca­nuanahi, ¿tájaha tacayema éhicahi eta namura­ca­sa­mu­re­vanaini ena iáchuca­na­veanaini? Váhivare ávara­hahini esama puiti eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya táichavenehi eta evaina­ra­ji­sa­mu­re­va­vacahi étapa eta emasua­pirahi ema Espíritu Santo. Éti, eta epane­reruana tacuti eta napane­reruana ena iáchuca­na­veanaini eta navaina­ra­jivana.
ACT 7:52 Éna, náemeca­ta­ji­vachahi namutu ena profetanaini. Nacapa­ca­vacahi nácani téchaji­si­hanahi eta máitesi­ra­yarehi ema Cristo. Tásiha puiti, eta máitesiraipa ani, épururipa éma, masapihapa íjara­recahi ímica­pacahi éma taicha tétavi­cavahi eta máurivahi.
ACT 7:53 Étaripa eta mavanai­ripiana ema Viya, ángeleana ena tíjara­pa­nanahi ema Moisés. Échaji­cu­hai­pa­hinéni éti, esama­ri­pa­hinéni; váhique­neséra esuapahini —máichapa ema Esteban eta maconse­ja­chi­ra­vacahi.
ACT 7:54 Te nasamapa ema Esteban eta máichirahi, tisema­na­rinehi. Tinica­va­na­rinehi eta nasemaneva.
ACT 7:55 Émasera ema Esteban vahi mapica­ra­ca­va­cahini éna taicha mávaháruhi ema Espíritu Santo. Máesenicapa te anuma. Máimaharine eta majaraiva ema Viya, émapa ema Jesús titupihahi te vaure tinapaicahi eta majaraiva ema Viya.
ACT 7:56 Tacahe, ema Esteban máichavacapa ena achaneana natiari­hi­que­neanahi: —Ésenica te anuquehe. Núti nímahahi eta anuma téjiacahi. Émapa ema Jesucristo, máenahi titupihahi te mavaure ema Maiya —máichavacapa ema Esteban.
ACT 7:57 Énasera eta nasema­nevahi, tichuji­qui­ña­ha­vanapa. Tijaja­mu­ri­hanapa náetereuchapa namutu.
ACT 7:58 Nacara­tacapa, námapa te tachachacu eta avasare. Ánaqui eta natupi­si­si­ha­yarehi nacapa­si­ha­yarehi te márijahiana. Ena téhanahi nanaquicapa eta náepacuhána, natupa­racapa ema nayehehi comisario ticaijarehi Saulo.
ACT 7:59 Tacahe, nanaha­caripa natupi­sicahi ema Esteban. Tiánehiripa nacapaca. Émasera tiyuja­rau­cha­vaichaha. Ánipa macahehi: —Tata Náquenu Jesús, pijaca­pinanu eta náchaneva.
ACT 7:60 Eta máquipai­si­ravahi, tépuyucapa tipiaracapa muraca. Ánipa macahe: —Tata, piperdo­na­chavaca ena nani eta juca náichiranuhi napeca­turahi —macahepa. Te títapi­ricapa eta mayuja­ra­sirahi, tépenapa.
ACT 8:1 Ema maca Saulo, eta mapane­reruhi tacutihi eta napane­reruana ena ticapa­canahi ema Esteban. Tiúrisa­murepa éma. Natiari­hi­va­resera ena apamuriana ajairana tiúripa­ne­re­ruanahi. Navehapa eta máquehe ema Esteban, náecara­panapa. Tíyahanapa ichape eta nacatie­que­nerahi. Étarichu te jena sache tépana­vanapa napana­ji­ri­cavaca muraca ena téhicanahi ema Jesús tayehe eta avasare Jerusalén. Téjane­re­canapa náicha, ena camuri­queneana. Tiyananapa te apana avasareana tinapaica te Judea étapa te Samaria. Énasera ena apóstoleana nanasi­richuhi te Jerusalén.
ACT 8:3 Tacahe, ema Saulo, ema náinapua­ra­quipahi ena tipana­ji­ri­canahi ena téhicanahi ema Jesús. Tisiapa­napaipa te napenana. Nacara­ta­ca­va­capaipa ena nachima­pa­que­nea­napahi ajairana, esenana. Nachuru­ru­pai­ca­va­capaipa eta námirapahi te cárcel.
ACT 8:4 Te jácani avasareana náiteca­pi­hapahi ena najuna­que­neanahi, tímiya­na­va­na­richucha ticame­ta­rairuana eta máimitu­rapiana ema Jesucristo.
ACT 8:5 Ema maca Felipe majuna­que­ne­hivare. Títecapapa eta te avasare ticaijare Samaria. Tacahe, ticame­ta­rairupa nayehe ena achaneana eta náehisiraya ema Jesús, émairahi Cristo ema nacucha­pa­quenehi. Tiúruji­ca­vanapa ena achaneana.
ACT 8:6 Namutu nasama­ra­racahi eta macame­ta­rai­ruirahi ema Felipe.
ACT 8:7 Taicha náimahapa eta macana­ra­si­ra­vacahi ena nacaju­ma­queneana camuri­queneana: ena muraca­quihana, ena tiyaya­careana, énapa ena masariana. Camuriana ena éreanana máimiju­na­que­neanahi te náquehe ena achaneana návahá­ruanahi. Tipiára­re­ca­napáipa eta náuchusi­rapahi.
ACT 8:8 Eta tacahe, ichape­rinehi eta náurisa­mu­revahi ena achaneana tayehe eta jena avasare.
ACT 8:9 Te jena avasare Samaria, matiarihihi ema émana achane ticaijare Simón. Iápemarehi éma. Ánaquia­paripa eta macaete­ma­ji­ri­si­ra­vacahi ena achaneana. Títupa­ji­jiá­cavahi tépiyacava éma.
ACT 8:10 Namutuhi ena nasimu­tu­va­queneana achaneana énapa ena ticaima­ha­queneana nasama­ra­racahi nasuapahi eta macaye­ma­que­neanahi. Nacuna­cha­rinehi, ánipa nacahe eta náechaji­ri­ruvahi: —Ema maca achane títupa­ji­jiá­cavahi ichape maicha ema Viya —nacahepa.
ACT 8:11 Ánaquia­paripa eta mavayua­ra­si­ra­vacahi éna, tayehe eta mahiápe­ma­revahi. Eta tacahe, napicauchahi éma.
ACT 8:12 Téhesera nasamapa ema Felipe, nasuapapa eta nasamirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Náehicapa eta mameta­rairuhi mayehe ema Jesús eta émairahi Cristo, ema nacucha­pa­quenehi. Tacahe, camuriana ena ajairana énapa ena esenana ena ticaica­cha­sianahi taicha eta nasuapirahi ema Jesús.
ACT 8:13 Émaripa ema iápemaréni Simón, masuapavare éma. Ticaica­cha­si­varepa. Máehicapa macacha­nepaipa ema Felipe. Ichape máramipahi eta ichape­queneana tiárami­careana máichaque­neá­napahi ema Felipe.
ACT 8:14 Tiuri, te Jerusalén, nasamai­ri­ricapa ena apóstoleana eta náehisi­raipahi ema Jesús ena achaneana ticava­sanahi te avasare Samaria. Tásiha, ticaeva­ta­va­neanapa ema Pedro ema Juan.
ACT 8:15 Tiuri, ena téhica­naripa ema Jesús, vuíchaha máucupau­chahini ema Espíritu Santo, mávahá­ca­va­cahíni éna. Tacari­chuichaha eta nacaica­cha­sirahi eta navarairahi náehica ema Viáquenu Jesús. Tásiha, te títeca­panapa ema Pedro ema Juan, tiyuja­ra­canapa nayaseacapa ema Viya máijara­siraina ema Espíritu Santo eta mávahá­si­ra­vacaina ena téhica­na­ripahi.
ACT 8:17 Tacahe, ema Pedro émapa ema Juan nanacapa eta navahuana te nápusiana éna. Tacahe, ema Espíritu Santo mávahá­ca­va­caripa eta náemama­chu­tí­chi­ra­vacahi éna.
ACT 8:18 Tacahe, ema Simón eta maneca­pirahi eta mávahá­si­ra­vacahi ema Espíritu Santo te náemama­chu­tí­chi­ra­vacahi éna, mavarahapa éma mavacha­chavaca ena apóstoleana.
ACT 8:19 Ánipa máichavaca: —Íjaracanu núti apana eta nítusiraina eta ítuca­quenehi, apaesa te nunaca eta nuvahuana te nápusiana ena nácani achaneana, máucupai­capaini ema Espíritu Santo, mávahácaini éna —máichavacapa.
ACT 8:20 Tacahe, ema Pedro máichapa: —Pémitie­que­nehaya píti étapa eta piplatane. Taicha píti vahi tiuri eta pipanereru. Pímija­cha­hipuca vicava­cha­ra­piyare eta máijara­ru­haviana ema Viya.
ACT 8:21 Vahi pítipa­racaina píti, taicha eta pipane­reruana vahi tátupi­ru­vahini mayehe ema Viya.
ACT 8:22 Pínajica eta pivaina­ra­jivana. Piyaseaca ema Viya, tijuricati tiperdo­nachavi eta tamaurivahi eta pipane­reruhi píti.
ACT 8:23 Taicha nímatia­cavihi eta pétáviu­chirahi eta picapi­na­ru­raivahi. Eta juca picahehi taicha vahi tínajia­ca­vimahi eta pivaina­rajiva —máichapa ema Pedro.
ACT 8:24 Tacahe, tipicapa ema Simón. Ánipa maicha: —Ímica­tacanu éti, eyuja­rauchanu me Viya apaesa vahi tacuitauchava eta juca ecaye­ma­que­neanahi —máichapa.
ACT 8:25 Tacahe, ema Pedro ema Juan tinaha­ca­vanapa tímitu­recana eta máimitu­rapiana ema Viáquenu Jesucristo. Te tamutupa eta náimitu­re­sirahi, tiyananapa tichava­na­yarepa te Jerusalén. Tétáva­ji­canapa te avasa­re­chichana tayehe eta Samaria. Ticame­ta­rai­ruanapa nayehe ena achaneana.
ACT 8:26 Tiuri, te jena sácheana, tiúcupaicapa ema émana ángele mavaneruhi ema Viya. Máechajicapa ema Felipe. Ánipa maicha: —Felipe, pétupi­ricava, piyana te tinapaica te vana. Pivena­cu­hayare eta achene tiásiha te Jerusalén, tiyana te avasare Gaza. Pétavi­cayare eta mávapahiana vámahi —máichapa.
ACT 8:27 Tacahe, tétupi­ri­cavapa ema Felipe, tiyanapa. Te achene ticainu­na­ca­canapa ema achane ticavasa te avasare ticaijare Etiopía. Ema maca achane, sujupaha esu Candace, reina tayehe eta apaquehe ticaijare Etiopía. Ema maca achane ema tijaneaca eta suímaha­queneana esu reina. Éma, másinehi te Jerusalén, máejira­panahi ema Viya.
ACT 8:28 Ema maca achane machava­que­ne­paipahi te mávasa. Eta mapaisirahi, téjacapahi te mayehe carro. Téchaji­cu­re­capahi eta Sagrada Escritura májure ema profetaini Isaías.
ACT 8:29 Tacahe, ema Espíritu Santo mametacapa ema Felipe, ánipa maicha: —Pémeñahava te tachacaya eta jena carro —máichapa ema Espíritu Santo.
ACT 8:30 Tacahe, te témeña­havapa ema Felipe, te macacha­cayapa eta carro, masamapa ema achane téchaji­cu­re­capahi. Tásiha, mayase­recapa. Máichapa: —¿Picaicutiara eta jara péchaji­cu­repahi?
ACT 8:31 Ema achane majicapapa: —Váiparinehi nucaicu­tia­raimahi taicha nájina nameta­ca­nu­pahini eta tacaye­mapahi. Te pítucapuca píti pimetacanu, picata­jicanu. Yare, piávacuha péjaca te juca nuchacaya —máichapa ema achane.
ACT 8:32 Tiuri, eta máechaji­cu­repahi ema achane, ani tacahehi: “Eta uvesa, te nacarataca nacapa­ca­ya­repuca, vahi ticatiu­cha­vaimahi. Te nachuca­me­capuca, váhivare tipiara­re­caimahi. Ene macahehi ema maca achane, vahi mácapau­cha­vahini, váhivare máechajiu­cha­vahini te námapa tayehe eta nacapa­si­ha­yarehi.
ACT 8:33 Tétavi­cavahi eta nacatsi­ri­rairahi éma, tayanapane tájinanéni maviure­vai­nahini. Nájinavare nacatiu­chahini. Ena mámarie­que­neanaini, nájina náechaji­si­hahini éna”.
ACT 8:34 Tacahe, ema maca achane mayase­recapa ema Felipe. Máichapa: —Picata­jicanu pimetacanu. ¿Nájaha ema táechaji­sihahi eta juca libro májurehi ema profeta? ¿Ema táechaji­sihahi ema maca profeta, vahi apanapuca? —macahepa.
ACT 8:35 Tacahe, ema Felipe tépanavapa mametaca ema táechaji­si­ha­quenehi eta libro. Mametacapa eta émairahi táechajisiha ema Jesús, ema Cristo ema nacucha­pa­quenehi.
ACT 8:36 Tacahe, te máechapa ema achane, mapane­re­que­ne­hainehi eta napaisi­rapahi. Tacahe, te nacapa­yacapa eta únecure, macahepa ema achane: —Te juca jararihi une. Nuvaraha pícacha­sicanu —macahepa.
ACT 8:37 Tacahe, ema Felipe majicapapa: —Tiuri, te yátupi­hipuca eta pisuapirahi te pisamure eta picasi­ñairaya ema Jesús, nícacha­sicavi —máichapa. Majicapapa éma: —Yátupi nusuapa ema Jesucristo eta émairahi machicha ema Viya —macahepa.
ACT 8:38 Tacahe, macava­nai­ripipa nacaicheca eta carro. Tiúcupai­canapa éna, tiyananapa te únecure. Tacahe, ema Felipe máicacha­sicapa ema achane.
ACT 8:39 Te tichavanapa tayehe eta únecure, tíjahú­chavapa témitiaca ema Felipe, taicha ema Espíritu Santo manara­cuhapa. Váipa macaeche­ra­hihini. Váipavare máimahahini ema achane. Tímiya­na­va­pasera tipaica ema achane. Tiúrisa­mu­re­paipahi.
ACT 8:40 Eta máucupai­sinehi ema Felipe eta te avasare ticaijare Azoto. Tacahe, tétava­ji­capaipa eta te avasareana. Ticame­ta­rai­ru­paipahi eta máiteca­pi­rapahi eta te apana avasare ticaijare Cesarea.
ACT 9:1 Tímiya­na­va­richucha ema Saulo eta mapána­ji­ri­si­ra­vácahi ena téhicanahi ema Jesús, mavarairahi máimica­pa­ca­vacaya. Tiyanapa tiyase­sereca eta órdene mayehe ema corregidor tayehe eta Jerusalén.
ACT 9:2 Máichapa ema Saulo: —Nuvaraha nuyanaya te jena avasare Damasco. Nuvara­havare píjaracanu eta órdene, eta nucara­ta­si­ra­vacaina ena téhica­na­hicacha ema Jesús, namutu nácani nétupia­rua­na­ya­repahi ajairana, esena­napuca. Nutanu­ca­va­cayare te náuruji­si­ra­revana ena vijaneanana. Présoana­ya­repahi eta námirayare eta te juca Jerusalén —máichapa.
ACT 9:3 Tacahe, tiyanapa ema Saulo. Eta mapaisi­rapahi éma te achene, tiánehipa títecapa te avasare Damasco, tiárami­carepa eta majaraiva ema Viya tiásiha te anuma. Tamicauchapa éma.
ACT 9:4 Tásiha, tiáquipai­cavapa eta mapisirahi. Tásiha, masamapa eta mahu ema Jesús. Máichapa: —Saulo, Saulo, ¿tájaha tacayema picatia­nacanu pipáná­ji­ricanu? —máichapa.
ACT 9:5 Majicapapa ema Saulo, mayase­recapa: —¿Nájahavi piti Tata? Majicapapa: —Nuti Jesús. Núti picatia­naruhi, eta pipana­ji­ri­si­ravaca ena téhica­nuanahi. Pésami­ri­ca­vachucha, taicha pítiji­vaichucha píchavahi. Vahi piúrimahi te pímiyanava picatia­nacanu. Péhica­nusera píti —máichapa ema Jesús.
ACT 9:6 Tacahe, ema Saulo tiyaya­ca­renecha eta mapisirahi eta máechaji­sirahi ema Jesús. Macahepa: —¿Tájahapuca eta pivara­haquene nítaucha­quenéna piyehe, Tata? —máichapa. Tacahe, ema Jesús máichapa: —Péchepuca. Piyana pítecapa te jena avasare. Ánaqui mararihi ema timeta­ca­viyare eta pítaucha­que­neyare nuyehe —máichapa ema Jesús.
ACT 9:7 Ena apamuriana ajairana macacha­ne­que­nea­napahi ema Saulo, ichape eta tiáramecana. Taicha nasamahi ema téchajicahi, váhisera náimahahini.
ACT 9:8 Tacahe, ema Saulo téchepucapa eta te máquipai­si­nevahi. Vaipa máimairi­ri­cahini. Tacahe, nachuru­ca­paipahi eta nacaite­ca­piraya tayehe eta avasare Damasco.
ACT 9:9 Mapana sache eta mapuchu­quivahi. Váhivare tinica. Tájinavare máerahini.
ACT 9:10 Tiuri, eta te jena avasare Damasco, matiarihihi ema apana téhica­hivare ema Jesús, ema ticaijare Ananías. Émari­chuvare máechajiruhi ema Viáquenu Jesús. Ánipa tacahe eta máechaji­sirahi: —¡Ananías! Éma majicapapa: —Nutiarihi, Tata —macahepa.
ACT 9:11 Tacahe, ema Viáquenu Jesús máichapa: —Piyana pitupiruya te jena calle ticaijare Titupina. Te jena mapena ema Judas, picaya­se­se­re­ruyare ema achane ticaijare Saulo, ema tiásihahi te avasare Tarso. Puiti máenahi tiyuja­racahi.
ACT 9:12 Núti néchajicahi éma. Numetacahi éma eta píteca­piraya mayehe. Nuvanecavi pinacaya eta pivahu te mápusi apaesa tachava eta máimairi­risira —máichapa ema Jesús.
ACT 9:13 Te masamapa ema Ananías, macahepa: —Tata, namutu timeta­canuana eta máichara­ra­ca­vanahi ema achane eta mavaina­ra­jivahi nayehe ena téhicaviana ticavasana te Jerusalén.
ACT 9:14 Éma, tímitecahi puiti eta ani, mámapahi eta órdene náijararuhi ena tuparai­rucana eta te Jerusalén eta máepani­ra­haviya mapresu­chi­ra­haviya vimutu viti véhica­vianahi —macahepa ema Ananías.
ACT 9:15 Émasera ema Jesús máichapa: —Piyanachucha, taicha ema maca, nunere­ji­ru­hichuhi núti. Nuvana­ra­yarehi éma. Nuvane­cayare mayana macame­tarairu eta níjare nayehe ena achaneana te apanana avasareana étapa eta nayehe ena vijaneanana israelítana. Nuvane­ca­yareva máechajisiha eta níjare nayehe ena ichape­queneana aquenucana réyeana.
ACT 9:16 Núti nímechayare eta macata­ji­vai­rayare ichape táichave­nenahi eta máehisi­ra­nuyare —máichapa ema Jesús.
ACT 9:17 Tacahe, masuapahi ema Ananías. Tiyanapa tayehe eta peti mávihahi ema Saulo. Tisiapapa. Máechajicapa. Manacapa eta mavahu te mápusi. Tásiha, máichapa: —Nuparape Saulo, ema Viáquenu Jesús tímere­cavahi eta piyehe te achene te pítecainapa. Éma, tivane­canuhi níteca eta piyehe. Mavarahahi tichavayare eta pímairi­risira. Mavara­havare tiávahá­caviya ema Espíritu Santo —máichapa.
ACT 9:18 Tacahe, enevanepa témitiaca eta tépacu­chainihi eta máuquiha, téjami­hauquicha. Tichavapa eta máimairi­risira. Tásiha, ema Saulo téchepucapa, matupirupa ticaicachasi.
ACT 9:19 Te tamutupa, tinicapa. Tichavapa eta matumeva. Manasi­panapa jena sácheana nayehe ena machamu­ria­na­rípahi téhicanahi ema Jesús tayehe eta avasare ­ Damasco.
ACT 9:20 Tacahe, tépanavapa ticame­tarairu ema Saulo te náuruji­si­rareva ena israelítana. Máechaji­sihapa ema Jesús émairahi Machicha ema Viya.
ACT 9:21 Namutu ena tisama­ra­ra­canahi, ichape­rinehi nárami. Tásiha, nacahepa: —¿Tájaha tacayema? Émara ema maca ema tipána­ji­rí­ca­vacahi ena téhicanahi ema Jesús, ena ticavasana te Jerusalén. Tímitecahi te juca eta mapresu­chi­ra­pa­na­va­ca­yarehi ena apamuriana, mámamu­ri­ha­yarehi nayehe ena tuparai­rucana eta te Jerusalén. ¡Tásiha puiti, émari­ne­chavare ticame­ta­rairuhi mayehe ema Jesús! —nacahepa.
ACT 9:22 Émasera ema Saulo tiápaju­ca­va­panapa eta máitusira ticame­tarairu. Máimerecahi eta yátupi­que­nerahi ema Jesús émairahi ema Cristo, ema nacucha­pa­quenehi. Te tamutu eta náuruji­si­ra­revana ena israelítana eta te Damasco, macapa­que­cha­muripa nácani ticatia­na­canahi eta véhiruhi. ­
ACT 9:23 Tayerevahi eta áñoana, ena israelítana napane­rechapa nacapacaya ema Saulo.
ACT 9:24 Émasera masamai­ri­ricapa eta náemauchirahi. Tamutu sácheana, yátiana nacunehi eta te acheneana máuchuji­si­ha­yarehi, taicha ichape eta navarairahi nacapaca éna.
ACT 9:25 Énasera ena machamuriana náitucahi eta nayumu­ru­sirahi náiyara­cuhapa eta te ichape saye. Náitiacapa te tiupi enure. Tacahe, nacaju­chu­chucapa eta te apachacaya eta yúchama. Tacahehi eta máituji­si­ravahi tijuna. ­
ACT 9:26 Te títecapapa ema Saulo te Jerusalén, mavarahapa masiapa­muriha ena náinapu­reanahi téhicanahi ema Jesús. Énasera napica­richucha éma, taicha vuíchaha nasuapahini eta máehisiraipa ema Jesús.
ACT 9:27 Matiari­hisera ema achane Bernabé. Émapa tiámahi ema Saulo tímima­tichahi nayehe ena apóstoleana. Mameta­mu­rihapa eta máichara­ra­cavahi ema Saulo eta máimairahi ema Viáquenu Jesús eta te achene, étapa eta máechaji­sirahi, máichuira­hivare ema Saulo. Mameta­cavare eta yátupirahi máituca ticame­tarairu ema Saulo mayehe ema Jesús eta te avasare Damasco.
ACT 9:28 Tacahe, ema Saulo manasipa te Jerusalén. Masiapa­mu­rihapa éna, énapa macacha­ne­ji­ri­ca­vacahi. Vahi mapíca­ca­rá­ca­vahíni eta macame­ta­rai­ruirahi mayehe ema Viáquenu Jesús.
ACT 9:29 Máechaji­ri­ca­va­capahi ena israelí­tana te jácani mácapa­ji­si­ha­va­capahi. Macana­rae­ma­cha­vacahi éna. Vahi náuricahini eta máimitu­ra­pianahi. Tisemanapa mayehe. Tásiha, navarahapa nacapacaya éma.
ACT 9:30 Nasamai­ri­ri­ca­pasera ena machamuriana. Tacahe, náevatacapa mayana tayehe eta te mávasa Tarso. Náehicapa ena apamuriana tinapa­na­na­yarehi tayehe eta avasare Cesarea, étapa nachavinehi. Tiánucuhapa éma, tiyanapa macarichupa.
ACT 9:31 Tacahe, tiúrica­vanapa ena náumurivana ena téhicanahi ema Jesús tiávihana te apanana avasareana tayehe te Judea, te Galilea, étapa te Samaria. Tásiha, tétume­cha­ca­canahi eta náimiya­ni­ravaya napicau­chiraya ema Viáquenu. Máimica­ta­mu­ri­ha­hivare ema Espíritu Santo. Eta tacahe, camuria­na­pai­pavare ena téhicanahi.
ACT 9:32 Tiuri, ema Pedro tiyanapa máejira­va­capaipa ena machamuriana eta te avasareana. Títecapapa nayehe ena apamuriana machamuriana ticava­sanahi eta te avasare ticaijare Lida.
ACT 9:33 Matiarihi ema émana achane ticaijarehi Eneas. Macaju­ma­quenehi éma. Ocho áñoripahi eta macaju­mairahi. Vaipa táurihini tiyamuriaca, váhivare máechepu­cahini te maca­mane. Tacahe, máiteca­pauchapa ema Pedro.
ACT 9:34 Máichapa: —Pésenicanu, Eneas. Ema Viáquenu Jesucristo ticana­ra­caviya. Puiti tájinapa eta pijumaini. ¡Péchepuca! —máichapa. Tacahe, ema Eneas enevanepa téchepuca. Tájinapa máichira­vai­nahini.
ACT 9:35 Tacahe, náimahapa eta manara­sirahi namutu ena ticava­sanahi tayehe eta te avasare Lida énapa ena ticava­sanahi te tachacaya ticaijare Sarón. Eta náimairahi, náinajicapa eta nayehe­re­pianaini. Tásiha, náehicapa ema Viáquenu Jesús.
ACT 9:36 Te jena sácheanahi, sutiarihi esu esena ticaijaru Tabita, eta suátserepihi Dorcas. Ésu, ticavasahi eta te avasare ticaijare Jope. Ésuri­chu­hivare téhicahi ema Jesús. Eta suítare­sirahi esu suca esena, sucajivaca ena páureana eta suímaha­queneana. Tímica­tarahi nayehe nácani ticaiju­hea­napahi.
ACT 9:37 Te jena sácheanahi, esu Dorcas ticajumapa. Suvayuhapa, tépenapa. Tacahe, navehapa, náicachapa eta suáquehe. Nacasiapapa te tajuhe te anuquehe téqueneha piso.
ACT 9:38 Eta juca avasare Jope tachaca­yaichuhi eta apana avasare Lida, eta mávihahi ema Pedro. Náecharipahi eta matiari­hirahi ema Pedro te Lida. Tacahe, navanecapa ena apinana ajairana, náichuha­pa­nayare éma. Te náiteca­pauchapa, náichapa: —Vivaraha viámavi puítirichu ánaqui te Jope. Pímaha­panaini esu vémuna­ru­quenehi vichamuri Tabita. Tépenaipahi —náichapa.
ACT 9:39 Tacahe, tiyanapa ema Pedro, máehica­vacapa éna. Te títeca­panapa, náimisiapapa eta te tajuhe suávihahi esu Dorcas. Namutu ena esenana máimaruanahi, te náimahapa ema Pedro, náurujiacapa. Tíyahanapa, náimechapa ema Pedro eta namuirihana supari­ruanahi ésu te achane­richaha.
ACT 9:40 Tacahe, ema Pedro macava­nai­ripipa náuchuca namutu. Tacahe, tépuyucapa éma, tiyuja­racapa. Tacahe, máimara­ra­caripa esu esena suépenaquene. Tásiha, máichapa: —Tabita, péchepuca. Tacahe, ésu téjami­hau­quichapa. Suímahapa ema Pedro. Téjaha­paicapa.
ACT 9:41 Tacahe, macara­tacapa eta suvahu, macaeche­pucapa. Énevanepa máichuhavaca ena máimaruana énapa ena apamuriana machamuriana. Máimechapa eta suchaviraipa títareca.
ACT 9:42 Tacahe, náechapa namutu ena ticava­sanahi eta te avasare Jope. Camuria­narine ena tisuapanahi ema Viáquenu Jesús.
ACT 9:43 Ema Pedro manasi­panapa jena sácheana tayehe eta avasare te mapena ema machamu­ri­hivare ticaijare Simón, náimija­re­chavare Suélareru.
ACT 10:1 Te jena avasare ticaijare Cesarea matiarihi ema émana achane romano ticaijare Cornelio. Militar ema achane. Eta mávacure ema capitán, comandante te étana compañía tayehe eta batallón ticaijare Italiano.
ACT 10:2 Ema maca achane mapicauchahi ema Viya. Tamutuhi sácheana tiyuja­rau­chavahi. Máimitu­ca­va­ca­hivare namutu ena machicha­naveana énapa ena tiávihanahi te mapena. Éneri­chuvare máimica­ta­ca­vacahi ena israelítana páurequeneana, máijaracahi eta camuri plata.
ACT 10:3 Te jena sache, las trésquenepa cáperehi, ema Cornelio tiyuja­racahi. Tíjahú­chavapa máimaha máucupauchahi ema émana ángele mavaneruhi ema Viya. Máechajicapa ema ángele, máichapa: —¿Pícharacava? Cornelio —máichapa.
ACT 10:4 Tásiha, ema Cornelio tipica­rinehi eta máimara­ra­sirahi ema ángele. Majicapapa: —¿Tájaha pivaraha eta nuyehe, tata? Tásiha, máichapa ema ángele: —Tímite­canuhi numetacavi. Eta piyeheana oración piyuja­rau­chi­ravana étapa eta pímica­ta­si­ra­vacahi ena ticamu­nuvana páureana, táiteca­pauchahi tamutu ema Viya.
ACT 10:5 Pímiva­nereca puiti náepana ema achane ticaijare Simón, eta máchuca­ra­pi­hivare Pedro. Ema tiávihahi puiti te jena avasare ticaijare Jope.
ACT 10:6 Eta peti máiteca­pihahi mapena ema apanavare Simón ema náimija­re­cha­queneva Suélareru. Eta táviha eta peti mapenahi te tachausi eta mar. Ema maca Pedro ema timeta­ca­viyare eta pítaucha­que­neá­nayare —máichapa ema ángele. Te tamutupa eta máechaji­sirahi ema ángele, tiyanapa tichava. Tacahe, máichuhapa ema Cornelio ena apinana mamusurana. Máichuhavare ema émana masuntarura. Éneri­chuvare tipicaurahi mayehe ema Viya, títaura­hivare mayehe ema máquenuhi.
ACT 10:8 Tacahe, mameta­ca­vacapa eta mametarapi ema ángele. Tacahe, máevatacapa tayehe eta avasare Jope.
ACT 10:9 Te apanapa sache, tiánehia­napáipa ena vanairucana tayehe eta avasare. Te jena las dócequenepa sache, ema Pedro tiápanapa eta te téqueneha piso. Tiyuja­ra­ca­yarehi.
ACT 10:10 Técuháipaicha éma, taicha tájina­richaha manicahini. Vuíchaha náimaque­re­cahini eta tinicacare. Tacahe, eta mayuja­ra­sirahi máimahapa téjiacahi eta anuma.
ACT 10:11 Máimahavare eta tiúcupai­capahi eta te mávihahi éma, tacuti­yaréni eta ichape sávana. Ticaitia­pu­si­va­capahi te esquinana.
ACT 10:12 Camuri eta sárareana, quichareana, cáyureana, támaque­nea­napahi eta sávana, tamutu eta apána­pa­ne­né­ji­queneána sárareana.
ACT 10:13 Tásiha, masamapa ema téchajicahi te anuquehe. Máichapa: —Péchepuca, Pedro. Picapaca étanaina sárare. Pinica.
ACT 10:14 Émasera ema Pedro, majicapapa: —Vahi, Tata. Titupa­ra­cahavi vahi vicuni­cahini vinica viti israelítana eta juca sárareana vicaja­cha­queneana, vinicahini. Tájina nímatiya nunicahini eta juca —macahepa.
ACT 10:15 Tiápecha­vavare máechajica ema Viya, máichapa: —Vahi picuimi­jarecha ticaja­cha­careana eta níjara­ru­vianahi tinica­careana —máichapa ema Viya.
ACT 10:16 Mapahe eta máechaji­sirahi ema Viya ema Pedro. Tacahe, tichavapa eta sávana tiápana te anuma.
ACT 10:17 Ema Pedro manasi­richaha macája­ra­sa­múrehi eta mapane­re­chirahi tájahapuca tacayemahi eta máimaha­quenehi. Títeca­pa­nanecha te tapaja ena vanairucana mayehe ema Cornelio. Nacaya­se­se­re­rupaipa eta mapena ema Simón Suélareru.
ACT 10:18 Eta náiteca­pirahi, nacaya­se­se­rerupa te étahipuca mávihahi ema Simón Pedro.
ACT 10:19 Émasera ema Pedro manasi­richaha tipane­re­re­ca­richaha taicha eta máimaha­quenehi. Tásiha, ema Espíritu Santo máichapa: —Nararihi te juca ena mapanana ajairana titanu­ca­via­napahi.
ACT 10:20 Piyana pímahavaca éna. Vahi picueñamava eta péhisi­ra­va­cayare, taicha núti nuvane­ca­vacahi éna —máichapa ema Espíritu Santo.
ACT 10:21 Tacahe, masuapapa ema Pedro. Tiúchucapa tiyanapa nayehe ena titanu­ca­napahi. Te máiteca­pau­cha­vacapa, máichapa: —Nútira etanu­repahi éti. ¿Tájaha tímite­cahehi?
ACT 10:22 Tásiha, najicapapa éna: —Tivane­ca­havihi ema capitán Cornelio. Ema achane tipicaurahi mayehe ema Viya. Títaura­hivare nayehe ena achaneana. Namutu ena israelítana napicaucha náemuna­cavare éma. Puiti víti, víteca­pau­chavipa, taicha cape juca, ema ángele mavaneruhi ema Viya mameta­panahi ema Cornelio máimichuhavi píteca te mapena, apaesa masama eta pimeta­ra­pianaya —nacahepa éna.
ACT 10:23 Tacahe, ema Pedro macasia­pa­vacapa te tajuhe. Nanasipa jena yati mayehe ema Pedro. Te apanapa sache, tiyananapa. Náehicapa ema Pedro ena apamuriana machamuriana ticava­sanahi te Jope.
ACT 10:24 Te apana­quenepa sache, napaenu­mavapa títecapana te avasare Cesarea. Ema Cornelio macucha­paipahi te mapena. Tiúruji­ca­va­naripa ena majaneanana énapa ena máemuna­ca­sáreana máichuha­que­neánahi.
ACT 10:25 Te títecapapa ema Pedro te mapena ema Cornelio, mácapapa máepuyu­mi­rauchapa matsiuca­yarepa.
ACT 10:26 Émasera ema Pedro máichapa: —Péchepu­cachucha pitupiha. Vahi táuricahini pitsiucanu, taicha nútirichuhi picuti­quenehi achane —máichapa.
ACT 10:27 Te tamutupa eta náechaji­sirahi, tisiapanapa te tajuhe. Máimaharine camurianahi ena náuruji­ru­vanahi.
ACT 10:28 Tacahe, ema Pedro máichavacapa: —Écharichu éti eta viyehe­repiana viti israelítana. Vahi titupa­ra­cahavi visiapa­mu­rihahe eti apava­sanana. Émasera ema Viya tivane­canuhi eta vahi nucupica eta nusiapa­mu­ri­hai­ra­heyare. Nájinavare nunere­ji­ruimahi nácani ticaja­cha­careana.
ACT 10:29 Eta tacahehi, níteca­vanepa. Tájina nácaye­mahini. Tiuri puiti, nuvaraha néchaya. ¿Tájahapuca eta tímichu­hanuhi? —macahepa.
ACT 10:30 Tacahe, ema Cornelio majicapapa: —Cuátropa sache eta táetavi­si­ravahi eta juca nímaha­quenehi. Te jena cáperehi sache hora las tres, núti nunasi­quenehi te juca nupena. Ayunanuhi nuyuja­ra­ca­hivare. Tíjahú­chavapa tímerecava ema ángele. Tijanunuca eta mamuiriha.
ACT 10:31 Máichanupa: “Cornelio, ema Viya masamahi eta piyeheana oración piyuja­ra­sirana. Táiteca­páu­cha­hívare eta pímica­ta­si­ra­vacahi ena ticamu­nuvana páureana.
ACT 10:32 Pímiva­ne­recaya puiti náepana ema achane ticaijare Simón, eta máchucarapi naicha Pedro. Ema tiávihahi puiti te jena avasare ticaijare Jope. Eta peti máiteca­pihahi ema apanavare Simón ema náimija­re­cha­queneva Suélareru. Eta távihahi eta peti mapenahi te tachusi eta jena mar. Te máitecapapa ema Pedro, éma tímitu­ca­viyare” máichanupa ema ángele.
ACT 10:33 Tacahe, enevanepa nímichu­havihi. Tájinasera táichira­vai­nahini eta pítesirahi. Tímara­ra­ca­hávihi ema Viya eta juca viúruji­si­ravahi puiti. Vivaraha visamaviya tamutu eta pimeta­ca­si­vanahi mayehe ema Viya —máichapa ema Cornelio.
ACT 10:34 Tacahe, tépanavapa ticame­tarairu ema Pedro. Ánipa macahe: —Nucaicu­tiarapa puiti vahi vácarichu viti israelítana vijaca­pacare mayehe ema Viya.
ACT 10:35 Namutuchucha majaca­pavaca nácani tipicau­chanahi éma, tíchana­hivare eta táuriqueneana.
ACT 10:36 Taicha cape juca ema Viya macaite­capahi eta máechaji­riruva viyehe viti israelítana. Tivane­ca­havihi vimeta­ca­va­cayare eta najaca­pa­ca­revahi me Viya nácani ticasi­ña­vanahi mayehe ema Jesucristo, maperdo­na­chi­raripa ema Viya eta napeca­turana. Émara Viáquenu vituparaha téchapa­ji­ri­ca­haviya vimutu viti achaneana: viti israelítana, étipa eti apava­sanana.
ACT 10:37 Échari­chupuca éti eta táichara­ra­cavahi te viávasa Judea cape juca táitare­sirahi. Te ticaica­chasipa ema Jesús Nazareno mayehe ema Juan, máucupauchapa ema Espíritu Santo máijararuhi ema Viya. Mávahácapa éma, máijara­caripa eta máitupa­ji­jiá­si­ravaya. Tacahe, tépanavapa ticame­tarairu nayehe ena achaneana ticavasana te Galilea. Te jácani mapaisi­hapahi, máichapahi eta táuriqueneana. Macana­ra­ca­va­capahi ena nacata­ji­va­queneana mávahá­ruanahi ema Váinaraji. Maratahahi éma máichahi eta juca, taicha ema Viya máimica­ta­capahi.
ACT 10:39 Tiuri, víti véchajisiha eta juca, taicha vímaha­quenehi tamutu eta máichaque­nea­napahi ema Jesús tayehe eta mapaisi­nea­napahi avasareana te Judea, étapa te Jerusalén. Énasera ena tuparai­rucana nacatichahi éma; náemeta­ta­recapa te crusu eta náimica­pa­sirahi.
ACT 10:40 Émasera ema Viya macaeche­pucahi te máecari te mapana­quenepa sache. Tásiha, máimere­cavare te vimuri eta machavirahi títareca.
ACT 10:41 Vaipa námutuhini ena achaneana náimahahini. Vítinecha vímaha­pa­racahi viti manere­ji­ruanahi ema Viya. Vineca­pae­que­nehahi tamutu eta vicacha­nerahi ema Jesús te vinisirana. Tásiha puiti, vimeta­cahiva ena achaneana eta vímaha­que­neanahi.
ACT 10:42 Taicha tivane­ca­havipa vicame­ta­rairuya. Vimeta­cayare eta émairahi ema Jesús viyehe­yarehi Juez viti achaneana énapa ena náepena­queneana. Taicha ema Viya ema titupa­racahi eta mávacu­reyare juésyarehi.
ACT 10:43 Étaripa eta acane namutu ena profetanaini náechaji­sihahi ema Cristo. Ánipa nacahehi: “Namutu ena tisuapanaya ticasi­ñanaya ema Cristo, maperdo­na­cha­va­cayare ema Viya tamutu eta napeca­turana táichavene eta nacasi­ñairaya ema Cristo”.
ACT 10:44 Tímiya­na­va­richaha eta máechaji­sirahi ema Pedro, tiúcupaicapa ema Espíritu Santo. Mávahácapa namutu ena tisama­ra­ra­canahi eta mameta­rairuhi ema Pedro.
ACT 10:45 Tíjahú­chavapa ena mávahá­ruanahi apáecha­ji­rí­ru­vanapa. Nacuna­charipa ema Viya. Nasamapa ena machamu­ria­napahi ema Pedro tiásihanahi te Jope. Náraminehi éna eta mávahá­si­ra­vacahi ema Espíritu Santo ena apava­sa­nanahi, taicha ena israelítana náimijachahi nacarichu ena mávahá­ruanahi ema Espíritu Santo.
ACT 10:47 Tacahe, ema Pedro máichavacapa: —Tájina náechaji­sia­ca­re­vaimahi eta nacaica­cha­siraya ena nani, cápachi mávahá­caripa ema Espíritu Santo vicutiripa víti eta mávahá­si­ra­havihi —máichapa.
ACT 10:48 Tacahe, macava­nai­ripipa nacaicachasi namutu te máijare ema Viáquenu Jesucristo. Te tamutupa, nayaseacapa ema Pedro vahi macuya­na­va­nehini. Tacahe, manasi­panapa te jena sácheana eta nayehe.
ACT 11:1 Tacahe, téchaca­re­vanepa te Jerusalén eta nasuapirahi ena apava­sanana eta máechaji­riruva ema Viya. Tásiha, napane­re­que­nehapa ena apamuriana apóstoleana énapa ena náumurivana.
ACT 11:2 Tásiha, te títecapapa ema Pedro te Jerusalén, nacajachapa ena apamuriana máinaji­ca­ra­ha­naichaha eta nayehe­repiana ena israelítana.
ACT 11:3 Ánipa naicha: —¿Tájaha tacayema péjira­pa­na­vacahi ena apava­sanana? ¡Písapa­vavare pinica te namesara! —náichapa.
ACT 11:4 Tacahe, ema Pedro majicapapa mametacapa eta máichara­ra­cavahi eta mapaisirahi. Ánipa maicha:
ACT 11:5 —Esama­nuchaha. Te návihaipa te avasare Jope, nuyuja­ra­caipahi. Nímahapa téjiacahi eta anuma. Nímahavare eta tiúcupai­capahi tiásiha te anuma tacuti­yareni eta ichape sávana. Ticaitia­pu­si­va­capahi te esquinana. Títecapapa te návihahi núti.
ACT 11:6 Nímahapa eta apána­pa­ne­né­ji­queneána sárareana támaque­nea­napahi eta sávana. Tátiarihi eta táiñehi­queneana sárareana, quichareana, cáyureana.
ACT 11:7 Tacahe, nusamapa eta mahu ema Viya, máichanupa: “Péchepuca, Pedro. Picapaca étanaina sárare. Pinica”.
ACT 11:8 Nútisera nujicapapa: “Vahi, Tata. Titupa­ra­cahavi viti israelítana vahi vicuni­cahini eta juca sárareana vicaja­cha­queneana. Tájina nímatiya nunicahini eta juca”.
ACT 11:9 Tacahe, tiápecha­nuvare téchajicanu ema Viya, máichanupa: “Vahi picuimi­jarecha ticaja­cha­careana eta níjara­ru­vianahi tinica­careana” máichanupa.
ACT 11:10 Mapahe eta juca máechaji­si­ranuhi ema Viya. Te tamutupa, tichavapa tiyapa te anuma tamutu.
ACT 11:11 Étarichu jena hora, títeca­panapa ena mapanana ajairana titanu­ca­nua­napahi eta te peti níteca­pihahi núti. Mavane­ruanahi ema émana achane ticavasahi te Cesarea.
ACT 11:12 Tacahe, ema Espíritu Santo tivane­canupa néhicavaca éna, taicha tájina táeñama­va­ca­rehini. Éneri­chuvare téhica­nuanapa ena nani sáisiqueneana vichamuriana. Vimutuhi visiapa eta mapena ema achane.
ACT 11:13 Timeta­ca­havipa éma eta máimairahi ema ángele tiúcupauchahi eta te mapena. Titupihahi te mamirahu. Tacahe máichapa: “Pímiva­nereca puiti náepana ema achane ticaijare Simón, eta máchucarapi naicha Pedro.
ACT 11:14 Ema maca Pedro, ema timeta­ca­viyare eta piúchucuiraya, píti, esu piyena, énapa ena pichicha­na­veanahi” máichapa ema ángele.
ACT 11:15 Tacahe, népanavapa nímitu­cavaca ena náuruji­ru­vanahi. Te néchajicaipa, tíjahú­chavapa tiúcupaica ema Espíritu Santo nayehe éna. Mávahá­ca­vacapa tacutihi eta mávahá­si­ra­havihi víti te tépana­vainapa.
ACT 11:16 Tacahe, ene­va­nepa néchavahi eta mameta­ru­havihi ema Viáquenu Jesús. Áni macahehi: “Échavarichu ema Juan máicacha­sicahi te une ena achaneana. Étisera tiúcupau­cha­heyare ema Espíritu Santo. Éma, tícacha­si­ca­heyare tiávahá­ca­hénapa” tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi.
ACT 11:17 Tiuri, ema Viya máijara­ca­vacahi ena apava­sanana ema Espíritu Santo táichavenehi eta náehisirahi ema Viáquenu Jesucristo, tacutihi eta máijara­si­ra­havihi víti. Tásiha, váiparinehi nácapae­ma­chaimahi núti eta mavara­ha­quenehi ema Viya —máichavacapa ema Pedro.
ACT 11:18 Tacahe, ena ticaja­chanahi ema Pedro, te náechapa, timati­nanapa. Nacuna­chainehi ema Viya, nacahepa: —Yátupi­richuhi eta majaca­pi­ravaca ema Viya ena apava­sanana eta náeneuchi­ravaina. Nácuti­ha­vihini víti eta visiapi­rayare te anuma, máichecua­ra­qui­rénapa eta vítare­siraya maicha ema Viya ­ —nacahepa.
ACT 11:19 Te jena sácheana, te nacapacapa ema Esteban, napana­ji­cavare ena apamuriana téhicanahi ema Jesús. Eta tacahe, tijunanapa. Téjane­re­pái­canapa tiyananapa te Siria, ena apamuriana tiyananapa te tiúrupuhi te mar ticaijare Chipre, ena apamuriana te avasare Antioquía. Te jácani náiteca­pi­hapahi, ticame­ta­rai­rua­napahi mayehe ema Jesucristo nayehe ena najaneanana israelítana. Vuíchaha nameta­cahini ena apava­sanana.
ACT 11:20 Tásiha, títeca­panapa ena apamu­riana eta te avasare Antioquía. Énasera ticame­ta­rai­ruanapa nayehe ena apava­sanana. Nameta­ca­vacapa, ánipa naicha: —Te esuapa éhica ema Viáquenu Jesucristo, éma ticuchu­cu­ha­heyare eta ícuña­yaréni taicha eta epeca­turana —náichapa.
ACT 11:21 Ichape eta tasuapa­ca­revahi eta nameta­rairuana taicha ema Viya máimica­ta­ca­vacahi. Eta tacahehi, nasuapahi ena camuri­queneana achaneana. Náinaji­capaipa eta nayehe­re­pinihi tamauri­queneana, náehicapa ema Jesús.
ACT 11:22 Te nasamai­ri­ricapa ena nachamuriana ticava­sa­nanahi te Jerusalén eta juca téchaca­reanahi te avasare Antioquía, ticaevatapa ema Bernabé, mayana macaicu­tia­rapana te yátupi­hipuca.
ACT 11:23 Tacahe, te títecapapa éma te Antioquía, máimahapa eta máimica­ta­si­ra­vacahi ema Viya. Tiúrisa­mu­reinehi. Maconse­ja­cha­vacapa namutu éna eta náetume­chi­ra­cacaina eta náehisirahi ema Viáquenu. Vahi nacucai­na­jiruva te tatiari­hi­napuca jácani náichava­que­nevaya.
ACT 11:24 Taicha ema Bernabé, tétávi­cavahi eta máuriva. Mávahá­ru­hivare ema Espíritu Santo. Tisuapa­jirahi éma. Tacahe, camurianahi ena tisuapanahi téhicanahi ema Viáquenu maicha ema Bernabé.
ACT 11:25 Te táequenepa eta juca, ema Bernabé tiyanapa te avasare Tarso. Matanu­panapa ema Saulo.
ACT 11:26 Te máetupiacapa, mámapa te avasare Antioquía. Tacahe, nanasipa ánaqui. Étana año nacahe eta nacacha­ne­ra­vacahi ena nachamu­rianahi. Camuriana ena náimitu­reanahi. Te jena avasare Antioquía, táepani­nevahi eta nacaija­rerahi cristianoana namutu ena téhicanahi ema Jesús.
ACT 11:27 Te jena sácheana, natiarihihi te Jerusalén ena profetana máijara­ruanahi ema Viya eta máechaji­ri­ruvana. Tacahe, tiyananapa nacaijuhe te Antioquía.
ACT 11:28 Te títeca­panapa, ema émana ticaijare Agabo titupihapa te namuri ena machamuriana. Macaimi­tu­ca­si­quenehi éma mayehe ema Espíritu Santo. Mameta­ca­vacapa eta tatiari­hiyare eta ecuha te tamutu avasareana. (Eta juca táichava­que­nevahi eta ecuha te avasareana te jena áñoanahi matupi­hairahi ema aquenucaini Emperador Claudio.)
ACT 11:29 Tacahe, ena téhicanahi ema Jesús ticavasana te Antioquía napane­re­chainapa náimiama­recaya eta nanaquiruana, náimica­ta­siraya ena nachamuriana ticamu­nu­vanahi, énaripa ena ticava­sanahi te Judea.
ACT 11:30 Tacahe, tinaqui­qui­ca­va­napaipa eta narata­ha­queneya nanaquica. Tacahe, náimiama­recapa mayehe ema Bernabé émapa ema Saulo. Náijara­ca­yarehi ena náiyarahana pastoreana. Énapa tíjara­ca­na­yarehi ena ticamu­nu­vanahi.
ACT 12:1 Te jena sácheana, matiarihi ema rey ticaijare Herodes Agripa. Ema macava­nai­ripipa nacara­ta­cavaca ena tachuti­ri­ha­napahi ena téhica­napahi ema Jesús, náemecha­re­ca­vacapa.
ACT 12:2 Éneri­chuvare, máimica­pa­cavare ema apóstole Jacobo maparapeni ema Juan. Nayucha­ti­pi­que­nuhapa eta nacapa­sirahi.
ACT 12:3 Tacahe, ema rey, eta máimairahi náurisirahi ena ticatia­na­canahi ema Jesús, máimicae­ra­ta­cavare ema Pedro. Te jena semanahi, napiestarahi ena israelítana eta nanisiraya eta pan mayehere levadura.
ACT 12:4 Eta nacaera­ta­sirahi ema Pedro, náimisiapapa te cárcel. Navanecapa ena dies y seis suntaruana tijanea­canaya te machacaya. Cuátromu­rianahi ena patrullanahi. Ema Herodes Agripa, mapane­rechahi macapa­ca­yareva ema Pedro te namirahu ena achaneana te táequeneraya eta napiestara.
ACT 12:5 Tacahe, ema Pedro, muracahi eta najanea­sirahi te cárcel. Énasera ena machamuriana tiyuja­ra­canahi me Viya. Nayaseacahi ichape eta nasama­ca­revaina máuchucuiraina ema Pedro.
ACT 12:6 Tacahe, ema Herodes Agripa máijarechapa eta sache eta máemepa­niraya te cárcel ema Pedro eta nacapa­siraya te namirahu ena achaneana. Te jena yati tamirahupa jena sache, ema Pedro tímacahi te nachacaya ena apinana suntaruana. Ticaitiahi te apipi cadenana. Ena apina­navare suntaruana najanea­ca­hivare eta tapaja.
ACT 12:7 Tíjahú­chavapa tímerecava ema ángele mavaneruhi ema Viya. Tijara­hi­ju­heinehi eta cárcel. Tacahe, ema ángele macaya­mu­ricapa ema Pedro. Macaja­micapa. Ánipa maicha: —Pedro, péjamica. Péchepuca —máichapa ema ángele. Tíjahú­chavapa téjapu­muriha eta cadenana máitihanahi te mavahu ema Pedro.
ACT 12:8 Máichavare ema ángele: —Picapi­ti­juechava eta pítijuhe. Pinaca eta péparu­pevana. Tacahe, ema Pedro masuapahi. Tacahe, ema ángele máichavarepa: —Pinaca eta pépacuhasa. Yare, péhicanu —máichapa.
ACT 12:9 Tacahe, ema Pedro máehica­vanepa ema ángele. Ema Pedro váhi máimatihini eta máichara­ca­vapahi, máimija­cha­richucha mavapure.
ACT 12:10 Tacahe, náetavicapa ena tínapucana sentinélana, náetavi­cavare ena apamuriana. Títeca­panapa eta te tapajacura eta cárcel. Eta tapajacura amairihahi fierro tijita­carehi. Témuna­hi­ri­cavapa téjiaca. Tiúchucanapa te aneca te calle. Te tiyere­hianapa eta napaisirahi, majuni­jicapa ema ángele.
ACT 12:11 Tacahe, ema Pedro mapaenu­mavapa macaicutiara. Macahepa: —Nímahapa puiti eta yátupirahi tijanea­canuhi ema Viya. Mavanecahi ema ángele ticuchu­cu­ha­pa­nanuhi eta macapa­si­ra­nu­ya­rehini ema Herodes énapa ena nujaneanana —macahepa.
ACT 12:12 Tipane­re­re­capaipa eta mapaisi­rapahi. Matupirupa te supena esu María, maena ema Juan ticaijarehi puiti Marcos. Éta, náuruji­si­havahi nayuja­ra­sihahi ena camuri­queneana machamu­rianahi.
ACT 12:13 Títecapapa ema Pedro te tapajacura eta nayehe canchón. Máehaha­mecapa eta tapaja. Tacahe, esu esena amaperu ticaijaru Rode, tiyanapa suímahapana nájahapuca ema téhaha­mecahi eta tapaja.
ACT 12:14 Suímatia­hu­cha­vanepa ema Pedro, váhisera suvéjiáe­que­ne­hahini eta súrisa­mu­revahi. Tiyanapa tijunapa te tajuhe, sumeta­pa­na­vacapa eta matiari­hirahi ema Pedro te aneca te tapaja.
ACT 12:15 Énasera vahi nasuapahini. Tacahe, náichapa: —Máurishi­vi­papuca píti. Ésusera sumeta­ca­richucha eta yátupirahi. Énasera náichavarepa: —¡Váhipuca émaina! Émapuca ema mayehe ángele ema tijaneacahi —nacahepa.
ACT 12:16 Émasera ema Pedro tímiya­na­va­richucha máehaha­mecahi eta tapaja. Tacahe, tiyananapa navéjiáe­queneha. Náimaharine émasarehi. Tiárame­ca­na­rinehi éna.
ACT 12:17 Émasera máimicu­tia­rachapa te mavahuana eta namatina. Tacahe, mameta­ca­vacapa eta macuchu­cuirahi ema Viáquenu tayehe eta cárcel. Te tamutupa eta mameta­si­ra­vacahi, máichapa: —Emetapana ema Santiago énapa ena apamuriana vichamuriana —máichapa. Tacahe, tiúchucapa tiyanapa te apana avasare.
ACT 12:18 Te tijarahipa, ena suntaruana tinane­si­ca­ra­jianaipa taicha vahi náechahini tájahapuca eta máichara­cavahi ema Pedro.
ACT 12:19 Tacahe, ema Herodes Agripa máimiva­ne­recapa natanuca ema Pedro. Májinasera náetupia­cahini. Eta namaetu­pia­sirahi, ticaya­se­re­hianapa ena suntaruana tijanea­canahi. Nájinasera émanai­nahini naneca­pahini eta máuchusirahi ema Pedro. Tacahe, macava­nai­ripipa ema Herodes nacapa­cavaca ena suntaruana. Te tamutupa eta juca, tiyanapa ema Herodes te apana avasare Cesarea; étapa mávihahi.
ACT 12:20 Te táequenepa, ema Herodes Agripa tisemapa nayehe ena achaneana ticavasana te Tiro étapa te Sidón. Énasera náimiva­ne­recapa mayehe ema Herodes. Tiyase­se­re­canapa eta náurivaina mayehe éma. Taicha eta návasanahi táiteca­pauchahi eta tinicacare tiásihahi eta te mávasa ema rey. Tacahe, nacasiñapa ema Blasto, ema majupaha ema rey, máechajiu­cha­vacaya eta náurivaina.
ACT 12:21 Tacahe, ema Herodes máijarechapa eta sache, máimichu­hairaya ena achaneana eta jena sáchequenehi. Ticamui­rihapa ema rey eta mamuiriha tiúrina. Téjacapa ema Herodes te máejasirare. Téchajicapa.
ACT 12:22 Tacahe, ena achaneana eta nasamirahi éma, tipiara­canapa. Nacahepa: —¡Ema maca téchajicahi váhiya achanena! ¡Viya ema maca! —nacahepa eta nacuna­chirahi éma.
ACT 12:23 Tacahe, tíjahú­chavapa ema émana ángele mavaneruhi ema Viya máijaracapa eta majumahi ema Herodes Agripa. Taicha ema Herodes tímija­chavahi Viya, máuricaipahi eta náejirairahi natsiusirahi ena achaneana. Eta tacahe, tanicapa eta vusanuana te majuhe. Tacapacapa.
ACT 12:24 Tacahe, taveti­ji­paipaicha camuria­napaipa ena achaneana tisuapana eta máechaji­ri­ruvana ema Viya.
ACT 12:25 Te títavanapa eta natupa­rahahi ema Bernabé ema Saulo, tichava­na­varepa te avasare Antioquía. Námapa ema Marcos.
ACT 13:1 Ena téhicana ema Jesús ticava­sanahi te avasare Antioquía, natiarihi te namuri ena ticame­ta­rai­ru­rahiana eta máechaji­riruva ema Viya. Tímitu­ra­hianahi éna. Natiari­hichaha ema Bernabé émapa ema Saulo. Natiari­hi­hivare ema Simón (ema náimija­re­chavare Negro), émapa ema Lucio (eta máuchusinehi te avasare Cirene), émapa ema Manaén (ema machajuruhi ema Herodes Antipas, machicha ema Aluresini).
ACT 13:2 Étana sache, ticuru­ji­canapa eta nayuja­ra­sirahi me Viáquenu. Náichahivare eta ayuna. Tacahe, máechaji­ca­vacapa ema Espíritu Santo. Máichapa: —Ema maca Bernabé émapa ema Saulo, natupa­ra­haichuhi ticame­ta­rai­ruanaya taicha nunere­ji­ruanahi éna. Évata­si­nanuya puiti ena nani apinana —máichapa.
ACT 13:3 Tacahe, titseca­vanapa ena apinana eta napaisiraya. Te tamutupa, tiápecha­vanapa nahayunacha namutu. Eta nayuja­rau­chirahi, nanacapa eta navahuana te nápusiana ena tipaica­nayare. Nayaseacapa ema Viya eta táurivai­napahi eta napaisiraya. Tacahe, ticame­ta­vanapa. Tiyananapa.
ACT 13:4 Tacahe, ena nani ema Bernabé ema Saulo, mavane­ruanahi ema Espíritu Santo, tiyananapa te puerto ticaijare Seleucia. Máehica­pa­hivare ema Juan Marcos. Tímica­ta­re­capahi nayehe. Tacahe, tiánueca­nainapa nacaijuheya eta tiúrupuhi ticaijare Chipre. Te títeca­panapa te puerto ticaijare Salamina, tiyananapa eta te náuruji­si­rá­revana ena israelítana (taicha tamutu avasareana tatiari­hipahi eta nayehe sinagoga). Ticame­ta­rai­ruanapa eta máechaji­riruva ema Viya.
ACT 13:6 Tamutu napaica eta táichapevahi eta tiúrupuhi. Títeca­panapa te avasare ticaijare Pafos. Ánaqui matiarihihi ema émana israelíta ticaijare Elimas Barjesús. Iápemare ema maca. Tépiya­hi­ra­hivare tímija­chavahi máimati ema Viya.
ACT 13:7 Ema maca iápemare macacha­ne­ji­ricahi ema Prefecto Sergio Paulo. Ema maca Prefecto, téchemarahi. Tásiha, máimiva­ne­recapa náichuhapana ema Bernabé émapa ema Saulo, taicha mavarahahi masamaya eta máechaji­riruva ema Viya.
ACT 13:8 Émasera ema maca iápemare macatia­na­ca­vacapa éna. Mayurucapa ema Prefecto eta vahi macusuapa eta máechaji­riruva ema Viya.
ACT 13:9 Tacahe, ema Saulo (éma ticaijarehi puiti Pablo), mávahá­ru­quenehi ema Espíritu Santo, máimara­racapa ema iápemare.
ACT 13:10 Tacahe, máichapa: —¡Tivayua­ra­hi­tataji matsiria­rairaha! ¡Piti machicha ema Váinaraji! ¡Piti picatianaca tamutu eta táuriqueneana! Píti pícheji­mi­ráu­cha­vacahi ena tivarahana téhicana ema Viáquenu. ¡Pínajica eta juca pivaina­ra­jivahi!
ACT 13:11 Puiti ema Viya tícuña­ca­viyare. Púchuqui­viyare máicha. Tiyereyare eta vahi pímahaimahi eta tajaraiva eta sache —máichapa ema Pablo. Jéhesa­réinehi, tíjahú­chavapa témaha eta máimairi­risira, púchuquipa ema iápemare. Tacahe, matanucapa ena tichuru­canaya te mavahu.
ACT 13:12 Te máimahapa ema Prefecto eta juca, tipica­rinehi. Tásiha, masuapapa eta masamirahi eta náimitu­rapiana ena apóstoleana mayehe ema Viáquenu Jesús.
ACT 13:13 Tacahe, ema Pablo énapa ena macompa­ñeroana tiávacu­hanapa. Najuni­jicapa eta Pafos. Tiyananapa tayehe eta avasare Perge táunavahi eta provincia Panfilia. Te títeca­panapa te Perge, eta jena sácheanahi, ema Juan Marcos majuni­ji­ca­vacapa éna. Tichavapa te Jerusalén.
ACT 13:14 Éna, tiánucu­hanapa nacaijuhepa eta avasare Antioquía Ichipichu te tinapaica eta Pisidia. Te títeca­panapa, te apanapa sache sávaru, tisiapanapa eta te náuruji­si­rareva ena israelítana eta nayuja­rau­chirahi. Téjacanapa.
ACT 13:15 Tacahe, tisiapa­na­varepa ena tuparai­rucana tayehe eta náuruji­si­rareva. Náechaji­cuhapa ánipi eta Sagrada Escritura májurehi ema Moisés étapa eta nájurehi ena profetana. Te tamutupa eta náechaji­cuirahi, nayase­recapa ena araite­ca­pianahi. Náichapa: —Vipara­pe­naveana, te tatiari­hipuca eta échaji­si­hayare consejo viyehe víti, táuricapa econse­ja­cha­havipa —náichapa.
ACT 13:16 Tacahe, ema Pablo titupihapa. Macanu­quechapa eta mavahuana eta máechaji­si­ra­yarehi, mavarahahi tauri eta nasamiraina (taicha tacahehi eta nayeherepi). Ánipa macahe: —Esama­nuchaha, nupara­pe­naveana israelítana. Étipa eti epicau­ra­hianahi mayehe ema Viya.
ACT 13:17 Ema Viya vicasi­ña­quenehi viti israelítana manere­ji­ca­vacahi ena viáchuca­na­veánaini. Te návihaichaha te apanaquene avasare ticaijare Egipto, macaeja­pa­ca­vacahi ena nachicha­naveana. Éneri­chuvare, te máiputsi­ca­vacapa te jena avasare návinénihi, máimere­capahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi máimica­ta­si­ra­va­capahi éna.
ACT 13:18 Tásihasera, cuarenta año eta macami­chirahi ema Viya eta náejeca­pi­rávana tayehe eta návihairahi te mávapahi vámahi.
ACT 13:19 Te táequenepa, macami­tie­que­ne­havare eta siétequene avasareana ena apána­pa­né­ji­queneána ticava­sa­nainihi te Canaán. Tásiha, máijaracapa ena viáchuca­na­veanaini eta jena apaquehe natupa­ra­ha­quenehi maicha ema Viya.
ACT 13:20 Tacahe, 450 año eta majanea­si­ra­vacahi, mavanecapa ena juéseanaya téchapa­ji­rí­ca­na­yarehi. Tacahe, tiámainu­cavapa te tijurucapa ema profeta ticaijare Samuel, máequene­réruhi nayehehi juez.
ACT 13:21 Tacahe, éna nayaseacapa ema Viya ema nayehe­yarehi rey. Tásiha, máijara­sihapa ema Viya ema nayehe­yarehi rey ticaijare Saúl, machicha ema Cis, mámarié­quenéni ema viáchucae­quenéni Benjamín. Cuarenta año eta macatu­pa­ra­hairahi.
ACT 13:22 Te táequenepa, ema Viya máitsivachapa ema Saúl. Ticaijarapa ema David, émapavapa reyhi. Taicha macahepa ema Viya: “Nímara­racahi ema David, machicha ema Isaí, núrica eta máurivahi. Taicha máitauchayare tamutu eta nuvanai­ri­pianaya” macahepa ema Viya.
ACT 13:23 Tiuri, eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya, matiari­hiyare ema émana mámarie­que­neyare ema maca Davíd tiúchuca­yarehi ema Ticatiu­ra­hiyare viyehe viti israelítana. Puiti vimetacahe eta máimere­si­ravaipa ema Jesús ema Ticatiu­ra­hiquene viyehe.
ACT 13:24 Te tamira­hu­paichaha eta máimere­si­ra­va­yarehi ema Jesús, ticame­ta­rai­ruripa ema Juan nayehe ena achaneana vijaneanana israelítana. Mavane­capahi eta náeneuchi­ravaina náinaji­siraina eta napeca­turana, étapa eta nacaica­cha­siraina. Títecapapa eta sache máitauchiraipa ema Juan tamutu eta mavana­hianahi me Viya. Ticame­ta­rai­ru­richaha ema, máichavacapa ena achaneana:
ACT 13:25 “Ímija­chai­papuca nútihi ema Cristo, ema vicucha­pa­quenehi. Váhira nútina. Títeca­pai­na­pasera éma, téhica­nupahi te néquene. Malaya­rinehi núti nácuti­na­sihini eta máitupa­ji­jia­si­ravahi éma. Váiparinehi nácaemu­ña­vaimahi macamu­su­ra­nuhini nuti páuresami” máichavacapa ema Juan.
ACT 13:26 Esama­nuchaha, emutu eti nujaneanana, eti nucuti­que­neanahi eta mámarie­que­ne­ra­havihi ema viáchucaini Abraham, étipa eti apamuriana epicau­ra­hianahi mayehe ema Viya. Ema Viáquenu tivane­cahavi vimeta­ca­heyare yátupina eta iúchucui­rayare éti apanava, te ecasiñava me Jesús.
ACT 13:27 Máchusera ácutihini ena tuparai­rucana te Jerusalén, énapa ena ticava­sanahi te jena avasare. Tamutu eta sávaruana eta náuruji­si­ravana, náechaji­cu­ha­pa­racahi eta libro nájucha­quenehi ena profetanaini. Váhisera nácaicu­tia­rahini. Eta tacahehi, vahi náimatihini ema Jesús eta émairahi Cristo. Váhivare najaca­pahini. Éma, tájina­hinéni matapi­ra­vai­nahini taviuchahini eta táimica­pa­cahini. Énasera nayaseacapa ema Pilato eta máimica­pa­siraya. Tacahepa masuapapa éma eta nayasea­rapihi. Tásiha, te títauchavapa eta nacapa­sirahi, ena máimitureana nacucu­paicapa te macurusura, náecarapa. Tacahehi eta táitauchi­ravahi tamutu eta nameta­rapiana ena profetanaini eta máichara­ca­va­yarehi ema Cristo eta máepenirahi, taicha tacaju­quenehi éta te Sagrada Escritura.
ACT 13:30 Émasera ema Viya macaeche­pucahi te máecari.
ACT 13:31 Tacahe, camuri eta sácheana máimere­si­ravahi ema Jesús nayehe ena máimitureana, ena nani macacha­ne­va­capahi te másihapa te Galilea, téhepa te tiyanapa te Jerusalén. Ena nani tímahanahi, énara ena téchaji­si­hanahi puiti eta máechepu­sirahi.
ACT 13:32 Acane, ema Viya macame­ta­rapihi nayehe ena viáchuca­na­veanaini eta macucu­pai­si­ra­yarehi ema Cristo. Títaucha­vai­pa­hisera puiti eta máechaji­ri­ruvahi taicha vímatiripa ema Cristo viti nachícha­na­vé­queneana. ¡Tímere­cavaipa ema Jesús, émairahi yátupi­quenehi Cristo manere­jiruhi ema Viya! Máimerecapa ema Viya ema Jesús eta émairahi yátupi­quenehi Cristo, taicha macaeche­pucahi te máecari. Étara tímite­cahavi vimeta­panahe eta juca táuriquene téchacareana. Étara tacaye­ma­quenehi eta máechaji­riruva ema Viya eta te Salmo 2, ánipa macahehi: “Pítira nuchichavi. Puiti jena sache, nímima­ti­cha­viyare nayehe ena achaneana eta nuchichai­ravihi eta nucaeche­pu­si­ravihi te pécari” máichapa.
ACT 13:34 Eta máechepu­sirahi ema Jesús te máecari, vaipa tiápecha­vaimahi tépena. Taicha máechajicahi ema Viya ena israelítana, ánipa máichahi: “Níjara­ca­heyare ema máuriquene Iáquenuyare. Éma ticatiu­cha­heyare tamutu sácheana. Máichecua­ra­qui­reyare eta ítare­siraya máicha, eta ecacha­ne­rayare éma. Taicha níjara­ruvahi eta juca néchaji­ri­ruvahi mayehe ema David” máichapa ema Viya.
ACT 13:35 Éneri­chuvare, acane ema Cristo macahehi eta máechaji­ri­ruvahi te apana Salmo: “Vahi písapaimahi témitie­queneha eta náquehe nuti pichicha pémuna­ru­quenehi” máichapa.
ACT 13:36 Tiuri, ema David, yátupihi eta máechapa­ji­ri­si­ra­vacahi ena machanerana. Te títecapapa eta matupa­rahahi mayehe ema Viya, tépenapa ema David. Tacahe, náecara­panapa éma. Tépachai­cavahi eta máeche te máecari.
ACT 13:37 Émasera ema Jesús vahi táepachai­ca­vahini eta máeche te máecari taicha macaeche­pucahi ema Viya.
ACT 13:38 Nupara­pe­naveana, nuvaraha numetacahe puiti apaesa ímatié­queneha. Ema Viya mavaraha tiperdo­nachahe eta epeca­turana te ácasiña ema machicha Jesús.
ACT 13:39 Viti israelítana, ichape eta véjeca­pi­ravahi me Viya taicha vimaitau­chirahi eta viyehe­repiana máijara­ru­havihi ema Moisés. Téhesera véhica puiti ema Jesucristo, viperdo­na­cha­careya víti mayehe ema Viya.
ACT 13:40 Tásiha puiti, ecaune­vayare éti, machu ácutiriana ena achaneanaini máechaji­ruanahi ema Viya eta acane. Ani máichahi:
ACT 13:41 “Ímahayare, eti épuru­nuanahi núti. Núti níchayare eta tiáramicare te emirahu te juca sácheana. Te nímime­ta­cahepa eta juca, váhiquene esuapahini éti. Tásiha, tapaenu­ma­vainapa te ímahapa eta níchaqueneya, iáraminapa. Nímati­hesera eta emásua­pa­ji­rái­vanahi. Épenainapa táicha” máichapa ema Viya.
ACT 13:42 Te tamutupa eta máechaji­sirahi ema Pablo, nayaseacapa ena achaneana, ánipa naicha: —Picata­ji­cahavi. Piápecha­havini pímitu­cahavi eta juca te apanai­navare sávaru —náichapa. Te tiúchucanapa eta te náuruji­si­rareva, tiyananapa ena apinana apóstoleana eta te náiteca­pihahi. Náehicapa ena camuriana israelítana, énapa ena apava­sanana tépiya­ca­va­naripa israelítana taicha napicauchaipa ema Viya. Ticaimi­tu­ca­sianapa táurivaina eta najica­piraya eta máurivahi ema Viya, nacasi­ñairava me Machicha Jesús.
ACT 13:44 Te apana­varepa sávaru, namutu­yareni ena achaneana ticava­sanahi te avasare tiúruji­cavana nasama­ra­ra­ca­yarehi eta máechaji­riruva ema Viya mameta­ra­pi­yarehi ema Pablo.
ACT 13:45 Énasera ena israelítana masuapa­ji­ra­irahanahi, te náimahapa eta natiari­hirahi ena apava­sanana, tisemanapa eta mameta­si­ra­vacahi ema Pablo eta najaca­pa­ca­revahi me Viya éna apanava. Eta tacahe, nácapae­machapa ema Pablo, nacajachapa.
ACT 13:46 Te nasamapa ema Pablo émapa ema Bernabé eta náichirahi ena ticatia­na­canahi, tájina vahi nayútu­tué­mahini. Náichavacapa: —Tatupa­racahi étiva­yarehi eti vijaneanana vímitucahe eta juca máechaji­riruva ema Viya. Étisera vahi iúricahini eta esamirahi, váhivare ésachahini ésenica eta mávasa ema Viya. Tacahe puiti, énaina­ri­nepuca vímitu­ca­vacaya ena apava­sanana.
ACT 13:47 Taicha víti vivane­ca­sivahi me Viya. Vítauchayare eta juca mavanairipi, ani macahehi: “Nutupa­ra­ca­viyare píti pipaicayare tamutu avasareana te juca apaquehe. Picame­ta­rai­ruyare eta néchaji­ri­ruvana nayehe ena achaneana eta nucuchu­cuiraya nácani tisuapa­nuanaya” —macahepa ema Pablo.
ACT 13:48 Te nasamapa eta juca ena apava­sanana, tiúrisa­mu­reanapa. Tásiha, nacahepa: —Tétavi­cavapa táurinava eta juca máechaji­riruva ema Viya —nacahepa. Éneri­chuvare, nasuapapa ena máichuha­que­neanahi ema Viya eta náitare­siraya máichecua­ra­quireya te táequenenapa eta náepeniraya.
ACT 13:49 Tacahe, ena tisuapa­naripa nacame­ta­rai­ruvare eta máechaji­riruva ema Viya nayehe ena achaneana ticava­sanahi te tachaca­ya­rahana eta avasare Antioquía Ichipichu.
ACT 13:50 Narari­hi­hisera ena ticatia­na­canahi ema Pablo émapa ema Bernabé. Israelí­tanahi éna. Tacahe, náimitucapa ena tuparai­rucana te avasare, énapa ena ésenana ticapi­ca­hu­ca­reanahi, téhicanahi eta nayehe­repiana ena israelítana. Éneri­chuvare napamicapa ena achaneana, navarairahi náquijicaya tayehe eta avasare ena apóstoleana. Jéhesa­reinehi, ticuti­ca­canapa eta nacati­chi­ra­vacahi, nacuchu­ca­vacapa ena apinana.
ACT 13:51 Tacahe, eta nayani­ra­yarepa ena apóstoleana, náetata­pe­va­chavaca eta náeparu­pevana te namirahu ena ticatia­na­canahi. Táicutiarahi eta namáimi­tu­ca­cá­revahi éna, tájina­varepa tímiape­chaimahi náimitu­ca­va­cahini. Tacahe, tiyananapa nacaijuhepa eta te avasare Iconio.
ACT 13:52 Énasera ena apamuriana téhica­naripa tímiya­na­vanapa eta nasuapirahi ema Viya. Tiúrisa­mu­rea­na­hivare éna taicha eta mávahá­sirahi ema Espíritu Santo.
ACT 14:1 Tacahe, títeca­panapa ema Pablo émapa ema Bernabé eta te avasare ticaijare Iconio. Tiyana­navare natupiru eta te náuruji­si­rareva ena israelítana. Ticáme­ta­rái­rua­na­varepa. Tacahe, camuria­navare ena achaneana tisuapanahi eta nameta­rairuhi: ena israelítana énapa ena apava­sanana.
ACT 14:2 Váhisera téjiacavana ena apamuriana israelítana masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Nayuru­ca­vacapa ena apamuriana achaneana apava­sanahi. Navarahapa náimiyu­se­ma­cavaca. Navara­ha­hivare ticuti­ca­ca­nayare nacati­chavaca ena téhica­naripa ema Viya.
ACT 14:3 Eta tacahe, nanasi­panapa ena apóstoleana. Vahi nayana­va­nehini. Tiyerehi eta náimitu­re­sirahi, taicha navarahahi náetume­cha­vacaya eta nacasi­ñairahi ema Viya. Tacahe, ema Viya máimica­ta­ca­vacahi. Máijaracahi eta náichiraya eta tiárami­careana. Eta juca, máicutiarahi eta mavane­si­ra­vacahi eta nacame­ta­rai­rui­ra­yarehi eta majaca­pi­ra­vacahi nácani achaneana ticasi­ñavana mayehe.
ACT 14:4 Tásiha, típutsi­mu­ri­ha­vanapa ena achaneana ticava­sanahi tayehe. Ena apamuriana náehicapa ena israelítana masuapa­ji­rai­rahana. Ena apamuriana náehicapa ena apóstoleana.
ACT 14:5 Tacahe, ticuti­ca­canapa eta napane­reruana ena apava­sanana énapa ena israelítana énapa ena náquenu­ruhana, eta nacaja­chiraya ena apóstoleana. Navarahapa nacapacaya natupi­sicaya te márijahiana.
ACT 14:6 Énasera, ema Pablo émapa ema Bernabé, te nasamai­ri­ricapa, tijunanapa nacaijuhepa eta te provincia ticaijare Licaonia. Ánaqui ticame­ta­rai­ruanapa tayehe eta avasare Listra, tásiha, tiyana­na­varepa te avasare Derbe, étapa te avasareana tachaca­ya­ra­hanahi.
ACT 14:8 Te jena avasare ticaijare Listra, matiarihihi ema émana achane masarihi eta máitare­sirahi. Vahi táurihini tipaica, taicha máimiuchurehi eta mamasa­rivahi.
ACT 14:9 Macaheripa ticasa­ma­rahihi éma eta mameta­rairuhi ema Pablo. Tacahe, ema Pablo máesenicapa, máimatiacapa eta macasi­ña­vairahi ema masari mayehe ema Viya macana­ra­si­ra­yarehi.
ACT 14:10 Tacahe, ema Pablo mapiaracapa: —Péchepuca píti. Pétumecha eta jara piápeana. Pitupiha —máichapa. Eta masamairahi eta juca ema masarini, enevanepa téchepuruca. Titupihapa. Tipaicapa.
ACT 14:11 Eta náimairahi ena achaneana eta macana­ra­sirahi ema Pablo ema masarini, náraminehi ichape. Tipiara­canapa te náechaji­ri­ruvaichu, ánipa nacahehi: —Víyana ena nani. Achane­ma­hia­na­hiséra eta náimahi eta náucupau­chi­ra­hávihi.
ACT 14:12 Ema maca ticaijare Bernabé, émara Viya Júpiter. Ema maca apana ticaijare Pablo, émara Viya Mercurio taicha ema ticame­ta­rai­rurahi —nacahepa.
ACT 14:13 Tiúri, tatiarihi eta peti te tasiaparacu eta avasare, mayuja­ra­si­rarehi ema achane tavanarahi eta nasiñaraji ticaijare Júpiter. Tatiari­hivare eta apina turu mamansurehi. Tacahe, ema maca achane máepanapa eta turu. Mayehe­heacapa eta flure taicha mavaraha macapa­ca­yarehi eta turu. Máijara­ca­si­cha­yarehi ema Pablo émapa ema Bernabé. Éneri­chuvare ena achaneana navarahahi náejira­yarehi ena nani apinana apóstoleana taicha náimijachaipa énaripa ena nasiña­ra­jianahi.
ACT 14:14 Étasera te nasamai­ri­ricapa ena apóstoleana eta náichira­yarehi, ichape eta náeñamirava. Tiúchucanapa, nasiapa­mu­rihapa ena achaneana. Tipiara­canapa, ánipa nacahe:
ACT 14:15 —¡Tátanaveana, mémenaveana! ¡Váhirine táurihini eta juca íchirayare! Vítirichu ecuti­queneana achaneana. Tímite­ca­havihi vimeta­panahe ínajica eta juca eyehe­re­pianahi. Taicha vahi tiuri, tamapu­rujihi eta eyehe­hea­si­ra­pa­racahi eta esiña­rajiana. Ínajicaya eta juca. Éhica­ya­resera ema Viya, ema yátupi­quenehi tisamahavi. Éma tépiyacahi eta anuma, eta apaquehe, eta ichapequene mar. Tétupi­ricahi tamutu eta vímaha­que­neanahi puiti.
ACT 14:16 Ánaquia­paripa eta macami­chirahi ema Viya eta náichirahi eta navara­ha­queneana ena achaneana.
ACT 14:17 Máimere­ca­hi­né­nisera eta émairahi tépiyaca eta juca táuriqueneana. Tíjara­ca­havihi eta tiquiva. Tiúrina­chayare eta sucurecana vinica­queneana máicha. Máijara­si­ra­havihi tamutu eta vicamu­nu­queneana. Ticuri­sa­mu­re­cha­ha­vivare. Eta tacahe, ímati­quenéha yátupina eta émairahi Viya esiña­rajiya —náichapa ena apóstoleana.
ACT 14:18 Eta tacahehi, nameta­ca­ri­pa­hinéni eta tamaurivahi eta juca navara­ha­quenehi naicha. Énasera ticame­sa­va­na­richucha eta navarairahi ticapa­recana eta túruana. Váhique­neséra náisapahíni ena apóstoleana náichahini eta juca.
ACT 14:19 Tayerevahi eta sácheana, títeca­panapa ena israelítana tiásihanahi te Antioquía Ichipichu étapa te Iconio. Éna ticatia­na­canahi ena apóstoleana. Nayuru­ca­vacapa ena achaneana, náimiyu­se­ma­ca­vacapa. Eta nachima­pirahi ema Pablo te calle, natupi­si­sihapa te márijahiana. Náquipaicapa. Eta náimairahi máquipai­si­ravahi, náimija­chai­papuca tépenahi. Nachuru­ru­paicapa náquiji­ca­yarehi te tachachacu eta avasare.
ACT 14:20 Tacahe, tiyananapa ena machamuriana ema Pablo, náimaha­pa­na­yarehi. Te náiteca­pauchapa, náurujia­caripa. Émasera téchara­rahaipa téchepucapa. Máehica­vacapa tiyanapa eta te máiteca­pihahi. Te apanapa sache, tiyananapa ema Pablo émapa ema Bernabé te avasare Derbe.
ACT 14:21 Te títeca­panapa tayehe eta avasare Derbe, nanasi­panapa tayehe. Ticame­ta­rai­ruanahi eta máechaji­riruva ema Viya. Camuriana ena tisuapanahi téhicanahi ema Jesús. Te tamutupa eta náimitu­si­ra­vacahi, tiyana­na­varepa tichava­napaipa eta te avasareana náimitu­re­si­nepahi eta te Listra, te Iconio, étapa te Antioquía Ichipichu.
ACT 14:22 Eta te juca avasareana, náimitu­ca­varepa ena téhica­naripa ema Jesús. Náetume­cha­vacapa eta táurivaina eta náehisiraya ema Viya. Náichavarepa: —Vahi ecuarameca eta nacatia­na­siráhe ena achaneana táichavene eta éhisira ema Viáquenu. Ecami­chachucha tamutu. Échava eta esiapiraya eta mávasa ema Viya —náichapa.
ACT 14:23 Éneri­chuvare, natanucapa ena nayehea­napachu pastor nácani náijamu­ripachu. Téchana­yarehi eta nayuja­ra­sirana. Tacahe, natupa­racapa eta návacu­reanaya. Te tamutupa eta natupa­ra­si­ra­vacahi, tiyuja­ra­canapa nahayu­na­cha­varepa, nayaseacapa ema Viya eta majanea­siraina táurivaina eta náehisiraya namutu ena ticasi­ña­naripa ema Viya.
ACT 14:24 Tacahe, tiyananapa ema Pablo émapa ema Bernabé, tétava­ji­canapa eta te avasa­re­chichana tayehe eta Pisidia. Náiteca­pirapa tayehe eta avasare Perge táunavahi eta provincia Pamfilia.
ACT 14:25 Ticame­ta­rai­ruanapa eta máechaji­riruva ema Viya nayehe ena achaneana ticavasana tayehe eta avasare. Te tamutupa eta nacame­ta­rai­ruirahi, tiyana­na­varepa nacaijuhepa eta Atalia.
ACT 14:26 Étapa návacuinehi eta nánuesiraya eta mar, nacaijuhepa eta avasare Antioquía. Tichavanapa tayehe eta juca avasare náuchusinehi te ticava­na­hianapa mayehe ema Espíritu Santo. Étari­chuvare nayuja­rau­chinehi ena nachamuriana eta majanea­si­rayare ema Viya ena apóstoleana eta napaisi­rayare. Puiti eta juca náitaucha­quenéipa eta náematanehi.
ACT 14:27 Eta náiteca­piraipa, nacuru­jicapa ena nachamuriana. Nametacapa tamutu eta máimica­ta­si­ra­vacahi ema Viya tayehe eta napaisi­rapahi. Étapa eta majaca­pi­ra­vacahi ema Viya ena apava­sanana eta nasuapi­ra­vacahi nacasi­ñairahi éma.
ACT 14:28 Tacahe, ema Pablo émapa ema Bernabé, tiyerehi eta nanasirahi nacacha­ne­ra­vacahi ena nachamuriana.
ACT 15:1 Te jena sácheana, títecapana te Antioquía ena apamuriana israelítana, tiásihanahi te Jerusalén. Navarahapa nahapa­pi­ri­cavaca ena apava­sanana téhica­naripa ema Jesús. Ánipa naicha eta náimitu­re­sirahi: —Te evaraha iúchucuha eta ícuña­yaréni, tacamunu ítauchayare eta mavanai­ripihi ema Moisés eta vicama­rcai­raya —nacahepa.
ACT 15:2 Émasera ema Pablo, émapa ema Bernabé nacapae­ma­cha­vacapa muraca ena tipami­canahi ena apava­sanana eta nacama­rcai­rahi. Ichape eta nacapae­ma­chi­ra­cacahi. Tacahe, ena nachamuriana navarahahi náetupirica eta juca. Tásiha, natupa­racapa ema Pablo émapa ema Bernabé, nayanahini eta te Jerusalén. Eta ánaqui, ticaecha­ca­si­yarehi nayehe ena apóstoleana énapa ena náiyara­hanahi. Náevata­cavare ena apamuriana téhica­na­ya­repahi ena apinana. Tacahe, eta napaisi­rapahi te achene, tétava­ji­ca­na­paipahi tayehe eta avasa­re­chichana táunavanahi eta Siria, étapa te Samaria, návihahi ena apamuriana nachamu­rianahi. Nameta­capaipa eta náinaji­sirahi ena apava­sanana eta nayehe­re­pianaini tamauri­queneana, taicha eta náehisiraipa ema Jesús. Tacahe, ena nachamuriana, eta nasamai­ri­ri­sirahi eta juca, tiúrisa­mu­rea­na­rinehi éna.
ACT 15:4 Tacahe, eta náiteca­pirahi eta te Jerusalén ema Pablo émapa ema Bernabé, ena apóstoleana énapa ena náiyara­hanahi pastoreanahi nacuru­jicapa ena nachamuriana eta najaca­piraya ena araite­ca­pianahi. Tacahe, ena apinana nametacapa eta máimica­ta­si­ra­va­capahi ema Viya eta napaisi­rapahi éna.
ACT 15:5 Natiari­hivare ena religiósoana téhica­na­rípahi ema Jesús. Titupi­hanapa éna. Téchaji­canapa, ánipa nacahe: —Táitaure­vaquene tacamu­nurichu nacamarca ena apava­sanana téhica­naripa ema Viáquenu Jesús. Tacamu­nu­hivare nacaravahu náehica eta juca mavanai­ri­pianahi ema Moisés —nacahepa.
ACT 15:6 Tacahe, te apanapa sache, tiúruji­ca­vanapa ena apóstoleana énapa ena náiyarahana. Navarahapa náetupirica eta juca.
ACT 15:7 Nacaema­ta­nea­caripa eta juca náechaji­sihahi. Tacahe, titupihapa ema Pedro. Máichavacapa: —Nupara­pe­naveana, écharichuhi éti ánaquia­paripa eta manere­ji­si­ranuhi ema Viya eta nucame­ta­rairuya eta nayehe ena apava­sanana eta náuchucui­ra­yarehi táichave­nénahi eta nasuapi­rayare ena apana.
ACT 15:8 Ema Viya máimatihi eta nasamureana ena apava­sanana eta nasuapirahi. Tásiha, máimerecahi eta majaca­pi­ra­vacahi eta mávahá­si­ra­vacahi ema Espíritu Santo tacutihi eta mávahá­si­ra­havihi víti.
ACT 15:9 Ema Viya, nájina manere­jiruina eta máemuna­si­rahavi. Témuna­ca­havihi vimutu: viti israelítana, énapa ena apava­sanana. Eta tacahehi, masípa­si­na­va­carípa eta nasamureana éna táichavénehi eta nasuapirahi.
ACT 15:10 Étisera evarahapa épuruyare eta máichaque­neanahi ema Viya. Ticaje­rae­quenepa eta véhisi­rai­nahini eta nayehe­repiana ena viáchuca­na­veanaini. Énaripa vahi náitaucha­pahini tamutu eta nayehe­re­pia­napahi. Vítiripa váhivare várata­hahini vítauchahini. Tacahe, váipa táuricahini vécati­ha­va­cahini ena vichamuriana apava­sanana náichahini eta juca.
ACT 15:11 Véchari­pa­hisera yátupi eta viúchucuiraya táichavénehi eta macata­ji­si­ra­havihi ema Viáquenu Jesucristo. Viti israelítana, vahi étapa­racaina eta vicama­rcairahi. Ena apava­sanana, váhivare étapa­racaina eta tájinai­rahini namarcai­nahini —máichapa ema Pedro.
ACT 15:12 Tacahe, timati­nanapa namutu. Nasama­ra­ra­caripa ema Bernabé, émapa ema Pablo. Nameta­mu­rihapa eta máimechirahi ema Viya eta mavane­si­ra­vacahi éna, taicha máijara­ca­vacahi eta náichirahi eta tiárami­careana te namirahu ena apava­sanana.
ACT 15:13 Te títapi­ri­canapa eta nameta­ra­pianahi, émapavapa ema Santiago téchajica. Macahepa: —Nupara­pe­naveana, esama­nuchaha.
ACT 15:14 Ema Simón Pedro timeta­ca­ha­viripa te tépana­vainapa majaca­pa­va­cainapa ema Viya ena apava­sanana machane­ra­na­yarehi.
ACT 15:15 Eta juca eta náechaji­si­ha­quenehi namutu ena víyarahaini profetana. Émaripa ema víyarahaini profeta Amos májuchahi eta juca máechaji­ri­ruvana ema Viya, ani macahehi:
ACT 15:16 “Te táequenénapa eta juca, nápechavaya núcupai­cayare te juca apaquehe. Nétupi­ri­panaya eta nupena táquipai­ruvahi. Tásiha, tiápecha­va­nayare tiyuja­rau­cha­nua­nayare ena achaneana, tacutiyare eta náejirai­ranuhi ena machane­ranaini ema rey David. Tisuapa­nua­na­yareva.
ACT 15:17 Éneri­chuvare títanu­ca­nua­nayare namutu ena apava­sanana. Nuchane­ra­na­yareva éna, taicha námayare eta níjare”.
ACT 15:18 Étara eta juca macaye­ma­quenehi ema Viya. Ánaquia­paripa eta mavarairahi vicaicu­tiaraya eta juca.
ACT 15:19 Tímiyanava eta máechaji­ri­ruvana ema Santiago, ánipa macahe: —Tiuri, eta juca eta nupane­reruhi núti: Tiúripana vésami­ri­ca­va­cachuca ena vichamuriana apava­sanana náequeru­va­naripa mayehe ema Viya.
ACT 15:20 Taratarichu vicaju­revaca tametaca eta vaipa nacuapechava nacunica eta taeche eta sárare náijara­ca­siruana eta nasiña­rajiana. Váhivare nacuveha súcani apana esena. Énaripa ena esenana, váhivare nacuveha ema apana achane. Váhivare nacunica eta taeche eta sárare namaecha­tinure. Étaripa eta táitine, váhivare nacunica.
ACT 15:21 Eta vimeta­ca­va­cayare ena vichamuriana apava­sanana eta juca, apaesa vahi nacuse­ma­ra­cavaca ena téhica­na­richaha eta mavanai­ripiana ema Moiséini. Taicha ánaquiá­paripa te avasareana eta náechaji­cui­ra­pa­racahi ena vijaneanana israelítana eta mavanai­ripiana ema Moiséini te náuruji­si­ravana. Puíticha narari­hichaha ena náimica­pi­cau­cha­richucha —macahepa ema Santiago.
ACT 15:22 Tacahe, ena apóstoleana, énapa ena náiyarahana, énapa ena náumurivana, tiúrihi nasama eta mapane­reruhi ema Santiago. Tacahe, ticava­na­hianapa ena apinana téchema­rahiana ticapi­ca­huanahi, ema Judas Barsabás émapa ema Silas. Éna téhica­na­yarehi ema Pablo émapa ema Bernabé eta nachaviraya te Antioquía.
ACT 15:23 Tiuri, eta juca táechaji­ri­ruvahi eta carta. Ani tacahehi: “Vímiamareca eta juca véchaji­riruva viti apóstoleana, énapa ena víyarahana, énapa ena vichamuriana te juca Jerusalén. Vivaraha tativayare véchajicahe eti vipara­pe­na­veanahi te mavahuana ema Viáquenu: eti apava­sanana tiávianahi te Antioquía, étipa eti tiávianahi te táunavanahi eta Siria étapa eta Cilicia.
ACT 15:24 Visamai­ri­ricahi eta nayanirahi ena tiásihanahi ani te juca. Tiávaji­ri­ri­ca­heanapa. Navarahahi nahapa­pi­cayare eta epane­reruana. Ticame­sa­heanahi ítauchayare eta mavanai­ripiana ema Moisés eta ecama­rcairaya. Váhisera vanairu­canaina eta viyehe eta náimitu­si­rahehi eta juca.
ACT 15:25 Vévatacahi ema Judas émapa ema Silas, vanairu­canahi viyehe. Éna, timeta­ca­hea­nayare tamutu eta juca téchaca­reanahi viyehe. Ena nani téhica­napahi ema Bernabé ema Pablo, ena vipara­pe­naveana vémuna­ru­queneana. Ema maca Bernabé émapa ema Pablo, tíjara­ca­vanahi éna náepenacaya ema Viáquenu Jesucristo taicha eta nacame­ta­rai­ruirahi.
ACT 15:28 Áni te juca víti, vicuti­cacahi eta vipane­re­ruanahi, máimitu­si­ra­havihi ema Espíritu Santo. Vahi vávara­hahini tacaje­rae­que­nehini eta éhisi­rayare ema Viáquenu.
ACT 15:29 Tacarichu vimetacahe eta juca ticamu­nu­ca­repana te mamirahu ema Viya: 1. Vahi ecunica eta taeche eta sárare nayuja­raurehi ena achaneana te tamirahu eta nasiña­rajiana. 2. Váhivare ecunica eta táitine eta sárareana. 3. Váhivare ecunica eta taeche eta sárare namaecha­tinure. 4. Váhivare ecuveha esu apana esena. Éneri­chuvare eti esenana, vahi ecuveha ema apana achane. Éneri­chuvare ímitu­cavaca ena echicha­naveana tacuija eta natuhu­sivaina. Te yátupina esuapa eta júcana, tájina íchira­vaimahi te mamirahu ema Viya. Éma tímica­ta­ca­heyare tijanea­ca­he­yareva tamutu sácheana. Tamutupa eta juca véchaji­ri­ru­vanahi eta eyehe”.
ACT 15:30 Tacahe, tiyananapa ena tiámana eta carta, nacaijuhepa eta Antioquía. Te títeca­panapa ánaqui, nacuru­jicapa ena nacaiju­he­que­neanahi nachamuriana. Náijaracapa eta námaque­nepahi carta.
ACT 15:31 Te najacapapa eta carta, navejiacapa. Náechaji­cuhapa te namirahu namutu ena nachamuriana. Tétavi­cavahi eta náurisa­mu­revahi eta nasamirahi.
ACT 15:32 Nanasi­panapa jena cájeanahi ema Judas émapa ema Silas. Éna, éneri­chuvare eta títucanahi eta máechaji­riruva ema Viya. Tiúrihi eta náimitu­si­ra­vacahi ena nachamuriana. Naconse­ja­cha­vacahi, náetume­sá­mu­re­cha­va­cáinehi náicha. Te tamutupa eta náimitu­re­sirahi, tichava­na­yarepa nayehe ena tivane­canahi. Tacahe, ena nachamu­rianahi náechejie­ma­cha­vacapa. Nayaseacapa ema Viya táurivai­napahi eta napaisiraina.
ACT 15:34 Émasera ema Silas mavarahapa manasiyare.
ACT 15:35 Éneri­chuvare, ema Pablo émapa ema Bernabé nanasi­varepa tayehe eta avasare Antioquía. Tímiya­na­vanapa ena tímitu­recana nayehe ena nachamuriana. Ticame­ta­rai­rua­navare nayehe ena apamuriana achaneana. Natiari­hivare ena apamuriana tímica­ta­canahi.
ACT 15:36 Te táequenepa eta juca semananahi, ema Pablo máichapa ema Bernabé: —Viyanavare viápechava vipaica tayehe eta avasareana, véjira­va­capahi ena vichamuriana te vipaisi­nea­napahi cape juca te tínapu­cainapa viyanahi. Vímaha tájahapuca náichara­cavahi —máichapa.
ACT 15:37 Tacahe, ema Bernabé tísapavahi tiyana. Mavara­ha­pasera mama ema Marcos.
ACT 15:38 Émasera ema Pablo vahi mávara­hahini mayanahini ema Marcos. Taicha te tínapu­cainapa tipaicana manaqui­mu­rihahi ema Marcos te avasare Perge tayehe eta Panfilia. Vahi máimica­ta­cahíni tayehe eta náemata­nea­napahi.
ACT 15:39 Nacaema­ta­nea­caripa eta mamava­rairahi mayanahini ema Marcos. Tacahe, tínaji­ca­canapa. Ema Bernabé tiyanapa, macachanehi ema Marcos. Tiávacu­hanapa, nacaiju­he­yarepa eta tiúrupuhi Chipre.
ACT 15:40 Tacahe, ema Pablo mapane­rechapa mámayare ema Silas. Te tétupi­ri­ca­vanapa, nayuja­rau­cha­numapa ena nachamuriana. Nayaseacapa ema Viya eta máimica­ta­si­rai­napahi eta napaisiraya. Ticame­ta­vanapa tiyananapa.
ACT 15:41 Eta napaisi­rapahi te achene tétava­ji­ca­napaipa tayehe eta avasa­re­chichana Siria étapa te Cilicia. Náejira­va­capaipa ena nachamuriana natiari­hi­que­nea­napahi. Náetume­sá­mu­re­chá­va­ca­páipahi.
ACT 16:1 Tacahe, ema Pablo émapa ema Silas náejira­va­capaipa ena nachamuriana ticava­sanahi te Derbe. Tásiha, tiánucu­ha­na­varepa te Listra. Ánaqui te Listra matiarihihi ema Timoteo, suchicha esu ésuna esena israelíta, téhica­hivare ema Jesús. Émasera ema maiya, apava­sanahi griego éma. Ema maca Timoteo émari­chuvare téhicahi ema Jesús.
ACT 16:2 Éneri­chuvare, nacunachahi eta máurivahi ena machamuriana ticava­sanahi te Listra énapa ena ticava­sanahi te Iconio.
ACT 16:3 Tacahe, ema Pablo mavarahapa mámayare ema Timoteo eta napaisiraya. Tacahe, mavanecapa macamarca apaesa tacuija nacucayema ena israelítana ticava­sanahi tayehe eta napaisi­hayare. Taicha náimatihi éma eta machichairahi ema apava­sanahi.
ACT 16:4 Tacahe, tiyananapa. Náejira­va­capaipa ena nachamuriana te tamutu avasareana. Nameta­capahi éna eta táechaji­ri­ru­vapahi eta carta náimiama­re­ru­hivare ena apóstoleana énapa ena náiyarahana tiávihanahi te Jerusalén.
ACT 16:5 Ena nachamuriana, eta nasami­rapahi eta mametarairu ema Pablo, tétume­cha­ca­ca­napaipa eta nasuapa­ji­rai­vapahi. Tamutu sácheana ticaja­ne­mu­riá­na­páichucha ena téhica­napahi.
ACT 16:6 Tiuri, ema Espíritu Santo mametacahi vahi nacuyana eta te tinapaicahi eta avasareana te Asia. Tásiha, náetavicapa eta avasa­re­chichana táunavanahi eta Frigia (ticaija­re­hivare Galacia).
ACT 16:7 Nacaiju­he­yarehi eta provincia ticaijare Bitinia. Téhesera te tiánehianapa, ema Espíritu Santo mavane­ca­varepa vahi nacuyana tayehe. Tacahe, náetavie­que­nehapa. Tiánucu­hanapa tayehe eta táunavahi eta Mísia. Náiteca­pirapa te puerto ticaijare Troas.
ACT 16:9 Te jena yati, máimahapa ema Pablo te mavapure ema émana achane ticavasahi te tinapaica te Macedonia. Titupi­hahiji éma. Máichapaji eta máechaji­sirahi: —Picata­ji­cahavi, piánueca te juca viávihahi Macedonia. Pímica­ta­pa­nahavi —máichapaji.
ACT 16:10 Eta máimairahi ema Pablo te mavapure eta juca, enevanepa vétupi­ri­cavapa eta viyaniraya tayehe eta Macedonia, taicha vémeteacahi eta mavarairahi ema Viya eta viyaniraya eta ánaqui, vicame­ta­rai­rui­rayare.
ACT 16:11 Tacahe, viávacuhapa eta te puerto Troas. Viyanapa tayehe eta tiúrupuhi ticaijare Samotracia. Te apanapa sache, vítecapapa te Neápolis.
ACT 16:12 Viúcupaicapa viyanapa te avasare Filipos. Eta juca avasare nayehe colonia ena romanoana. Eta ichape­pa­na­hivare tayehe eta avasa­re­chichana tinapaicahi eta te tacunahu táuchusine eta sache eta Macedonia. Vinasi­panapa tayehe te jena sácheana.
ACT 16:13 Te jena sache sávaru, viyanapa eta te nayuja­ra­si­rarehi te tachachacu eta avasare te tachausi eta cajacure. Véjacapa tayehe. Vicame­ta­rairupa nayehe ena esenana náuruji­ru­vanahi tayehe.
ACT 16:14 Sutiarihi esu ésuna esena ticaijaruhi Lidia. Ésu, tiásihai eta avasare eta suchusinehi. Esu suca tíjara­re­carahi eta yérerucava sédana mularumeana. Ésurichu, tipicaurahi me Viya. Susama­ra­ra­caripa eta mameta­rairuhi ema Pablo. Ema Viya mavejia­sinaipa eta susamure sujaca­pi­ra­ya­repahi eta mametarairu ema Pablo.
ACT 16:15 Enevanehi ticaica­chasihi esu esena énapa namutu ena tiávihanahi te supena. Tacahe, suvarahapa tiámahavi eta te supena. Sucahepa: —Te esuapapuca eta yátupirahi eta néhisirahi núti eñi Viáquenu Jesús, íteca­pau­cha­nupaini te nupena —sucahepa. Tásiha, ticame­sa­havipa tiámahavi te supena. Tacahe, vísapavapa véhica.
ACT 16:16 Te apana sache, te viápecha­va­varepa viyana tayehe eta nayuja­ra­sirare, vicainunapa esu ésuna amaperu mávaháruhi ema éreana. Tijarauquihi ésu máicha. Esu suca amaperu vanaracahi. Ichape­murihi eta plata suvachanahi, suíjara­ca­pa­hisera ena suáquenuana.
ACT 16:17 Te tímaha­ha­vivare viánucuha, téhica­ha­vivare esu suca amaperu. Tipiara­capahi te véquene. Ánipa sucahe: —Ena nani ajairana ñivanarana eñi Viya Viáquenu vimutu viti achaneana. Náechaji­si­havare eta eyehe eta achene ticaijuhe ñe Viya nayani­hayare ena náuchucu­rea­nayare —sucahepa.
ACT 16:18 Ichapemuri eta sácheana eta suéhica­rai­ri­si­ra­havihi. Mapuñacapa ema Pablo. Téqueru­cavapa. Tásiha, máichapa ema éreana ema tiávahácahi ésu: —Te máijare ema Náquenu Jesucristo, nuvanecavi piúchuca te suáquehe esu suca amaperu —máichapa. Enevanepa tiúchuca ema éreana. Majuni­jiacapa ésu.
ACT 16:19 Te náechapa ena suáquenuanahi, tisemanapa taicha tájinapa suviyahini eta suplata­ne­chi­ha­va­cahini. Tacahe, nacara­tacapa ema Pablo émapa ema Silas. Námapa te plaza te namirahu ena tuparai­ru­canahi.
ACT 16:20 Tacahe, nametau­cha­vacapa nayehe ena tuparai­ru­canahi. Ánipa nacahe: —Ena nani ajairana israelí­ta­nacacha. Nacaechepuca eta tamauri­queneana. Navarahapa tímina­ji­ca­haviana eta viyehe­repiana. Navara­havare véhica eta vimaima­tie­que­neruhi viti romanoana. Váhivare táisapa­ca­rehini vítauchahini eta nayehe­re­pianahi énata­tajiana —náichapa.
ACT 16:22 Tacahe, ena achaneana tisemanapa nayehe ema Pablo émapa ema Silas. Tacahe, ena tuparai­rucana juéseanahi nacava­nai­ripipa naveja­mu­hia­cavaca, náestaca­vacapa te yucuquipiana.
ACT 16:23 Te tamutupa eta náestasi­ra­vacahi, námapa te cárcel. Navanecapa ema nacapitara ena carceléroana máechapa­jirica muraca eta tapaja.
ACT 16:24 Te masamapa ema nacapitara eta navanai­ripihi, máimisia­pa­vacapa tayehe eta téqueneha cuarto. Máerata­pai­que­cha­vacapa te cepo. Manacapa cantavu eta tapaja.
ACT 16:25 Tacahe, eta jena enumu­hu­quenepa yati, eta nacaera­tairahi ema Pablo émapa ema Silas, tijira­naichucha tiyuja­ra­ca­na­hivare me Viya. Ena apamuriana présoanahi nasama­ra­ra­caripa eta jirasare.
ACT 16:26 Tíjahú­chavapa tiyamurica muraca eta apaquehe. Tiyamu­ricapa eta yúchamana. Tíjahú­chavapa téjiacavaca eta tapaja­curana eta cárcel. Téjapucapa eta cadenana náitihanahi ena présuana.
ACT 16:27 Téjamiu­chavapa ema nacapitara ena carceléroana. Máimaharine eta tapajana téjiaca­va­ca­ripahi. Máimijachapa nájina­ripahi ena présoanahi. Tásiha, mavehapa eta mayehe espada. Mavarahapa ticapa­ca­va­ya­rehini táichavenehi eta mapisirahi.
ACT 16:28 Émasera ema Pablo mapiaracapa: —Vahi picuca­pacava. Vitiari­hi­richuhi vimutu. Nájina émanaina téjiacavaina —máichapa.
ACT 16:29 Tacahe, ema nacapitara tiyase­se­recapa eta namica­huyare. Tisiapapa máimamu­ri­ha­yarehi éna. Tiyaya­ca­re­painecha eta mapisi­rapahi. Tépuyucapa te namirahu ema Pablo émapa ema Silas.
ACT 16:30 Máichuha­vacapa éna, mámapa te mapena. Mayase­re­ca­vacapa: —Tátanaveana, ¿tájaha­pucaini níchara­cavaini eta núchucui­rayare núti apana?
ACT 16:31 Éna najicapapa: —Pácasiña pisuapa ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha, éma ticuchu­cu­ha­viyare píti, énapa ena pichicha­naveana —náichapa.
ACT 16:32 Tacahe, náimitucapa éma eta máechaji­riruva ema Viya, énapa namutu ena tiávihanahi te mapena.
ACT 16:33 Étarichu jena yati ema nacapitara masipa­si­na­vacapa eta najarana ema Pablo émapa ema Silas. Tacahe, ticaica­chasipa éma, esu mayena, ena machicha­naveana, énapa ena apamuriana tiávihanahi te mapena.
ACT 16:34 Te táequenepa eta juca, mámamu­ri­ha­varepa te mapena. Máenica­vacapa. Tiúrisa­mu­reripa éma, énapa namutu ena tiávihanahi te mapena, eta macuchu­cui­ra­va­cayare ema Viya eta nasuapiraipa.
ACT 16:35 Te las nuévepa sache, ena juéseanahi navanecapa ena nasunta­rurana nacuchu­pa­na­va­ca­yarehi ena náerata­ruanahi.
ACT 16:36 Tacahe, ema nacapitara ena cárceléroana máichapa ema Pablo: —Jucarihi eta órdene nayehe ena juéseana eta nacaiti­si­raheya. Tiúripa eyana iúchuca. Vaipa táeñama­vacare —máichapa.
ACT 16:37 Émasera ema Pablo máechaji­ca­vacapa ena suntaruana. Máichapa: —Víti tavana­rahavi eta Estado te Roma. Viávacuhahi eta ley. Vahi táuricahini náichaha­vihini ena juéseana ticara­ta­ca­ha­vianapa téstaca­ha­vianapa te namirahu ena achaneana. Vahi nayase­re­ca­ha­vi­nu­mahini te tatiari­hipuca eta viviurevahi. Tásiha puiti, navarahapa nayumu­ru­cayare eta nacuchu­si­ra­ha­viyare. ¡Vahi ene tácahe! Emetaca énaina náiteca nacuchu­pa­nahavi —máichapa ema Pablo.
ACT 16:38 Tacahe, tichavanapa ena vanairucana. Nametacapa ena juéseana eta máechaji­riruva ema Pablo. Ichaperine tipicana ena juéseana eta nasamirahi tavana­ra­nairahi eta Roma.
ACT 16:39 Tacahe, tiyananapa ena juéseana nacuchupana. Tiperdo­na­cha­vanapa nayehe. Náichapa: —Ájapa­nuhavi. Eperdo­na­chahavi eta juca víchirahehi. Ecata­ji­cahavi, vahi ecume­tau­chahavi. Ájapa­nu­ha­vichucha, tiúripa­na­hi­pucáini iúchucaini eta te juca avasare viávihahi, apaesa náesami­ri­cahepa ena iánaranahi —náichapa.
ACT 16:40 Tacahe, te tiúchucanapa te cárcel ema Pablo émapa ema Silas, tiyananapa tichavana te supena esu Lidia, viávihahi víti. Vicuru­jicapa ena vichamuriana. Tásiha, náetume­cha­vacapa, náimitu­si­ra­numapa eta náimiya­na­vachucha eta nasuapa­ji­raivaina mayehe ema Viya. Tásiha, tiyananapa.
ACT 17:1 Eta nayanirahi ema Pablo émapa ema Silas, tiánucu­hanapa tayehe eta avasareana Anfípolis étapa te Apolonia. Títeca­panapa tayehe eta apanavare avasare Tesalónica. Tatiarihihi ánaqui eta náuruji­si­rareva ena israelítana.
ACT 17:2 Eta mayehe­repihi ema Pablo, matupiru te náuruji­si­rareva. Mapana sávaru eta macame­ta­rai­ruirahi nayehe ena achaneana.
ACT 17:3 Manere­ji­capahi eta te Sagrada Escritura eta máechaji­cu­repahi. Máimitu­ca­vacahi eta máitesi­raipahi ema Cristo. Ánipa máichavacahi: —Tiyerehi eta vicucha­pirahi eta máimere­si­ra­vayare ema Cristo eta viyehe viti israelítana. Tímitu­ca­havihi eta Sagrada Escritura eta macata­ji­vai­ra­yarehi, nacapa­ca­yarehi. Émasera téchepu­ca­yarehi te máecari. Puiti numetacahe: Nímatipa ema Jesús Nazareno, ema nacaparuhi. Téchepu­caipahi éma. Eta juca tímicae­che­rachahi émahi ema Cristo —máichapa.
ACT 17:4 Tacahe, tinere­ji­ca­vanahi ena achaneana. Natiarihi ena tisuapanahi, náurujiacahi ema Pablo émapa ema Silas. Camuria­navare ena griégoana apava­sanana tipicau­chanahi ema Viya, téhica­na­hivare. Éneri­chuvare ena esenana nayenana ena táiyarahana eta avasare tinere­ji­ca­va­na­hivare ena téhicanahi.
ACT 17:5 Énasera ena apamuriana israelítana masuapa­ji­rai­ra­hanahi, ticapi­na­ruanahi eta náimairahi ena camuri­que­neanahi achaneana téhicanahi ena apóstoleana. Tisema­sa­mu­rea­na­richucha. Nacuru­jicapa ena ajairana váinara­ji­pa­ne­reruana, máemata­ne­reanahi te cálleana. Tíchuha­ji­ri­ca­canapa eta nacaeche­pu­siraya eta semanere. Natanucapa ema Pablo émapa ema Silas, navarairahi nacaete­ma­ji­ri­cavaca te namira ena achaneana. Tiyananapa eta te mapena ema Jasón. Náquipaicapa eta tapaja. Tisiapanapa.
ACT 17:6 Eta namaichi­ma­virahi ema Pablo émapa ema Silas, nacara­tacapa ema Jasón énapa ena apamuriana machamuriana. Nachuru­ru­pai­ca­va­ca­paipahi eta námirapahi te namirahu ena tuparai­ru­canahi. Tipiara­canapa eta nasema­nevahi, nacahepa: —Títeca­pau­cha­ha­vianahi ena nani achane­ta­tajiana náiteca­pau­re­ha­vianahi. Najara­re­capahi eta viyehe­repiana, nahapa­pi­ca­hivare eta napane­reruana ena vijaneanana.
ACT 17:7 Éna majaca­pa­que­neanahi ema Jasón te mapena. Namutu ena nani nacaecahihi ema aquenuca viyehe Emperador romano, náepuruvare eta mavanai­ripiana. Náimija­chahiji mararihi ema apana rey ticaija­re­hipuca Jesús —nacahepa.
ACT 17:8 Te nasamapa eta juca, ena tuparai­rucana énapa ena apamuriana achaneana, napane­re­que­ne­háinehi.
ACT 17:9 Tájinasera apanai­nahini náichara­cahini, nayaseacapa nanaquica eta prenda eta náuchusi­rayare ema Jasón énapa ena machamuriana. Tiámainucava te náuchucapa te avasare ema Pablo ema Silas, náimicha­va­yarepa eta prenda.
ACT 17:10 Te jena yátiquenehi, ena vichamuriana námapa nayumu­rucapa eta nacuchu­sirahi ema Pablo émapa ema Silas tayehe eta avasare. Tiyananapa nacaijuhe eta avasare Berea. Te títeca­panapa ánaqui, tiyana­navare tayehe eta náuruji­si­rareva ena israelítana.
ACT 17:11 Ena nani israelítana ticava­sanahi te Berea, tiúripa­ne­re­rua­napana nayehe ena ticava­sanahi te Tesalónica. Navapina éna, nasama­raraca eta mameta­rairuhi ema Pablo. Tamutu sácheana nacara­vahuhi eta Sagrada Escritura. Navarahahi náechayare te yátupi­hipuca eta mameta­rapihi ema Pablo.
ACT 17:12 Jéhesa­reinehi, camuriana ena tisuapanahi. Camuria­navare ena apava­sanana tisuapanahi. Te namuri, natiari­hivare ena esenana ticapi­ca­hu­que­neanahi, énapa ena ajairana.
ACT 17:13 Nasamai­ri­ri­ca­va­re­pasera ena israelítana ticava­sanahi te Tesalónica eta macame­ta­rai­ru­ri­pahiva ema Pablo eta te Berea. Enevanepa tiyanana nacapayaca. Te títeca­panapa, náimiyu­se­ma­ca­varepa ena achaneana.
ACT 17:14 Énasera ena machamuriana ema Pablo enevanepa náevataca éma te tachausi eta mar. Nanasi­pasera te Berea ema Silas, ema Timoteo.
ACT 17:15 Ena tiámanahi ema Pablo, te títeca­panapa te puerto, tiávacu­hanapa tiyananapa tayehe eta avasare Atenas. Te títeca­panapa, étapa nachavinehi ena tinapa­nanahi ema Pablo. Tacahe, ema Pablo matupa­ra­ca­vacapa nametaca ema Silas, ema Timoteo nayanavane nacapayaca éma eta te mávihahi.
ACT 17:16 Eta macucha­pi­ra­vacahi náiteca­piraya ema Silas, ema Timoteo, vaipa máituca­ca­rehini ema Pablo eta máimaira­vacahi ena achaneana nayehe­hea­racahi eta camuriquene nasiña­rajiana.
ACT 17:17 Tacahe, tamutu sávaruana, tiyana eta te náuruji­si­rareva ena israelítana. Máechaji­sihahi eta tiúrina écháji­ri­rucava nayehe éna, énapa ena apava­sanana griego tipicau­chanahi ema Viya. Tamutuvare sache máechaji­sihahi éma te plaza nayehe ena achaneana natiari­hi­que­neanahi.
ACT 17:18 Natiarihihi ena ajairana ena téhicanahi eta máimiturapi ema ticaijare Epicuro, énapa ena apamuriana ticara­va­hua­na­hivare eta náimitu­rapiana ena estoicoana. Te jena sácheana, téchaji­ri­ca­vanapa mayehe ema Pablo. Váhisera nácaicu­tia­ra­pahini eta macaye­mapahi. Nacahepa: —¿Tájaha­sa­mi­pucara tacaye­ma­hicácha eta mapane­reruhi ema maca? Ena apamuriana ánivare nacahe: —Ema maca ticame­ta­rai­rurahi tayehe jácani apanavare masiña­ra­jia­narichu —nacahepa. Nacahehi éna eta juca, taicha ema Pablo mameta­ca­vacahi eta máepenirahi ema Jesús étapa eta máechepu­sirahi, mápechi­ravahi títareca.
ACT 17:19 Tacahe, tiyananapa tayehe eta cabildo náuruji­si­rareva ticaijarehi Areópago. Ánaqui nayase­recapa ema Pablo: —Vivaraha vímati víti eta juca arairuhi pímitu­rapihi eta viyehe.
ACT 17:20 Taicha tiárami­carehi eta juca vimaima­ti­quenehi. Vivaraha véchayare tájahapuca tacayemahi eta juca —náichapa.
ACT 17:21 Taicha ene nacahehi namutu ena ticava­sanahi te Atenas, énapa ena náiterua­napahi. Náurica­rinehi náechajisiha tamutu sácheana eta náimaha­queneana nasama­que­nea­napahi arairu­queneana.
ACT 17:22 Tacahe, ema Pablo titupihapa te namirahu te nayehe cabildo. Máichavacapa: —Tátanaveana, eti ecavasana te juca Atenas. Nímara­ra­cahehi eta yátupirahi religiósohe.
ACT 17:23 Taicha te nítecapapa núti eta ani eyehe, nupaicahi tamutu eta eyuja­ra­si­rareana. Nímahapa eta eyehe altar tatiarihihi eta ajureca ani tacahehi: “Ema Viya vimaima­tiquene”. Tiuri, ema maca Viya eyuja­raureasa emáima­ti­quénehi éti, émara ema Viya néchaji­si­ha­quenehi núti.
ACT 17:24 Émara tépiyacahi eta apaquehe, étapa eta vímaha­que­neanahi távapa­hianahi eta juca apaquehe. Émara téchahi ticava­nai­ripihi te anuquehe étapa te juca apaquehe. Ema Viya vahi tácari­chuimahi máucupai­sihaya eta te vépiya­ruanahi templo, taicha vahi mácamunu eta mapenai­nai­chuhini eta te juca apaquehe.
ACT 17:25 Váhivare mácamunu víjara­ca­si­chahini eta viámavahu viti achaneana. Vítira vicamu­nuvahi eta mayehe. Éma, téchapa­ji­ri­ca­havihi vimutu. Tíjara­ca­havihi eta táurivahi eta vítaresira.
ACT 17:26 Acane te tépana­vainapa tamutu, ema Viya máepiyacapa ema máinapuiru achane ticaijare Adán. Vimutu viti achaneana, mámarie­que­nehavi ema Adán. Apána­pa­ne­né­ji­ha­vi­hiséra maicha ema Viya. Tamutu eta apaquehe viávapaicahi máicha. Máimicu­tia­ra­cha­pa­hisera eta táenasi­ha­ya­repahi eta viávasa­na­pa­chu­yarehi. Éneri­chuvare, máimicu­tia­ra­cha­hivare eta táichecui­rayare eta vítare­sirana.
ACT 17:27 Vitiari­hisera viti achaneana vémiti­sicaipa ema Viya. Émasera mavarahahi vitanu­cayare. Váhinéni máyere­hi­há­vihini. Titsecavahi éma te vichacaya. Mácani mavaraha matanuca, máichima­vá­va­ne­yarehi.
ACT 17:28 Taicha vítarecahi máicha, tímipai­ca­havihi, achane­havihi máicha. Émaripa éma ichapequene escribáno te emuri éti macahehi eta máechaji­ri­ruvahi: “Viti achaneana cáitare­ca­havihi ema Viya”.
ACT 17:29 Víti vímatihi eta máchane­chi­ra­havihi ema Viya, macaita­re­si­ra­havihi. Viyamu­ricahi vipaicahi máicha. Tacahe, véjeca­pi­ravahi víti te vímija­chapuca virataha viáchanecha eta visiñaraji. Vímiva­si­cha­hineni eta jácani, váhisera tasama­ra­hihini, váhivare tapaicahini, váhivare tayamu­ri­ca­hi­pucaini. Tayana­pa­nepuca táurina te vépiyaca eta óropuca, plátapuca, chínapuca. Váhivare várata­haimahi nacasi­ña­ca­rehini vícha.
ACT 17:30 Te vicasi­ña­ra­ji­hipuca eta vépiyaruana, vimáima­ti­ra­richaha. Ánaquia­parípa eta macami­chirahi ema Viya ena achaneana eta nacasi­ñairahi eta nasiña­rajiana. Puítisera vaipa macamicha eta juca. Tivane­ca­havipa vimutu viti achaneana vínajica eta juca, tátupi­ruvapa eta véneuchi­ravaina eta mayehe.
ACT 17:31 Taicha tatiari­hi­yarehi eta jena sácheyare máicuña­cayare namutu ena tíchanahi eta juca. Tamutuinapa máetupi­ri­cayare. Mararihi ema achane manere­jiruhi ema Viya, juéseyare eta viyehe. Éma, ticaijare Jesús. Ema Viya máimerecahi eta manere­ji­sirahi ema Jesús juéseyarehi, taicha macaeche­pucahi te máecari te táequenepa eta máepenirahi —macahepa ema Pablo.
ACT 17:32 Te nasamapa eta máechaji­si­hairahi eta máechepu­sirahi te máecari ema Jesús, natiarihi ena nacaeca­hi­ríchucha. Énasera ena apamuriana napane­re­que­nehapa. Tacahe, náichapa: —Téhena­ri­nevare apahena péchaji­si­havare eta juca, apaesa visamavi —náichapa.
ACT 17:33 Tacahe, tiúchucapa ema Pablo eta te náuruji­si­rareva. Tiyanapa.
ACT 17:34 Natiari­hisera ena apamuriana nasuapahi náehicapa eta mametarapi ema Pablo. Matiarihihi ema Dionisio táiyaraha eta nayehe cabildo, ésupa esu ésuna esena ticaijaru Dámaris. Natiari­hivare ena apamu­rianahi.
ACT 18:1 Te táequenepa eta juca, tiyanapa ema Pablo. Tiúchucapa eta avasare Atenas. Ticaijuhe eta apana avasare ticaijare Corinto.
ACT 18:2 Ánaqui macainunapa ema émana israelíta ticaijarehi Aquila, ésupa esu mayena ticaijaru Priscila. Ema maca Aquila máuchusinehi te tinapaica eta departamento Ponto. Tayere­va­hisera eta áñoana, tiyananapa tayehe eta avasare Roma. Macáema­ta­neínehi ánipihi. Émasera ema aquenucaini Emperador Claudio macava­nai­ripipa náuchuca namutu ena israelítana eta te Roma. Tacahe, tiyanapa ema Aquila tayehe eta avasare Corinto, étapa macainu­nainehi ema Pablo.
ACT 18:3 Énapa mávaye­cha­vacahi ema Pablo. Ena nani ticuti­ca­canahi eta náemata­ne­repiana tálaba­rteroana. Tímica­ta­ca­canapa eta nacaema­ta­nerahi.
ACT 18:4 Tiuri, tamutu sávaruana ema Pablo tiyanahi tayehe eta náuruji­si­rareva. Maconsejacha­vacahi ena achaneana. Macaji­mu­yacahi eta nasamureana ena israelítana énapa ena apava­sanana.
ACT 18:5 Tacahe, napaenu­mavapa nacapayaca ema Silas émapa ema Timoteo, tiásihanahi te Macedonia. Eta natiari­hirahi éna, tépanavapa ema Pablo ticame­tarairu tamutu sácheana eta máechaji­riruva ema Viya. Mavarahapa macaji­mu­ya­ca­vacaya ena israelítana ema Jesús émairahi Cristo ema nacucha­pa­quenehi.
ACT 18:6 Natiari­hisera ena apamuriana masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Nacatia­nacapa ema Pablo, napana­ra­ra­chavare. Tásiha, tétata­jia­cavapa ema Pablo eta máepacuhasa, táicutiarahi eta namaimi­tu­ca­ca­revahi ena nani. Majuni­ji­ca­yarepa. Tásiha, máichavacapa: —Étipa ecata­pi­ra­vayare vaipa iúchucu­haimahi tayehe eta ecuñaraqui te apana vítaresira taicha eta emaja­ca­pirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Vaipa necha núti. Puiti juca nuyaninapa, nímitu­recaya nayehe ena apava­sanana —máichavacapa.
ACT 18:7 Tacahe, tiúchucapa tayehe eta náuruji­si­ra­revahi. Tiyanapa te mapena ema apana machamurihi ticaijare Justo. Ánaquipa eta máimitu­re­sihahi. Ema maca Justo, vahi israelítaina, mapicau­cha­hisera ema Viya. Eta mapenahi te tachacaya eta náuruji­si­rareva ena israelítana.
ACT 18:8 Matiarihi ema apana achane ticaijare Crispo, tuparai­rucahi tayehe eta náuruji­si­ra­revahi. Masuapahi éma, ésupa esu mayena, ena machicha­naveana, énapa ena apamuriana tiávihanahi te mapena. Camuria­navare ena tisuapanahi ticava­sanahi tayehe eta avasare Corinto eta nasamirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Namutu ticaica­cha­sianahi.
ACT 18:9 Tacahe, étana yati, ema Viáquenu Jesús máechajicapa ema Pablo, ánipa maicha: —Vahi picupica. Pímiya­na­vachucha picame­tarairu te juca avasare,
ACT 18:10 taicha camuriana ena nuchane­ranaya. Núti nutiarihiya te pichacaya. Tájina náichara­ca­vimahi ena piánarana —macahepa ema Jesús.
ACT 18:11 Tacahe, ema Pablo manasipa. Étana año y medio macahehi tayehe eta avasare Corinto. Tímitu­recahi nayehe ena achaneana eta máechaji­riruva ema Viya.
ACT 18:12 Étasera jena sácheana matupi­hairahi ema Prefecto ticaijare Galión. Aquenucahi éma tayehe eta avasare Corinto tayehehi capital eta departamento Acaya. Tiuri, ticuru­ji­ca­canapa ena nacana­ra­yarepa ema Pablo. Nacara­tacapa námapa te mamirahu ema aquenuca, nametau­cha­yarehi.
ACT 18:13 Tacahe, náichapa ema aquenuca: —Ema maca achane macontracha eta viyeherepi. Ema máimitu­cavaca ena vijaneanana, náitsiva­chayare eta véjirairaya ema Viya —náichapa.
ACT 18:14 Téchajiu­cha­va­ya­repaini ema Pablo, émasera ema Galión macachu­ricapa. Máichapa ena israelítana: —Tiuri, esama­nuchaha éti. Te tíñehi­hipuca eta máejeca­pi­ravahi ema maca, ticapa­re­ca­hipuca, núti apana nímisia­pa­vahini juésenui­nahini eta eyehe eta nusami­ra­hé­nahini.
ACT 18:15 Étasera echáji­ri­ru­ca­vá­nachucha te máijare ema mácani apana, étapa eta eyehe­repiana éti. Tájina táiñehi­caréna eta juca. Vahi nímisia­pa­vaimahi núti, juésenui­nahini tayehe eta juca. Ímahainepa éti —máichapa.
ACT 18:16 Tacahe, máevata­ca­vacapa náuchuca te mamirahu.
ACT 18:17 Tacahe, namutu ena apava­sanana griégoana nacara­tacapa ema Sóstenes, nacapi­tarahi ena israelítana. Náestacapa te mamirahu ema Prefecto Galión. Émasera váhiquene máimisia­pa­vahini. Váhivare macatiu­chahini. ­ Ema Pablo tichavapa tayehe eta Antioquía
ACT 18:18 Tiyere­hichaha eta jena sácheana manasi­ra­richaha ema Pablo. Te ticaicu­tia­ravapa, mavarahapa tiyanaya eta te Jerusalén, tétava­ji­si­ra­ya­repahi eta te avasare Efeso, étapa te avasare Tiro, táunavahi eta Siria. Tásiha, ticame­tavapa nayehe ena machamuriana. Macacha­ne­va­capaipa ema Aquila ésupa esu mayena Priscila. Tiyanapa tipaicana eta te puerto ticaijare Cencrea. Te tiánueca­na­yarepa, ema Pablo ticachu­ca­si­numapa títahi­si­numapa eta machuti, máitauchi­ra­yarehi eta mayehe promesa. Te títeca­panapa te avasare Efeso, nanasi­ha­yarehi ema Aquila ésupa esu Priscila. Te jena sache sávaru, tiyanapa ema Pablo tayehe eta náuruji­si­rareva ena israelítana. Téchaji­ri­cavaipa nayehe, máimitu­si­ra­vacahi éna.
ACT 18:20 Tacahe, éna navarahapa náiminasicha, émasera vahi máisapa­vahini.
ACT 18:21 Téhesera te ticame­tavapa nayehe, máichapa: —Nuyanayare tayehe eta Jerusalén. Ánaqui nunara­si­hayare eta jena sácheana piéstairayare. Nuchava­ya­resera nímaha­pa­na­heyare éti, te mavaraha ema Viya tacuijaichu níchava —máichavacapa. Tacahe, tíavacu­ha­varepa. Majuni­jicapa eta Efeso.
ACT 18:22 Te títecapapa ema Pablo tayehe eta avasare Cesarea, tiánucuhapa tayehe eta Jerusalén. Máechaji­pá­na­vacapa ena machamuriana. Te táequenepa, tiyanapa te avasare Antioquía.
ACT 18:23 Tiyerehi eta cájeana manasi­ra­numahi tayehe eta avasare Antioquía. Tacahe, tiápecha­vavare tipaica. Máejira­va­capahi ena machamuriana te jácani náviha­va­capahi tayehe eta avasa­re­chichana te Galacia étapa eta Frigia. Maconse­ja­cha­va­capahi ena machamuriana. ­ Matiarihi ema Apolo te Efeso
ACT 18:24 Te jena sácheanahi, títecapahi te avasare Efeso ema émana israelíta ticaijare Apolo. Éma máuchurehi te avasare Alejandría. Máituca ticame­tarairu éma. Máimativare yátupi tamutu eta Sagrada Escritura ticaijare Antiguo Testamento.
ACT 18:25 Mavapinahi éma tamutu, étaripa eta máechaji­sirana. Ema Apolo máitucahi eta máimitu­rapiana ema Juan Tícacha­si­ri­carahi eta máiteca­pi­rayare ema Cristo ema nacucha­pa­quenehi. Máechahi eta máicacha­si­sírahi ema Juan ema Jesús, ema yátupi­quenehi Cristo. Váhisera tamutuhini maecha eta máichava­que­nevahi ema Jesús. Tamutu sávaruana, tiyanapa tayehe eta náuruji­si­rareva ena israelítana. Ticame­ta­rairupa, vahi mapica­ca­ra­ca­vahini. Ánipa macahe: —¡Títecapaipa ema Cristo ema vicucha­pa­quenehi! Ema ticaijare puiti Jesús. Vétupi­ri­cavaya vimutu eta viyaniraya te Jerusalén. Ema véhicaya taicha ema viáquenuya —macahepa. Étasera te nasamapa ema Aquila ésupa esu Priscila, námapa éma te napena. Tásiha, náimitucapa tamutu eta apamuriana téchacareana mayehe ema Jesús.
ACT 18:27 Manasi­panapa ema Apolo te jena cájeana. Tacahe, mavarahapa tiyanayare te tinapaica eta departamento Acaya. Tásiha, ena machamuriana náimica­tacapa. Ticaju­reanapa eta carta nayehe ena nachamu­rianahi tayehe eta avasareana macaiju­he­yarehi apaesa táuri eta najaca­piraina. Te títecapapa éma tayehe eta Acaya, ichape eta máimica­ta­si­ravaca ena machamuriana taicha ema Viya máijaracahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi.
ACT 18:28 Máimitu­ca­hivare ena israelítana eta te náuruji­si­ravana. Máimine­ca­páe­que­ne­há­vacahi tayehe eta Sagrada Escritura ema Jesús émahi ema Cristo ema nacucha­pa­quenehi.
ACT 19:1 Tiuri, manasipa ema Apolo eta te avasare Corinto. Te jena sácheana, ema Pablo tiúchucahi eta avasareana táunavanahi eta Frigia. Eta mayani­hapahi te achene te márijuecuana. Tacahe, títecapapa tayehe eta avasare Efeso. Te jena avasare, natiarihihi ena apamuriana tisuapa­ji­ra­hianahi. Máimati­va­capaipa éna.
ACT 19:2 Tacahe, mayase­re­ca­vacapa: —¿Mávahá­ruhépa ema Espíritu Santo te ecáiju­héinapa ema Viya? —máichavacapa. Tásiha, éna najicapapa: —Váhira visamai­ririca eta matiari­hirahi ema Espíritu Santo.
ACT 19:3 Mápechavare ema Pablo mayase­re­cavaca: —¿Tájahasica tacayemahi eta ecaica­cha­sirahi éti? —máichavacapa. Éna najicapapa: —Eta vicaica­cha­sirahi véhicahi eta máimitu­ra­pianahi ema Juan Tícacha­si­ri­carahi —náichapa.
ACT 19:4 Ema Pablo mameta­ca­vacapa: —Tiuri, yátupi ema Juan máicacha­si­ca­vacahi ena acha­neana eta náitsiva­chiraya eta náitare­sirana. Éneri­chuvare, mameta­ca­vacahi eta nasuapi­rayare ema achane téhieque­ne­hapahi éma. Puiti numetacahe: Ema maca téhieque­ne­hapahi ema Juan ticaijare Jesús. Émaque­ne­ripahi ema Cristo —máichavacapa.
ACT 19:5 Tacahe, te nasamapa eta juca, navarahapa ticaica­chasiana te máijare ema Viáquenu Jesucristo. Tacahe, ema Pablo máicacha­si­ca­vacapa.
ACT 19:6 Tacahe, manacapa eta mavahu te nápusiana. Tásiha, tiúcupaicapa ema Espíritu Santo, mávahá­ca­vacapa. Témuna­hi­ri­ca­vanapa apáecha­ji­rí­ruvána. Ticame­ta­rai­ruanapa eta máechaji­riruva ema Viya.
ACT 19:7 Eta nasimu­tuvahi ena nani, dóceanahi ena ajairana.
ACT 19:8 Tamutuhi sávaruana tiyana ema Pablo te náuruji­si­rareva ena israelítana. Mapana caje ticame­tarairu nayehe ena achaneana. Vahi mapica­ca­ra­ca­vahini eta macame­ta­rai­ruirahi. Macaji­mu­ya­ca­vacahi ena achaneana, náehisiráina ema Jesús, náimatiraina eta émairahi Cristo, ema nacucha­pa­quenehi.
ACT 19:9 Natiari­hisera ena apamuriana muráca­sa­mu­reá­na­ríchucha. Váhivare návara­hahini náehicahini ema Jesús. Te jácani náuruji­si­ravana, nacaeca­hi­richucha eta arairu máimitu­rapihi ema Jesús. Tacahe, ema Pablo téraji­cavapa eta nayehe. Máiputsi­mu­rihapa ena tisuapa­ji­ra­hianahi, mámamu­rihapa tayehe eta colegio máimitu­re­si­rarehi ema ticaijare Tirano. Tacahe, ema Pablo tímiya­navapa tímitureca tamutu sácheana nayehe ena machamuriana.
ACT 19:10 Apina año eta máimitu­re­sirahi. Tacahe, ena máimitu­reanahi tiyananapa tipaicana. Ticame­ta­rai­rua­napaipa eta máechaji­riruva ema Viya nayehe ena achaneana ticava­sanahi eta te avasa­re­chichana táunavanahi eta avasare Efeso, tayehehi capital eta departamento Asia. Tásiha, nasamai­ri­rícapa namutu ena achaneana: ena israelítana énapa ena apava­sanana.
ACT 19:11 Ema Viya máimica­tacahi ichape ema Pablo eta máichirayare eta tiárami­careana.
ACT 19:12 Ichape­muriana ena achaneana macana­ra­rua­napahi tayehe eta páñoana, camisapuca macara­ta­ji­rua­napahi. Máijara­cavare nacaite­capaya nayehe ena nacaju­ma­queneana, tásiha tacana­ra­capaipa. Éneri­chuvare táquiji­capahi ena éreanana.
ACT 19:13 Te jena avasare, natiarihihi ena siéteana israelítana ticapa­ra­pe­ji­ri­cacana, machicha­na­veanahi ema ticaijarehi Esceva, náiyarahaini ena tiyuja­ra­ca­rahiana te Jerusalén. Tacahe, ena nani siétequeneana napairi­ri­ruanahi. Náitucahi naveha eta itiriji. Éna, eta navehairahi eta itiriji, navarahapa éna apanava napiara­cayare eta máijare ema Jesús. (Váhisera náehicahini eta máimitu­rapiana.) Matiari­hi­hivare ema achane macaju­ma­quenehi maicha ema éreana. Tacahe, te napauchapa ema macaju­ma­quenehi, náichapa: —Piti éreana, vivanecavi te máijare ema Jesús máechaji­si­ha­que­nepahi ema Pablo. Piúchuca te máquehe ema maca macaju­maquene —náichapa.
ACT 19:15 Tásiha, ema éreana majicapapa: —Nímati ema Jesús, émapa ema Pablo. Étisera vahi nímatihe. ¿Nájaha­hepuca? ¡Ásaji­pucaini nusuapa­hehini! —máichapa.
ACT 19:16 Tacahe, ema achane mávaháruhi ema éreana majunau­cha­vacapa éna. Máehavacapa máquipa­pai­ca­vacapa namutu ena siétequeneana. Tiyananapa tijunana, najuni­jicapa eta mapena ema macaju­maquene. Mamuiria­rea­napaipa, ticaja­ra­napaipa.
ACT 19:17 Tásiha, téchacarehi eta juca nayehe namutu ena ticava­sanahi tayehe eta avasare Efeso, énaripa ena israelítana. Te nasamai­ri­ricapa, tipica­na­rinehi. Tásiha, nacahepa: —Tétavi­cavapa tamutuira tarataha eta máijare ema Jesús, náquenu ena nani —nacahepa.
ACT 19:18 Tacahe, ena téhica­napaipa ema Jesús, te náuruji­si­ravana te tiyuja­racana, timetau­re­ca­va­napaipa tamutu eta náejeca­pi­ravana eta náitare­sirahi.
ACT 19:19 Natiarihi ena apamuriana ticara­ta­canahi eta iápema­recare. Námava­capaipa eta náituca­que­neanaini nasiña­ra­jia­nainihi, nayehepuca libro. Náijuque­cha­va­capaipa te namirahu ena nachamuriana. Vaipa nacatie­que­ne­ha­pahini. Natupae­que­ne­ha­pasera eta tavachanahi te navacha­re­cainapa tacapa­yacahi eta $b250,000.
ACT 19:20 Tacahe, ichape eta nasuapira ena achaneana eta máechaji­riruva ema Viya. Camuria­napaipa ena téhica­napahi.
ACT 19:21 Te táequenepa eta juca, ema Pablo macahepa: —Nuvarahapa néjira­panaya ena vichamuriana ticavasana te Macedonia énapa ena apamuriana ticavasana te Acaya. Tásiha, nánucu­hayare te Jerusalén. Te tamutupa eta juca, nuyani­na­varepa te Roma —macahepa.
ACT 19:22 Tacahe, máevata­ca­vacapa náinapuca ena apinana machamuriana ema Timoteo émapa ema Erasto. Tiyananapa tayehe eta Macedonia. Émasera manasi­pa­na­richaha tayehe eta Efeso.
ACT 19:23 Tacahe, te jena sácheanahi, tisema­mu­rianapa ena apamuriana achaneana taicha camuria­napaipa ena téhica­napahi ema Viáquenu Jesús. Áni tacahehi eta nasemirahi.
ACT 19:24 Matiarihihi ema achane ticaijare Demetrio. Ema maca achane, máepiyacahi eta suyehe trónochicha esu nasiñaraji ticaijaru Diana. Ticutihi eta pétichicha eta táimahi eta templo suávihahi ésu. Amairihahi plata. Tiúrihi eta magana­resira éma, énapa ena apamuriana plateroana macuti­que­neanahi.
ACT 19:25 Tacahe, macuru­jicapa ena apamuriana plateroana. Tásiha, máichavacapa: —Tátanaveana, éti ímatihi eta juca vémata­ne­repihi, tiúrihi eta vigana­resira.
ACT 19:26 Ímaha­richuhi puiti éti, esama­hivare ema maca Pablo macahehi eta máechaji­ruvahi ena nani visiña­rajiana vépiyaruana viti achaneana váhiji yátupi­nahini vénainahini. Ichape­mu­ria­naripa ena tisuapanahi, taicha nasamaripa eta máimitu­rapiana namutu­yareni ena achaneana ticava­sanahi te juca viávasa Efeso, éneri­chu­hivare ena ticava­sanahi eta te avasa­re­chichana táunavana eta Asia.
ACT 19:27 Ticauya­ya­carehi eta juca. Táemitie­que­ne­hahini eta juca táurivahi eta vigana­resira. Étaripa eta templo suávihahi esu súrinaquene visiñaraji Diana témitie­que­né­na­papuca, nacuija­papuca nacuechahi. Náemiti­si­cái­na­papúca eta táurivainihi eta náejirairahi namutu ena achaneana te juca apaquehe —máichavacapa.
ACT 19:28 Tacahe, eta nasamirahi ena apamuriana, tisema­na­rinehi, tipiara­canapa. Ánipa nacahe: —¡Viva esu Diana visiñaraji viti efesioana! —nacahepa.
ACT 19:29 Tacahe, tisema­mu­rianapa ena apamuriana achaneana. Apanapa eta napanerecha. Tiuri, natiarihihi ema Gayo émapa ema Aristarco, macompa­ñeroana ema Pablo náuchureanahi eta te avasare Macedonia. Tacahe, ena achaneana nacara­tacapa ena nani apinana. Námapa tayehe eta náuruji­si­ráreva.
ACT 19:30 Émapa ema Pablo mavarahapa masiápa­mu­ri­há­ya­rehíni máechaji­ca­va­ca­yarehi, énasera ena machamuriana vahi náisapahini.
ACT 19:31 Natiari­hivare ena apamuriana, tuparai­ru­canahi tayehe eta departamento Asia, mayeheanahi amigo ema Pablo. Nacame­ta­rapipa vahi macuími­siápava.
ACT 19:32 Tacahe, eta náuruji­si­rávahi tijaja­mu­ri­hanahi. Ema émana tipiaracahi, apanahi eta macayema. Ema apana, éneri­chuvare tipiara­ca­hivare apana­hivare eta macayema. Namutu­yareni ena achaneana apápi­pi­ji­vá­cachucha eta nacaye­ma­queneana. Vahi náimatié­que­ne­hahíni tájahapuca tacayemahi eta naúruji­si­rávahi.
ACT 19:33 Tacahe, ena apamuriana israelítana náichuhapa ema Alejandro. Nametacapa eta táichara­cávahi eta náuruji­si­rávahi. Tacahe, navanecapa téchajica, maconse­ja­cha­va­ca­yarehi ena achaneana. Tásiha, ema titupihapa te namirahu. Máimicu­tia­rachapa te mavahu namati­nachaha.
ACT 19:34 Tásiha, náimati­vanepa ema émarichuhi israelítahi. Tépana­va­na­varepa tipiaracana. Apina hora nacahe eta napiara­re­re­sirahi: —¡Viva esu Diana visiñaraji viti efesioana! —nacahepa.
ACT 19:35 Tacahe, títeca­panecha ema tayehehi alcalde eta avasare. Macama­ti­na­ca­vacapa. Tásiha, téchajicapa. Ánipa macahe: —Tátanaveana, mémenaveana. Emutu eti tachicha­naveana eta juca viávasa Efeso. Nájina émanáina achane vahi macuechahini eta véchapa­ji­risira vimutu eta templo suávihahi esu súrinaquene visiñaraji Diana, esu sucapi­ca­hu­quenehi taicha eta juca mari suáquehehi ánaquia­paripa eta táemiri­sirahi te anuma.
ACT 19:36 Nájina tépuruina eta juca. Ésami­ri­ca­vachucha. Vahi ecuija­ja­huchava. Epane­re­chinava te tiúriya­repuca.
ACT 19:37 Taicha ena nani ajairana iámaque­nea­napahi, tájina natapi­ra­vai­nahini. Vahi nacaecahi esu visiñaraji, váhivare námeyecha ésu eta suyere­ruvana.
ACT 19:38 Tiuri puiti, ema Demetrio, énapa ena machamuriana, te navara­hapuca timetau­recana, nararihi ena juéseana. Nacaunehi nácani timetau­re­canaya. Táuchusi­hayare eta natapi­ravana.
ACT 19:39 Téhese­rapuca apana jácani evara­haquene, ticaecha­ca­si­yarehi te reunión tásiha­que­ne­yarehi viyehe viti tuparai­rucana.
ACT 19:40 Tíñehicare eta juca íchaquenehi. Náimijachaipa ena achaneana víchahi eta revolución puiti jena sache. Tijuricati natiarihi tiyase­re­ca­há­vianaya eta táichara­cavahi eta juca. Tájina viviya­vaimahi —macahepa ema alcalde.
ACT 19:41 Te tamutupa eta máechaji­sirahi, mavanecapa téjane­recana ena achaneana. Títavapa eta náuruji­si­rávahi. Tacahe, téjane­re­canapa ena achaneana, tamutupa eta nasemirahi.
ACT 20:1 Tacahe, te táequenepa eta jácani sácheana, ema Pablo máichuha­vacapa ena machamuriana, maconse­ja­cha­vacapa. Tásiha, ticame­tavapa nayehe. Tiyanapa tiánueca macaijuhepa eta te departamento Macedonia.
ACT 20:2 Máejira­va­capaipa namutu ena machamuriana ticava­sa­napahi te avasa­re­chichana. Máetume­cha­vá­capahi éna eta maconse­ja­chi­ra­va­capahi, máiteca­pirapa tayehe eta avasare Corinto, táunavahi eta departamento Grecia (ticaija­re­hivare Acaya).
ACT 20:3 Ánaqui manasi­panapa tayehe, mapana caje eta mávihairahi. Tásiha, mapane­rechaipa tiávacuhaya te pacure eta mánuesi­rayare macaiju­heraya eta te Siria. Étasera te máechapa eta navarairahi nacapaca ena israelítana mánarana, téquecavapa eta mapanereru. Tiyanapa tipaica tichavapa tayehe eta Macedonia eta mávacuí­ya­yarehi.
ACT 20:4 Eta machavirapa, náehicapa ena machamuriana ema ticaijare Sopater ticavasahi te Berea, ema Aristarco émapa ema Segundo ticava­sanahi te Tesalónica, ema Gayo ticavasahi te Derbe. Máehicavare ema Timoteo. Natiari­hivare ema Tíquico émapa ema Trófimo ticava­sanahi te tinapaica eta Asia.
ACT 20:5 Tacahe, títeca­panapa te Filipos, návihahi núti. Tacahe, ena siétequeneana vichamuriana tínapu­canapa tiyanana tiánuecanapa, nacaijuhepa eta apana puerto ticaijare Troas. Ánaquipa nacucha­pi­ha­havihi.
ACT 20:6 Tásiha víti, te táequenepa eta Pascua vinisirahi eta pan mayehere levadura, vipaenu­mavapa viúchuca tayehe eta Filipos. Viávacuhapa viyanapa. Cinco sache eta viánuesira. Vicápa­ya­mu­ríhapa te Troas. Vinasi­panapa tayehe, siete sache vicahe.
ACT 20:7 Te jena tínapuca sáche tayehe eta semana, tiúruji­ca­vanapa ena vichamuriana. Viyuve­tu­cayare, vinicayare eta pan táicutiarahi eta máepenirahi ema Viáquenu Jesucristo. Tacahe, ema Pablo maconse­ja­cha­vacapa jena yati, taicha tiúchuca­yarehi te jena yáticarahi. Tiúnahi eta máechaji­si­rá­vacahi. Te énumuhupa yati tímiya­na­va­ríchaha téchajica.
ACT 20:8 Eta viúruji­si­rávahi te anuquehe peti te mapanaquene piso. Tatiarihihi camuri eta namicahuana.
ACT 20:9 Matiarihihi ema émana amaperu ticaijare Eutico. Téjacahi éma eta te ventana. Tacahe, eta táunavahi eta máechaji­sirahi ema Pablo, ema amaperu téyucaipahi. Eta máimasirahi, tiáquipai­cavapa te anuquehe ventana. Tacahe éna, tiúcupai­ca­va­neánapa nacáeche­pu­pá­na­yarehi. Éma tépena­ripahi.
ACT 20:10 Tacahe, ema Pablo tiúcupaicapa, mapauchapa ema amaperu. Mayura­ta­nauchapa majupa­hacapa. Tacahe, máichapa ena machamuriana: —Vahi ecueñamava. Tichavayare títareca —máichapa. Jéhesa­réinehi, tichavapa títareca ema amaperu.
ACT 20:11 Tacahe, tichava­navare tiápanana te náuruji­siávahi. Tacahe, tinicanapa. Tásiha, ema Pablo tijára­hiá­ca­ríchaha eta máechaji­rí­si­ra­vacahi. Te títapi­ricapa, tiyanapa.
ACT 20:12 Tacahe, te téjane­re­canapa, námapa ema amaperu máitareruhi. Ichape eta náurisa­mu­re­vapahi. ­
ACT 20:13 Viti viávacu­haripa, viyanapa vicaina­pu­cavahi tayehe eta apanavare puerto Asón eta mávacui­ya­yarehi ema Pablo, taicha ichape eta táepiñu. Émasera ema Pablo tipaica­yarehi tímitu­pi­ru­chavapa.
ACT 20:14 Te vítecapapa te Asón, tiávacuhapa éma. Tacahe, viyanapa vicaijuhehi eta apanavare puerto Mitilene.
ACT 20:15 Te apanapa sache viúchuca­varepa tayehe, viánucuhapa te tachacaya eta tiúrupuhi ticaijarehi Quío. Te apana­varepa sache, vítecapapa te apanavare tiúrupuhi ticaijarehi Samos. Víchecapa tayehe, vinara­ca­numapa eta te puerto ticaijarehi Trogilio. Te apanapa sache viyana­varepa, vítecapapa te puerto ticaijarehi Mileto.
ACT 20:16 Váipa vétava­ji­cahini te Efeso, taicha ema Pablo vaipa mávara­hahini váyere­ré­ji­pahini eta vipaisi­rapahi te táunavahi te Asia. Taicha mavarahahi títeca­pa­va­neyare te Jerusalén, eta máimaiya­yarehi eta napiestara ticaijare Pentecostés. Étapa tiámaha­viyare te virata­va­ya­repuca. ­
ACT 20:17 Etasera eta viávihairahi te Mileto, ema Pablo máimichu­ha­vacapa ena náiyarahana pastoreana tayehe eta avasare te Efeso.
ACT 20:18 Te títeca­panapa éna, majaca­pa­vacapa. Tásiha, tépanavapa máechaji­ri­cavaca, ­ máichavaca: —Éti ímatinuhi táichara­ra­cavahi eta nítare­sirahi eta jena sácheana te níteca­pau­cha­hénapa. Tájina níchahini núti eta nuyehe­chi­ravana.
ACT 20:19 Tájinavare vahi népiya­ca­vahini aquenu­ca­nui­nahini eta eyehe. Nucaema­ta­neacahi ema Viáquenu. Vahi nusemaimahi tayehe tamutu eta níchava­que­né­vanahi naicha ena nujaneanana israelítana, navarairahi títaeque­ne­hanuana. Tasapiha ticaiyacanu naicha eta namásua­pa­ji­ráivana.
ACT 20:20 Tamutu numeta­cahehi eta táuriqueneana tiúricha­heyare éti apanava. Nímitu­cahehi te jácani viúruji­si­rávana étapa te epenana.
ACT 20:21 Nuconse­ja­cha­hivare namutu ena achaneana, eta náeneuchi­ravaina me Viya, eta náitsiva­chiraina eta náitare­sirana, étapa eta nasuapiraina nacasi­ñairaina ema Viáquenu Jesucristo.
ACT 20:22 Puítisera nuyaninapa te Jerusalén. Taicha nuvane­ca­sivahi mayehe ema Espíritu Santo. Vahi necha núti tájahapuca níchara­cavaya eta ánaqui.
ACT 20:23 Tacarichu necha eta mameta­si­ranuana ema Espíritu Santo. Tamutu eta avasareana nupaisi­ha­napahi, timeta­ca­nupahi éma eta nucata­ji­vairaya, napresu­chi­ranuya te cárcel te Jerusalén.
ACT 20:24 Tájinasera vahi nupicacava. Tayana­panéine népenapuca, vahi néñama eta nítaresira. Nuvaraha nímiya­navaya eta núrivahi mayehe ema Viya. Nuvapi­navahi eta nítauchiraya eta nutupa­ra­ca­sivahi mayehe ema Viáquenu Jesucristo. Taicha éma titupa­ra­canuhi nucame­ta­rairuya eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya vimutu viti achaneana.
ACT 20:25 Numetacahe: Puiti juca nuyaniraya, vaipa iápecha­vaimahi ímahanu. Eti ínapu­reanahi nímitu­reanahi emutu éti te iávasa­na­pachuhi. Nímitu­cahehi tamutu eta véhisiraya ema Viáquenu Jesucristo.
ACT 20:26 Eta tacahe, numetacahe puiti: Vaipa nútipa­racáina te natiari­hi­napuca téjeca­pa­vanaya te etaracu éti.
ACT 20:27 Tamutuhi numetacahe eta mavara­ha­queneana ema Viya. Tájina vahi nuyumu­ru­pi­cahini.
ACT 20:28 Tiuri puiti, ejanea­ca­vayare éti, éneri­chuvare ejanea­cayare ena iúmurivana taicha etupa­rahaipa mayehe ema Espíritu Santo eta ejanea­si­rayare ena manere­ji­ruanahi ema Viáquenu, énavenehi tépenahi éma, máepusaicahi eta máitine.
ACT 20:29 Ecaunevaicha muraca, taicha puiti juca nujuni­ji­si­raheya, tijuricati títecanaya ena navarahaya témeje­ca­pá­va­cha­heánaya. Navarahaya ticaja­ne­re­ca­heanaya tacutiyare eta chuye tinicarahi te tacaja­nereca eta varayuana.
ACT 20:30 Énaparichu ena vichamuriana te etaracu, natiari­hiyare ena tímitu­re­canaya nahapa­pi­cayare témeje­ca­pá­va­chanaya ena nácani apamuriana vichamuriana, navarai­rainahi éhicayare eta napane­reruana.
ACT 20:31 Tásiha, ecaunevaicha yátupina. Échavayare eta mapanaquene año eta nutiari­hirahi eyehe. Tamutuhi sácheana, yátiana nuconse­ja­chahehi, émana­pachuhi numetaca. Níyaha­sa­murehi taicha eta nímairahehi.
ACT 20:32 Puítisera, nupara­pe­naveana, nuyanainapa. Nuyáseu­cha­hé­ya­reséra me Viya eta majanea­si­raheya. Ecara­va­hui­rainapa yátupina eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Túmehe­ya­repaipa táicha. Ema Viya mavarahahi ímiju­ru­chayare eta juca máechaji­riruva; taicha mavaraha tíjara­caheya eta ícuchianahi te anuma eta iávihayare, ecacha­neraya ena apamuriana masántu­cha­que­neá­narípa.
ACT 20:33 Eta návihairahi eyehe, vahi nujamu­ra­chahini eta emuirihana étaripa eta plata íjara­ca­nuhini.
ACT 20:34 Ímara­ra­canuhi éti eta táichara­ra­cavahi eta nucaema­tanera. Nucaema­tanehi tiásihanahi te nuvahuana, nuviyahi eta nucamu­nu­queneana, énapa ena tímica­ta­ca­nuanahi.
ACT 20:35 Tamutu nímitu­cahehi tacaheyare eta vicáema­ta­néraya, vímica­ta­si­ra­yareva ena ticamu­nuvana, nacaju­ma­queneana. Véchavayare tativa eta máechaji­ri­ruvahi ema Viáquenu Jesucristo, ani macahehi: “Viúripanaya me Viya, te vicajirica eta vímaha­queneana nayehe ena apamuriana. Vahi vicuja­muracha náijara­ca­si­chahavi” macahepa.
ACT 20:36 Te tamutupa eta juca maconse­ja­chi­ra­vacahi ema Pablo, tépuyu­canapa namutu. Tiyuja­racapa mayaseu­cha­vacapa me Viya.
ACT 20:37 Tásiha, tíyahanapa namutu, najupacapa náetsera­recapa ema Pablo.
ACT 20:38 Tipane­re­re­canaipa taicha eta mameta­si­ra­vacahi váipa tiápecha­va­naimahi náimaha éma. Tásiha, tiyananapa nanapana eta te mávacui­ya­yarehi.
ACT 21:1 Te vijuni­jicapa ena vichamuriana, viávacuhapa viyanapa vitupi­ru­ru­chapaipa eta tiúrupuhi ticaijare Cos. Te apanapa sache vicaijuhepa eta tiúrupuhi ticaijare Rodas. Te apana­varepa sache viánucu­ha­varepa eta puerto ticaijare Pátara.
ACT 21:2 Étapa vicainu­nainehi eta apana pacure tiyana­yarehi tayehe eta apachara apanavare departamento Siria. Tacahe, viávacuhapa tayehe, viyanapa.
ACT 21:3 Eta vipaisi­rapahi, viánucuhapa eta tiúrupuhi Chipre tanapai­capahi te sapa eta viyehe. Vímiya­na­vachucha vipaica vítecapira te puerto ticaijarehi Tiro tayehe eta Siria. Taicha eta pacure véhirupahi tanaqui­ca­yarehi eta carga támaque­nepahi tayehe eta puerto.
ACT 21:4 Étapa vicainu­nainehi ena apamuriana vichamuriana. Vinasi­panapa nayehe, siete sache vicahe. Te juca, ema Espíritu Santo mameta­ca­vacahi ena vichamuriana eta máichavayare ema Pablo te Jerusalén. Tacahe, nametacapa ema Pablo eta vahi macuitecapa te Jerusalén.
ACT 21:5 Téhesera tiúchuca­yarepa eta pacure véhirupahi, viyanapa te puerto. Téhica­ha­vianapa namutu ena vichamu­rianahi, énapa ena nayenana énapa ena nachicha­naveana. Tinapa­na­ha­vianapa te pacure. Te vítecapapa te playa, vépuyucapa vimutu, viyuja­racapa.
ACT 21:6 Te tamutupa, vémama­vau­cha­vacapa vicame­tavapa eta nayehe, viávacuhapa. Tásiha, tichavanapa éna te napenana.
ACT 21:7 Eta viásihairahi te Tiro, vítecapapa te Tolemaida. Étapa táenasihahi eta vipaisirahi te une. Viyanapa véchaji­ca­vacahi ena vichamuriana. Vinasipa étana sache eta nayehe.
ACT 21:8 Te apana­quenepa sache viyanapa vicaijuhepa eta avasare Cesarea. Te vítecapapa, viyanapa te mapena ema Felipe ema ticame­ta­rai­rurahi, ema nasietenehi ena nanere­ji­ruanahi téchapa­ji­ri­canahi eta nirureana nayeheana ena máimaruana. Vinasipa eta mayehe.
ACT 21:9 Ema Felipe, natiarihi ena cuátroana machicha­naveana esenana, máimarua­na­richaha. Ena nani máijaracahi ema Viya eta náitusirahi ticame­ta­rairuana.
ACT 21:10 Eta jena sácheana viávihairahi mayehe ema Felipe, títecapapa ema émana profeta ticaijarehi Agabo. Éma tiásihahi te Judea.
ACT 21:11 Títeca­pau­cha­havipa tímaha­pa­na­ha­vi­yarehi. Tacahe, mayaseacapa eta máitijuhe ema Pablo. Tásiha, títiape­chavapa, étapa ­ eta mavahuana. Tásiha, macahepa: —Ema Espíritu Santo ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi: “Ena vijaneanana te Jerusalén nacara­ta­cayare ema ticayehe eta juca itijuere. Náitiacaya, náijara­re­ca­yareva nayehe ena apava­sanana” —macahepa ema Agabo.
ACT 21:12 Tacahe, vimutu viti, énapa ena ticava­sanahi tayehe, viyaseacapa ema Pablo eta vahi macuyana te Jerusalén.
ACT 21:13 Émasera ema Pablo máichahavipa: —¿Tájaha tacayema ímipa­ne­re­recanu eta juca íyáuchi­ranuhi? Vahi nupica te náitiaca­nupuca. Núti níjaracava népena te Jerusalén máichave­nénahi ema Viáquenu Jesucristo —máichapa.
ACT 21:14 Te vímahapa vahi várata­hahini víchejica, vísapapa tiyana. Vicahepa: —Énena­ri­nepuca tácahe, máimaha­vi­rinepa ema Viya —vicahepa.
ACT 21:15 Te tamutupa, vétupi­ri­cavapa. Viyanapa te Jerusalén.
ACT 21:16 Téhica­ha­vianapa ena vichamuriana ticava­sanahi te Cesarea. Téhica­ha­vi­pa­hivare ema vichamuri ticaijare Nasón. Ánaqui­ripahi eta máehisirahi ema Jesús. Éma, máuchurehi eta te tiúrupuhi Chipre. Tatiari­hisera eta mapena te Jerusalén, eta víteca­pi­ha­yarehi.
ACT 21:17 Te vítecapapa te Jerusalén, ena vichamuriana tiúrisa­mu­rea­naríne eta najaca­pi­ra­havihi.
ACT 21:18 Te apanapa sache ema Pablo tiámahavipa, viúruji­ca­va­yarehi te mapena ema Santiago. Vichimapapa natiarihipa namutu ena víyarahana pastoreana.
ACT 21:19 Tacahe, ema Pablo máechaji­ca­vacapa éna. Mameta­ca­vacapa tamutu eta máimica­ta­si­rapahi ema Viya eta macame­ta­rai­rui­rapahi nayehe ena apava­sanana étapa eta máichirapahi eta tiárami­careana.
ACT 21:20 Te nasamapa ena mameta­ruanahi, nacuna­cha­rinehi ema Viya. Tacahe, náichapa ema Pablo: —Tétavi­cavapa táuriva eta juca pimeta­rapiana. Pímaha­pasera natiari­hihira ena camuri­queneana ena vijaneanana téhicanahi ema Jesús. Énasera, muraca­que­neanahi religió­soanahi, téhicanahi eta mayehe­repini ema Moisés.
ACT 21:21 Puiti, jucarihi eta pépiyae­quenehi eta pihápa­pi­cahíji eta pímitu­si­ra­vacahi ena vijaneanana ticava­sanahi te avasareana estranjeroana. Pímitu­ca­va­cahiji eta váhiji nacusuapa eta mavanai­ripiana ema Moisés, váhivaréji nacumarcacha ena nachicha­naveana ajairana, váhivaréji nacuehica eta viyehe­repiana.
ACT 21:22 ¿Tájahapuca táicharacava eta juca? Tijuricati ena achaneana tiúruji­ca­va­nainapa, te nasamai­ri­ricapa eta pitiari­hirahi.
ACT 21:23 Tiúripana eta juca píchayare. Nararihi te juca vitaracu ena cuátroana ajairana. Títáucha­napáipa eta nayehe promesa.
ACT 21:24 Pisipa­ha­cavaya, piámamuriha éna eta pímere­si­ravaya tayehe eta Templo. Pivacha­chinaya eta uvesa naveha­queneana apaesa éna náisapava nacachucasi eta nachuti­macana. Eta táicutia­rayare eta vahi yátupinahi eta pépiyae­quenehi, apaesa naímahavi eta pipicau­chirahi eta mavanai­ripiana ema Moisés.
ACT 21:25 Énasera ena vichamuriana apava­sanana, vímiama­re­caripa eta vicartane. Náecharipa eta vaipa étapa­ra­cái­nahíni nayehe eta juca. Tacarichu vahi nacunica eta taeche eta sárare nayuja­raurehi te tamirahu eta nasiña­rajiana, váhivare nacunica eta táitine eta sárareana, váhivare nacunica eta taeche eta sárare namaecha­tinure. Éneri­chuvare vahi nacuveha esu súcaini apana esena. Énaripa ena amaperuana, tacuija eta natuhu­sivaina —náichapa ena pastoreana.
ACT 21:26 Tacahe, ema Pablo tísapavapa. Te apana­quenepa sache, tisipa­ha­cavapa, énapa ena cuátroqueneana ajairana. Mámavacapa, tiyananapa te Templo. Nameta­pa­na­yarehi ena téchapa­ji­ca­rahiana eta Templo, semana­ya­reipahi eta nanaqui­si­ra­vayare eta námavahuana.
ACT 21:27 Tacahe, te náitauchapa eta siete sache eta nasipa­ha­si­ravahi, tichavanapa te Templo. Te jena sache, natiari­hi­pavare ena apamuriana najaneanana tiásihanahi te tinapaica eta Asia. Eta mávihai­ra­richaha ema Pablo te Templo, náimahapa éma. Tacahe, náimiyu­se­macapa namutu ena achaneana. Nacara­tacapa ema Pablo.
ACT 21:28 Tipiara­canapa: —¡Tátanaveana israelítana! ¡Yare, ímica­ta­cahavi! Émara ema maca achane ema tipaicahi tamutu avasareana. Tímitu­re­capahi nayehe ena achaneana eta macontra­chirahi eta viávasa. Éneri­chuvare macatia­nacahi eta mayeherepi ema Moisés, étapa eta juca viyehe Templo. Puiti macasia­pavare te juca Templo ema apava­sa­na­tataji. Majara­recapa eta juca tacapi­ca­hu­quenehi —nacahepa.
ACT 21:29 Ena nayunacahi eta juca, taicha náimahahi te calle ema Pablo macacha­nepahi ema Trófimo ticavasahi te Efeso. Náimijachahi mámahi ema Pablo te tajuhe eta Templo.
ACT 21:30 Tacahe, tijúna­pa­ca­ra­jiá­napáipa namutu ena achaneana te tajuhe eta avasare. Ena ticatia­na­canahi ema Pablo nacara­tacapa éma, nachuru­ru­pai­capaipa eta nacuchu­sirahi tayehe eta Templo. Tacahe, ena apamuriana náerata­ca­vanepa eta tapajacura eta Templo.
ACT 21:31 Navarahapa nacapa­ca­va­ne­ya­rehini. Masámai­ri­ri­ca­vá­ne­paséra ema comandante nayehe ena suntaruana, tatiari­hirahi eta revolución te tajuhe eta avasare.
ACT 21:32 Tacahe, ema comandante máichuhapa ena masunta­rurana énapa ena oficialeana. Tiyananapa tijuna­pa­napaipa. Ena achaneana, te náimahapa eta máiteca­pau­chirahi ema comandante, náinajicapa eta náehairahi ema Pablo.
ACT 21:33 Tacahe, ema comandante mapauchapa ema Pablo, macava­nai­ripipa nacarataca, náitiacapa te apipi cadena. Tásiha, mayase­recapa te nájaha­hipuca, tájahapuca maviurevahi.
ACT 21:34 Énasera ena achaneana tipiara­ca­na­richucha, apapi­pijipa eta nacayema. Vaipa mácaicu­tia­rahini ema comandante tájahapuca eta nacayemahi taicha eta najaja­sirahi. Tásiha, macava­nai­ripipa náma te cuartel.
ACT 21:35 Ticaje­ra­hisera eta nápani­rapaipa te tayehe grada eta cuartel. Nanara­cuhapa ema Pablo, taicha ena achaneana navara­haichucha nacapa­cavane.
ACT 21:36 Taicha namutu náehicapahi tipiara­ca­napaipa: —Máepená­va­ne­tataji —nacahepa.
ACT 21:37 Te tisiapa­na­yarepa te tajuhe te cuartel, ema Pablo máichapa ema comandante: —¿Písapa­nupuca néchajica? Tacahe, ema comandante majicapapa: —¡Jéhepuca, píti pítuca péchajica te véchaji­riruva griego!
ACT 21:38 Tacahe, ¿váhiyara pítina ema ticavasa te Egipto, ema tíchahi eta revolución ticaete­ha­recahi cape juca viásine­quenehi, ema majuna­quenehi tiámamu­rihahi te mávapahi ena cuatro mílqueneana ticapahiana? —máichapa.
ACT 21:39 Tacahe, ema Pablo máichapa: —Vahi nútina, tata. Nútirichu israelítanu. Eta núchusine te Tarso. Tavanaranu eta ichape avasare capital te Cilicia. Picata­ji­ca­nusera písapanu néchajicaya nayehe ena achaneana —máichapa.
ACT 21:40 Tacahe, ema comandante máisapapa téchajica. Titupihapa ema Pablo te tayehe grada eta cuartel. Tacahe, macanu­quechapa eta mavahu, macama­ti­nacapa ena achaneana. Te timati­nanapa, tépanavapa téchajica eta náechaji­riruva ena majaneanana, ánipa macahe:
ACT 22:1 —Tátanaveana, nupara­pe­naveana. Esama­nuchaha eta néchaji­si­raheya nucatiu­chi­ravaya —macahepa.
ACT 22:2 Tacahe, te nasamapa eta máechaji­si­ra­vacahi te náechaji­riruva, tésami­ri­mu­riá­vanapa ticasa­ma­ra­hianapa. Tinaha­cavapa téchajica ema Pablo, máichavacapa:
ACT 22:3 —Nútirichu ejaneana, israelítanu. Eta núchusine te avasare Tarso tayehe capital eta Cilicia. Ánipasera nujuru­sinehi te juca viávasa Jerusalén. Ema tímitu­canuhi ema víyacara Gamaliel. Nujuruchahi eta nupicau­chirahi yátupi eta viyeherepi náijara­ru­havihi ena viáchuca­na­veanaini. Eta nítare­sirahi, nímica­pi­cáuchahi ema Viya, tacutihi puiti eta ímica­pi­cáu­chirahi éti te juca sácheana.
ACT 22:4 Eta nítare­sirahi, nucatia­na­ca­va­cainihi ena téhicanahi ema Jesús. Nupresu­cha­vacahi nucasia­pa­vacahi te cárcel ena ajairana énapa ena esenana. Nímica­pa­ca­vacahi éna.
ACT 22:5 Tímati­nua­na­richuhi namutu ena aquenu­ca­ra­hana émapa ema corregidor. Taicha éna tíjara­ca­nuanahi eta órdene nayeheya ena vijaneanana ticava­sanahi te Damasco, náimica­ta­si­ra­nuyare eta nucara­ta­siraya ena téhicanahi ema Jesús. Tacahe, nuyanapa népana­va­ca­ya­rehini éna, ticaeme­cha­ra­hia­na­yarehi.
ACT 22:6 Tacahe, eta nupaisi­rapahi te achene, nánehiripa eta avasare Damasco. Te jena las dóceque­ne­yárepa sache, tiárami­carepa eta tijarahi timícau­chanuhi tiásiha te anuma.
ACT 22:7 Náquipai­cavapa te apaquehe. Nusamapa ema téchaji­canuhi, máichanupa: “Saulo, Saulo, ¿tájaha tacayema picatia­nacanu pipáná­ji­ricanu?”
ACT 22:8 Tacahe, nuyase­recapa: “¿Nájahavi piti tata?” níchapa. Tásiha, tijica­panupa: “Nuti Jesús Nazareno, nuti picatia­naruhi, eta pipáná­ji­ri­sí­ravaca ena téhica­nuanahi” máichanupa.
ACT 22:9 Éneri­chuvare ena téhica­nua­napahi náimahahi eta tijarahi timícau­chanuhi. Tiárame­ca­na­ri­ne­hivare éna apanava. Váhisera nácaicu­tia­rahini ema téchaji­canuhi.
ACT 22:10 Tacahe, nujicapapa núti: “¿Tájahasica níchayare, Tata?” Tásiha, ema Viya máichanupa: “Péchepuca, piyana pítecapa te avasare Damasco. Ánaqui mararihi ema timeta­ca­viyare tamutu eta pémata­ne­re­piyare pítaucha­que­néyare nuyehe” máichanupa.
ACT 22:11 Tásiha, púchuquinupa taicha eta tijarahi. Tacahe, ena nucompa­ñe­roa­napahi tiámanuanapa tichuru­ca­nua­napaipa te nuvahu, nacaite­ca­pi­ranupa te avasare Damasco.
ACT 22:12 Eta ánaqui, matiarihihi ema émana vijaneana ticaijare Ananías. Títaurahi éma tayehe eta mavanai­ripiana ema Moisés. Namutuhi ena vijaneanana ticava­sanahi te Damasco nacunachahi éma.
ACT 22:13 Títecapa ema Ananías, tímaha­pa­nanuhi. Te títeca­pau­chanupa, máichanupa: “Nuparape Saulo, tachava eta pímairi­risira”. Tacahe, tíjahú­chavapa nímairirica. Nímahapa éma.
ACT 22:14 Tacahe, máichanupa éma: “Ema Viya nacasi­ña­quenehi ena viáchuca­na­veánaini, píti manere­ji­ruvihi taicha mavarahahi tímima­ti­chaviya eta mapanereru. Éneri­chuvare mavarahapa tímima­tichavi ema máuriquene Cristo, émaquenehi téchaji­cavihi eta cape.
ACT 22:15 Péchaji­si­hayare éma eta picame­ta­rai­rui­rayare nayehe namutu ena achaneana picainu­na­que­neanaya. Pimeta­cayare eta juca pímairahi étapa eta pisamirahi éma.
ACT 22:16 Tiuri puiti, enevane picaica­chasiya te máijare ema Viáquenu Jesucristo. Picasiñava mayehe eta tacasi­pairaya eta pipeca­turana” máichanupa ema Ananías.
ACT 22:17 Tásiha, te nuchavapa ani te Jerusalén, nítecapa ani te juca Templo. Te nuyuja­racaipa, tiápecha­nu­varepa téchajicanu ema Viya.
ACT 22:18 Eta nímairahi éma, máichanupa: “Piyayau­cha­vayare eta piúchusiraya te juca Jerusalén, taicha vahi tisuapa­via­naimahi eta péchaji­si­hái­ranuya”.
ACT 22:19 Tacahe, núti níchapa: “Tiuri, Tata. Énasera, tímati­nuanahi eta néstara­si­ra­vacahi nupresu­chi­ra­vacahi ena téhica­vianahi. Tamutuhi te náuruji­si­ra­revana nutanu­si­ha­va­capahi éna.
ACT 22:20 Éneri­chuvare, te nacapacapa ema Esteban ema pivana­rainihi, nutiari­hi­hivare. Nímica­ta­ca­hivare ena ticapa­canahi, nujanea­si­ra­vacahi eta namuirihana. Tijuri­ca­tipuca nasama­ra­racanu eta numeta­si­ravaca eta péchaji­si­ranuhi” níchapa.
ACT 22:21 Émasera ema Viáquenu tipami­ca­nuichucha: “Piyana­ya­resera. Núti nuvanecavi pipaicayare nayehe ena apava­sanana ticava­sanahi te tayere­hi­queneana” máichanupa.
ACT 22:22 Tacahe, ena achaneana, eta nasamirahi eta juca, vaipa návara­hahini nasama­raraca. Tisema­napaicha. Tipiara­canapa: —Tiúripana máepenachucha ema maca achane­tataji. Vaipa táuricahini máitare­ca­rí­cha­hahíni —nacahepa ena mánarana ema Pablo.
ACT 22:23 Muraca­panapa eta napiarasira. Tiveja­mu­hia­ca­vanapa eta nacamisana eta nasemaneva. Navehavare eta máteji. Náevaja­sicapa ema Pablo.
ACT 22:24 Tacahe, ema comandante macava­nai­ripipa nacasiapa ema Pablo te tajuhe eta cuartel. Macava­nai­ri­pivare náestaca, mavarairahi máimicae­che­rachaya ema Pablo eta maviurevahi, tájahapuca tacayemahi eta nasemirahi ena achaneana eta mayehe.
ACT 22:25 Étasera te náitiaca­yarepa eta náestasi­ra­yarehi, téchajiu­cha­va­numapa ema Pablo eta mayehe ema nacapitara ena suntaruana. Máichapa: —Núti tavana­ranuhi eta viávasa Roma. Picune­vachucha, machu péjecapava eta péstasiranu, vuíchaha táimati­ca­rehini eta nutapi­ra­vapuca —máichapa.
ACT 22:26 Te masamapa ema nacapitara eta juca, tiyanapa mametaca ema comandante. Máichapa: —Péchapa­vachucha eta pivarairahi pémestareca ema maena achane. Taicha tavanaráji eta Roma —macahepa ema nacapitara.
ACT 22:27 Tacahe, ema comandante tiyanapa mapauchahi ema Pablo. Máichapa: —¿Yátupi­saréji tavanaravi eta Roma? —macahepa. Ema Pablo majicapapa: —Yátupi —máichapa.
ACT 22:28 Tásiha, macahepa ema comandante: —Núti, ichapemuri plata náquijica eta nusiapi­rayare eta tavana­ra­nui­rayare eta Roma. Píti, ¿tájahapuca eta pítuji­si­ravahi eta pisiapirahi? —máichapa. Ema Pablo máichavarepa: —Núti tavana­ranuhi eta Roma taicha étari­chuvare náuchusinehi ena ticachi­chanuana —máichapa.
ACT 22:29 Tacahe, téraji­ji­ca­vanapa ena téstaca­na­ya­rehini ema Pablo. Émaripa ema comandante, te máechapa eta tavana­rairahi eta Roma, tipica­rinehi eta máitiasirahi.
ACT 22:30 Te apanapa sache, ema comandante mavarahapa máechayare tájahapuca eta maviurevahi ema Pablo eta nayehe ena majaneanana. Maveja­puacapa eta cadenana máitihanahi. Macuru­jicapa ema corregidor énapa ena aquenu­ca­rahana. Tiyanapa mámahi ema Pablo, macatu­pihapa te namirahu.
ACT 23:1 Tacahe, ema Pablo máeseni­mu­rihapa ena aquenu­ca­rahana, máichavacapa: —Nupara­pe­naveana. Núti eta nítare­sirahi puíticha juca nucahehi, tájina níchira­váinahi eta nusami­ravahi te mamirahu ema Viya —macahepa.
ACT 23:2 Ema corregidor Ananías, tisemapa eta masamirahi eta máechaji­ri­ruvana ema Pablo. Macava­nai­ripipa ena titupi­hanahi te machacaya ema Pablo. Máichapa: —¡Ésapa­jacacha ema mácatátaji!
ACT 23:3 Émasera ema Pablo majicapapa: —¡Pítira téhaviyare ema Viya, táichavene eta apimi­rairavi! Te juésvihipuca píti eta péjasirahi eta te jara, tatupa­racavi pímatinuma te tatiari­hipuca eta néjeca­pirava apaesa pémehanu. ¿Tájaha tacayema eta juca pivanai­ripihi? —máichapa.
ACT 23:4 Ena apamuriana achaneana natiari­hi­que­neanahi náichapa ema Pablo: —¿Tájaha tacayema piácapaemacha ema corregidor, macapi­ca­hu­quenehi tiyuja­ra­carahi mayehe ema Viya? —náichapa.
ACT 23:5 Ema Pablo majicapapa: —Tátanaveana, eperdo­nachanu. Vahi néchahini eta émaira­hipuca corregidor, macapi­ca­hu­quenehi tiyuja­ra­carahi. Tájina nímatiya nucaja­chareca ena tuparai­rucana, taicha nusuapa eta máechaji­riruva ema Viya. Ani tacahe: “Vahi picucajacha mácani tuparairuca tayehe eta piávasa”.
ACT 23:6 Tacahe, ema Pablo máimati­vacapa ena aquenu­ca­rahana, natiari­hirahi ena saducéoana, énapa ena apamuriana fariséoana. Tásiha, tijaranupa eta máechaji­sirahi: —Nupara­pe­naveana. Nútiri­chuvare fariséonu. Éneri­chuvare ena ticachi­chanuana fariséoa­na­hivare. Ecatu­pia­canuhi te juca emirahu táichavenehi eta nucucha­pirahi eta véchepu­siraya te táequenenapa eta vépenira —máichavacapa.
ACT 23:7 Te nasamapa eta juca, ena fariséoana énapa ena saducéoana típutsi­mu­riá­vanapa, napane­re­que­nehapa.
ACT 23:8 (Taicha ena saducéoana, vahi nasuapa eta náechepu­siraya ena náepena­queneana; váhivare nasuapa eta natiari­hirahi ena ángeleana; váhivare nasuapa eta tatiari­hirahi eta náchaneva ena náepena­queneana. Énasera ena fariséoana nasuapa tamutu eta juca.)
ACT 23:9 Tacahe, téchaji­canapa muraca. Tacahe, te nataracu ena fariséoana, natiarihihi ena escribá­noana. Téchepucana. Nacahepa: —Ema maca achane, tájina matapi­ravaina. Énese­rapuca táechajicahi eta máchaneva ema Jesús, ángelepuca mácani. Vahi vicucanara ema Viya —nacahepa.
ACT 23:10 Tacahe, ichape eta semanere. Tíñepipa náicha. Tacahe, ema comandante, eta máimairahi eta nasemavahi, tipicanecha tájahapuca náichara­cahini ema Pablo. Tásiha, máimichu­ha­vanepa ena suntaruana navehapa ema Pablo, náimiju­ni­jicapa te namirahu ena mánaranahi. Náimicha­va­várepa ema Pablo te cuartel.
ACT 23:11 Tásiha, te jena yátiquenehi máechajicapa ema Viya ema Pablo, máichapa: —Túmevi­nachucha, Pablo. Taicha tiúrihi eta péchaji­si­hairahi eta níjare te juca Jerusalén. Puiti piyanayare eta te Roma, éneyareichu tacaheyare eta péchaji­siraya —máichapa.
ACT 23:12 Te apanaquenepa sache, natiarihihi ena apamuriana napanerechapa eta nacapasiraya ema Pablo. Nacahepa eta náechajiriruvahi: —Tacamu­nurine máepenavane ema mácatátaji Pablo. Tásiha puiti, víti vinacaya eta juca vícutiaraya. Vuíchaha vinicaimahi, vuíchahavare véraimahi, machu vásapiha vicaicuña me Viya te vahi vicuitaucha eta juca vipane­reruhi. Tiámainucava te víturucapa vicapaca ema maca, vinicapa —nacahepa.
ACT 23:13 Náetavi­ca­hipuca cuarentana ena ajairana, ena tíjara­ca­vanahi ticaecha­ji­ri­ru­vanahi eta juca.
ACT 23:14 Tacahe, tiyana­na­varepa nayehe ena tuparai­rucana. Náichapa: —Víti víjara­cavapa eta vítaeque­ne­háiraya ema mácatátaji Pablo. Vinacaripa eta juca vícutiaraya. Vuíchaha vinicaimahi, vuíchahavare véraimahi, machu vásapiha vicaicuña me Viya te vuíchaha vicuitaucha eta juca vipane­reruhi.
ACT 23:15 Tacahe, puiti eti tuparai­rucana eyasea­cayare ema comandante máma achichu te emirahu, etanuca eta etseraruina macaya­serehi ema Pablo eta juca máichava­que­névahi. Tásiha, víti vitseca­vayare eta vicapa­si­rayare éma te vímahapa máuchuca —náichapa.
ACT 23:16 Tiuri, matiarihi ema suchicha esu maparape ema Pablo. Masamai­ri­ricapa eta juca. Tiyanapa te cuartel mametapana ema Pablo.
ACT 23:17 Tacahe, ema Pablo máichuhapa ema nacapitara ena suntaruana, máichapa: —Piáma ema maca amaperu te mamirahu ema comandante. Jucarihi eta juca mametacaya —máichapa.
ACT 23:18 Tásiha, ema nacapitara mámapa ema amaperu mayehe ema comandante. Máichapa: —Ema máena macaera­taquene Pablo tiyasea­canuhi náma eta piyehe ema maca amaperu. Jucarihiji eta timeta­caviya —máichapa.
ACT 23:19 Tacahe, ema comandante macara­ta­vauchapa ema amaperu, mámapa máiputsiacapa. Tásiha, mayase­recapa, máichapa: —¿Tájahasica eta pimeta­canuya?
ACT 23:20 Ema amaperu máichapa: —Nararihi ena nujaneanana navarahahi nacapaca ema nécuca. Achichu tiyasea­ca­via­nayare piama éma te namirahu ena tuparai­rucana te cabildo. Nacaetse­raruya ticaya­se­se­re­hiyare eta juca máichava­que­névahi.
ACT 23:21 Váhisera picusua­pavaca taicha cuarentana ena ajairana ticucha­panahi te picuchucapa éma, nacapa­ca­yarepa. Taicha najurachahi eta nacapa­siraya ema Pablo, tásiha napaenu­ma­vainapa te náitauchapa eta napane­reruhi, tinipa­na­nainapa. Puiti éna, pítinecha nacuchapahi te pisuapa­ya­repuca éna —máichapa ema amaperu.
ACT 23:22 Tacahe, ema comandante macahepa: —Tiuri, piyana te pipena. Nacuijasera picumetaca eta juca pimeta­runuhi —macahepa.
ACT 23:23 Tiuri, ema comandante máichuhapa ena apinana nacapi­tarana ena suntaruana. Máichapa: —Etsecayare ena docientoana suntaruana tiámanaya eta espada, docientoa­navare ena tiámanaya eta lanza, setentana ena ticape­ra­na­ya­repahi. Enápa­nayare ema Pablo te Cesarea. Iúchuca puiti te las nueve yati.
ACT 23:24 Énerichuva etsecayare étanaina cavayu maperai­napahi ema Pablo. Táurisera eta iámirai­napahi. Íjaracaya ema Prefecto Félix —máichavacapa.
ACT 23:25 Tacahe, máimiama­re­ca­varepa eta carta. Eta juca táechaji­ri­ru­vapahi eta carta:
ACT 23:26 “Nuti Claudio Lisias nímiamareca eta juca carta piyehe piti piúriquene excele­ntísimo aquenuca. Néchaji­ca­vinuma tativa.
ACT 23:27 Jucarihi eta juca téchacarehi. Ena israelítana nacara­tacahi ema émana achane ticaijare Pablo. Navarahahi nacapacaya. Étasera te néchapa núti tavana­rairahi éma eta Roma, nuyanapa námahi ena nusunta­rurana nucatiu­cha­panapa.
ACT 23:28 Eta nuvarairahi necha eta maviureva, námapa te namirahu ena tuparai­rucana israelítana te juca.
ACT 23:29 Nímahapa tájina matapi­ra­vai­nahini táimica­pa­cahini táemera­ta­ca­hi­pucáini te cárcel. Étachu­cha­né­nipuca tímica­tichahi eta nayehe­repiana.
ACT 23:30 Tásiha, nusamai­ri­ri­ca­varepa eta nacame­sai­ra­yarehi nacapaca. Tacahe, nímiama­recapa puiti eta piyehe. Éneri­chuvare nuvanecahi ena timetau­chanahi náiteca ara piyehe, étaina macaya­se­rehiya. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ru­vanahi piyehe”.
ACT 23:31 Tacahe, ena suntaruana náitauchahi eta vanairipi. Námapa ema Pablo te jena yati. Títeca­panapa te avasa­rechicha ticaijare Antípatris.
ACT 23:32 Étapa nachavinehi te apanapa sache ena suntaruana ena tipaica­napahi. Énasera ena ticaperana tímiya­na­vánapa eta nanapa­niraya ema Pablo.
ACT 23:33 Tacahe, te títeca­panapa te Cesarea, náijaracapa ema prefecto eta carta, émapa ema Pablo.
ACT 23:34 Te tamutupa eta máechaji­cuirahi eta carta, ema prefecto mayase­recapa ema Pablo: —¿Táviha eta piúchusine píti? —macahepa. —Núti núchusine te Cilicia —máichapa ema Pablo.
ACT 23:35 Tacahe, ema prefecto máichapa: —Tiuri, véchayare te náitecapa ena piánarana —máichapa. Tásiha, macava­nai­ripipa macajaneha te palacio máepiya­ruinihi ema ichavicaini Aluresi.
ACT 24:1 Te táequenepa eta cíncoquene sache, títeca­panapa te Cesarea ena tuparai­rucana tiásihanahi te Jerusalén. Matiarihihi ema Ananías corregidorhi, énapa ena apamuriana náiyaca­ranahi. Matiari­hi­pahiva ema abogado ticaijare Tértulo. Tiyananapa mayehe ema prefecto, timetau­re­canapa.
ACT 24:2 Tacahe, náepanapa ema Pablo. Te títecapapa, tépanavapa téchajicapa ema Tértulo, ánipa macahe: —Vihasu­lu­pa­yachavi, tátachicha Prefecto, eta viúrivahi pícha. Tájina víchira­vai­nahini eta pítusirahi, pijanea­cahavi eta juca aquenu­cai­ravihi eta viyehe.
ACT 24:3 Vimutu viti achaneana te avasareana, tamutuvare sácheana vicuna­chavihi. Vihasu­lu­pa­ya­chavihi, tátachicha Félix, eta piúrivahi eta viyehe.
ACT 24:4 Picata­ji­cahavi, tata, pisamahavi. Vahi picuya­cu­jihavi eta juca viyasea­ru­vianaya.
ACT 24:5 Puiti vímatipa ema maca achane­tataji, tihapa­pirahi éma. Tamutu avasareana te jácani viávihapahi viti israelítana, mayuru­cavaca ena vijaneanana. Émarichuva tachuti­rihahi nayehe ena téhicana ema Jesús Nazareno.
ACT 24:6 Éneri­chuvare mavarahapa máechipe­ji­cayare eta tacapi­ca­huquene Templo. Eta tacahehi vicara­tacapa. Vícuña­ca­yarehi taicha tacahehi eta tavane­si­ra­havihi eta viyehe ley.
ACT 24:7 Émasera ema comandante macatiuchapa tivere­ji­mi­rau­cha­havipa taicha camuriana ena masunta­rurana.
ACT 24:8 Tásiha, máichahavipa: “Te evara­hapuca emetaucha ema maca, eyana te mamirahu ema viáquenuruha Prefecto” máichahavipa. Tiuri, puiti vitupi­ruvahi víti eta vimeta­siravi. Te pivaraha, picaya­se­sereru éma eta yátupirahi eta máichava­que­nevahi ema maca eta vimetau­chirahi puiti —macahepa ema Tértulo.
ACT 24:9 Tacahe, ena apamuriana natiari­hi­que­neanahi, éneri­chuvare nacahehi: —Yátupi eta juca máechaji­ri­ru­vanahi —nacahepa namutu.
ACT 24:10 Tacahe, ema prefecto máimicu­tia­rachapa máechajiuchava ema Pablo. Tépanavapa téchajica ema Pablo, ánipa macahe: —Tájina táichava néchajiu­chavaya te pimirahu taicha néchahi núti ánaquiá­paripa eta juéseravihi tayehe eta viávasa.
ACT 24:11 Tiúripana picaya­se­sereru. Núti, dóceravahi sache eta níteca­pirahi te jena viávasa Jerusalén eta néjirai­ra­yarehi ema Viya.
ACT 24:12 Nájina nucája­cha­quenéna. Nájinavare nímiyu­se­maruina te tajuhe eta Templo, étaripa te náuruji­si­rareva ena nujaneanana. Téhepucaini cálleana nucaja­cha­re­cahini.
ACT 24:13 Ena nani ticatia­na­canuana, tájina naviya náetsera­rui­nahini eta nametau­chi­ranuhi. Vaipa tisuapa­careana.
ACT 24:14 Ena nani náimijachahi vahi nétupicava eta nímitu­re­sirahi. Nútisera nusuapa tacutihi eta nasuapirahi namutu ena viáchuca­na­veanaini. Émarichuhi nucasiñahi ema Viya, ema nacasi­ña­que­ne­hivare ena viáchuca­na­veanaini. Núti nusuapahi tamutu eta táechaji­riruva eta Sagrada Escritura.
ACT 24:15 Núti nucasi­ñavahi mayehe ema Viya, nucucha­pavahi eta véchepu­siraya te vécari vimutu viti matapi­ra­va­reanahi, énapa ena ticata­pi­ravana. Puiti, énaripa ena timetau­cha­nuanahi ticuti­nuanahi eta nasuapirahi eta macaeche­pu­siraya ema Viya ena náepena­queneana.
ACT 24:16 Núti, eta nusuapirahi tamutu eta juca, vahi návara­hahini néjeca­pa­vahini te mamirahu ema Viya. Váhivare návara­hahini néjecapava te namirahu ena achaneana.
ACT 24:17 Tiuri, camuripa áñoana nupaisirahi. Tacahe, nuchavapa te návasa Jerusalén. Námina­pa­hivare eta nanica­vachaya ena nujaneanana páureana. Éneri­chuvare nucama­va­hu­pahiva me Viya.
ACT 24:18 Te tamutupa eta tacasi­pairahi eta náchaneva étapa eta nuvahuana, nuyanapa te Templo eta nunapa­na­yarehi eta námavahuana me Viya. Eta návihairahi te Templo, tichima­pa­nuanapa ena nujaneanana tiásihanahi te departamento Asia. Nájinasera achanea­nahini nachima­pahini te nuchacaya. Váhivare náimahanuini nímiyu­se­ma­ca­va­cahini ena achaneana.
ACT 24:19 Ena nani nujaneanana tiásihanahi te Asia, énara títeca­na­ya­rehini timetau­recana, te tatiari­hi­na­hi­pucaini eta nuviureva.
ACT 24:20 Piyasereca ena nani natiari­hi­que­neanahi puiti, te náimicae­che­ra­chapuca eta nuviurevahi te ticatu­pia­ca­nuanapa te namirahu ena tuparai­rucana.
ACT 24:21 Téhese­rapuca eta tímica­viu­chanuhi eta numeta­si­ra­vacahi éna: “Puiti juca sache ecatu­pi­hanuhi te juca emirahu táichavenehi eta nusuapirahi eta véchepu­siraya te táequenénapa eta vépenira” níchavacapa núti —máichapa ema Pablo.
ACT 24:22 Émasera ema Prefecto Félix máecharipahi tamutu eta náehisirahi ena achaneana ema Jesús, étapa eta táurivahi eta nayehe­repiana. Tásiha, te tamutupa eta náechaji­ri­si­ravahi, máichavacapa: —Tiuri, tácaheine achichupaine vécha eta juca, te máitecapa ema comandante Lisias. Nuyase­recaya éma eta juca íchava­que­nevahi éti —máichavacapa.
ACT 24:23 Tacahe, ema prefecto Félix mavanecapa ema mayehe capitán máimichava te palacio ema Pablo. Macava­nai­ri­pivare vahi nacuerataca, táuri eta manara­siraina. Táuri eta náechapa­ji­ri­siraina ena vichamuriana, téjira­na­ya­repahi.
ACT 24:24 Te jena sácheana, tiyanapa ema Félix te apana avasare. Te tichavapa, mámapa esu mayena ticaijaru Drusila. Ésuri­chu­hivare israelíta. Náimichuhapa ema Pablo, téchaji­ri­ca­va­nayare. Tacahe, ema Pablo mameta­ca­vacapa eta táichara­cavahi eta máehisirahi ema Jesucristo.
ACT 24:25 Eta máechaji­ri­si­ravahi ema Pablo, máichavacapa: —Te ecasiñava me Jesucristo, éhicavare eta máimitu­rapiana, tiperdo­na­cha­heyare ema Viya. Matapi­ra­va­rehena te mamirahu. Éneri­chuvare, tiúrinapa eta ítare­siraya, erata­hainapa ecara­ta­ca­vayare. Puiti, táuricapa ecasi­ña­vavane, taicha járajapa eta sácheyare nacaya­se­re­hi­rayare nácani ticata­pi­ra­vanahi. Ticaicu­ña­nainapa te yucu —máichavacapa ema Pablo. Te masamapa eta juca ema Félix, tipica­rinehi. Máichapa: —Tiuri, taratapa puiti eta juca. Nuvara­hasera nápechavaya nusama­ra­racavi. Te apahe­navare nímichu­ha­viyare —máichapa.
ACT 24:26 Ema Félix ticucha­pavahi te máijara­ca­ya­repuca eta plata ema Pablo eta máuchucuiraya. Eta tacahehi máimichu­ha­pa­racahi téchaji­ri­ca­va­na­yarehi.
ACT 24:27 Váhisera máuchucu­hahini ema Pablo, taicha ema Félix mavarahahi tiúriyarehi nayehe ena israelítana. Apina año eta tayerevahi. Ticaitsi­vanecha ema Félix. Tisiapapa ema Porcio Festo, émapavapa prefectohi.
ACT 25:1 Te émapavapa aquenucahi ema Festo, te mapana­quenepa sache, tiyanapa te Jerusalén.
ACT 25:2 Tacahe, ema corregidor énapa ena apamuriana tuparai­ru­canahi, ticuru­ji­ca­canapa mayehe ema aquenuca Festo. Nametauchapa ema Pablo.
ACT 25:3 Nayaseacapa ema Festo macáta­ji­ca­va­cahini eta máevataca te Jerusalén ema Pablo. Taicha navarahahi titseca­va­na­yarehi te achene eta nacapa­siraya.
ACT 25:4 Émasera ema Festo majicapapa: —Tiuri, ema Pablo ticaeratahi te Cesarea. Núti achichupaichu nuyanayare nuchavaya tayehe.
ACT 25:5 Eta tacahe, te tatiari­hipuca eta échaque­neanahi eti tuparai­rucana, tiúripana éhicanu te Cesarea apaesa vecha te ticaviu­re­va­hipuca ema maena achane —máichavacapa.
ACT 25:6 Te tiánehipa eta diésquene sache eta mávihairahi ema Festo te Jerusalén, tichavapa te Cesarea. Te apanapa sache téjacapa tayehe eta mávacure. Máimichuhapa ema Pablo.
ACT 25:7 Te títecapapa ema Pablo, tisiapapa te mamirahu ema Festo. Témeña­ha­vanapa ena mánarana tiásihanahi te Jerusalén. Timetau­re­canapa ema Pablo. Camuri eta máejeca­pi­ra­vahiji. Ichape eta maviure­vahiji nayehe. Tájinasera naviyahini eta náetsera­rúi­nahíni.
ACT 25:8 Émasera ema Pablo máichavacapa eta macatiu­chi­ravahi: —Núti tájina nutapi­ravaina tayehe eta nayehe­repiana ena nujaneanana, étaina­pucáini eta Templo, émaina­hi­va­re­pucáini nucaecahi ema ichapequene aquenuca Emperador —máichavacapa.
ACT 25:9 Émasera ema Festo, éneri­chu­hivare mavarahahi tiúriyare nayehe ena israelítana. Tacahe, mayase­recapa ema Pablo: —¿Pivara­hapuca piyana te Jerusalén, étaina tacaecha­casiya te numirahu eta juca píchava­que­névahi?
ACT 25:10 Tacahe, ema Pablo majicapapa: —Étaripa návihahi puiti te pimirahu píti viyehe juez manaca­que­nevihi ema Emperador. Pítipa titupa­racavi picuchu­cu­ha­nu­yarehi taicha pécharichuhi píti tájina nuviure­vai­nahini nayehe ena nujaneanana.
ACT 25:11 Téhese­rapuca nucaviu­re­vahini, táimica­pa­ca­nuríne eta nuviureva. Vahi nucatiu­cha­vaimahi. Tájinasera nuviurevaina eta nametau­chi­ranuhi ena nani. Váhivare titupa­racavi píjara­re­ca­nuhini eta nayehe ena nani. Téhese­rapuca te vahi picucai­ticanu, nuyase­sereca puiti nuyana te mamirahu ema Emperador. Étaina nucame­tau­cha­casiya mayehe —máichapa ema Pablo.
ACT 25:12 Tacahe, ema Festo macaya­se­se­rerupa nayehe ena mayeheana abogado. Tásiha, máichapa: —Piti Pablo, piyase­se­recahi piyana te mamirahu ema Emperador. Nísapavi piyana —máichapa.
ACT 25:13 Te jena sácheana, títecapapa te Cesarea ema rey Agripa, ésupa esu Berenice. Náechaji­pa­na­yarehi ema Festo.
ACT 25:14 Eta nanasi­que­nerahi te jena sácheana, ema Festo mametacapa ema rey eta máichava­que­névahi ema Pablo. Máichapa: —Mararihi ani ema achane ticaeratahi ticaijare Pablo. Manaquiruhi ema Félix.
ACT 25:15 Te nuyanapa te Jerusalén, ena tuparai­rucana timeta­ca­nuanapa eta máichava­que­nevahi, tiyasea­ca­nuanapa eta nímica­pa­siraina.
ACT 25:16 Tásiha, núti nujica­pa­vacapa: “Viti aquenu­ca­rahana tayehe eta Roma, vahi titupa­ra­cahavi vímica­pa­cahini mácani ticame­tau­cha­casihi te vuíchaha ticami­ra­hu­ca­canahi ema mánarahi” níchavacapa.
ACT 25:17 Tacahe, te títeca­panapa ani, vahi náyere­re­jihini núti. Te apana­quenepa sache néjaca­vanepa te návacure, nímichuhapa ema Pablo.
ACT 25:18 Núti nímijachapa ichape eta maviureva. Étasera eta nametau­chirahi, tájina vahi táiñepihini.
ACT 25:19 Étachu­cha­né­nipuca tímica­viuchahi eta nayeheana religión. Émapa ema náehiruhi ticaija­re­hipuca Jesús, ema mácani tépenahi. Puítisera ema Pablo máechaji­sihahi eta mápechi­ravahi títareca.
ACT 25:20 Núti vahi nímatie­queneha eta táichara­cavaya eta juca. Tacahe, níchapa ema Pablo: “¿Pivara­hapuca piyana te Jerusalén, étaina tacaecha­casiya eta juca píchava­que­névahi?”
ACT 25:21 Émasera tiyaseu­chavapa eta mayaniraya te mamirahu ema Emperador Augusto. Tacahe, nímiva­ne­recapa macajaneha tiámainucava te nítujicava nímiva­ne­recapa nanapana mayehe ema Emperador —máichapa ema Festo.
ACT 25:22 Tacahe, ema Agripa máichapa ema Festo: —Núti apana nuvarahasa nusamaini ema mácara achane —máichapa. Tacahe, ema Festo máichapa: —Tiuri, achichu pisamaya éma.
ACT 25:23 Tacahe, te apanapa sache tisiapanapa ema Agripa ésupa esu Berenice tayehe eta náejasirare ena aquenucana. Tiúrina eta náitecapira. Jánunu­ha­cavaca eta namuirihana. Énapa ena aquenucana tachuti­rihana nayehe ena militáreana énapa ena tuparai­rucana tayehe eta avasare. Tacahe, ema Festo máimichuhapa ema Pablo.
ACT 25:24 Tacahe, téchajicapa ema Festo, ánipa macahe: —Tata Rey Agripa. Tátanaveana. Emutu eti etiari­hi­que­neanahi te juca viúruji­si­rávahi. Mácahi ema maca achane nametaurehi ena majaneanana eta nuyehe, ánaqui te Jerusalén, étapa ani te juca Cesarea. Nararihi camuriana navaraha náimicapaca ema maca.
ACT 25:25 Nútisera tájina nímaha matapi­ravaina táimica­pa­cahini. Émasera tiyaseu­chavapa tiyanayare te mamirahu ema Emperador Augusto. Nísapa­hisera mayana eta mayehe.
ACT 25:26 Vuíchahasera nucaju­rehini ema náquenu Emperador, taicha tájina nuviyahini eta matapi­ra­vai­nahini. Puítisera nucatupiha éma te pimirahu piti rey Agripa, étipa eti tátanaveana. Nuvaraha ímica­tacanu eta táichara­cavaya eta juca, apaesa nucaju­repaini ema Emperador.
ACT 25:27 Taicha vahi tiuri vévataca ema présuhi te tájina matapi­ravaina —macahepa ema Festo.
ACT 26:1 Tacahe, ema Agripa máichapa ema Pablo: —Tiuri, nímaha péchajica —máichapa. Tacahe, ema Pablo macanu­quechapa eta mavahu. Tépanavapa téchajica, ánipa macahe:
ACT 26:2 —Tiúrisa­mu­récare eta nítuji­si­ravahi néchajica te pimirahu, piti rey Agripa, eta nucatiu­chi­ravaya núti apanava eta juca nametau­chi­ranuhi ena nujaneanana israelítana.
ACT 26:3 Núrisamure ichape taicha píti pímatihi tamutu eta juca viyehe­repiana viti israelítana, étapa eta véchapa­ji­ri­sirahi. Eta tacahe, nuyaseacavi puiti pisamanu eta nucayemaya. Pácayehe paciencia nuyehe.
ACT 26:4 Eta námape­ruvahi núti, fariséo­nuhi te návasa núchusinehi étapa te Jerusalén nujuru­sinehi. Néhicahi eta viyehe­repiana viti israelítana eta nítare­sirahi. Nucacha­ne­vacahi ena fariséoana ena tipícau­cha­ca­reá­napána. Namutu ena nuchaju­ruanahi tímati­nuanahi eta nítare­sirahi. Ena títame­ta­ca­vianaya eta nítare­sirahi.
ACT 26:6 Puiti ticatu­pia­ca­nuanahi te pimirahu, piti rey, táichavene eta vicucha­pi­ravahi eta macaeche­pu­si­ra­haviya ema Viya te vépena, taicha tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi nayehe ena viáchuca­na­veánaini. Vimutu viti tachicha­na­veanahi eta viávapairu Israel, vimutu vicucha­pavahi eta juca táitauchi­ravaya eta máijara­ru­haviya ema Viya. Eta tacahehi, tamutuhi sácheana, yátiana vítatihi ema Viya, viyuja­racahi mayehe. Táichavenehi eta nucucha­pi­ravahi núti, timetau­cha­nuanahi ena nujaneanana.
ACT 26:8 Tiuri puiti éti, németeaca tisuapa­carehi eyehe eta macaeche­pu­siraya ema Viya ena ­ náepena­queneana.
ACT 26:9 Nútiripa acane nímijachahi nétupicava eta me Viya eta níchaque­neánahi nucatia­na­si­ra­vacahi ena téhicanahi ema Jesús Nazareno.
ACT 26:10 Eta juca níchirahi te Jerusalén. Tímica­ta­ca­nuanahi ena tuparai­rucana eta nucara­ta­si­ra­vacahi ena matapi­ra­va­reanahi téhicanahi ema Jesús; nímisia­pi­ra­vacahi te cárcel. Eta nímairahi eta nacapa­si­ra­ya­repahi, néhicahi eta napanereru éna.
ACT 26:11 Ichape­mu­rianahi ena nucara­taruana. Némecha­re­ca­va­capahi ena nétupia­rua­napahi te náuruji­si­ra­revana. Nímina­ji­ca­vá­capáipa eta náehisirahi ema Jesús. Nécati­havare eta náepuruiraya. Muraca eta nuvaina­ra­ji­chi­ravahi nayehe. Tamutuhi nutanu­si­havaca te apana­queneana avasareana tayere­hi­queneana.
ACT 26:12 Étari­chuvare tímiya­nanuhi te avasare Damasco. Tivane­ca­nuanapa comisiónnuhi ena tuparai­rucana; tíjara­ca­nuanahi eta órdene.
ACT 26:13 Tacahe, tata rey, te nánehipa te avasare, te jena sache las dócequenepa, tíjahú­chavapa timícauchanu eta majaraiva ema Viya, tiásiha te anuma. Tijara­hipana tayehe eta sache. Timícau­chanupa, énapa ena téhica­nua­napahi.
ACT 26:14 Tacahe, viáquipái­cavapa vimutu eta vipisirahi. Nusamapa ema Viya, téchaji­canuhi te véchaji­riruva viti israelítana. Máichanupa: “Saulo, Saulo, ¿tájaha tacayema picatia­na­canuhi? Pésami­ri­ca­vachucha, taicha pítiji­váichucha píchavahi. Vahi piúrimahi te pímiyanava pipana­ji­ri­cavaca ena téhica­nuanahi” —máichanupa.
ACT 26:15 Tacahe, níchapa: “¿Nájahavi, piti Tata?” Tijica­panupa éma: “Núti Jesús. Núti picatia­naruhi, eta pipana­ji­ri­si­ravaca ena téhica­nuanahi.
ACT 26:16 Péchepuca, pitupiha. Núti nímere­cavahi eta piyehe, taicha nunere­ji­ruvihi nuvana­raviya. Puiti numeta­caviya eta juca pémata­ne­re­piyare eta nuyehe. Péchaji­si­hayare eta níjare nayehe ena achaneana eta juca pímairanuhi puiti, étapa eta apamuriana nímere­re­rua­nayare.
ACT 26:17 Núti nucatiu­chaviya te tájahapuca náicharacavi ena vijaneanana israelítana énapa ena apava­sanana. Puiti nuvane­cavihi péchaji­si­hanuya eta nayehe ena apava­sanana.
ACT 26:18 Pímitu­ca­va­cayare eta mavanai­ripiana ema Vicaiyaquene. Nacaijuhe éma, apaesa náitujicava náimaha eta majaraiva. Náinajicapa eta náichaque­neasana te timapicu. Vaipa nacuehica ema Satanás. Ena tisuapa­nuanaya téhica­nuanaya, nuperdo­na­cha­vacaya eta napeca­turana. Nasiapa­mu­rihaya ena náinapu­reanahi nunere­jiruana” máichanupa ema Jesús.
ACT 26:19 Tacahe, tata rey Agripa, nusuapahi núti ema Jesús eta mavane­si­ranuhi.
ACT 26:20 Nucame­ta­rairupa tativahi nayehe ena ticava­sanahi te Damasco. Te nuchavapa, étapa te Jerusalén, étapa te avasa­re­chichana te Judea. Tásiha, núchucapa tayehe eta avasareana tayere­hi­queneana nayehe ena apava­sanana. Numeta­ca­va­capahi eta nácaiju­heraina ema Viya, náeneuchi­ravaina náitsiva­chiraina eta náitare­siraina, táuripa eta náitare­siraina.
ACT 26:21 Étara eta juca tiviuchanuhi nayehe ena nujaneanana eta nacara­ta­si­ranuhi te Templo, navarairahi ticapa­canuana.
ACT 26:22 Émasera ema Viya tímica­ta­canuhi. Puítirichucha tímica­ta­canuhi éma. Eta tacahe, nutiari­hichucha puiti. Tásiha, vahi nucháva­cué­je­cha­vahíni nucame­ta­rai­ru­ya­rechucha nayehe namutu ena achaneana, ena páureana énapa ena rícoana. Tájinasera vahi nuhapa­pi­cahini eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura eta táitauchi­ra­va­yarehi eta macata­ji­vai­ra­yarehi máepeni­ra­yarehi ema Cristo.
ACT 26:23 Tásiha, émayarehi tínapuca téchepuca te máecari. Éta, táicutiarahi eta véchepu­siraya víti apana te vécari vimutu viti achaneana, viti israelítana énapa ena apava­sanana. Tásiha, tivane­ca­havipa vimetacaya ena achaneana, apaesa nácasiñava mayehe éma.
ACT 26:24 Tímiya­na­va­richaha téchajica ema Pablo eta máechajiu­chi­ravahi, témecha­ji­cavapa muraca ema Festo, macahepa: —Máurishivipa piti Pablo, táichavene eta pivayu­chi­ravapa picaravahu. Étapa timauri­shi­chavihi.
ACT 26:25 Émasera ema Pablo majicapapa, macahepa: —Váhiya máurishinuina, tata aquenuca Festo. Nutupi­ruvahi eta juca nucaye­ma­que­neanahi. Jéhevare eta yátupi­que­neanahi.
ACT 26:26 Émaripa ema maca rey Agripa máimativare tamutu eta juca. Eta tacahehi vahi nupica­ca­ra­ca­vahini eta néchaji­sirahi te mamirahu taicha nucasi­ñavahi núti eta máimatirahi ema. Namutu­hivare ena achaneana náechahi, taicha tájina vahi tayumu­ru­ca­vahini.
ACT 26:27 Pítiripa piti rey Agripa ¿pisuapahi jácani eta nacaye­ma­que­neanahi ena profetanaini? Núti németeacahi pisuapahi píti.
ACT 26:28 Ema rey Agripa majicapapa: —Picáji­mu­ya­ca­yaréni eta nusamure. Núti apanavare néhicayare jácani ema Jesús.
ACT 26:29 Tacahe, ema Pablo máichavarepa: —Tiúripana pisuapavane puítinarichu, yátupina te pisamure. Nuyaseacaya ema Viya eta pisuapiraina. Éneri­chuvare nuyasea­cayare eta esuapiraina emutu eti apamuriana eti esama­ra­ra­ca­nuanahi. Éhica­vanéni ema Jesús, tácutihini eta néhisirahi núti. Váhisera nacuéra­ta­cahéni, vahi ecucu­ti­nuhini núti eta nucaera­tairahi táichavenehi eta néhisirahi ema Jesús —máichapa.
ACT 26:30 Te nasamapa eta juca máechaji­ri­ruvahi ema Pablo, téchepucapa ema rey, ema prefecto, esu Berenice, énapa namutu ena natiari­hi­que­neanahi náejaruanahi.
ACT 26:31 Tásiha, tiyananapa típutsia­ca­vanapa, náechaji­si­ha­yarehi eta juca. Náichacacapa: —Ema maca achane, tájina maviurevaina táimica­pa­cahini. Váhivare táuricahini macaera­tahini te cárcel.
ACT 26:32 Ema Agripa mametacapa ema Festo: —Tiúrihini picaitica ema maca achane te vahi macúya­se­se­ré­cahini eta mayaniraya te mamirahu ema Emperador —máichapa.
ACT 27:1 Tiuri, matiarihihi ema capitán ticaijare Julio, nacapi­tarahi ena masunta­rurana ema aquenucaini Augusto. Tacahe, te tiúripa eta napanereru eta náevata­si­ra­haviya te Roma, natupa­racapa ema Julio mámaya ema Pablo énapa ena apamuriana présoana.
ACT 27:2 Viávacuhapa te ichape pacure tiásihahi tayehe eta puerto Adramitio. Tiyana­yarehi te apanavare puértoana te Asia. Téhica­ha­vipahi ema Aristarco ticavasahi te Tesalónica tayehehi capital eta departamento Macedonia.
ACT 27:3 Te apanapa sache, vítecapapa te puerto Sidón. Tacahe, ema Julio majapa­nupahi ema Pablo, máisapahi tiyana máejira­pa­navaca ena vichamuriana. Náechapa­ji­ricahi ema Pablo.
ACT 27:4 Te viásiha­varepa te Sidón, vétavicapa eta tiúrupuhi Chipre tinapai­capahi te sapa, váipasare viácapa­pahini eta técaticava.
ACT 27:5 Tacahe, vijuche­che­re­capaipa eta mar te tachaca­yapahi eta Cilicia, étapa eta Pamfilia, víteca­pirapa te avasare Mira tayehe eta Licia.
ACT 27:6 Eta tayehe, viávacu­ha­varepa tayehe eta apanapa pacure máechajiaruhi ema capitán Julio. Eta juca pacure tiásihahi te avasare Alejandría. Puiti tacaiju­he­yarepa te Italia.
ACT 27:7 Te jena sácheana vahi vijuri­ca­ti­pa­hicháini eta vipaisira. Muraca­richucha eta técaticava eta viácapi­rapahi. Muraca eta nacaema­ta­nea­si­rapahi, víteca­pirapa te tánara eta puerto Gnido. Tacahe, vétavi­ca­varepa eta puerto Salmón te tasumuqui eta apanavare tiúrupuhi ticaijare Creta. Viávicu­chapáipa eta tiúrupuhi, étapa tiávicha­há­vipahi tayehe eta técaticava.
ACT 27:8 Ticaje­rapahi eta vipaisi­rapahi. Vijúche­che­re­ca­páichucha, víteca­pi­ra­varepa tayehe eta apanavare puerto Buen Puertohiji eta ticaijare te tachacaya eta avasa­rechicha Lasea.
ACT 27:9 Ticachu­ri­ca­havipa eta tiempo taicha eta viyére­re­jí­vapahi. Tíñehiripa eta tapaisirava te mar, taicha tinacu­chavaipa eta muracana técaticava. Eta tacahehi ema Pablo maconse­ja­cha­vacapa, macahepa:
ACT 27:10 —Tiuri, tátanaveana. Váipara tiuri vímiya­na­vahini vipaica, taicha tíñehi­carepa vécharicava. Machu vicamitiaca eta pacure, eta carga, vítipa machu vérica —macahepa.
ACT 27:11 Émasera ema capitán Julio, ema comandante tayehe eta pacure, émapa ema piloto vahi návara­hahini nánasihini. Vahi nasuapahini ema Pablo.
ACT 27:12 Taicha vahi táurihini eta puerto, tájina távichahini tayehe eta muracana técaticava. Napane­re­chaichucha tiyana­nayare. Ánipa nacahehi: —Vahi tiuri eta vánasi te juca. Viyanachucha tayehe eta apanavare puerto Fenice tayehe eta juca Creta. Tiúripana eta jena, távichahi tayehe eta muracana técaticava. Étaina vicuchapiha eta te táetupi­ri­cavapa eta sácheana —nacahepa.
ACT 27:13 Tacahe, tépanavapa eta técati­ti­cavahi te vana. Tiápajue­ca­vanapa éna. Náimijachapa tímiya­na­va­na­yarehi tiuri eta náehisi­ra­ya­repahi eta técati­cava. Vahi náemetea­cahini táequeca­vahini te cajaha. Viánehipaipa vicachacaya eta tiúrupuhi Creta.
ACT 27:14 Te ticaicu­tia­ravapa, tíjahú­chavapa téquecava, muracapa técaticava tiásiha te cajaha.
ACT 27:15 Tavehapa eta vipacure. Tiámahavipa. Viyerehipa eta tachausi. Navara­hainipa náimichava eta pacure te tachausipahi, váhisera nárata­hahini. Tásiha, náisapapa tiámahavi eta técaticava.
ACT 27:16 Témeta­vi­ca­havipa te apachacaya eta tiúrupu­hichícha ticaijare Clauda, étapa tiávicha­havihi. Váiparichu muracai­nahini eta técaticava. Étapa víturusine vijataca eta étasi pacure vichuru­repahi. Vinaca­cuhapa te tajuhe eta ichapepana pacure. Ichapesera eta vicaema­ta­nea­si­rapahi. Tacahe, náinunuacapa eta pacure te enureana apaesa vahi tacuve­jiajuecha eta táepacuruha. Nacami­ricapa eta ichapepana tavanterame tévata­ji­capahi eta pacure taicha napicahi támahini eta técaticava, táejaha­pai­cahini eta pacure tayehe eta playa ticaijare Náechari­si­rareva. Tacahe, táevata­ji­capaipa eta vipacure, vétavie­que­ne­hairapa eta playa.
ACT 27:18 Tíñehichucha eta táepacu­ruhana. Eta napisirahi éna, náepuhe­ca­vacapa te une eta támaque­nepahi.
ACT 27:19 Te mapana­quenepa sache, viveha­varepa eta apamuri támaque­nea­napahi tayere­ru­va­na­paichuhi eta pacure, véchipai­ca­varepa.
ACT 27:20 Jéhesare, ichape­murihi eta sácheana vahi tacaeche­rahini eta sache, étapa eta jarairiquiana. Eta vímairahi vahi tarasahini eta muraca tépacuca, vaipa vémetea­ca­vahini viúchucu­hahini.
ACT 27:21 Ichape­murihi eta sácheana tájina vinicahini. Tacahe, ema Pablo titupiha te vimirahu, máichahavipa: —Tátanaveana, tiúripa­nái­chu­hi­pucáini esuapa­nuhini te vuíchaha viúchucahini tayehe eta Creta. Puiti vahi vicuca­ta­ji­vahini.
ACT 27:22 Puítisera, vahi ecupica, taicha nájina tépenaimahi. Téchari­ca­va­ya­resera eta pacure, témitiacaya.
ACT 27:23 Néchahi núti eta juca, taicha yati téchaji­canuhi ema ángele mavaneruhi ema Viya, ema náquenuhi nucaema­ta­nearuhi.
ACT 27:24 Ani macahehi eta mameta­si­ranuhi ema ángele: “Vahi picupica, Pablo. Vahi pépenaimahi. Énaripa ena nani picacha­ne­que­nea­napahi, váhivare tépena­náimahi táichavenehi eta pitiari­hi­rapahi eta nayehe. Picame­sa­vayare pítecapaucha ema Emperador pitupi­ha­mi­raureya” máichanupa ema ángele.
ACT 27:25 Eta tacahe, tátanaveana, túmehé­nachucha, taicha núti nucasi­ñavahi mayehe ema Viya. Nusuapahi eta mameta­rapiana ema ángele eta nuyehe.
ACT 27:26 Tiámaha­vi­ya­resera eta técaticava tayehe eta tiúrupuhi —máichavacapa ema Pablo.
ACT 27:27 Apina­quenepa semana eta támira­ha­vipahi eta muraca técaticava te ichape­quenehi mar. Te jena enumu­hu­quenepa yati, ena marinéroana náimijachaipa tiánehia­naripa eta tiájipahi taicha nasamahi eta cachuela te tachausi.
ACT 27:28 Náicutiecapa eta táupenava eta une. Náimahapa treinta y seis metro eta táupenavahi. Te tiyere­re­havare, náicutie­ca­varepa, veinte y siete metro eta táupenava. Náemeteacapa tiánehia­naripa eta tachausi.
ACT 27:29 Tacahe, nacaju­chu­chucapa eta cuatro ánclana te tahivu eta pacure, taicha napicahi táemesta­qui­hahini eta vipacure tayehe eta máriana. Navara­haipaicha táijahú­cha­vahini tijarahi.
ACT 27:30 Eta napisi­raipaicha, ena marinéroana navarahapa tijuna­na­ya­rehini, tijuni­ji­ca­ha­via­na­yarepa. Nacucu­paicapa eta étasi pacure vicava­curehi. Nacaetse­rarupa nacaju­chu­chu­cayare eta apana ancla te tasumu eta pacure.
ACT 27:31 Ema Pablo máimatia­ca­vacapa eta navarairahi tijunana. Tacahe, mametacapa ema capitán Julio énapa ena masunta­rurana. Máichavacapa: —Te vahi nacunasi te juca pacure ena nani, éricayare éti, vahi iúchucu­haimahi —máichavacapa.
ACT 27:32 Tacahe, ena suntaruana náechupi­ca­vacapa eta enureana táitihapahi eta étasi pacure. Náinajicapa te une.
ACT 27:33 Te tijara­rahipa, ema Pablo tivane­ca­havipa vimutu vinicanuma. Máichahavipa: —Enica­numapa apaesaina, taicha apinapa semana eta juca iávamina, emaima­si­ra­hivare. Tatuparaca enicanuma apaesa táetumechahe eta iávare­si­rayare. Nájinasera témitia­caimahi te vitaracu —máichavacapa.
ACT 27:35 Tacahe, te tamutupa eta mavane­si­ra­vacahi, ema Pablo mavehapa eta pan; mabendi­ciónchapa te vimirahu. Mavejecapa, tinicapa.
ACT 27:36 Vétume­chavapa vimutu, vinicapa víti apanava.
ACT 27:37 Camuri­havihi viti támaque­nea­napahi eta pacure. 276 eta visimu­tu­vapahi.
ACT 27:38 Te vítanesipa eta vinisirahi, navehapa ena marinéroana eta apamuri trigo, náquijicapa te une, navarairahi téchacayare eta támaquene eta pacure.
ACT 27:39 Te tijarahipa, ena marinéroana vahi náimati­vahini táviha­hipuca eta viávihahi. Náimaha­pasera eta tachausi ticayehehi playa. Navarahapa náimipau­chayare eta pacure, viúcupai­si­ha­yarehi te playa.
ACT 27:40 Tacahe, náechuaca­varepa eta enureana ticara­ta­canahi eta ánclana. Tanasi­vacapa te amahe une. Nacaesi­mu­ca­varepa eta tayeheana leme eta pacure. Tacahe, nacanu­quechapa eta étana tavanterame ticarataca eta técaticava tiávihapahi te tasumu. Táimica­tacapa eta napauchiraya eta playa.
ACT 27:41 Tiámaha­vi­pasera tayehe eta remanso. Vaipa táupenahini. Tásiha, ticara­ta­ca­havipa eta playa. Tachuchucapa eta tavaparu. Vaipa tayamu­ri­cahini. Tacahe, eta tamura­cavahi eta tépacuca, tacava­racapa eta tahivu eta pacure.
ACT 27:42 Ena suntaruana navarahapa nacapa­ca­yarehi ena présoana, napisirahi náituji­ca­vahini tijunana eta návare­siraya.
ACT 27:43 Émasera ema capitán Julio vahi máisapahini taicha mavarahahi macuchu­cu­ha­yarehi ema Pablo. Macava­nai­ripipa ena náitucanahi tiávarecana napaucha eta tachausi.
ACT 27:44 Ena apamuriana máituca­ra­hanahi tiávarecana nayura­ta­me­ca­vacapa eta tabla, nacuchu­cui­yavahi te tiájipahi. Tacahehi eta viúchucuirahi­ vimutu.
ACT 28:1 Tacahe, te vimutupa viúchucuhahi, tiúchujiu­cha­ha­vianapa ena ticava­sanahi tayehe eta tiúrupuhi. Timeta­ca­ha­vianapa eta táijarehi Malta eta viúcupai­sihahi. Nacamu­rue­quechapa eta yucu, tíchuha­ha­vianapa viásaca­va­yarehi taicha vicasa­re­cha­va­caipahi taicha eta une étapa eta tiquiva. Énapa títáti­ha­vianahi.
ACT 28:3 Tacahe, ema Pablo tinerecapa eta yucuqui máijuquechapa. Tatiari­hi­hipuca eta quichare te manereru. Tásiha, tiúchujicapa eta quichare, táimijunapa eta yucu. Táechucapa te mavahu ema Pablo.
ACT 28:4 Te náimahapa ena ticava­sanahi tayehe eta tiúrupuhi eta táechusirahi ema Pablo te mavahu, nacahepa: —Ema maca achane ticaviu­re­vapuca jácani, ticápa­re­ca­hí­chupuca. Tiúchucuhahi te une, ánipasera taviyihahi te tiájipahi eta matupa­rahahi. Vaipa máuchucu­hahíni —nacahepa.
ACT 28:5 Émasera ema Pablo máquiji­picapa te yucu eta quichare. Tájina máichavahini.
ACT 28:6 Tacahe, ena tímara­ra­canahi nacuchapaipa máepenahini, támahi­pu­cahini eta mavahu. Eta náimairahi tájina máichavahini, napane­re­que­nehapa. —Víyachupuca ema maca —nacahepa.
ACT 28:7 Te tachacaya eta véchari­si­nevahi, tatiarihihi eta barraca, maverahi eta pétiana napenanahi ena machane­ranahi ema subprefecto, tuparai­rucahi tayehe eta tiúrupuhi. Ema ticaijarehi Publio. Émapa tíchuha­havihi téchapa­ji­ri­ca­havihi eta jena mapana­quenehi sache.
ACT 28:8 Matiari­hi­hivare ema maiya ema Publio. Ticajumahi éma, eta muraca fiebre. Tisaca­hivare iti. Tívecahi éma te matuleta. Tiyanapa ema Pablo, máejira­panahi. Tiyuja­racapa, mayaseacapa ema Viya eta macana­ra­siraina ema macaju­maquene. Tásiha, manacapa eta mavahu te máinahu. Jéhesare, tinaracapa ema achane.
ACT 28:9 Eta náimairahi ena apamuriana achaneana eta macana­ra­sirahi ema macaju­maquene, náepana­vacapa ena apamuriana nacaju­ma­queneana. Macana­ra­ca­va­capaipa ema Pablo.
ACT 28:10 Mapana caje eta viávihairahi tayehe eta tiúrupuhi. Ichape­rinehi eta náitáti­ra­havihi ena achaneana. Te viávacu­ha­yarepa, tíjara­ca­si­cha­há­vianapa eta vicamu­nu­que­neá­na­yarehi eta vipaisi­ra­yareva.
ACT 28:11 Tasiha, viávacu­ha­varepa tayehe eta apanavare pacure tachima­ra­ru­hivare eta muracana técaticava tayehe eta puerto viávihahi. Eta juca pacure ticaijarehi Castor-Polux, Chámeana. Tiásiha­hivare te Alejandría.
ACT 28:12 Eta vipaisirahi, vítecapapa te apanavare puerto ticaijarehi Siracusa. Víchecapa tayehe mapana sache vicahe.
ACT 28:13 Te viyana­varepa, vijuche­che­capaipa víteca­pirapa tayehe eta puerto Regio. Te apanapa sache tépana­va­varepa eta técaticava te vana. Tímica­ta­ca­havipa eta vipaisi­rapahi. Te apanapa sache, vítecapapa tayehe eta puerto Puteoli.
ACT 28:14 Te jena avasare, vicainunapa ena apamuriana vichamuriana, tímina­si­cha­ha­vianapa. Étana semana vicahe eta nayehe. Tásiha, vipaicapa te tiájipahi, vicaijuhepa eta te Roma.
ACT 28:15 Ena apamuriana vichamuriana ticava­sanahi te Roma tisamai­ri­ri­ca­ha­vianaipa eta víteca­pi­ra­yarehi. Nárajapapa tiácapa­ha­vianahi te achene te apana­hivare avasare ticaijarehi Foro de Apio. Éneri­chuvare ena apamuriana tiácapa­ha­via­na­hivare, ticucha­pa­ha­vianaipa tayehe eta apana­hivare avasa­rechicha ticaijare Tres Tabernas. Te máimaha­vacapa ema Pablo, tiúrisa­mu­réinehi naicha eta nácapi­ra­havihi ena vichamuriana. Tétume­chavapa ema apana. Mahasu­lu­pa­yachapa ema Viya.
ACT 28:16 Te vítecapapa te Roma, ema capitán Julio mahentre­gachapa ema comandante tayehe eta guardia ena présoana. Émasera ema Pablo náisapapa títecapapa te apana peti, matiari­hi­hisera ema émana suntaru tijaneacahi.
ACT 28:17 Te mapanapa sache eta víteca­pirahi te Roma, ema Pablo máimichu­ha­vacapa ena náiyarahana ena israelítana ticava­sanahi te jena avasare. Te tiúruji­ca­vanapa, ema Pablo máichavacapa: —Nupara­pe­naveana, tájinanéni nutapi­ra­vai­nahini. Tájinavare níchara­cahini ena vijaneanana. Váhivare nucaecahi eta nayehe­re­pianaini ena viáchuca­na­veanaini. Nucaera­ta­hisera te Jerusalén, timetau­cha­nuanahi te namirahu ena tuparai­rucana romanoana.
ACT 28:18 Eta nayase­re­si­ranuhi, navara­ha­hineni ticaiti­canuana taicha náimahahi éna tájina taviucha­nuhini táimica­pa­ca­nuhini.
ACT 28:19 Énasera ena vijaneanana tuparai­ru­canahi váhiquene návara­hahini nacaiti­ca­nuhini. Eta tacahehi nuyase­se­recapa núti étaina nucame­tau­cha­casiya te mamirahu ema Emperador. Tájinasera vahi numetau­chaimahi ena nujaneanana ticaete­ma­ji­ri­ca­nuanahi.
ACT 28:20 Eta tacahe, nímichu­hahehi nuvarahahi nímati­heyare éti, numeta­ca­he­yareva eta juca níchava­que­nevahi. Ticaviu­renuhi eta néhisirahi ema Cristo, ema vicucha­pa­quenehi vimutu viti israelítana, eta tímitia­canuhi puíticha te juca cadena —máichavacapa.
ACT 28:21 Tásiha, ena náichapa: —Tájina váhiya visamai­ri­ricavi. Váhivare vijacapa eta carta tiásiha te Judea táechaji­si­ha­vihini píti. Énapa ena vichamuriana israelítana tiásiha­napahi eta ánaqui, váhivare náechaji­si­hahini eta piviure­va­hipuca píti.
ACT 28:22 Vivara­hasera visamavi puiti péchajisiha eta pipane­re­ruanahi, taicha visamai­ri­ricahi eta nacati­chirahi ena vijaneanana tiáviha­napahi te avasareana eta juca arairuhi éhiruhi —náichapa.
ACT 28:23 Tacahe, náijarechapa eta sache máechaji­siraya. Te jena sache, títeca­panapa ena camuri­queneana israelítana tayehe eta máiteca­pihahi ema Pablo. Tépanavapa te jena yáticarahi téchajicahi éma. Tiámainucava te cápere­hi­chichapa títapi­ricapa eta macame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Máimive­ha­pi­capahi eta máechaji­cui­rapahi eta Sagrada Escritura. Máimitu­ca­vacahi éna eta náimatiraya ema Jesús eta émairahi Cristo, ema nacucha­pa­quenehi. Macaji­mu­ya­ca­vacahi eta náehisiraina éma.
ACT 28:24 Tásiha, típutsi­mu­ri­ha­vanapa ena tisama­ra­ra­canahi. Natiarihihi ena apamuriana nasuapa eta macaye­ma­que­neanahi ema Pablo. Natiari­hisera ena apamuriana vahi nasuapahini.
ACT 28:25 Éna, vahi návara­ha­pahini nasama, timutse­ra­ha­va­napaipa tiyanana. Tacahe, ema Pablo máichavacapa:
ACT 28:26 —Machu ecucu­tihini ena viáchuca­na­veánaini acane. Matupi­ruvahi ema Espíritu Santo eta máechaji­si­ha­vacahi éna te mametacapa ema víyarahaini profeta Isaías. Máichapa: “Piyanapa pimetaca ena naena achaneana. Ani píchayare: Nímatihe éti eta emasua­pa­ji­raivahi. Épiya­cavahi religió­sohehi; tétavi­ca­va­hisera eta tamura­cavahi eta esamureana. Eta juca emasua­pa­ji­raivahi, tahapa­pi­ricahi eta ecaicu­tia­rairahi eta numeta­rapiana étapa eta nímereu­cha­queneana. Tájinapa táichahíni vicucha­pahini eta éneuchi­raváina, evarai­ra­pucaini ecasi­ñahini me Viya, apaesa macana­ra­ca­hehini” máichapa ema Espíritu Santo.
ACT 28:28 Ácaicu­tia­ra­quenéna éti, puiti juca vicaijuheya vimetacaya ena apava­sanana eta mavarairahi macuchu­cuhaya éna apana ema Viya. Tásiha, éna nasapi­hayare nasama­ra­ra­cayare —máichavacapa ema Pablo.
ACT 28:29 Te tamutupa eta máechaji­sirahi ema Pablo, tiyananapa ena majaneanana, tiúmeha­va­na­paipahi.
ACT 28:30 Apina año macahehi ema Pablo tayehe eta máiteca­pihahi. Tamutu sácheana majaca­pa­vacahi ena tipaipiu­cha­napahi.
ACT 28:31 Máechaji­sihahi eta máechaji­riruva ema Viya, máimitu­ca­hivare eta náehisiraina ema Viáquenu Jesús, émairahi yátupi­quenehi Cristo. Nájina nacama­ti­na­cahini. Náisapahi ticame­tarairu. Tamutupa eta néchaji­ri­ruvana eta ­ piyehe.
ROM 1:1 Nuti Pablo, mavana­ranuhi ema Viáquenu Jesucristo, manere­ji­ru­nu­hivare eta mayehe­nu­yarehi apóstole. Titupa­ra­canuhi eta nucame­ta­rai­rui­rayare eta mapane­re­chirahi ema Viya eta mavarairahi macuchu­cuhaya namutu ena ticasi­ña­vanaya mayehe ema Machicha.
ROM 1:2 Ema Viya, ánaquia­pa­ripahi eta juca mameta­si­ra­vacahi ena víyara­hanaini santo profetana eta mapane­re­chirahi eta macuchu­cuiraya ena achaneana. Tásiha, nájueque­ne­ha­ri­pa­hivare éna.
ROM 1:3 Eta Sagrada Escritura táechaji­sihaipa ema Machicha ema Viya eta máucupai­si­ra­yarehi te juca apaquehe. Yátupi­yarehi Crístohi éma. Achane­quenehi eta máimahi.
ROM 1:4 Natiari­hi­hisera ena ticatia­na­canahi éma. Náimica­pacahi éma. Émasera ema Espíritu Santo, tiárami­carehi eta macaeche­pu­sirahi éma te máecari. Étapa tímereuchahi eta yátupi­que­nérahi Machicha ema Viya.
ROM 1:5 Puiti ema Viáquenu Jesucristo tijapa­nunuhi eta matupa­ra­si­ranuhi eta nuyaniraya nupaicaya te tamutu avasareana, nucame­ta­rai­ru­yarehi eta najaca­pa­ca­re­va­yarehi me Viya namutu ena tisuapa­nayare, náehica éma.
ROM 1:6 Te namuri ena nasimu­tu­queneana, etiari­hivare éti apanava. Tíchuha­he­hivare ema Viya, machane­ra­yarehi ema Machicha Jesucristo, mavaraha tauri eta ecaema­ta­nea­siraya éma. Puiti nucajurehe eta juca nucartane emutu eti nuchamuriana ecava­sanahi te avasare Roma, máemuna­ru­que­neanahi ema Viya. Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo; náijara­ca­héhini táurivaina eta epane­reruana.
ROM 1:8 Núti, tétavi­cavahi eta nucuna­chirahi ema Viáquenu Jesucristo, nuhasu­lu­pa­yachahi ema Viya íchavenehi emutu éti. Namutu ena achaneana te avasareana téchaji­sia­heanahi eta yátupi­ra­ripahi éhica ema Viya.
ROM 1:9 Núti nuvapi­navahi eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viya, eta nucame­ta­rai­ruirahi eta máimitu­rapiana ema Machicha Jesucristo. Ema Viya tímara­ra­canuhi eta néñami­ravahi eyehe éti. Núti, tamutu sácheana te nunara­sirana, te néchepu­sirana, nuyaseu­chahehi me Viya, máijara­ca­hehini eta iúrivái­nahíni éti.
ROM 1:10 Nuyaseu­cha­va­hivare eta máisapi­ra­nui­nahíni nítuji­si­ra­vai­nahini nupaipiuchahe.
ROM 1:11 Ichape eta nuvarairahi nímahahe, nímica­ta­ca­hehini eta tajuru­siraya eta iáchanevana apaesa muraca­que­né­napaini eta éhisiraya ema Viya.
ROM 1:12 Éti apanava ímica­ta­ca­nuhini. Vétume­ji­ri­ca­ca­hi­varéni eta véhisirahi ema Viáquenu.
ROM 1:13 Nupara­pe­naveana, nuvaraha numetacahe apaesa echa. Ichape­murihi eta nuvarairahi níteca nímaha­panahe. Puíticha, vuíchahasera nítujicava. Tijuricati nétupi­ca­vahini eta nítesi­rai­nahini eyehe, natiari­hi­chu­hi­pucaini nucaji­mu­ya­ca­va­cahini eta nanere­ji­si­ra­vai­nahini náehicahini ema Viáquenu, tácutihini te nupaicainapa te apana avasareana.
ROM 1:14 Taicha ichape eta néñami­ravahi núti eta nucatu­pa­ra­hairahi nucame­ta­rai­rui­rayare nayehe namutu ena achaneana te ichapeana avasareana énapa ena tiávihana te vámahiana, ena tiávihana te isanitiana. Nájina nunere­ji­ruimahi. Namutuyare numeta­cavaca: ena cráyanana rícoana énapa ena páureana.
ROM 1:15 Tacahe, núti nutsere­rea­cavahi eta nupaipiu­chi­raheya te iávasa Roma, nuvarairahi nímitucahe eta máechaji­riruva ema Viya tayehe eta véhiruhi.
ROM 1:16 Núti nuvapi­navahi eta nímitu­si­rahehi tayehe eta véhisirahi ema Cristo. Tájina vahi nutsiri­hahini, taicha tétavi­cavahi eta macasi­ña­ca­revahi ema Viya máitauchayare tamutu eta macuchu­cui­rahavi. Éma, tétavi­cavahi eta mavarairahi nacasi­ña­vahini ena israelítana eta mayehe, énapa namutu ena apamuriana achaneana. Tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi máitsiva­chinahi eta náitare­sirana, tamutupa arairuhi máicha.
ROM 1:17 Taicha ema Viya máimere­caripa eta vijaca­pa­ca­revahi eta mayehe vimutu viti vicasi­ña­vanahi mayehe. Tájinapa vácamu­nuhini. Tarataripa eta vicasi­ña­vairahi mayehe. Tásiha, éma ticuchu­cu­ha­ha­viripa. Taicha eta Sagrada Escritura, ani tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi: “Nácani ticasi­ña­vanahi eta me Viya, tijaca­pa­ca­reanahi, máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­siraya táicha”.
ROM 1:18 Acane ema Viya manaca­sa­mu­rechahi ena achaneana eta matiari­hirahi éma. Manaca­sa­mu­re­cha­hivare eta máicuña­siraya namutu ena téjeca­pa­vanahi, máurira­hanahi. Yátupihi eta nacaicu­ñai­rayare táichavenehi eta namasua­pirahi eta yátupi­queneana, váhivare návara­hahini náinaji­cahini eta navaina­ra­jivana.
ROM 1:20 Máimaha­si­hinéni ema Viya Eterno eta viyehe, véchahisera eta matiari­hírahi, taicha tamutu vímaha eta máepiya­ruanahi, étaripa eta apaquehe étapa eta tatiari­hi­que­neanahi. Émarichuhi ema Viya téchapa­ji­ricahi tamutu eta táepani­ravahi eta juca apaquehe, puíticha eta juca viávacurehi. Étara vímatiarahi eta matiari­hirahi ema máitupa­ji­jia­ru­va­quenehi. Énasera ena achaneana, vai návara­hahini nacasi­ña­vahini eta mayehe. Étapa naviurevahi éna.
ROM 1:21 Tamapu­ru­ji­hisera eta náimatirahi ema Viya, vahi návara­hahini nasuapahini; váhivare napicau­chahini. Váhivare nahasu­lu­pa­ya­chahini éma. Tétavi­cavahi eta táejeca­pi­ravahi eta napane­reruana. Étachucha napane­rechahi eta tájipa­racana. Muraca­sa­mu­rea­na­hivare.
ROM 1:22 Ticasi­ña­va­vai­canahi taicha tímija­cha­vanahi títupa­ji­jia­cavana. Tétavi­ca­va­hisera eta namaitu­re­re­vanahi.
ROM 1:23 Vaipa najirau­chahini ema Viya máepena­cacahi. Váipavare mapicau­cha­ca­rehini nayehe. Tásiha, náemiti­sicaipa éma. Nasapihapa najirauchahi eta nasiña­rajiana achane­mirana matume­rai­ra­hanahi náipunechucha ena achaneana. Tamutuchucha nacasi­ña­ra­jipahi cáyurepuca, quicharepuca, sárare­mi­rapuca.
ROM 1:24 Tacahe, eta máimairahi ema Viya eta náichirahi eta júcana, máisapapa éma. Máinajia­ca­vacapa. Puíticha navara­ha­richucha tímiya­navana naicha eta natuhu­sivana titsiria­ca­reanahi. Tavayua­ca­hivare eta najamu­ra­raivana tamauri­queneana. Tétavi­cavahi eta namaepe­ra­ji­si­ra­cacahi.
ROM 1:25 Tétavi­ca­va­hivare eta náepuruirahi ema Viya, émayarehi najirau­re­ya­rehini. Tasapihapa téjeca­pa­vanahi, eta náimija­chirahi tiúripana eta najirauchira eta nasiña­rajiana náepiya­ruanahi. Tásiha, náemiti­sicapa ema yátupi­quenehi. Jéhevarequenehi máichecua­ra­qui­re­yarehi eta majirau­cha­careva. Amén.
ROM 1:26 Eta tacahe, ema Viya macaera­ji­ca­vacapa. Vaipa mávara­hahini máemecha­va­cahini. Máisapapa náichahi eta navara­ha­que­neanahi. Tásiha, tétavi­cavahi eta náichaque­neanahi. Nararihi ena esenana, énaji­cacapa náichacacahi eta napeca­turana. Vaipa nácame­sahini ema ajaira.
ROM 1:27 Énaripa ena ajairana, narari­hivare énaji­cacahi náichacacahi eta pecatuana. Vaipa nácame­sahini esu esena. Navayuchaipa eta najamu­ra­chi­ra­cacahi. Váhiquene nátsiri­hahini. Táichavenehi eta náejeca­pi­ravahi, énajivapa tímitae­que­ne­havana tayehe eta náicuñayare.
ROM 1:28 Ena nani, ichape eta nacaera­ji­si­ravahi eta me Viya. Vaipa návara­hahini náeseni­cahini éma. Váhivare návara­hahini napane­re­chahini eta táuriqueneana. Tásiha, ema Viya máinajia­ca­vacapa, vaipa émainahini máechava­cahini. Máisapapa tímiya­navana eta náichirahi eta tájipa­racana tamauri­queneana.
ROM 1:29 Tétavi­cavahi eta náepiya­re­sirahi eta napeca­turana tamauri­queneana: Navehahi esu esena apayena. Ena amaperuana náichahi eta natuhu­si­vanahi. Téharahiana nayehe nácani matapi­ra­va­reanahi. Tamutupa navaraha nacayehe, cáetema­rahiana, ticapi­na­ru­rahiana, ticapahiana, tipiara­recana te tisemana, tivayua­recana, sémarai­rihiana, téchejihiana.
ROM 1:30 Tíñemahi eta náecheji­sirana nayehe ena apana achaneana. Nacati­chavare ema Viya. Tiácapae­ma­rahiana, cájamu­ravana, píncanillana, tisiña­va­vai­ricana. Tisipa­ne­rehiana eta náichirayare eta apana pecatu navara­ha­queneana. Masuapa­ji­rai­ra­ha­navare nayehe ena ticachichana.
ROM 1:31 Tímija­cha­vanahi tétupi­cavana eta náichirahi eta tamauri­queneana. Tivayua­rahiana eta náechaji­ri­si­ravana. Vahi témuna­rahiana. Váhivare tiperdo­na­rahiana, nájina najapa­nu­quenéna.
ROM 1:32 Náechahinéni éna eta tamaurivahi eta júcana me Viya. Náechahivare éna, eta táimica­pa­ca­si­ra­va­ca­yarehi, tímiya­na­va­na­ri­chu­chasera eta náichirahi. Náimiaqui­paicahi nácani apamuriana. Émasera ema Viya máitaucha­yarehi eta náicuñayare.
ROM 2:1 Étiari­hisera éti ímijachahi tájina eviure­vaimahi eta vahi ácutimahi ena apamuriana máimati­ra­hanahi ema Viya. Ímija­chavahi tájina epeca­turaina. Éti ecaeca­hi­vacahi ena tíchanahi eta tamauri­que­neanahi. Váhisera étupi­ca­vahini eta ecaeca­hirahi, taicha étirichuhi nacuti­que­neanahi eta íchaqueneana. Éneri­chu­hivare eti ecaviu­re­va­hivare.
ROM 2:2 Víti véchahi matupi­ruvahi ema Viya eta máicuña­si­ra­vacaya ena tíchanahi eta juca tamauri­queneana.
ROM 2:3 Étipa, éjeca­pavahi eta ímija­chirahi ticaiti­ca­heyare eta ícuñayare, eti ícharahiana eta tavasi­queneana ecuti­ri­chu­hinéni ena ecaeca­hi­queneana.
ROM 2:4 Émasera ema Viya, tétavi­cavahi eta máurivahi eta eyehe. Vahi maícuña­ca­he­va­nehini. Ticami­chahehi, ticucha­pa­he­hivare, mavarairahi éneucha­vahini eta mayehe, ínaji­cahini eta íchira eta tamauri­queneana. Tásiha, vahi ecueme­pu­rureca eta máurivahi eta eyehe.
ROM 2:5 Taicha táiñehi­que­neyare eta ícuña­sa­miyare éti, te vahi ecueneuchava, ínaji­cavare eta tamura­cavahi eta esamureana. Taicha evayu­cha­paichucha eta ecuru­mu­tu­sirahi eta etapi­ravana.
ROM 2:6 Taicha éma, matupi­ruvahi eta máijara­si­rayare eta táitsivayare eta víchaque­nepachu.
ROM 2:7 Vítiripa viti machanerana ema Viya, tíjara­ca­ha­vinapa éma máichecua­ra­qui­reyare eta vítare­siraya, taicha vivaraha puiti vicuri­sa­mu­rechaya éma, vímiya­navaya eta vivapi­nai­ra­vayare vicha eta táuriqueneana. Vicucha­pavaya eta visiapiraya eta te majaraivahi, vicuna­cha­careya mayehe, máichecua­ra­quireya eta viúrica­ca­revaya.
ROM 2:8 Muracai­na­pasera eta máicuña­si­ra­vacaya namutu ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi énaripa ena ticatia­na­canahi eta yátupi­queneana, tasapihahi náuricahi eta tamauri­que­neanahi. Navayu­charipa eta náimiyu­se­ma­sirahi ema Viya.
ROM 2:9 Ichape eta nacata­ji­vairaya, tíyaha­ha­ca­va­nayare namutu ena tíchanahi eta juca tamauri­queneana. Ticuti­ca­ca­nayare namutu eta náicuñayare, ena israelítana énapa ena apava­sanana.
ROM 2:10 Étisera eti íchanahi eta táuriqueneana, tíjara­ca­hénapa ema Viya eta iávihaya te majaraivahi. Tétavi­cavaya eta ecuna­cha­ca­revaya mayehe. Tinara­cai­na­varepa eta epane­re­re­si­ra­nainihi. Ecuti­cacaya emutu eta iúrica­ca­revaya. Eti israelítana, vahi ecachu­ri­caimahi ena apava­sanana.
ROM 2:11 Ema Viya vahi manere­ji­caimahi ena máicuña­ruanaya. Ticuti­ca­ca­na­yarehi máicha.
ROM 2:12 Nácani máimati­ra­hanahi eta mavanai­ripiana ema víyarahaini Moisés, ticaicu­ña­nayare. Énerichu nácani náimati­hi­né­nipuca, taveti­jinapa ticaicu­ña­nayare taicha vahi nasuapahini.
ROM 2:13 Taicha vahi tijaca­pa­ca­rea­naimahi mayehe ema Viya nácani vahi náitauchahini eta nasama­que­neanahi. Tijaca­pa­ca­rea­na­ya­resera nácani títauchanahi tipicau­chanahi eta vanairipiana.
ROM 2:14 Narari­hivare ena tinere­ji­ca­vanahi ena apava­sanana, váhinéni náimatihini eta vanaripiana, nasapi­hasera natupi­ruvahi te nasamureana eta náichirahi eta táurique­neanahi, taicha yátupihi eta nasuapirahi eta manaca­sa­mu­re­cha­quenehi ema Viya.
ROM 2:15 Éna, náimerecahi eta manaca­sa­mu­re­chirahi ema Viya eta vanairipi te nasamureana. Énajivaya tisamavana te napane­reruana eta táurivahi eta náichaqueneana, éta ticatiu­cha­vacahi. Te téjeca­pa­va­napuca, tisama­va­na­hivare eta tamaurivahi eta náichaqueneana. Tásiha, napicahi eta náicuña­yarehi táicha.
ROM 2:16 Járajapa eta sácheyare, ticaya­sesere­hia­nainapa namutu ena achaneana te mamirahu ema Viáquenu Jesucristo. Éma, máimatiya tamutu eta náichaqueneana tayumu­ru­re­vanahi. Étarichuhi eta numeta­rapihi te nucame­ta­rairupa.
ROM 2:17 Étisera eti israelítana, ímija­chavahi yátupihi ítaucha eta vanairipiana, ecuna­cha­vaipahi mayehe ema Viya.
ROM 2:18 Ímija­cha­hivare ítuca eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya. Éneri­chuvare eta vanairipi éhiruhi tímitu­cahehi eta enere­ji­si­rayare icha eta táuriqueneana.
ROM 2:19 Tétavi­ca­vai­pa­hivare eta ecuna­chi­ravahi taicha ímija­cha­varipa ecatu­paraha eta ímitu­siraya ena apava­sanana apaesa náeseni­cahini ema Viya, náimati­yareva eta máechaji­ri­ruvana, náinaji­ca­yareva eta napeca­turana, váipavare nanasimahi eta te timapicu. Ímija­cha­hivare ímatie­queneha tamutu eta vanairipiana, ítamu­tu­ru­sirahi tamutu eta tayeheana yátupi­queneana.
ROM 2:21 Éti evara­ha­hipuca ímitureca. Titupa­ra­ca­he­hisera étivaya ítaurahi. Éti, ímitu­recahi vahi nacuamereca ena achaneana; étisera epane­rechahi eta iámere­siraya.
ROM 2:22 Tacutiquene váhivare iúrica nacaese­na­rahini ena epara­jai­ravana; étisera epane­rechahi eta ecaese­naraya. Ecati­chavare eta nasiña­rajiana; étisera matsiria­rai­ra­hahehi eta evehairahi eta táijara­casiana eta nasiña­rajiana.
ROM 2:23 Ecuna­chavahi eta ímija­chi­ravahi ítuca eta mavanai­ripiana ema Viya; étisera tamutu sácheana iácata­ya­ya­jicahi eta mavanai­ripiana. Tétavi­cavahi eta emapi­cau­chirahi éma.
ROM 2:24 Ani tacahe eta Sagrada Escritura: “Ena achaneana vahi napicau­chahini ema Viya íchavenehi éti israelítana” tacahepa.
ROM 2:25 Eti ecuna­cha­vaipahi eta israelí­tai­rahehi. Tacamu­nu­hisera eta ítauchi­rai­nahini eta vanairipiana. Taicha eta juca emaitau­chirahi, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaichucha vahi étinahini israelí­ta­nai­na­hehini.
ROM 2:26 Ticachu­ri­ca­hea­naripa nácani apava­sanana, nasapihaipa náitauchahi eta vanairi­pianahi. Ema Viya máimahahi eta táurivahi eta náitauchirahi, váhineni israelí­ta­nai­nahíni éna.
ROM 2:27 Ena apava­sanana títaura­hianahi tayehe eta vanairipiana, éna tiyase­se­re­ca­nainapa eta ícuñayare emutu eti emaitau­chanahi, émepu­ru­re­ca­vaipahi israelí­tai­rahehi, étapa eta ecara­va­huirahi eta vanairipiana.
ROM 2:28 Váhivare étaimahi ecuna­cha­ca­revaya eta ecama­rcairahi te iáquehe eti israelítana.
ROM 2:29 Nácanisera yátupi­quenehi eta nasuapa­jiraiva, jéhevare ena yátupi­que­neanahi israelítana. Vahi tácame­saimahi ticamarcana te náqueheana, taicha éna yátupi­quenehi te nasamureana námahi eta nacama­rcairahi eta machane­rai­ra­vacahi ema Viya. Vahi étapa­ra­cai­nahini eta nacara­va­hui­ra­hipuca eta vanairipiana, étaina­pa­pucaini nacuna­cha­ca­re­vai­nahini nayehe ena achaneana. Eta ticamu­nu­carehi eta náitauchi­rayare eta mavanai­ripiana ema Viya. Étapa nacuna­cha­ca­revaya eta mayehe.
ROM 3:1 Eti nujaneanana ímija­chavaipa ecuna­cha­carehi taicha eta israelí­tai­rahehi, ecama­rcai­ra­hivare te iáquehe.
ROM 3:2 Jéhesare, jararihi eta ecuna­cha­ca­revahi, máicha ema Viya. Éma, matupa­ra­ca­vacahi ena viáchuca­na­veanaini eta náimitu­re­sirahi eta yátupi­queneana máechaji­riruana, vítipa viti námarie­queneana.
ROM 3:3 Tayanapane natiarihihi ena vijaneanana vahi náitauchahini eta natupa­rahahi, émasera ema Viya, váhiquene títavaimahi eta máitauchiraya tamutu eta máijara­ru­vanahi eta nayehe. Taicha tétavi­cavahi eta máitauraivahi éma. Tayana­pa­nepuca natiarihi ena achaneana énaina náepiya­hirahi, émasera ema Viya máitauchayare tamutu. Eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Tayanapane ena achaneana vahi navara­hahini nasuapa eta pítauraivahi, piti Tátachicha, tamutu sácheana pímerecahi píti eta pítauraivahi. Tayanapane natiarihi náimijachahi vahi tátupi­ru­vahini eta píchaqueneana, tétavi­ca­va­hisera eta pitupi­ruvahi te tamutu” tacahepa.
ROM 3:5 Vimutu vímati tétavi­cavahi eta majapa­nu­raivahi ema Viya. Németea­casera etiarihi eti ímijachahi tiápaju­ca­va­yarehi eta macuna­cha­careva taicha eta esipe­ca­tu­rai­ra­vacahi. Ímija­cha­vavare vahi tátupi­ri­ru­vahini eta masemairahi eta ecape­ca­tu­rairahi. ¡Tétavi­cavahi eta éjeca­pi­ravahi! Ecuti ena achaneana mapane­re­rureana. Ema Viya, tatupa­racahi máicuña­ca­va­cayare namutu ena téjeca­pa­vanahi, taicha tétavi­cavahi eta masantovahi.
ROM 3:7 Ímija­chavahi tísapa­carehi eta épiya­hiraiva, taicha ímija­chavahi títame­tacahe eta yátupirahi eta tatupi­ruvahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Ánipapuca tacahe eta epane­reruana: “Ema Viya ticaijare tijapa­nurahi. Tacahe, tiápaju­ca­vayare eta macuna­cha­ca­revahi éma, taicha táetaviu­chayare eta majapa­nui­rahavi eta máimairainapa eta vivayu­chi­ravahi eta vivaina­ra­jivana. Tásiha, vahi tátupi­ru­vahini eta mavarairahi tícuña­cahavi, taicha tiápajucava eta macuna­cha­careva vícha, ¿masi?” ecahepuca eta epanereru. Natiari­hivare ena tépiyae­que­ne­hahavi náimija­chahiji tacahe eta vímiturapi viti apóstoleana. Muraca­ya­resera eta náicuña namutu ena tacahehi eta napane­reruana.
ROM 3:9 Eti nujaneanana, vahi ecuimi­jachava viti israelítana viúripanahi nayehe ena apamuriana achaneana. Tájinaquene viúrivai­nahini te mamirahu ema Viya. Taicha vímatie­que­nehapa eta vimutuirahi vicaviureva me Viya viti achaneana, viti israelítana énapa ena apava­sanana.
ROM 3:10 Eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Nájina náurihini, émanai­na­hi­pucáini máurihini, ésunai­na­hi­pucáini esena súrihini.
ROM 3:11 Nájinavare énaji­vai­nahini náimatihini ema Viya, váhivare navaraha náesenica ema Viya.
ROM 3:12 Namutuhi téjeca­pavana, namutu­hivare táquipaicahi eta tamauri­queneana. Nájina náichahini eta táuriqueneana, émanai­na­hi­pucaini máichahini.
ROM 3:13 Tíñemahipi eta náecheji­ri­si­ravana. Tétavi­ca­vavare eta navayua­rai­vanahi. Éna nacuti eta quichare téchurahi, tétavi­cavahi eta nacaete­maraiva. Náemata­nechucha namaldi­cióncha nácani apamuriana.
ROM 3:15 Apaesarichu nacamunu navara­hai­pavare ticapa­recana.
ROM 3:16 Sirujiana eta náitare­sirana, ticaete­ma­re­recana.
ROM 3:17 Vahi natanu­caimahi eta náurivai­nahini nayehe ena apamuriana.
ROM 3:18 Tájina vahi napicau­chaimahi ema Viya” tacahepa eta Sagrada Escritura.
ROM 3:19 Nujaneanana, eti ímija­cha­vai­papuca vahi étinahini táechajisiha eta Sagrada Escritura. Téchaji­si­ha­he­hisera, taicha eti iávacu­hanahi eta vanairipiana. Emutuhi ecaviu­revahi. Te jena sácheyare, vaipa ecatiu­cha­vaimahi. Emati­nai­naripa emutu taicha eta eviure­vanahi. Táurica eta ecaicu­ñai­rayare emutu.
ROM 3:20 Natiari­hi­pu­casera nácani tímija­cha­va­na­ripahi tijaca­pa­careana taicha navara­hainapa náitauchaya eta vanairipiana. Váhique­nesera tijaca­pa­ca­rea­naimahi me Viya, taicha vahi étapa­ra­caimahi eta náitauchirahi. Taicha eta vanairipiana, tímima­ti­cha­ha­vichucha eta vicape­ca­tu­rairahi.
ROM 3:21 Puítisera, ema Viya tímima­ti­cha­ha­viripa eta vijaca­pa­ca­re­va­yarehi eta viúchucuiraya. Vahi étapa­racaina eta vivarai­ra­hipuca vítaucha eta vanairipiana. Tanasi­que­neripa eta Sagrada Escritura, táechaji­si­haipahi eta máiteca­piraya ema ticatiu­cha­haviya, vijaca­pa­careya máicha.
ROM 3:22 Eta tacahehi puiti, yátupihi eta vijaca­pa­ca­revahi vimutu viti vicasi­ña­vanahi mayehe ema Jesucristo. Ema Viya vahi manere­ji­caimahi nácari­chuhini ena tiúriana. Váhivare máepuruimahi ena achaneana tisipe­ca­tu­ranahi. Eta nacasi­ñai­ravahi eta mayehe, majaca­pa­vacahi namutu.
ROM 3:23 Taicha yátupihi eta vicape­ca­tu­rairahi vimutu. Vimutu véchuriaca eta viúrivana, vijaca­pa­caréni me Viya. Nájina émanái­nahíni mátupi­ruhíni.
ROM 3:24 Étasera eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya, tijapa­nu­havihi. Tijaca­pa­havihi táichavenehi eta vicasi­ñairahi ema Machicha Jesucristo. Émapa tivacha­chi­na­havihi eta vitapi­ravana táichavenehi eta vipeca­turana.
ROM 3:25 Ema Viya, tétavi­cavahi eta matupi­ru­vairahi. Vahi macami­chaimahi ena téjeca­pa­vanahi te machacaya. Tásihasera, tijapa­nu­havihi. Máijara­recahi ema Machicha eta mavacha­chirahi eta vipeca­turana, vímica­pacahi éma. Eta vicasiñaira ema Jesucristo, macaepahahi eta véjeca­pi­ra­vanahi vipeca­tu­ranahi. Tásiha, vijaca­pa­carehi mayehe ema Viya.
ROM 3:27 Tacahe, puiti visama­ripahi eta majaca­pi­ra­ha­viripa ema Viya, étachucha tíchahi eta vicasi­ñairahi ema Jesucristo. Vahi vétupi­ca­vahini eta vicasi­ña­va­vai­ri­sirahi eta vítauchiraipa eta vanairipiana. Váhique­nevare étapa­racaina.
ROM 3:29 Vahi ácari­chuimahi eti israelítana ejaca­pa­carehi me Viya. Éneri­chuvare tijaca­pa­ca­reanahi namutu ena apava­sanana ticasi­ñanahi. Tijaca­pa­havihi ema Viya vimutu viti vicasi­ña­vanahi eta mayehe.
ROM 3:31 Váhivare ecuimijacha nútina­hi­pucaini nímitucahe vaipa tasuapa­ca­rehini viyehe eta mavanai­ripiana me Viya. Viti véhicanahi ema Jesús, táitusiava vicarichuhi virataha vítaucha eta mavanai­ripiana ema Viya. Vahi vínaji­caimahi.
ROM 4:1 Németeaca etiarihi eti evarahaipa échajisiha ema viáchucaini Abraham. Evaraha ecunacha eta macaema­ta­nea­si­ranahi ema Viya, ímija­chirahi éta tíchahi eta majaca­pa­ca­revahi me Viya. Ímija­cha­hivare táuriha eta macasi­ña­va­vai­si­ra­vapuca éma. Numeta­ca­hesera: Eta majaca­pa­ca­revahi me Viya, vahi étainahini táichahini eta macaema­ta­nea­sirahi ema Viya.
ROM 4:3 Eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Ema Abraham, tétavi­cavahi eta macasi­ña­vairahi me Viya. Eta tacahe, tijaca­pa­ca­réinehi me Viya” tacahepa.
ROM 4:4 Tiuri puiti, viti achaneana, te vicaema­ta­ne­recahi, tatupa­racahi ena vicaema­ta­ne­ye­ruanahi eta navacha­chi­ra­ha­vi­yarehi. Vahi tíjara­ca­si­cha­ha­via­naimahi eta najapa­nui­ra­ha­vihini. Émasera ema Viya tijapa­nu­havihi, tijaca­pa­havihi táichavenehi eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe. Vahi étapa­ra­caimahi eta vicaema­ta­nea­sirahi.
ROM 4:6 Énerichuva ema víyarahaini David máechaji­sihahi eta náurica­ca­revahi ena ticape­ca­tu­ra­rahiana eta majaca­pi­ra­vacahi ema Viya, tájina étapa­racaina eta nacaema­ta­nea­sirahi.
ROM 4:7 Ánipa macahehi: “Tétavi­cavapa eta náurica­ca­revahi nácani maperdo­na­cha­que­neanahi ema Viya eta napeca­tu­ranaini, tijaca­pa­havihi tímicu­ti­ji­ri­ca­vainehi tacuijahini véjeca­pi­ra­vai­na­hini” macahepa.
ROM 4:9 Tacahe, eta juca viúrica­ca­revahi, vahi vácarichu vicatu­pa­ra­hahini viti israelítana. Éneri­chu­hivare tatupa­ra­ca­hivare ena apava­sanana. Vécharipahi eta majapa­nuirahi ema Viya ema Abraham. Tacarichuhi eta macasi­ña­vairahi, majacapahi ema Viya.
ROM 4:10 Ímija­chai­papuca éti, eta majaca­pa­ca­revahi ema Abraham tásiha­quenehi eta macama­rcai­rahi. Numeta­ca­hesera: Váhiquene étainahi táichahini eta macama­rcairahi éma, taicha te táequenepa eta majaca­pirahi ema Viya, mapaenu­mavahi ticamarca ema Abraham. Étapa táicutia­ra­yarehi eta majaca­piraipa ema Viya táichavenehi eta macasi­ña­vairahi. Émara ema achane máinapuiruhi ticasi­ñavahi me Viya. Puíticha ema Abraham, émapa vicaiya­quenehi vimutu viti vicasi­ña­vanahi me Viya, vijaca­pa­careipa víti apanava. Tacamu­nui­pasera vácuti­ca­cahini vicasi­ña­vahini mayehe, viti israelítana étipa eti apava­sanana.
ROM 4:13 Ema Viya tíjara­cavahi eta máijara­si­rayare ema Abraham énapa ena mámarié­queneana tamutu eta apaquehe, návapai­ruyare. Máijara­cayare táichavenehi eta macasi­ña­vairahi ema Abraham. Vahi étapa­ra­cai­nahíni eta masuapi­rai­nahini eta vanairipiana.
ROM 4:14 Taicha te tatiari­hi­nahini eta náicuchihi ena títauchanahi eta vanairipiana, tamapu­ru­ji­pa­pucaini eta vicasi­ña­vairahi, tamapu­ru­ji­pa­va­re­pucaini eta máijara­si­ravahi ema Viya eta majaca­pi­ra­ha­viyare.
ROM 4:15 Taicha eta vanairipiana, étachucha támaparaucha eta náicuña ena téjeca­pa­vanahi. Tásiha, vimutu vicaicu­chi­ya­rehini eta vícuña, taicha vimutu véjeca­pa­vahi­.
ROM 4:16 Ema Viya, tétavi­cavahi eta majapa­nu­raivahi. Tásiha, yátupi máitauchayare eta máijara­si­ravana nayehe namutu ena mámarié­queneana ema Abraham. Vahi nácari­chuhini ena téhicanahi eta vanairipiana. Nayehe­yareva namutu ena ticasi­ña­va­na­hivare mayehe, ticutianahi ema Abraham eta macasi­ña­vairahi. Eta tacahe puiti, eta vicaiyairahi vimutu víti ema Abraham te mavahuana ema Viya.
ROM 4:17 Taicha ema Viya, ánipa maicha ema Abraham: “Puiti nunaca­viyare píti nacaiya­que­neyare ena achaneana te camuriquene avasareana”. Tásiha, ema Abraham, ticasi­ñavahi muraca me Viya eta máitauchi­rayare eta máijara­si­rayare ema machichaya, tayanapane eta mácheruanahi éma, ésupa esu mayena. Taicha ema Viya, tamutuhi máiturue­queneha. Ema Abraham ticasi­ña­va­hivare eta majaca­pi­rayare eta máicuchihi, tayanapane tájinaichaha máimahahini.
ROM 4:18 Ema Viya mameta­ca­varepa ema Abraham eta macachi­chai­rayare, camuria­nayare ena mámarié­que­nea­nayare. Eta nasimu­tu­vayare, tamutu nacava­sa­ya­repahi, camuria­na­yarehi eta návasanaya. Ema Abraham, ticasi­ñavahi eta táitauchi­ra­va­yarehi tamutu. Ticucha­pavaipa eta máuchusi­rayare ema machicha­yarehi.
ROM 4:19 Ema Abraham, ichavicaipa éma, cien año eta mahañora. Ésupa esu Sara, ichavi­cai­pavare, macheru­hivare. Vaipa náurihahini eta nacachi­chai­ra­yarehi. Váhisera máeñama­vahini ema Abraham. Ticasi­ñavahi muraca eta mayehe ema Viya eta tamutuirahi máiturue­queneha eta máitauchi­ra­yarehi tamutu eta máijara­si­ra­vanahi. Váhivare mapica­ca­ra­ca­vahini. Eta macasi­ña­vairahi, tétavi­cavahi eta macuna­chirahi ema Viya.
ROM 4:22 Eta tacahe, ichape eta majaca­pa­ca­revahi me Viya táichavenehi eta macasi­ña­vairahi muraca.
ROM 4:23 Tacahe, eta vicara­vahuira eta Sagrada Escritura, vímatie­queneha vahi mácari­chuhini ema Abraham majaca­pa­ca­rehini me Viya.
ROM 4:24 Puiti, víti apanava vijaca­pa­carehi me Viya eta vicasi­ña­vairahi mayehe. Taicha ema Viáquenu Jesucristo táimica­pacahi eta vipeca­turana. Émasera ema Viya macaeche­pucahi ema Machicha te máecari apaesa vijaca­pa­ca­re­yarehi mayehe vimutu viti vicasi­ña­vanahi mayehe.
ROM 5:1 Puítiripa vijaca­pa­careipa me Viya táichavenehi eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe. Tásiha, tétavi­cavaipa viúrivahi eta mayehe. Vaipa vipica­ca­ra­ca­vahini tayehe eta vícuña­ya­rehini, taicha ema vímicu­ñaruhi ema Viáquenu Jesucristo, macaepa­haripa eta vícuña­ya­rehini.
ROM 5:2 Máichavenehi ema Cristo, tétavi­cavahi eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya. Tásiha, tijaca­pa­ha­viripa táichavenehi eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe. Tamutu sácheana viúrisa­murehi eta vicucha­piraipa eta vijaca­pi­rayare eta vícuchihi visiapi­rayare te majaraivahi ema Viya.
ROM 5:3 Te tatiari­hi­napuca eta vicata­ji­vai­rayare, vivapi­na­vachucha eta vicami­chirahi taicha tétume­cha­haviya eta vímiya­nirava véhica ema Viáquenu.
ROM 5:4 Táichavenehi eta vímiya­nirava véhica, vijaca­pa­ri­pavare eta vitume­vayare virata­hai­rayare vicamicha tamutu. Tásiha, eta vicami­chirahi tamutu, vicucha­painapa eta táitsivayare vícuchihi.
ROM 5:5 Tájina tímipa­ne­re­ré­ca­ha­vimahi taicha yátupi­yarehi eta vijaca­pi­rayare eta vícuchihi. Vicasi­ñavahi mayehe ema Viya taicha tímima­ti­cha­ha­viripa te visamureana eta máemuna­si­ra­havihi máichavenehi ema máijara­ru­havihi Espíritu Santo.
ROM 5:6 Víti, tájina viviyaimahi eta vicuchu­cui­ra­vái­nahíni. Émasera ema Cristo, te tiúrihi eta máimairahi, tíjara­cavahi tépena víchavenehi víti máurira­hanahi, eta macuchu­cui­ra­haviya.
ROM 5:7 Váhisera tácuti­ca­cahini eta visamureana viti achaneana. Vimutuhi véñama eta vítaresira. Téhesera tatiara­hi­na­pucaini eta véñami­rai­nahini mácani achane máetaviuchahi eta máuriva, víjara­ca­va­pa­pucaini vépena eta vicatiu­chi­rai­nahini éma.
ROM 5:8 Émasera ema Viya, tétavi­cavahi eta máemuna­si­ra­havihi, tayanapane eta vicape­ca­tu­ra­ra­hi­ri­cha­hanéni. Máijara­re­ca­hisera ema Machicha Jesucristo máepeni­na­havihi.
ROM 5:9 Tásiha puiti, vijaca­pa­careipa me Viya táichavenehi eta vicasi­ñairahi ema Jesucristo eta máepeni­na­havihi. Ichape­hinéni eta véjeca­pi­ravahi, vimaese­ni­sirahi ema Viya, mavara­ha­hisera éma macaepa­ha­ya­rehini eta vícuña­ya­rehini táichavenehi eta vipeca­turana. Eta máepenirahi te crusu ema Machicha, puiti ema Viya tíchuha­havihi vipauchayare éma. Tájina vipicahini eta viávahá­siraipa éma. Tásiha puiti, eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe, vaipa véñama­vahini tayehe eta viúchucui­rayare taicha eta máechepu­sirahi te máecari, eta tímicae­che­rachahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta macuchu­cui­ra­haviya.
ROM 5:11 Puiti, tétavi­cavaipa eta viúrisa­mu­revahi mayehe ema Viya máichavene ema Viáquenu Jesucristo. Tétavi­cavahi eta viúrivahi mayehe.
ROM 5:12 Tacahe, ema Adán, ema máinapuiruhi achane tiávapaicahi eta juca apaquehe, éma tinacuchahi eta pecatu. Tásiha, táichavenehi eta pecatu, járajapapa eta vépenira, tavachae­quenehi eta pecatu, taicha tímiri­ji­ca­ha­viripa tayehe eta pecatu.
ROM 5:13 Te tájinaichaha májuchahini ema Moisés eta vanairipiana, tatiari­hipahi eta pecatu te juca apaquehe. Étasera tamaji­nai­raichaha eta vanairipiana, vuíchaha nacaviu­re­vahini ena achaneana.
ROM 5:14 Namutusera ena mámarié­queneana ema Adán tépena­na­paipahi taicha mámapa­rau­cha­ripahi eta mapecatura éma, tayana­pa­nepuca eta napeca­turana vahi tácutihini eta mamasua­pa­ji­raivahi, tayana­pa­ne­hivare tájinaichaha eta vanairipi májurehi ema Moisés. Ema Adán, émapa ticaete­ha­havihi. Te táequenepa, máraja­painapa ema apana, émainapa tétupi­ri­pa­na­ha­viyare.
ROM 5:15 Víti, tétavi­ca­vaipahi eta visimu­tuvahi viti vicaicu­ña­na­ya­rehini tayehe eta ecuñaraqui te yucu infierno, étanai­chu­hinéni eta máejeca­pi­ravahi ema viáchucaini Adán. Émasera ema Viya, ichape­rinehi eta majapa­nui­ra­havihi vimutu, mavarairahi ticuchu­cu­ha­ha­viyare máichavenehi ema Machicha Jesucristo. Tamutu­ripahi macaepahahi eta tasimu­tu­queneana vipeca­turana. Tájina tavachae­que­né­nahini. Tájinavare jácani vicaema­ta­nea­ra­caimahi.
ROM 5:17 Étana­ri­chu­hinéni eta pecatu máejeca­pi­ravahi ema émana achane, émaripa ema viáchucaini Adán. Tiámairi­ji­ca­ha­vi­ri­pasera eta vépeniraya vimutu. Émasera ema Viya tiápaju­cavaipa eta majapa­nui­ra­havihi. Tijaca­pa­ha­viripa máichavenehi ema émana­que­ne­ri­chuvare achane, ema Jesucristo. Tíjara­ca­ha­vi­na­varepa eta arairuyare vítare­si­rayare vimutu viti vicasi­ña­vanahi eta mayehe.
ROM 5:18 Eta mapeca­turahi ema Adán, yátupi tiámapa­ráu­cha­ha­viripa vimutu eta vicaicu­ñairaya. Émasera ema Jesucristo, tájina matapi­ra­vai­nahini eta máitare­sirahi. Éma, tiámapa­ráu­cha­ha­viripa eta vítare­siraya víti, vijaca­pa­careipa me Viya.
ROM 5:19 Camuri­havihi viti tacaera­ji­ruanahi me Viya, táichavenehi eta mamasua­pa­ji­raivahi ema émana achane. Puítisera camuri­ha­viripa viti vijaca­pa­ca­rea­na­ripahi me Viya táichavenehi eta masuapa­ji­raivahi ema apana achane Jesús, taicha tájina matapi­ra­vai­nahini eta máitare­sirahi.
ROM 5:20 Te táequenepa eta máejeca­pirahi ema Adán, ema Viya manaquicahi eta vanairipi. Éta tímitu­ca­ha­vi­yarehi eta tavayu­chi­ravahi eta vipeca­tu­ranahi. Puíticha tiápaju­ca­va­paipaicha eta pecatu, émasera ema Viya tiápaju­ca­vaichucha eta majapa­nui­rahavi.
ROM 5:21 Tacahe, eta pecatu, ichape eta támapa­ráu­chi­ra­havihi tayehe eta vépenira. Étasera eta majapa­nui­rahavi ema Viya tiámapa­ráu­cha­ha­vi­ri­pa­hivare eta vijaca­pa­ca­revahi mayehe. Tásiha, píjara­ca­ha­vi­na­varepa eta vítare­siraya máichecua­ra­qui­reyare máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo.
ROM 6:1 Tiuri puiti, németeaca etiarihi eti ímija­chai­papuca tiúrihi vímiyanava vicha eta pecatu apaesapuca tácaeche­rapaipa eta táetaviu­chirahi eta majapa­nui­rahavi ema Viya.
ROM 6:2 Váhique­nesera táuricahini vímiya­na­vahini vicha. Taicha tépaharipa eta tapami­si­ra­havini eta pecatu. Nuvaraha vahi ecuemi­tisica eta ímitu­ca­si­vanahi. Eta vicaica­cha­sirahi eta víjara­si­ravahi véhicaya ema Viáquenu Jesucristo, viúrujia­caripa éma. Tásiha, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa vácacha­nehini eta máepenirahi, vépena­hi­varéni víti. Vaipa tárataha tipami­cahavi eta pecatu.
ROM 6:4 Eta vicaica­cha­siraipa te une, tímicu­ti­ji­ri­cavahi vicaeca­rasihi, vicachanepa ema Cristo eta máepenirahi. Éneri­chuvare eta viúchusirahi te une, vicutipa éma eta máechepu­sirahi te máecari. Tanasiripa eta ichasini vítaresira. Tásiha puiti, arairupa eta vítare­sirahi taicha máetaviu­chirahi ema Viya eta macaema­ta­nea­si­rahavi tacuti eta ichape máitupa­ji­jia­si­ravahi te macaeche­pucapa ema Machicha. Vaipa táuricahini víchahini eta pecatu.
ROM 6:5 Taicha eta viúrujia­siraipa ema Cristo, vicuti­ripahi éma eta máepenirahi. Tásiha, étarichu vicahe­yarehi víti apanava eta véchepu­si­ra­yarehi, vicuti­yarehi éma eta máitare­sirahi, tájina matapi­ra­vai­nahini. Tásiha víti, arairuinapa eta vítaresira.
ROM 6:6 Tacutiquene, eta tamauri­vainihi eta ichasini vítaresira tacape­ca­tu­ra­rai­vainihi, tímicu­ti­ji­ri­cavahi te vicaque­nureca. Tétavi­cavahi eta tacava­na­rai­ra­havihi, tipami­ca­havihi eta víchira­yarehi eta tamauri­queneana. Puítisera táecarasipa eta ichasi vítaresira, tacutihi eta náecarairaipa ema Viáquenu Jesús. Vaipa tipami­ca­ha­vimahi.
ROM 6:7 Taicha mácani achane eta máepeni­raipahi, tíchecaipahi eta macape­ca­tu­rairahi.
ROM 6:8 Puiti vécharipa eta máechepu­sirahi te máecari ema Viáquenu Jesucristo, tájinapa tímiape­chaimahi máepena­hi­varéni taicha tájinapa tárataha táimica­pa­cahini. Ene vicahehi víti eta viúrujia­sirahi ema Cristo. Vécaraipahi eta tamaurivahi eta ichasihi vítare­sirahi. Puiti, tamutupa ticaitsivahi. Vicutinapa éma eta vítare­si­rainapa.
ROM 6:10 Eta máepenirahi ema Cristo, éta tímica­pacahi eta vipeca­turana. Éma, vaipa tiápecha­vaimahi tépena. Tamutu­ripahi. Tásiha, eta máechepu­si­raipahi, máichecua­ra­qui­rénapa eta máitaresira te mavaure ema Maiya.
ROM 6:11 Ene ecaheyare éti, écarainapa tamutu eta tapami­si­rahéni eta epeca­turana. Puiti eta­ ítare­si­rainapa, macarichu ema Viya ecaema­ta­nearuya, táichavenehi eta iúrujia­sirahi ema Viáquenu Jesucristo.
ROM 6:12 Vaipa ecuisapa eta tapami­sirahe eta pecatu. Váhivare ecusuapa jácani tajamu­ra­cha­que­neanahi eta iáqueheana, taicha tétavi­cavahi eta tamaurivahi eta tajamu­ra­cha­que­neanahi. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vainapa épenaquene, vaipa échaimahi eta pecatu. Ítare­cai­na­pasera mayehe ema Viya, íjara­re­cainapa eta iáqueheana mayehe. Ísapainapa ema Espíritu Santo tipamicahe eta ecaema­ta­nea­siraya ema Viya, eta íchiraya eta táuriqueneana.
ROM 6:14 Eta pecatu, vaipa ticava­na­ra­hémahi. Émaina­pasera puiti ema Viya, tímica­ta­ca­hénapa eta íchirahi eta táuriqueneana. Éneri­chuvare vaipa tácamu­nuhini eta táipica­ra­re­sirahe eta vanairipiana apaesa vahi ecuquicha eta tamauri­queneana.
ROM 6:15 Puiti, németeaca etiarihi eti ímijachahi tísapa­ca­rechaha eta vicape­ca­turaira taicha vaipa táipica­ra­re­ca­ha­vihini eta vanairipiana. Étisera, tétavi­cavahi eta táejeca­pi­ravahi eta epane­reruana. Ímipanapa eta majapa­nu­raivahi ema Viya. Vaipa epicau­chahini.
ROM 6:16 Écharichuhi éti, te ímiya­na­va­ya­re­chu­chapuca eta tapami­si­rahehi eta pecatuana, ecuti­ri­cha­hapuca mácani ticaque­nu­recahi, tipami­ca­va­yarehi eta masuapi­ra­yarehi ema máquenu. Ene ecahehi eta esuapi­raichaha eta pecatu. Éta tiámapa­ráu­chahehi eta esiapiraya te yucu infierno. Téhese­rapuca émainapa esuapaya ema Viya, tatupi­ru­vainapa eta ítare­siraya.
ROM 6:17 Nuhasu­lu­pa­ya­chasera ema Viya eta ínaji­siraipa eta tapami­si­ra­hénihi eta pecatuana. Puiti tatupi­ruvaipa te esamureana eta esuapirahi eta véhiruhi ímitu­ca­sivahi. Puiti íjara­ca­vainapa ecaema­taneaca ema Viya, iávácu­haripa eta táuriva eta ítare­siraya.
ROM 6:19 (Nímicu­ti­chi­nahehi eta juca, taicha vahi máejerarena eta ecaicu­tia­rairaina éta. Nuvaraha yátupina ecaicu­tiaraya.) Cape eta ítare­sirahi, étarichaha íjara­recahi eta iáquehe tayehe eta tamauri­queneana, étaviuchahi eta evaina­ra­ji­va­nainihi. Puiti íjara­recaya eta iáquehe íchayare eta táuriqueneana, táurivaya eta ítaresira. Tacuija tahapa­picahe eta ecaema­ta­nea­siraya ema Viya.
ROM 6:20 Taicha cape juca ítare­sirahi étarichaha tipami­cahehi eta epeca­turana. Vuíchaha étainahini ecaema­taneaca eta táurivaya eta ítaresira.
ROM 6:21 Tájinavare ímaeque­ne­hahini eta íchirahi eta tamauri­queneana. Puítisera, tétavi­cavahi puiti eta etsiri­ha­ca­revahi tayehe, taicha ímatipa tiámapa­ráu­chahehi eta esiapi­ra­ya­rehini te yucu infierno.
ROM 6:22 Puíti iúchurepa tayehe eta tapami­si­rahehi eta pecatu. Iávacuhaipa eta ecaema­ta­nea­siraya ema Viya. Jéhevare eta iúrita­re­si­rayare me Viya, máichecua­ra­qui­renapa eta ítare­siraya.
ROM 6:23 Eta víchirahi eta tamauri­queneana, tacarichu tiámapa­ráu­chahavi eta visiapi­ra­yarehi te yucu infierno. Émasera ema Viya mavaraha tíjaracasichahaviya eta vítare­si­rayare máichecua­ra­quireya, te yátupina eta vicasiñairayare mayehe ema Viáquenu Jesucristo.
ROM 7:1 Nupara­pe­naveana, écharichu éti eta yátupirahi tisuapa­carehi eta vanairipiana nayehe ena achaneana, étachu­chasera te títare­ca­na­richaha.
ROM 7:2 Tímicu­ti­ji­ri­cavahi súcani esena sucaimaquene. Tatupa­racahi ésu sucacha­ne­yarehi macarichuhi ema suima, vahi sucucaecahi éma, te jácani achane­richaha éma. Te suvehapuca ema apana achane, ticape­ca­turaipa ésu. Téhesera te tépenai­papuca ema suima, ésupa téchinava. Tísapacare suápechava suácaima mayehe mácani suvara­ha­que­neyare suímayare. Vahi pecatuina eta suápechi­ra­vayare ticaima.
ROM 7:4 Ene ecahehi eti nupara­pe­naveana. Ema Cristo, máepeni­nahehi te crusu, macaepa­haripa eta tapami­si­ra­hénihi eta vanairipiana. Puiti émapa téchahehi ema Cristo. Ecutiripa esu esena suépenai­maquene te tiápechava ticaima, tásiha apanapa ema téchahi ésu. Puiti mavana­ra­heripa ema Cristo, ema máechepu­re­quenehi te máecari. Mavarahahi ichape­yarehi eta ecaema­ta­nea­siraina eta mayehe ema Viya.
ROM 7:5 Taicha cape juca ítare­si­raichaha, esuapahi eta tavara­ha­queneana eta iáqueheana. Te esamapa eta vanairipi tiápaju­cavahi eta evarairahi ícha eta tamauri­queneana. Tásiha éta, tiámapa­ráu­chahehi eta ícuchihi eta esiapi­rayare te yucu infierno.
ROM 7:6 Puítisera vaipa tapami­ca­ha­vihini eta vanairipiana. Puiti viúchucurepa eta ichasi vítare­siraini. Émapa vicaema­ta­nea­cayare ema Viya taicha tépana­varipa eta arairu vítaresira eta mávahá­si­ra­ha­viripa ema Espíritu Santo.
ROM 7:7 Etiari­hipuca eti ímijachahi tipami­cahehi eta vanairipiana eta ecape­ca­tu­rairaya. Váhique­nesera étaina. Vítiripa vahi vímatie­que­ne­ha­va­nehini eta tamaurivahi eta vicape­ca­tu­rairahi, te vuíchaha vímatihini eta vanairipiana. Vuíchahavare vímatihini eta tamaurivahi eta vijamu­ra­chirana eta apayehe. Eta vanairipi, ani tacahehi: “Vahi picuja­muracha eta apayehe”.
ROM 7:8 Téhesera te vímatipa eta juca vanairipi, viápaju­cavapa vijamuracha tamutu eta vímaha­queneana tájipa­racana. Te tacuijahini eta juca vanairipiana, váhiri­chuhini vicuja­mu­ra­chahini eta apayeheana.
ROM 7:9 Eta viámape­ru­vaichaha apaicape, vuíchaha vímatihini eta vanairipiana. Téhesera te vímatie­que­nehapa, visamavapa eta tatiarihipa eta véjeca­pi­ravahi eta vimaitau­chirahi eta vanairipiana. Tásiha, véchapa eta vépeni­rayare, tatiari­hirahi eta vícuchihi eta vícuña­yarehi.
ROM 7:10 Tacahe, víti vímija­chaipahi viúchucu­hayare te vítaucha­papuca eta vanairipiana. Tájina­chu­chasera táijara­ca­ha­vihini eta viúchucui­rai­nahini. Étachucha tiámapa­ráu­chahavi tayehe eta vépeni­ra­yarehi.
ROM 7:11 Téhesera te amahe eta visamure, jararihi eta pecatu. Tavayua­ra­ca­ha­vipaipa, tacama­pu­rai­ravahi eta tatiari­hirahi eta vanairipiana, taicha tavaraha táimica­pa­cahavi.
ROM 7:12 Nuvaraha numetacahe: Tiúrihisera eta vanairipi, sántohivare, tatupi­ru­va­hivare.
ROM 7:13 Németea­casera etiarihi eti ímija­chapuca vahi tiuri eta vanairipi taicha támapi­ricahi eta vépeni­ra­yarehi. Vahi tacucahe eta epane­reruana. Numetacahe: Váhiquene étainahini eta vanairipi támapa­rau­cha­ha­vihini eta vépeniraya. Étarichu eta vicape­ca­tu­rairahi, étapa tiámapa­ráu­cha­havihi eta vépeni­ra­yarehi. Étasera eta vanairipi tímereu­chahavi eta vimaurivahi víti te visamureana, tétavi­ca­va­hivare eta vimasua­pa­ji­raivahi.
ROM 7:14 Eta vanairipiana tavara­ha­hinéni tímitu­pi­ru­chahavi. Étasera eta veche máteji, tavayua­raruhi eta tavarairahi víchaya eta tamauri­queneana.
ROM 7:15 Taicha víti váhiquene vímatie­queneha tájahapuca eta víchara­cavaya. Vahi véhicahini eta vipane­re­cha­quenehi vivara­ha­quenehi vicha. Tasapi­hachucha víchahi eta vicati­cha­quenehi vimava­ra­ha­quenehi vicha.
ROM 7:16 Tatupi­ruvahi eta vanairipiana eta tameta­si­rahavi eta vicaicu­ñai­rayare táichavenehi eta vipeca­turana. Tásiha, te víchapapuca eta tamauri­queneana, visamava te visamure eta tamaurivahi eta víchirahi, vémechae­ma­chirava eta tameta­si­ra­havihi eta vicaicu­ñai­rayare.
ROM 7:17 Tatiarihi te viáchaneva eta pecatu. Tásiha, váipanéni vítiji­ri­ca­vahini víchahini eta pecatu. Étasera eta távahá­si­ra­havihi te visamure eta pecatu, étapa tipami­ca­havihi eta víchira­yarehi eta tamauri­queneana.
ROM 7:18 Véchahivare víti eta tamauri­vainihi eta táitare­siraini eta viáquehe. Tétavi­cavahi eta tamasua­pa­ji­rai­vainihi. Tímicu­ti­ji­ri­cavaipa tichuru­re­re­ca­havihi. Vivara­ha­hinéni vétupi­ri­ca­vahini, váhique­nesera táisapa­ha­vihini eta viáquehe vétupi­ri­ca­vahini.
ROM 7:19 Te vivara­hainipa vicha eta táuriqueneana, vahi várata­haimahi vicha. Étachucha víchahi eta tamauri­queneana vimava­ra­ha­quenehi vicha.
ROM 7:20 Te víchahipuca jácani vimava­ra­ha­quenehi vicha, vaipa vítinahini tásihahini eta víchirahi, étapa eta pecatu tipami­cha­havihi, taicha tiávahá­cahavi víti.
ROM 7:21 Te vivara­hainipa vicha eta táuriqueneana, tasapi­hachucha eta pecatu tímiapi­ta­vai­ri­cavahi tícheji­mi­rau­cha­havihi. Eta tacahehi eta víchava­que­nevahi.
ROM 7:22 Étasera eta viáchaneva, tétavi­ca­va­hinéni eta tajamu­ra­chirahi víchahini eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya.
ROM 7:23 Jarari­hisera eta pecatu te amahe eta viáquehe. Ichape­murihi eta táehaca­cairahi tacanarahi eta paure viáchaneva. Tavaraha tícheji­mi­rau­chahavi apaesa vahi vicuitau­chahini eta mavara­ha­queneana ema Viya. Tétavi­cavahi eta táitiasi­ra­havihi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa vicaerata.
ROM 7:24 ¡Tétavi­cavapa eta véjapa­nu­rai­va­samihi viti páureana! ¡Tacahehi eta víchara­ra­cavahi! Németeaca eta vipane­re­ruanahi víti, ticuti­ma­hinepa nájinapa tirata­haimahi ticuchu­cu­hahavi tayehe eta tavayua­sirahi eta viáquehe eta pecatu, támira­ha­viyare tayehe eta vépenira.
ROM 7:25 ¡Marari­hisera ema Viáquenu Jesucristo! ¡Macarichu éma marataha ticuchu­cu­hahavi tayehe eta juca tamauri­queneana! Puítiripa núti, ichape eta nuhasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya. Tétavi­cavahi eta nuvapi­nai­ravahi eta níchirahi eta mavara­ha­que­neanahi. Étasera eta ichasi­que­ne­tataji náquehe, ticava­na­ra­nuichucha tayehe eta pecatu.
ROM 8:1 Puítisera témitia­caripa eta vícuña­ya­rehíni viti viávahá­ca­naipahi ema Cristo Jesús. Eta mávahá­si­ra­havihi ema Jesucristo, tiávahá­ca­ha­vi­ri­pavare ema Espíritu Santo. Émapa, ticaepahahi eta tapami­si­ra­havihi eta pecatu, étapa eta támapa­rau­chi­ra­havihi eta visiapiraya te yucu infierno. Ema Viya, eta máimairahi eta vimaetu­me­chi­ravahi, vimara­ta­hairahi vítauchahini eta vanairipiana, mavanecapa tiúcupaicahi ema Machicha, macaque­he­yarehi eta juca viáquehe viti achaneana. Eta máijara­si­ravahi, macami­tie­que­nehaipa eta tapami­si­ra­havihi eta viáquehe eta vicape­ca­tu­rairana. Puiti émainapa téchaha­viyare ema Espíritu Santo. Véhicainapa eta mavara­ha­quenehi. Tásiha vínaji­cainapa eta visuapi­rainihi eta tavara­ha­que­nea­nainihi eta viáquehe tacape­ca­tu­ra­raivaini. Émapa tétume­cha­havihi eta vítauchiraya eta mavara­ha­queneana ema Viya.
ROM 8:5 Nácanisera nasuapahi eta tavara­ha­queneana eta náquehe, étachucha napane­rechahi eta náichiraya eta tamauri­queneana. Vítisera viti visuapanahi eta mavara­ha­queneana ema Espíritu Santo étainapa vipane­rechaya eta vicuri­sa­mu­re­chiraya ema Viya.
ROM 8:6 Nácani napane­rechahi eta tavara­ha­queneana eta náquehe, támapa­rau­charipa eta nasiapiraya te yucu. Vítisera viti vipane­re­chanahi eta mavara­ha­que­neanahi ema Espíritu Santo, viti vítare­cayare. Viúrinapa mayehe ema Viya.
ROM 8:7 Nácani napane­re­chaichucha eta tavara­ha­queneana eta náquehe, éna macatia­na­ruanahi ema Viya. Taicha váhiquene návara­haimahi nasuapa eta mavanairipi.
ROM 8:8 Tacahe, éna étachucha nacuri­sa­mu­re­recahi eta náquehe, vahi náitucahini nacuri­sa­mu­re­chahini ema Viya eta mavara­ha­quenehi.
ROM 8:9 Puítisera éti, eta mávahá­si­ra­he­ripahi ema Espíritu Santo, vaipa étaimahi epanerecha eta tavara­ha­que­neanahi eta iáquehe. Étapa epane­rechaya eta mavara­ha­que­neanahi éma. Nácani vahi mávahá­rua­nai­nahini ema Espíritu Santo, váhivare machane­ra­nai­nahini ema Cristo.
ROM 8:10 Étisera, eta mávahá­si­ra­heripa ema Cristo, tayanapane táicuchi­richuhi eta iáquehe eta táepeniraya táichavenehi eta pecatu, étasera eta iáchaneva títare­ca­ya­rechucha, taicha ejaca­pa­ca­réipahi me Viya.
ROM 8:11 Táichavene eta mávahá­si­ra­heripa puiti éti ema Espíritu Santo, ema Viya macaeche­pu­cayare eta iáqueheana, tayana­pa­nepuca épena­que­né­naripa. Tacuti­yarehi eta macaeche­pu­sirahi ema Machicha Jesucristo te máecari. Éti iápecha­vayare ítareca maicha ema Espíritu Santo.
ROM 8:12 Tacahe, nupara­pe­naveana, vicatu­pa­rahapa eta visuapiraya ema Espíritu Santo. Vaipa étaimahi visuapa eta tavara­haquene eta viáquehe.
ROM 8:13 Taicha te étachu­chapuca esuapa eta tamauri­queneana tavara­ha­que­neanahi eta iáquehe, tájinapa iúchucui­yaimahi, ecaicuchihi eta épeniraya. Téhesera éhicahi eta mavara­ha­quenehi ema Espíritu Santo, ínaji­ca­yareva eta íchira eta tavara­ha­que­neanahi eta iáquehe, ejaca­painapa eta ícuchihi eta ítare­si­rainapa.
ROM 8:14 Taicha vimutuhi viti visuapanahi ema Espíritu Santo, machicha­ha­viripa ema Viya.
ROM 8:15 Émaripa ema Espíritu Santo timeta­ca­ha­viripa eta machichai­ra­ha­viripa ema Viya. Visamavaipa te amahe eta visamure. Éma, vahi tipami­ca­hémahi. Váhivare típica­ra­re­ca­hémahi tayehe eta ícuña­ya­rehini. Tímima­ti­cha­hé­na­pasera eta yátupirahi macachi­chai­rahehi ema Viya. Tásiha, ecasi­ñavaipa eta mayehe ema Viya, émairaipahi ecaiya­quenehi. “Tátachicha Nucaiyaquene” ecahe­yarehi.
ROM 8:17 Eta macachi­cha­ha­viraipa ema Viya, vijaca­painapa eta vícuchihi máijara­ru­haviya. Vicutinapa ema Cristo eta máijara­sirahi eta máicuchihi éma. Puiti, eta vicata­ji­vairahi te juca vítare­sirahi, vicutihi ema Cristo eta macata­ji­vairahi, tásiha, vicacha­nénapa éma tayehe eta mávihahi eta majaraivahi.
ROM 8:18 Puiti németeacahi núti, tayanapane ichapepuca eta vicata­ji­vairahi puiti juca sácheana, tájinachucha táichavahi taicha jarari­hiyare eta ichape táitsivayare, vijacapaya eta ichape viúrica­ca­revaya te majaraiva ema Viya.
ROM 8:19 Jéhevare, tétavi­cavahi eta tajamu­ra­cha­ca­revahi te táitecapapa eta sácheyare eta vímairaya eta vicucha­pa­quenehi eta tacaitsi­vairaya eta viáquehe vimutu viti machicha­naveana ema Viya.
ROM 8:20 Tacutiquene te jena sácheyare vicucha­pa­quenehi, tamutuinapa témitia­cayare eta témeca­ta­ji­va­cha­ha­via­nainihi te juca apaquehe. Tamutuinapa arairuyare, tétavi­ca­vainapa eta táurivaya eta apaquehe. Vímaha puiti ticata­ji­vanahi tamutu te juca apaquehe: Eta sárareana, ticaju­manahi, táepenanahi; étapa eta sucurecana. Eta tacata­ji­vairahi tacutihi eta sucata­jivaira esu súcani esena ticaca­ti­ruhahi eta suínasira. Étasera eta arairuyare apaquehe, ticaitsi­vainapa tamutu. Vaipa pecatu­pai­remahi, tamicau­chai­ne­varepa eta majaraiva ema Viya eta viávihaya viti machicha­na­veanahi.
ROM 8:23 Ema Espíritu Santo máitsiva­charipa eta viáchanevana. Vaipa táesachaimahi vicha eta pecatu. Váipavare víchaimahi eta tamauri­queneana. Tásiha, víti, ichaperipa eta vicucha­pi­raipaicha eta jena sácheyare eta tacaitsi­vai­rayare eta viáqueheana. Títaucha­vainapa eta macachi­chai­ra­ha­vinapa ema Viya. Yátupinapa mayehe­ha­vinapa.
ROM 8:24 Yátupihi puiti eta machicha­ha­virahi ema Viya. Ichapevare eta vicasi­ñavahi eta mayehe eta vicucha­pirahi eta viúchucui­rayare te jena sácheyare. Vácamicha tamutu, vímiyanava eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe támutu sácheana. Tapaenu­ma­vainapa vímahainapa, tájinapa vicucha­paimahi.
ROM 8:26 Éneri­chuvare, ema Espíritu Santo tímica­ta­ca­havihi te tamutu eta vimara­ta­ha­que­neanahi. Tavetiji tímica­ta­ca­havihi eta vimaitu­sirahi eta viyaseu­chi­ra­va­yarehi te viyuja­ra­sirana. Éma, tiyaseu­chahavi te viáchanevana. Viúmitichahi taicha muraca eta vivarairahi eta mayasearuana. Vaipa virataha véchaji­cahini.
ROM 8:27 Émasera ema Viya máimatihi eta visamureana jácani vivara­ha­queneana viyaseaca, étaripa eta mayasearapi ema Espíritu Santo. Taicha ema Espíritu Santo máimatihi eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya, tásiha tiyaseu­cha­havihi viti machane­ranahi.
ROM 8:28 Véchari­pa­hivare tétavi­cavahi eta majanea­si­ra­havihi ema Viya vimutu viti vémuna­canahi éma. Tayanapane vicata­ji­va­hipuca, éma tamutuhi tiuri máicha. Títaucha­vayare eta mapane­reruana éma eta viúrica­ca­re­yarehi eta máichuira­havihi.
ROM 8:29 Acane­ripahi eta máimati­ra­havihi, tinere­ji­ca­havipa machicha­ha­vi­yarehi. Mavarahahi éma vicutiyare ema Machicha Jesucristo eta máurivahi. Tímicu­ti­ji­ri­ca­va­yarehi viparapeya éma, véchavi­murihi eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya.
ROM 8:30 Tásiha, te máimahapa tiuri, tíchuha­havipa viti manere­ji­ruanahi. Eta visuapirahi vipauchaipa éma, tijaca­pa­havipa. Tásiha, tíjara­ca­havipa eta vícuchihi eta visiapiraya tayehe eta majaraiva.
ROM 8:31 Tásiha puiti, nuvaraha yátupina eta ecaicu­tia­rairaya eta juca: ¡Tétavi­cavahi eta macatiu­chi­ra­havihi ema Viya! Tájina táichava eta nacatia­na­si­ra­ha­vipuca nácani achaneana. ¡Váhisera nárataha ticapa­que­cha­ha­via­naimahi!
ROM 8:32 Eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya, vahi mavayua­cahini máijara­recapa ema Machicha eta nacapa­sirahi víchavenehi vimutu víti. Tásiha, maveti­jinapa eta macatiu­chi­ra­ha­viyare puiti te tamutu eta jácani víchava­que­nevana.
ROM 8:33 Puiti tájinapa viviurevaina táimicu­ña­ca­ha­vihini viti manere­ji­ruanahi, taicha ema Viya tépachia­ca­ha­viripa eta majaca­pi­ra­havihi.
ROM 8:34 Tájina­quenepa tímicu­ña­ca­ha­vimahi taicha ema Cristo máepeni­na­ha­viripa, tichava­ri­pavare títareca. Puíticha téjacahi te mavaure ema Viya, téchajiu­ru­ca­ha­viripa éma.
ROM 8:35 Ema Cristo, tájinaquene vahi máinaji­caimahi eta máemuna­si­ra­havihi. Tásiha, yátupina eta vicasi­ñairaina éma. Tayana­pa­nepuca vicata­jivahi, váhiva­repuca vicuitucahi vétupirica eta víchava­que­ne­vanahi, vicami­cha­hisera máicha. Te vécuhapuca, te vítaji­hapuca, vahi vicaina­ji­ru­cahini máicha. Te típica­ra­re­ca­ha­via­napuca, te tipana­ji­ri­ca­ha­via­napuca, te navara­hapuca ticapa­ca­haviana, váhique­nesera vicaina­ji­ru­vahini máicha.
ROM 8:36 Te tamutu eta juca, vicuti ena machanerana ema Viya ena táechaji­si­ha­que­nenahi acane eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Tamutu sácheana ena ticatia­na­canahi ema Viya titanu­ca­ha­vianahi viti machanerana, navaraha ticapa­ca­ha­viyare. Tivapi­na­vanahi eta nacapa­si­ra­havihi, ticuti ena ticapa­re­canahi eta vaca te náichayare eta ichape piesta”.
ROM 8:37 Váhique­nesera vipicaimahi eta náipica­ra­re­si­ra­ha­vianahi. Tétavi­cavahi eta máetume­chi­ra­havihi ema Jesucristo táichavenehi eta máemuna­si­ra­havihi. Tájinavare tihapa­pi­ca­ha­vimahi eta véhisirahi éma. Núti nucasiñava ema Viáquenu eta majanea­si­ra­haviya. Tájinaquene ticaera­ji­ca­ha­vimahi eta máemuna­si­ra­havihi. Vahi étaina­pucaini eta vicata­ji­vapuca eta vítaresira, étaina­pucaini eta vépenira, étaina­pucaini náipica­ra­re­si­ra­ha­vipuca puiti juca vítare­si­raichaha, étaina­hi­pucaini táimipa­ne­re­re­ca­ha­vihíni, jácani víchava­que­nevaya eta vítare­siraya. Tájinaquene vahi vipicahini eta tipica­ca­reanahi te juca apaquehe, énaina­pucaini ena ichape­mu­ri­queneana mayeheana ángele ema Váinaraji, étaina­hi­pucaini eta náiñehi­vanahi. ¡Tájinaquene ticaera­ji­ca­ha­vimahi mayehe ema Tata taicha yátupihi eta máemuna­si­ra­havihi taicha viávahácahi ema Viáquenu Jesucristo!
ROM 9:1 Nupara­pe­naveana, tétavi­cavahi eta némuna­sirahi ena nujaneanana israelítana. Eta tacahe, ichape eta náimipa­ne­re­chi­ranuhi nucati­sa­mu­re­hivare, táichavenehi eta namaehi­sirahi ema Viáquenu Jesucristo. Táetaviucha eta néñami­ravahi eta nayehe, nuvara­hainehi níjara­re­ca­vahini nuyanahini núti te jena yucu, apaesa vahi nacuya­nahini éna. Énainahini náurihini éna mayehe ema Cristo. (Núti nutupiruva puiti juca numeta­si­rahehi. Ema Espíritu Santo, émaripa téchahi tamutu eta nupane­re­ruanahi. Tímisa­manuhi eta nétupi­ri­sirahi eta numeta­si­rahehi.)
ROM 9:4 Tétavi­cavahi eta náurica­ca­re­va­ya­rehini éna, taicha manere­ji­ruanahi ema Viya, máichavenehi ema náchucae­quenéni Israel, mavarairahi ema Viya machicha­na­vea­na­yarehi. Ichape­murihi eta macacha­ne­ra­vacahi, máimechirahi eta majaraiva. Máijara­cavaca eta matratune eta majanea­si­ra­va­cayare. Máimima­ti­cha­hivare eta mavanai­ripiana. Máimima­ti­cha­hivare eta náechaji­siraya émachuca te nayuja­ra­sirana. Mameta­ca­hivare eta máitesi­ra­yarehi ema ticatiu­ra­hiyare nayehe. Ena nani, tétavi­cavahi eta táurivahi eta náicuchi­ya­rehini taicha manere­ji­ca­vacahi ema Viya éna máumuri­va­na­richuhi ema Cristo, najanea­na­richuhi eta máucupai­sirahi te juca apaquehe. Émasera, Víyahi éma. Puíticha émaripa téchahi tamutu. Máitava­cacaipa eta vijirau­chirahi. Amén.
ROM 9:6 Tayanapane eta macata­ji­si­ra­vacahi ichape ema Viya ena nujaneanana israelítana, tamapu­ru­jisera, éna namutu­yaréni témepu­ru­re­cavana. Vahi návara­hahini náehica. Váhisera étainahini táichahini eta mamaitau­chirahi eta matratune ema Viya. Nasapihapa namapuruji namutu­yaréni, vahi machicha­na­vea­nai­nahini ema Viya, táichavenehi eta namasua­pa­ji­rai­vanahi.
ROM 9:7 Nuvaraha némechahe eta manere­ji­sirahi ema Viya ena apinana machicha­naveana ema Abraham. Matiarihihi ema Ismael, émapa ema Isaac. Ema Viya vahi manere­ji­cahini ema Ismael, máijara­si­ra­va­ca­yarehi eta náicuchihi ena mámarié­queneana. Macarichu ema Isaac, manere­ji­ru­quenehi ema Viya. Eta mameta­ca­sivahi ema Abraham eta me Viya, ani tacahehi: “Puiti juca cájeyare, níjara­ca­viyare píti ésupa esu Sara ema echichayare, ticaija­reyare Isaac. Núti níjara­cayare eta máicuchi­yarehi ema Isaac, énapa ena mámarié­queneana” macahepa. Puiti nuvaraha ecaicu­tiaraya eta juca: Ema Viya máimija­rechahi “nuchicha­naveana” nacarichuhi ena navaraha najaca­payare eta náicuchihi, nasuapirahi eta máijara­si­ravahi nayehe.
ROM 9:10 Numeta­ca­he­yareva eta táichara­cavahi eta macachi­chairahi ema Isaac ésupa esu mayena Rebeca. Chámeanahi ena náinapu­reanahi nachicha­naveana.
ROM 9:11 Tacahe, vuíchaha náuchucahini ena nani amuyana, tájinai­cha­havare napeca­tu­rai­nahini, táimati­ca­re­pa­hi­pucaini eta táuriva eta náichaquene. Te tiánehipa eta suínasi­rayare, ema Viya mametacapa esu Rebeca, ánipa macahe: “Chámeana­yarehi ena pichicha­naveana. Émasera ema tínapu­cayare tiúchuca, éma, mósoyare mayehe ema máti”. Étapaichuhi eta macaye­ma­quenehi ema Viya te Sagrada Escritura, ani macahehi: “Némunacahi ema Jacob, máequene­reruhi tiúchuca. Émasera ema Esaú, máinapurehi tiúchuca, vahi núrianaca éma” macahepa. Tacahe puiti, vímatie­que­ne­haipahi eta táichara­ra­cavahi eta manere­ji­si­ra­vacahi ema Viya, máichuira­va­ca­hivare nácani mavara­ha­queneana. Vahi étapa­ra­cai­nahini jácani táurivai­nahini eta náichaqueneana.
ROM 9:14 Puiti, vahi ecuimi­ja­chahini vahi tétupicava ema Viya eta manere­ji­si­ra­vacahi ena achaneana. Váhique­nesera énéna tácahe.
ROM 9:15 Ema Viya mameta­ca­hivare ema Moisés, ani macahe: “Núti necha mácani nujapa­nu­que­neyare” macahepa.
ROM 9:16 Tacahe, vahi vámutu vácuticaca eta majapa­nui­rahavi ema Viya máichuira­ha­vi­yarehi. Éma téchahi eta manere­ji­si­ra­vacahi nácani majapa­nu­queneana máichuha­que­nea­nayare. Vahi étainahini eta náimija­chi­ravahi tíchuha­careana taicha eta náurivahíji, napami­si­ra­hipuca naicha eta táuriqueneana.
ROM 9:17 Ema Viya ánivare macahehi eta te Sagrada Escritura mayehe ema rey te avasare Egipto: “Núti nunacavihi eta piávacurehi pirreyva­yarehi, taicha nímativi eta pimura­ca­sa­mu­revahi. Nuvara­hasera núti nímima­ti­cha­viyare eta tamutuirahi nurataha nítupa­ji­jia­sirava, apaesa táimaticare eta níjare te tamutu eta juca apaquehe” macahepa ema Viya.
ROM 9:18 Tacahe, ema Viya manere­jicahi nácani mavara­ha­que­nea­nayare máichuha. Máisapa­hisera ena masuapa­ji­rai­rahana tajuru­ca­chuchaini eta namura­ca­sa­mu­revahi.
ROM 9:19 Németeaca, ánina­papuca ecaheyare éti: “Ene tacahe jácani, ¿tájahapuca tacayema eta vicaviu­revahi eta mayehe? Taicha vahi véchavahini eta víchirahi eta tamauri­queneana. Émari­chu­hinéni tíchahavihi” ecahé­na­papuca éti.
ROM 9:20 Vahi tacucahe eta epane­reruana. ¿Vahi epicahini iácapae­ma­chirahi ema Viya? Eta cachapare mátejisi vahi táuricaimahi tácapae­ma­chahini súcani tépiyacahi: “¿Tájaha tacayema pímipa­na­na­jicanu eta pépiya­si­ranuhi, váhiyapa nucuna­cha­ca­rehini eta pépiya­si­ranuhi?” vahi táichaimahi.
ROM 9:21 Esu típuare­carahi, ésu téchinavahi jácani táimahia­nayare eta suípune, suíchayarehi eta suícara­hiyare, tásiha suépiya­cavare eta suyehe vásenilla, tacahehi eta suvara­ha­quenehi.
ROM 9:22 Tatupa­racahi ema Viya máicuña­ca­vaneya namutu ena achaneana váinara­ji­queneana, máimitae­que­ne­ha­va­cavane éna. Tatupa­ra­ca­hivare máimere­cavane eta máitupa­ji­jia­sirava étapa eta masemirahi tayehe eta namaurivahi. Tétavi­ca­va­hisera eta macaye­hevahi paciencia.
ROM 9:23 Víti apana, ene tacahehi eta táetaviu­chirahi eta majapa­nui­ra­havihi, máimerecahi eta táichapeva eta macuna­cha­careva. Acane­ripahi eta manere­ji­si­ra­havihi eta vicacha­neraya éma tayehe eta majaraiva.
ROM 9:24 Vahi vácari­chuhini viti israelítana manere­ji­ru­havihi; énerichuhi eti apava­sanana manere­ji­ru­he­hivare.
ROM 9:25 Eta Sagrada Escritura májurehi ema víyarahaini Oseas, eta máechaji­riruva ema Viya, ema yátupi­quenehi eta macasi­ña­ca­revahi, ani macahehi: “Núti nunere­ji­cayare níchuha­va­cayare ena ichape­mu­ri­queneana ena achaneana apava­sanana. Tayanapane vahi náeseni­ca­nuhini cape eta náitare­sirahi, tijaca­pa­ca­rea­na­hisera nuyehe. Ichape eta némuna­si­ra­va­cayare taicha nuchicha­na­vea­na­yarehi éna” macahepa.
ROM 9:27 Énasera ena nujaneanana israelítana, ánimu­ria­na­richuhi ena tisuapanahi eta máichuarapi ema Viya. Nacuti éna ánimu­ri­queneana náechaji­sihahi ema víyarahaini profeta Isaías, ani macahehi: “Tétavi­ca­va­hinéni visimutuva viti israelítana, ánimu­ri­ha­vi­ri­chu­chasera viti viúchucu­ha­nayare.
ROM 9:28 Ema Viya, vaipa macami­chaimahi eta náejeca­pi­ra­vanahi ena achaneana. Tíjahú­cha­va­yarepa eta máicuña­si­rayare eta apaquehe. Máijahú­cha­yarehi máitaequeneha tamutu”.
ROM 9:29 Ánivare macahehi ema Isaías: “Muraca­rinehi eta náquipai­sirahi eta viávasa. Te tacuijahini eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya viti vinere­ji­ruanahi véhica éma, vítaeque­nehini vimutu. Nájina nánasihini te viávasa. Vicuti­yaréni ena ticava­sanahi te Sodoma, énapa te Gomorra, máitaeque­ne­ruanahi ema Viya, ema tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava, máiturue­que­nehahi tamutu” macahepa ema Isaías.
ROM 9:30 Nuvaraha numetacahe eta juca, apaesa écha. Ena apava­sanana nasapihahi tijaca­pa­ca­reanahi me Viya, váhinéni náeseni­cahini éma cape eta náitare­sirahi. Tacari­chusera puiti, táichavenehi eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe, tijaca­pa­ca­rea­na­ripahi éna.
ROM 9:31 Énasera ena nujaneanana, tímija­cha­vanahi tijaca­pa­ca­rea­na­yarehi me Viya táichavenehi eta navarairahi náehica eta vanairipiana. Váhisera najaca­pa­ca­rehini.
ROM 9:32 Taicha éna, náemepu­ru­recahi eta najaca­pa­ca­re­va­ya­rehini me Viya. Vahi návara­hahini nacasi­ña­vahini mayehe ema Machicha Jesús. Éna tímija­cha­vanahi étachucha nacuna­chiavahi tayehe eta náitauchirahi eta navane­si­ra­ca­canahi. Eta tiviuchahi eta nacatia­na­sirahi muraca­quenehi ema Viáquenu Jesús, vahi návara­hahini nacasi­ña­vahini eta mayehe.
ROM 9:33 Ema Viya, eta máechaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura, ani macahehi: “Puiti névatacaya ema Nuchicha Cristo nayehe ena israelítana. Nímahaya nájahapuca ticatia­na­canaya éma, énapa ena ticasi­ña­va­nayare eta mayehe. Nácani ticatia­na­ca­napuca, énaji­vayare ticami­tie­que­ne­ha­va­nayare, ticaicu­ña­na­yareva táicha. Nácanisera ticasi­ña­va­nayare eta mayehe ema nuvane­ruyare, vahi máinajia­ca­va­caimahi” macahepa ema Viya.
ROM 10:1 Nupara­pe­naveana, tétavi­cavahi eta néñami­ravahi nayehe ena nujaneana israelítana. Eta nuyase­serepi me Viya te nuyuja­ra­sirana, nuvarahahi náuchucu­hahini.
ROM 10:2 Nucuna­cha­vacahi éna eta náetaviu­chirahi eta napicau­chirahi ema Viya. Téjeca­pa­va­na­hisera éna eta táichara­ra­cavahi eta vijaca­pa­careva me Viya. Éna, tímiuria­ca­vanahi tiúrianahi, tímija­cha­vanahi tijaca­pa­ca­reanahi me Viya táichavenehi eta náitauchi­rahíji eta vanairipiana. Vuíchaha náimatihini eta táichara­ra­ca­va­yarehi eta najaca­pa­careva eta nacasi­ña­vairaya me Viya. Váhivare návara­hahini nasuapahini.
ROM 10:4 Taicha ema Cristo macaepa­haripa eta tasuapa­ca­revahi eta viyehe eta mavanai­ripiana ema Moisés. Vaipa étapa­racaina eta viúchucuiraya. Tacarichu eta vicasi­ña­vairahi mayehe éma, vijaca­pa­ca­reyare me Viya.
ROM 10:5 Émarichuhi ema Moisés, muracahi eta matupa­ra­sirahi ena achaneana, ánipa macahe: “Éti, tapami­ruanahi eta ítauchi­ra­yarehi tamutu eta vanairipiana. Te yátupipuca ítauchahi tamutu sácheana, te tájinapuca eta éjeca­pi­ra­vainahi, tásiha ejaca­pa­ca­renapa me Viya” macahepa. Nájinasera nárata­hahini náitauchahini eta vanairipiana.
ROM 10:6 Máejera­re­pa­nasera eta vijaca­pa­ca­revahi me Viya táichavenehi eta vicasi­ñavaira eta mayehe. Vahi tácame­sahini vitanu­pa­nahini ema Cristo te anuma, taicha tiúcupau­cha­ha­viripa éma. Váhivare tácame­sahini vitanu­pa­nahini te máecari vicaeche­pu­pa­nahini éma, taicha téchepu­ca­ripahi éma. Tacamu­nu­hisera eta vicasi­ña­vairaina mayehe ema Cristo te visamureana. Eta vipiara­siraina eta máijare eta víjara­sirava eta véhisi­rayare éma. Tásiha núti, eta nucame­ta­rai­ruirahi, néchajisiha étachucha eta arairu véhiruhi eta majaca­pi­ra­havihi ema Viya viti vicasi­ña­vanahi eta mayehe.
ROM 10:9 Eta juca eta nímiturapi: Eta viúchucuiraya viti achaneana, tacamunuhi eta visuapiraina ema Viya eta macaeche­pu­sirahi ema Machicha te máecari. Éma, macaepa­hayare eta vipeca­turana, te yátupina eta vicasi­ña­vairahi te visamure ema Jesucristo. Tacamu­nu­hivare yátupina eta víjara­si­ravahi véhica éma. Víchayarehi éma: “Núti níjara­cavahi néhicavi, Tata Jesús. Pítipa náquenuvihi, péchanupa píti” vicahenapa.
ROM 10:11 Eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Nácani ticasi­ña­va­nayare mayehe ema nuvane­ruyare, tájina náichira­váimahi. Tamutu tiúriyare eta náitaresira”.
ROM 10:12 Ema Viya, vahi máepuruimahi nácani ticasi­ña­vanahi mayehe. Ticuti­ca­ca­yarehi eta majaca­pi­ravaca ena israelítana énapa ena apava­sanana, taicha émaichuhi ema Viáquenuhi vimutu. Tétavicava eta majapa­nui­ra­havihi, ticuchu­cu­ha­haviya vimutu viti vicasi­ña­vanahi mayehe.
ROM 10:13 Taicha ánivare tacahehi eta Sagrada Escritura: “Ema Viáquenu macuchu­cu­ha­va­cayare namutu nácani tipiara­canahi eta máijare táichavenehi eta nacasi­ña­vairahi mayehe” tacahepa.
ROM 10:14 Tásiha, eta náuchucu­hai­rayare, tacamunu napiaracaya eta máijare ema Viáquenu táichavenehi eta nacasi­ñavaira mayehe. Táurivaina eta nasamirahi eta náimitu­ca­sivana. Tacahe, tacamu­nu­hivare eta viyana vipaicayare víti te tamutu avasareana eta vicame­ta­rai­ruiraya nayehe éna.
ROM 10:15 Émaripa ema Viáquenu, ichape eta máichuhai­ra­havihi viti visuapa­ji­rahiana, mavaraha eta vicame­ta­rai­rui­rayare. Títaucha­vayare eta tacaye­maquene eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Tétavi­cavahi eta náurisa­mu­revana ena achaneana eta nasamirahi eta táuriquenehi máichuarapi ema Viya eta majaca­pi­ra­vacaya. Tásiha tiúriyare eta majaca­pi­ra­havihi viti mavaneruana ema Viya” tacahepa.
ROM 10:16 Váhisera námutuhini nasuapahini eta juca arairuhi véhiruhi vímitu­ca­quenehi. Ema Isaías, ani macahehi te Sagrada Escritura: “Tata Náquenu, ánimu­ria­narichu ena tisuapanahi eta juca nímitu­rapiana nuvanahiana piyehe” macahepa.
ROM 10:17 Téhesera te táurihini nasama ena achaneana eta vímitu­rapiana mayehe ema Cristo, titupi­ru­va­na­yarehi ticasi­ñavana mayehe.
ROM 10:18 Esama­nuchaha. Ena nujaneanana israelítana, tájina naviyahini nayunaca eta namaca­si­ña­vai­rahini mayehe ema Cristo. Nasamapa eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, taicha te tamutu avasareana tisama­ca­repaipa. Eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Tamutu­ripahi te juca apaquehe ticasa­mahuhi. Eta máechaji­riruva ema Viya tamutu­ri­pa­hivare tacaita­ta­pahihi te juca taquiña­cu­cujiana te apaquehe” tacahepa. Náimati­pavare. Váhivare návara­hahini nasuapa. Eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya májurehi ema Moisés, ani macahehi: “Ímaha, eti israelítana. Nasapihaya nujaca­pa­va­cayare nuti ena apamuriana achaneana, énaripa ena máeseni­ca­nu­ra­hanahi. Nuvaraha etsirihaini éti, éneucha­vayare eta nuyehe” macahepa.
ROM 10:20 Jarari­hivare eta apana máechaji­ri­ruvahi, májurehi ema víyarahaini Isaías, ani macahehi: “Núti nímere­cavaipa nayehe ena nani váhiquenehi náeseni­ca­nuhini, váhivare nacaya­se­se­re­ruhini”.
ROM 10:21 Ánivare macahe ema Viya: “Tamutuhi sácheana eta níchuira­vacahi ena nani israelítana. Tétavi­ca­va­hisera eta namasua­pa­ji­raivahi. Vahi návara­hahini nachavahini eta nuyehe” macahepa.
ROM 11:1 Esama­nuchaha. Nuvaraha vahi ecuimi­ja­chaimahi macaera­ji­ca­va­ca­hipuca ema Viya ena machanerana israelítana. ¡Váhiquene énéna tácahe! Éti ímatinuhi nútirichuhi israelí­tanuhi, mámarié­que­ne­nu­hivare ema Abraham, émapa ema apanavare náchuca Benjamín.
ROM 11:2 Eta acane, tétavi­cavahi eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya viti israelítana. Puíticha vahi máinajia­ca­ha­vihini. Échava éti eta tacayemahi eta Sagrada Escritura eta máichava­que­nevahi ema víyarahaini profeta Elías. Ani tacahehi eta mametau­re­si­ravahi me Viya eta mayuja­ra­sirahi:
ROM 11:3 “Tátachicha Nucaiyaquene, ena nani apamuriana nujaneanana israelítana nacapa­pa­ji­ca­vacahi namutu ena piyeheana profetana nuchamuriana. Puiti navara­ha­hivare ticapa­canuana. Naveta­tai­cai­pavare eta pipena. Nucarinehi núti nítarecahi puiti” macahepa.
ROM 11:4 Tásiha, ema Viya majicapapa, ánipa macahe: “Vahi picari­chuhini píti. Nararihi siete mil ena ajairana nujanea­ruanahi, ticasi­ña­nuanahi. Vahi náisapa­vahini éna náepuyu­mi­rau­chahini ema nasiñaraji Baál ena masuapa­ji­rai­ra­ha­na­ta­tajihi” macahepa ema Viya.
ROM 11:5 Ene vicahehi víti, vahi vámutuhini viti israelítana masuapa­ji­rai­ra­hanahi me Viya. Vitiari­hichaha ánimu­ri­havihi viti manere­ji­ruanahi majapa­nu­que­ne­havihi.
ROM 11:6 Numetacahe: Ema Viya, eta majapa­nui­ra­havihi viti israelítana, váhiquene táichave­né­nahini jácani víchirai­na­hi­pucaini eta táuriqueneana. Jéhesare, tijapa­nu­havihi táichavenehi eta táetaviu­chirahi eta máemuna­si­ra­havihi. Tájina étapa­racaina eta víchirapuca eta táuriqueneana.
ROM 11:7 Tacahe, vímaha puiti ena nujaneanana, ánimu­ria­na­richuhi ena ticasi­ña­vanahi me Cristo, manere­ji­ruanahi majaca­pa­que­neanahi. Énasa­misera ena apamuriana, vahi nacasi­ña­vahini mayehe, muraca­naichucha te nasamureana. Étapa tiviuchahi vahi tijaca­pa­ca­rea­naimahi me Viya, tayanapane nácani navarahahi.
ROM 11:8 Títaucha­vapahi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura eta nayehe. Émarichuhi ema Viya ticami­ti­si­ca­vacahi apaesa vahi nacucai­cutiara eta máimitu­rapiana ema Cristo. Puíticha ene nacahehi.
ROM 11:9 Ema víyarahaini David, ánivare macahehi tayehe eta Sagrada Escritura: “Ena nani, ticasi­ña­va­vaicana eta tavayu­chirahi eta náimaha­queneana. Ichape­murihi eta nacapie­sta­rairana náenisi­ra­cacana. Ichape­va­resera eta náichirahi eta tamauri­queneana. Puiti, Tátachicha, pítsiva­chayare eta náurisa­mu­revahi. Járaja­painapa eta pícuña­si­ra­va­cayare.
ROM 11:10 Nuvaraha púchuquianaina pícha. Vahi nacucai­cutiara eta náitaresira. Tacaeti­pa­pai­cainapa eta tajita­careva eta napisirahi. Tájinapa nanara­si­raimahi” macahehi ema David.
ROM 11:11 Esama­nuchaha. Nuvaraha vahi ecuímijacha tanasi­yarehi eta náquipai­sirahi ena nujaneanana. ¡Váhiquene énéna tácahe! Puítisera nasapiha ena apava­sanana najaca­pa­carehi me Viya, taicha mavaraha máimica­tsi­ria­cavaca ena israelítana, apaesa náeneucha­vayare eta mayehe.
ROM 11:12 Puiti tijaca­pa­ca­reanahi me Viya namuturipa ena apana­pa­ne­ne­ji­queneana achaneana te juca apaquehe, taicha eta náquipai­si­ravaipa ena nujaneanana. Puiti eti apava­sanana, tétavi­cavahi eta iúrica­ca­revaipa. Jéhesare tiápaju­ca­va­pa­na­ya­resera eta iúrica­ca­revaya éti, étapa eta náurica­ca­re­vayare éna, te nachavapa náeneuchava.
ROM 11:13 Németeaca ímatinuhi núti eta nucatu­pa­ra­hairapa eta nímitu­si­ra­heyare eti apava­sanana. Táitusiava puiti tétavi­cavahi eta nucuna­chi­ravahi eta nucaema­ta­nea­si­rahehi.
ROM 11:14 Numeta­ca­vacahi ena nujaneanana eta yátupirahi eta ejaca­pa­ca­reirahi me Viya, apaesa nímahahini éna, te najamu­ra­cha­ya­repuca eta najaca­pa­ca­revahi éna apanava, ticuti­hea­na­ya­repuca éti. Nuvaraha nanere­ji­ca­vahini nácani náeneucha­vahini, apaesa náuchucu­hayare.
ROM 11:15 Páureanasami éna eta náquipai­sirahi. Esapihahi éti apana­pa­ne­ne­ji­queneana te juca apaquehe, tétavi­cavahi táuriva eta ejaca­pa­ca­revahi me Viya. Jéhesa­resera, tétavi­ca­vapaini eta tajarai­vai­nahini te visamure te nachavi­rai­nahini, náeneucha­vapaini éna, náehicapaini ema Cristo. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vapaini eta navayu­chirahi eta náurisa­mureva ena achaneana te macaeche­pu­si­ra­vacaya namutu ena náepena­queneana tiúrianahi.
ROM 11:16 Eta natiari­hirapa puiti ena nujaneanana tinere­ji­ca­vanahi téhicana ema Cristo, németeaca namutuyare jácani náehicayare ena apamuriana. Tacutiquene, viti machane­ranahi ema Viya vicuti eta ichape yucuqui. Ema Abraham macutihi eta táquehequi. Viti israelítana mámarié­que­neanaini vicutihi eta tatava­vajiana. Ema viáchucaini majaca­pa­que­neripa ema Viya. Tásiha, németeaca namutu­yaréni ena nujaneanana, éneri­chuvare náeneucha­va­pa­pucaini nacasi­ña­vahini me Viya te jácani sácheyare, apaesa najaca­pa­ca­re­va­repaini éna apanava.
ROM 11:17 Puiti ena nujaneanana náquipai­ruvahi, vuíchaha nasiapahini eta náicuchihi te namuri ena machane­ranahi ema Viya. Étipa eti apava­sanana, esapihaipa machane­ra­heripa ema Viya. Tíjara­ca­heripa éma eta táurica­ca­requene iáviha­ya­rehini te majaraivahi eta náicuchinihi ena israelítana.
ROM 11:18 Puiti étipa­vaipahi machane­rahehi ema Viya. Nutupa­ra­ca­hesera, vahi ecuca­si­ña­vavaica eta ítuji­si­ravahi esiapa tayehe eta náicuchihi ena nujaneanana israelítana. Taicha vahi ecachu­ria­ca­va­caimahi éna eta iúriva­hinéni eta ejaca­pa­ca­revahi me Viya. Vahi ecuemi­tisica eta esiapirahi táichahi eta náquipai­si­ravahi ena masuapa­ji­rai­rahana. Éti máetume­cha­queneana ema Viya; vahi étina étume­chahini éma.
ROM 11:19 Váhiva­resera ecupa­nerecha te esamureana: “Yátupi éna máquiji­ca­vacahi ema Viya eta namasua­pa­ji­raivahi. Tásiha, tinere­ji­ca­havipa víti, taicha viúripanahi víti eta máimaira­havihi ema Viya” váhinéni tácahehini eta epanereru.
ROM 11:20 Tacahe, échapava éti apanava, machu ácutiriana ena nujaneanana. Éna, eta náquipai­si­ravahi tímicu­ti­ji­ricahi ticaechuanahi, táichavenehi eta namaca­si­ña­vairahi me Viya. Puiti étipa náitsivahi éna eta ecasi­ña­vairahi mayehe. Váhisera ecuca­si­ña­vavaica. Ecuneuchava éti apanava. Epicaucha ema Viya.
ROM 11:21 Ena nujaneanana israelítana, éna tínapu­ca­na­ya­rehíni nasiapa­muriha ena machanerana ema Viya. Váhisera nacasi­ña­vahini eta mayehe. Éti apanava, tacamu­nu­hivare ecasiñava eta mayehe apaesa esiapahini.
ROM 11:22 Tacahe, ticaeche­ravapa eta máurivahi ema Viya, étapa eta matupi­ruvahi. Tétavi­cavahi eta matupi­ru­vairahi eta náeraji­si­ra­vacahi ena masuapa­ji­rai­rahana. Tétavi­ca­va­hivare eta máurivahi eta eyehe, eta ímiya­ni­ravahi eta ecasi­ña­vairahi eta máurivahi. Nácanisera vahi nacasi­ñaimahi, macaera­ji­ca­va­cayare.
ROM 11:23 Tiuri puiti, te náeneucha­vapuca me Viya ena nujaneanana, nacasi­ña­va­hi­va­repuca mayehe, éma majaca­pa­va­ca­yarehi éna, machicha­na­vea­na­varepa. Taicha éma, tétavi­cavahi eta majapa­nuirahi.
ROM 11:24 Taicha éti cape juca eta ítaresira, éneri­chuvare masuapa­ji­rai­rahehi éti, emaese­ni­sirahi ema Viya, tásiha, tájina­hinéni ejaca­pa­ca­re­vai­nahini. Esapi­hasera éti esiapa­mu­ri­haripa ena apamuriana machane­ranahi ema Viya. Ene nacahe­yarehi ena israelítana. Éna, te náesenicapa ema Viya, camuri­que­nea­na­yarehi ena ticasi­ña­vanaya mayehe. Tisiapa­na­yareva tayehe eta náicuchihi.
ROM 11:25 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, vahi nuvaraha ecasi­ña­vavaica eta ítupa­ji­jia­sirava. Tásiha, nuvaraha numetacahe eta juca tayumu­ru­re­vainihi, máimima­ti­cha­que­né­nu­hisera ema Viya. Eta namura­ca­sa­mu­re­va­vacahi ena nujaneanana, vahi tánasimahi. Téhesera námutupa nasiapa ena apava­sanana manere­ji­ruanahi ema Viya, napaenu­ma­vainapa ena nujaneanana náeseni­cayare ema Viya.
ROM 11:26 Tacahe, eta nacasi­ñavaira me Viya, tiúchucu­ha­nayare namutu éna. Títaucha­vayare eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya te Sagrada Escritura, ani macahehi: “Nuvane­cayare ema Ticatiu­ra­hiyare nayehe ena achaneana. Ticava­cu­re­yarehi te Jerusalén. Masipa­ha­ca­va­cayare ena majaneanana israelítana eta navaina­ra­jivana, máitsiva­chi­ra­yareva eta náitare­sirana.
ROM 11:27 Núti nítauchayare eta nutratunehi nayehe eta népachia­si­ra­va­cayare namutu eta napeca­turana” macahepa.
ROM 11:28 Tacahe, ena nujaneanana nacatia­nacapa puiti eta juca véhiruhi. Étasarepa ítuji­sia­vayare éti. Émasera ema Viya máemuna­ca­va­ca­richucha, taicha manere­ji­ruanahi ena náchuca­na­veanaini.
ROM 11:29 Taicha ema Viya, tamutu eta máijara­ruanahi, vahi máemepu­ru­re­caimahi. Máitaucha­ya­rehiva tamutu eta máichuarapiana.
ROM 11:30 Éti acane eta ítare­sirana, vahi ávara­hahini esuapahini ema Viya. Puítisera eta namasua­pa­ji­raivahi ena israelítana, ichape­ripahi eta majapa­nui­rahehi éma.
ROM 11:31 Éneri­chuvare éna, te jena sácheyare, majapa­nu­va­ca­yarehi éna, tacuti eta majapa­nui­rahehi éti puiti.
ROM 11:32 Taicha ema Viya máimatihi eta emutuirahi emasua­pa­ji­raivahi éti apava­sanana, vítipa viti israelítana. Mavara­hasera vicuti­ca­ca­yarehi eta majapa­nui­ra­havihi vimutu.
ROM 11:33 Ema Viya, ¡tétavi­cavahi eta majapa­nu­raivahi eta viyehe, tavayuchahi eta viúrica­ca­revahi máicha! ¡Tétavi­ca­va­hivare eta máitupa­ji­jia­si­ravahi! ¡Tétavi­ca­va­hivare eta macachu­ria­si­ra­havihi eta máimatie­que­ne­hairahi tamutu! ¡Matupi­ruvahi éma tamutu eta manere­ji­ri­sirahi! ¡Vahi víturue­que­ne­haimahi vicaicutiara eta mapane­reruana!
ROM 11:34 Taicha nájina tímatie­que­ne­haimahi eta mapane­reruana. Nájinavare náimitu­cahini éma.
ROM 11:35 Nájinavare náijara­ca­si­chahini tájahái­na­hi­pucáini, étanai­na­hi­pucáini máitsiri­ji­ca­va­ca­hi­pucaini eta máijara­sirahi éma.
ROM 11:36 Taicha tamutu eta tatiari­hi­que­neanahi, tacarichu tásiha­que­neanahi mayehe, étaripa eta víjara­ruanahi mayehe, mavaraha táitaucha­vapaini eta mapane­re­ruanahi táurique­neanahi. ¡Máitava­cacahi eta vicuna­chirahi éma! Amén.
ROM 12:1 Tacahe, nupara­pe­naveana, nuvaraha ácaicutiara yátupina eta majapa­nui­rahehi ema Viya. Eta táetaviu­chirahi eta majapa­nui­rahehi, ecatu­pa­rahahi íjaracava yátupina eta iáqueheana étapa eta iáchanevana eta éhisiraina émainachucha ema Jesucristo. Tacutihi eta iámavahuhi me Viya. Jéhesare, tétavi­cavaya eta ecuri­sa­mu­re­chiraya éma tayehe tamutu eta ecaema­ta­nea­sirana éma.
ROM 12:2 Éneri­chuvare eta ítare­sirana, vaipa ecuehica eta tayeherepi eta juca apaquehe. Ítsiva­cha­pasera eta epane­reruana, apaesa támutupa apanainahi eta ítare­siraina. Tásiha, ímati­sarepa eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya, ítuca­yareva icha eta táuriqueneana. Ecuri­sa­mu­re­chayare éma eta íchira eta tatupi­ru­va­que­neanahi.
ROM 12:3 Núti mayehenuhi apóstole ema Viya. Titupa­ra­canuhi numeta­ca­heyare: Emutu éti, tátupiruva eta epane­reruana tayehe eta ítuca­queneana máijara­ru­heanahi ema Viya, apaesa tauri eta ecaema­ta­nea­siraina mayehe. Nacuija nacasi­ña­vavaica.
ROM 12:4 Tacutihi eta viáquehe viti achaneana. Camurianahi eta táunavanahi, táemata­ne­pa­chu­hivare. Vahi étaina­ri­chuhini eta táituca­que­neanahi.
ROM 12:5 Ene vicahehi víti. Camuri­havihi, étanai­chu­hisera eta viáquehehi eta viúrujia­si­ra­cacahi eta véhisirahi ema Cristo, vímica­ta­ca­cairahi eta vicaema­ta­nea­sirahi éma.
ROM 12:6 Ema Viya, apana­pa­ne­nejihi eta vítuca­queneana eta máijara­si­ra­havihi eta vémata­ne­pa­chu­yarehi máicha. Tacamu­nu­hisera vahi vicueme­pu­ru­recava eta vítuca­que­neanahi máijara­ru­ha­vianahi, apaesa táuri eta vicaema­ta­nea­siraya. Te tíjara­ca­ha­vipuca éma eta vítusi­rayare vicame­tarairu, vijanea­ca­vainapa, machu vihapa­pi­ri­cahini eta táimitu­rapiana eta véhiruhi.
ROM 12:7 Te tíjara­ca­ha­vipuca eta vítusi­rayare vímicataca ena vichamuriana, tatupi­ru­va­yarehi te visamure eta vímica­ta­si­ra­vacaya. Nácani náitucahi tímitu­recana, vahi nayacu­jimahi eta náimitu­re­siraya.
ROM 12:8 Nácani náiturue­que­nehahi eta náetume­chiraya nácani apana, váhivare nayacu­jimahi. Nácani tíjara­ca­sí­re­canahi eta náimaha­queneana, tátupi­ru­va­yarehi te nasamure eta nacajirahi ena ticamu­nu­vanahi. Nácani cátupa­ra­hanahi téchapa­ji­ri­ca­ra­hia­nayare, tivapi­na­va­nayare eta náitauchirahi eta natupa­ra­ca­sivahi. Nácani tímica­ta­canahi ena tijapa­nu­ca­reanahi, tiúrisa­mu­reanaya eta náimica­ta­re­sir­ ahi.
ROM 12:9 Nupara­pe­naveana, yátupina eta émuna­si­ra­cacaina ena echamuriana. Vahi apimi­ra­hemahi, ímijachava eta émuna­si­racaca. Evapi­navaya eta íchira eta táuriqueneana. Épuruyare eta tamauri­queneana.
ROM 12:10 Tiápaju­ca­vainapa eta émuna­ji­ri­si­ra­cacaina eta echamu­ri­ca­cairahi. Ecuna­chainapa namutu ena echamuriana. Yátupina eta epicau­chi­ra­cacahi.
ROM 12:11 Étume­chavaina eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Tavapinava eta esamureana. Tacuija epluju­va­vacaina.
ROM 12:12 Iúrisa­mu­re­rea­ca­vayare eta ejaca­piraya eta ecucha­pa­quenehi. Ecaye­heyare paciencia tayehe eta ecata­ji­vairana. Vahi tacuechuquiha eta eyuja­ra­sirana.
ROM 12:13 Ímica­ta­ji­ricaca ena echamuriana, tayehe eta nacamu­nui­ravana. Tiúriyare eta ejaca­pi­racaca te epaipiu­chacaca.
ROM 12:14 Te natiari­hi­napuca nácani náehahe, napana­ji­ri­ca­hepuca, ejapa­nuyare éna. Eyaseuchaya me Viya eta náurica­ca­revaina. Váhisera ecuyaseucha jácani náicuña­vanéna.
ROM 12:15 Te tatiari­hi­napuca jácani tiúrisa­mu­recare nayehe nácani, éti apanava iúrisa­mu­re­yareva. Téhesera te tatiari­hi­napuca eta ticati­sa­mu­re­carehi nayehe nácani, ejapa­nu­va­cayare éna, íyaha­yareva éti apana.
ROM 12:16 Ecuri­sa­mu­re­cha­cacaya ena echamuriana. Vahi ecuca­si­ña­va­vairica. Ácuti­cacahi nayehe ena mánsuanahi, váhivare ecuca­siñava eta ítusirahi.
ROM 12:17 Te tatiari­hi­napuca náicharacahe eta nacati­chirahe, vahi ecuitsicava. Íchaya­resera eta jácani táurique­neanahi nayehe namutu ena achaneana.
ROM 12:18 Nacuija ecucaticha. Te natiari­hi­napuca nacatia­nacahe eyanau­chayare te napena émemu­na­ca­vayare apaesa vaipa nacuca­tichahe.
ROM 12:19 Némuna­ru­queneana, te tájahapuca náicharacahe, vahi ecuitsicava. Cápachi mararihi ema Viya, máimahainepa éma téchayare eta náicuñayare. Taicha ema Viáquenu, ani macahehi tayehe eta Sagrada Escritura: “Nímahainepa núti eta táitsivayare. Núti néchahi eta náicuñayare ena ticaviu­re­vanahi eyehe” macahepa.
ROM 12:20 Ánivare macahe éma: “Te pímaha máecuhapahi mácani ticatia­na­cavihi, pénicayare. Te mamaune­pa­hipuca, pésichayare. Eta máimairainahi eta pémuna­sirahi, ticati­sa­mu­re­vainapa titsiri­hainapa” macahepa.
ROM 12:21 Vahi ecuisapava ítsicava eta náichiraheya te táiñehi­queneana. Étume­cha­vasera eta íchiraya eta táuriqueneana. Étapa ticaepa­hayare eta nasemaneva.
ROM 13:1 Éti, emutu esuapa­ji­ra­hiyare nayehe ena tuparai­rucana, taicha éna manaca­que­neanahi ema Viya eta návacu­reanahi. Nájina émanaina máemuna­si­ri­ca­vahini.
ROM 13:2 Eta tacahe, nácani tiácapau­cha­vanahi nayehe ena tuparai­rucana, tímicu­ti­ji­ri­cavahi nácapae­ma­cha­hivare ema Viya. Jéhesare, ticaicu­ña­na­yarehi ena téjeca­pa­va­na­ripahi.
ROM 13:3 Taicha ena tuparai­rucana, vahi étaina tímina­ca­vacahi éna eta náipica­ra­re­siraya nácani tíchanahi eta táuriqueneana. Nácanisera ticaviu­re­vanahi, táuricahi tipica­na­yarehi. Te evara­ha­hipuca iúri nayehe, esuapa­ji­rahiya nayehe, tásiha, éna ticuna­cha­hea­nainapa.
ROM 13:4 Taicha ema Viya, émahi macaeja­cavaca te návacu­reanahi, náuricha­yarehi ena achaneana. Téhesera ecaviu­revahi, epica­yarehi taicha éna vahi támapu­ru­jimahi eta nacatu­pa­ra­hairahi. Natupa­ra­ca­sivahi me Viya eta náicuña­si­rayare ena ticaviu­revana.
ROM 13:5 Eta tacahe, tavarahaichu esuapa­ji­ra­hiyare nayehe ena tuparai­rucana, apaesa vahi nacuicu­ñacahe. Tavetijipa esuapa­ji­ra­hiyare taicha éti etupa­ra­ca­sivahi me Viya.
ROM 13:6 Tacutiquene tatupa­ra­cahehi eta evacha­chi­rayare eta impuesto. Taicha ena tuparai­rucana, natupa­ra­ca­si­vaichuhi mayehe ema Viya, náitauchiraya eta nacaema­ta­neasira éma.
ROM 13:7 Tásiha, ítaura­hiyare te jácani nayasea­si­raheana eta cuota étapa eta nayasea­si­raheana eta impuesto. Epicau­chavare nácani tipicau­cha­ca­reanahi. Émuna­cavare nácani témuna­ca­ca­reanahi.
ROM 13:8 Nacuija ecantevéya. Tituparacahe evachachavaneyare jácani entévehi nayehe. Titupa­ra­ca­hevare émuna­ca­cayare ena echamuriana. Nácani títauchanahi eta juca náemunasira, náitauchahi eta mavanairipi ema Viya.
ROM 13:9 Te pémuna­rahihi píti nayehe ena achaneana piparae­pi­yanahi ticuti­yarehi eta pémuna­si­ravahi píti, vahi pipane­re­chaimahi picapinaru, váhivare picapa­re­caimahi, váhivare piámere­caimahi, váhivare pivehaimahi esu apana esena mayena ema apana achane, váhivare pépiyae­que­ne­re­caimahi. Taicha nácani témuna­ra­hianahi, vahi nacaete­maimahi ena naparae­piyana. Te yátupi eta émuna­raivaya, máejerare eta ítauchi­rayare tamutu eta vanairipiana.
ROM 13:11 Eta tacaheyare eta ítare­si­rayare. Vaipa véjecaracha eta sácheana. Vahi vímaca­ca­ra­ca­vaimahi. Vitseca­va­ya­re­hisera taicha viánehipaicha eta jena sácheyare eta máiteca­piraya ema véhiruhi.
ROM 13:12 Eta vicucha­piraipa eta machavi­rayare ema Viáquenu, tacutihi te vicuchapaipa te jena yati eta tijararahi. Puiti vímahapa eta tajara­hiquene. Tásiha, ínajicapa eta íchaque­neanaini te timapicu. Puiti tiápaju­ca­vasera eta iúrivana, étapa eta íchaque­neanaina te tijarahi.
ROM 13:13 Ímica­pi­cau­cha­vayare eta ítare­sirana. Iúrisiyare tamutu sácheana. Vahi ecava­haimahi. Váhivare ímisia­pa­vaimahi nayehe ena ticapie­sta­ranahi. Váhivare túhusi­hémahi. Vahi tivayua­ca­hémahi eta tájipa­racana. Vaipa iúmeha­re­re­caimahi, váhivare ecapi­na­ru­ra­himahi.
ROM 13:14 Tásihasera, ímereca eta iúrivaina. Ácuti ema Viáquenu Jesucristo eta máurivahi éma. Vaipa ecusuapa eta tajamu­ra­cha­que­neanahi eta iáqueheana. Váhivare ecupa­nerecha eta íchiraya éta.
ROM 14:1 Te napaucha­hépuca nácani navarahahi tisiapa­mu­ri­haheana, echamu­ria­nayare, vahi ecuepu­ruvaca. Ejapa­nu­va­casera eta ejaca­piraya. Te jácani apaesa­richuhi eta nacasi­ña­vairahi mayehe ema Viáquenu, napicau­chaichaha eta nayehe­repiana ichasiana, vahi ecuaca­pae­ma­chahini éna.
ROM 14:2 Nararihi ena títuca nanica tamutu eta tinica­ca­reanahi. Narari­hivare ena apanahi eta nayeherepi, náimijachahi vahi tiuri nanica eta vaca. Tásiha, máecheji­rechucha eta nanica. Éna, vuíchaha muraca­nai­na­hichaini tayehe eta véhiruhi. Eti ítuca enica tamutu, vahi ecuepu­ruvaca éna vahi tinicanahi eta vaca. Étipa eti máechejirehi eta enica, váhivare ecuepu­ruvaca ena tinicanahi tamutu. Taicha majaca­pa­que­ne­he­va­caipahi ema Viya emutu.
ROM 14:4 Vahi ecuimi­ja­cha­vaimahi étinahi échavaca eyase­se­re­carahi ena machane­ranahi ema Viya. Éma, téchavacahi ena mavana­ranahi. Máimara­racahi eta táurivahi náicha, macuna­cha­vacahi éna. Te váhipuca, émainahi techa eta máemechi­ra­vacaya.
ROM 14:5 Tacutiquene váhivare ecuepu­rucaca tayehe eta sache iúruji­si­ravana eyuja­ra­sirana. Nararihi náimijachahi tiúripana te sávaru­muhuana. Narari­hivare tiúripanahi nasama te lumincu­muhuana. Narari­hivare tamutuchucha sácheana tiúrihi eta náimairahi. Étipa échinava eta sache éhiruyare.
ROM 14:6 Nácani tiyuja­rau­cha­vanahi te jena sache, ena navarahahi napicaucha ema Viáquenu. Ena apamuriana, vahi tácame­sahini nanere­ji­cahini eta sache, éna apanava napicauchahi ema Viáquenu. Ena nacahehi nácani tamutuchucha nanicahi, eta napicau­chirahi ema Viáquenu, nahasu­lu­pa­yachahi éma. Nácanisera náepuruhi nanica eta jácani tinica­careana, táichave­ne­hivare eta napicau­chirahi ema Viya, nahasu­lu­pa­ya­chavare éma. Tamutuhi tiuri naicha.
ROM 14:7 Taicha vahi vítiji­ri­ru­vái­nahini eta vítaresira. Émaripa téchahavihi ema Viáquenu. Émachucha vicaema­ta­nearuhi, visuapi­ra­yarehi éma te tamutu. Étaripa eta vépeni­rapuca, váhivare vítiji­ri­ru­vái­nahíni véchina­vahini. Émarichuhi téchaha­vi­hivare te tamutu.
ROM 14:9 Ema Jesucristo, tatupa­racahi eta máepeni­na­ha­vi­yarehi, tiápecha­va­ya­re­hivare tichava títareca, apaesa émainapa Viáquenuya viti vítare­rua­naichaha, énapa ena náepena­que­nea­naripa.
ROM 14:10 Étisera, vahi étinahini tátupa­ra­ca­hehini échavaca eyase­se­re­carahi ena echamuriana. Váhivare étupi­ca­vahini eta épuru­ji­ri­si­ra­cacahi. Échavarichu eta vimutui­rayare vicaya­se­serehi te mamirahu ema Viáquenu Jesucristo.
ROM 14:11 Ema Viáquenu, ani macahehi te Sagrada Escritura: “Núti acane­ripahi eta nítare­sirahi; puíticha máepena­ca­ca­nu­hivare eta nutiari­hi­rayare. Tásiha, nútirichu nucatu­pa­rahahi nuyase­se­re­ca­va­cayare namutu ena achaneana. Namutu tépuyu­mi­rau­cha­nua­nayare te numirahu. Tímati­nua­nayare eta yátupirahi núti titupa­racanu júesnuhi nayehe, nuti Iáquenu” macahepa.
ROM 14:12 Tacahe, vimutu émana­pa­chu­haviya vimetau­recava ­ mayehe ema Viya. Éma máimatiya tamutu. Tájina virataha viyumu­ru­cahini.
ROM 14:13 Tásiha éti, vaipa ímija­cha­vaimahi étinahi échavaca, eyase­se­re­carahi ena echamuriana. Táurisera eta ecacha­né­ra­cacaina. Tasapi­hasera, te tamutu jácani íchaqueneana, étaviuchaya eta iúrivahi nayehe. Tacuija jácani táimiaqui­pai­cavaca éna ícha.
ROM 14:14 Núti, eta mavana­ra­nuirahi ema Jesucristo, numetacahe: Tájina eta tinica­careana tamaepe­ra­ji­ca­ha­vimahi eta vinisirahi. Narari­hisera ena vichamuriana, tépuruana eta jácani tinica­careana, napisirahi eta tamaepe­ra­ji­si­ra­va­ca­ya­rehíji.
ROM 14:15 Tásiha, nuconse­jachahe: Vahi ecuimi­yu­semaca ena nani, váhivare ecuaca­pae­ma­chahini tayehe eta jácani tinicacare, machu ímicai­na­ji­ru­chavaca ena echamuriana mavacha­re­ruanahi ema Cristo eta máepenirahi.
ROM 14:16 Máchuvare émecha­jisiava tayehe eta ímati­quenehi tiúri.
ROM 14:17 Taicha eta véhiruhi ema Viya, vahi étapa­racaina jácani vinica­que­ne­repiana, véraqueneana. Étaripa eta ticuna­cha­carehi mayehe, eta víchirapaipa eta táuriqueneana, navetijiva nayehe ena vichamuriana. Mavara­ha­hivare vítuca­vahini tájina tahapa­pi­ri­cahini eta vicuru­ji­si­ra­cacahi, apaesa táimiya­navaini eta viúrisa­mureva vimutu, maicha ema Espíritu Santo.
ROM 14:18 Éti, te yátupina eta émuna­si­ra­vacahi ena echamuriana tépuruanahi eta jácani tinicacare, tiúriyare eta ecaema­ta­nea­siraya ema Cristo. Tétavi­cavahi eta ecuri­sa­mu­re­chirahi ema Viya, ecuna­cha­ca­re­hivare nayehe ena achaneana.
ROM 14:19 Tacahe, vitanu­cayare eta viúrivaya nayehe ena vichamuriana, apaesa vétume­chacaca tayehe eta véhiruhi.
ROM 14:20 Vaipa iácapae­ma­cha­ca­caimahi tayehe eta jácani tinicacare. Váipavare ecuipu­tsi­ca­caimahi, machu émitiaca eta echamu­ri­ca­cairahi eti majanea­ruanahi ema Viya. Yátupiquene eta táurivahi tamutu eta tinicacare. Tájina táimanéna. Énasera nácani tépuruanahi jácani tinicacare, te nanicapuca, ticauya­yacare táimiaquipaica tayehe eta pecatu.
ROM 14:21 Tiúripanaichu vahi ecunica eta vaca, váhivare ecuera eta cátsiama, machu étaina táimiaqui­pai­capuca ena echamuriana tayehe eta pecatu, máchuvare nacaina­jiruva eta véhiruhi.
ROM 14:22 Éti, yátupihi eta esuapirahi ema Viya tayehe eta tinica­careana. Ejanea­ca­vasera te mamirahu éma. Tétavicava eta náurica­careva nácani náimatihi eta náurivahi te nasamure, vahi nacaeca­hi­ra­hihini énaji­vai­nahini.
ROM 14:23 Nácanisera tísapa­vanahi tinicana, tiávami­ra­huanahi, énajivapa tímiaqui­pai­ca­vanahi eta nanisirahi, taicha vahi tátupi­ru­vahini eta nanisirahi. Tamutu jácani vahi tátupi­ruvahi eta visamure eta víchira, pecatuanahi éta.
ROM 15:1 Tacahe, viti vímatianahi eta táurivahi eta vinisirahi eta jácani tinica­careana, titupa­ra­ca­ha­viripa véchapa­ji­ri­ca­vacaya ena vichamuriana tímija­chanahi vahi táurihini eta nanisi­rapuca. Vácayehe paciencia nayehe. Vaipa vipane­re­chahini étachucha vicuri­sa­mu­re­chirava vítiji­ricáva.
ROM 15:2 Emutu­chu­chasera éti, ecuri­sa­mu­rechaya ena eparae­piyana. Éñamava éti eta náurica­ca­re­vayare, apaesa tápaju­ca­vapaipa eta nasuapiraina eta véhiruhi.
ROM 15:3 Taicha ema Cristo, vahi mácari­chuhini macuri­sa­mu­re­cha­vahini. Éma, ticuri­sa­mu­rechahi ema Maiya te tamutu. Eta tacahe, nacatia­nacahi ena achaneana váinara­ji­queneana. Tásiha, títauchavahi eta tametarapi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Núti nímiya­navahi eta nítauchirahi eta pivanai­ripiana eta nuyehe, tayanapane eta náumehai­ra­nuanahi ena piánaranahi” tacahepa eta Sagrada Escritura.
ROM 15:4 Ema Viya tivanecahi ena víyara­hanaini profetana nájuchahi eta máechaji­ri­ruvana te Sagrada Escritura. Éta, ticama­pu­ra­va­ca­re­yarehi eta táimitu­si­ra­ha­vi­yarehi, apaesa táetume­chahavi eta véhisira, tacuri­sa­mu­re­cha­ha­vi­navare. Tímitu­ca­ha­vi­hivare yátupina eta vicasiñava me Viya eta máijara­si­ra­paraca eta viúrica­ca­revaya.
ROM 15:5 Puiti nuvaraha máijara­ca­hehini ema Viya eta evarairahi ecutiya ema Jesucristo eta mapane­reruana, étaripa vahi mácari­chuhini macuri­sa­mu­re­cha­vahini. Ema Viya máetume­cha­hehini emutu, macuri­sa­mu­re­cha­he­varéni te jácani íchara­ra­ca­va­napuca, apaesa táuri eta ecacha­ne­cacaira.
ROM 15:6 Nuvara­havare ácuti­ca­cahini eta epanereru. Tásiha, te iúruji­si­ravana, étanai­na­ri­chuhini eta iáhuana eta ecuna­chi­rayare ema Viya, Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo.
ROM 15:7 Tacahe, nupara­pe­naveana, ejaca­pa­ca­cayare eti echamu­ri­ca­canahi, apaesa macuna­cha­carehi ema Viya nayehe namutu ena achaneana. Ecutiyare ema Viáquenu Jesucristo eta majaca­pi­ra­havihi víti.
ROM 15:8 Échari­chu­hivare eta máucupai­sirahi éma te juca. Tétavi­cavahi eta mamansuvahi eta máimitu­si­ra­vacahi ena majaneanana israelítana. Mavarahahi máimima­ti­chavaca éna eta máitauraivahi ema Viya tamutu eta máechaji­ri­ruvana máijara­ru­vanahi nayehe ena viáchuca­na­veanaini. Váhiquene tivayuarahi.
ROM 15:9 Éneri­chuvare máimima­tichahi ena apava­sanana eta majapa­nui­ra­vacahi ema Viya apaesa nacuna­cha­yarehi éna apanava éma. Títaucha­va­yarehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Cristo eta Sagrada Escritura, ani macahehi: “Puiti núti, énapa ena nuchane­ranahi apava­sanana vicuti­cacahi eta vicuna­chi­ravihi, piti Tata, vijirau­chi­ravihi eta vipicau­chi­ravihi”.
ROM 15:10 Te apana Escritura, ánivare tacahe: “Eti apava­sanana, étipa eti israelítana, étamu­rihéipa ecuti­ca­cainapa eta iúrisa­mu­revaya me Viya”.
ROM 15:11 Te apanavare Escritura, ánivare tacahe: “Étamu­ri­hénapa eta ecuna­chirahi ema Viya, eti apava­sa­que­neanahi. Váhivare ínaji­cahini eta ecuna­chiraya éma”.
ROM 15:12 Eta májurehi ema víyarahaini Isaías te Sagrada Escritura, ánivare tacahe: “Tíjahú­cha­vainapa ema Cristo, te nájina nacucha­paimahi. Éma, aquenu­cayare nayehe ena apava­sanana. Macari­chuyare éma ticasi­ña­va­nayare mayehe, eta nacuneraya éma” tacahepa.
ROM 15:13 Ema Viya, tétavi­cavahi eta macune­ca­revahi, ticasi­ña­ca­re­hivare. Tásiha puiti, tétavi­cavahi eta nuvarairahi máijara­cahéni éti eta tavayu­chiraina eta iúrisa­mu­revaina, tavayu­chi­rai­navare eta ecasiñaira mayehe, apaesa tanaracaina tamutu eta epane­reruana. Eta mávahá­si­rahehi ema Espíritu Santo, máetume­chahéni muraca apaesa táetaviu­chi­ravaya eta ecasi­ña­vai­rayare mayehe ema Viya eta máijara­si­ra­paraca eta iúrica­ca­revaya.
ROM 15:14 Tiuri puiti, némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, nucasi­ñavahi núti eta eyehe, eta étaviu­chiraipa eta iúriva étapa eta ímatie­que­ne­hairahi tamutu eta máimitu­rapiana ema Viáquenu. Yátupi­hivare ítucahi econse­ja­chacaca.
ROM 15:15 Nucasi­ña­he­hivare eyehe puiti juca eta níjara­sirava nucajurehe eta juca nucartane étapa eta juca táechaji­si­ha­que­neanahi, apaesa vahi ecuemi­tisica, taicha nutupa­rahahi me Viya eta nujanea­si­raheya eti apava­sanana.
ROM 15:16 Éma, titupa­ra­canuhi eta nuyani­rayare nupaipica te tamutu avasareana, nucame­ta­rai­ruiraya nayehe namutu ena achaneana eta najaca­pa­ca­reipahi me Viya eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe. Titupa­ra­ca­nu­hivare eta nujanea­si­ra­heyare emutu eti esuapanahi éma. Tásiha, nuvaraha núti nímere­caheya te mamirahu ema Viya te jena sache ticuti­yarehi námavahuhe. Éma tiúrisa­mu­rénapa eta majaca­pi­raheya, taicha máepachia­ru­héipahi ema Espíritu Santo.
ROM 15:17 Eta mavana­ra­nuirahi ema Jesucristo, nucunachava eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viya.
ROM 15:18 Váhisera nucasi­ña­vaimahi, nucuneu­cha­vaimahi tayehe eta jácani nacaema­ta­nea­si­ranahi ena apamuriana mavanarana. Nútisera nítauchahi eta nucatu­pa­ra­hairahi me Cristo eta nímima­ti­chi­ra­vacahi ena apava­sanana eta nasuapirahi ema Viya, náehisi­ra­paipahi eta nímitu­rapihi étapa eta núrivahi eta nayehe.
ROM 15:19 Nímecha­vacahi ichape eta tiárami­careana eta nítupa­ji­jia­sirava maicha ema Espíritu Santo. Tacahehi eta nítauchirahi tamutu eta nucame­ta­rai­ruirahi eta máimitu­rapiana ema Jesucristo. Tamutuhi nupaica, népanavahi te Jerusalén, níchecuhapa tayehe eta departamento Ilírico.
ROM 15:20 Taicha ichape eta nuvarairahi níteca­pauchaya tamutu avasare, te jácani nájinaichaha nacame­ta­rai­ruhini. Nuvarahaya nucame­ta­rai­ruyare nayehe ena achaneana tájinahi nasami­hahini eta máijare ema Cristo.
ROM 15:21 Nítauchahi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Náechapa puiti eta máijare ema Cristo ena achaneana tájina­quenehi apaesai­nahini nasamai­ri­ri­cahini eta máijare. Náimatie­que­nehapa eta máimiturapi, éna eta namaitu­ca­quenehi namasa­ma­que­ne­hivare” tacahepa.
ROM 15:22 Ichape­murihi eta áñoana nuvarairahi nupaipiuchahe éti, nucacha­neheya apaesaina. Váhisera nítujicava, taicha eta nupaipiu­chi­rapahi eta apana avasareana. Puítisera nítauchapa eta nupaisirahi tayehe eta avasareana.
ROM 15:24 Tásiha, puiti nupane­rechahi nétavau­cha­heyare achichu juca, nuyaniraya te avasare España. Nuvaraha vicauri­sa­mu­re­cha­ca­cainapa. Te támutupa eta nucacha­ne­raheya eta nétavau­chi­ra­heyare, németeaca ímica­ta­ca­nuyare jácani eta nuyani­ra­yareva.
ROM 15:25 Nuyana­nu­ma­ya­resera te Jerusalén. Nunapa­nu­mayare eta nanaqui­ruvana ena vichamuriana nayeheyare ena apamuriana vichamu­ria­na­hivare ticava­sanahi ánaqui.
ROM 15:26 Taicha ena vichamuriana te Macedonia, énapa ticava­sanahi te juca Acaya, tinaqui­qui­ca­vanahi eta náimica­ta­sihaya ena apamuriana vichamuriana páureana ticava­sanahi te Jerusalén.
ROM 15:27 Tétavi­cavahi eta náurisa­mu­revahi eta nanaqui­si­ravahi, navarairahi títsiri­ji­ca­vanaya nayehe. Táurica eta juca náitsiri­ji­si­ravaya, taicha ena nachamuriana israelítana tímima­ti­chanahi ena apava­sanana eta máimitu­rapiana ema Viáquenu. Tásiha puiti, énapavaya ena vichamuriana apava­sanana, nacajiyare ena nachamuriana israelítana.
ROM 15:28 Tacahe, te támutupa eta níjara­si­ra­va­cayare ena vichamuriana páureana eta nanaqui­ruvana ena nuchamuriana te juca, nuyani­na­varepa nucaijuhe te España. Nétava­ji­cai­na­pasera eta ara eyehe.
ROM 15:29 Németeaca eta níteca­pau­chi­raheya, ichapeyare eta viúrisa­mu­revaya eta vétume­chi­ra­ca­cayare taicha eta véhisirahi ema Cristo.
ROM 15:30 Nupara­pe­naveana, nuyaseacahe te máijare ema Viáquenu Jesucristo étapa eta vémuna­si­ra­cacahi maicha ema Espíritu Santo. Nuyaseacahe ímica­ta­ca­nuhíni eyaseuchanu me Viya te eyuja­ra­sirana.
ROM 15:31 Eyasea­cahini eta majanea­si­ra­nuhini eta níteca­pau­chi­ra­va­cayare ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi ticava­sanahi te Judea. Étapa eta juca námaque­ne­ya­repahi nanaqui­ru­vanahi ena vichamuriana, táurihini eta najaca­pi­rayare ena vichamuriana ticava­sanahi te Jerusalén.
ROM 15:32 Eyasea­ca­hi­varéni ema Viya máisapa­nuhini eta núrisa­mu­re­vai­nahíni eta níteca­pau­chi­raheya, ímica­ta­si­ra­nuhíni eta nítuji­si­ravaina nucachanehe.
ROM 15:33 Ema Tata Vicaiyaquene, tétavicava eta macana­ra­sirahi tamutu eta vipane­reruana. Nuvaraha puiti yátupina esamava eta macana­ra­si­rahehi éti. Amén.
ROM 16:1 Nutupa­racahe emutu échapa­ji­ri­sinanu eta suíteca­pau­chi­ra­heyare esu apana vichamuri Febe. Taicha ésu, tétavi­cavahi eta suítati­ra­vacahi ena vichamuriana te avasare Cencrea.
ROM 16:2 Tauri eta ejaca­piraina esu, evapi­na­vayare te máijare ema Viáquenu Jesucristo. Ímere­cayare eta yátupirahi epara­pe­hivare ésu eta echamu­rirahi tayehe eta véhiruhi. Ímica­ta­cayare te jácani sucamu­nui­ravana. Taicha ésu, camurianahi ena suímica­ta­ruanahi. Nútiripa, tétavi­ca­va­hivare eta suímica­ta­si­ranuhi.
ROM 16:3 Échaji­si­na­nuyare ema Aquila ésupa esu mayena Priscila. Vahi némiti­si­cavaca éna eta nucacha­mu­rirahi tayehe eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Jesucristo.
ROM 16:4 Ena, vahi nacatie­que­ne­hahini eta náitare­sirana eta nacatiu­chi­ranuhi. Nuhasu­lu­pa­ya­chavaca éna. Énerichuvare nahasulupayachavare namutu ena apamuriana vichamuriana apava­sanana.
ROM 16:5 Échaji­si­na­nuvare ena apamuriana vichamuriana tiúruji­ca­va­rá­hianahi te napena ema Aquila ésupa esu Priscila. Échaji­si­na­nuvare ema némuna­ru­quenehi nítuna­casare Epeneto. Éma tínapucahi majacapahi ema Cristo apaicape te nuyanapa te Acaya.
ROM 16:6 Échaji­si­na­nuvare esu María. Nusamai­ri­ricahi eta ichape­mu­rirahi eta suímica­ta­si­rahehi éti.
ROM 16:7 Échaji­si­na­nuvare ena nujaneanana Andrónico émapa ema Junias. Éna, nuchamu­ria­nainihi eta vicaera­tairahi te cárcel. Tétavi­cavahi vémuna­sirahi éna viti apóstoleana. Éna, tínapu­canahi nuyehe eta náehisirahi ema Cristo.
ROM 16:8 Échaji­si­na­nuvare ema Amplias, émari­chuvare némuna­ru­quenehi eta véhisirahi ema Viáquenu.
ROM 16:9 Échaji­si­na­nuvare ema Urbano, ema vichamurihi tayehe eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu Jesucristo. Échaji­si­na­nuvare ema némuna­ruquene Estaquis.
ROM 16:10 Échaji­si­na­nuvare ema Apeles. Yátupihi éma eta máimere­sirahi tiúrihi eta máehisirahi ema Cristo. Échaji­si­na­nuvare ena machicha­naveana ema víyarahaini Aristóbulo.
ROM 16:11 Échaji­si­na­nuvare éma apanavare nujaneana Heredión. Énapa ena machicha­naveana ema víyarahaini Narciso, tétavi­cavahi eta nasuapa­ji­raivahi éna me Viáquenu Jesucristo.
ROM 16:12 Échaji­si­na­nuvare esu Trifena ésupa esu Trifosa. Énari­chuvare ticaema­ta­nea­canahi ema Viáquenu. Échaji­si­na­nuvare esu vémuna­ruquene vichamuri Pérsida. Tétavi­ca­va­hivare eta sucaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu.
ROM 16:13 Échaji­si­na­nuvare ema Rufo. Éma, tétavi­ca­va­hivare eta masuapirahi ema Viáquenu. Échaji­si­na­nuvare esu maena. Ésu, tímicu­ti­ji­ri­cavahi mémenahini eta nuyehe ésu.
ROM 16:14 Échaji­sinanu ema Asíncrito, ema Flegonte, ema Hermas, ema Patrobas, ema Hermes. Échaji­sinanu ena vichamuriana tiúruji­ca­va­rahiana te napena.
ROM 16:15 Échaji­sinanu ena Filólogo, ésupa esu Julia, ésupa esu Olimpas émapa ema Nereo, ésupa esu maparape. Échaji­si­na­nuvare ena vichamuriana tiúruji­ca­va­rahiana te napena.
ROM 16:16 Puiti eta néchaji­si­rahehi emutu eti nuchamuriana, nuvaraha nétsera­recahe emutu te máijare ema Cristo. Ani te juca, téchaji­caheana namutu ena apamuriana vichamuriana te tamutu avasareana.
ROM 16:17 Nupara­pe­naveana, nuvaraha ecuneu­chavare nayehe ena tipane­re­chanahi típutsi­mu­ri­haheana taicha navarahahi tihapa­pi­caheana eta te éhiruhi. Ena nani nacatia­nacahi eta juca vímitu­rapihi iáravahuhi.
ROM 16:18 Éraji­ca­vayare eta nayehe, taicha éna vahi émainahini nacaema­ta­nea­cahini ema Viáquenu Jesucristo. Énaji­vachucha navaraha tiúrichavana. Tétavi­ca­va­hivare eta náitusirahi téchaji­ri­cavana. Títivehi eta náechaji­ri­sirava. Étachu­chasera navarahahi tivayua­recana te nasamureana ena achaneana tijimu­ya­pa­ne­reruana.
ROM 16:19 Namutuhi tímatiheana éti, náechahivare eta esuapa­ji­raivahi. Eta tacahe, tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi ícha. Ecaju­ru­ca­seraini eta íchirahi eta táuriqueneana. Vahi ecuquicha eta tamauri­queneana.
ROM 16:20 Nuti nucasi­ñavahi me Viya, máimica­ta­si­raheya íputsi­ca­vaneya ena machanerana ema Satanás. Tásiha, tiúriyare eta íchara­ra­cavahi maicha ema Viya. Nuyasea­ca­pa­ra­cavare ema Viáquenu Jesucristo táetaviu­chahíni eta iúrica­ca­revaya máicha.
ROM 16:21 Téchajicahe ema Timoteo, ema nuchamurihi eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Énapa ena nujaneanana: ema Lucio, ema Jasón, émapa ema Sosípater.
ROM 16:22 Núti apana nuti Tercio, núti nájuchahi eta juca carta, néchajicahe núti apana te máijare ema Viáquenu Jesucristo.
ROM 16:23 Téchaji­ca­hevare ema Gayo, ema níteca­paurehi te mapena. Étari­chu­hivare viúruji­si­ra­revahi te viyuja­ra­sirana. Téchaji­ca­hevare ema Erasto, ema tayehehi secretario tésorerohi eta te alcaldía. Téchaji­ca­hevare ema viparape Cuarto.
ROM 16:24 Nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me Viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahíni eta iúrica­ca­revaya máicha. Amén.
ROM 16:25 Nuvarahahi vácuti­cacaini eta vijirauchira ema Viya. Éma, mavarahahi tétume­chaheya tayehe eta éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo. Eta tacahehi eta nucame­ta­rai­ruirahi, nímitu­ca­vacahi namutu ena achaneana eta majaca­pi­ra­vacahi ema Viya eta nacasi­ña­vairahi me Machicha. Acane eta táepani­ravahi eta apaquehe, ema Viya Eterno mapane­rechapa eta majaca­pi­rayare namutu ena achaneana ticasi­ña­vanaya eta mayehe. Ena israelítana énapa ena apana­pa­ne­ne­ji­queneana achaneana, namutu tijaca­pa­ca­rea­na­yarehi. Étaripa eta náechaji­si­ha­que­neanahi ena víyara­hanaini profetana tayehe eta Sagrada Escritura. Nájinasera nácaicu­tia­rahini. Mapaenu­mavapa tímima­ti­chanuhi núti ema Viya eta mapane­reruhi.
ROM 16:27 Ema Viya, ¡tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­sirava! ¡Macarichuhi tijirau­cha­carehi ticuna­cha­ca­revare tayehe tamutu! ¡Máitava­ca­ca­yarehi eta vihasu­lu­pa­ya­chi­rayare éma tivane­ca­havihi ema Jesucristo eta macuchu­cui­ra­ha­vi­yarehi! Amén. ­ Tamutupa.
1CO 1:1 Nuti Pablo, mayehenuhi apóstole ema Jesucristo. Níchuare­ca­si­vaichuhi mayehe, manere­ji­ru­nuichuhi ema Tata Vicaiyaquene, mavarairahi nímitucaya eta náechaji­ri­ruvana éna. Puiti nucajurehe núti émapa ema vichamuri Sóstenes, eta juca carta eyehe eti vichamuriana ecava­sanahi tayehe eta avasare Corinto. Puiti éti iávahá­ruripa ema Viya taicha etupi­ruvahi esuapa eta máichuirahehi éti apanava, mavarairahi émayarepa ema Machicha Jesucristo ecaema­ta­nea­ca­yarehi. Ecutiripa ena apamuriana vichamuriana ticava­sanahi te tamutu avasareana, taicha ecasi­ñavahi eta eyuja­ra­sirana eta mayehe. Vimutu víti, émana­richuhi ema Viáquenu Jesucristo ema visuapa­quenehi.
1CO 1:3 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo; náijara­ca­héhini táurivaina eta epane­reruana.
1CO 1:4 Núti nuhasu­lu­pa­ya­cha­paraca ema Viya táichavene eta majapa­nui­ra­heripa. Eta iávahá­sirahi ema Jesucristo, ichape­rinehi eta iúrica­ca­revahi.
1CO 1:5 Tíjara­ca­heripa eta ítupa­ji­jia­si­ravahi eta échaji­sirana, échema­ha­ripihi tamutu.
1CO 1:6 Écharipa eta numeta­ca­he­quenehi eta máijara­si­raheya ema Cristo eta iúrivaya. Puítipa tíjara­ca­he­ripahi.
1CO 1:7 Tamuturipa tíjara­cahehi ema Viya. Tájinapa iátaji­vai­nahini eta ítupa­ji­jia­si­ra­vaipahi. Étanecha ecucha­payare eta jena sácheyare machavi­rayare ema Viáquenu Jesucristo.
1CO 1:8 Puiti ema Viya tétume­cha­heyare puiti juca vicaiju­heyare eta ítare­siraya apaesa tacuija ecuava­mirahu te jena sácheyare machaviraya ema Viáquenu Jesucristo.
1CO 1:9 Ema Viya vahi mahapa­pi­caimahi eta mapane­re­ruanahi. Yátupi eta máitauchi­ra­yarehi eta máichuirahehi, mavarahahi iúruji­ca­vayare ecacha­nenapa ema Machicha Jesucristo ema Viáquenu.
1CO 1:10 Nupara­pe­naveana, ¿tájaha­papuca ecayema éti vaipa tétupicava eta epane­reruana? Núti nusamai­ri­ricahi eta íputsia­si­ra­va­va­caripa. Taicha tacahehi eta nameta­si­ranuhi ena suchicha­naveana esu vichamuri vénaraha Cloé. Nupara­pe­naveana, nutupa­ra­ca­heyare te máijare ema Viáquenu Jesucristo, tácuticáca eta epane­reruana. Nuvaraha étanai­narichu eta epane­reruana. Vaipa ecuipu­tsiacaca.
1CO 1:12 Taicha ani tacahehi eta nusamai­ri­ri­si­rahehi. Ena apamuriana ánipaji nacahehi: “Víti viúripanahi viti véhicanahi ema Pablo”. Ena apamuriana éneri­chuvare nacahehiji: “Vítira viúripanahi viti véhicanahi ema Apolo”. Ena apamuriana éneri­chu­varéji nacahehi: “Jéheva­resera víti viúripanahi viti véhicanahi ema Pedro”. Ena apamu­ria­navare nacahepaji: “Vítira viápaju­pa­navahi viúripanahi viti véhicanahi ema Cristo”.
1CO 1:13 Váhira tiuri énenahini ácahehini, taicha ema Cristo vahi apapi­pi­ji­nahini eta máimitu­rapiana. Nuti Pablo, váhira nútinahini népenahini te crusu íchave­né­nahíni éti. Eta ecaica­cha­sirahi, váhivare étainahini te níjare.
1CO 1:14 Tiúririchuhi vahi nútinahini nícacha­si­ca­hehini éti. Nájina tiyuna­caimahi eta nútinahini nícacha­si­ca­hehini te níjare, náepiyae­que­ne­ha­nu­hi­pucaini. Yátupi nícacha­si­ca­vacahi ema Crispo émapa ema Gayo. Téhesera te máijare ema Cristo eta nícacha­si­si­ra­vacahi.
1CO 1:16 (Néchava­pasera eta nícacha­si­si­ra­hivare ema Estéfanas, énapa ena machicha­naveana. Váipasera néchava nájahapuca nácani nícacha­si­ruanahi.)
1CO 1:17 Ema Náquenu Jesucristo titupa­ra­canuhi nucame­ta­rai­ruyare eta viúchucui­rayare máicha. Váhira étainahini mavane­ca­nuhini nícacha­si­ri­cahini. Tacahe, tatupi­ruvahi eta nucame­ta­rai­ruirahi. Váhisera nuvayu­yu­ji­caimahi nútina­pa­pucaini nápaju­ca­vahini eta nusuapa­careva, tásápi­ha­pa­pucaini vahi tacusua­pa­ca­rehini eta máepenirahi ema Cristo te crusu.
1CO 1:18 Natiarihihi ena achaneana náimijachahi súnsurupiana eta juca nucame­ta­rai­ruirahi eta viúchucuiraya taicha eta máepeni­na­havihi te crusu ema Viáquenu Jesucristo. Ena nani masuapa­ji­rai­ra­hanahi énara táiture­va­nayare eta ecuñaraqui. Vítisera viti macuchu­cu­rea­nayare, tiúrihi visama eta yátupi­queneana tásiha­quenehi me Viya.
1CO 1:19 Ema Viya ani macahehi eta máechaji­riruva eta te Sagrada Escritura: “Tamapu­rujihi eta náituca­que­neanaini ena títupa­ji­ji­ha­nainihi, énaripa máehica­nu­ra­hanahi. Súnsurupihi nuyehe eta náechema­rai­vanahi” macahepa.
1CO 1:20 Eta tacahe puiti, tájina tacuna­cha­ca­re­vai­nasami me Viya eta máituca­quenehi ema achane títupa­ji­jia­cavahi, mácani máestropuca, tayanapane macarichuhi nayehe ena apamuriana tímatie­que­ne­ha­na­hivare eta tayeheana eta juca apaquehe. Taicha tájina vahi étapa­racaina mayehe ema Viya eta júcana taicha súnsuru­pia­nachucha eta mayehe éma.
1CO 1:21 Tamutusera eta mapane­re­ruanahi ema Viya, tétavi­cavahi eta tapachi­na­va­vacahi. Éma, tivane­ca­havihi viti vicame­ta­rai­rua­nayare. Nararihi ena tisuapa­napahi eta vimeta­rairuana. Énaripa tiúchucu­ha­na­ya­repahi. Tayanapane ena apamuriana náimijachahi súnsuru­pianahi eta vimeta­rairuana. Ena nani achaneana, tamapuruji eta náechema­rai­vanahi, taicha vahi táimima­ti­cha­va­cahini me Viya.
1CO 1:22 Ena nani nujaneanana israelítana náepiya­richuhi tiyase­se­recana, navaraha náimaha eta tiárami­careana tiásihana me Viya. Ena griégoana eta nayeherepi natanucahi eta tápaju­si­ravaya eta náechema­raivaya.
1CO 1:23 Eta tacahe, vahi tasuapa­ca­rehini nayehe eta vimeta­sirahi eta viúchucui­rayare táichavene eta máepenirahi te crusu ema Cristo. Ena nujaneanana titsiri­hanahi eta juca, tásiha náepuru náehica éma. Ena apamuriana apava­sanana náimija­chaichucha súnsurupiana eta juca.
1CO 1:24 Natiari­hisera ena tisuapa­napahi eta máichuirahi ema Viya, ena israelítana énapa ena apava­sa­nanahi. Náimatiripa ema Cristo, eta vanairu­cairahi mayehe ema Maiya taicha éma tíjaracahi ema Machicha eta máitupa­ji­jia­si­ravahi étapa eta matumeva.
1CO 1:25 Tayana­pa­nei­nesera te súnsuru­pi­hipuca nasama ena achaneana eta vimeta­rairuana, étasera tiápaju­cavahi tiúripanahi tayehe eta náituca­que­neanahi éna. Tayana­pa­nevare náimijachahi mamara­ta­hai­rainahi ema Viya, émahisera túmepanahi nayehe namutu éna.
1CO 1:26 Ímati­vaichuhi, eti nupara­pe­naveana, te tíchuhahepa ema Viya, vahi ámutuhini ímatihini eta táichara­ra­cavahi eta ítare­sirahi te juca apaquehe. Váhiva­renéni ámutuhini tuparai­ru­ca­he­va­cai­nahini. Váhiva­renéni ámutuhini ecaima­ha­que­ne­va­cahini.
1CO 1:27 Tayanapane ena achaneana náimija­cha­hepuca súnsuhéna éti, manere­ji­ru­he­hisera ema Viya, taicha mavarahahi máimica­tsi­ria­ca­va­ca­yarehi ena tímija­cha­vanahi títupa­ji­jia­cavana. Tinere­ji­ca­heripa éti váhirichu túmeji­cu­hé­nahini, mavarairahi máimica­tsi­ria­ca­va­ca­yarehi ena tímija­cha­vanahi túmejicuana.
1CO 1:28 Tayanapane eta épuru­carehi, náimija­chavare máiturerehe, manere­ji­ru­he­hisera ema Viya. Eta tímicae­che­ra­cha­vacahi eta táejeca­pi­ravahi eta napane­reruana mayehe ema Viya, taicha vahi énaina matanuca ema Viya ena títupa­ji­jia­cavana, aquenu­ca­rahana, ticaima­ha­que­nea­napuca.
1CO 1:29 Eta juca mapane­reruhi ema Viya, mamava­rairahi nacuija nacuca­si­ña­vavaica te mamirahu éma, náimija­chi­rapuca matuparaca éma nayehe éna.
1CO 1:30 Puítisera éti, majaca­pa­que­nea­naripa ema Viya. Mávahá­ru­he­varepa ema Jesucristo maicha ema Maiya. Tacahe, ichaperipa eta échema­raivahi máicha. Sántuheripa máicha, ecutipaipa eta masantuvahi éma. Iúchucu­re­paipahi tayehe eta ticaviu­re­ca­revana.
1CO 1:31 Tavaraha vítaucha eta táechaji­ri­ru­vanahi eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Vahi vítiji­vaimahi vicunachava taicha eta vítupa­ji­jia­si­ravana. Éma vicuna­chayare ema Viáquenu taicha ema tiúricha­havihi”.
1CO 2:1 Nupara­pe­naveana, échava­richuhi te níteca­pau­cha­hénapa cape juca viásine­quenehi. Eta nímitu­si­rahehi eta máechaji­riruva ema Viya, tiúrihi eta nímine­ca­pae­que­ne­hai­rahehi, tamutuhi ticaicu­tia­racare eta néchaji­ri­si­rahehi. Vahi tácaje­ra­pihini eta néchaji­ri­si­rahehi.
1CO 2:2 Taicha nuvarahahi nímima­ti­cha­heyare ema Jesucristo, nuvara­ha­hivare yátupi­nahini ácaicutiara eta masiva­cha­quenehi macata­ji­vairahi éma eta máepenirahi te crusu íchavenehi éti. Eta tacahe, nupami­cavahi núti eta nímitu­si­rahehi.
1CO 2:3 Núti, te nímitu­ca­hénapa, vahi nítupa­ji­ji­hahini eta nusami­ravahi. Nupíca­ca­rá­cavahi támapu­ru­jihini eta nímitu­si­rahehi. Ichape eta tayaya­ca­revahi eta náquehe taicha eta néñami­ravahi vahi tacusua­pa­ca­rehini eta eyehe eta nímitu­rapiana.
1CO 2:4 Núti, vahi nácutihini mácani achane mavayu­yupica eta máechaji­ri­sirava. Étisera ecaicu­tia­ra­vanehi eta nímitu­si­rahehi maicha ema Espíritu Santo. Ecaicu­tia­ra­vanehi étairahi eta yátupi­queneana tásiha­queneana me Viya.
1CO 2:5 Taicha nuvarahahi yátupina muracaina eta ecasi­ña­vairahi mayehe ema Jesucristo taicha ímatihi te esamureana eta yátupirahi másihairahi me Maiya. Vaipa ecuehica eta nayehe­re­pianaini ena viáchuca­na­veanaini.
1CO 2:6 Étisera ánaquia­paripa eta éhisirahi. Ímatie­que­ne­há­va­caripa. Tacahe, táuricapa puiti vímitucaca eta apamuri échaji­ri­rucava títuca­careana ticaje­ra­ra­pianahi. Eta juca títuca­careana tiásihanahi me Viya. Vahi tásiha­que­né­nahini mayehe mácani vicutiquene achane. Énaina­hi­pucaini tásihahini nayehe ena ichape­queneana aquenucana, taicha vahi tánasimahi eta napane­reruana éna.
1CO 2:7 Eta júcana títuca­careana tásiha­que­neanahi me Viya, mapane­re­ruanahi te tépana­vainapa acanevaca. Ánaquia­pa­ri­pasera eta macaera­ji­si­rahini. Tapaenu­mavapa puiti máimicae­che­ra­chi­na­havihi viti achaneana, mavarairahi visiapaya tayehe eta mávasa anuma.
1CO 2:8 Ena aquenu­canahi, vahi náimatihini eta mapane­reruana ema Viya. Nájina émanai­nahini ema ichapequene aquenuca máimatihini. Taicha te náimatihini eta mapane­reruana ema Viya, váhiri­chu­hi­pucaini nacuéme­ta­ta­cahini te crusu ema Viáquenu. Tájina náimatihini eta émaira­quenehi Viya, tiásihahi te anuma.
1CO 2:9 Vítisera víti, máimitu­reanahi ema Espíritu Santo. Vímatihi eta mapane­reruana ema Viya. Émahi ema tímima­ti­cha­havihi taicha macarichu máimatihi eta tayumu­ru­re­vanahi te mapane­reruana ema Viya. Taicha ani tacahe eta Sagrada Escritura: “Tétavi­cavaya eta náurica­careva ena nani témuna­canahi ema Viya. Taicha máijara­ca­vacaya eta náicuchihi natupa­rahahi maicha éma. Máimaha­si­richaha eta tacuti­quenehi eta náurica­ca­revaya. Váhivare tisamai­ri­ca­ca­rehini eta tacuti­quenehi te jácani tiyerehi avasareana. Nájina narata­hahini náimija­chaimahi eta táetaviu­chi­ravaya” tacahepa eta Sagrada Escritura.
1CO 2:11 Viti achaneana, vicarichu vecha eta vipane­re­rua­napachu tásiha­que­neanahi te visamureana. Nájina apanaina náratahahini naecha. Ene macahehi ema Espíritu Santo. Macarichu éma téchahi tamutu eta mapane­re­ruanahi ema Viya, taicha émarichuhi máchanevahi.
1CO 2:12 Víti, tájina vahi vítiji­vai­nahini vímipa­ne­re­cha­vahini mayehe ema Viya. Émasera ema Espíritu Santo tímitu­ca­havihi tamutu eta títuca­careana tásiha­que­neanahi me Viya, taicha mavarahahi véchayare.
1CO 2:13 Eta tacahe, eta juca vímitu­ra­pianahi tásiha­que­neanahi mayehe ema Espíritu Santo. Vahi tásiha­que­né­nahini te vipane­reruana. Táitusiava, ena vímitu­reanahi natupi­ruvahi najacapa taicha mávahá­ruanahi ema Espíritu Santo.
1CO 2:14 Énasera nácani achaneana vahi mávahá­ruanaina ema Espíritu Santo, vahi najaca­paimahi eta máimitu­rapiana, taicha náimijachahi súnsurupiana. Váhivare nárataha nacaicu­tia­rahini, taicha ticamu­nu­carehi eta máimitu­si­ra­va­cai­nahini ema Espíritu Santo.
1CO 2:15 Vítisera viti yátupi­que­neanahi mávaháruana, vicaicu­tiarahi tamutu eta máimitu­rapiana éma. Énasera ena máehica­ra­hanahi, vahi nacaicu­tia­raimahi eta apanai­raipahi eta viyehe­re­pianahi víti.
1CO 2:16 Tacahehi eta táechaji­ri­ruvana eta Sagrada Escritura: “Nájina émanaina achane máemuna­hi­ri­ca­vahini máimatihini eta mapane­reruana ema Viáquenu. Tavetijicha májina mácani máitucahini máimituca ema Viya eta mamaitu­ca­que­nea­na­pucaini” tacahepa. Nájinavare nácuti­ha­vihíni víti vicara­va­hu­quenehi eta máechaji­ri­ruanahi ema Cristo. Vímatiripa eta mapane­reruana.
1CO 3:1 Nupara­pe­naveana, cape te níteca­pau­cha­hénapa, vahi tacaje­ra­pahini eta nímitu­si­rahehi. Tacutihi te vicajuruca eta amuya, vépiya­ya­sinahi eta vímitusira. Tativahi nímitucahe eta epaisi­rayare éhisi­ra­yarehi ema Jesucristo. Taicha éti vuíchaha támutuhini ínaji­cahini eta tajamu­ra­cha­queneana eta iáqueheana. Vuíchahavare éhicahini eta mavara­haquene ema Espíritu Santo.
1CO 3:2 Vahi námainu­nu­ji­ca­hehini eta nímitu­si­rahehi. Éti ecutihi ena nácani amuyana tiájica­na­richaha. Vahi námainu­ca­vahini nanicahini eta cheruji. Ene ecahehi éti, vahi iámainu­ca­vaimahi ácaicu­tia­rahini támutuhini. Puítirichucha vuíchahavare árata­haimahi ácaicu­tia­rahini eta apamuriana títuca­ca­reanahi muráca­pa­nánahi.
1CO 3:3 Taicha éti vuíchaha támutuhini ínaji­cahini eta tajamu­ra­cha­queneana eta iáqueheana. Taicha ecapi­na­ru­ji­ri­ca­caichaha, ecatia­na­ji­ri­ca­caichaha, íputsi­mu­ria­ji­ri­ca­caichaha. Eta epane­reruana ecuti­richaha eta napane­re­ruanahi ena apamuriana achaneana masuapa­ji­rai­ra­ha­na­richaha.
1CO 3:4 Éti épuru­ji­ri­cacahi nayehe ena echamu­rianahi, ánipa ecahe: “Víti viúripanahi viti véhicanahi ema Pablo”. Éti apamuri ecahepa: “Vítira viúripanahi viti véhicanahi ema Apolo”. Eta juca ecahehi, tacuti­richaha eta napane­reruana ena apamuriana achaneana masuapa­ji­rai­ra­ha­na­richaha.
1CO 3:5 Váhira nútina­yarehi éhica nuti Pablo. Váhivare émaimahi ema maca Apolo éhicayare. Vahi véhicacare víti, taicha mavana­ra­ha­vichucha ema Viáquenu Jesús. Yátupi víti vímitu­cahehi. Tamutu­hisera mayeheanahi ema Viya eta esama­que­neanahi. Ema Viáquenu tíjara­ca­havihi eta vitupa­ra­ha­pa­chu­yarehi.
1CO 3:6 Yátupi núti nínapucahi nímisa­mahehi eta máechaji­riruva ema Viya. Te néquenepa, títeca­pau­chahepa ema Apolo, émapa títame­ta­cahehi tamutu. Émasera ema Viya, ema ticaju­ru­si­nahehi eta esuapa­ji­rai­vanahi.
1CO 3:7 Táitaure­vaquene nútihinéni névacahi te esamureana eta echaji­ri­ru­cavana, tájinasera vahi nútina néchahe. Émaripa ema Apolo, ema títame­ta­cahehi, váhivare émaina téchahe. Émara ema Viya, ema téchahi tamutu eta juca. Éma ticuna­chacare.
1CO 3:8 Núti, émapa ema Apolo, vicuti­cacahi vínunahi eta vicaematane. Vitupa­ra­ha­pa­chu­hisera. Ema Viya tíjara­ca­haviya eta vícuchia­napachu, te tiúrihi eta vicáema­ta­nérana.
1CO 3:9 Víti mamusu­ra­havihi ema Viya. Éti ecutihi eta sucurecana eta macaju­ru­si­rahehi ema Viya. Eta éhisirahi ema Jesús tacutihi eta náepiya­sirahi eta ichapequene peti.
1CO 3:10 Tativa, ema maestro tépiya­re­carahi peti arquitecto, éma tinacucha eta labriyu eta tatumearaya eta yúchama. Tásiha, ena apamuriana máestroana, énapa tiúnachana eta yúchama étapa eta tamaiquehe. Tiúriyare eta nacaema­ta­neraya. Nanere­ji­cayare eta táuriqueneana tasiva­cha­queneana, navarairahi tijanu­nu­ca­yarehi eta náematane. Váhiya nanacaimahi eta tíjucha­careana, yucuqui, muiji, cáchipaca; apaesa vahi tacuiju eta peti. Taicha títecayare máimaha­panaya ema ticaye­he­yarehi eta peti. Tásiha, te máimahapa tiúrihi, mavacha­chainapa namutu ena ticaema­ta­neanahi. Nuti manere­ji­runuhi ema Viya eta nímima­ti­chi­rahehi ema Jesucristo, éhicapaipa éma. Puíticha eta ecaiju­he­rapaipa te anuma, nájina apanaina narata­hahini námahehini. Macarichuhi marataha éma. Puiti, ena apamuriana mamusurana ema Viya tímitu­cahehi apaesa tajuruca eta esuapirahi. Tacamu­nusera tiúriyarehi eta náimitu­si­raheya.
1CO 3:13 Taicha tatiari­hiyare eta sácheyare máimahayare ema Viya eta vémata­nea­napachu, te tiúripuca. Te tiúrihi eta vémata­neanahi, ema Viya tíjara­ca­haviya eta táitsivayare eta vémata­ne­repihi. Téhesera vahi táurihini, eta mayucune táijucha­yarehi eta vémata­neanahi.
1CO 3:15 Tacami­tie­que­ne­hayare tamutu jácani tájina tacuna­cha­ca­re­vai­nahini. Tájina táimaeque­né­naimahi. Yátupi viúchucuhahi víti, tájinasera vímaeque­né­haimahi.
1CO 3:16 Écharichuhi éti eta mávahá­si­rahehi ema Espíritu Santo. Éti ecutihi mayehehi templo ema Viya, étarichuhi eta máucupai­si­rarehi máemuna­ru­quenehi. Éma, máicuña­cayare muraca nácani tijara­re­canahi éta. Táitusiava, ejaneacava éti, machu ejarareca eta iúrujia­si­ra­cacahi, ímiyu­semaca ema Viya.­
1CO 3:18 Vahi ecueje­capava eta ímija­chirahi ímatipa tamutu eta juca vítare­sirahi. Étisera ecara­vahuya eta me Viya. Éma, tímitucahe eta ítupa­ji­jia­si­ra­vanaya yátupi­queneana. Échema­raivaina máicha.
1CO 3:19 Taicha eta náituca­que­neanahi ena achaneana te juca apaquehe, súnsuru­pia­nachucha eta máimairahi ema Viya. Taicha eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Ena tímija­cha­vanahi náimatie­queneha, énaji­vachucha tímiaqui­pai­ca­vanahi maicha ema Viya, taicha eta namáetu­pi­si­rá­vanahi”.
1CO 3:20 Ánivare tacahe eta Sagrada Escritura: “Ema Viya máimati eta napane­reruana ena tímija­cha­vanahi títupa­ji­jia­cavana. Tájina eta tacuna­cha­ca­re­vanahi eta mayehe”.
1CO 3:21 Táitusiava, vahi tiuri ecasi­ña­va­vai­cahini. Vahi étupicava eta éhisi­ra­vacahi ena enere­ji­ruanahi éhica.
1CO 3:22 Ecara­va­hui­nasera tamutu eta vímitu­rapiana viti mavana­ranahi ema Viya: ema Apolo, émapa ema Pedro, nútipa nuti Pablo. Ecama­purava eta ítare­si­raichaha te juca apaquehe. Jarari­hi­yarehi eta iúrica­careva puiti étapa eta sácheana vicaiju­he­queneana. Vaipa ecupica eta épeniraya.
1CO 3:23 Échava ema Viya ema téchahehi, taicha éti mayehe­heripa ema Machicha Cristo.
1CO 4:1 Nuvaraha némechahe eta vicatu­pa­ra­hairahi viti mayeheanahi apóstole ema Cristo. Mamusu­ra­havihi víti. Tivane­ca­havihi eta vímitu­si­ra­heyare eta mapane­reruana ema Viya, eta tayumu­ru­re­va­nainihi.
1CO 4:2 Puíticha, mácani ticatu­pa­ra­hayare tayehe eta emata­necana, tacamunuhi yátupiyare eta máitauchiraina.
1CO 4:3 Natiari­hipuca ena ticaune­nuanahi te nítaura­hi­hipuca. Étiripa, eneva­ne­hipuca ecaunenu. Núti, tájinavare tácayema te ticaune­nua­na­hipuca. Németeaca nítauchapaipa tamutu eta nucatu­pa­ra­hairahi me Viáquenu.
1CO 4:4 Váhisera nucasi­ña­va­vai­cahini, taicha néchahi ema Viáquenu, máimahahi éma tamutu eta nucaema­ta­nea­sirahi éma, te tiúrihipuca, váhipuca.
1CO 4:5 Eta tacahe, vahi táuricahini tativai­nahini ecaunehini eta júcana, te vuíchaha ímatie­que­nehahi. Ecuchapaya eta mápechi­ra­vayare títeca ema Viáquenu. Éma tímicae­che­ra­chayare eta tayumu­ru­revahi te timapicu. Éma tímereu­cha­haviya eta vipane­reruana te visamu­rea­napachu. Tacahe, ema Viya ticuna­cha­ha­vinapa eta viúrivanahi.
1CO 4:6 Nupara­pe­naveana, numetacahe eta juca eta tiúricha­heyare apaesa ácuti eta máuriva ema Apolo, ácuti­nuvare núti apana eta núrivahi, taicha étana­richuhi eta vímitu­ra­pianahi tayehe eta véhiruhi. Vahi táurica enere­ji­cahini nácani émuna­ruanaya. Vácuti­ca­casera eta émuna­si­ra­havina viti vímitu­ra­hianahi. Nacuijavare épuru­quenéna nácani tímitu­ra­hianahi.
1CO 4:7 ¿Tájaha tacayema ímija­chavahi éti iúripana nayehe ena apamuriana? Tájina apanaina ecasi­ñavaiya, tacarichu ecasi­ña­vaiyaya tayehe eta máijara­ru­heanahi ema Viya. Váchuripa tíjara­ca­heripa éma eta iúrivanahi, vahi étiji­vai­nahíni iúricha­vahini. Tásiha, ¿tájaha tacayema ecasi­ña­va­vai­ca­richucha éti?
1CO 4:8 Éti, eta esami­ravahi ecaemu­ñavaipa tímicu­ti­ji­ri­cavaipa ecaye­hehini tamutu, ecaima­ha­que­nehini. Ímicu­ti­cha­vai­pavare aquenu­ca­he­nahini eta esami­ravahi. Ímija­chavapa vaipa nucamu­nu­carehi eyehe. Jéhecha­pucaini malayarine yátupi­nahini aquenu­ca­he­nahini apaesa víti apanava vémeña­ha­vapaini eta eyehe.
1CO 4:9 Ímatirichu éti eta procesión náichaqueneasa ena tiverea­re­ca­napahi tayehe eta guerra. Nanacahi te náijiquimuri ena ticatu­pa­ra­hanahi eta náepeniraya tanirua­nayare eta sárareana. Ichape eta náimaha­ca­revahi nayehe ena achaneana. Viti apóstoleana ticutimahi tinacahavi ema Viya eta vicutihi ena nani páureanasamí. Ichape eta vímaha­ca­revahi nayehe ena achaneana, énapa ena ángeleana.
1CO 4:10 Viti apóstoleana, eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Cristo, tisunsu­cha­ha­via­na­sa­mihiji ena achaneana. Étisera étaviu­cha­ri­pahiji eta ítupa­ji­jia­si­ravahi tayehe eta títuca­careana mayehe ema Cristo. Tacutiquene náimija­cha­hivare matume­rai­ra­ha­ha­visami. Éti, tétavi­ca­vaipáji eta etume­va­vacahi. Tipicau­cha­hea­na­ripáji ena achaneana. Vítisami tájinapa vipicau­cha­ca­re­vai­nahini nacahehi éna eta náechaji­ri­ruvahi.
1CO 4:11 Puítiripa vinasi­richuhi eta vicata­ji­vairahi eta vinica­que­nerepi, eta vimauneva, étapa eta véchuria­sirapa eta vimuiri­harapi. Ena achaneana téhahaviana. Tájina viviyava vijunaiya.
1CO 4:12 Vicávi­ta­ra­cávahi te vivahuana eta vicaema­tanera. Ena achaneana ticaja­cha­cha­ji­ca­haviana. Vítisera tájina vácaye­mahini nayehe. Tiúrihi eta vijica­pi­ra­vacahi éna. Tipana­ji­ri­ca­ha­vianapa, vítisera vicamichahi tamutu.
1CO 4:13 Tamutu sácheana téchaji­canahi eta viyehe. Tíñemahi eta nacaye­mai­nahavi. Ichape eta vépuru­ca­revahi nayehe. Vítisera vicayehehi paciencia nayehe, viconse­ja­cha­vacahi.
1CO 4:14 Eta juca nucaju­re­heirahi, vahi étaina nupanerecha nímica­tsi­riacahe. Nuvara­ha­hisera nuconse­ja­cha­hevare. Tétavicava eta némuna­si­rahehi, tacutirichu eta nucachi­chai­rahehi.
1CO 4:15 Tayanapane camurianahi ena eyeheanahi máestroana tímitu­ca­heanahi eta éhisiraina ema Cristo, diez mílnáina­hi­pucaini; nútisera tímicu­ti­ji­ri­cavahi nácari­chuhini éyanui­nahini maestro taicha núti nímima­ti­chahehi tayehe eta iúchucui­rayare maicha ema Jesucristo.
1CO 4:16 Eta tacahe, nécatia­cahehi eta éhisiraina eta núrivahi núti.
1CO 4:17 Eta tacahe, névata­cayare eta ara eyehe ema némuna­ruquene nuchicha Timoteo. Éma, títaurahi eta macaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Éma, tímitu­ca­heyare, máemechi­ra­he­yareva eta tacaye­ma­queneana eta nímitu­rapiana eta véhisirahi ema Cristo. Táuriquenehi eta máimitu­rapiana taicha étarichuhi eta nímitu­rapihi nayehe ena vichamuriana te jácani nupaisi­nea­napahi.
1CO 4:18 Etiari­hi­ri­papuca eti ecasi­ña­varipa eta numaitu­ji­si­ra­varipa néjira­pa­na­hehini. Ímija­chai­papuca nupicahi.
1CO 4:19 Nuvara­hapaicha núti níjahu­cha­vahini níteca­pau­cha­hehini. Nucuchapahi eta nítuji­si­ra­vai­nahini maicha ema Viáquenu. Te níteca­pau­chahepa, nímahainapa ena nácarana tisiña­va­vai­canahi, te yátupi­hipuca eta nacaema­ta­nea­sirapa. Vahi tisuapa­ca­reimahi eta nacuna­chi­ravana te vahi náimicae­che­ra­chahini eta táurivahi eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya.
1CO 4:20 Taicha eta véhisirahi ema Cristo, tacamunuhi vítauchayare vicaema­ta­nea­cayare. Vahi tácari­chui­mahiya eta véchaji­ri­ruvana.
1CO 4:21 Tiuri puiti, te ímiyanava ene ecahehi, némecha­re­ca­he­yarehi te níteca­pau­chahepa. Téhesera te étupi­ricava eta epane­reruana, ichape eta núrisa­mu­re­va­ya­repahi eta nímaira­heyare, nétsera­ji­ca­hénapa.
1CO 5:1 Jucari­hivare eta juca apana téchacarehi eta matiari­hirahi ema émana echamuri téjeca­pavahi, tíñehi­carehi eta juca máichaquenehi. Mavehahiji esu máenaharuva. ¡Váhicha tiuri eta juca máichaquenehi! Énaripa ena navayu­re­va­queneana ticape­ca­tu­ra­rahiana vahi náuricaimahi eta juca.
1CO 5:2 Esapi­haichucha éti, ¡tétavi­cavahi eta tahapa­sa­mu­re­chi­rahehi eta íputsi­mu­ri­ca­cairahi tásiha­quenehi eta ecasi­ña­va­vai­sirahi! ¡Iúrihaipa etsiri­hapaini, táichavenehi eta máichaquenehi ema echamuri! ¡Iúrihai­pavare étupi­ri­cahini ema maca! Taicha ema Viáquenu Jesús titupa­ra­cahavi vicuchu­cayare te vimuri nácani téjeca­pa­vanahi te vahi návara­hahini náetupi­ricava.
1CO 5:3 Puiti, nuvaraha iúruji­ca­vayare éti. Eyasea­cayare ema Viáquenu Jesucristo máimica­tacahe eta étupi­ri­si­rayare eta juca. Núti apanavare, tayanapane eta nuyere­hihehi, étasera eta náchaneva ticacha­neheya.
1CO 5:5 Íchayare: “Te máijare ema Viáquenu Jesucristo, víti émapa ema Pablo, vicuchucavi te vimuri. Vaipa tijanea­ca­vimahi ema Viya. Máimaha­vinepa ema Satanás, émainapa téchaviyare. Vivaraha pínajicaini eta juca pimaurivahi, apaesa táuchucuhaini eta piáchaneva te táitecapapa eta jena sácheyare machavi­rayare ema Viáquenu Jesús” íchayare.
1CO 5:6 Éti, vahi táuricahini ecasi­ña­va­vai­cahini. Tacamunu ecuchu­cavane ema mácara achane téjeca­pavahi apaesa vahi macupa­reacahe eti apamuriana, machu mámairi­jicahe. Taicha éma macutiripa eta levadura te nanaca te masa eta pan, tayana­jicahi tamutu. Étisera, nuvaraha ecutiya eta pan mayehere levadura vinicasare te páscuamuhuana. Yátupi­quenehi arairu taicha vahi tasisi­ji­cahini. Ene ecaheyare éti, vahi tépahaimahi eta iásine­quenehi te arairuhepa tacuti eta épani­ravahi te éhicainapa ema Jesucristo. Taicha éma, tamutuhi mavachacha eta vímica­pa­sirahi, macutihi eta uvesa eta vímija­ra­re­sirahi.
1CO 5:8 Táitusiava puiti, vicutinapa ena nujaneanana israelítana eta nacaera­jisira eta levadura te napenana te páscuamuhuana. Tamutusera sácheana vicauneu­chavaya tayehe eta tamauri­queneana, vahi pecatu­ma­re­ha­vimahi. Tamutu sácheana eta juca vítare­sirahi matapi­ra­va­re­ha­vinahi, tájina­sarepa víchira­vaimahi te mamirahu ema Viya.
1CO 5:9 Cape eta nucarta­ne­hivare eyehe, nímime­ta­cahehi eta tamaurivahi eta ecacha­ne­va­cahini ena tíchanahi eta juca pecatuana tiveha­ji­ri­ca­canahi: Súcani esena suvehahi ema apana achane, mácani achane maveha­hivare esu apana esena.
1CO 5:10 Tiuri, núti eta numeta­si­rahehi, váhisera énaina nicha ena nani máehica­ra­ha­na­richaha ema Viya ena nani tivehanahi esu apana esena apayena, énapa ena tavayuaruana eta plata, énapa ena tiámerahiana, énapa ena ticasi­ña­rajiana. Ena nani, náetaviuchahi eta nasimu­tu­va­vacahi, tamutuhi návihávaca. Tacamu­nui­papuca véraji­ca­vahíni eta te juca apaquehe, apaesa vaipa nacuite­ca­pau­cha­ha­vihini. Váhira énaina níchaque­né­nahíni.
1CO 5:11 Mácanisera tímija­chavahi echamuri, vahi nuvaraha ecacha­ne­jirica ema tivehahi esu esena apayena, émapa ema tivehahi esu esena amaperu máimaruchaha, émapa ema tavayuaruhi eta plata, émapa ema ticasi­ña­rajiji, émapa ema titupiarahi, émapa ema ticava­harasi, émapa ema tiámerahi. Mácani echamuri, te ene macahehi, tájina vahi táuricahini ácacha­ne­va­cahini te enisirana.
1CO 5:12 Vahi nútina tatuparaca eta nacaya­se­se­re­hi­yayare te numirahu ena aneca­que­neanahi eta viyehe. Téhesera te mamirahu ema Viya eta nacaya­se­se­re­hiraya. Éma téchavacahi éna. Étisera éti, échahi ena echamu­rianahi. Éti eyase­re­ji­ri­ca­cayare étiji­cacaya. Eta tacahe, ecaevui­si­hayare ema mácara téjeca­pavahi te emuri.
1CO 6:1 Éneri­chuvare nuvaraha numetacahe eta apana: Te natiari­hi­napuca ena echamu­rianahi navaraha timetau­cha­cacana, vahi távaraha nayanahini nayehe ena tuparai­rucana máehica­ra­hanahi ema Viya. Étarichu nacami­ra­hu­ca­cai­yayare te emirahu eti nachamuriana.
1CO 6:2 Tativayare échava eta machane­ra­herahi ema Viya. Étiji­va­yarehi étupi­ricaca eta íchava­que­ne­vanahi. Vahi étinayare etanuca ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi taicha járaja­payare eta sácheyare ticaya­se­se­re­hianaya te emirahu éti ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Puítisera eta íchava­que­ne­vanahi ánichi­cha­que­neanahi, éti tatuparaca étupi­ricaya.
1CO 6:3 Écharichu éti titupa­ra­ca­ha­vi­yareva ticaya­se­se­re­hia­na­yareva ena ángeleana te vimirahu. Tacuma­pu­ru­ji­cha­pucaini eta tayeheanahi te juca vítare­sirahi, vahi vicuitu­rue­que­ne­hahini.
1CO 6:4 Puiti éti, te tatiari­hipuca eta íchava­que­nevahi tayehe eta juca vítaresira puiti, váhique­nesera etanu­caimahi ena emetau­re­si­hahini nácani vahi énapa­ra­caimahi nayehe ena echamu­rianahi.
1CO 6:5 Némechahe eta juca, nímaha te etsiri­hapuca. Váhiquene táuricahini mayanahini mácani vichamurihi matanu­cahini ena tuparai­rucana máehica­ra­hanahi ema Viya. Tasapi­hahini étainahini mametau­chi­hahini mácani machamurihi. Cúvera­recapa nacuijahini te etaracu mácani émanai­nahini vahi macuitu­rue­que­ne­hahini mayase­sereca jácani téchaca­reanahi nayehe ena vichamuriana.
1CO 6:7 Vahi táuricahini íchahini eta juca. Étiji­ca­cai­nahini eta echamu­ri­cacahi evarahapa ejara­recaca. Tivara­ha­ca­repana eta erata­hairaina ecamicha, tayana­pa­nerine ecata­jivahi naicha, tiámeye­cha­hea­napuca.
1CO 6:8 Étisera etiva­vaicapa íchahi eta juca émeca­ta­ji­va­cha­cacapa. Vahi táuricahini eta juca; násapi­hahini énahini echamuriana ena etupia­ruanahi.
1CO 6:9 Váhipuca échahi éti eta namaitu­ji­si­ravaya tisiapana te mávasa ema Viya ena tíchanahi eta tamauri­queneana. Taicha yátupihi eta namaitu­ji­si­ra­vayare tisiapana ena ajairana tivehanahi esu apana esena apayena énapa ena vahi nayena­ca­ca­quenena, énapa nácani tivehana esu esena amaperu máimaruchaha. Éneri­chuvare ena esenana, váhivare títuji­ca­va­naimahi tisiapana te mávasa ema Viya, súcani tivehahi ema achane vahi suímaque­nenahi, ésupa súcani amaperu esena namutuchucha suvehapahi. Váhivare títuji­ca­va­naimahi tisiapana ena nani tiveha­cacana ajaira­cacana, énapa ena nani ticasi­ña­rajiana, ena nani tiámerahiana, ena nani ticapi­na­ru­rahiana, ena nani ticava­ha­rasiana, ena nani titupia­rahiana, énapa ena nani náipica­ra­re­capahi eta námere­si­rayare.
1CO 6:11 Ene ecaheni éti eta iásine­quenéni. Puítisera títsiva­cha­vaipahi eta ítaresira, sántuheripa maicha ema Espíritu Santo, ejaca­pa­carepa mayehe ema Viya, máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo.
1CO 6:12 Puiti jucari­hivare eta numeta­ca­heyare. Narari­hipuca ena nacahehi: “Núti néchinava eta nítare­sirahi. Eta náquehe tajamu­rachahi eta tavara­ha­que­neanahi. Eta tinicacare táicuchihi eta viami. Eta viami tatupa­ra­haichuhi tajacapaya eta vinica­que­neyare. Ene tacahe eta náquehe tavarahahi nuveha esu esena tacutihi eta viami tavarairahi tinica” nacahepa. Nútisera te nupanereru, vahi énéna tácahe. Yátupi víti véchinavahi. Váhisera távara­ha­ca­rehini támutu­hichaini víchahini eta tavara­ha­que­neanahi eta viáquehe, vivayu­chahini víchahini eta tamauri­queneana. Yátupi tísapa­carehi eta vinisiraya eta tinica­careana. Tatiari­hisera eta sácheyare, vaipa vácamu­nuimahi eta tinicacare, maicha ema Viya. Ema Viya máepiyacahi eta viáquehe, mavarairahi vicaema­ta­nea­cayare éma. Émapa téchahavihi puiti eta juca vítare­sirahi. Vahi étainahini táemepi­ya­ca­ha­vihíni eta víchiraya eta pecatuana esena­ma­re­ha­vi­nahini.
1CO 6:14 Ema Viya macaeche­pucahi ema Viáquenu Jesús te máecari. Ene vicaheyare víti eta macaeche­pu­si­ra­ha­viyare víti apanava, taicha tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi.
1CO 6:15 Écharichuhi emutu éti, eta iáqueheana mayehe­ripahi ema Cristo. Émaripahi téchahehi. Etiari­hi­pu­casera ímija­chapuca táuricahini vímica­cha­ne­chahini eta viáquehe tayehe eta suáquehe esu esena túhusi. Váiparinehi táuricaimahi.
1CO 6:16 Nuvara­havare némechahe, te mavehahi ema achane súcani esena túhusi, tiánecacahi eta náqueheana eta nacamu­ji­chi­ra­cacahi. Acane, ema Viya máijaracapa esu Eva mayehe ema Adán. Tásiha, eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Te tiveha­cacapa, tímicu­ti­ji­ri­cavapa étana­rinehi eta náqueheana”.
1CO 6:17 Ene tacahehi eta vítaresira mayehe ema Viya, eta mávahá­si­rahavi ema Viáquenu, eta viáchaneva tacacha­neripa éma.
1CO 6:18 Eta tacahe, ejaneacava yátupina, machu iáquipaicava tayehe eta túhusicare. Tamutu eta pecatuana náichaque­neanahi nácani achaneana, tajara­recahi eta náchane­vapachu. Tavetijipa, mácani achane tivehahi esu esena vahi mayena­que­ne­nahini máimija­ra­re­ca­hivare ichape eta máquehe. Ticaja­cha­ca­reinehi eyehe éti eta juca.
1CO 6:19 Échari­chu­hivare éti eta mávahá­si­ra­heripa ema Espíritu Santo eta te iáqueheana, taicha mavane­ruichuhi ema Viya eta mávahá­si­ra­he­yarehi ema Espíritu Santo. Vaipa étinahini écha eta iáqueheana.
1CO 6:20 Taicha mavacha­re­ruhehi ema Viya. Ichape­murihi eta macata­ji­vairahi íchavenehi éti. Puiti, eta iáqueheana étapa eta iáchanevana mayehe­ripahi ema Viya. Tacahe, puiti, ejanea­cavapa eta ítare­si­ranahi te namirahu ena achaneana, apaesa namutu nacunachaya ema Viya.
1CO 7:1 Tiuri puiti, nujica­pa­heyare eta juca eyase­re­si­ranuhi te ecartane. Yátupi tiúrihinéni máyéna­ré­nahini mácani achane.
1CO 7:2 Táichave­nesera eta tavayua­raivahi eta pecatu, ticamu­nu­carehi ena ajairana nayena­pachuina, énaripa ena esenana ticamu­nu­ca­re­hivare náimapachuina.
1CO 7:3 Mácani achane te sutiari­hi­papuca esu mayena, tacamunuhi máitauchayare eta máitátiraya máemuna­siraya esu mayena. Ésuripa esu esena te ticaima­ri­papuca, éneri­chuvare suítauchayare eta suítátiraya suémuna­siraya ema suima.
1CO 7:4 Taicha esu esena vaipa ésuinahini téchinava eta suáquehe. Émapa téchahi ema suima. Ene macahehi ema achane, váipavare émainahini téchinava eta máquehe. Ésuripahi téchahi esu mayena.
1CO 7:5 Éti ecaima­que­nea­naripa, vahi ecuepu­rucaca tayehe eta iánesi­ra­ca­cairana. Téhesera tatiari­hi­napuca eta eyuja­rau­chi­ra­vayare me Viya, ecuti­ca­ca­hipuca eta epane­reruhi, tísapacare ínajica ánipina eta iánesi­ra­cacana. Te táequenénapa, táuricavare echávau­cha­ca­cavare, apaesa ema Satanás vahi macuitu­rucahe eta máimija­mu­ra­chirahe ena apanana.
1CO 7:6 Tiuri, eta juca numeta­si­rahehi, vahi nútina nucava­nairipi. Nísapasera eta énéna ácahe.
1CO 7:7 Nuvara­ha­hinéni ácuti­nuhini núti eta mayéna­re­nuirahi. Víjara­ca­si­pa­chusera me Viya eta vítare­siraya. Nararihi ena ajairana máyénareana eta náitaresira. Narari­hivare ena esenana máimaruana eta náitaresira. Narari­hivare ena apamuriana máijararuichu ema Viya ticaimana.
1CO 7:8 Énaripa ena nácara vichamuriana máyéna­rea­nachaha, énapa ena máimarua­nachaha, énapa ena tépenaimana, tiúripa­na­hinéni nánasihini máimarua­nai­nahini; nácuti­nuhini núti.
1CO 7:9 Étasera te vahi náratahahi ticara­ta­cavana, tacamu­nuichuhi ticaima­nayare, apaesa vahi nacuepu­ju­quichava tayehe eta pecatu.
1CO 7:10 Tásiha puiti, nutupa­ra­ca­va­cayare ena nacaima­que­nea­naripa. Ema ajaira vahi macuinajica esu mayena. Esu esena váhivare sucuinajica ema suima. Eta juca vanairipi tásiha­quenehi mayehe ema Viáquenu, vahi tásiha­quenéna nuyehe núti. Téhesera natiari­hi­napuca ena vichamuriana náinajicaca, vahi táuricahini nápecha­vahini nacaimahini, nacaca­cha­ne­hi­pucaini. Tacamunuhi tichavau­cha­ca­ca­nayare tiveha­cacana.
1CO 7:12 Tiuri puiti, tájinachaha vanairipina tásiha­quenéna me Viáquenu tayehe eta náinaji­si­racaca ena nacaima­queneana. Níjara­ca­hesera eta juca nupanereru núti. Te matiari­hipuca mácani vichamuri esu mayena vuíchaha vichamu­rinahi, te tiúrihipuca eta nacacha­ne­ra­cacahi, vahi táuricahini máinaji­cahini ésu.
1CO 7:13 Éneri­chuvare, te sutiari­hipuca súcani esena vichamuri ema suima vuíchahavare vichamu­rinahi, te tiúrihipuca eta nacacha­ne­ra­cacahi, váhivare táuricahini suínaji­cahini éma.
1CO 7:14 Taicha ema suima, ichape eta majapa­nu­careva me Viya táichavenehi eta sucaimairahi esu mayena. Éneri­chuvare esu esena mayenahi ema vichamuri, ichape eta sujapa­nu­careva me Viya táichavenehi eta mayenairahi ema achane vichamuri. Énaripa ena nachicha­naveana majapa­nu­hivare ema Viya náichavenehi ena ticachichana, vaipa náepuru­ca­rehini me Viya.
1CO 7:15 Téhesera mácani vuíchaha vichamurina suímahi esu vichamurihi mavara­hapuca máinajica esu mayena, suísaparine máinajica. Ema Viya vahi macava­nairipi eta suícheji­ri­cahini éma, mayanarine. Taicha ema Viya mavarahahi viúriyare, tacuijapa tahapa­pi­ri­ca­havihi eta vipane­reruana. Éneri­chuvare súcani esena vuíchaha vichamu­rinahi mayenahi mácani vichamuri, te suvara­hapuca suínajica ema suima, éneri­chuvare máisapa­ri­nevare suyana.
1CO 7:16 Taicha piti esena, vahi pecha te pimaita­ca­ya­repuca picaja­ya­ya­sa­murecha ema pima eta máehisiraina ema Viya. Pítiripa piti achane, váhivare pecha te pimaita­ca­ya­repuca picaja­ya­ya­sa­murecha esu piyena eta suéhisiraina ema Viya.
1CO 7:17 Ema Viáquenu tíjara­cahehi eta émata­ne­re­pianahi te tíchuha­henapa. Etupa­ra­ha­pachuhi eta émata­ne­repiya. Váhisera ínaji­caimahi, ímiya­navare ítauchaya eta etupa­ra­hanahi. Étara eta juca nuvanairipi nayehe ena vichamuriana ticava­sanahi te tamutu avasareana.
1CO 7:18 Nácani ticama­rca­naripa te máichuha­vacapa ema Viya, vaipa táuricahini nacaepa­ha­vahini eta nacama­rcai­rahi. Nácani mámárca­rea­na­richaha te máichuha­vacapa ema Viya, vaipa táurica nacamar­cahini.
1CO 7:19 Tájina vahi étapa­racaina te vicama­rca­hipuca, étasera tivara­ha­carehi vicaema­ta­nea­cayare eta mavara­ha­que­neanahi ema Viya.
1CO 7:20 Namutu nácani máichuha­queneana ema Viya, vahi náitsiva­chaimahi eta náemata­ne­re­pianahi náijaracahi te máichuhainapa ema Viya.
1CO 7:21 Te ecaque­nu­hipuca éti te tíchuha­henapa ema Viya, vahi ecueñamava eta ecaque­nuirahi. Téhesera ímaha eta iúchucuiraina, tájinachucha táichava.
1CO 7:22 Taicha mácani achane músuhi eta máitaresira, tayana­pa­nerine matiari­hinahi ema máquenuinahi; téhesera te mamirahu ema Viya, tínuná­na­ripahi mácani achane nájina máquenui­nahini eta máitaresira. Puiti ena apinana mavana­ra­na­ripahi ema Viáquenu Jesucristo, taicha ticuti­ca­ca­naripa eta nacaema­ta­nea­siraipa éma.
1CO 7:23 Taicha mavacha­re­ruhehi ema Viya. Ichape­murihi eta macata­ji­vairahi íchavenehi éti. Puiti machane­ra­heripa éma. Eta tacahe, te navara­hapuca nayurucahe ena achaneana, vahi ecuisapava nahapa­picahe eta ecaema­ta­nea­si­rayare ema Viya.
1CO 7:24 Eta tacahe, nupara­pe­naveana, ímiya­na­vayare ecaematane mayehe ema Viya. Ítauchayare eta émata­ne­re­pipachu íjara­casihi me Viya.
1CO 7:25 Tiuri puiti, tájina vanairipina tásiha­quenéna me Viáquenu nayehe ena amaperuana máyéna­rea­na­ríchaha énapa ena máimarua­nachaha. Nútisera numeta­caheya eta nupane­reruhi. Nuvara­hasera esuapanu taicha núti nucaimi­tu­ca­si­quenehi mayehe ema Viáquenu, táichavenehi eta majapa­nui­ranuhi.
1CO 7:26 Puiti juca vítare­sirahi, tétavi­cavahi eta vicata­ji­vairahi. Eta tacahe, németeaca núti tiúririchu nánasi ena ajairana nayehe ena nayenana nácani nacaye­na­que­nea­na­ripahi. Vahi nacuina­jicaca. Énaripa ena máyéna­rea­na­richaha, vahi nacutanuca ena nayenaina.
1CO 7:28 Mácanisera sutiarihi esu mayena, tájinachucha pecatuina eta mavirahi esu esena. Ésuripa súcani amaperu esena, te tatupi­ruvahi eta sucaimaira, tájina­chu­chavare pecatuina eta sucaimairahi. Táitsivasera ichapeyare eta nacata­ji­vairaya eta náitáti­ra­cacaya, tavetijipa te natiari­hinapa ena nachicha­na­veanaya. Eta tacahe, nuvaraha numetacahe apaesa vahi ecuca­ta­ji­vahini.
1CO 7:29 Tiuri, nupara­pe­naveana, nuvaraha numetacahe ticutimahi ánipirine eta juca vítare­siraya puiti juca vicaiju­heyare. Eta tacahe, táurica eta íjara­si­ravahi yátupina eta ecaema­ta­neasira ema Viáquenu. Étiripa, éti natiarihi ena eyenana, vahi tacucarichu eta ecaeña­ma­sirava nayehe ena eyenana, éneri­chuvare me Viya.
1CO 7:30 Te jarari­hi­papuca eta tacáiya­siráhe écati­sa­mu­repuca, vahi ecuisapa tahapa­pi­ca­hehini eta ecaema­ta­neasira ema Viáquenu. Te jarari­hi­papuca eta tacauri­sa­mu­re­chirahe, váhivare ecuisapava tahapa­pi­ca­hehini. Te ecaima­ha­que­ne­hipuca, tísapacare eta ecamapura eta ímaha­queneana eta máijara­ruhehi ema Viya, váhivare ecuisapa tahapa­pi­ca­hehini eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu.
1CO 7:31 Nuvaraha táurihini eta ítare­si­rayare te juca. Váhisera ecuisapava ecuca­ña­ma­racava eta ecaye­hei­rayare eta ímaha­queneana te juca apaquehe. Taicha tamutu­yarehi témitiaca te táitecapapa eta táitaviraya eta juca apaquehe.
1CO 7:32 Eta tacahe, vahi nuvaraha ecaña­ma­racava tayehe eta júcana, taicha mácani achane máyénarehi, tájina tahapa­pi­ri­cahini eta macaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu, mavarahahi máicuti­chi­ravaya eta macuri­sa­mu­re­chiraya ema Viáquenu.
1CO 7:33 Mácanisera achane te sutiarihipa esu mayena, ticaña­ma­ra­ca­vainapa taicha eta máitáti­rayare esu mayena, mavarairahi macuri­sa­mu­rechaya ésu.
1CO 7:34 Ene nacahehi ena esenana. Vahi tácuticaca eta napane­reruana suyehe esu esena sucaimaquene ésupa esu esena máimaruchaha. Taicha súcani máimaruhi tahapa­sa­mu­rechahi eta suítátiraya ema Viáquenu, suvarairahi suítauchaya eta mavara­ha­queneana. Suíjara­ca­yarehi ema Viya eta suáchaneva étapa eta suáquehe. Ésusera esu esena sucaima­quenepa tahapa­sa­mu­rechapa eta suítátiraya ema suima, suvarairahi sucuri­sa­mu­rechaya éma.
1CO 7:35 Eta júcana nuconse­ja­ra­pianahi eyehe, nuvaraha eta táurivaina eta íchara­cavaya. Vahi nuvaraha nupamicahe tayehe eta tacaje­ra­queneana. Nuvara­hasera tacuijahini eta tihapa­picahe eta ítáti­rayare ema Viáquenu.
1CO 7:36 Tiuri puiti, eta juca nuconse­jarapi mayehe mácani achane te sutiari­hipuca esu machicha esena máimaruchaha. Te tahapa­pi­ri­cai­papuca eta sucaimai­rayare esu machicha, táichavenehi eta suítana­ha­siraipa; te tiúrihi eta máimairahi, máisapa­yarehi ticaima esu machicha. Tatupi­ru­va­ya­resera eta sucapa­ra­pe­rayare. Tájinachucha táimanena; váhivare pecatuina.
1CO 7:37 Mácanisera achane, te tájina máichira­vai­nahini, nájinavare tipami­caimahi; te mavara­ha­papuca suánasi máimaruina esu machicha, tiúrihi maicha.
1CO 7:38 Tacahe, tiuri máichayare mácani achane máimacha­yarehi, tatupa­racahi ticapa­ra­peyare esu machicha. Mácanisera vahi máimachahini esu machicha, éma tiúripana maicha.
1CO 7:39 Esu esena ticaima tatupa­racahi suítauchayare eta suíjara­si­ravahi ticaima, sunasi­richuya eta mayehe ema suima eta náitare­sirana. Tiámainucava te táitecapapa eta máitaviraya ema suima, tiúchucuhapa ésu. Ésupa téchinava eta suítare­si­rayare. Tísapa­carepa eta suápechava sucaima. Tacamu­nu­hisera mácani vicuti­quenehi vichamurihi tisuapa­jirahi me Viya.
1CO 7:40 Tiápaju­ca­vasera tiúripanaya te suánasipa máimaruina. Eta juca tásiha­quenepa te nupanereru. Németeacahi núti tétupi­ca­vapahi eta nuconse­ja­rapiana taicha mávahá­runuhi ema Espíritu Santo.
1CO 8:1 Puiti numeta­caheya eta táichara­cavahi eta enisira eta tinica­careana nayuja­raurehi te tamirahu eta nasiña­rajiana ena achaneana. Yátupi vimutu vímatie­queneha tájinachucha táimanena eta juca. Váhisera vácasi­ña­vaimahi eta vítusirahi. Tacamu­nu­hisera tajurucaya eta vémuna­si­ravaca ena vichamuriana, vímica­ta­si­ra­cacaya eta véhisira ema Viáquenu.
1CO 8:2 Taicha nararihi ena ticasi­ña­va­vai­canapa, tímija­cha­vanapa náimatie­queneha tamutu. Eta juca náichahi táimerecahi vuíchaha náitucahini, vuíchaha nacapa­ya­ya­ra­cahini eta mapanereru mácani yátupipa máituca.
1CO 8:3 Nácanisera yátupihi témuna­canahi ema Viya, éta tímicae­che­rachahi eta machicha­na­vea­nairahi éma.
1CO 8:4 Tiuri puiti, numeta­ca­heyare eta juca nuconse­jarapi tayehe eta juca enisirana eta tinica­careana tacayu­ja­ra­hu­quenehi te tamirahu eta nasiña­rajiana ena achaneana. Tájinachucha táichava, taicha eta nasiña­rajiana vahi yátupi­nahini víyanai­nahini te juca apaquehe, taicha émana­richuhi ema yátupi­quenehi Viya.
1CO 8:5 Ena achaneana náimijachahi camurianahi ena víyana te anuma, étaripa te juca apaquehe. Namave­racapa ena náquenuanahi nayeheanahi viya, camurianapa naicha eta nasiña­rajiana.
1CO 8:6 Vítisera viti vímatie­que­ne­hanahi émana­richuhi ema Viya Vicaiyaquene te anuma. Ema Jesucristo, émana­richuhi ema Viáquenuhi. Ema Tata Vicaiyaquene mapane­rechapa eta tatiari­hiyare tamutu eta vímaha­que­neanahi; vítipa vimutu achaneana, mavaraha vitiarihiya eta vicaema­ta­nea­siraya éma. Tásiha, ema Machicha tépiyacahi tamutu. Puiti émapa téchahavihi vimutu. Éma, tíjara­ca­havihi eta arairu vítaresira.
1CO 8:7 Tisimu­tua­nasera ena vahi náimatie­queneha eta juca. Énaripa ena vichamuriana, nararihi ena vuíchaha náemiti­si­cahini eta navaraira napicaucha eta nasiña­ra­jianaini. Éna, tisama­vanahi vaipa náetupi­ca­vanahi eta nanisirahi eta tinicacare tacayu­ja­ra­hu­quenehi, vahi táuricahini eta nasamirahi.
1CO 8:8 Numeta­ca­hesera puiti, vahi étapa­racaina eta tinicacare, vijaca­pa­ca­reyare me Viya táicha. Váhivare étaimahi tiúricha­havihi mayehe ema Viya, te vahi vinicahi. Váhivare tijara­re­ca­ha­vimahi mayehe te tiúrihipuca eta vinisira.
1CO 8:9 Eta tacahe, ecauneuchava yátupina machu émeje­ca­pavacha ena apamuriana vichamuriana vuíchaha náimatie­que­ne­hahini eta júcana.
1CO 8:10 Étisera éti ímatie­que­nea­naripa, te ísapa­va­ya­re­hipuca enica eta tinicacare nayuja­rau­reanahi te tamirahu eta nasiña­rajiana; tacahe, te máimaha­hepuca ema echamuri, éneri­chuvare tísapa­va­yarehi tinica. Táitsiva­hisera tipica­ca­ra­cavahi jácani te masamure.
1CO 8:11 Eta tacahe, échapavaya éti tayehe eta ímatie­que­ne­hai­raripa machu émeje­ca­pavacha ema echamuri mácani vuíchaha­pi­ravahi máimatie­que­ne­hahini eta júcana. Émarichuhi iúmurivahi eta mavacha­re­si­rahehi ema Cristo eta máepenirahi te crusu.
1CO 8:12 Éti, te ehapa­pi­capuca eta táurivahi eta napane­reruana ena echamuriana, éti ecape­ca­turaipa eta mayehe ema Cristo, taicha eta émeje­ca­pa­va­chirahi ena echamuriana.
1CO 8:13 Ácutinu eta juca nuyehe­repihi: Te nútina­hi­pucaini némeje­ca­pa­vachaini mácani nuchamuri táichavene eta nunisi­rai­nahini eta vaca, váhirine nunicaimahi, apaesa vaipa nucueme­je­ca­pa­va­chahini éma. Éti apanava, ene ecaheyare. Váhivare ecueme­je­ca­pavacha ena echamuriana.
1CO 9:1 Núti, nájina náquenui­nahini te juca apaquehe. Yátupi apóstolenuhi mayehenuhi ema Viáquenu Jesucristo. Nucuti­na­si­vacahi eta návacurehi nayehe ena apamuriana apóstoleana taicha nímaha­quenehi ema Viáquenu Jesús. Étiripa, etupi­ruvahi esuapanu eta nímitu­si­rahehi. Éta tímereu­chanuhi eta táurivahi eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu.
1CO 9:2 Tayanapane nacaña­ji­va­ri­nepuca nácani vahi tisuapa­pa­ji­ca­nuanahi eta apóstolenuirahi. Étisera esuapa­nu­yarehi, taicha etiarihi eti nímitu­reanahi, étira ímereu­chanuhi eta yátupirahi apóstolenuirahi mayehe ema Viáquenu.
1CO 9:3 Étara nucatiu­chiavahi eta juca nayehe ena tépuru­ji­ri­ca­nuanahi.
1CO 9:4 Éti titupa­ra­ca­he­hinéni ítáti­nuhini núti tayehe eta nunica­que­nerepi táichavenehi eta apóstolenuirahi.
1CO 9:5 Éneri­chuvare titupa­ra­cahehi ítáti­hi­varéni te sutiari­hi­nahini esu esena nuyenai­nahini, súcani nucuti­quenehi tisuapa­jirahi. Tácutihini eta ítáti­ra­vacahi ena esenana nayenanahi ena apamuriana apóstoleana, émaripa ema Pedro, énapa ena mapara­pe­na­veanahi ema Viáquenu.
1CO 9:6 Éti, ímija­chai­papuca núti émapa ema Bernabé, vicarichuhi vahi tatupa­ra­ca­ha­vihini eta ítáti­ra­ha­vi­nahini eta vicame­ta­rai­ruirahi.
1CO 9:7 Puiti nuvaraha nímicu­tia­ra­chi­na­heyare eta nacaita­ti­casira ena ticaema­ta­ne­rahiana. Ani tacahe: Namutu ena suntaruana ticaita­ti­ca­sia­na­yarehi nayehe ena comandanteana. Éneri­chuvare, ema tisucu­recahi eta tinicacare, tatupa­racahi masama­pu­ha­yarehi eta tahi eta masucu­reanahi. Émaripa ticayehehi vaca tatupa­racahi máerayarehi eta tacheneama eta mavacane.
1CO 9:8 Eta juca níchirahehi, vahi nácarichu núti nucapa­ne­reruhi eta júcana. Éneri­chuvare eta Sagrada Escritura májurehi ema Moiséini títame­ta­ca­ha­vi­hivare.
1CO 9:9 Ánipa tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi: “Vahi picuiti­sumucha eta pivuiyerana, te ticaema­ta­nepahi taicha técuha­napahi éta”. Táitaure­vaquene ema Viya vahi tácari­chuhini eta vuiye eta máechaji­sihahi.
1CO 9:10 Éneri­chuvare víti mayunacahi te máechaji­ri­ruvahi. Mavarahahi vicaeni­ca­siyare vimutu viti vicaema­ta­ne­rahiana. Tacutihi mácani achane ticaema­ta­nerahi. Macaema­ta­neacahi muraca eta máesane, mavarairahi máimaeque­ne­hayare eta távameanahi eta máesane.
1CO 9:11 Ene vicahehi víti eta vévasirahi eta máechaji­riruva ema Viya te esamureana. Éta tiúrichahehi. Tásiha, éti ecutinapa eta sucureca tímecavahi eta táhi. Tájina táichava eta ítáti­ra­ha­vi­yarehi víti.
1CO 9:12 Ena apamuriana ticasi­ña­vanahi eta eyehe. Tásiha éti, tiúrihi eta ítátirahi. Vivetijipa víti vítáti­carehi eta eyehe. Váhisera vávara­hahini vicasi­ña­vahini víti eta eyehe, viyasea­ca­hehini eta ítáti­ra­ha­vi­nahini. Vicamichahi tamutu, vimava­rairahi tatiari­hi­nahini jácani apanai­nahini tahapa­pi­ri­cahini eta esami­ra­yarehi eta máechaji­riruva ema Cristo.
1CO 9:13 Écharichuhi éti eta mavanairipi ema Viya nayehe ena téchapa­ji­ricana eta mayehe Templo, nanica­yarehi eta tinicacare námaque­neasana ena achaneana náijara­ca­si­ruanahi ema Viya. Cáijara­ca­sia­na­yareva éna eta vaca táeche eta námava­huanahi ena achaneana.
1CO 9:14 Ene tacahehi eta mavanai­ripihi ema Viáquenu eta viyehe viti vicame­ta­rai­ruanahi eta tapachi­naquene máechaji­riruva, titupa­ra­ca­havihi vijaca­pa­yarehi eta vinicaquene taicha eta vicame­ta­rai­ruirahi.
1CO 9:15 Nútisera tájina nímati­yahini nuyasea­ca­hehini eta ítáti­ra­nui­nahini. Étaripa puiti te juca nucartane, váhivare nuyaseacahe íjara­ca­nuhini. Nucamichahi tamutu. Tiúriri­ne­hi­pucaini népena­va­nehini, machu tachima­ra­ca­nucaru táitava eta juca núrisa­mu­revahi núti tamaji­nairahi nuyasea­ca­hehini.
1CO 9:16 Núti vahi étapa­racaina nucasi­ñavahi taicha eta nucame­ta­rai­ruirahi. Nutupa­ra­haichuhi eta juca. ¡Páurechi­cha­nusami te némuna­hacava nínajica eta juca nucame­ta­rai­ruirahi!
1CO 9:17 Taicha núti, vahi nútiji­vai­nahini níjara­ca­vahini mayehe ema Viáquenu eta nucame­ta­rai­ruiraya, étapa­pucaini nujaca­pi­hahini eta nuvacha­yarehi eta mayehe. Nuvane­ca­si­va­hisera me Viya eta matupa­ra­si­ranuhi eta juca némata­ne­yarehi.
1CO 9:18 Ichapesera eta nuvarairahi eta nucame­ta­rai­ruirahi, taicha tijarahi te nusamure eta nurata­hairahi nucame­tarairu, tamaji­nai­ra­hivare nuyasea­ca­hehini eyehe éti. Vahi nupami­ca­hehini eta ítáti­ra­nui­nahini táichave­né­nahini eta nucatu­pa­ra­hairahi eta apóstolenuirahi.
1CO 9:19 Nájina­hinéni te juca apaquehe napami­ca­nuhini eta nucaema­ta­nea­si­rai­nahini táichavé­ne­hi­pucaini jácani náitáti­ra­nuhini, énaina­hi­pucaini náechanuhini. Nútisera níjara­cavahi nítaucha­yarehi tamutu eta nucamu­nu­ca­revahi nayehe ena achaneana, apaesa étaina­hi­pucaini níturu­si­ha­va­cahini ena nasimu­tu­va­queneana, machane­ra­nai­nahini ema Cristo.
1CO 9:20 Étaripa te níteca­pau­cha­va­cavare ena nujaneanana israelítana, ichape­ri­ne­hivare eta nupicau­chi­ra­vacahi éna, apaesa najimu­ya­sa­mu­re­pa­pucaini eta náehisi­rai­nahini ema Cristo, étaina­pa­pucaini níturu­si­ha­va­cahini éna. Ena nani, ichape eta nasuapirahi eta mayehe­repiana ema Moiséini. Tásiha, te nucainu­navaca éna, tájinavare vahi nucaeca­hihini eta nayehe­repihi, nupicau­cha­hivare éna apanava. Váhineni nútipa­ra­cai­nahini tayehe eta náehiruhi.
1CO 9:21 Tatiari­hisera eta yátupi­quenehi néhiruhi nuvanahihi mayehe ema Viya, máijara­runuhi ema Cristo. Éneri­chuvare te nucainu­navaca nácani apava­sanana máehica­ra­hanahi eta mayehe­re­pianahi ema Moiséini, váhivare nucaeca­hivaca. Nupicau­cha­hivare éna, nuvarairahi nucaji­mu­ya­sa­mu­re­cha­va­cahini éna apanava.
1CO 9:22 Te nucainu­na­hi­va­repuca ena vichamuriana nácani vuíchahahi náitamu­tu­ru­cahini náimatie­que­ne­hahini eta véhisirahi ema Cristo, váhivare nucaeca­hivaca eta namaima­tie­que­ne­hai­ra­richaha. Ichape­rinehi eta nujapa­nui­ra­vacahi. Nímica­ta­ca­vacapa, nuvarairahi náimatie­que­ne­hapaini yátupi­nahini eta véhiruhi. Namutu ena achaneana, nujapa­nu­vacahi. Nutanucahi eta nucaji­mu­ya­si­hayare eta nasamureana apaesa nanere­ji­ca­vapaini náehicahini ema Cristo, machane­ra­nai­nahini éna.
1CO 9:23 Núti nítauchahi tamutu eta júcana apaesa najacapa eta tapachi­naquene máechaji­riruva ema Viya, apaesa vácuti­ca­capaini vámutuhini vijacapa eta viúrivayare maicha ema Viya.
1CO 9:24 Écharichuhi éti, ena ticavi­ja­ru­rahiana pelota, tijanea­ca­va­na­yarehi muraca, ichape eta ticara­va­hu­nu­ma­nayare apaesa túmeanainapa eta narata­hairaya naverea­sihaya ena nánara­na­yarehi. Te vahi najanea­ca­vahini, vahi tiverea­re­ca­naimahi. Ene ecaheyare éti, ichape eta étume­chi­ra­vayare apaesa tauri eta ecaema­ta­nea­siraya ema Viáquenu, ejaca­pi­hai­na­sarepa eta etupa­rahahi mayehe. Eta naverea­re­ruanahi ena ticavi­ja­ru­rahiana, vahi tánasimahi. Témitie­que­ne­ha­va­ne­yarehi. Vahi tácutimahi eta vijaca­pa­que­neyare me Viya. Éta, tájinapa ticami­tie­que­ne­haimahi.
1CO 9:26 Nútiripa eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu, ichape eta nupami­si­ravahi, taicha eta nímatirahi eta mavara­haquene. Vahi némepu­ru­re­ca­vaimahi.
1CO 9:27 Nucara­ta­cavahi muraca. Vahi nusuapahini eta tajamu­ra­cha­que­neanahi eta náquehe. Nupamicahi eta táemiti­si­si­rai­­nahini eta tamauri­queneana, machu néjeca­pa­va­pa­pucaini, tásiha váipapucaini nucuja­ca­pahini eta nícuchihi. Ichape eta nutsiri­ha­ca­re­va­pa­pucaini, tavetijipa eta camuria­nairahi ena nímitureana tayehe eta véhisira ema Cristo.
1CO 10:1 Nupara­pe­naveana, nuvaraha némecha­heyare eta náichara­ra­cavahi acane ena viáchuca­na­veanaini máumuri­vanaini ema Moiséini. Eta náehisirahi éma, tatiarihi eta úcaji timícau­cha­va­capahi namutu éna. Eta nánuesirahi eta mar ticaijarehi Títsiama Une, namutu náimahahi eta tájijivahi eta nánuesiraya.
1CO 10:2 Namutu ena nani tíjara­ca­vanahi eta náitauchiraya eta náehisiraya ema Moisés, eta nánuesirahi eta ichape une mar, náehisirahi eta úcaji­.
1CO 10:3 Éneri­chuvare namutu ticuti­ca­canahi eta nanisirahi eta tinicacare tásiha­quenehi me Viya.
1CO 10:4 Namutu­hivare térana eta une tásiha­quenehi me Viya. Eta juca une náeresa­pa­racahi éna, táuchurehi tayehe eta mari, maicha ema Cristo. Émairahi ema tínapu­mi­rau­chapahi éna, máitáti­va­capahi eta napaisi­rapahi.
1CO 10:5 Tamapu­ru­ji­hisera eta majanea­si­ra­vacahi ema Viya. Vahi émainahini éma náeseni­cahini. Tájinachucha vahi nacauri­sa­mu­re­chahini éma. Eta tacahe, máicuña­ca­vacapa ema Viya. Namutu­yaréni tépena­ra­cánahi tayehe eta mávapahi apaquehe. Tiúchucu­ha­na­hisera ena nachicha­naveana.
1CO 10:6 Ena viáchuca­na­veanaini, táimicu­ñacahi eta najamu­ra­chirahi eta tamauri­queneana. Étara eta juca ticauya­ya­carehi eta viyehe, énéma­hi­há­vi­nahini víti apanavare vácutihini éna eta najamu­ra­chirahi eta tamauri­queneana.
1CO 10:7 Váhivare ecuicutipa éna eta nacasi­ña­ra­jirana. Échava eta Sagrada Escritura ani tacahehi: “Ena achaneana náichapa eta napiesta­chirahi eta nasiñaraji. Ticaeja­ca­canapa eta nanisiraya, téranapa. Téchepu­canapa tírimai­canapa te tamirahu eta nasiña­rajihi” tacahepa eta Sagrada Escritura.
1CO 10:8 Váhira énéna vicucahe víti. Váhivare vicuveha esu apana esena. Tacuija eta vituhu­sivaina. Machu vácutiriana éna eta nacaicu­ñairahi táichavenehi eta náichirahi eta juca tamauri­queneana. Tépena­ra­canapa. 23,000 achane ena tépenanahi te jena étana­quenehi sache.
1CO 10:9 Váhira vicuyu­ru­rujica tayehe eta mapane­re­ruanahi ema Viáquenu. Ena nani tiyuru­cha­vanahi, vaipa nasuapahini ema Viya. Tásiha, máicuña­ca­vacapa éma, táechuca­vacapa eta quichare. Tépena­ra­canapa.
1CO 10:10 Váhira tacuca­ra­sacava eta échaji­sirana mayehe ema Viya. Vahi ecucuti eta náejeca­pi­ravahi ena viáchuca­na­veanaini. Macapa­pa­ji­ruanahi ema ángele mavaneruhi ema Viya.
1CO 10:11 Tacahehira eta juca náichava­que­nevahi ena viáchuca­na­veanaini. Púiticha tanasihi te ajureca téjacahi tamutu maicha ema Viya. Tamutu eta juca témecha­havihi víti, ticatsi­ma­va­ca­re­hivare viyehe víti vineca­pae­que­ne­hanahi eta juca táitavi­rainapa puiti juca sácheana vicaiju­heyare.
1CO 10:12 Eta tacahe, vahi ecuimi­ja­chahini tájina tiáquipai­cahena. Tatupa­racahi ecauneu­cha­vayare tayehe eta tamauri­que­neanahi.
1CO 10:13 Puiti juca eta vítaresira, jararihi eta tavaraha témeje­ca­pa­va­chahavi. Váhisera ecuara­mihini, taicha eta tacahehi eta náichara­ra­cavahi namutu ena achaneana te juca apaquehe. Ecasi­ña­va­ya­resera muraca mayehe ema Viya, taicha yátupi eta macasi­ña­ca­revahi. Éma, vaipa máisapaimahi távayu­cha­va­hichaini eta tapami­sirahe. Jéhesare éma, tíjara­ca­hénapa eta etume­vayare, ecami­chi­rayare tamutu.
1CO 10:14 Tásiha puiti, eti nupara­pe­naveana némuna­ru­queneana, éraji­ca­vayare nayehe ena ticasi­ña­ra­jijiana.
1CO 10:15 Éti ímatie­que­nehahi tamutu. Eta tacahe, numetacahe apaesa táuri eta epane­re­que­ne­hairaya.
1CO 10:16 Étaripa eta juca vérasahi vimutu viyuja­rau­reasahi te vinicayare, étarichuhi táicutiarahi eta máitine máepusairuhi te crusu ema Viáquenu Jesucristo. Étaripa eta pan vinica­queneasa viyuve­tu­he­ji­ri­cacahi, étari­chu­hivare táicutiarahi eta máeche ema Viáquenu. Eta vérirahi étapa eta vinisirahi, táicutiarahi eta viúrujia­si­ra­cacahi te máijare, tásiha éma tiávahá­ca­ha­vi­hivare vimutu viti viúrujia­canahi éma.
1CO 10:17 Yátupi apana­pa­ne­ne­ji­havihi víti, visimu­tu­va­que­neanahi. Émana­ri­chu­hisera ema viávaháruhi. Eta vinisirahi eta pan, étarichuhi te máijare eta viyuja­rau­chirahi.
1CO 10:18 Eta juca viúrujia­si­ra­cacahi, vicuti­vacaipa ena nujaneanana israelítana. Éna, tiúrujia­ca­canahi eta nanisiraya eta tacayu­ja­ra­hu­quenehi me Viya eta tinicacare, navarairahi mávahá­ca­vacaini ema Viya táichavenehi eta nanisira.
1CO 10:19 Tiuri puiti, vímatie­que­nehahi tájinachucha táimanéna eta vaca nayuja­raurehi náijara­ca­siruhi eta nasiñaraji ena achaneana. Tacutirichu eta vaca mayuja­raurehi. Taicha eta nasiñaraji, tájinachucha tasama­ca­re­vai­nahini.
1CO 10:20 Nuvara­hasera némechahe, eta nayehe­repiana ena nani máimati­ra­hanahi ema Viya, énachucha náijara­ca­sichahi ena éreanana eta tinicacare. Vahi émainahini ema Viya náijara­ca­si­chahini. Eta tacahe, vahi nuvaraha ímica­siapava éti eta nayehe, machu náimivehahe nayehe ena éreanana.
1CO 10:21 Vahi táuricahini apique­re­ha­ha­vi­nahini: eta véhisirahi ema Viáquenu, tásiha véhica­hi­va­re­pucaini ena éreanana. Te enicayare eta tinicacare, te éraya­repuca, tatupiruva eta ecuru­ji­si­ra­cacaina mayehe ema Viya. Mácarichu émaina ecasiña.
1CO 10:22 Machu ímiyu­semaca ema Viáquenu, taicha vahi árata­haimahi ecanara éma.
1CO 10:23 Yátupinéni víti véchinavahi, viyehe­re­pi­pa­chu­yarehi eta vinisiraya, váhisera tácuti­ca­cahini táetupi­ca­vahini mayehe ema Viya, váhivare tácuti­ca­cahini táimica­ta­ca­ha­vihini eta vipauchiraya ema Viya.
1CO 10:24 Tásiha, nuconse­jachahe puiti: Vahi ácari­chuimahi eti iúricha­va­yarehi; éneri­chuvare etanu­ca­yarehi eta táurichi­ra­va­ca­yarehi ena apamuriana.
1CO 10:25 Te enica­ya­repuca eta vaca tiásiha te mercado, vahi ecuava­mirahu eta enisi­rayare, váhivare ecucamesa ecuecha te ticayu­ja­ra­hu­hipuca eta vaca, apaesa tacuija tahapa­sa­mu­rechahe.
1CO 10:26 Taicha ema Viáquenu, éma tépiyacahi eta apaquehe, étapa tamutu eta távapa­hianahi. Vitupa­ra­haichuhi eta vinisiraya máicha.
1CO 10:27 Títecapa te náichuha­hepuca enica nácani vahi vichamu­ria­nai­nahini, te ísapa­va­ya­repuca tiámaheana, tiúrichucha enica eta náijara­ru­heyare. Váhisera ecuya­sereca te ticayu­ja­ra­hu­hipuca eta tinicacare.
1CO 10:28 Téhesera natiari­hi­napuca nácani tineca­pae­que­ne­hanahi, te nameta­ca­hepuca eta nayuja­rau­chirahi te tamirahu eta nasiñaraji, tiúripana vahi ecunica, apaesa tacuija tahapa­sa­murecha eta mapanereru ema timeta­cahehi. Éti, émiti­si­capuca eta epicau­chirahi eta nasiña­rajiana. Émasera ema echamuri, vuíchaha máemiti­si­cahini. Tásiha, nuvaraha tacuija tahapa­pi­cahini eta mapane­reruana icha éti.
1CO 10:30 Téhesera etiari­hi­na­papuca ecahe: “Vahi núrica nucari­ne­papuca núti titupa­ra­canuhi nujanea­ca­vayare apaesapuca vaipa nucueme­je­ca­pavacha eta mapanereru ema apana. Núti nuhasu­lu­pa­ya­cha­paraca ema Viya eta nunisi­rayare” ecahepuca.
1CO 10:31 Tiuri puiti, nuconse­ja­chaheya: Tamutu eta enisirana étapa eta érirana, étapa eta ecaema­ta­nerana, tiúriyare tamutu eta íchirayare te mamirahu ema Viya énapa ena achaneana. Jéhesare, ena achaneana nacuna­chainapa ema Viya taicha eta náimaira­he­yarehi tiúrihi icha tamutu.
1CO 10:32 Jéhesare, nájinapa émeje­ca­pa­va­ruímahi, énaripa ena israelítana, énaripa ena apava­sanana, navetijipa ena vichamu­rianahi, taicha vicuti­cacahi eta machichai­ra­havihi ema Viya.
1CO 10:33 Ácutinu núti eta nuyehe­repihi. Ichape­murihi eta nuvarairahi nucuri­sa­mu­re­chavaca namutu. Vahi nácari­chuhini núti nutanu­cahini eta núrichi­ra­vayare. Énerichuva nutanu­ca­hivare eta núrichi­ra­vacaya ena apamuriana, taicha nuvarahahi tauri eta náehisiraina ema Viya, náuchucuiraina éna apanavare.
1CO 11:1 Núti puiti juca nítare­sirahi, étapa nupanahi eta máitare­sirahi ema Cristo. Nuvaraha éne ácahéni éti apanavare, epana­nuyare núti eta juca nítare­sirahi.
1CO 11:2 Ichape eta nucunachahe eti nupara­pe­naveana, taicha eta emaemi­ti­si­si­ranuhi. Ímiya­na­va­hivare éhica eta ímitu­ca­si­vanahi nuyehe.
1CO 11:3 Nuvara­hasera némecha­heyare eta juca apanavare téchacarehi. Ema Tata Vicaiyaquene, éma machuti­ri­hahicha ema Cristo. Ema Cristo, émapa vichuti­rihahi vimutu viti ajairana. Ene nacahehi ena ajairana nacaye­na­que­neanapa, éna nachuti­ri­ha­na­hivare ena esenana nayenana.
1CO 11:4 Eta tacahe, viti ajairana vahi viúrihahini vicaepa­ca­sihini te viyuja­rau­chavaya étaripa te vicame­ta­rai­ruyare. Taicha te vicaepa­casihi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa vémepuruhi ema Cristo eta vichuti­ri­hairahi éma.
1CO 11:5 Ésusera esu esena tatupa­racahi ticaepa­ca­si­yarehi te tiyuja­rau­cha­vayare, étaripa te ticame­ta­rai­ruyare. Taicha te vahi ticaepa­casihi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa suémepuruhi ema suima eta suchuti­ri­hairahi éma. Te vahi ticaepa­casihi ésu, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa sucachu­ca­si­que­né­nahini ésu. Sucutihi ena túhusiana.
1CO 11:6 Esu súcani esena vahi suávara­hahini ticaepacasi, ésu tivaraha sucutiyare ema mácani ajaira. Tásiha, te suvara­hapuca suácutihavi viti ajairana, tiúripanahi sucachu­ca­sipaini, suítahi­si­va­nepaini. Téhesera te tímitsi­ria­ca­va­ya­re­hipuca eta suítahi­siraya, tiúripa­naichuhi sucaepa­ca­sihini, suácutihini ena supárae­se­návana.
1CO 11:7 Taicha te tépana­va­nainapa ena achaneana, ema máinapuiruhi ajaira vahi étainahini máuchusi­ne­nahini suyehe esu esena. Te mavahuana ema Viya máepiya­sinehi ema ajaira. Ema Viya manacahi eta máimahi, mavasi­richuhi eta máimahihi ema Viya. Eta máurinavahi tásiha­quenehi me Viya. Ésusera esu esena suínapuiruhi, súchurepa esu te máquehe ema ajaira, étaripa eta súrinavahi tásiha­quenehi mayehe. Eta témepi­yacahi esu esena, macompa­ñe­rayare ema ajaira, mayena­yarehi ésu. Vahi ésuina esu suémepi­ya­cahini ema ajaira eta sucaimairaya. Eta tacahe, eta viyuja­rau­chi­ravana, viti ajairana tatupa­ra­cahavi vahi vicaepa­ca­sihini, taicha viti vicaquehehi ema Viya, vicuti­cacahi ema viáchucaini Adán.
1CO 11:10 Énasera ena esenana, tatupa­ra­ca­vacahi ticaepa­ca­sia­nayare eta nayuja­rau­chi­ravana, nacuti­yarehi ena ángeleana ticaepa­ca­mi­ranahi te natupi­ha­mi­rau­chayare ema Viya, navarairahi náimereca eta napicau­chirahi.
1CO 11:11 Puítisera, eta juca vítare­sirahi véhisirahi ema Viáquenu, ichape­murihi eta véjiasiraipa eta náitáti­ra­haviya ena esenana. Vítiripa ichape­mu­ri­hivare eta náejiasi­ra­havihi éna eta vítátiraya viti ajairana.
1CO 11:12 Esu esena, yátupihi eta súchusirahi ésu te maeche ema ajaira, puítisera viti ajairana étapa viúchusihahi te sujuhe esu esena ticachi­chahavi. Viásiha­que­ne­hisera vimutu mayehe ema Viya.
1CO 11:13 Nuvaraha epane­re­que­nehaya yátupina eta juca. Németeaca nájina éti ímija­cha­vahini tiúrihi esu súcani máepaca­si­návehi eta suyuja­rau­chi­ravahi me Viya.
1CO 11:14 Viti ajairana véchahi eta tatsiri­ha­ca­révahi viújiji­quihini eta vichutimaca.
1CO 11:15 Suímitu­re­va­hisera esu súcani esena súrihahi tiújiji­qui­yarehi eta suchutimaca. Étara tiúrinachahi ena esenana. Náijaraichuhi éna eta nacaepa­ca­siraya taicha natupa­ra­haichuhi éna.
1CO 11:16 Te natiari­hi­napuca nácani vahi navaraha nasama eta juca nímitu­rapihi, tacamunuhi napane­re­chi­na­vayare tativaina. Tájina vímati­yahini eta juca apaye­herepi. Énaripa namutu ena vichamuriana, tájina apanaina nayehe­re­pi­nahini.
1CO 11:17 Tiuri puiti, numeta­ca­heyare eta juca apana. Tájinapa ecuna­cha­ca­re­vai­nahini nuyehe, taicha vaipa táetupi­ca­vahini eta iúruji­si­ra­vanahi eyuja­rau­chi­ravana.
1CO 11:18 Jucari­hisera eta juca ticatihi nuyehe. Nusamai­ricahi te iúruji­si­ravana íchirana eta culto, vaipa tacuti­ca­cahini eta epane­reruana, íputsi­mu­ria­va­vacapa. Németeaca núti cañarihihi eta íchava­que­névahi.
1CO 11:19 Páurehesami eta íputsi­mu­ria­vai­ra­cacahi. Étaina­pasera ecaeche­raiyaya eti yátupi­que­neanahi machane­ranahi ema Viya, énapa ena vahi machane­ra­nai­nahini.
1CO 11:20 Eta juca tíchahehi vaipa táetupi­ca­vahini te ecuru­jicaca enisi­rayare eta tinicacare táicutiara eta máepeni­na­havihi ema Viáquenu te crusu. Váipasera émainahini tatupi­ru­ru­chahini.
1CO 11:21 Títecapa vaipa ecucha­pa­ca­cahini. Nararihi ticaina­pu­pui­ri­ca­vanapa tinicana nayéhe­chi­rá­va­vacapa. Tinaha­ca­vanapa térana técava­ha­chá­vanapa. Narari­hisera ena apamuriana técuha­na­ripaicha.
1CO 11:22 Tájinapa táurivai­nahini eta juca ­ íchaquenehi. Ticutipa tacuija­que­né­nahini epenai­nahini, étainapaini enisi­hahini érihahini. Tímicu­ti­ji­ri­cavaipa épuru­vacahi ena apamuriana machane­ranahi ema Viya. Ímica­tsi­ria­cavare nácani tájina­quenehi naviya­vahini. Étupi­ca­vai­papuca eta juca ecahehi. Tájina­que­ne­pasera ecuna­cha­ca­revaina eta nuyehe.
1CO 11:23 Núti tatupi­ruvahi eta nucaimi­tu­ca­sirahi mayehe ema Viáquenu. Tásiha, étari­chu­hivare eta nímitu­rapihi eyehe. Taicha ani tacahehi eta nímitu­si­rahehi: Te jena yátiquenehi te ticaija­ra­re­ca­si­yarepa ema Viáquenu Jesús, mavehapa te mavahuana eta pan.
1CO 11:24 Te tamutupa eta mahasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya, mayuve­tucapa eta pan. Tásiha, máichavacapa ena máimitureana: “Enica eta juca néche. Étivenehi nímija­ra­re­cavahi eta népeniraya. Eta juca apaja­ra­hiyare te apaquehe, te étipava énicaca, éta témecha­heyare nuyehe” macahepa.
1CO 11:25 Te tamutupa eta nanisirahi, maveha­varepa te mavahuana eta máerirare, mahasu­lu­pa­ya­chavare ema Viya. Tásiha, máichavarepa ena máimitureana: “Era eta juca nítineama táepusai­ru­vayare. Eta juca táicutiarahi eta nucaeja­si­rayare eta arairu matratune ema Tata Vicaiyaquene eta eyehe, majaca­pi­ra­heyare eti ecasi­ña­nua­nayare, arairupa eta éhiruyare. Eta íchira­pa­ra­cayare te énicaca, éta témechaheya eta nuyehe” macahepa ema Viáquenu.
1CO 11:26 Puíticha tanasi eta juca. Apaja­ra­hi­yarehi viyehe. Te vénicaca étapa eta vésichacaca, vémecha­cacahi ena vichamuriana eta máepeni­na­havihi ema Viáquenu. Tiámáinucava vicaina­ji­ruyare te mápecha­vavare máiteca.
1CO 11:27 Namutu nácani tinicanahi téranahi eta táicutiarahi eta máepeni­nahavi ema Viáquenu, te vahi tétupi­cavahi eta napane­re­ruanahi, váhivare napicau­chahini, ticape­ca­tu­ra­naripa éna. Náemepu­ru­re­caripa eta máitine étapa eta máepenirahi.
1CO 11:28 Eta tacahe, nácani tinica­nayare, tativa­nu­mayare tipane­rea­ca­va­nayare te tájina­hipuca náichira­vai­nahini te mamirahu ema Viya. Te tájinahini nasama, tísapa­va­na­yarehi eta nanisi­rayare, náerirayare.
1CO 11:29 Taicha te vahi tipicau­cha­carehi eta náimairahi eta máeche ema Viáquenu eta nanisi­rayare, náerirayare, énaji­vaichucha tíchavanahi, tímicu­ña­ca­va­na­ripahi eta nanisirahi.
1CO 11:30 Étara tíchahehi eta juca táitusiava esimutupa eti ecaju­manahi, tájinapa tatume­vai­nahini eta iáqueheana. Ena apamuriana tépena­napaipa táicha.
1CO 11:31 Téhesera vítijivahi vétupirica eta vítare­sirahi, ema Viáquenu vahi tícuña­ca­ha­vimahi.
1CO 11:32 Taicha mavarahahi vétupi­ri­ca­yarehi. Vaipa vicaicu­ñaimahi tayehe eta nacaicu­ñai­rayare ena apamuriana achaneana máimati­ra­hanahi ema Viya.
1CO 11:33 Eta tacahe, eti nupara­pe­naveana, te ecuru­ji­ca­cayare eta enisi­rayare, ecucha­pa­ca­cayare apaesa ínuna eta enisi­rayare.
1CO 11:34 Téhesera matiari­hipuca mácani técuha­sa­mu­re­ripaicha, tiúripana manicanuma te mapena, apaesa vaipa macueme­cha­recahe ema Viya taicha eta tamaetu­pi­si­ravahi eta iúruji­si­ravahi. Étasera eta juca apamuriana téchaca­reanahi viyehe, nímaha­rinepa núti. Nétupi­ricaya te níteca eta ara eyehe.
1CO 12:1 Nupara­pe­naveana, nuvaraha numeta­ca­heyare eta apana téchacareana, apaesa yátupina ácaicutiara. Jucarihi apana­pa­ne­nejihi eta vítupa­ji­jia­si­ra­va­nayare maicha ema Espíritu Santo.
1CO 12:2 Écharichuhi éti, te vuíchaha émainahini éhica ema Viáquenu Jesucristo, ísapa­ji­ri­ca­vaichaha tipami­caheana éhica eta nasiña­rajiana tájina­quenehi eta tajíca­pa­rai­vái­nahíni.
1CO 12:3 Nuvaraha némecha­heyare eta juca ímati­rayare nayehe nácani vahi mávahá­rua­naimahi ema Espíritu Santo. Te nacahepuca: “Másáji­ta­ta­ji­pucaini ema iáquenu éti”, te nacahepuca eta juca, ímati­vacaya éna. Taicha ena mávahá­ruanahi ema Espíritu Santo, nacarichu ena tatupa­racahi náimatiyare eta aquenu­cairahi ema Jesús. Énasera ena vahi mávahá­rua­nai­nahini ema Espíritu Santo vahi tatupa­ra­cahini nácahe­pucaini: “Ema Jesús émara Viya Viáquenuhi”.
1CO 12:4 Víti mávahá­ruanahi ema Espíritu Santo, apana­pa­ne­nejihi eta vítupa­ji­jia­si­ravana máijara­ru­ha­vianahi. Émana­ri­chu­hisera éma.
1CO 12:5 Éneri­chuvare apana­pa­ne­nejihi eta vémataneana máijara­ruanahi ema Viáquenu. Émana­ri­chu­hisera éma.
1CO 12:6 Te tamutu eta vicaema­ta­neasira, ema Viya émarichuhi ema téchahavihi, tíjara­ca­havihi eta vitumevahi, virata­hairaya vimutu.
1CO 12:7 Éneri­chuvare ema Espíritu Santo, víjara­ca­si­pachuhi eta vítupa­ji­jia­si­ra­vayare máicha, vímitu­si­ha­yarehi eta tasimu­tu­que­neanahi namutu ena vichamuriana.
1CO 12:8 Nararihi ena máimica­ta­cavaca ema Espíritu Santo eta náitusiraya téchajicana, náimitu­re­siraya. Ena apamuriana máijara­ca­va­cavare máejera­reyare eta nacaicu­tia­rairaya eta mapane­reruana ema Viya. Émana­ri­chu­hisera ema Espíritu Santo tíjaracahi eta juca.
1CO 12:9 Narari­hivare ena máijara­ruanahi eta nacucha­pi­rayare muraca eta nayasea­ruanahi ema Viya táichavene eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe. Narari­hivare ena máijara­ruanahi eta nacana­ra­si­rayare ena nacaju­ma­queneana.
1CO 12:10 Narari­hivare ena máijara­ruanahi eta nacuchu­siraya eta tiárami­careana. Ena apamuriana náijarai­chuvare eta ticame­ta­ca­sianaya mayehe ema Espíritu Santo eta máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya. Ena apamuriana máijara­cavare eta náimatia­si­ra­vaneya ena achaneana nájahapuca nácani mávahá­ruanahi ema Espíritu Santo, nájaha­va­repuca ena mávahá­ruanahi ena éreanana. Ena apamuriana máijara­cavare eta tiúririchuya eta náechaji­siraya eta apaecha­ji­ri­ruvana. Ena apamuriana máijara­cavare eta náitusi­rayare, nápepica náechajisiha eta apaecha­ji­riruva, trépetea­na­yarehi.
1CO 12:11 Tamutu eta juca máichaque­neanahi ema Espíritu Santo. Macarichuhi ema máitapa­rahahi máijara­cavaca eta náituca­que­ne­pa­chuyare namutu ena mavara­ha­que­neanahi máijaraca.
1CO 12:12 Viti achaneana, apana­pa­neneji eta táijareana eta viáquehe. Tisimutuhi eta táitupa­ji­jiá­si­ravana. Étana­ri­chu­hisera eta táuchusihahi te viáquehe. Ene tacahehi eta véhisirahi ema Viáquenu Jesucristo. Vimutu viti véhicanahi éma, apana­pa­ne­ne­ji­havihi, visimu­tu­hivare. Émana­ri­chu­hisera ema véhiruhi.
1CO 12:13 Tacahe, vahi étapa­racaina te israelí­ta­há­vipuca, te apava­sa­sa­jue­cu­ha­vi­hi­va­repuca, étaripa te máquenu­re­ha­vi­hipuca. Téhesera te vicaica­chasipa eta véhisi­rayare ema Viáquenu, étana­rinepa eta vímahi maicha ema Espíritu Santo. Éneri­chuvare, eta mávahá­si­ra­ha­viripa, vicuti­ca­caripa eta máecasa­re­chi­ra­havihi eta viáchanevana.
1CO 12:14 Yátupi eta viáquehe vahi étanai­na­ri­chuhini eta táimahianahi, étapa eta táitupa­ji­jia­si­ra­vanahi.
1CO 12:15 Étaripa eta vívape, vahi távasihini eta vivahu, váhivare tacuti­ca­cahini eta táitupa­ji­jia­si­ra­vanahi. Étari­chu­hisera táunavahi eta viáquehe.
1CO 12:16 Étaripa eta vichaca, vahi távasihini eta viúquiha. Étari­chu­hi­va­resera táunavahi eta viáquehe.
1CO 12:17 Váiparinehi táuricaimahi amairi­hai­nahini eta viáquehe tacauqui­hahini. Tásiha, tacuija­pucaini viquiñai­nahini, tacuijapaini visama­que­né­nahini. Váhivare táuricaimahi amairi­hai­nahini eta viáquehe tacaqui­ñahini. Tásiha, tacuija­pucaini visiri­nahini, tacuijapaini vijiure­nahini.
1CO 12:18 Ema Viya manacahi eta táemata­ne­re­pia­na­ya­re­pachuhi eta juca táunavanahi eta viáquehe. Taicha tacahehi eta mapane­reruhi ema Viya te tépiya­ca­ha­vinapa.
1CO 12:19 Vahi mávara­hahini étanai­na­ri­chuhini eta táitupa­ji­jia­si­ra­vai­nahini eta viáquehe, amairi­qui­ha­ha­vi­na­hi­pucaini.
1CO 12:20 Yátupi tisimutuhi eta táitupa­ji­jia­si­ra­vanahi eta viáquehe, étana­ri­chu­hisera eta távihahi.
1CO 12:21 Tamutu eta juca viáquehe ticamu­nu­ji­ri­cacahi. Étaripa eta viúquiha tacamunuhi eta vivahuana. Étaripa eta vichuti tacamu­nu­hivare eta vívapeana, vipaisi­hayare.
1CO 12:22 Étaripa eta tiávihanahi te amahe vijuhe, matumea­rai­ra­haipahi eta vímairahi, étahisera tiápaju­cavahi ticamu­nu­ca­re­panahi.
1CO 12:23 Jucarihi eta viáquehe ticutimahi vahi múnainahi eta vímairahi. Étahisera tiápaju­ca­va­panahi vimuiriachahi. Jucari­hivare eta viáquehe vaipa táuricahini vímere­cahini. Tásiha, tiápaju­ca­va­panahi vépacu­curehi, vicatiu­cha­hivare.
1CO 12:24 Jucari­hivare eta apana táunavahi eta viáquehe ticutimahi vaipa vicamunuhi vépacu­chahini. Tímere­re­cavahi nayehe ena achaneana. Tamutu eta juca máepiya­ruanahi ema Viya, máicuchahi eta táimahia­na­pachuhi, mavarahahi tácuti­cacahi eta vémuna­siraya tamutu eta táunavanahi eta viáquehe.
1CO 12:25 Eta tacahe, te vicaematane, tamutu eta viáquehe tiyamu­ricahi, tímica­ta­ji­ri­cacahi. Ichapehi eta táejiasi­ra­cacahi. Vahi táiputsia­ca­cahini.
1CO 12:26 Étaripa te tatiari­hipuca eta táichava­que­nevahi eta táunavahi eta viáquehe, támairiacahi ticati eta viáquehe. Téhesera tatiari­hipuca eta táurisa­mu­revahi taicha eta táitupa­ji­jia­si­ra­vanahi, tamutu­yarehi eta viáquehe tiúrisamure.
1CO 12:27 Ene ecahehi éti eta éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo. Eta iúruji­si­ravahi mayehe, ecuti­cacahi eta táunavanahi eta máquehe.
1CO 12:28 Éneri­chuvare, ema Viya titupa­ra­ca­ha­vipachu eta viávacu­re­pachuhi, mavarairahi vijanea­ca­heyare eti vichamuriana, machane­ranahi. Titupa­ra­ca­havihi viti apóstoleana vímahaheya, énapa ena profetana, énapa ena tímitu­re­ca­ra­hianahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, énapa ena títurue­que­ne­hanahi nacuchuca eta tiárami­careana, énapa ena ticana­ra­re­canahi ena nacaju­ma­queneana, énapa ena tímica­ta­ra­hianahi nayehe ena nacamu­nu­que­névana, énapa ena tiúrianahi eta nacava­nai­ri­pirana, énapa ena tiúririchu eta náechajisiha eta apaecha­ji­ri­ruvana, énapa ena trépeteana títucanahi nápepica eta apaecha­ji­ri­ruvana.
1CO 12:29 Vahi étanai­na­ri­chuhini eta viávacu­reanahi. Vahi vámutuhini apóstoleha­vi­nahini, vahi vámutuhini profeta­ha­vi­nahini. Vahi vámutuhini vímitu­re­cahini. Vahi vámutuhini vicuchuca eta tiárami­careana.
1CO 12:30 Vahi vámutuhini vítupa­ji­jia­ca­vahini vicana­ra­re­cahini ena nacaju­ma­queneana. Vahi vámutuhini véchaji­ca­nahini te apaecha­ji­ri­ruvana. Váhivare vámutuhini trépete­ha­vi­nahíni.
1CO 12:31 Tiuri puiti, étipa tacamunu eyaseaca ema Viya máijaracahe eta ítupa­ji­jiá­si­ravaina eta ticamu­nu­ca­repana. Jéhesare, nuvaraha nímitu­ca­heyare eta apana táurina­que­nepana. Esama­nuchaha.
1CO 13:1 Vítiripa, te tacuija­hi­pucaini eta vémuna­rai­vai­nahíni, vaipa tisuapa­ca­rémahi eta vimeta­rairuana. Vémuna­si­ri­cavapa. Tayanapane vítuca­hipuca véchajica tamutu eta apaecha­ji­ri­ruvana, vácuti­pucaini eta náechajisira ena ángeleana.
1CO 13:2 Te tacuija­hi­pucaini eta vémuna­rai­vai­nahíni, tájinapa vicuna­cha­ca­rémahi me Viya. Tayanapane vicame­ta­rai­ru­hi­pucaini eta vimeta­ca­si­vanahi te anuma, támutu­hi­va­re­pucaini víturue­que­neháini, étaripa te máijahú­cha­pucaini macaye­je­cahini ema Viya eta ichapequene mari táichave­né­nahíni eta viyasea­si­rai­nahini eta vicasi­ña­vai­rai­nahini eta mayehe.
1CO 13:3 Tásiha, te tacuija­hi­pucaini eta vémuna­rai­vai­nahini, tájina vijaca­pa­ca­réimahi me Viya táicha. Tayana­pa­nevare vicaji­ri­ca­hi­pucaini tamutu eta vímaha­queneana te vipena, téhevare vísapa­pucaini náijuchaini eta viáquehe táichave­né­nahini eta namauri­sirahi véhica ema Viáquenu.
1CO 13:4 Téhesera yátupihi vémunarahi, vicaye­he­yarehi paciencia, vijapa­nu­ra­hiyare. Vahi vicapi­na­ru­re­caimahi. Váhivare píncani­lla­ha­vimahi. Váhivare vicasi­ña­va­vai­caimahi.
1CO 13:5 Váhivare vicava­pa­jaimahi jácani táiñema­hi­queneana. Váhivare vivere­ji­mi­rau­chaimahi ena apamuriana achaneana. Váhivare tijuricati visemaimahi. Váhivare vicatia­na­re­caimahi.
1CO 13:6 Váhivare táuricahini vicaeca­hi­ra­hihini te vímaha nácani ticaejeanahi. Viúrisa­mu­resera te vímaha ena achaneana tiúrihi eta náitaresira.
1CO 13:7 Te yátupihi vémunarahi, vicami­chayare tamutu. Vahi éneva­némahi visuapa eta echaji­ri­ru­cavana náepiya­pi­ruanahi ena achaneana. Vicucha­pa­yarehi eta táetupi­ri­si­ra­vayare eta panere­rucana. Vahi víjahú­cha­vaimahi vínajicava, vicucha­pi­ná­vayare.
1CO 13:8 Tájinapa títaimahi eta vémuna­rai­vayare, vímiya­na­vainapa eta vítare­siraya. Eta jena sácheanayare, vímatie­queneha tamutu. Vaipa vicamunu eta vimeta­ca­sivana eta metara­pia­nayare tásiha­que­nea­nayare me Viya. Tájinapa viátaji­vaimahi eta visami­rayare eta apaecha­ji­ri­ruvana. Váipavare tácaje­raimahi eta visami­rayare vímatie­que­ne­ha­va­nénapa.
1CO 13:9 Taicha puiti te juca vítare­sirahi, apaesa­chi­charichu eta vímatie­que­ne­hairahi, apaesa­chi­charichu eta vítusirahi eta metarapiana tásiha­que­neanahi me Viya.
1CO 13:10 Járaja­pai­na­pasera eta sácheyare, vímatie­que­ne­hainapa yátupi eta mapane­reruana ema Viya, eta vimáima­tie­que­ne­ruanahi puiti. Vaipa vácamunu ena tímitu­ca­haviana.
1CO 13:11 Nímicu­ti­chavahi núti eta viámape­ruvahi. Vuíchaha vítucahini vipane­rereca, vimapa­chi­chi­ji­ri­ca­vaichaha. Téhesera te ajaira­havipa, te esenapuca, títsiva­chavapa eta vipane­reruana. Vínajicapa eta viámape­ru­vainihi.
1CO 13:12 Ene vicahehi víti eta juca vítare­sirahi. Puiti vuíchaha támutuhíni vímatie­que­ne­hahini. Ticuti­richaha te vímara­racaicha eta vicuna te jácani ichasi espejo, vahi tacaeche­rahini. Járaja­pai­na­pasera eta sácheyare ticaeche­rainapa tamutu. Puiti, ticajera eta vicaicu­tia­rairahi víti. Ema Viya vuíchaha tímitu­ca­há­vihíni tamutu eta mapane­reruana. Téhesera te apaja­ra­hinapa, tamutuya vicaicutiara máicha. Tacutirichu eta máimairahi puiti eta vipane­reruana víti te amahe eta visamureana.
1CO 13:13 Puiti, eta juca vicaijuheya, vímiyanava vámutu muracaina eta vicasi­ña­vairahi me Viya, váhivare vicuya­cu­jihini eta vicucha­pi­rapaipa eta viúrivai­napaipa, tacuija­vareni tahapa­pi­ri­cahini eta vémuna­rai­vayare. Jéhesare, tiápaju­ca­va­pa­na­yarehi eta vémunaraiva. Étara ticuna­cha­ca­re­panahi me Viya.
1CO 14:1 Tacahe, nuvaraha núti yátupina eta émuna­raivaina. Nuvara­ha­hivare eyaseaca ema Espíritu Santo eta ítupa­ji­jia­si­ravaina, étaripa eta ítusiraina ecame­tarairu eta máechaji­riruva tásiha­que­neanahi mayehe ema Viya.
1CO 14:2 Tájina táichava, nácani téchajicana ema Viya eta apaecha­ji­riruva. Éma masamahi. Vítipasera viti apamuri vaipa vácaicu­tia­rahini eta náechaji­ri­ruvahi. Yátupi­hipuca máimitu­reanahi ema Espíritu Santo, váhisera náimereu­cha­vahini eta máimitu­rapihi éma.
1CO 14:3 Vahi tácuti nácani nacame­ta­rairuhi eta máechaji­ri­ruvana tásiha­que­neanahi mayehe ema Viya, ticaicu­tia­ra­carehi tamutu eta nameta­ra­pianahi. Tatupi­ruvahi eta náimitu­si­ra­vacahi ena apamuriana. Náetumechahi eta náchanevana eta nasuapiraina. Éta nacuri­sa­mu­re­chi­ha­vacahi te jácani napane­re­re­sirana.
1CO 14:4 Ema mácani téchajicahi ema Viya te apaecha­ji­riruva, mayehe­chi­ra­va­richuhi te máchaneva eta macaju­ru­siraya eta masuapa­ji­raivaya. Émasera mácani ticame­ta­rairuhi eta máechaji­ri­ruvana tásiha­que­neanahi mayehe ema Viya, macaju­ru­sinahi eta nasuapa­ji­rai­va­yarehi ena machamuriana.
1CO 14:5 Nuvara­ha­hinéni núti ámutuhini ítupa­ji­jia­ca­vahini maicha ema Espíritu Santo, échaji­ca­hi­pucaini te apaecha­ji­ri­ruvana. Tiápaju­ca­va­hisera eta nuvarairahi ecame­ta­rai­ruhini eta máechaji­ri­ruvana tásiha­que­neanahi mayehe ema Viya, taicha étara tiúripanahi eta juca tayehe eta échaji­si­rai­nahini te apaecha­ji­ri­ruvana. Tiúrihinéni échaji­cahini, tacamu­nu­hisera natiari­hi­nahini nácani trépete, nameta­ca­va­ca­sa­repaini ena apamuriana eta tacaye­ma­que­neanahi apaesa tajuru­si­hapaini eta nasuapa­ji­rai­vai­nahini.
1CO 14:6 Nútiripa, nupara­pe­naveana, níteca­pau­cha­he­pucaini néjira­pa­na­hehini, tásiha néchaji­ca­pa­hi­pucaini te apaecha­ji­riruva eta eyehe, éti vahi ácaicu­tia­raimahi, váipavare tímica­ta­ca­hémahi eta tajuru­si­rai­nahini eta ecasi­ña­vairahi me Viya. Tacamunuhi néchaji­cahíni te échaji­ri­ruvaichu eta nímitu­si­ra­hé­nahini, éti ecaicu­tia­ra­sa­repaini tamutu eta numeta­ca­si­vanahi me Viya, étapa eta máimere­cha­que­nenuhi, étapapuca eta máimati­quenehi, arairu eta viyehe.
1CO 14:7 Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi te mapacha­rajihi eta masivi­viripi ema ticasi­vivihi. Vaipa tacaicu­tia­ra­ca­rehini tájahapuca eta masivi­viripi. Émaripa ema violinista, váhivare ticaicu­tia­ra­ca­rehini tájahapuca eta mapunu­nerapi.
1CO 14:8 Énerichu tacutihi mácani cúrnetéru nayehe ena suntaruana, te váhivare ticaicu­tia­ra­carehi eta macachu­jairahi, váiparinehi tiúruji­ca­va­naimahi ena suntaruana táichuha­que­neanahi, taicha vahi nácaicu­tia­rahini.
1CO 14:9 Ene ecahehi éti, eta échaji­sirahi eta apaecha­ji­riruva, nájina nacaicu­tia­rahini. Tímicu­ti­ji­ri­cavaipa nacuijahini nasama­ra­ra­ca­hehini eta échaji­sirahi.
1CO 14:10 Yátupi tisimutuhi eta apaecha­ji­ri­ru­vanahi te juca apaquehe. Nayehe­pa­chu­hisera nácani ticaecha­ji­ri­ru­va­napahi.
1CO 14:11 Vítiripa te náechaji­ca­ha­vipuca ena extranjeroana te náechaji­riruva, váiparinehi vácaicu­tia­raimahi. Énaripa váhivare ticaicu­tia­ra­ha­via­naimahi víti.
1CO 14:12 Tiuri puiti, vahi tacuma­puruji eta evarairahi ejacapa eta ítupa­ji­jia­si­ra­vanaya máijara­ru­he­yarehi ema Espíritu Santo. Tiúripana eyase­sereca eta ítusiraina ímitu­cavaca ena echamuriana apaesa tajuru­capaipa eta nasuapa­ji­raivaina éna apanava.
1CO 14:13 Tásiha, mácani téchajicahi te apaecha­ji­riruva, tacamunuhi mayasea­cahini ema Viya eta máitusi­rai­nahini mameta­cavaca eta tacaye­ma­quenehi eta máechaji­ri­ruvahi apaesa nacaicu­tia­ra­sa­repaini nácani tisama­ra­ra­canahi.
1CO 14:14 Taicha eta viyuja­ra­sirahi víti te apaecha­ji­ri­ruvana, te vítapi­ricapa eta viyuja­ra­sirahi, vahi tánasihini véchavahini eta vicaye­ma­que­nea­napahi, vémiti­si­ca­vanehi tamutu.
1CO 14:15 Eta tacahe, tiúripanahi viyujaraca te véchaji­ri­ruvaichu, tásiha­que­neanahi te visamure. Te vijira­ya­repuca, tiúripa­na­hivare te véchaji­ri­ru­vai­chuvare, tásiha­que­né­na­hivare te visamure, vicaicu­tia­ra­sa­repaipa eta vicaye­ma­que­nea­napahi.
1CO 14:16 Téhesera apaecha­ji­ri­ruvahi eta eyuja­ra­sirahi me Viya, yátupihi eta ecuna­chirahi éma. Énasera ena tisama­ra­ra­ca­heanahi vahi náehicaimahi eta eyuja­ra­sirahi náimica­ta­si­ra­hehini eta nayuja­ra­sirahi; taicha vahi nácaicu­tia­ra­pahíni eta ecaye­ma­que­nea­napahi.
1CO 14:17 Tiúrihinéni eta eyuja­ra­casahi eta ehasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya, énasera ena echamuriana vaipa táimica­ta­ca­va­cahini eta eyuja­ra­casahi.
1CO 14:18 Jéheva­resera núti, ichape eta nuhasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya taicha eta nítusirahi néchajica eta apaecha­ji­ri­ruvana. Nucachu­ria­cahehi emutu éti.
1CO 14:19 Étasera te nucame­ta­rai­ruyare te namuri ena vichamuriana, vahi nuvaraha nácuti ena tiúpiemana eta náechajisira te apaecha­ji­ri­ruvana. Núti ánipirichu te néchajica, tamutu­hisera ticaicu­tia­ra­carehi nayehe ena nímitu­reanahi.
1CO 14:20 Nupara­pe­naveana, éti vaipa amape­ru­hé­nahini. Nuvaraha táuripaini eta epane­reruana, eta íchirayare eta táuriqueneana. Nuvara­hasera ácutihini ena amaperuana vuíchaha náitucahini naicha eta tamauri­queneana. Énenapaini ácahehini éti.
1CO 14:21 Ema Viya, ani macahe eta te Sagrada Escritura: “Nutupa­ra­cayare ena apana­queneana achaneana apaecha­ji­riruana náimitureca eta nuvanai­ripiana eta nayehe ena achaneana távacuanahi eta avasare. Váhique­nesera nasuapaimahi” macahepa ema Viya.
1CO 14:22 Tacahe, nácani tiyuja­ra­canahi te apaecha­ji­ri­ruvana, táicutiarahi eta máijara­si­ra­vacahi ema Viya náichavenehi ena máehica­ra­ha­na­richaha ema Viáquenu. Jéhesare, tayuchu­sa­mu­re­cha­va­cayare eta nasama­ra­ra­sirahi. Énasera nácani ticame­ta­rai­ruanahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, tayuchu­sa­mu­re­cha­va­cayare ena téhicanahi ema Jesús, taicha ticara­va­hua­nayare eta nasama­ra­ra­sirahi.
1CO 14:23 Étasera te jácani iúruji­si­ravana, te eyuja­ra­ca­hipuca emutu te apaecha­ji­ri­ruvana, tásiha, te natiari­hipuca nácani masuapa­ji­rai­ra­ha­na­richaha, ticaeca­hi­hea­na­yarehi éna, náimija­cha­yarehi máurishihehi.
1CO 14:24 Tiúripa­nayare eta ecame­ta­rai­ruiraya emutu eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, te échaji­rí­ruvaichu. Tásiha, te natiari­hipuca te iúruji­ri­si­ravahi ena masuapa­ji­rai­ra­ha­na­richaha, ticati­sa­mu­re­va­na­yarehi taicha eta nasama­ra­ra­siraya. Tipane­re­que­ne­ha­va­nainapa eta nacape­ca­tu­rairahi.
1CO 14:25 Tacahe, tímatia­ca­va­nainapa eta máimatirahi ema Viya tamutu eta napeca­turana tayumu­ru­re­va­nainihi. Tépuyu­ca­nainapa téneucha­va­nainapa mayehe ema Viya. Téchaji­sia­hea­nainapa: “Yátupi­que­néyapa mávahá­ca­vacahi ema Viya ena nániana” nacahenapa.
1CO 14:26 Nupara­pe­naveana, áni tacaheyare eta iúruji­si­ra­va­nayare. Enere­jicava eti íputsia­ca­vayare eta ejirairaya. Éneri­chuvare tinere­ji­ca­vayare mácani tíjara­ca­vayare ema tímitu­re­cayare. Éneri­chuvare te matiari­hi­napuca mácani mavarahahi ticame­ta­rai­ruyare eta mameta­ca­si­vanahi me Viya, tájinachucha táichavahi. Tísapa­ca­re­hivare eta échaji­si­rayare te apaecha­ji­ri­ruvana. Tacamu­nu­hisera matiari­hiyare ema trépeteyare. Tamutu eta júcana, étara ticaju­ru­cayare eta nasuapa­ji­rai­vai­na­paipaicha ena echamuriana.
1CO 14:27 Téhesera te natiari­hi­napuca apinana, mapana­napuca ena tivara­hanahi téchajicana te apaecha­ji­riruva, tájinachucha táichava. Tísapa­ca­rechucha. Tévacha­ji­ri­ca­ca­na­ya­re­hisera te jácani náechaji­si­rayare. Váhivare téjiaca­vaimahi ema nayeheyare trépete.
1CO 14:28 Téhesera nájinapuca naviyavahi ema nayeheyare trépete, tiúripa­naichuhi vahi nacuechajica te apaecha­ji­riruva te namuri ena echamuriana náuruji­ru­vanahi. Tiúri, te navara­ha­hipuca náechajica ema Viya, tavarahahi nacari­chu­ya­rechucha eta náechaji­siraya.
1CO 14:29 Nácani ticame­ta­rai­rua­nayare eta máechaji­ri­ruvana tásiha­que­neanahi mayehe ema Viya, te apina­na­hipuca, mapana­na­hipuca, tájinachucha táichavahi, tiúrichucha. ­ Ticamu­nu­ca­re­hisera ena náuruji­ru­vanahi tisama­ra­ra­canahi napane­ré­que­ne­ha­yarehi tamutu eta nacaye­ma­que­nea­napahi ena ticame­ta­rai­ruanahi.
1CO 14:30 Téhese­rapuca matiarihihi mácani máejaruhi, ticame­ta­ca­si­hi­quenehi me Viya; tásiha mavara­hapuca macuchu­jipica eta mameta­ca­sivahi, tísapa­ca­rechucha eta máechaji­siraina. Macucha­pa­va­ya­resera máitapi­ri­canuma mácani máinapuiruhi téchajica.
1CO 14:31 Emutu eti ecame­ta­ca­si­que­neanahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, ítsiva­ji­ri­ca­cayare. Émanai­napachu mácani téchaji­cayare, apaesa ena ímitu­reanahi namutu nacaravahu, náetume­cha­va­hivare éna apanava.
1CO 14:32 Ena ticame­ta­rai­ru­rahiana tatupa­racahi ticucha­pa­va­nayare. Vahi ticaina­pu­pui­ca­va­naimahi.
1CO 14:33 Taicha ema Viya vahi mávaraha mapacha­ra­ji­nahini nácani ticame­ta­rai­rua­nayare. Tásiha, éti ecaeja­ru­si­na­vayare apaesa ecuri­sa­murecha ema Viya. Táepiya­richuhi eta juca viyeherepi víti te viúruji­si­ravana.
1CO 14:34 Ena vichamuriana esenana timati­na­na­yarehi. Vahi téchaji­ca­naimahi. Nasama­ra­ra­si­na­vaichucha. Taicha suíjaraichuhi me Viya esu esena susama­ra­ra­si­ra­ya­reichuhi.
1CO 14:35 Te tatiari­hipuca eta suvara­ha­quenehi suecha esu esena, tiúripanahi te náitecapapa te napena suyase­recapa ema suima. Taicha vahi súrihahini esu esena sucaya­se­se­re­ruhini eta suvara­ha­quenehi suecha te namuri ena echamuriana.
1CO 14:36 ¿Tájaha tacayema eta ecasi­ña­va­vai­sirahi? Vahi étinahini ínapu­cahini mameta­ca­hehini ema Viya eta máechaji­riruva. Váhivare ácari­chuhini éti tatupa­ra­cahini eta ejaca­pirahi.
1CO 14:37 Te natiari­hipuca nácani tímija­cha­va­naripa náimatie­que­ne­haripa tamutu eta máechaji­riruva ema Viya, náimija­chai­papuca mávahá­ca­va­caripa ema Espíritu Santo, tatupa­racahi éna napáne­re­chi­ná­va­nu­mayare eta juca nájurehi eyehe, tásiha­quenehi me Viáquenu, mavanai­ri­pichuhi éma.
1CO 14:38 Téhesera matiari­hi­hipuca mácani tépuruyare eta juca numeta­ra­pianahi, émaina máepurucare, vaipa tisama­ca­remahi eta eyehe.
1CO 14:39 Tiuri, nupara­pe­naveana, epami­ca­vachucha ecame­tarairu eta máechaji­riruva ema Viya. Tásiha, táuricachucha ísapa nácani téchaji­ca­na­pa­racahi te apaecha­ji­riruva.
1CO 14:40 Tacapi­ca­hu­hisera támutu eta iúruji­si­ravana. Ecaeja­ru­si­na­vapahi tamutu eta íchaque­nea­nayare te iúruji­si­ra­vanahi.
1CO 15:1 Nupara­pe­naveana, nuvaraha némecha­heyare eta numeta­rairuhi eyehe eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya tayehe eta viúchucui­rayare. Étara táemesiavahi eta juca te esamainapa, etupi­ru­va­vanehi ejacapa. Puíticha tanasihi eta esuapirahi.
1CO 15:2 Tásiha, puiti iúchucu­hapaipa táichavenehi eta ímiya­ni­ravahi esuapa eta numeta­rai­ruanahi eyehe. Németeaca yátupihi eta íjara­si­ravahi eta éhisiraya eta juca esama­quenehi.
1CO 15:3 Écharichuhi eta nímitu­ra­pianahi eyehe, étari­chu­hivare tacahehi eta nímitu­ca­sivahi. Eta júcana eta tisuapa­ca­re­panahi: Yátupirahi máepeni­na­havihi ema Cristo táichavenehi eta vipeca­turana, émairahi ema táechaji­si­ha­quenehi eta Sagrada Escritura.
1CO 15:4 Eta náimairahi tépenapa éma, náecarapa. Téchepu­ca­hisera éma te mapana­quenepa sache, taicha tacahehi eta tameta­rapihi eta Sagrada Escritura, timeta­ca­havihi tamutu eta máichara­ra­ca­va­yarehi éma.
1CO 15:5 Tímere­cavahi mayehe ema vichamuri Pedro, éneri­chuvare ena apamuriana apóstoleana.
1CO 15:6 Tásihapa tímere­ca­va­varepa nayehe ena quiniento­queneana eta nasimu­tu­vanahi ena vichamuriana. Puíticha narari­hichaha maverana ena tímahanahi. Narari­hi­pasera ena tépena­na­paipahi.
1CO 15:7 Te táequene­varepa, tímere­ca­va­varepa mayehe ema Santiago. Tásiha, tiápecha­va­varepa tímerecava nayehe namutu ena apóstoleana.
1CO 15:8 Tásiha, te táequene­varepa eta júcana, tiápechavapa tímerecava nuyehe, nútipavapa nímahahi éma. Ichape eta tárami­ca­revahi nuyehe eta máichuiranuhi núti néquene­reruhi mayehe­nu­yarehi apóstole, tacuti eta táijahú­chirava te tiújucayare esu esena.
1CO 15:9 Ichape­mu­ri­hinéni eta némepu­rui­rávahi núti nayehe ena apamuriana apóstoleana. Váhivare táuricahini apóstolenui­nahini eta nímairavahi, taicha ichape­murihi eta nupana­ji­ri­si­rá­vacahi ena náinapu­reanahi machane­ranahi ema Viya.
1CO 15:10 Tíchuha­nu­hisera ema Viya, taicha eta máemuna­si­ra­nu­samihi. Apósto­lenuhi puiti eta mayehe. Váhisera némepu­ru­re­ca­vahini eta máemuna­si­ranuhi. Jéhevare núti, nucachu­ricahi ena apamuriana apóstoleana. Ichape­mu­ri­panahi eta nucaema­ta­nea­sirahi éma. Váhisera níputsia­ra­ca­vahini núti. Eta máemuna­si­ranuhi ema Viya, tímica­ta­canuhi eta nucaema­ta­nerahi. Tíjara­ca­nu­hivare eta nétume­chi­ravahi.
1CO 15:11 Tájinasera vahi étapa­racaina eta juca nájahapuca nácani ena ticaema­ta­ne­panahi. Étarichuhi eta vímitu­rapiana eyehe, eta esuapa­quenehi puiti.
1CO 15:12 Víti vímitu­ca­heripa eta máechepu­sirahi ema Cristo te máecari. Németea­casera etiari­hichaha eti vuíchaha esuapahini taicha nusamai­ri­ricahi eta ecahehiji: “Vahi téchepu­ca­naimahi ena náepena­queneana”. ¿Tájahapuca tacayema vuíchaha­caruhi tasuapa­ca­rehini eyehe?
1CO 15:13 Éti éjeca­pavahi eta epane­reruana. Ímija­chai­papuca vahi márata­haimahi ema Viya mácaeche­pu­cavaca ena náepena­queneana. Te vahi macura­ta­hahini, váhiva­re­pucaini macucae­che­pu­cahini ema Cristo te máecari.
1CO 15:14 Tacahe, te vahi macueche­pu­cahini ema Cristo, váipapucaini tacusua­pa­ca­rehini eta vímitu­ra­pianahi eyehe, tamapu­ru­ji­pa­pucaini eta esuapirahi.
1CO 15:15 Te yátupi­nahini vahi tacusua­pa­ca­rehini eyehe eta náechepu­si­rayare ena náepena­queneana, váhivare tacusua­pa­ca­rehini eta macaeche­pu­sirahi ema Viya ema machicha Cristo. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vai­pahini vépiya­hi­ra­hihini vivayua­re­re­cai­pa­pucaini víti te máijare ema Viya, taicha eta vímitu­si­rahehi eta macaeche­pu­sirahi ema Viya ema Cristo.
1CO 15:16 Te yátupi­napuca vahi tisuapa­carehi eta náechepu­si­rayare ena náepena­queneana, váipava­repuca tásuapa­carehi eta máechepu­sirahi ema Cristo.
1CO 15:17 Éneri­chuvare, te váhipuca tisuapa­carehi eyehe eta máechepu­sirahi ema Cristo, tásiha éneri­chuvare váipapuca tisuapa­ca­re­hivare eta macaepahaira ema Viáquenu eta epeca­turana táichavenehi eta ecasi­ñairahi éma.
1CO 15:18 Te yátupi­napuca vahi tisuapa­carehi eta júcana, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa témitie­que­nea­naripa ena náepena­que­neanahi téhicanahi ema Cristo te achanea­na­richaha.
1CO 15:19 Te yátupi­napuca vahi tisuapa­carehi eyehe eta júcana, tamapu­ru­jiripa eta vijanea­si­ravahi eta vítare­sirahi puiti juca táichavenehi eta vicucha­pi­ravahi vivarairahi vicachane ema Cristo te apana vítaresira. Te vahi tacuitauchava eta juca, ichapeyare eta vicati­sa­mu­re­vairaya.
1CO 15:20 ¡Yátupi­que­ne­hisera eta máechepu­sirahi ema Cristo te máecari! Tacahe, éma ecutia­rarehi viyehe eta véchepu­si­rayare víti apanavare te vépena­ri­papuca.
1CO 15:21 Taicha eta vépenira manaqui­pairuhi ema máinapuiruhi ajaira te juca apaquehe ticaijare Adán. Ene macahehi ema Cristo, éma tinaqui­paicahi eta máinapui­sirahi tayehe eta véchepu­siraya te vécari.
1CO 15:22 Táichavenehi eta mámarie­que­ne­ra­havihi ema Adán, émapa tiámahavihi tayehe eta vépenira. Puítisera táichave­ne­hivare eta véhisirahi ema Cristo, émapa tiámaha­viyare tayehe eta viápechi­ra­vayare vítareca.
1CO 15:23 Yátupi­quenehi táejaru­revahi eta juca. Tínapucahi ema Cristo téchepuca. Éma ecutia­rarehi viyehe. Tásiha, te mápecha­vavare máiteca te juca apaquehe, énainapa téchepu­ca­nayare ena náepena­que­nea­naripa machane­ranahi.
1CO 15:24 Tacahe, tiánehinapa eta táichecua­ra­quiyare eta tamauri­que­neanahi te apaquehe. Taicha ema Cristo macami­tie­que­ne­hainapa tamutu eta náitupa­ji­jia­si­ra­va­nainihi ena táquenu­ru­ha­nainihi eta tamauri­queneana. Ema Viya máijara­ca­yarehi eta matume­vayare macapa­que­chi­ra­yarehi namutu ena mánaranahi, étainapa mácata­ya­nu­si­ha­va­cayare. Tacahe, macaepa­hainapa eta vépeniraini. Nájinainapa tépenaimahi. Taicha ema Cristo matupa­ra­haichuhi mayehe ema Maiya eta aquenu­cai­ra­yarehi, émayarehi téchayarehi tamutu. Taicha ánipa macahehi ema Viya eta te Sagrada Escritura: “Éma nutupa­racahi téchayarehi tamutu”.
1CO 15:28 Tájinasera vahi ticasi­ña­va­vai­caimahi ema Cristo eta émairaipa técha. Te máimahapa támutupa máetupirica, macucha­painapa eta vanairi­pia­na­yarehi mayehe ema Maiya, taicha éma tíjaracahi ema Machicha eta máitupa­ji­jia­sirava. Tásiha, ema Cristo máimereu­chainapa étairahi tásiha eta vanairipiana mayehe ema Maiya. Émarichuhi téchahi tamutu.
1CO 15:29 Tiuri puiti, nararihi ena apamuriana ticaica­cha­sianahi náitsivahi ena náepena­que­nea­naripa, namava­rairahi náemitie­que­ne­hahini tayehe eta náechepu­si­rayare. Ena nani, muracahi eta nasuapirahi eta yátupirahi eta náechepu­si­rayare ena náepena­que­neanaini.
1CO 15:30 Nuvaraha ácutihavi víti eta vicasi­ñai­ravahi me Viya. Tayanapane ichape eta tacauya­ya­ca­revahi eta vépeni­rai­nahini puiti juca sácheana, vicami­cha­hisera tamutu taicha vicucha­pavahi eta macaeche­pu­si­ra­haviya ema Cristo.
1CO 15:31 Nútiripa, nupara­pe­naveana, tamutuhi sácheana ticauya­ya­carehi eta népeni­rai­nahini. Ichape eta tapica­ca­revahi. Nucuri­sa­mu­re­cha­vasera eta núrisa­mu­revahi icha éti eta iúrivaipahi mayehe ema Viáquenu Jesucristo.
1CO 15:32 Núti muracahi eta nusuapirahi eta véchepu­siraya te vécariana. Te váhipuca nusuapahini, vahi nacuca­na­ra­nuhini te juca avasare Efeso. (Náetaviuchahi eta navaina­ra­ji­vanahi, nacutihi éna eta sárareana táiñehi­que­neanahi.) Tájina­chu­chasera táimaeque­né­nahini nuyehe eta nímiya­na­vayare eta nucatiuchira eta véhiruhi, te tacuija yátupi­nahini eta véchepu­si­rayare te vépena. Narari­hisera ena téjeca­pa­vanahi eta napane­reruana. Tímija­cha­vanahi vaipa téchepu­ca­naimahi te náepenapa, taicha ani nacahehi: “Vicama­pu­ra­vachucha puiti vera vinica, viúrisa­mu­reyare taicha achichupuca vépenacaru. Tásiha, títavainapa tamutu eta viyehe” nacahepa.
1CO 15:33 Vahi tacucahe eta epane­reruana éti. Taicha éna, vahi tétupi­cavahi eta nayehe­re­pianahi. Ticauya­ya­carehi najarareca eta táurina­vaipahi eta eyehe­repiana.
1CO 15:34 Tátupi­ruvapa táuri eta ítare­siraina éti. Váipavare ecuquicha eta pecatuana. Taicha nararihi ena vuíchaha náimatihini ema Viya te emuri. Titsiria­ca­re­ripahi eta nacasi­ri­qui­rahehi eti machane­ra­que­neanahi ema Viya.
1CO 15:35 Németeaca núti nararihi vuíchaha nasuapahini. Navara­hapuca tiyase­re­ca­nuanaya: “¿Tájahapuca náichara­ca­vayare eta náechepu­si­rayare ena náepena­que­neanaini? ¿Tájaima­hi­na­papuca eta nacaque­he­rayare?”
1CO 15:36 Ena tiyase­re­ca­nuanaya, tájina náechaquenéna. Puiti, nuvaraha epane­re­queneha. Nímicu­tia­ra­chi­na­heyare tayehe eta evaraqui. Eta evaraqui váhira tímaruca te vahi vémuria­chahini te apaquehe. Ene vicahe viti achaneana. Tínapuca eta vépenira étapa eta náecarai­rahavi. Tásiha, te táequenepa, vijacapaya eta viáqueheana arairuya.
1CO 15:37 Te vévacapa eta jácani evaraqui, vémuriachapa te apaquehe. Te tinanapahi eta apaquehe, tímarucapa eta vévaraqui. Váhisera étainahíni tachavahini táuchucahini eta evaraquihi.
1CO 15:38 Táquehe­pachuhi eta táimaru­sirahi eta evaraqui maicha ema Viya. Vahi apaima­ma­ji­nahini eta táimaru.
1CO 15:39 Étaripa eta veche viti achaneana, vahi távasi­ma­hihíni eta taeche eta sárare. Apanahi eta táimahi. Eta taeche eta cáyure, apana­hivare eta táimahi. Eta taeche eta jima, éneri­chuvare apana­hivare eta táimahi.
1CO 15:40 Éneri­chuvare, eta nacaquehera ena tiávihanahi te anuma, vahi távasihini eta vicaque­herahi viti viávihanahi te juca apaquehe. Apana­hivare eta táurinavahi eta nacaque­herahi éna. Víti, apana­hivare eta táurinavahi eta vicaque­herahi.
1CO 15:41 Éneri­chuvare nuvaraha ácaicutiara eta tajaraivahi eta sache, apana­hivare eta táimahi. Vahi távasihini eta tajaraivahi eta caje. Étaripa eta tajaraiva eta jarairiquiana, apana­hivare. Jarari­hivare eta tijara­hi­pa­na­vacahi tayehe eta apamuriana.
1CO 15:42 Ene tacaheyare eta vicaquehera víti te véchepucapa. Apanayare eta táimahi. Te vépena­papuca, ticaeca­ra­si­yarehi eta viáquehe, timuyu­yarepa eta véche, tépachai­ca­va­yarehi. Téchepu­ca­ya­re­hisera eta apana viáqueheyare eta máepena­ca­cainapa.
1CO 15:43 Ticaeca­ra­si­yarehi eta viáquehe, taicha ticaja­cha­ca­re­puhapa eta véche. Téchepu­ca­ya­re­hisera eta tapachi­na­que­neyare viáqueheyare. Ticaeca­ra­si­yarehi eta viáquehe, matume­rai­rahahi. Téchepu­ca­ya­re­hisera eta viáquehe, tétavi­ca­vainapa eta tatume­vayare.
1CO 15:44 Ticaeca­ra­ca­si­yarehi eta enaha viáquehe. Téchepu­ca­ya­re­hisera eta viáqueheyare apaima­hinapa, tijara­hinapa eta vicaque­heraya vicutinapa eta macaque­herahi ema Cristo eta máechepu­siraipa. Tanasi­ya­reichuhi eta táimahi eta viáquehe, espíri­tui­na­pasera.
1CO 15:45 Eta Sagrada Escritura, tacahehi eta táechaji­ri­ruvahi: “Ema Adán, máinapuiruhi ajairahi máchaneruhi ema Viya”. Éma ticaeja­pa­recahi eta vímaru­sirahi viti achaneana, vicutihi éma eta vijuru­sirahi eta vítare­sirahi. Tásiha, te táequenénapa, ema apana ajaira ticaijare Cristo, émapa tíjara­ca­ha­viyare eta apanayare vítare­si­rayare, vicaque­henapa eta máquehe.
1CO 15:47 Ema ajaira máinapuiruhi, te ticaepi­yainapa, máteji eta máquehehi. Éma, távapa­hi­yarehi eta apaquehe. Émasera ema apana ajaira, mávasa­richuhi te anuma. Éma Viáquenuhi.
1CO 15:48 Viti achaneana, éneri­chu­hivare mátejihi eta viáquehe, taicha mámarie­que­ne­havihi ema máinapuiru ajaira. Eta vicaque­herahi tavasi­mahihi eta macaque­herahi éma. Tipachi­na­ya­re­hisera eta viáqueheyare, tacutiyare eta tapachi­navahi eta macaque­herahi ema ticavasahi te anuma. Eta vicaque­he­rayare tavasi­ma­hiyare eta macaque­herahi ema ticavasahi te anuma, taicha machicha­havihi víti.
1CO 15:50 Nuvaraha nímine­ca­páe­que­ne­ha­héyare, nupara­pe­naveana, eta veche máteji vahi étaimahi tisiapayare te mávasa ema Viya. Tínapu­ca­yarehi ticaitsiva eta veche máteji, máepena­ca­ca­yarehi éta.
1CO 15:51 Éneri­chuvare nuvaraha nímine­ca­páe­que­ne­ha­héyare eta juca tayumu­ru­re­vainihi: Vahi vámutuimahi vépenayare viti vítare­rua­náichaha. Ticaitsi­va­ya­resera eta viáquehe, víti énapa ena náepena­que­nea­na­ripahi.
1CO 15:52 Ticaema eta chujare, tíchuha­ha­vinapa viti véhicanahi ema Cristo. Tíjahú­cha­vainapa eta táitsiva­chi­ra­vainapa eta viáquehe viti vítare­rua­náichaha, tacuti­ya­rechucha viúmatsisina. Tíjahú­cha­vai­na­varepa téchepu­ca­nayare ena náepena­queneana, máepena­ca­ca­nai­na­varepa éna.
1CO 15:53 Taicha tatupa­rahahi eta viáquehe ticaitsi­vayare, máepena­ca­cainapa. Máichecua­ra­qui­renapa eta vítare­siraya.
1CO 15:54 Te tamutupa eta táitsiva­chi­ra­vayare eta viáquehe, títáucha­vai­na­varepa eta tameta­ra­pianahi eta Sagrada Escritura: “Ema Viáquenu macaepahaipa eta vépeniraini”.
1CO 15:55 ¡Vaipa tápica­carehi viyehe eta vépeni­ra­papuca, taicha vahi vánasimahi vépena! ¡Yátupihi eta véchepu­siraya te vécari!
1CO 15:56 Eta tacahe, vihasu­lu­payacha ema Viya, taicha éma ticatiu­cha­ha­viyare tayehe eta vépenira. Tájina vahi vémitie­que­némahi, véchepu­ca­ya­re­hisera máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha, te jena sácheyare, vaipa vicape­ca­tu­raimahi. Váipavare vicaicu­ñaimahi táicha. Vaipa vépenaimahi.
1CO 15:58 Táitusiava, eti némuna­ru­que­neanahi nupara­pe­naveana, ímiya­na­vachucha eta étume­chi­ravaina tayehe eta juca véhiruhi. Vahi tacueque­qué­recava eta epane­reruana. Ecaema­ta­nea­ca­quenena yátupina ema Viáquenu, taicha écharichuhi éti vahi támapu­ru­jimahi eta ecaema­ta­nea­sirahi éma.
1CO 16:1 Étasera eta juca enaqui­qui­si­ra­vayare eta nayeheyare ena vichamuriana ticava­sanahi te Jerusalén, étarichu éhicayare eta nímitu­si­ra­vacahi ena vichamuriana ticava­sanahi te avasareana eta táichapevahi eta departamento eta Galacia.
1CO 16:2 Puiti, nuvaraha nutupa­ra­ca­heyare: Te lumincu­muhuana, íputsi­si­na­va­ya­repahi, émanapachu eta manaqui­ru­va­nayare. Étisera échinavahi áyana­hipuca jácani evacha­sanahi te semana­muhuana. Iúnasi­ná­vapaipa apaesa tacuijapa étapa­ra­caimahi te níteca­pau­chahepa.
1CO 16:3 Te nítecapapa eta ara eyehe, vévatacapa ena enere­ji­ruanahi éti nayana te Jerusalén. Éna tiámanayare eta enaqui­ru­vanahi éti. Níjara­ca­ya­resera eta nucartane eta náimera­qui­ya­repahi.
1CO 16:4 Téhese­rapuca nútinapaichu návaraha nuyana apaesa nútinapaipa nácácha­ne­nupahi ena vanairu­ca­nayare.
1CO 16:5 Eta nítesi­rayare, nuvaraha nétava­ji­ca­ya­repahi te avasareana tayeheana provincia eta Macedonia, níteca­pi­rainapa eta ara eyehe.
1CO 16:6 Nuvaraha nunasi­pa­nayare eta eyehe. Tijuricati nucuchapa eta táetavi­si­ra­havina eta muracana técaticava. Tijuricati ímica­ta­ca­nupahi éti apanava eta nímiya­ni­ra­vayare nupaica.
1CO 16:7 Taicha vahi návara­hahini ánipi­na­ri­chuhini eta néjirai­ra­heyare. Nuvarahahi nunasi­pa­nayare. Émapasera téchanuyare ema Viáquenu.
1CO 16:8 Nuvara­ha­hi­va­resera nunasi­pa­na­nu­mayare ani te juca Efeso. Tiámainucava te táetavi­cavapa eta piesta ticaijare Pentecostés, nútija­painapa.
1CO 16:9 Taicha nuvarahahi nucama­pu­ra­va­nu­mayare nucame­tarairu taicha camurianahi ena tivara­hanahi tisama­ra­ra­canuana. Éneri­chu­va­resera narari­hivare camuriana ena viánaranahi.
1CO 16:10 Nutupa­ra­caheya, te máiteca­pau­chahepa ema Timoteo, tauri eta ejaca­piraina. Échapa­ji­ri­si­na­nuyare, taicha émarichuhi nucuti­quenehi eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu.
1CO 16:11 Nutupa­ra­ca­hevare nacuija nacuepuru éma. Ímica­ta­casera eta mapaisi­rayare éma apaesa máiteca­pau­cha­núvane, émapaicha nucuchapahi núti, énapa ena apamuriana nuchamuriana te juca.
1CO 16:12 Nuvara­ha­hi­varéni mayanahini ema vichamuri Apolo eta ara eyehe, máehica­va­cahini ena tiámanahi eta nucartane. Váhisera máisapa­vahini mayanahini puiti. Téhéna­rí­nevare apahe­navare, mayanapa.
1CO 16:13 Ecuneuchava yátupina. Túmehénahi tayehe eta juca véhiruhi. Yátupina eta éjaira­va­vacáina. Vahi ecupica eta vicata­ji­vai­ranahi.
1CO 16:14 Eta émuna­rai­vayare yátupina táuchurena te esamureana, étaina táemesiava tamutu jácani íchaque­nea­nayare.
1CO 16:15 Puiti nuvaraha némechahe ena tínapu­canahi téhicana ema Viáquenu te avasare Corinto, ema Estéfanas, esu mayena, énapa ena machicha­naveana. Ichape­murihi eta náijara­si­ravahi eta náitátirahi ena apamuriana vichamu­rianahi.
1CO 16:16 Puiti nuvaraha epicau­chavaca esuapavaca ena nani. Éneri­chuvare epicau­chavare esuapa ena apamuriana tímica­ta­ca­ha­vianahi eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu.
1CO 16:17 Ichape­ri­ne­hivare eta núrisa­mu­revahi puiti eta náiteca­pau­chi­ranuhi ema Estéfanas, ema Fortunato, émapa ema Acaico. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vainehi ámutuhini íteca­pau­cha­nuhini éti eta nímaira­vacahi ena nani mapanana tiásihanahi eta ara eyehe.
1CO 16:18 Téchara­ra­hainehi eta nusamure, túmenui­nevare eta nusami­ravahi. Ene ecaheyare éti eta táetume­chi­ra­vayare eta esamureana eta ímairainahi ena nani mapana­queneana te nachavapa eta eyehe. Epicau­chayare ena nani, émuna­si­na­vayare.
1CO 16:19 Téchaji­caheana namutu ena vichamuriana ticava­sanahi tayehe eta avasareana te juca Asia. Téchaji­ca­hevare ema Aquila ésupa esu Priscila, énapa namutu ena tiúruji­ri­ca­vanahi te napena, taicha énarichuhi vicuti­que­nea­na­hivare eta véhisirahi ema Viáquenu. Te iúruji­cavapa, ejupa­ca­cayare éti, táicutia­rainahi eta émuna­ji­ri­si­ra­cacahi.
1CO 16:21 Nuti Pablo eta nímiama­re­sirahi eta néchaji­riruva eta eyehe, nútija­ca­ruvapa nájucha eta táichecua­raquihi eta nucartane.
1CO 16:22 Nácanisera máesacha­ra­hanahi ema Viáquenu náimaina­va­painepa éna eta náicuñayare te machavapa. ¡Tata Viáquenu, pítecá­vanéni!
1CO 16:23 Nuyaseu­cha­he­paraca me Viáquenu Jesucristo táetaviu­chahíni eta iúrica­ca­revaya máicha.
1CO 16:24 Nuvaraha ejacapaini ámutu eta némuna­si­rá­he­vacahi máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo. Tamutupa eta néchaji­ri­ru­vanahi ­ eyehe.
2CO 1:1 Nuti Pablo, mayehenuhi apóstole ema Jesucristo. Manere­ji­ru­nuichuhi ema Tata Vicaiyaquene, mavarairahi nímitucaya ena achaneana eta máechaji­ri­ruvana éma. Puiti juca nucartane, nápechava nucajurehe núti, émapa ema viparape Timoteo. Véchaji­cahehi emutu eti machane­ranahi ema Viya ecava­sanahi tayehe eta avasare Corinto, énapa namutu ena vichamu­rianahi machane­ra­na­hivare ema Viya ticava­sanahi te avasareana tayehe eta departamento Acaya.
2CO 1:2 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.
2CO 1:3 Núti nuvaraha nucuna­cha­paraca ema Viya Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo. Taicha éma, Vicaiya­que­ne­hivare víti. Tétavi­cavahi eta majapa­nui­ra­havihi, tétavi­ca­va­hivare eta macuri­sa­mu­re­chi­ra­havihi.
2CO 1:4 Puiti éma, ticuri­sa­mu­re­re­ca­havihi tayehe tamutu eta viátajivana, apaesa virata­ha­hi­varéni víti apanava vicuri­sa­mu­re­cha­va­ca­hi­varéni nácani ticata­ji­va­na­hivare, tacutihi eta macuri­sa­mu­re­chi­ra­havihi víti ema Viya.
2CO 1:5 Tayana­pa­ne­hipuca ichapepuca eta vicata­ji­vairahi eta véhisirahi ema Cristo, táetaviu­cha­que­ne­hivare eta táichapevahi eta macuri­sa­mu­re­chi­ra­havihi ema Espíritu Santo máijara­ru­havihi ema Cristo.
2CO 1:6 Yátupiquene ichape eta vicata­ji­vairahi táichavenehi eta vímitu­si­rahehi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, vivarairahi vétume­cha­heyare apaesa iúchucu­hayare. Émapasera ema Viya ticuri­sa­mu­re­cha­havipa tayehe eta vicami­chirahi tamutu. Taicha éma, mavarahahi ímatie­que­ne­hayare eta macuri­sa­mu­re­chirahe éti apanava te tamutu jácani ecata­ji­vairana.
2CO 1:7 Víti vicasi­ñavahi eyehe eta ecami­chi­rayare taicha vicuti­cacahi eta vicata­ji­vairahi étapa eta macuri­sa­mu­re­chi­ra­havihi vimutu.
2CO 1:8 Nupara­pe­naveana, nuvara­havare numetacahe eta víchara­ra­cavahi víti tayehe eta jena avasare departamento Asia. Ichape­murihi eta vicata­ji­vairahi. Tiánehipa véchuri­ha­yaréni eta vitume­vanahi tayehe eta vicami­chirana tamutu. Váipavare vémetea­cahini viúchucu­hahini tayehe eta vépenira.
2CO 1:9 Vicutiripa nácani nacapa­ruasana te navahu ena aquenucana. Ema Viya máisapapa eta juca, mavarairahi vaipa vítiji­vaimahi vicasiñava. Mavarahapa yátupina eta vicasi­ñai­ra­yarehi eta mayehe, taicha éma, macarichu maratahahi máimichava ticaita­re­cahavi te vépena­papuca.
2CO 1:10 Cape juca ticatiu­cha­ha­viripa tayehe eta vépeni­ra­ya­rehini. Puíticha ticatiu­cha­ha­vi­richaha. Tétavi­ca­vai­ne­hivare eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe, vahi tísapa­ha­vimahi vépená­va­nehíni.
2CO 1:11 Tacahe, nuvaraha ímica­ta­ca­havini eyuja­rau­cha­havini víti. Éti, németeaca camuri­hénapa éti eyuja­rau­cha­ha­viyare, camuri­he­yareva éti ehasu­lu­pa­ya­chainapa ema Viya eta máimiya­nirava ticatiu­chahavi.
2CO 1:12 Visama­va­hisera víti eta vicuna­chi­ravahi eta tájinairahi víchira­vai­nahini, váhivare apipie­ma­ha­vi­nahini. Sánturu­ha­ha­viripa te nataracu namutu ena achaneana, evetijipa éti. Émahisera ema Viya tímica­ta­ca­havihi táurihi eta vítare­sirahi táichavenehi eta máemuna­si­ra­havihi. Vahi vítiji­ri­ru­vai­nahini eta vítupa­ji­jia­si­ra­vanahi.
2CO 1:13 Puiti, tacahehi eta nucartaneana. Vahi apipie­ma­nui­nahini. Váhivare tácaje­rahini eta ímatie­que­ne­hai­rayare.
2CO 1:14 Éti, ímatie­que­ne­hapaipa eta nímitu­rapiana. Puiti nuvaraha esama­yareva eta nuconse­ja­rapiana apaesa vácuticaca vivapi­nacaca vítijicaca te jena sache te machavapa ema Viáquenu Jesucristo.
2CO 1:15 Tacahe puiti, eta táinapuiruhi nupane­reruhi, nuvarahahi néjira­pa­na­he­ya­rehini, nétavau­chi­ra­he­ya­rehini te nuyani­ra­yarehi tayehe eta departamento Macedonia. Tásiha, te nuchava­ya­repaini, nápecha­vavare néjira­panáhe, apihe­ya­rehini eta nucuri­sa­mu­re­chi­ra­he­ya­rehini. Tacahe, te tamutu­yarepa, ímica­ta­ca­nu­pa­pucaini éti eta nuyani­ra­ya­revare tayehe eta departamento Judea.
2CO 1:17 Apana­ri­pa­hisera eta nupane­reruhi. Vuíchaha néjira­pa­na­hémahi. Váhivare nuvayua­ca­hemahi eta nuvarairahi néjira­panahe. Nítauchayare núti. Vahi ímija­chaimahi éti nucuti mácani achane te mapane­rechahi, váhisera máitauchahini.
2CO 1:18 Núti nucasi­ñavahi eta máimati­ranuhi ema Viya. Vahi nuvayua­ca­hemahi éti.
2CO 1:19 Cape juca, te nímitu­cahepa núti, émapa ema Silvano, émapa ema Timoteo, vímima­ti­chahehi ema Jesucristo, Machicha­quenehi ema Viya. Puiti ímatipa éma, tájina­quenehi mavayua­raivaina éma. Núti apanava, tájina nuvayua­ca­hehini taicha mavana­ranuhi núti.
2CO 1:20 Máichavenehi éma, títauchavahi tamutu eta mapane­re­ruanahi ema Viya. Víti, te visamavaipa eta máijara­ru­vanahi ema Viya, vijirauchahi éma. Vicahehi: ¡Amén! ¡Vicasiñava vímahainapa eta máitauchi­rainapa!
2CO 1:21 Émaripa ema Viya témura­ca­cha­havihi eta viúrujia­sirahi ema Cristo, víti étipa éti. Timarca­cha­ha­vi­ri­pa­hivare éma, táicutiarahi eta machichai­ra­havipa, taicha manere­ji­ru­havihi. Tíjara­ca­ha­vi­ri­pavare eta mávahá­si­ra­havihi ema Espíritu Santo te visamureana, máitame­ta­si­ra­ha­vi­paraca títauchavaya tamutu eta viúrica­ca­re­yarehi.
2CO 1:23 Núti, vuíchaha nítecaimahi eta ara eyehe, taicha némuna­cahehi, numava­rairahi nucara­mea­ca­hehini éti. Ema Viya tímatinuhi eta nutupi­ru­vairahi.
2CO 1:24 Vahi nuvaraha nupamicahe eta esuapi­ra­nui­nahini nápepe­ji­ca­hehini, taicha éti muraca­he­ripahi eta esuapirahi eta juca véhiruhi. Nuvara­ha­hisera nímica­tacahe eta tápaju­si­ravaina eta iúrisa­mu­re­vayare éti.
2CO 2:1 Eta tacahe, vuíchaha nítecaimahi. Taicha vahi návara­hahini nápecha­vahini némeca­ta­ji­va­cha­hehini te esamureana eta néjirai­ra­heyare.
2CO 2:2 Taicha te ecati­sa­mureva nícha, tímati­ca­réipahi nájina ticuri­sa­mu­re­cha­nuimahi núti. Ecari­chu­yarehi éti ecuri­sa­mu­re­cha­nu­yarehi.
2CO 2:3 Tacahe, eta táitsivahi eta néjira­pa­nairahe, nucaju­rehepa eta táinapuiru nucartane, nuvarairahi ésami­ri­ca­vayare apaesa vaipa nucati­sa­mu­re­vaimahi icha éti. Nuvara­ha­hisera núrisa­mu­rehini ícha. Tacahe, németeaca étiripa iúrisa­mu­re­hi­varéni ámutu eta nuyehe.
2CO 2:4 Jéhevare, te jena sache, te nucaju­rehepa eta nucartane, ichape­murihi eta nupane­re­re­sirahi, nucati­sa­mu­re­va­hivare. Níyaha­cavahi ichape. Váhisera étapa­ra­cai­nahini nuvaraha némeca­ta­ji­va­cha­hehini te esamureana. Núti nuvarahahi ímatihini eta táichapevahi eta némuna­si­rahehi.
2CO 2:5 Tiuri puiti, ema maca téjeca­pavahi máichahi eta pecatu, tétavi­cavahi eta ecati­sa­mu­revahi máicha. Núti apanavare nucati­sa­mu­re­va­hivare. Váhisera táurica vivayuchava eta vémecha­resira éma. Puiti, tarata­haripa eta ecuchu­sirahi te emuri éti.
2CO 2:7 Puiti táuricapa eperdo­na­chayare eta máichava­que­nevahi. Ecuri­sa­mu­re­chainapa éma apaesa vahi macuva­yuchava eta macati­sa­mu­revahi, máinaji­ca­vapuca.
2CO 2:8 Nuvaraha puiti iápecha­vahini ímereca eta émuna­si­ra­samihi éma. Ejaca­pavare te emuri.
2CO 2:9 Eta tacahe, nucajurehi cape juca, nuvarai­ra­hivare nucaicu­tiarahe te esuapa­ya­repuca eta nuvanai­ri­pianahi.
2CO 2:10 Núti nuperdo­na­charipa ema maca achane te máijare ema Cristo. Táuricapa eperdo­na­cha­yareva, ecuti­ra­nuyare eta nuperdo­na­chirahi.
2CO 2:11 Taicha te váhipuca viperdo­na­cha­cacahi, tíñehi­carehi macama­purava ema Satanás, taicha tímati­carehi eta mavarairahi tímiáqui­pai­ca­ha­viyare.
2CO 2:12 Núti, te nítecapapa eta te avasare Troas, nímijachahi nuchima­pahini ema nuparape Tito. Tétavicava eta néñami­ravahi, nuvarairahi néchayarehi tájahapuca eta íchara­ra­cavahi éti. Yátupi­hinéni natiarihihi ena camuri­queneana ena tivara­hanahi tisamana eta nímitu­re­sirahi eta máimitu­rapiana ema Jesucristo. Étasera eta néñami­ravahi eta eyehe émapa ema Tito, nucame­ta­va­varepa nayehe ena vichamuriana. Nuyana­varepa tayehe eta juca departamento Macedonia, nutanu­si­rayare éma.
2CO 2:14 Tásiha, tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi eta nuchima­pirahi ema Tito eta te juca. Puiti, ichape eta nuhasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya eta majanea­si­ra­ha­vi­paraca, tíjara­ca­ha­vi­hivare eta máitupa­ji­jia­sirava eta virata­hairahi vicanara tamutu, táichavenehi eta mávahá­si­ra­havihi ema Jesucristo. Titupa­ra­ca­ha­vivare vicame­ta­rai­ru­yarehi eta máimitu­rapiana, mavarairahi tiúriyarehi eta nasamiraya namutu ena achaneana tacuti eta najiusira jácani táijiye­queneana.
2CO 2:15 Taicha eta vicame­ta­rai­ruirahi tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta táijiyeva eta incienso, eta máijara­sirahi ema Cristo te mamirahu ema Maiya. Tacapu­si­siacahi namutu ena tisama­haviana. Natiarihi ena masuapa­ji­rai­rahana, náemitia­rua­nayare taicha namava­rairahi nasuapahini. Tijechehi eta najiusira tacutihi eta máquehe mácani máepena­quenehi. Natiari­hivare ena tisuapa­napahi náuchucu­rea­na­yarehi; ticuti­rinehi najiucahini eta táijiyequene. ¡Tétavi­cavahi eta néñami­ravahi eta vicatu­pa­ra­hairahi!
2CO 2:17 Virata­hasera vítaucha eta vitupa­rahahi. Taicha víti, eta vicame­ta­rairuira, tájina vahi vicava­charapi eta máechaji­riruva ema Viya, vétupi­ri­pi­ca­pa­hi­pucaini, vivarai­rai­nahini tajamu­ra­cha­ca­rehini, tácutihini eta náichira ena apamuriana tímija­cha­vanahi yátupi­queneana mavaneruana ema Viya. Vítisera yátupi­que­ne­havihi mavana­ra­havihi ema Viya; vitupi­ruvahi eta vicame­ta­rairuira eta máimiturapi ema Cristo.
2CO 3:1 Vahi nuvaraha ímija­chahavi eta vicuna­chi­ra­vai­nahini puiti. Váhivare vácutihini ena nácani apamuriana tímitu­ra­hia­nahíji, tipairi­ricana tiámanahi eta carta táechaji­sihahi eta nacuna­cha­ca­revahi. Tájinavare vímati­yahini viyasea­ca­hehini víti eta carta vímera­qui­na­pahini táechaji­si­hahini eta ecuna­chi­ra­ha­vi­nahini.
2CO 3:2 Étisera, tájina véñami­ra­vaimahi eyehe. Taicha tímati­carehi te avasareana eta táurivahi eta ítare­sirana éti, táichavenehi eta vinaca­sa­mu­re­chi­rahehi eta máechaji­riruva ema Viya. Eta juca tímereu­chahavi víti eta yátupirahi mavana­ra­ha­vianahi ema Viya. Éti, ecutihi eta carta vímera­quia­napahi. Émaquene ema Cristo, ema iájuchahi, taicha tíjara­cahehi ema Espíritu Santo máitsiva­cha­he­yarehi eta ítare­sirana, táuriyarehi eta esamureana. Arairuripa eta ítare­sirahi. Puiti juca eta ítare­sirahi, tájinapa étapa­racaina esuapahini eta vanairipiana tacaju­quenehi acane te márime tabla.
2CO 3:4 Eta tacahe, tájina vahi néñama­vaimahi tayehe eta apóstolenuirahi. Nétumechava ichape, taicha nusiñavahi eta manere­ji­ru­nuirahi ema Cristo, máijara­si­ra­nu­hivare ema Viya eta máitupa­ji­jia­si­ravana.
2CO 3:5 Taicha víti vahi vítiji­vai­nahini víjaracava eta vítupa­ji­jia­sirava. Émaquenehi ema Viya tíjara­ca­havihi eta vitume­vanahi eta vicaema­ta­nea­sirahi éma.
2CO 3:6 Émaquenehi titupa­ra­cahavi vicame­ta­rai­ru­yarehi eta arairu matratune. Vahi étainahini nupami­ca­heyare eta esuapi­ra­yarehi eta vanairipiana. Taicha eta juca arairu matratune ema Viya, tíjara­cahehi emutu ema Espíritu Santo, máitsiva­chi­na­heyare eta ítare­sirana, arairuinapa. Étasera eta vanairipi tacarichu táimiva­ne­recahi eta náepeniraya ena téjeca­pavana.
2CO 3:7 Acane, te jena sache te tiúcupaicapa ema Moisés te cerro, mámapahi eta vanairipiana tacaju­quenehi te márime tabla. Eta mamira, tétavi­cavahi eta tarape­pe­si­rapahi táichavenehi eta macacha­nerahi ema Viya. Ena achaneana, vaipa nárata­hahini náimararaca eta mamira. Ichape­hinéni eta tapicau­cha­ca­revahi eta vanairipiana taicha tétavi­cavahi eta tarape­pe­si­rapahi eta mamira ema tiámapahi. Étasera eta mayerevapa, timutse­ra­ha­va­paipahi témitiaca eta tarape­pe­sirahi. Eta vanaripiana, tacarichuhi táimica­pacahi nácani téjeca­pa­vanahi.
2CO 3:8 Étasera eta arairu matratune ema Viya, eta nucame­ta­rai­ru­quenehi puiti, tétavi­cavahi eta tápaju­si­ravahi eta tasuapa­ca­revahi taicha tiámahavihi eta mávahá­si­ra­havihi ema Espíritu Santo.
2CO 3:9 Yátupihi eta tasuapa­ca­revahi eta vanairipiana, tiápaju­ca­va­hisera eta tasuapa­ca­re­va­panahi eta máichuarapi ema Viya, vijaca­pa­carehi mayehe táichavenehi éta.
2CO 3:10 Yátupi tirape­pecahi eta mamira ema tiámapahi eta vanairipiana, váhisera étapa­ra­cai­nahini táuricha­ha­vihini. Jéheva­re­quenehi puiti, tétavi­cavahi eta viúrivahi maicha ema Espíritu Santo.
2CO 3:11 Eta tarape­pe­sirahi eta mamira ema Moisés, timutse­ra­ha­va­paipahi témitiaca. Eta juca táicutiarahi eta ánipi­richuhi eta tasuapa­ca­re­va­yarehi eta mavanai­ripiana. Étasera eta juca máichuhai­rahavi ema Viya, tiápaju­cavahi eta tasuapa­ca­revahi taicha máichecua­ra­qui­re­yarehi eta viúrivaya táicha.
2CO 3:12 Étavenehi eta vicasi­ña­vairahi vímahayare eta juca sache vicucha­pa­quenehi, viti matupa­raruana vétume­chavahi eta vicame­ta­rai­ruirana.
2CO 3:13 Váhi vácutihini ema víyarahaini Moisés, tépaca­mi­ra­havahi te páñome, tiúriyarepa eta náimara­ra­si­ra­yarehi ena machamuriana. Váipasare naneca­pahini te timutse­ra­havapa eta táemahai­rapahi eta tarape­pe­sirahi eta mamira, táicutiarahi eta táepahairaya eta tapami­si­ra­havini eta vanairipiana eta vítauchi­ra­yarehi.
2CO 3:14 Puíticha ena nujaneanana israelítana vahi nácaicu­tia­rahini eta juca. Tacahe, te náechejicuha eta ichasiquene matratune ema Viya tacaju­quenehi eta te libro májurehi ema Moisés, vuíchaha nácaicu­tia­rahini. Tímicu­ti­ji­ri­ca­váichucha táepacuchahi eta máepaca­mirahi ema Moisés. Ticaje­raichucha eta nacaicu­tia­rai­ra­yarehi.
2CO 3:16 Mácanisera achane, esenapuca, tíjara­cavapa eta máehisi­ra­yarehi ema Viáquenu, ichapenapa eta macaicu­tia­rai­rayare. Tájinapa táepaca­qui­ña­haimahi.
2CO 3:17 Jéhesare, ema Viáquenu tíjara­ca­ha­vi­sarepa ema Espíritu Santo. Tásiha, vaipa vipica­ca­ra­ca­vahini eta vipauchiraya éma. Yátupina eta vivapi­nai­ravahi maicha ema Espíritu Santo.
2CO 3:18 Tacahe, vimutu viti véhicanahi ema Viáquenu vicutiripa eta espejo eta tarape­pe­sirahi eta tajaraivahi eta sache. Víti, yátupihi vímerecahi eta máurivahi ema Viáquenu. Vaipa vicaepa­ca­mi­rahini. Eta tacahe, víti puiti tiápaju­ca­vai­napaipa eta vicuti­rayare ema Viáquenu taicha tiápaju­cavahi eta majaraivahi te visamureana. Étave­ne­hivare eta mávahá­si­ra­havihi ema Espíritu Santo máijararuhi ema Viáquenu.
2CO 4:1 Eta tacahe, váhiquene viyacu­jie­que­ne­ha­vaimahi eta vicame­ta­rairuira, taicha ema Viya tímecha­havihi eta máemunaraiva eta matupa­ra­si­ra­havihi eta juca vicaema­ta­nea­si­ra­yarehi éma.
2CO 4:2 Víti, tájina vímati­yahini viyumu­ru­ji­ri­cahini eta víchaqueneana. Váhivare víchahini eta titsiri­ha­careana. Váhivare viútseru­ru­pi­na­hi­pucaini vihapa­pi­ca­hi­pucaini eta máimitu­rapiana ema Viya, taicha vivaraha vicuri­sa­mu­rechaya éma. Tamutuhi véchaji­sihahi eta yátupi­queneana. Jéhesare, vivaraha nacaicu­tia­rahini ena achaneana eta vímitu­ra­pianahi tásiha­que­neanahi me Viya.
2CO 4:3 Narari­hi­sa­misera nácani vahi nacaicu­tia­rahini eta vímitu­rapiana, taicha ema Váinaraji, tacaiya­quenehi eta juca apaquehe, éma tépaca­qui­ña­ha­vacahi éna. Taicha vahi mávara­hahini náimatie­que­ne­hahini eta máimitu­rapiana ema Jesucristo, tétavi­cavahi eta tajara­hi­que­nérahi taicha émaquenehi macuna­quenehi ema Viya. Táitusiava éna, vaipa nácaicu­tia­rahini eta vímiturapi. Náemitia­rua­na­yarehi tayehe eta ecuñaraqui táicha.
2CO 4:5 Te vicame­tarairu víti, vahi vítinahini vicuna­cha­vahini, vivara­hahini éhicahavi. Vivara­ha­hisera esuapahini ema Jesucristo, ecaque­nu­ya­re­hivare éma. Víti vanairu­ca­ha­vichucha eta eyehe, taicha vicaema­ta­neacahi ema Jesús.
2CO 4:6 Ema Viya, te máepiya­cainapa eta juca apaquehe, macava­nai­ripipa tatiari­hi­yarehi eta tijarahi, témitia­ca­yarepa eta timapi­cu­que­nénihi. Ene macahehi eta viyehe. Tímima­ti­cha­hávihi eta majaraiva ema Machicha. Tétavi­cavahi eta tajaraivahi te visamureana. Éma, tímima­ti­cha­ha­vi­paipahi eta máetaviu­cha­quenehi máurivahi ema Viya.
2CO 4:7 Eta juca véhiruhi vímitu­ra­pianahi, tétavi­cavahi eta tacuna­cha­ca­revahi. Vahi vítinahini vicuna­cha­ca­rehini. Taicha viti páureanasami, vicutichucha eta muñeca náipune. Émasera ema Viya máimerecahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi, máijara­sirapa eta tatume­va­yarehi eta viáquehe. Váhisera vítiji­vai­nahini.
2CO 4:8 Táichavenehi eta vicame­ta­rairuira, tatiarihihi jácani víchava­que­névahi; ticatiu­cha­ha­vi­hisera ema Viya apaesa viúchucu­ha­paraca. Ichapevare jácani eta táimipa­ne­re­re­si­ra­havihi; vicasi­ña­va­hisera eta majanea­si­ra­havihi ema Viya.
2CO 4:9 Tipana­ji­ri­ca­ha­vianahi ena viánarana, váhisera tijuni­jia­ca­ha­vimahi ema Viya eta majanea­si­ra­havihi. Tayanapane nachuru­ru­pai­ca­ha­vihini, émasera ema Viya vahi máisapaimahi ticapa­ca­haviana.
2CO 4:10 Tamutu te jácani vicaiju­hea­napahi, natiarihi ena navaraha ticapa­ca­haviana táichavenehi eta véhisirahi ema Jesús. Tamutu sácheana viámarai­ri­capahi eta vépenira, vicutihi ema Jesús eta napane­reu­chirahi éma. Émari­chu­hisera ema Jesús máechepu­re­quenehi. Éma máimerecahi eta máitupa­ji­jia­sirava eta macuchu­cui­ra­ha­vi­paipahi tayehe tamutu eta víchara­ra­ca­va­que­neanahi.
2CO 4:12 Tayanapane víti viámarai­ricahi eta vépenira táichavenehi eta vímitu­re­sirahi, táitsiva­hisera ejacapahi éti eta tamaiche­cua­ra­qui­re­yarehi eta ítaresira táichavenehi eta esuapi­ra­havihi.
2CO 4:13 Ema víyarahaini David, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvana eta te Salmo: “Núti nucasi­ñavahi mayehe ema Viya, tásiha vahi nupica­ca­ra­ca­vahini eta néchaji­si­rayare mayehe” macahepa. Énerichuhi vicahehi víti puiti. Vicasi­ñavahi mayehe eta macatiu­chi­ra­ha­viyare. Táitusiava, vahi vipica­ca­ra­ca­vaimahi eta vímitu­re­siraya.
2CO 4:14 Taicha véchahi eta macaeche­pu­si­ra­ha­vi­yarehi ema Viya, vicuti­yarehi eta macaeche­pu­sirahi ema Machicha Jesús te máecari. Tásiha, étamu­ri­ha­vinapa, éti apanavare, eta vímere­si­ra­vayare te mamirahu éma.
2CO 4:15 Tamutu eta juca víchava­que­ne­vanahi, támahi eta iúriva­yarehi. Vicamichahi tamutu, taicha vivarahahi eti esimu­tu­que­neanahi ejaca­pahini eta iúrivayare máijara­ruhehi ema Viya, apaesa ámutu­hi­varéni eti esimu­tu­que­neanahi ehasu­lu­pa­ya­chahini éma, ecuna­cha­hi­varéni.
2CO 4:16 Eta tacahe, váiparinehi vicaina­ji­ru­vaimahi. Tayana­pa­nepuca tivitaji eta viáquehe, étasera eta viáchaneva tétavi­ca­vaichucha eta tatumeva tamutu sácheana.
2CO 4:17 Taicha eta viátaji­vanahi puiti juca vítare­si­raichaha, vahi táunacacare. Técati­ca­vá­nachucha, tiánucu­há­vanepa. Éneri­chuvare, jararihi eta táitsivahi, taicha vijacapahi eta táetaviu­chi­ravaya eta viúrica­ca­re­vayare. Puiti tájina tácutimahi eta viúrica­ca­revaya, taicha máichecua­ra­qui­rénapa éta.
2CO 4:18 Eta tacahe, vahi vipica­ca­ra­ca­vaimahi eta viátaji­vanahi, taicha vahi táunaca­ca­rehini. Vicasi­ña­va­hisera mayehe ema Viya eta máimisia­pi­ra­haviya eta te mávasa anuma. Tásiha, máichecua­ra­qui­rénapa eta viúrica­ca­revaya eta viávihairaya tayehe.
2CO 5:1 Vimutuhi vímati te náquipai­capuca eta viáquehe, tépena­yarehi éta. Taicha éta, vahi muracai­nahini. Tacutihi te viáquipaica eta peti. Máejerarehi vicha taicha vahi muracai­nahini. Jarari­hisera eta viáquehe­yarehi te anuma vícuchihi mayehe ema Viya. Éta, nájinapa tirata­haimahi tiáquipaica taicha máepiyaruhi éma.
2CO 5:2 Puiti, tétavi­cavahi eta tacata­ji­vairahi eta viáquehe. Tamutuhi tasama. Eta tacahe, vivara­hainehi táijahú­cha­vahini tacaitsi­vahini eta viáqueheyare te anuma.
2CO 5:3 Taicha vicamu­nu­rinehi eta arairu viáquehe, apaesa vahi vitsiri­haimahi eta vicacha­ne­rayare ema Viáquenu taicha vicutiyare éma.
2CO 5:4 Puiti eta juca vítare­si­raichaha, tamutuhi tasama eta viáquehe. Ichape­murihi eta táimipa­ne­re­re­si­ra­havihi. Váhisera étainahini eta vivarai­rai­nahini vépenávane, étasera vivarairahi tacaitsi­vahini eta viáquehe arairui­nahini.
2CO 5:5 Tacahe, ema Viya tamutuhi máicucha eta táichara­ra­ca­vayare te apana vítaresira. Puiti tíjara­ca­ha­vi­hivare ema Espíritu Santo. Émapa títame­ta­ca­ha­vi­paraca eta vijaca­pi­rayare eta vícuchianahi.
2CO 5:6 Tacahe, núti vahi nupicahini eta népeni­ra­ya­repuca, taicha ichape eta nucasi­ña­vairahi mayehe ema Viya. Tájina vahi néñama­vaimahi mayehe eta máijara­si­ra­nuinapa eta arairu náquehe, tayanapane vuíchaha nímahahini. Eta táimiya­ni­ravaya eta nítare­sirahi, nuyerehi eta nícuchihi náqueheyare.
2CO 5:8 Nuvara­hai­ne­hisera táijahú­cha­vahini tacaitsi­vahini eta juca náquehe, nuyana­sa­repaini nucacha­nehini ema Viáquenu.
2CO 5:9 Eta tacahe, vivaraha ichape­murihi eta vicuri­sa­mu­re­chirahi eta vicaema­ta­neasira ema Viáquenu puiti juca vítare­si­raichaha. Tásiha éma, tiúrisa­mu­reyare eta viyehe te vímere­ca­vainapa te mamirahu.
2CO 5:10 Taicha vimutu vímere­ca­vayare te mamirahu ema Cristo te mávacu­reyare. Ánaqui tímati­ca­reyare tamutu eta víchaque­nea­na­pachuhi puiti juca vítare­si­raichaha, te víchahipuca eta táuriqueneana, te étahipuca eta tamauri­queneana. Te víchahipuca eta táuriqueneana, vijaca­painapa eta vícuchia­napahi.
2CO 5:11 Nútisera, ichape eta nupicau­chirahi ema Viya. Eta tacahe, nímiyanava numeta­ca­vacahi ena achaneana eta mayehe, taicha nuvarahahi námutuhini napicau­cha­hi­varéni éma. Émasera, tétavi­cavahi eta máimati­ranuhi táurivahi eta nupane­reruana eta nucaema­ta­nea­sirahi éma. Puiti nuvaraha échahi­varéni éti apanava eta táurivahi eta nupane­reruana.
2CO 5:12 Tacahe, eta juca néchaji­sihahi, vahi nútinahini nucuna­cha­vahini. Nuvara­ha­hisera nucuna­cha­ca­rehini eta eyehe, apaesa árata­hahini ecama­tinaca ena tímija­cha­vanahi náimatie­queneha. Váhisera yátupi­nahini táuchure­que­né­nahini te nasamureana.
2CO 5:13 Éna, tépiyae­que­ne­ha­nuanahi, máurishi­nuhíji náicha, taicha ichape eta nuvapi­nai­ravahi eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viya. Tiúrihisera eta nuchuti. Nuvara­ha­paraca ichapenaini eta iúrica­ca­revaina éti.
2CO 5:14 Núti nímatihi eta táetaviu­chirahi eta máemuna­si­ra­havihi ema Cristo, taicha máepeni­na­havihi te crusu. Vimutu viti achaneana vitupa­rahaichu vépeni­rapachu. Mavacha­chai­pasera tamutu ema Cristo. Eta tacahe, tatuparaca vítsiri­jicava vicaema­taneaca éma. Tásiha puiti, viti machane­ra­havipa. Vaipa vítiji­ri­ca­vaimahi. Émapa téchahi eta vítaresira, taicha eta machavirahi títareca.
2CO 5:16 Eta tacahe, viti véhica­naripa ema Cristo, étainapa vipane­re­chayare eta vítsiva­chiraipa eta vítaresira. Vaipa véhicaimahi eta apana panereruca tayeheanahi te juca apaquehe. Étaripa cape juca viásine­quenehi váhirichu visuapa­pa­ji­cahini ema Cristo, vímija­cha­richucha éma vicutihi viti achanea­nasami. Puítisera vaipa tácahehi eta vipane­reruana. Visuapahi émairahi Machicha­quenehi ema Viya.
2CO 5:17 Puítiripa viti viúrujia­canahi ema Cristo, apana­ha­viripa. Vínajicaipa eta viyehe­re­pinihi tamauri­queneana. Tamutupa arairuhi puiti eta viyehe­repiana.
2CO 5:18 Ema Viya, tétavi­cavahi eta máurivahi eta viyehe. Éma, mavarahahi vipaucha­yarehi éma. Mavara­ha­hivare macaepa­ha­ya­rehini eta vipica­ca­ra­si­ravahi eta vícuñayare táichavenehi eta vipeca­turana. Tásiha, mavaneca ema Machicha Jesucristo apaesa macaepa­ha­yarehi eta vipeca­turana vimutu viti vicasi­ñavana eta mayehe, vaipa máecharai­ri­caimahi. Tásiha, tájina eta vipica­ca­ra­si­ra­vaimahi eta vícuñai­nahini. Tásiha puiti, ema Viya titupa­ra­ca­havipa viti véhicanahi eta víchuhai­ra­va­cayare namutu ena apamuriana achaneana, apaesa éna apanava nacasi­ña­vavare eta mayehe, váipavare tipica­ca­ra­ca­va­naimahi eta mayehe.
2CO 5:20 Tacahe, víti mavane­ru­havihi ema Cristo víchuha­va­ca­yarehi namutu. Tímicu­ti­ji­ri­cavaipa émaque­né­nahini máechaji­ca­va­cahini ema Viya. Puiti viyasea­ca­vacahi namutu nacasiñava mayehe ema Jesucristo; váipavare tipica­ca­ra­ca­va­na­ya­rehini eta náicuñai­nahini náicuchi­yaréni.
2CO 5:21 Ema Cristo, tájina mapeca­tu­rai­nahini. Étasera mavarairahi ema Viya viúchucu­hayare víti, émapa ema Cristo tamuriacahi eta vipeca­turana. Puiti, tájina­sarepa víchira­vaimahi, tájina­varepa viviurevaina te mamirahu ema Viya vimutu viti viúrujia­ruanahi ema Cristo.
2CO 6:1 Tásiha, núti mavana­ranuhi ema Viya, nuyasea­ca­heyare ímiyanava tauri eta éhisirahi éma. Vahi ecueme­pu­rureca eta máemuna­si­rahehi, majaca­pi­ra­he­hivare.
2CO 6:2 (Taicha ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi tayehe eta Sagrada Escritura: “Nuchicha, tétavicava eta pisama­ca­re­vayare eta nuyehe te pipiaracanu. Nucatiu­cha­vi­va­neyare” macahepa. Jéhesare, puiti juca sache ticama­pu­ra­carehi eta epiara­si­ra­yarehi éma, ejaca­pa­ca­rechaha me Viya mapurare achane­hechaha. Esama­ca­rechaha puiti, taicha ema Viya mavaraha ticuchu­cu­ha­heyare eta te ícuña­yaréni taicha eta epeca­turana.)
2CO 6:3 Núti nuvaraha nacuija nacaecahini eta vémata­nerepi viti apóstoleana. Eta tacahe, nupami­cavahi núti tiúriyare eta nuyehe­repiana.
2CO 6:4 Eta tacahe, ichape eta néchapi­ravahi te nímitureca. Nímere­cavahi yátupi eta mavana­rai­ranuhi ema Viya. Ichapemuri eta nucami­chirahi eta nucata­ji­vairana, eta néchuria­sirana, étapa eta tacaje­ravana eta nítáti­ji­rí­sirava.
2CO 6:5 Vahi nucaina­ji­ru­vaimahi táichavene eta náestasi­ranuhi ena nánarana, náerata­si­ra­nu­hivare, tájinanéni viviure­vai­nahini. Te apana avasareana timuri­jia­ca­nuanahi taicha eta nasema­nevahi. Eta nítáti­ji­ri­si­ravahi, ichape eta tamura­cavahi eta nucaema­ta­nerahi. Camuri­hivare eta numacai­ma­si­ravahi. Camuri­hivare eta nécuava eta nupaisirana.
2CO 6:6 Éti ímatinuhi yátupihi eta táurivahi eta nítaresira. Ímati­nu­hivare eta nucaimi­tu­casihi mayehe ema Jesucristo. Táichavenehi eta mávahá­si­ranuhi ema Espíritu Santo, nucayehehi eta paciencia nayehe namutu, nujapa­nu­ra­hi­hivare. Yátupi­quenehi eta némuna­raivahi.
2CO 6:7 Nímitucahi eta yátupihi máimitu­rapiana ema Viáquenu. Éneri­chuvare ema Viya tímica­ta­canuhi tayehe eta máitupa­ji­jia­si­ravahi te tamutu eta nucame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­ri­ruvahi, étapa eta nucatiu­chirahi eta véhiruhi.
2CO 6:8 Eta nupaisi­ra­paipahi, natiarihihi ena ticuna­cha­nuanahi, tiúriemanahi eta nuyehe. Natiari­hi­hivare ena tépuru­nuanahi, tíñema­hi­pivare eta nacaye­maquene eta nuyehe. Natiari­hi­hivare ena tímija­re­chanuana tépiya­hirahi. Nutupi­ru­va­hisera tamutu eta nítare­sirahi.
2CO 6:9 Natiari­hivare ena vahi tisuapa­nua­naimahi, taicha tépuruanahi eta apóstolenuirahi. Natiari­hi­sa­mi­va­resera ena tisuapanuana taicha tisamai­ri­ri­ca­nuanahi eta yátupirahi eta nímitu­rapiana. Tatiari­hi­hivare te tiánehipa eta népeni­ra­yaréni. Núchuca­hisera, maicha ema Viya. Natiari­hi­hivare ena téhana­canuana muraca. Váhisera máisapavaca ema Viya eta nacapa­si­ra­nui­nahini.
2CO 6:10 Tatiari­hi­hivare te nucati­sa­mu­revahi ichape. Nútisera nucuri­sa­mu­re­rea­cavahi tamutu sácheana. Páurenuhi eta náimairanuhi ena achaneana. Ichape­mu­ria­na­hisera ena níjara­ruanahi eta tacaima­ha­quenehi eta náchanevana. Ani, tájina nímaha­quenéna. Téhesera apana nítaresira, tétavi­cavaya eta nucaima­ha­que­neraya.
2CO 6:11 Nupara­pe­naveana némuna­ru­queneana, nutupi­ruvahi te nusamure eta juca nuconse­ja­ra­pianahi eyehe.
2CO 6:12 Vahi nuvaraha ecuimi­ja­chahini nínajiacahe eta némuna­si­rahehi. Németea­ca­hisera éti ínajia­canuhi eta émuna­si­ranuhi.
2CO 6:13 Éti, ecutihi nuchicha­na­ve­hé­nahini eta némuna­si­rahehi. Nuvaraha tachavahini eta émuna­si­ranuhi, esuapi­ra­nu­hi­varéni.
2CO 6:14 Nupara­pe­naveana, vahi ecuáva­há­cavaca nácani máehica­ra­hanahi ema Viáquenu. Étaripa te araye­na­heyare, vahi ecuveha nácani máehica­ra­hanahi. Taicha téjeca­ca­yarehi eta panere­rucana. Viti véhicanahi ema Viáquenu, tatupi­ruvahi eta vipanereru. Énasera ena máehica­ra­hanahi, tavayuacahi eta tamauri­queneana. Víti viúricahi eta tijarahi; énasera náuricahi eta timapicu.
2CO 6:15 Taicha víti, mávahá­ru­havihi ema Cristo. Váiparinehi vicacha­némahi ema Váinaraji. Tásiha, te viávahá­cavaca ena masuapa­ji­rai­rahana, tiápita­vai­ri­canahi eta véhisirahi ema Viáquenu.
2CO 6:16 Éneri­chuvare, tiávahá­ca­havipa ema Viya, émaripa ema Vicaiyaquene. Taicha ani macahehi: “Núti návahá­ca­vacaya ena téhica­nuanahi. Néchava­ca­yareva éna, taicha éna yátupi­que­neanahi nuchane­ranahi” macahepa. Eta tacahe, váhiquene táuricahini eta vicasia­pi­ra­vahini eta nayehe ena vahi machane­ra­nai­nahini ema Viya, taicha apanahi ema nasiña­rajihi.
2CO 6:17 Taicha acane macava­nai­ripipa ema Viya, ani macahehi: “Érajicava eta te namuri ena vahi nuchane­ranaina, machu napareacahe eta namaepe­ra­jivana éna. Tacahe, éti nujaca­pa­he­yarehi.
2CO 6:18 Núti yátupi­que­né­nu­yarehi Ecaiya­que­nenuhi. Éti nuchicha­na­veanahi” macahepa ema Viya máitupa­ji­ji­ha­quenehi.
2CO 7:1 Tacahe, némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, vahi távara­hahini vínaji­ca­vahini tayehe eta juca vicucha­pa­quenehi puiti. Tacahe, vépachi­na­cha­yarehi tamutu eta viáquehe étapa eta viáchaneva. Víjara­ca­va­yarehi tamutu te visamureana me Viya taicha eta vipicau­chirahi éma.
2CO 7:2 Nupara­pe­naveana, nuvaraha ímiya­na­vahini esuapa­nuhini. Taicha nájinahi te etaracu éti nacata­ji­vahini náinaji­ca­vahini níchave­né­nahini núti. Nájinavare nucaete­ma­que­né­nahini, nímipa­na­ná­ji­ca­va­ca­hi­pucaini.
2CO 7:3 Váhivare nuvaraha nucajachahe puiti. Nutupi­ruvahi eta numeta­si­rahehi cape juca: “Tétavi­cavahi eta nucasa­mu­re­rahehi. Tájina ticami­ti­si­ca­nuimahi, tayana­pa­nepuca népena”.
2CO 7:4 Ichape eta nucasi­ña­vairahi eta eyehe, nucuna­chahehi eta ecuri­sa­mu­re­chi­ranuhi. Tayana­pa­ne­hinéni ichape eta nucata­ji­vairahi, tétavi­ca­va­hisera eta étume­chi­ranuhi ecuri­sa­mu­re­chi­ranuhi.
2CO 7:5 Étaripa te nítecapapa tayehe eta Macedonia, tájina nunara­si­rai­nahini. Ichape eta nucata­ji­vairahi naicha ena ticatia­na­ca­nuanahi. Ichape­ri­ne­hivare eta néñami­ravahi eta eyehe.
2CO 7:6 Émasera ema Viya tétavi­cavahi eta máetume­raivahi nayehe nácani téñama­va­sa­mu­reanahi. Nútiripa nétume­cha­vainehi maicha éma, eta nímairapa máiteca­pau­chi­ranuhi ema Tito.
2CO 7:7 Tavetijipa eta mameta­si­ranupa ema Tito eta ecuri­sa­mu­re­chi­ra­rinehi éma. Timeta­ca­nuvare ichape eta éñami­ravahi eta nuyehe; evarai­raipaicha ímahanu; ichapevare eta evarairahi esuapanu eta étupi­ri­sirahi ema maca achane téjeca­pavahi. ¡Eta juca, tétavi­ca­vainehi eta ecuri­sa­mu­re­chi­ranuhi!
2CO 7:8 Ichape­hinéni eta táimipa­ne­re­re­si­rahehi eta nucartane. Nútiripa, ichape­ri­ne­hivare eta táimipa­ne­re­resi­ranuhi nucati­sa­mu­revahi te nucajurepa. Némiti­si­ca­pasera puiti, taicha ánipi eta táimipa­ne­re­re­si­rahehi.
2CO 7:9 Puítisera, tétavi­ca­vainehi eta núrisa­mu­revahi ícha, eta táetavia­si­ra­he­ripahi eta ecati­sa­mu­revahi. Eta núrisa­mu­revahi, vahi étainahini taicha eta ecati­sa­mu­revahi. Núti núrisa­mu­revahi taicha títsiva­cha­vaipahi eta táurivaipahi eta epane­reruana, evarairahi ecuri­sa­murecha ema Viya. Eta tacahe, víti tájinapa vácaye­mahini eta eyehe.
2CO 7:10 Taicha tatiarihihi eta jácani máijararuhi ema Viya, táimipa­ne­re­re­si­rahehi, mavarairahi eta éneuchi­ravaya tayehe eta ejaca­pi­ravahi apaesa macuchu­cuhahe. Eta ecati­sa­mu­revahi tiámahi eta iúrica­ca­revaya. Énasera ena apamuriana achaneana tayehe eta juca apaquehe, yátupi ticati­sa­mu­re­vanahi, váhisera náeneucha­vahini eta me Viya. Éta, tiáma eta náepenira.
2CO 7:11 Étisera, ¡tétavi­cavahi eta iúrivahi tásiha­quenehi eta ecati­sa­mu­re­vairahi! Eneva­ne­rinehi ínajicahi eta éjeca­pi­ravahi taicha evarahahi ímiyanava ecuri­sa­murecha ema Viya. Ichape­rinehi eta nucuna­chi­rahehi taicha epicau­chainehi ema Viya tayehe eta juca íchava­que­névahi. Evara­hainehi níjahú­cha­vahini nítecahini eta eyehe nímica­ta­ca­hehini. Étisera enevanepa ecuru­ji­cacahi taicha eta esema­nevahi maicha ema téjeca­pavahi te etaracu. Enevanepa émecha­recapa éma. Ímere­cavahi eta tamaji­nairahi éjeca­pi­ra­vai­nahini éti.
2CO 7:12 Núti, te nucaju­re­hénapa eta táinapure nucartane, vahi émainahíni máimipa­ne­re­re­ca­nuhini ema téjeca­pavahi, váhivare émainahíni máimipa­ne­re­re­ca­nuhini ema maiya, émaripa ema majara­reruhi. Íchavenehi éti eta ímipa­ne­re­re­si­ranuhi te nucaju­re­hénapa, nuvarairahi ímereu­cha­va­yarehi eta yátupi­papuca eta esuapi­ra­nui­nahini te mavahuana ema Viya.
2CO 7:13 Eta tacahe, tétavi­ca­vainehi eta étume­chi­ranuhi núti eta nusamai­ri­si­rahehi eta esuapi­ranuipa. Tavetijipa eta núrisa­mu­revapa eta táurivahi eta ejaca­pirahi ema Tito. Tétavi­cavahi eta máurisa­mu­re­vapahi ícha éti eta ésami­ri­si­ravaipa.
2CO 7:14 Váhirichu támapu­ru­jihini eta nucuna­chi­rahehi mayehe ema Tito eta núrisa­mu­revahi ícha éti. Puítiripa, ímereu­chavapa yátupihi eta ecuna­cha­ca­revahi.
2CO 7:15 Éma, tiápaju­ca­vapaipa eta máemuna­si­rahehi éti. Máecharai­ricahi eta táurivahi eta ejaca­pirahi éma, esuapa­ri­ne­hivare, táichavenehi eta emansui­ravahi étapa eta epicau­chirahi ichape ema Viáquenu.
2CO 7:16 Núti apanavare, tétavi­ca­va­hivare eta núrisa­mu­revahi ícha éti. Nucasi­ñavahi táimiyanava eta esuapi­ranuina te tamutu.
2CO 8:1 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, vivaraha vimetacahe eta nanaqui­si­ravahi ichape ena apamuriana vichamuriana ticava­sanahi te avasareana tinapaica te juca Macedonia. Éna, nasuapa­vanepa eta manaca­sa­mu­re­chirahi ema Viya eta nacaji­ri­si­ra­yarehi.
2CO 8:2 Ichape­mu­ri­hinéni eta náichirahi ena ticatia­na­canahi náemepau­re­cha­vacahi, váhisera náinaji­ca­vahini. Tivapi­na­va­na­richucha. Tatupi­ruvahi te nasamureana eta náijara­sirahi eta nanaqui­ruvana. Páureana­hinéni, tímeca­va­hisera eta nanaqui­ruvana, ticutirine rícoanai­nahini.
2CO 8:3 Núti néchaji­sihahi eta juca taicha nuneca­pae­que­nehahi eta tápaju­si­ravahi eta nanaqui­ruvana. Vahi náeñamahini, náijaracahi jácani nacaye­hequene. Vahi vipami­ca­va­cahini víti.
2CO 8:4 Énasera, ichape­mu­ri­hivare eta nayasea­si­ra­havihi vísapahini tinaqui­cavana éna apanava, navarairahi nacajiyare ena vichamuriana ticava­sanahi te Jerusalén.
2CO 8:5 Éna, náetaviuchahi eta navapi­nai­ravahi. Tínapucapa tinaqui­ca­vanahi eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viya, navarairahi nacuri­sa­murecha éma. Tásiha, étapa eta náicurehi ena vichamuriana.
2CO 8:6 Eta nímairahi núti eta navapi­na­vairahi eta nacaji­ri­siraya, nupane­rechahi nuvanecaya ema Tito machava máiteca eta ara eyehe apaesa táitaucha­vapaini eta enaqui­ru­vanahi éti apanava. Cape juca épani­ra­vainapa. Puiti ítaucha­va­nepaini.
2CO 8:7 Taicha éti, ichapemuri eta ecasi­ña­vairahi me Viya. Tétavi­ca­va­hivare eta échema­raivahi. Camuri­hevare éti ímitu­rahiana. Evapi­na­va­hivare eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Viya. Tétavi­ca­va­hivare eta émuna­raivahi eta viyehe. Eta tacahe, táurica tápaju­ca­va­hi­varéni eta enaqui­ruvana ecaji­ri­siraya.
2CO 8:8 Váhisera nupamicahe eta nuvane­si­ra­hé­nahini. Nuvara­ha­hisera ímatie­que­nehahi eta navapi­na­raivahi ena apamuriana vichamuriana apaesa ímere­cahini éti apanava eta yátupi­que­nérahi émuna­raivahi.
2CO 8:9 Ímati­richuhi éti eta máemuna­si­ra­havihi ema Viáquenu Jesucristo. Éma, tamutu tiúrica­carehi te mávihahi te anuma, tájina­hinéni mácamu­nuhini. Étive­ne­hisera tiúcupaicapa te juca apaquehe. Páurehi éma eta máitare­sirahi apaesa éti ejaca­pahini eta iúrica­careva maicha éma.
2CO 8:10 Németeaca táurica ítaucha­vanéni eta juca enaqui­si­ravahi, váchupa épana­va­que­ne­ripahi cape año. Táimiyanava eta evapi­nai­ra­va­yarehi eta ítauchiraya eta enaqui­ru­va­nayare tásiha­quenehi eta jácani tatiari­hi­que­neanahi ecaye­he­que­neanahi.
2CO 8:12 Etiarihi erataha enaquica apaesachicha. Etiari­hivare erataha iápajucava eta enaqui­si­ravahi. Etiarihi erataha enaquica camuri. Tacamu­nuchucha tátupiruva te esamureana, evapi­navahi eta enaqui­ruvaya apaesa tijaca­pa­careya mayehe ema Viya.
2CO 8:13 Vahi nuyaseacahe échuri­hahini éti táichavé­ne­nahini eta ímica­ta­si­rayare ena apamuriana.
2CO 8:14 Nuvara­ha­hisera ímere­ca­vahini eta ímica­ta­si­ra­va­cayare ena vichamu­rianahi. Puiti ecaima­ha­que­ne­vacahi, eratahahi ecajirica ena náechuria­ruanahi. Tijuricati te apana año, étipa­vai­na­papuca échuriaca. Éna títsiri­ji­ca­va­nainapa eta eyehe, énapa­vainapa tinaqui­ca­va­nayare. Ene tacaheyare eta ítare­si­rayare, ecuti­ca­cayare. Nacuija nacuca­tajiva tayehe eta ecamu­nu­queneana.
2CO 8:15 Vítauchayare eta tacaye­ma­quenehi eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Namutuhi ticaniruana. Nájina nácata­ji­vahini, nájinavare náechuria­cahini, váhivare náemepu­ru­re­re­cahini” tacahepa.
2CO 8:16 Núti nuhasu­lu­pa­yachahi ema Viya eta manaca­sa­mu­re­chirahi ema Tito máeñami­ravahi eta eyehe, tacutihi eta nusamure néñami­ravahi eta eyehe.
2CO 8:17 Éma, matupi­ruvahi tijica­panuhi eta nutupa­ra­sirahi téchapa­ji­ri­ca­heyare. Ichape eta mavarairahi téjira­pa­na­heyare, taicha tétavi­cavahi eta máemuna­si­rahehi.
2CO 8:18 Eta mayani­rayare ema Tito eta ara eyehe, vévata­cayare macacha­ne­ya­repahi ema apana vichamu­ri­hivare. Tímati­carehi éma eta macuna­cha­ca­revahi te jácani máimitu­re­si­rapahi nayehe ena vichamuriana tayehe eta véhiruhi.
2CO 8:19 Ema maca nerejihi ne vichamuriana eta máimica­ta­si­ra­nuyare eta vipaisi­rayare, víjara­si­rayare ena vichamuriana eta enaqui­ru­vanahi. Víchahi eta juca, vivarairahi vicuri­sa­mu­rechaya ema Viáquenu. Vímereu­cha­he­yareva eta evapi­nai­ravahi éti ecaji­raivahi.
2CO 8:20 Taicha núti eta viámirayare eta ichapequene enaqui­ruvana, nuvaraha nímere­cayare eta táuriva eta víchira, apaesa vahi nacuecha­jisianu nácani achaneana. Ema Viya tímara­ra­canuhi eta táuriva eta nupane­reruana. Nuvara­havare tiuri eta náimairahi ena vichamuriana.
2CO 8:22 Éneri­chuvare vévata­ca­yareva ema apanavare vichamuri. Éma, ichape­murihi tímereuchava eta mavapi­nairahi eta macaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Puiti éma, tivapi­na­va­varepa eta máiteca­pau­chi­raheya, taicha macasi­ñavahi eta máimati­rainapa eta evapi­navahi eta ecaji­raivahi éti.
2CO 8:23 Núti nuvarahahi náimati­yarehi namutu ema Tito, eta émairahi nujupaha tayehe eta juca vémata­nerepi. Vicuti­cacahi eta vicaema­ta­nea­sirahe, véchapa­ji­ri­si­rahehi éti. Étaripa te nacaya­se­se­re­rupuca nayehe ena apinana vichamuriana macacha­ne­que­nea­na­yarehi ema Tito, éneri­chuvare emeta­cayare eta nerejianahi ena apamuriana vichamuriana, táichavenehi eta táurivahi eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Cristo.
2CO 8:24 Nuvarahahi ímere­ca­vayare eta nayehe ena nani apinana vichamuriana eta yátupirahi eta émuna­raivahi, apaesa ecuri­sa­murecha namutu ena vichamuriana te nasamai­ri­ricapa, náimati­rayare vahi támapuruji eta nucuna­chi­rahehi.
2CO 9:1 Tiuri puiti, núti nímati­he­ripahi eta evapi­nairava tayehe eta ecaji­risira nayehe­yarehi ena vichamuriana ticava­sanahi te Jerusalén. Vaipa tácamu­nu­ca­rehini nápepe­ji­ri­ca­hehini.
2CO 9:2 Ichape­murihi eta nucuna­chi­rahehi nayehe ena vichamuriana ticava­sanahi te juca Macedonia. Numeta­ca­vacahi eta evapi­nai­ravahi eta épani­ravahi enaquicava cápeque­ne­rípahi te apanahi año. Tacahe, eta nasamai­ri­ri­sirahi eta evapi­nai­ravahi éti, éna apanava tivapi­na­va­na­varepa ichape.
2CO 9:3 Eta tacahe, névatacahi puiti ena nani mapanana vichamuriana, apaesa vahi ecuva­yua­racanu. Vahi tacuma­puruji eta nucuna­chi­rahehi eta enaqui­sirava. Nuvaraha tatsecavaipa támutu te níteca­pau­chahepa.
2CO 9:4 Tijuricati náehica­nupahi te níteca ena vichamuriana ticava­sanahi te juca, tacuija­richaha tatsecavahi machu átsiri­hacare, machu támapu­rujipa eta nucuna­chi­rahehi. Váipasare ecuimi­ca­tsi­riacanu núti apanava.
2CO 9:5 Tásiha, tacahehi eta nupane­reruana eta névata­sirahi puiti ena nani vichamuriana, náinapu­mi­rauchanu náiteca­pauchahe, náimica­tacahe eta ecuru­ji­si­rayare eta enaqui­ruvana. Nuvaraha evapi­na­va­yarehi eta enaqui­si­ravahi. Nájina vahi náimijachanu nútinachucha nupamicahe.
2CO 9:6 Némecha­heyare jucarihi eta échaji­ri­rucava, ani tacahehi: “Mácani achane ánicu­chi­charichu eta máesane máevaruhi, ánimu­ri­chi­charichu eta mavehayare eta távame eta máesane. Mácanisera ichapepana eta máesane, ichape­mu­rivare eta távame maveha­que­neyare” tacahepa.
2CO 9:7 Namutu nácani tinaqui­ca­va­nayare, tavarahahi tatupi­ru­va­yarehi te nasamureana eta nanaqui­si­ravaya. Vahi nacatie­que­ne­haimahi, taicha nájina tipami­caimahi. Taicha ema Viya, tétavicava eta máemuna­sirahi mácani tatupi­ruvahi eta máijara­ca­si­re­sirahi.
2CO 9:8 Ecasi­ñavaya yátupina mayehe ema Viya, taicha éma, tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Mavarahahi tíjara­caheya tamutu eta ecamu­nu­queneana. Vaipa échuri­haimahi maicha éma. Ecaye­he­na­sarepa eta ímica­ta­si­ra­vacaya nácani apamuriana ticamu­nu­vanahi.
2CO 9:9 Ecuti­yarehi ema achane tiuri, ema táechaji­sihahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Ema achane tiúrihi ticuna­cha­carehi me Viya, tivapi­navahi eta macaji­ra­pa­racahi ena páureana. Tájina vahi téchuria­caimahi eta macaji­risira te tamutu eta máitare­sirahi” tacahepa.
2CO 9:10 Ema Viya, émahi ema tinaquicahi eta evaraquiana. Éma, macaeja­pa­ca­hivare eta tinicacare, étapa viáchane­chia­va­yarehi. Ene macaheya eyehe éti. Tíjara­cahepa eta enaqui­si­ravaya, tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta táejapasira eta evaraqui. Éma, ticaju­ru­ca­yareva eta enaquiruhi apaesa camurianaina ena ecata­ji­rua­nayare.
2CO 9:11 Tásiha, ema Viya tíjara­ca­henapa eta ímaha­que­nea­nayare apaesa ímiya­na­va­yarehi íjara­ca­sireca. Puítiripa eta viámaque­neyare enaqui­ru­vanahi nayehe ena vichamuriana, ichape eta nahasu­lu­pa­ya­chi­ra­yarehi ema Viya.
2CO 9:12 Taicha eta ímica­ta­si­ra­vacahi ena vichamuriana, ecuchu­cu­ha­va­ca­yarehi tayehe eta nacamu­nui­ravahi. Tásiha éna, tiápaju­ca­vainapa te nasamureana eta nahasu­lu­pa­ya­chi­ra­yarehi ema Viya.
2CO 9:13 Ichape­ya­re­hivare eta najirau­chi­ra­yarehi ema Viya, nacuna­chi­ra­yareva éma. Eta evapi­nai­ravahi eta ecaji­ri­sirahi eta ímere­si­ravahi eta esuapirahi yátupi eta véhiruhi, étaripa eta máimitu­rapihi ema Cristo. Tímereu­cha­he­hivare eta iáchanevahi nayehe nácani ticamu­nuanahi.
2CO 9:14 Tásiha, tiyaseu­cha­hea­nainapa me Viya te nayuja­ra­sirana. Ichape eta náemuna­si­ra­he­yarehi, navarai­ra­yareva náimaha­hevane táichavenehi eta ítsiri­ji­si­ravahi eta máemuna­si­rahehi ema Viya.
2CO 9:15 ¡Tétavi­cavahi eta viúrica­carehi maicha éma! ¡Tájinapa viviya apanaina vácayema eta vihasu­lu­pa­yachira ema Viya táichavenehi eta juca víjaracasi!
2CO 10:1 Nuti Pablo, yátupi­que­nénuhi eta apóstolenuira. Puiti nuyaseacahe eta ímati­ranuína eta némuna­si­rahehi. Nucutihi eta máemuna­raivahi ema Cristo étapa eta majapa­nu­raivahi. Etiari­hipuca eti ímijachahi népiya­cavahi núri te emirahu; tásiha, te nuyere­hi­hevare, tétavi­ca­vahíji eta nuvaina­ra­jivahi mapicau­rai­ra­ha­nuhíji.
2CO 10:2 Puiti nutupa­racahe: Étupi­ri­sa­mu­re­cha­vai­pahini te tamirahu eta níteca­pau­chi­raheya, apaesa vahi tacuitauchava nucuse­ma­ra­ca­hehini. Ena nani náimijachahi nucutihi mácani achane­tataji, étachucha nutanuca eta nuvara­ha­quenehi. Nucama­ti­na­ca­va­ca­ya­resera te níteca­pau­chahépa.
2CO 10:3 Yátupi ecuti­que­nenuhi achanenuhi. Váhisera nácutihini ena apamuriana ajairana náipica­ra­re­canuma eta náeharaivana, navarairahi tisuapa­ca­rea­na­yarehi.
2CO 10:4 Taicha núti vahi néhaca­caimahi te nuvahuana, tájinavare nácasi­ñaimahi. Marari­hisera ema Viya ema tíjara­canuhi eta nítupa­ji­jia­si­ravaya nucama­ti­na­si­hayare éna. Ema Viya, nájina ticachu­ri­caimahi.
2CO 10:5 Eta tacahehi eta nucaepa­hairahi eta semanereana, ena ticasi­ña­va­vai­canahi, tímija­cha­va­na­hivare ena téchina­vanahi, vahi návara­hahini máimica­ta­ca­va­cahini ema Viya. Váhivare návara­hahini náeseni­cahini éma. Níturu­ca­ya­re­hisera nácani muraca­pa­ne­re­ruanahi eta nasuapiraina yátupi ema Cristo.
2CO 10:6 Nucucha­pa­hesera eta yátupina eta esuapa­ji­raivaina. Tásiha, te nítecapa, nímira­ta­hacava eta nítsiva­chi­rayare eta napane­reruana ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Te váhipuca náeneuchava, némecha­va­cayare.
2CO 10:7 Éti ímija­chai­papuca tájina­que­nénuhi nítupa­ji­jia­si­ra­vai­nahini, eta ímairanuhi eta nímahisami. Németea­cavare natiarihi ena ticuna­cha­vanahi machane­ranahi ema Cristo. Nuvara­hasera náimati­nuhini eta machane­rai­ranuhi núti apanava.
2CO 10:8 Natiari­hi­papuca náimija­chai­papuca vahi nétupi­cavahi núti eta nupami­si­rahehi eta esuapi­ranuhi. Váhisera nutsiri­hahini taicha yátupihi nutupa­ra­haichuhi eta návacure apóstolenuhi. Taicha ema Cristo mavarahahi nétume­cha­heyare eta éhisirahi éma. Tájina vahi nucami­tie­que­ne­ha­hémahi núti.
2CO 10:9 Numeta­cahehi eta juca, váhisera tácari­chuimahi nípica­ra­re­ca­hehini te juca nucartane. Tamutuyare títauchava te níteca­pau­chahepa.
2CO 10:10 Ena nacahehi eta náechaji­ri­ruvahi: “Vahi ecusuapa eta macartane. Tayanapane muracapahi eta táechaji­ri­ruvana, émasera tájina mamura­cavaina. Éneri­chuvare muracacaema eta máechajisira” nacahepa.
2CO 10:11 Éna náimijachahi tacarichuhi muraca eta táechaji­ri­ruvahi eta nucartane. Tímaha­nua­na­ya­resera te váhipuca nusuapa­carehi te níteca­pau­chahepa eta ara eyehe.
2CO 10:12 Núti vahi nímicu­ti­chaimahi nayehe ena tímija­cha­vanahi ticuna­cha­ca­rea­na­panahi. Ena nani énaji­ri­ca­vaichucha ticuna­chavana, tímija­cha­vanahi nájina ticachu­ri­canaina éna. Súnsuru­pichucha eta juca náichaquenehi.
2CO 10:13 Nútisera vahi nútiji­vaimahi nucuna­cha­vahini. Émayarehi ema Viya ticuna­cha­nu­yarehi, taicha éma tíjara­canuhi eta nusuapa­ca­revahi eta eyehe, tásiha­quenehi eta níjara­si­rahehi eta táurina­queneana máechaji­ri­ruvana ema Cristo.
2CO 10:14 Váhivare nétavi­vi­ria­ca­vahini eta nusuapa­ca­revahi eta eyehe. Nútihinéni nínapucahi te níteca­pau­cha­hénapa te nímitu­cahepa eta máechaji­riruva ema Cristo. Tacahe, titupa­ra­canuhi eta esuapi­ra­nu­yarehi.
2CO 10:15 Váhivare nucuna­cha­vaimahi tayehe eta apaema­tanehi násapi­ha­hi­pucaini. Nuvara­hasera tápaju­cavaini eta esuapa­ji­raivaina mayehe ema Cristo. Nuvara­havare nímitu­ca­heyare eta apamuriana yátupi­queneana, nítauchiraina eta nucatu­pa­ra­hairahi me Viya. Tájina vahi nétavi­vi­ria­ca­vahini eta nusuapa­ca­revahi eta eyehe.
2CO 10:16 Núti, váhiquene nímica­sia­pa­vaimahi te jácani avasare nacame­ta­rai­ru­quenéipa nácani apana, nucuna­chi­ra­va­ya­repuca tayehe eta táitaure­vapaipa apaema­ta­neanahi.
2CO 10:17 Numetacahe: Nácani tímija­cha­vanahi ticuna­cha­careana, yátupi­na­hi­seráini eta nacuna­cha­ca­revaina mayehe ema Viya.
2CO 10:18 Taicha mácani achane, te yátupihi eta macuna­cha­ca­revahi, vahi émaji­vaimahi ticunachava. Émayarehi ema Viya ticuna­cha­yarehi.
2CO 11:1 Tiuri puiti, nuvaraha ecamichaini eta juca nucaye­ma­que­nea­nayare eta eyehe. Ticutiyare súnsurupiana. Nuvara­hasera ítasa­mahini.
2CO 11:2 Puiti, tétavi­cavahi eta néñami­ravahi ícha éti, tásiha­que­ne­hisera me Viya. Nucutiripa mácani achane suiya esu amaperu eta majanea­sirahi ésu. Taicha nuvaraha táurihini eta majaca­pi­ra­heyare ema Cristo te jena sácheyare. Ácutihini súcani esena amaperu te sutupi­ruvahi eta sucaimaira, tájina­sarepa mácaye­mahini ema suima.
2CO 11:3 Eta néñami­ravahi eyehe, nuvarahahi ecuijahini iáquipaicava, ecuca­mi­tie­que­ne­hahini eta táurivahi eta éhisirahi ema Cristo. Vahi ecucuti eta suáquipai­si­ravahi esu vénarahaini Eva, maicha ema Váinaraji Satanás.
2CO 11:4 Ímica­ti­sa­mu­re­chanuhi eta esuapi­ra­vanehi ena tépiya­hi­rahiana, apapipahi eta nametarairu tayehe eta náuchucuiraya. Núti, émahi ema Jesucristo ema néchaji­si­hasahi. Énasera, apanahi ema náechaji­sihahi. Émaripa ema Espíritu Santo, váhivare émainahini náechaji­si­hahini éna. Apanachucha ema nacasiñahi. Éti ejaca­pa­ripahi ema yátupi­quenehi Espíritu Santo.
2CO 11:5 Núti németeaca vahi ticachu­ri­ca­nua­naimahi eta nucame­ta­rairuira ena tímija­cha­vanahi apóstolequeneana ticame­ta­rai­ru­ra­hia­nahíji náichava.
2CO 11:6 Tayana­pa­nepuca táepuru­carehi nayehe eta néchaji­si­rasami, étasera eta nítupa­ji­jia­sirava, tamutuhi nímatie­queneha. Ímatinuhi éti tayehe tamutu jácani nímitu­si­raheana níchaque­neanahi.
2CO 11:7 Etiari­hi­se­rapuca éti ímijachahi néjecapava eta némepau­re­chi­ravahi. Táitusiava népuru­carehi eyehe, ichape­ri­pa­hisera núricha­he­ripahi éti.
2CO 11:8 Váhivare nuyasea­ca­he­hi­pucaini eta nunica­que­nerepi eta nímitu­si­rahehi. Yátupi tíjara­ca­nuanahi ena apamuriana vichamuriana eta nénisia­vayare.
2CO 11:9 Tásiha, te nítahapa eta plata, váhivare nuyasea­ca­hehini eta nunicaquene. Taicha ena vichamuriana ticava­sanahi te provincia Macedonia náimiama­recahi eta nucamu­nu­que­neanahi. Tacahe, nujanea­cavahi, vahi nuyasea­ca­hehini éti. Váhivare nuyasea­ca­hémahi puiti.
2CO 11:10 Jéhesare, nájina tirata­haimahi tihapapica eta nucuna­cha­ca­revahi tayehe eta tájina nucobra­chi­ra­hehini eta nímitu­si­rahehi emutu eti ecava­sanahi te Acaya, taicha yátupihi eta nímatie­que­ne­hairahi tamutu eta yátupi­que­neanahi máimitu­rapiana ema Cristo.
2CO 11:11 Eta juca nucaye­ma­queneana, vahi ímija­chaimahi étaina­hi­pucaini táichanu eta numaemu­na­si­ra­hé­nahini. Ema Viya máimatihi eta yátupirahi némunacahe.
2CO 11:12 Énesera nucaheyare núti. Váhiquene nuyasea­ca­hémahi. Nímiya­navaya eta nujanea­sirava apaesa tacuija naviya eta taviuchanu nayehe ena tímija­cha­vanahi tímitu­rahiana nácuti­nuhini eta apóstolenuirahi núti. Taicha navarahahi ticuna­cha­ca­rea­na­yarehi tímicu­ti­cha­va­na­yarehi eta nucuna­cha­ca­revahi núti.
2CO 11:13 Éna, tépiya­ca­vanahi apóstoleana. Tivayua­ra­hia­nasera eta náitare­sirahi. Váhique­nevare vanairu­ca­naimahi me Viáquenu Jesucristo.
2CO 11:14 Ena nani, vahi tiárami­careana éna eta navayua­raivahi, taicha ema Satanás, yátupi­quenehi náquenu éna, tépiya­cavahi macuti ema ángele vanairucahi me Viya, mavarairahi tivayuareca.
2CO 11:15 Ene nacahe­yarehi ena nani mavana­ranahi ema Satanás, tépiya­ca­va­napahi pastoreana náuriqueneana. Járaja­pa­ya­re­hisera eta sácheyare najaca­pi­rayare eta náicuñayare táichave­neyare eta juca náimiaqui­pai­si­rahehi.
2CO 11:16 Nuvaraha nápechava numetacahe: Vahi ecusuapa eta náimija­chi­ranuhi máurishinu. Te etiari­hipuca éti ímijachanu máurishi, ecayehe paciencia eta nuyehe. Ecamichanu eta juca nucuna­chi­ra­va­sa­mipaini apaesa­chi­chai­nahini nácutipaini eta nacuna­chi­ravahi ena apamuriana.
2CO 11:17 Tájina mavanai­ripina ema Viáquenu tayehe eta vicuna­cha­ca­revahi. Tíchanu­hisera nucunachava taicha éti ímijachanu máurishinuhi.
2CO 11:18 Táichave­ne­hisera eta nusamai­ri­ri­sirahi eta nacuna­chi­ravahi eyehe eta náitupa­ji­jia­si­ra­vahíji, énenapa nucaheyare núti eta nucuna­chirava.
2CO 11:19 Éti, ímija­chavahi ichape eta échema­rai­va­vacahi. Evapi­na­va­hisera eta esuapirahi eta nayasea­si­rahehi ena máurishiana.
2CO 11:20 Ecami­cha­hivare tamutu eta napami­sirahe ítaucha eta tivita­careana vanairipiana. Tivere­ji­ca­heanahi eta ecaye­he­queneana. Tiyuru­caheana éhicavaca éna. Tasapihapa éti ecamichahi tamutu eta juca.
2CO 11:21 Núti, tétavi­cavahi nutsirihahi énema­hi­nu­hi­nahini nácahehini. Te ímija­cha­hipuca tiúrihi tamutu eta juca náichirahehi, eperdo­na­cha­nuhini vahi níchahini éta. Ena nani ticuna­cha­vanahi eta náurivahi. Núti apanava núriha eta nucuna­chi­ra­va­yarehi, tayanapane ímija­cha­nupuca máurishinuhi.
2CO 11:22 Éna ticuna­cha­vanahi énairahi hebreo israelítana. Núti apana hebréonuvare, israelí­ta­nuvare. Éneri­chuvare núti mámarie­quenenu ema viáchucaini Abraham, nucuti­ri­chu­hivare éna.
2CO 11:23 Éna, tímija­cha­vanahi mavanarana ema Cristo. Nútisera, jéheva­re­que­nenuhi mavana­ranuhi ema Cristo. Nápaju­pa­navahi núti eta nayehe. (Máurishinuhi eta nímairavahi eta juca nucuna­chi­ravahi.) Jéhevare núti nápaju­pa­navahi eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viya, nucachu­ri­ca­vacahi namutu éna. Eta juca nucaema­ta­nea­sirahi me Viya, témesta­canuhi, témera­ta­ca­nu­hivare. Éneri­chuvare ichape­murihi eta táimica­pa­si­ra­nu­ya­rehini. Ena nani nánarana, vahi náichahini, nájina nacatia­na­ca­va­cahini.
2CO 11:24 Tacutiquene cíncohevare nucaesta naicha ena nujaneanana israelítana te jácani nupaisi­ra­napahi. Mapana arroba eta náestasi­ranuhi.
2CO 11:25 Mapahevare tépuchi­ri­ca­nuanahi. Étahevare tiyuca­ra­ra­ca­nuanahi te márijahiana. Mapahevare térica eta pacure tiámanupahi. Tásiha, étanavare sache étanapa yati nucahehi te táinahu eta une te ichapequene mar.
2CO 11:26 Ichape­mu­ri­hivare eta nupaisi­ranahi. Nímaha­va­hivare eta táiñehi­ca­revahi eta tamuracava tajuna­pirahi eta une te ichape cajacure. Nupica­ca­va­hivare naicha ena tiámerahiana. Tipane­reu­cha­nua­napahi ticapa­canuana ena nujaneanana, énapa ena apava­sanana. Tamutuhi náemauchia­nupahi te jácani avasare, téhepa te mávapahi apaquehe, étapa te jácani nupaisirana te une tayehe eta pacure. Éneri­chuvare témauchanuana ena tímija­cha­vanahi nuchamuriana táichavenehi eta népiyae­que­neanahi.
2CO 11:27 Ichapemuri eta nucaema­ta­nerahi. Nucata­jivahi muraca. Ichape­mu­ri­hivare eta numacai­ma­ra­si­ravahi. Nucata­ji­va­hivare tayehe eta nécuava étapa eta numauneva. Ichape­mu­ri­hivare eta nucamichira eta ayuna­nui­ranuhi. Nucata­ji­va­hivare taicha eta ticasarahi. Néchuri­havare eta numuiri­harapi.
2CO 11:28 Tayana­pa­nei­nesera eta nucata­ji­vairahi ichape, nímiya­na­va­hisera eta néñami­ravahi ícha emutu eti nuchamuriana te tamutu avasareana, nuvarairahi tacuijahini tahapa­pi­ri­ca­hehini tayehe eta éhisirahi ema Cristo.
2CO 11:29 Te etiari­hipuca eti vahi túmehé­nahini eta éhisirahi ema Viáquenu, ichape­rinehi eta néñami­ravahi núti. Tacutiquene te etiari­hipuca éti náimiaqui­pai­ruhehi, tétavi­cavahi eta nutsiri­ra­hivare, nusema­sa­mu­re­varepa.
2CO 11:30 Téhesera tatiari­hipuca eta nacuna­chi­ravahi, núti apanavare nucuna­cha­vavare. Étasera numaitu­pa­ji­jia­si­ravahi, étachucha ticuna­cha­carehi eta nuyehe.
2CO 11:31 Émasera ema Tata Vicaiyaquene, Maiya ema Viáquenu Jesucristo, máimatihi éma eta tatupi­ru­vairahi eta nucaye­ma­que­neanahi te juca nucartane. Éma, máitava­cacahi eta majirau­cha­ca­revahi.
2CO 11:32 Tacutiquene te návihaipahi te Damasco, ema tuparai­rucahi tayehe, majupahahi ema rey Aretas, máimiva­ne­recahi ena séntinelana te tapajana tayehe eta avasare, mavarairahi ticara­ta­canuana.
2CO 11:33 Énasera ena nuchamuriana tinaca­cu­ha­nuanapa tayehe eta ichape saye túmehi, ticuchu­ca­nuanapa te ventana, ticaju­chu­chu­ca­nuanapa te tiupi enure te apachacaya eta yúchama tayehe eta avasare. Tacahehi eta núchucuirahi. Vaipa nacara­ta­ca­nuhini.
2CO 12:1 Yátupi tájina nuvehaimahi eta nútiji­vairahi nucunachava. Numeta­ca­he­ya­resera eta nímairahi te nuvapure máechaji­si­ranuhi ema Viáquenu.
2CO 12:2 Catorce áñopa eta táetavi­si­ravahi eta nímairahi tiámanuanapa tímipai­ri­ri­ca­nua­nahíji te anuma te mávasa ema Viya. Váhisera necha te étahipuca eta náquehe námapahi eta nuyanirahi, te étachu­chapuca eta náchaneva. Émasera ema Viya, éma téchahi eta níchara­ra­ca­vapahi eta mámiranuhi te mávasa anuma.
2CO 12:4 Ánaqui nusamapa eta mahu. Timeta­canupa eta téchaca­reanahi tayumu­ru­revahi. Váhisera táisapa­ca­rehini numeta­ji­ri­cahini.
2CO 12:5 Étapa­pucaini nucuna­chi­ra­vahini tayehe eta nímaha­quenehi nusama­que­ne­hivare, taicha tímima­ti­chanuhi ema Viya. Váhisera nucuna­cha­vaimahi tayehe. Núti nucuna­chavahi tayehe eta numáitu­pa­ji­jia­si­ravahi. Étachucha nucasi­ña­vaiyahi tayehe.
2CO 12:6 Yátupi­hinéni eta nucuna­cha­ca­revahi. Váhisera nucaja­mu­ra­vahini, taicha tájina nímatihini nutanuca eta nacuna­chi­ra­nuhini ena achaneana. Nuvara­hasera naneca­pae­que­ne­hahini eta táurivahi eta nítare­sirahi.
2CO 12:7 Tétavi­cavahi eta tiáramicare eta nímaha­queneana te anuma. Tásiha, ema Viya vahi mávara­haimahi nucasi­ña­va­vai­cahini eta nímairahi. Máisapahi ema Váinara­jiquene Satanás técaju­ma­chanuhi, cútirine tatiari­hi­nahini itape tayuvaraca te neche. Taicha ema Viya mavaraha vahi nucuva­yuchava eta nucuna­cha­ca­revaina.
2CO 12:8 Mapahe eta nuyasea­sirahi ema Viya eta macana­ra­si­ra­nui­nahini eta nucati­ru­havahi.
2CO 12:9 Émasera ema Viya, ánipa máichanuhi: “Vuíchaha nucana­ra­ca­vimahi. Nujapa­nu­visera. Níjara­ca­viyare ichape eta pitumevaya, tayanapane eta pimaitu­pa­ji­jia­si­ravahi. Taicha nuvaraha náimati­yarehi ena achaneana eta nítupa­ji­jia­si­ravahi piyehe” máichanupa. Eta tacahe, núrisa­mu­réichucha puiti eta tamaji­nairahi eta nítupa­ji­jia­si­ra­vai­nahini apaesa máimere­ca­vahini ema Cristo eta máijara­si­ranuhi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi.
2CO 12:10 Tásiha, nuvapi­navahi puiti eta napana­ji­si­ranuhi, nucata­ji­vairahi náicha, náumehai­ra­nu­hivare táichavenehi eta mavana­rai­ranuhi ema Cristo. Nuvapi­na­va­hivare eta numaitu­pa­ji­jia­si­ravahi étapa eta néchuria­sirana, taicha eta nímairavahi tamaji­nairahi nítupa­ji­jia­si­ra­vai­nahini, nútisera nusamavahi eta nutume­va­paipaicha maicha ema Viáquenu.
2CO 12:11 Yátupi puiti eta néchaji­sia­vairahi nucatiu­chi­ravahi, tímicu­ti­ji­rí­cavaipa máurishi­nuí­nahíni. Íchave­ne­hisera éti, taicha éti tatupa­racahi ecatiu­cha­nu­ya­rehini, váipasare nucuecha­ji­sia­vahini núti, vahi nútiji­vai­nahini nucuna­cha­vahini. Naveti­jisera ena tímija­cha­vanahi apóstoleanahíji ena éhiruanahi, jéhevare éna, tájina­quenepa nacuna­cha­ca­revaina.
2CO 12:12 Nímere­ca­va­hisera eta eyehe eta yátupi­que­né­nuirahi apóstolenu eta nucaema­ta­nea­si­rahehi. Tayanapane camuri eta nucati­ru­havana, nucami­cha­hisera tamutu. Nímecha­he­ri­pa­hinéni eta tiárami­careana níchaque­neanahi, maicha ema Espíritu Santo. Éta tímicae­che­ra­chanuhi eta yátupi­que­né­nuirahi apóstolenu.
2CO 12:13 Ena apamuriana vichamuriana te apana avasareana ticaji­nuanahi éna eta nucamu­nu­que­neanahi. Étisera, tájina vahi nuyasea­ca­hehini étaina­hi­pucaini eta nunicaquene, níteca­hi­pucaini íjara­canuini. ¡Váhisera ecusema eta juca numaite­ca­pau­chi­rahihi!
2CO 12:14 Puiti nutsere­rea­cavaipa eta mapahe­ra­yarepa níteca eta ara eyehe, nupaipiu­chi­raheya. Váhiva­resera nácamu­nuimahi ítáti­nuhini. Váhivare étaina nutanu­ca­pahini eta ecaye­he­queneana. Étique­nesera nucamu­nu­hepahi eta esuapi­ra­nui­nahini. Taicha nuchicha­na­vehehi éti. Vahi étinayare ítátinu. Núti nítáti­heyare taicha núti ecaiya­que­nenuhi.
2CO 12:15 Váhivare néñamiá­hemahi eta nucaye­he­quenehi eta nítáti­ra­héyare. Váhivare nuyacu­jimahi eta nucaema­ta­nea­si­ra­heyare táurivayare eta iáchanevana. Tayanapane váhipuca ecuemu­na­na­ji­canuhi, nútisera tétavi­cavahi eta némuna­si­rahehi.
2CO 12:16 Narari­hivare ena téchaji­canahi eta nuyehe. Ani tacahehi eta náechaji­ri­ruvahi: “Yátupi te tipaipiu­chahavi éma, váhine­nicacha tiyasea­cahavi eta macamu­nuquene. Máitucasera eta maverea­si­ra­haviya eta viplatane” nacahehi.
2CO 12:17 Eti ímatihi vahi énava­ne­re­cai­na­hi­pucaini ena névata­rua­sanahi eyehe, énaina­hi­pucaini naverea­ca­hehini níchave­né­nahini núti.
2CO 12:18 Te nuvanecapa ema Tito émapa ema macacha­ne­que­nepahi, téjira­pa­na­hea­na­yarehi, ¡tájinavare mayasea­ca­hehini éma! Taicha vicuti­cacahi víti eta viúrivahi eta eyehe, táichavenehi eta vémuna­si­rahehi ichape.
2CO 12:19 Eti ímija­chai­papuca nutanucahi núti eta nucatiu­chi­ra­va­yarehi eta eyehe. Váhisera tácahehini. Vahi tácamu­nu­ca­réimahi eta nucatiu­chi­ravaya taicha núti nutupi­ruvahi eta néchaji­si­rahehi te mamirahu ema Viya étapa te máijare ema Cristo, nuvarairahi tajuru­cahini eta táurivaina eta iáchanevana, eti némuna­ru­que­neanahi nuchamu­ri­chichana.
2CO 12:20 Núti, te níteca eta ara eyehe, nupicahi vahi núricaimahi ácahe­ma­hihíni eta nuchima­pi­raheya: éhaji­ri­cá­ca­hi­pucaini, ecapi­na­ru­ji­ri­ca­ca­hi­pucaini, esema­ji­ri­ca­ca­hi­pucaini, íputsi­mu­riá­ca­ca­hi­pucaini, épiyé­que­ne­re­ji­ri­ca­ca­hi­pucaini, iúmeha­ji­ri­ca­ca­hi­pucaini, ecasi­ña­va­vai­ri­ca­hi­pucaini, váhipuca tacuaque­ji­ri­cacahi eta epane­reruana. Te ecahe­hipuca, vahi iúricaimahi némecha­re­ca­hehini.
2CO 12:21 Nupica­hisera nátsiri­ha­ca­rehini núti mayehe ema Viya íchave­né­nahini éti, vuíchaha étupi­ri­ca­vahini eta nuchima­pi­ra­heyare. Vahi nuvaraha ecaiyacanu éti enere­ji­cavana éjeca­pa­vanahi, taicha eta ánaquia­pa­ripahi eta émaina­ji­si­raichaha eta ecape­ca­tu­rairana. Ímiya­na­vaichucha eta esena­ma­re­rahehi, étapa eta ­ emapi­cau­ra­hi­vaichucha.
2CO 13:1 Puiti mapahenapa eta néjirai­raheya. Cape te nítesinehi, numeta­ca­he­vanehi nútija­ca­ruvahi, camuriripa eta nuconse­ja­chi­rahehi eti éjeca­pa­vanahi. Iúrihapaini ínajica eta emaurivana. Puiti te nucartane, nápechavahi numetacahe emutu. Vaipa nucaiti­caimahi nácani téjeca­pa­vanahi. Núti nétupi­ri­ca­vacaya.
2CO 13:3 Etiarihihi eti épurunuhi eta mavane­si­ranuhi ema Cristo. Ímaha­ya­resera ichape eta máimica­ta­si­ránuhi eta nétupi­ri­si­ra­heyare. Taicha éma, títupa­ji­jia­cavahi eta máemecha­re­si­raheya. Tipicacare eta máicuñaraqui.
2CO 13:4 Yátupi éma tísapavahi ticaetata, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi vahi macura­ta­hahini ticatiuchava. Váhisera mánasihini máepenahini, tichavahi títareca puiti taicha eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya. Ene nucahehi núti nísapa­yarehi, tímicu­ti­ji­ri­cavahi vahi nucura­ta­hai­rai­nahini. Ímaha­nu­ya­resera eta máijara­si­ranuhi eta máitupa­ji­jia­sirava táichavenehi eta mávahá­si­ranuhi eta nétupi­ri­ca­he­yarehi taicha nucatu­pa­rahahi eta nujanea­si­ra­he­yarehi emutu éti.
2CO 13:5 Nuvaraha esama­vayare étijiva, te yátupi­hipuca tiúrihi eta éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo, te yátupipuca eta mávahá­si­rahehi éma. Taicha éma mávahá­ca­vacahi namutu ena machicha­naveana yátupi­queneana. Machu émepu­ru­recava eta íjara­si­ravahi éhica éma.
2CO 13:6 Nuvara­hasera némechahe ímati­nuhini yátupi­nahini eta mávahá­si­ranuhi ema Cristo, jéhevare núti yátupi­que­nenuhi machane­ranuhi.
2CO 13:7 Núti, ichape eta nuyuja­rau­chi­rahehi, nuyaseacahi ema Viya eta étupi­ri­si­ra­va­yarehi apaesa tacuija eviurevaina mayehe. Ichape eta nuvarairahi íchahini eta táuriqueneana. Tayana­pa­ne­ri­ne­hipuca náepuru­nuhini, nuvara­hasera ímiya­na­vayare éti íchayare eta táuriqueneana.
2CO 13:8 Taicha núti nutupi­ruvahi nicha eta táuriqueneana yátupi­queneana. Váhiquene nísapa­vaimahi nuhapapica eta yátupi­queneana. Eta tacahe, yátupina ésami­ricava. Vaipa ecucamesa eta nápepe­ji­ricahe numetacahe.
2CO 13:9 Ichape eta ecuri­sa­mu­re­chi­ranuya te yátupinapa étupi­ricava. Étiji­vainapa erata­hayare ecara­tacava. Vaipa nútipa­ra­caimahi eyehe. Puiti eta nuyasearapi núti me Viya, tamutu­yarepa tichavaya eta táurivahi eta ítaresira.
2CO 13:10 Puiti nucajurehe eta juca carta, nucucha­pavahi núti eta néjirai­ra­heyare, támutu­ri­pahini étupirica apaesa tacuijahini nucucayema. Váhivare nucusemaini eyehe. Nuvara­hasera nétumechaya eta iáchanevana. Étahi eta nutupa­ra­ca­si­vanahi me Viáquenu eta apóstolenuirahi mayehe.
2CO 13:11 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, ítáti­ji­rí­cavahi. Etanu­cayare eta táuriqueneana eta ítare­sirana. Ecuri­sa­mu­re­chacaca. Tacuijahini eta semanerena eta eyehe. Tácuticaca eta epane­reruana. Máijara­ca­hehini ema Viya eta tanara­siraina eta iáchanevana, taicha tétavi­cavahi eta máemuna­raivahi éma.
2CO 13:12 Núti néchajicahe emutu. Nuvaraha nétsera­re­ca­he­va­cayare táicutiarahi eta táetavi­si­ravahi eta némuna­si­rahehi te mavahuana ema Viáquenu.
2CO 13:13 Ani te juca téchaji­caheana namutu ena vichamuriana.
2CO 13:14 Nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me Viáquenu Jesucristo táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha, evapi­na­va­varéni taicha eta máetaviu­chirahi eta máemuna­si­rahehi ema Viya. Macuri­sa­mu­re­cha­he­pa­racaini tamutu sácheana ema Espíritu Santo. Tamutupa eta néchaji­ri­ru­vanahi ­ eyehe.
GAL 1:1 Nuti Pablo, yátupi­que­nenuhi mayehenu apóstole ema Jesucristo taicha manere­ji­runuhi. Ema Tata Vicaiyaquene ticutihi eta mapane­reruhi ema Machicha eta máichuiranuhi. Puíticha émaquenehi ema Jesucristo tinacanuhi eta juca návacurehi apóstole, émarichuhi ema macáeche­pu­ca­si­quénehi te máecari. Vahi apanai­nahini achane ema tinacanuhi, énaina­hi­pucaini ena nucuti­que­neanahi apóstoleana nanaca­nuhini eta juca návacurehi.
GAL 1:2 Puiti nucajurehe eta juca carta eyehe eti nuchamuriana ecava­sanahi tayehe eta avasareana tayeheana provincia eta Galacia. Téchaji­caheana ena apamuriana vichamuriana te juca návihahi.
GAL 1:3 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.
GAL 1:4 Ema Viáquenu tíjara­cavahi tépena te crusu taicha mavarahahi ticuchu­cu­ha­ha­viyare tayehe eta vícuña­ya­rehini táichavene eta vipeca­turana, macámi­tiá­si­na­há­vi­ri­pa­hivare eta vijamu­ra­chi­rainihi eta tamauri­queneana tayehe eta juca apaquehe. Eta tacahehi eta mapane­reruhi ema Tata Vicaiyaquene.
GAL 1:5 ¡Máichecua­ra­qui­re­yarehi eta vijirau­chiraya éma! Amén.
GAL 1:6 Ichape­rinehi eta ímipa­ne­re­re­si­ranuhi. Váhicha németeaca ene ácahehini eti éhicahini eta apanaquene doctrina. Tasapihapa esuapahi eta juca, vaipa émainahini esuapa ema Viya. Ínaji­ca­vanepa eta esuapi­rainihi éma. Émepu­ru­recapa eta máichuirahehi. Tasapiha émepu­ru­recapa eta máepeni­nahehi ema Jesucristo eta máemuna­si­rahehi.
GAL 1:7 Nutupiruva numetacahe, tájina apanaina doctrinaina tácuti eta juca véhiruhi víti. Néchahi eta juca íchara­ra­cavahi éti, nararihi ena témeje­ca­pa­va­cha­heanahi, navarahahi nahapa­pi­cayare eta vímitu­ra­pianahi tásiha­que­neanahi mayehe ema Cristo.
GAL 1:8 Víti vímitu­ca­he­ripahi eta juca yátupi­queneana, étarichuhi eta máechaji­riruva ema Viya. Cape juca, te viávihaichaha eyehe, vimeta­ca­hé­vanehi eta macatichira ema Viya eta apana­pa­ne­queneana doctrina nahapa­pi­ruanahi. Puiti nápecha­hevare numetacahe: Ticati­cha­careya me Viya nácani nahapapica eta vímitu­re­hea­naripa yátupi­que­neanahi. Nútiripa, te nápecha­va­hi­varéni níteca eyehe, apánai­na­pái­pa­hi­va­re­pucaini eta nímitu­rapiana, ticati­cha­nuhini ema Viya taicha eta nuhapa­pi­si­rai­nahini eta máechaji­ri­ruvana. Téhevare máiteca­pucaini mácani émana máimicu­ti­cha­va­pahini ema ángele másiha­que­né­na­hi­pucaini te anuma, te mavara­ha­hi­va­repuca mahapapica eta vímitu­re­hea­naripa víti, éneri­chuvare macati­cha­yarehi ema Viya.
GAL 1:10 Narari­hipuca ena témetea­ca­nuanahi nuhapa­picahi eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya, étaina­hi­pucaini níturu­si­hahini ena achaneana, némemu­na­si­ra­vai­nahini nayehe. ¡Tájinasera vahi nuhapa­pi­cahini núti! Nutupi­ruvahi eta nímitu­re­sirahi taicha nuvarahahi nucuri­sa­mu­rechaya ema Viya, nímere­ca­va­yarehi eta núriva eta mavana­ra­nuirahi ema Jesucristo.
GAL 1:11 Nuvaraha numetacahe eti nupara­pe­naveana eta juca nucame­ta­rai­ruirahi, vahi tásiha­que­nénahi te nupanereru núti.
GAL 1:12 Váhivare nímitu­ca­si­vainahi mayehe mácani apana achane nucuti­quenehi apóstole. Émaquenehi tímitu­canuhi ema Jesucristo.
GAL 1:13 Éti esamai­ri­ri­canuhi jácani eta níchara­ra­cavahi eta nítare­sirahi cape juca násine­quenehi, te étarichaha néhicahi eta nayehe­repiana ena israelítana náchuca­na­vea­nainihi núti. Núti, eta nujuru­sirahi, nímahahi eta tacapi­ca­huirahi eta viyehe­repiana. Ichapehi eta némura­ca­chi­ravahi, nucachu­ri­ca­vacahi ena nupara­ju­ruanahi. Nímica­pi­cauchahi muraca, numava­rairahi táemitie­que­nehini eta viyehe­re­pianahi nanaqui­pai­ruanahi ena náchuca­na­veanaini. Eta tacahehi, ichape­murihi eta nupana­ji­ri­si­ra­vacahi ena machane­ranahi ema Viya, nuvarairahi nucámi­tié­que­ne­ha­va­ca­ya­rehíni eta náehisirahi ema Jesucristo.
GAL 1:15 Námava­que­né­va­hiséra eta manere­ji­si­ranuhi ema Viya, te vuíchaha núchucahini te sujuhe esu ticachichanu; tacahehi eta mapane­reruhi eta máichuira­nu­yarehi, taicha eta máemuna­si­ranuhi.
GAL 1:16 Tásiha, tímima­ti­chanuhi ema Machicha, taicha mavarahahi nucame­ta­rai­ruyare nayehe ena apava­sanana eta macuchu­cui­rayare namutu ena tisuapana ema Machicha. Váhisera nutanu­cahini nácani náimitu­ca­nuhini eta nucame­ta­rai­rui­rayare. Nájinavare nuyase­reruina.
GAL 1:17 Váhivare nuyanahini te Jerusalén nutanu­pa­na­hi­pucaini ena náinapu­reanahi apóstoleana. Téhechucha apaquehe Arabia nucaijuhehi. Émasera ema Jesús, éma tímitu­ca­nu­pa­racahi. Te váchupa, nuchava­varepa te avasare Damasco.
GAL 1:18 Te mapana­quenepa año, nupaenu­mavapa nuyanahi te Jerusalén, étapa nímatinehi ema Pedro. Nunasi­panapa quince sache nucahehi eta mayehe.
GAL 1:19 Émapa ema Santiago, maparape ema Viáquenu, ema nímaha­que­ne­hivare. Énasera ena apamuriana apóstoleana, nájina nímaha­va­cahini.
GAL 1:20 (Puiti tímara­ra­canuhi ema Viya, tájina vahi népiya­hi­raivaina eta juca nucáye­ma­que­neá­napahi te juca nucartane. Nutupi­ruvahi eta numeta­si­rahehi.)
GAL 1:21 Tájinasera vahi nucaimi­tu­ca­sihini nayehe taicha nuyana­va­ne­varepa nucaijuhehi eta te Cilicia, nánucuhapa tayehe eta Siria.
GAL 1:22 Tacahe, ena vichamuriana ticava­sanahi te Judea, váhivare náimati­nuhini taicha vahi náyerehini tayehe.
GAL 1:23 Tisamai­ri­ri­ca­nua­na­hisera eta néquesi­ra­va­ripahi. Ánipaji tacahehi eta nasamai­ri­ri­si­ranuhi: “Ema maca Pablo tipana­ji­ri­ca­havihi cape juca viásine­quenehi, ¡téqueca­va­ripahi! Cape juca mavarahahi ticámi­tié­que­ne­ha­há­vi­ya­rehíni eta juca véhiruhi. ¡Puiti émarinecha tétuca­ra­cavahi ticame­ta­rairuhi eta juca véhiruhi víti!” nacahepaji.
GAL 1:24 Tacahe, ichape­rinehi eta nacuna­chirahi ema Viya níchavenehi núti eta néquesi­ravahi.
GAL 2:1 Catorce áñoripa eta táetavi­si­ravahi, nupaenu­mavapa nápechavahi nuchava te Jerusalén. Émapasera ema Bernabé nucachanehi, émapa ema Tito.
GAL 2:2 Taicha numeta­ca­sivahi me Viya te nuvapure eta nuyani­ra­yarehi tayehe eta Jerusalén, véchaji­ca­cayare nayehe ena tachuti­ri­hanahi. Eta níteca­pirapa, viúruji­cavapa, énachu­chasera vicachanehi ena tachuti­ri­hanahi. Tásiha numeta­ca­vacapa eta nímitu­ra­pianahi eyehe eti apava­sanana étapa eta esuapirahi. Taicha nuvarahahi ena vichamuriana israelítana najaca­pa­hehini eti apava­sanana vichamu­ria­na­ripahi.
GAL 2:3 Te jena, natiarihihi ena tépiya­ca­vanahi vichamu­rianahi, tépiya­hi­ra­hia­napahi eta nasiapa­mu­ri­hai­ra­havihi. Éna, navarahahi tipami­ca­ha­via­na­yarehi eta vímitu­sirahe éti apava­sanana éhica eta nayehe­repiana ena israelítana. Taicha tacahehi eta náechaji­ri­ruvahi éna, ítaucha­ya­rehiji eta nayehe­repiana éna, váhiji tacari­chuimahi eta éhisirahi ema Jesucristo. Navara­ha­hivare napami­ca­ya­rehini eta macamarca ema Tito, eta apava­sa­nairahi éma.
GAL 2:5 Tájinasera vahi vísapa­vahini nacachu­ria­ca­ha­vihini, taicha víti vivarahahi tacuijahini tahapa­pi­ca­hehini eta éhisirahi eta yátupi­queneana téhica­ca­reanahi.
GAL 2:6 Tacahe, énaripa ema Santiago, ema Pedro, émapa ema Juan, énapa ena apamuriana náiyarahana ticuti­nuanahi eta nupane­reruhi. Tájinavare vahi nameta­ca­nuhini eta apamuriana téchaca­reanahi nayehe. Étasera eta nasami­ranuhi, náimati­vanepa eta émairahi ema Viya titupa­ra­canuhi eta nucame­ta­rai­ruiraya nayehe ena apava­sanana. Nucutihi eta macatu­pa­ra­hairahi ema Pedro máimitu­si­ra­yarehi ena israelítana. Ema Viya máijaracahi eta mávacurehi ema Pedro apóstolehi nayehe ena israelítana. Máijara­ca­hivare eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Ene nucahehi núti tíjara­canuhi eta návacurehi apóstolenuhi nayehe ena apava­sanana. Tíjara­ca­nu­hivare eta nítupa­ji­jia­si­ravahi. Eta tacahehi, náimatipa eta émairahi ema Viya tíjara­ca­si­chanuhi eta juca nítuca­quenehi. Tacahe, tijupa­ca­ha­vianapa, núti émapa ema Bernabé. Eta juca náichira­havihi táicutiarahi eta náisapi­ra­ha­vi­yarehi vímiyanava vímitu­ca­va­cayare ena apava­sanana. Éna, tímiya­na­va­nayare tímitu­re­ca­na­hivare ena israelítana. (Tépuru­nua­na­ri­chu­chapuca eta náimairanuhi. Tayana­pa­nesera váhipuca nujaca­pa­carehi nayehe eta apóstolenúirahi. Nútisera néchahi eta manere­ji­si­ranuhi ema Viya eta apóstolenúi­rayare.)
GAL 2:10 Tacarichu titupa­ra­ca­ha­vianahi eta vímica­ta­si­ra­yarehi ena páureana. Eta tacahehi puiti, nítauchahi núti eta nuvane­ca­sivahi nímica­ta­si­ra­vacaya ena páureana.
GAL 2:11 Te táequenepa, te jena áñoanahi, títeca­pau­cha­havipa ema Pedro te avasare Antioquía. Étasera eta mávihairahi viyehe, téjeca­pa­vainapa. Eta tacahe, nucajachapa éma.
GAL 2:12 Eta máiteca­pirapa ema Pedro, tájinaipa máichira­vai­nahini eta masami­ravahi eta macacha­ne­ji­ri­si­ra­vacahi ena apava­sanana vichamu­rianahi, tinicahi eta nayehe. Tacahe, te jena sácheana, títeca­panapa ena máemuna­ca­sa­reanahi ema Santiago, israelítana vichamu­ria­na­hivare. Te máimaha­vacapa ema Pedro, titsirihapa éma eta macacha­ne­ra­vacahi ena apava­sanana vichamu­rianahi. Vaipa mávara­hahini macasi­ri­qui­va­cahini. Tipicahi eta nacaeca­hirahi ena tímica­pi­cau­chanahi eta nayehe­re­pianahi ena israelítana.
GAL 2:13 Tacahe, ena apamuriana israelítana vichamu­rianahi, éneri­chuvare éna náehicapa eta máejeca­pi­ravahi ema Pedro. Téraji­ca­va­navare éna apanava. Émaripa ema Bernabé máehica­varepa eta náejeca­pi­ravahi éna.
GAL 2:14 Tacahe, te nímahapa núti eta náejeca­pi­ravahi, vahi táurihini eta náichaquenehi, nucajachapa ema Pedro te namirahu ena vichamuriana taicha máejequihapa eta tavanai­ripihi eta yátupi­queneana máechaji­ri­ruvana ema Jesús. Níchapa ema Pedro: “¿Tájaha tacayema eta pitsirihahi ena vijaneanana israelítana eta picacha­ne­ra­vacahi ena apamuriana vichamuriana apava­sanana? Pémiti­si­ca­va­papuca eta israelí­ta­virahi cape juca pítare­sirahi, táitusiava eta picacha­ne­ji­ri­ca­vacahi ena apava­sanana vichamu­rianahi. Tásiha puiti, eta pímairapa náiteca­pirahi ena vijanea­na­narichu násiha­que­neanahi te Jerusalén, péqueca­va­varepa nayehe. Váipa pávaraha picacha­nehini ena apava­sa­nanahi vichamu­rianahi ticuti­ripahi eta vahi vichamu­ria­nai­nahini éna. Pivara­hapuca náepiyacava israelí­tanáina éna apanavare” níchapa ema Pedro.
GAL 2:15 Tacahe, numeta­ca­vacapa namutu eta juca yátupi­quenehi: Véchahi víti eta vahi tácame­saimahi vítauchahini eta nayehe­re­pianaini ena viáchuca­na­veanaini. Tarata­ripahi eta véhisirahi ema Jesucristo, vijaca­pa­caréipa vimutu eta mayehe ema Viya. Énaripa ena apava­sanana, tayana­panehi náetaviuchahi éna eta nasipe­ca­tu­ra­raivahi viyehe viti israelítana, títuji­ca­va­na­ya­re­hisera tijaca­pa­ca­reanaya me Viya taicha eta náehisirahi ema Jesucristo. Tayanapane vítamu­tu­ru­ca­hipuca eta mavanai­ripiana ema Moiséini, tájina vahi vájaca­pa­ca­rémahi víti eta me Viya táicha. Vimutu vijaca­pacare eta me Viya táichave­nechucha eta véhisirahi ema Jesús.
GAL 2:17 Natiari­hipuca ena téjecapa­vanahi te napane­reruana, ánipuca nacahehi eta náechaji­ri­ruvahi: “Yátupi­pucáji eta vijaca­pa­carehi me Viya táichave­nechucha eta véhisiraya ema Cristo, viveti­ji­na­pa­se­rapuca tiápaju­ca­vai­na­papuca eta visipe­ca­tu­raivaya taicha vínaji­cainapa eta vanairipiana. Tacahe, émapapuca ema Cristo táemesiavaya eta vicape­ca­tu­raivaya” tacahe­na­papuca eta napane­reruhi. Éna, timápa­chi­chi­jí­ru­vachucha te napane­reruana. Ema Cristo váhiquene émaina tásiha eta pecatuana.
GAL 2:18 Eta néhisi­rainihi apaicape eta vanairipiana, tájinachucha vahi táimica­ta­ca­nuhini eta nujaca­pa­ca­re­va­yarehi me Viya taicha váhiquene étapa­racaina. Eta tacahe, nínajicahi eta néhisi­rainihi. Nímati­ri­pasera eta nujaca­pa­ca­re­varehi me Viya táichavene eta nucasi­ñairahi eta mayehe. Puíticha tiúripa eta nítare­sirahi me Viya. Tásiha, ichape­na­pahini eta néjeca­pi­ravaya núti apana, te nuchavapuca néhica eta mavanai­ripiana ema Moiséini.
GAL 2:20 Eta nusuapirahi eta máepenirahi ema Cristo te crusu, nujaca­pa­carehi me Viya. Puiti, vaipa nútijivaina necha eta nítare­sirahi. Émapa téchanuhi ema Cristo tamutu eta nítare­sirahi. Émapa nucasiñahi taicha yátupihi eta macasi­ña­ca­revahi taicha yátupi­quenehi Machichahi ema Viya. Eta máemuna­si­ranuhi, tímija­ra­re­cavahi níchavenehi núti.
GAL 2:21 Vahi némepu­ru­re­caimahi núti eta máemuna­si­ranuhi ema Viya. Narari­hisera ena tímija­cha­vanahi tijaca­pa­careana mayehe táichave­nechucha eta navarairahi náitaucha eta vanairipiana. Ena nani, tímicu­ti­ji­ri­cavahi náemepu­ru­recahi eta mapanereru étapa eta máemuna­si­ra­vacahi. Tímicu­ti­ji­ri­cavahi náemepu­ru­re­ca­hivare eta máepenirahi ema Jesucristo te crusu.
GAL 3:1 ¡Páurehe­cha­pucaini, eti nupara­pe­naveana gálatana! Ímija­chai­papuca étupi­cavahi eta juca ecahehi. Ínaji­ca­vanepa eta éhisi­rainihi eta yátupi­que­neanahi. Vímima­ti­cha­he­ripahi eta iúrica­ca­revahi tásiha­quenehi eta máepenirahi ema Viáquenu Jesucristo te crusu. ¿Tájaha tacayema émepu­ru­recahi eta juca iúrica­ca­re­va­ya­rehini?
GAL 3:2 Esama­nuchaha, puiti nuvaraha numeta­ca­heyare. Eta mávahá­si­rahehi ema Espíritu Santo, éta tíchahi eta éhisirahi ema Jesucristo. Vahi étainahini taicha eta ítaurai­vai­na­hi­pucaini eta vanairipiana.
GAL 3:3 ¡Tétavi­cavapa eta esunsu­vavaca éti! Te épanavapa eta éhisirahi, tájinai­ni­ripahi íchira­vai­nahíni máicha ema Espíritu Santo. Éma tétume­chahehi. Puítisera éti evarahapa ínajicaya eta mávahá­si­ra­hénihi, ímija­chai­papuca eta ticuchu­cu­ha­heyare eta éjaira­vanahi.
GAL 3:4 Tamapu­ru­ji­na­papuca eta máimica­ta­si­rahehi ema Espíritu Santo. Németea­casera núti vuíchaha émepu­ru­re­ca­vaimahi.
GAL 3:5 Ema Viya tíjara­ca­he­ripahi ema Espíritu Santo eta mávahá­si­rahehi. Tímecha­he­hivare eta tiárami­careana. Étaripa macata­ji­si­rahehi táichavenehi eta ecasi­ña­vairahi tayehe eta máechaji­ri­ruvana. Étasera eta ítaurai­vai­na­hi­pucaini eta vanairipiana, tájinainapa táimija­ra­ca­hehini.
GAL 3:6 Éneri­chuvare macahehi ema viáchucaini Abraham. Ticasi­ñavahi éma tayehe eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Tásiha, ema Viya, ichape eta majaca­pirahi éma. Máemiti­sicahi tamutu eta máejeca­pi­ra­vanahi.
GAL 3:7 Puiti, yátupina ácaicutiara eta juca: Te yátupina vicasiñava me Viya, vijaca­pa­careya mayehe, taicha vicutiyare ema viáchucaini Abraham eta macasi­ña­vairahi me Viya.
GAL 3:8 Ema Viya mametacahi ema Abraham eta najaca­pa­ca­revahi mayehe, nácani ticasi­ña­va­nayare éma. Áni macahehi eta máichirahi: “Tétavi­ca­vayare eta náurica­ca­re­vayare ena achaneana te tamutu avasareana nácani ticuti­via­nayare eta picasi­ñai­ranuhi núti” máichapa ema Viya.
GAL 3:9 Tásiha, viti vicasi­ñanahi puiti, tétavi­ca­va­yarehi eta viúrica­ca­re­vayare, taicha vicutinapa ema Abraham eta macasi­ñairahi ema Viya.
GAL 3:10 Natiari­hisera ena tímija­cha­vanahi tijaca­pa­ca­rea­nayare me Viya táichavenehi eta navarairahi náitamu­turuca eta vanairipiana. Téjecapava­na­pa­hisera. Taicha ani tacahe eta vanairipi: “Tamutu sácheana ítauchayare tamutu eta juca vanairipiana. Te éjequiha apaesa­chichaina, éta tímicu­ña­ca­heyare”. Váhique­nesera narata­hahini náitaucha tamutu eta vanairipiana. Eta tacahe, náviraichu ticaicuñaya, vahi tijaca­pa­ca­rea­naimahi. Ánivare tacahe eta vanairipi: “Te ítamu­turuca eta vanairipiana, máichecua­ra­qui­reyare eta ítare­si­rayare táicha”. Tásiha, vímatie­queneha eta juca: Eta náitamu­tu­rusira ena achaneana, éta tavaraha eta vanairipiana. Tájina étapa­racaina eta nacasi­ñairava me Viya. Ánisera tacahe eta Sagrada Escritura: “Nácani ticasi­ña­vanahi me Viya, tijaca­pa­ca­reanahi, máichecua­ra­qui­reyare eta náitare­siraya táicha”. Tásiha, nuvaraha ácaicutiara eta juca: Eta vijaca­pa­ca­revahi tásihahi eta vicasi­ña­vairahi me Viya. Eta vítauchi­rapuca eta vanairipiana, tájina étapa­ra­cai­nahíni tayehe eta vijaca­pa­careva me Viya.
GAL 3:13 Ánivare tacahe eta Sagrada Escritura: “Mácani achane ichape eta maviureva, ticaeta­ta­ca­si­yarehi te yucuqui. Eta táicutiarahi eta máicuña­si­rayare ema Viya eta máchaneva”. Viti achaneana, ichape eta vícuña­ya­rehini taicha eta vimaitau­chirahi tamutu eta vanairipiana. Émasera ema Jesucristo, tépeni­na­havihi te crusu, tamuria­sirahi tamutu eta vícuña­ya­rehini víti.
GAL 3:14 Éma máichahi eta juca, mavarairahi eta iúrica­ca­re­vayare eti apava­sanana táichavenehi eta ecutirahi ema Abraham eta macasi­ñairahi ema Viya. Puiti, tétavi­cavahi eta viúrica­careva vimutu, taicha tiávahá­ca­havihi ema Espíritu Santo máijara­ru­havihi ema Viya táichavenehi eta vicasi­ñairahi ema Jesucristo.
GAL 3:15 Nupara­pe­naveana, nuvaraha nímicu­tia­ra­chi­ná­heyare eta juca. Te matiari­hipuca ema achane, te tépiya­recahi tratu mayehe ema apana achane, nafirma­cha­yarehi eta natratunehi. Tásiha, nafirma­charipa eta natratunehi, vaipa táuricaimahi nacaepaha eta tacaju­quenehi. Nájina­pavare tihapa­pi­caimahi.
GAL 3:16 Ene macahehi ema Viya eta matratunehi mayehe ema Abraham. Ani macahehi: “Níjara­ca­viyare píti eta piúrica­ca­re­vayare. Éneri­chuvare níjara­cayare eta máurica­ca­re­vayare ema piámarié­que­neyare” macahepa ema Viya. Tacahe, émana­richuhi ema mámarie­quenehi ema táimija­re­cha­quenehi eta matratune, vahi námutuhini ena nasimu­tu­va­que­nea­na­yarehi mámarié­que­nea­na­yarehi ema Abraham. Émahi ema ticaijarehi Cristo.
GAL 3:17 Tiuri puiti, nuvaraha nímicae­che­rachaya eta eyehe: Eta juca matratunehi ema Viya mayehe ema Abraham, mafirma­cha­quenehi eta máijara­si­rayare eta náurica­ca­revaya nácani ticasi­ñavana eta mayehe. Étasera eta táetavi­si­ravahi eta 430 áñoripahi, te májuchapa ema Moiséini eta vanairi­pianahi, vahi macaepa­hahini ema Viya eta matratunehi, váhivare máitsiva­chahini eta máijara­si­ra­yarehi ema Jesús, mámarié­quénehi ema Abraham.
GAL 3:18 Ema Viya mametacahi ema Abraham eta máijara­si­rayare eta máurica­ca­re­vayare, taicha eta máemuna­sirahi éma. Ene vicahehi víti. Ema Viya tíjara­ca­ha­viyare eta viúrica­careva taicha témuna­ca­havihi. Eta viúrica­ca­revaya, vahi étainahini eta vítauchi­rai­na­hi­pucaini eta vanairipiana.
GAL 3:19 Etiari­hipuca eti evaraha eyase­recanu, ánipapuca ecaheya: “Te yátupipuca vaipa étapa­racaina eta vítauchiraina eta vanairipiana, ¿tájaha­se­rapuca tacayemahi eta mavane­sirahi ema Viya májucha ema Moiséini eta juca mavanai­ripiana?” Tiuri, puiti numeta­caheya: Yátupi ema Viya máimiva­ne­recahi ema Moiséini májucha eta vanairipiana, taicha mavarahahi máimima­ti­chayare ena achaneana eta tamaurivahi eta pecatuana. Téhesera te títecapapa ema Cristo, vaipa táimiya­na­vahini tasuapa­ca­rehini eta mavanai­ri­pianahi ema Moiséini. Arairupa tamutu eta véhiruhi maicha ema Jesús. Yátupi ema Viya matupi­ruvahi eta máechaji­sirahi ema Abraham. Vahi máimiva­ne­re­cahini ema Viya, émaja­ca­rúvahi éma, eta máechaji­sirahi. Émasera ema Moiséini macaimi­tu­ca­si­que­nechucha nayehe ena ángeleana.
GAL 3:21 Puiti németeaca etiari­hichaha eti ímija­cha­hipuca tacarichuhi téhica­carehi eta vanairipiana. Esama­nuchaha. Váhiquene étaimahi vájaca­pa­ca­rehíni eta me Viya. Váhivare étainayare ticaita­re­ca­ha­viyare.
GAL 3:22 Esama eta juca máechaji­ri­ruvahi ema Viya eta te Sagrada Escritura, ani tacahe: “Náicuchi­richuhi eta náicuña­yarehi namutu ena achaneana taicha eta napeca­tu­ranahi” tacahepa. Jarari­hisera eta viúchucui­rayare taicha tíjara­cavahi ema Viya ticuchu­cu­ha­ha­viyare vimutu viti vicasi­ñanaya ema Machicha Jesucristo.
GAL 3:23 Ánaquia­paripa eta tacara­ta­si­ra­vacahi eta mavanai­ripiana ema Moiséini nayehe ena israelítana náchuca­na­veanaini núti. Vahi táisapahini tasimu­tu­hichaini eta napeca­turana. Tiámainu­cavapa te títecapapa ema Jesucristo, émapa tímitu­ca­havihi eta arairu­yarehi eta véhiruyare.
GAL 3:24 Táitaure­vaquene eta mavanai­ripiana ema Moiséini eta típica­ra­ré­ca­hávihi tayehe eta táiñehi­ca­revahi eta vicape­ca­tu­rairana. Éta, tétupi­ri­ca­havihi tacutihi mácani profesor eta máetupi­ri­si­ra­vacahi eta napane­reruana ena máimitureana. Ene tacahehi eta táechapa­ji­ri­si­ra­havihi eta mavanai­ripiana ema Moiséini. Puítisera eta máiteca­pi­raipahi ema Jesucristo, émapa véhicayare, vijaca­pa­ca­rénapa me Viya taicha eta vicasi­ñairahi ema Jesús.
GAL 3:25 Puíticha, émainapa véhicayare éma, vaipa étaimahi véhica eta mavanai­ripiana ema Moiséini.
GAL 3:26 Puiti, eta ecasi­ñairapa ema Jesucristo, machicha­heripa ema Viya.
GAL 3:27 Puiti, eta ecaica­cha­sirahi te máijare ema Jesucristo, tiávahá­ca­heripa éma, éti ecutinapa eta máurivahi.
GAL 3:28 Tayanapane apava­sa­sa­jue­cuhehi éti; tayana­pa­ne­hivare ecasi­ri­qui­quíjihi eti ajairana, ena esenana; tayana­pa­ne­hivare músuanapuca, líbreanapuca. Téhesera te mamirahu ema Viya, étana­richuhi eta vímahi.
GAL 3:29 Puiti machicha­heripa ema Cristo; tásiha, ecutiripa mámarie­que­ne­hé­nahini ema Abraham. Ímaeque­ne­ha­richucha eta matratunehi ema Viya eta máijara­si­ra­heyare eta iúrica­ca­reyare táicha.
GAL 4:1 Esama­nuchaha. Nuvaraha nímicu­tia­ra­chi­ná­heyare. Te matiari­hipuca ema achane camurihi eta máimaha­queneana te mapena, te matiari­hipuca ema machicha, téhesera te amape­ru­richaha éma, natiari­hi­yarehi ena téchapa­ji­ri­ca­nayare, énapa ena tímitu­ca­na­yareva. Vahi náisapaimahi mamápa­chi­chi­ji­caimahi eta máimaha­que­neanahi ema maiya, tayanapane émahinéni ticaye­heyare tamutu. Tiámainu­ca­vasera te máimahapa ema maiya eta máechema­raivahi ema machicha, máisapainapa eta máemamaca eta máimaha­que­neanahi.
GAL 4:3 Ene vicahehi víti cape juca viásinequene te vuíchaha vímatihini ema Cristo, vicutinihi ena amaperuana. Tipami­ca­ha­vianahi véhica eta nayehe­repiana ena viáchuca­na­veanaini.
GAL 4:4 Émasera ema Viya, te máimaha tiuri eta táitauchi­ra­va­yarepa eta mapane­reruhi, máevatacapa ema Machicha te juca apaquehe. Ema Jesús, tiáchane­chavapa te sujuhe esu maena. Eta máuchusirahi, vivasimahi eta vicaque­herahi viti achaneana. Eta majuru­sirahi, ticara­vahupa eta viyehe­repiana viti israelítana.
GAL 4:5 Eta tímitecahi éma, mavarahahi ticuchu­cu­ha­ha­viyare viti achaneana. Mavara­ha­hivare vimutu vijaca­pa­ca­re­yarepa me Viya, machicha­ha­vi­yarepa.
GAL 4:6 Puiti, eta machichai­ra­heripa ema Viya, tíjara­ca­heripa ema Espíritu Santo tiávahá­ca­heripa te esamureana. Émapa témechahehi mayehe ema Viya, tímitu­cahepa eta eyuja­rau­chi­ravaya: “Tátachicha Vicaiyaquene” ecahenapa.
GAL 4:7 Tacahehira eta machichai­ra­heripa, vaipa ísapaimahi nácani napami­ca­hehini tayehe eta nayehe­repiana. Tíjara­ca­heripa ema Cristo eta iúrivaya, iúchucui­rayare máicha.
GAL 4:8 Cape juca iásine­quenehi éti, vuíchaha ímatihini ema Viya, váhivare epicau­chahini éma. Énachucha epicau­cha­vacahi ena esiña­rajiana. Tájina erata­haimahi émitisica eta eyuja­rau­chirahi tayehe. Éna, vahi yátupi­nahini víyanai­nahini, váhivare távahá­ca­va­caimahi eta máchaneva ema Viya.
GAL 4:9 Puítisera, ímatipa ema yátupi­quenehi Viya. Tásiha, éneri­chuvare éma tímati­he­vacapa, esama­carepa mayehe, taicha machicha­heripa. Tásiha puiti, ¿tájaha tacayema evara­ha­varepa echavayare eta ecasi­ñayare eta esiña­rajiana? Eta ecasi­ña­sanahi, tájina vahi tisama­hea­naimahi, váhivare tímica­ta­ca­hea­naimahi tayehe eta panere­rucana. ¿Tájaha tacayema ísapava napamicahe eta ítauchira eta nayehe­repiana?
GAL 4:10 ¿Tájaha tacayema enasi­richuhi epicaucha eta piéstamuhuana, étapa eta arache­ru­muhuana caje?
GAL 4:11 ¡Ichape eta néñami­ravahi eyehe! ¡Tájuricati támápu­ru­jipahi eta juca nímitu­si­rahehi!
GAL 4:12 Esama­nuchaha, nupara­pe­naveana. Nuvaraha vácuti­ca­cahini eta vipane­reruana. Váhini vicuehicaini eta nayehe­repiana ena achaneana. Németeaca esuapanu taicha vahi eyacu­jie­que­ne­ha­nuhini.
GAL 4:13 Éti etupi­ruvahi ejacapanu cape te nítecainapa eta ara eyehe. Écharichuhi eta nucaju­mai­rapahi te níteca­pau­chahepa. Etupi­ru­va­hisera esuapa eta numeta­rairuhi eta eyehe.
GAL 4:14 Vahi ecaeca­hi­nuhini eta nucaju­mai­rapahi. Váhivare épuru­nuhini. Tiúrihi eta ejaca­pi­ranuhi tímicu­ti­ji­ri­ca­vainehi ángelenuinahini, Crístonui­na­hi­pucaini.
GAL 4:15 Ichape eta iúrisa­mu­revahi te jena sácheana eta návihairahi eyehe. Nímatihi tétavi­cavahi eta émuna­si­ranuhi. Te nucamu­nuvahi, evarahahi íjaracanu eta ecaye­he­queneana. Tájina éñamahini. Ichape eta nucuna­chi­rahehi. Tacahe, máejeha néchaji­sihahe eta émuna­si­ranuhi.
GAL 4:16 Eti ímija­chai­papuca nucati­chi­rahehi eta numeta­si­rahehi puiti eta juca yátupi­queneana.
GAL 4:17 Ena nani téchapa­ji­ri­ca­heanahi, váhisera tátupi­ru­vahini eta náemuna­si­rahehi, navarai­rachucha típicha­si­ca­hea­nayare apaesa vahi ecusuapanu núti, eta vaipa ecuehi­canuhi. Navara­ha­hivare éhicayare eta nayehe­repiana apaesa énainapa échapa­ji­ri­ca­yarehi.
GAL 4:18 Tiuri, núti vahi nucaticha eta ítatiraina ena apamuriana achaneana. Táurisera eta náemuna­si­ráhena tácuti eta némuna­si­rahehi núti. Éti apanavare evapi­na­vayare tácutirichu te nutiarihihi eyehe.
GAL 4:19 Nuchicha­na­ve­chichana, tétavi­cavapa tacativa nusama taicha eta ímipa­ne­re­re­si­ranuhi. Ticuti­rinehi súcani esena ticati­ruhapa, taicha ticatihi susama eta amuya. Ene nucahehi núti eta nucati­sa­mu­re­ravahi, néñami­ravahi icha éti. Nuvaraha ácutini ema Cristo eta máurivahi. Tiámainucava te nímahahepa ecuti­nasipa éma eta máurivahi, núrisa­mu­renapa ícha.
GAL 4:20 Eta tacahe, nuvara­hanecha níjahú­cha­vahini níteca­pauchahe. Nútija­ca­ru­vai­napáini néchaji­ri­ca­vahini eta eyehe eta nímitu­si­ra­he­nahini. Ichape­murihi eta ímipa­ne­re­ré­si­ranuhi.
GAL 4:21 Éti evarahapa éhica eta mayehe­re­pianaini ema Moiséini, puiti nuvaraha nímine­ca­pae­que­ne­haheya eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura mayehe ema Abraham.
GAL 4:22 Táechaji­sihahi éma, apina­nairahi ena machicha­naveana ajairana. Ema máinapurehi machicha ticaijarehi Ismael, esu maena ticaijaru Agar. Ema máequene­reruhi machicha ticaijarehi Isaac, esu maena ticaijaru Sara. Esu Sara, mayena­quenehi ema Abraham. Esu Agar, suvanarahi esu Sara.
GAL 4:23 Esu Agar, araita­nai­chahahi ésu, te sucachi­chainapa ema Ismael. Ésusera esu Sara macheruhi eta suítare­sirahi. Étasera eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya, máijaracapa ema suchichahi Isaac. Taicha ema Viya máechajicahi ema Abraham, ánipa macahe: “Esu piyena Sara ticachi­chayare. Ajairayare ema suchicha”.
GAL 4:24 Puiti, nuvaraha nímicu­tia­ra­chi­naheya nayehe ena nani apinana esenana. Esu Sara, tájina suímati­yahini eta vanara­cacare, nájina nahapa­pi­ri­cahini ésu. Ene vicahehi víti eta véhisirahi ema Cristo, nájina tihapa­pi­ri­ca­ha­vimahi. Vahi suácutihini esu Agar, tapamicahi eta suémata­nerepi taicha sirvientahi ésu. Ene nacahehi ena israelítana náchuca­na­veanaini núti, napami­ca­sivahi naicha tayehe eta nayehe­re­pianaini. Étarichuhi eta vanairipiana májucha­que­neanahi ema Moiséini te mávihaipahi eta te anuquehe mari ticaijarehi Sinaí, táupahiva eta provincia Arabia, návasahi ena suámarie­que­neanaini esu Agar. Puíticha ena nujaneanana tachicha­na­veanahi eta Jerusalén nanasi­richuhi eta tapami­si­ra­vacahi eta vanairipiana.
GAL 4:26 Jarari­hisera eta apana­hivare avasare ticaijare Jerusalén, tiávihahi te anuma. Víti tachicha­na­veanahi. Vaipa vítipa­ra­cai­nahini tapami­ca­ha­vihini eta vanairi­pianaini.
GAL 4:27 Ema Viya máechaji­sihahi eta te Sagrada Escritura eta juca arairu Jerusalén. Máimicu­ti­chinahi esu ésuna esena. Ánipa macahe: “Piti esena macheru­vinihi eta pítare­sirahi, tájina vahi pímatihini eta tacativa eta amuya. Puítisera tétavi­ca­vainapa eta piúrisa­mu­revaya. Vaipa pánasimahi macheru­vimahi taicha náraja­painapa ena pichicha­na­veanaya níjara­ru­viyare núti. Picachu­ri­cainapa nácani esenana ticachi­cha­rahiana” —macahepa ema Viya.
GAL 4:28 Nupara­pe­naveana, viti véhicanahi ema Jesus, vítira tachicha­ha­vianahi eta arairu Jerusalén, taicha vitupa­ra­haichuhi eta tachichai­ra­ha­viyare tacuti eta sucatu­pa­ra­hairahi esu Sara mayehe ema Viya, eta sucachi­chai­rayare ema Isaac.
GAL 4:29 Tacahe, ema Ismael, suchicha esu Agar, macatia­nacapa ema amuya Isaac, ema suchicha esu Sara máijararuhi ema Espíritu Santo. Puíticha, tanasi­richuhi eta nacatia­na­si­ra­havihi ena téhicanahi eta vanairipiana vimutu viti mávahá­ruanahi ema Espíritu Santo.
GAL 4:30 Ánivarepa tacahe eta Sagrada Escritura: “Pivaneca esu Agar émapa ema suchicha, nayana náuchuca eta piyehe. Taicha vahi táuricahini mavehahini eta pímaha­queneana te táitecapapa eta pépeniraina. Macari­chuyare ema pichicha suyehe esu piyenaquene tivehayare tamutu” tacahepa.
GAL 4:31 Nupara­pe­naveana, ene vicahehi víti. Vahi vácutihini ema suchicha esu sirvienta. Vicutihi víti ema Isaac eta tamaji­nairahi eta vipami­ca­si­vai­nahini eta vítauchiraya eta vanairipiana, maicha ema Jesús.
GAL 5:1 Puiti nuvaraha yátupina ácaicutiara eta macatiu­chi­rahehi ema Cristo, eta vaipa étapa­ra­cai­nayare ítaucha eta vanairipiana. Váipavare ecuisapava te návirai­chupuca napamicahe, taicha ticaje­rayare eta ítauchiraina, machu ajirehéna táicha. Étipasera tacamunu étumechava te nayehe ena nani.
GAL 5:2 Nuti Pablo nutupiruva numetacahe: Te ísapa­vapuca namarcachahe, tímicu­ti­ji­ri­cavahi tépuru­carehi eyehe ema Cristo. Tímicu­ti­ji­ri­ca­hivare vahi márataha ticuchu­cuhahe éti.
GAL 5:3 Éneri­chuvare numetacahe: Namutu nácani ajairana tísapa­va­nayare ticamarcana, tacamunuhi náitauchayare tamutu eta vanairipiana. Tájina ánichi­chaimahi náejequi­haimahi éta.
GAL 5:4 Eti enere­ji­ruvana éhica eta vanairipiana, ímija­chai­papuca ejaca­pa­careipa mayehe ema Viya. Émepu­ru­re­ca­ri­pasera eta máemuna­si­rahehi ema Viya. Émepu­ru­re­ca­hivare eta máimica­ta­si­rahehi ema Cristo.
GAL 5:5 Vítisera viti vicasi­ñanahi ema Jesucristo vicune­varipa eta majaca­pi­ra­haviya ema Viya máichavenehi ema Espíritu Santo eta mávahá­si­ra­havihi.
GAL 5:6 Eta mávahá­si­rahavi ema Jesucristo, vahi étapa­ra­caimahi eta vicama­rca­pucaini. Tacarichu ticamu­nu­carehi eta vicasi­ñai­rayare yátupina éma, vémuna­ra­hinapa eta vítare­siraya.
GAL 5:7 Éti, iúrinipahi eta éhisirahi ema Jesús. ¿Tájaha­se­rapuca tacayemahi eta evarairahi ecaina­jiruva? Ísapa­va­yarepa tiyuru­caheana, tímina­ji­ca­hea­na­ya­repaini eta yátupi­que­neanahi.
GAL 5:8 Éti máichuha­que­nea­na­richuhi ema Viya eta éhisiraya eta yátupi­que­neanahi. Váhiquene mávara­hahini ísapa­vahini nácani nahapa­pi­ca­hehini.
GAL 5:9 Échapavaicha nayehe ena tiyuru­rahiana, machu napareacahe.
GAL 5:10 Nútisera nucasi­ñavahi eta me Viáquenu eta mamaisa­pi­ra­heyare ínajicava. Németeacahi vahi ínaji­caimahi eta nímitu­ra­pianahi. Émasera ema Viya téchahi eta juca náicuñayare nácani tivara­hanahi tihapa­pi­caheana.
GAL 5:11 Esama­nu­richuhi, eti nupara­pe­naveana. Natiari­hi­hipuca nácani tépiyae­que­ne­ha­nuanahi eta nupami­si­rahehi ecamarca eti nuchamu­rianahi apava­sa­nanahi. Étasera eta nímitu­si­rahehi, tájina váhiquene nupami­ca­hehini eta ecama­rcai­rayare. Nasapihapa ena nujaneanana israelítana tipana­ji­ri­ca­nuanahi taicha vahi nupami­ca­hehini ecamarca. Étara tímiyu­se­ma­ca­vacahi eta nasamirahi eta nucame­ta­rai­ruirahi eta viúchucuiraya táichavenehi eta máepenirahi te crusu ema Jesús.
GAL 5:12 Ena nani tipami­ca­heanahi ecamarca, ¡náechati­ca­vaichaha énajivaina! ¡Nuvarahasa yátupi­napaini náechati­hi­cavaini!
GAL 5:13 Taicha eti nupara­pe­naveana, vahi étaina tímichu­hahehi mayehe ema Viya eta éhicayare eta mavanai­ripiana ema Moiséini. Váhiva­resera étiji­ri­ca­vaimahi íchayarehi eta evara­ha­que­neanahi tamauri­queneana. Ema Viya tíchuhahehi, mavarairahi étijivaya ítáti­ji­ri­ca­ca­yarehi taicha eta émuna­si­ra­ca­cainahi.
GAL 5:14 Ema ticava­nairipi, ánipa macahe: “Pémunaca ema piparaepiya tacuti eta pémuna­si­ravahi píti” macahepa. Te vítauchapuca yátupi eta juca mavanairipi, vahi tácajera eta vítauchiraina jácani apana vanairipi.
GAL 5:15 Vahi táurica ecati­cha­ji­ri­ca­cahini. Váhivare táurica ecatia­na­ji­ri­ca­cahini, machu étijivaina ecami­tie­que­ne­hacaca.
GAL 5:16 Esama­nuchaha. Ema Espíritu Santo mavaraha tímica­ta­cahavi eta vahi vicusuapa eta tajamu­ra­cha­que­neanahi eta viáqueheana. Étasera eta viáquehe vahi táisapa eta víchiraina eta táuriqueneana. Étachucha tavaraha vicha eta tajamu­ra­cha­que­neanahi. Eta tacahe, ichape­murihi eta tacana­rairahi ema Espíritu Santo. Tacahe, nécatia­cahecha puiti eta esuapi­rainaicha eta mavara­ha­que­neanahi maicha ema Espíritu Santo eta eyehe.
GAL 5:18 Eta tacahe, éti, te émainapuca ema Espíritu Santo tímitucahe, máejeha eta íchiraina eta táuriqueneana. Vahi étapa­ra­caimahi eta episira eta ícuña­ya­repuca, táichavenehi eta jácani éjeca­pi­ra­va­napuca tayehe eta vanairipiana.
GAL 5:19 Tímati­ca­reanahi eta tamauri­quenehi eta náichaqueneana ena tisuapanahi eta tavara­ha­quenehi eta náquehe: Navehapa esu apana esena, ésupa esu esena suvehapa ema apana achane. Ena amaperuana náichahi eta natuhu­si­vanahi. Nararihi ena tiveha­ca­canahi ena nacuti­queneana ajairana. Tavayua­si­ra­vacahi eta najamu­ra­rai­vanahi.
GAL 5:20 Natanucahi eta nasiña­ra­jiyare. Nacara­vahuhi eta iápema­recáre. Ticatia­na­re­canahi tisema­ca­canahi. Téteaji­ri­ca­canahi. Apaesarichu nacamunu tisema­na­ri­pavare. Énachucha navaraha títucavana, nacachu­ria­racapa mácani achane. Típutsi­mu­riá­vanapa nayehe nácani apamuriana. Vaipa navaraha tipaucha­cacana.
GAL 5:21 Ticapi­na­ru­ca­canapa. Ticapa­hianapa. Ticava­ha­ra­sia­navare. Piéstamareana. Tamutuchucha naicha eta tájipa­racana. Puiti numeta­ca­hevare nápechava, tacutihi eta numeta­si­rahehi cape juca viásine­quenehi. Vahi títuji­ca­va­naimahi tisiapana te mávasa ema Viya ena tíchanahi eta juca tamauri­que­neanahi.
GAL 5:22 Vítisera, tiávahá­ca­havihi ema Espíritu Santo. Te vísapa éma, tíjara­ca­havihi eta vémuna­raivaya. Viúrisa­mu­re­re­ca­vayare, tinara­cainapa eta vipane­reruana máicha. Tíjara­cahavi eta vicaye­heraya paciencia. Vijapa­nu­rahiya máicha. Vicaji­rai­va­yareva máicha. Vítaura­hiyare. Vétaviuchaya eta viúrivayare. Tímica­ta­ca­haviya eta vijanea­si­ravaya apaesa vahi vicuquicha eta tamauri­que­neanahi.
GAL 5:23 Te vítauchahi tamutu eta júcana, vicuri­sa­mu­rechahi ema Viya.
GAL 5:24 Tacahe, viti véhica­naripa ema Jesucristo, vaipa víchaimahi eta tamauri­que­neanahi tajamu­ra­cha­que­neanahi eta viáquehe.
GAL 5:25 Tásapi­ha­papuca, eta mávahá­si­ra­ha­viripa ema Espíritu Santo, vísapavaya vámutu eta mavara­ha­queneana máichayare te viáquehe.
GAL 5:26 Vaipa táuricahini ecasi­ña­va­vai­cahini ecapi­na­ru­ji­ri­ca­ca­hi­pucaini. Váhivare etanu­caimahi eta semanere mayehe mácani echamuri.
GAL 6:1 Nupara­pe­naveana, te natiari­hipuca ímaha téjeca­pa­vanahi ena vichamuriana, econse­ja­chayare éti ímatie­que­ne­haripa maicha ema Espíritu Santo. Táurisera eta échaji­ri­siraina. Ecauneuchava éti apanava, machu iáquipaicava tayehe eta máquipai­siavahi ema echamuri.
GAL 6:2 Ímica­tacaca eta ecatiu­chi­ravaina eta jácani íchara­ra­ca­vanahi. Ene tacahehi eta ítauchirahi eta mavanairipi ema Viáquenu Jesucristo, étaripa eta vémuna­si­ra­ca­ca­yarehi.
GAL 6:3 Taicha nararihi ena tímija­cha­vanahi vahi tiáquipai­ca­va­naimahi tayehe eta pecatuana. Vahi ecucahe éti. Vahi tacaemu­ña­va­ca­rehini, taicha eta juca vahi táneca­pácare.
GAL 6:4 Váhivare tácaemu­ña­vacare vácahe­hi­pucaini: “Núti, váhirichu nusipe­catura. Núripana nayehe ena apamu­rirana”. Te viúrihipuca, vimati­nai­ra­ya­rechucha. Víti véchinavahi eta viúrivahi eta vítare­sirahi.
GAL 6:5 Véchaque­ne­va­páchupa víti eta vítare­siraya mayehe ema Viya.
GAL 6:6 Nutupa­racahe eta apana. Ecajiyare eta ímaha­queneana mácani tímitucahe eta máechaji­riruva ema Viya, taicha eyehe­yarehi eta máimitu­rapiana eta tiúricha­he­yarehi.
GAL 6:7 Numeta­ca­hevare eta apana. Nuvaraha étupi­ricaya eta epane­reruana. Machu ecatianaca ema Viya. Taicha te icha eta pecatuana, yátupi­que­neyare eta ecami­tie­que­ne­ha­vayare.
GAL 6:8 Te icha eta tájipa­rácana tavara­ha­que­neanahi eta iáqueheana, étarichuhi ticami­tie­que­ne­ha­heyare eta ítare­sirana, tímicu­ña­ca­he­yareva. Téhesera icha eta táuriqueneana mavara­ha­que­neanahi ema Espíritu Santo, yátupina táurina eta ítaresira. Ímaha­yareva eta iúchucuiraya, máichecua­ra­qui­rénapa eta iúrica­ca­revaya.
GAL 6:9 Eta tacahe, vahi vicucai­na­jiruva eta víchirahi eta táuriqueneana. Váhivare vicuya­cu­jie­que­nehava eta vicucha­pirahi eta vícuchihi mayehe ema Viya te táitecapapa eta jena sácheyare máijara­si­ra­ha­viyare.
GAL 6:10 Táitusiava, te tatiari­hi­napuca eta vicamu­nu­ca­revana nayehe ena achaneana, te vímaha­hipuca eta­ nacamu­nui­ravahi, vítiji­vayare víchayare eta táuriqueneana nayehe. Tavetijipa te énahipuca tipaucha­ha­vianahi ena vichamu­rianahi tayehe eta juca véhiruhi, vicaji­yarehi éna.
GAL 6:11 Ímaha ichape­va­canecha eta juca nuletrana. Nuvahu­ru­pajipa núti eta juca nucaju­rei­rahehi éti.
GAL 6:12 Ena nujaneanana israelítana, tétavi­cavahi eta nasema­nevahi viyehe viti vicame­ta­rairuhi eta viúchucuiraya táichavenehi eta máepenirahi ema Cristo te crusu. Tásiha, ena nani ticame­sa­ji­ri­ca­heanahi navaraha ecamarcaya, éna navaraha témemu­na­ca­va­nayare nayehe ena nujaneanana, apaesa vaipa nacupa­na­ji­ri­cavaca. Navaraha nahapa­pi­ca­yarehi eta nasemaneva.
GAL 6:13 Navara­ha­hivare ticuna­cha­va­nayare eta nacame­sai­rahehi ecamarca te iáquehe, náimitu­rehéna éti eta éhisiraina eta vanairipiana. Énaya­pasica vahi náitauchahini támutuhini eta vanairipiana.
GAL 6:14 Nútisera, eta nítare­sirahi, nuvapi­navahi ichape maicha ema Jesucristo, máepeni­nanuhi te crusu níchavenehi núti. Tacahe, núti apana nínaji­caripa eta néhisi­rai­nahini eta tayehe­repiana eta apaquehe. Vaipa nútipa­racaina tayehe, taicha eta máepenirahi níchavenehi núti.
GAL 6:15 Eta mávahá­si­ra­havihi ema Jesucristo, tamuturipa arairuhi eta vítaresira. Apanapa eta viyehe­re­piyare. Vaipa étapa­ra­caimahi eta viyehe­repiana ichasi­que­neanahi, váhivare eta vicama­rca­pucaini te viáquehe.
GAL 6:16 Éti, te esuapa eta juca nímitu­ra­pianahi eyehe, nuvaraha májapa­nu­hehini ema Viya, máijara­ca­hehini táurivaina eta epane­reruana taicha eti yátupi­quenehi machane­rahehi ema Viya.
GAL 6:17 Tiuri puiti, németeaca núti tájina táeñama­va­ca­rehíni eta esuapa­ji­raivahi eta nuyehe, váhivare ísapa­vahíni ena nácani ticame­sa­ji­ri­ca­hea­na­hipuca éhica eta nayehe­repiana. Núti, yátupi­que­nenuhi apóstolenuhi mayehe ema Viáquenu Jesús. Eta juca nujaranahi te náquehe, éta tímereu­chanuhi eta yátupi­que­nérahi eta nucaema­ta­nea­sirahi ­ éma.
GAL 6:18 Nupara­pe­naveana, nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me Viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi ­ eyehe.
EPH 1:1 Nuti Pablo, mayehenuhi apóstole ema Jesucristo, taicha manere­ji­ru­nuichuhi ema Tata Vicaiyaquene, navarairahi nímitucaya ena achaneana eta máechaji­ri­ruvana. Tásiha puiti, nucajurehe eta juca carta eyehe eti nuchamuriana ecava­sanahi tayehe eta avasare Efeso, taicha éti machane­ra­heripa ema Viya, táuriquenehi eta éhisirahi ema Jesucristo.
EPH 1:2 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.
EPH 1:3 Núti nucuna­cha­paraca ema Viya, ema Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo taicha ichape eta máimica­ta­si­ra­havihi táichavenehi eta viúrujia­sirahi ema Cristo. Puiti tachicha­ha­viripa eta anuma. Ichape eta viúrica­ca­revahi maicha ema Espíritu Santo.
EPH 1:4 Acane, te tamirahu eta táepani­ravapa eta apaquehe, ema Viya tétavi­cavahi eta máemuna­sirahi namutu ena achaneana natiari­hi­que­nea­na­yarehi. Tásiha, émajivapa manacahi eta mapane­reruhi eta mavara­ha­quenehi, étarichuhi eta majaca­pi­ra­yarehi namutu ena ticasi­ña­va­nayare mayehe ema Machicha Jesucristo. Eta viúrujia­si­rayare ema Jesucristo, yátupi­que­ne­yarehi machichahavi, matapi­ra­va­re­ha­vi­yarehi te mamirahu, sántoha­vi­ya­revare.
EPH 1:6 Taicha mavarahahi vijirau­chayare éma, vítsiri­ji­ca­va­yarehi eta táetaviu­chirava eta máemuna­si­ra­havihi. Mavara­ha­hivare ichape eta viúrica­ca­revana táichavenehi eta viúrujia­siraya ema máemuna­ruquene Machicha.
EPH 1:7 Tásiha ema Viya, tiúrihi eta máimaira, máimerecahi eta máemuna­si­ra­havihi ichape. Tíjara­ca­havihi ema Machicha tépeni­na­ha­vi­yarehi eta macaepa­hai­rayare eta vipeca­turana, viúchucu­ha­yarehi máicha. Éneri­chuvare tíjara­ca­ha­vi­hivare eta véchema­raivaya vímatie­que­ne­hairaya ichape, taicha tímitu­ca­havihi eta mapane­reruana. Váhisera máimere­ca­va­nehini eta juca mapane­re­ruanahi acane; tapaemunava te tiúcupaicapa ema Machicha. Tivapi­navahi éma eta máitauchiraya eta mapane­re­ruanahi ema Maiya.
EPH 1:10 Tamutu eta juca mapane­re­ruanahi títaucha­va­ya­repahi, jácani tatupa­ra­quipahi. Te jena sácheyare manere­ji­caripa, ema Viya manacainapa ema Machicha Jesucristo aquenu­ca­que­ne­yarehi, téchayarehi tamutu eta táichara­ra­cavana. Nasuapa­ya­rehiva namutu ena tiávihanahi te anuma, énapa ena tiávihanahi te juca apaquehe.
EPH 1:11 Eta acane te tépana­vainapa, ema Viya máetupi­ricapa eta mapane­reruhi. Vahi máejequi­hahini. Tásiha, manacapa eta mavara­ha­quenehi. Acane tinere­ji­ca­havihi machicha­ha­vi­yarehi vimutu viti viúrujia­ca­na­yarehi ema Jesucristo, mavarairahi tíjara­cahavi eta vícuchianahi.
EPH 1:12 Viti vínapui­canahi véhica ema Cristo, mavarahahi tiúriyare eta vítare­siraya, apaesa nacuna­chayare ema Viya ena apamuriana achaneana eta máimica­ta­si­rahavi ichape.
EPH 1:13 Tacutiquene éti, te tínapu­cainapa esama eta máechaji­riruva ema Viya eta mavarairahi ticuchu­cuhahe, enévanehi éhicahi ema Cristo. Tásiha, eta iúrujia­siraipa éma, tiávahá­ca­he­ri­pavare ema Espíritu Santo. Émapa títame­tacahe eta machichai­rahepa ema Viya. Ema Espíritu Santo, ema vitupa­rahahi vimutu viti vicasi­ñanahi ema Cristo.
EPH 1:14 Eta mávahá­si­ra­havihi éma, títame­ta­ca­ha­vi­paraca eta vijaca­piraya eta vícuchianahi mayehe ema Viya te táitecapapa eta viúchucuiraya viti machicha­na­veanahi. Tásiha, tétavi­ca­vainapa eta vicuna­chi­rayare ema Viya taicha ichapequene eta máimica­ta­si­ra­havihi.
EPH 1:15 Eta tacahe, núti néchahehi éti tamutu te nuyuja­ra­sirana, taicha nusamai­ri­ricapa eta yátupirahi éhica ema Viáquenu Jesucristo étapa eta émuna­ji­ri­si­ra­cacahi emutu eti machane­ranahi ema Viya. Nuhasu­lu­pa­yachahi ema Viya eyehe.
EPH 1:17 Éma, macaiya­quenehi ema Viáquenu Jesucristo. Máetaviurehi eta majaraiva te mávihahi te anuma. Nuyaseacahi máijara­ca­hehini eta échema­rai­vai­nahini maicha ema Espíritu Santo, apaesa ímatie­que­ne­hahini yátupina eta emeta­ca­si­vanaya eta mapane­re­ruanahi ema Viya. Nuvaraha ímati­pai­paichaini éma.
EPH 1:18 Nuyasea­ca­hivare éma yátupina eta ecaicu­tia­rairaya, eti máichuha­que­neanahi éma, eta táetaviu­chi­ra­yarehi eta viúrica­ca­re­vayare te jena sácheyare vicucha­pa­quenehi. Nuyasea­ca­hivare ecaicu­tiaraya eta táetaviu­chi­ra­yarehi eta táurica­ca­re­vayare eta viávihaya te anuma, vícuchihi viti machanerana ema Viya.
EPH 1:19 Nuvaraha ecaicu­tia­ravare eta táetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya, váhiquene tivitaimahi. Éma, macaema­ta­neacahi eta vítaresira, mavarairahi viúripa­nayare viti vicasi­ña­vanahi mayehe.
EPH 1:20 Ema Viya máimerecahi eta máitupa­ji­jia­sirava ichape te macaeche­pucapa ema Cristo te máecari, macaejacapa éma te mavaure tayehe eta anuma mávihahi puiti.
EPH 1:21 Ema Cristo, émaripa ichape­quenehi aquenuca nayehe ena ángeleana. Tétavi­cavahi eta masuapa­ca­revahi nayehe. Éneri­chuvare ena éreanana, mapami­cavaca eta nasuapiraina. Éma, tétavicava eta macapi­ca­huirahi. Nájina nácutihini éma. Nájinavare ticachu­ri­caimahi. Apaja­ra­hi­yarehi eta aquenucaira éma.
EPH 1:22 Ema Viya macaejacahi éma téchahi tamutu eta tatiari­hi­queneana. Émaripa vicaiya­quenehi vimutu viti machanerana.
EPH 1:23 Víti, eta viúrujia­sirahi éma, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi máquehe­havihi te juca apaquehe. Vicaema­ta­neacahi eta táuriqueneana tímicu­ti­ji­ri­cavahi émainahini macaema­ta­nehini, taicha tamutu eta víchaque­neanahi, éma téchahavihi, tétume­cha­ha­vi­hivare.
EPH 2:1 Ema Viya tíjara­ca­heripa arairupa eta ítaresira. Tichavapa títareca eta iáchanevana, tacuti eta machavirahi títareca ema Cristo te máecari. Taicha éti, cape juca ítare­sirahi, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaichaha épena­que­né­nahíni táichavenehi eta evaina­ra­ji­vanaini étapa eta epeca­tu­ranaini.
EPH 2:2 Cape juca ítare­sirahi éti, éhica­hivare eta tayehe­repiana eta apaquehe, tamauri­que­neanahi. Esuapa­hivare eta mavara­ha­queneana ema Váinaraji, éma mapami­ca­vacahi ena achaneana masuapa­ji­rai­ra­hanahi me Viya.
EPH 2:3 Vimutu viti, tacahenihi eta vítare­sirahi eta acane. Étachucha véhicahi eta tavara­ha­queneana eta viáquehe. Vítiji­ri­ca­va­ripahi víchahi eta tajamu­ra­cha­queneana eta viáquehe, étapa eta vipane­reruana tamauri­que­neanahi. Ichape­murihi eta vímiyu­se­ma­sirahi ema Viya, vicutihi ena apamuriana masuapa­ji­rai­ra­hanahi mayehe.
EPH 2:4 Tímicu­ti­ji­ri­ca­vaichaha vépena­que­né­nahini táichavenehi eta vipeca­tu­ra­nainihi. Tétavi­ca­vasera eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya. Ichapevare eta máemuna­si­ra­havihi. Tíjara­ca­ha­viripa arairupa eta vítaresira táichavenehi eta viúrujia­sirahi ema Cristo. (Táichavenehi eta majapa­nui­rahehi, ticuchu­cu­ha­he­yarehi.)
EPH 2:6 Puiti, eta viávahá­sirahi ema Cristo, yátupihi eta véchepu­siraya, vicaicuchipa eta macaeja­si­ra­ha­vinapa tayehe eta viávacu­reyare te anuma, vicachaneya ema Cristo.
EPH 2:7 Eta juca émavenehi ema Viya, mavarahahi máimereca maverahi eta viúrica­ca­revana máijara­ru­ha­viyare eta viyehe te jena sácheyare, taicha tétavi­cavahi eta máemuna­si­ra­havihi táichavenehi eta viúrujia­sirahi ema Jesucristo.
EPH 2:8 Taicha eta viúchucui­rayare eta viápechi­ravaya vítareca, étavenehi eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya. Vijaca­pa­ca­reripa eta mayehe, táichavenehi eta vicasi­ñairahi ema Jesús. Vahi étapa­racaina tacuchu­cu­ha­ha­vihini eta víchaque­neanahi, taicha vahi vítiji­vai­nahini várata­hahini vijaca­pa­ca­rehini. Tacahehi éta, apaesa nacuija nacuca­si­ña­vavaica eta nacuchu­cui­ra­vapuca.
EPH 2:10 Arairuinapa eta vítaresira maicha ema Viya. Émari­chuvare ticaju­ru­cahavi eta véhisirahi ema Jesucristo, mavarairahi víchayare eta táuriqueneana. Eta víchirahi, vítauchahi eta mapane­reruana ­ acane.
EPH 2:11 Németeaca échavahi éti eta nacatia­na­si­ráhehi ena nujaneanana táichavenehi vahi éhicahini eta nayehe­repiana.
EPH 2:12 Éti, cape juca, tájina ímati­yahini eta máimitu­ra­pianahi ema Jesucristo. Vuíchahavare ímatihini eta iúrica­ca­re­va­yarehi táichavenehi eta matratune ema Viya viyehe viti israelítana, taicha ticaera­ji­ca­heanahi te vimuri. Vuíchahavare ímatihini eta ícuchia­nayare máijara­ru­heanaya ema Viya. Eta tacahehi, éti ímijachaipa vahi ejaca­pacare eta mayehe. Vuíchahavare ácasi­ña­vahini eta mayehe.
EPH 2:13 Puítipasera eta éhisirahi ema Jesucristo, iúrujia­ca­ripahi éma. Tásiha, émeña­ha­vaipahi mayehe ema Viya, taicha ecasi­ñavahi eta máepeni­nahehi ema Jesucristo.
EPH 2:14 Éneri­chuvare, étavenehi eta viúrujia­sirahi éma, tihéta­mu­ri­cha­ha­vi­ripahi vimutu: éti apava­sanana, vítipa viti israelítana. Vaipa víputsi­mu­ria­va­va­cahini. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi étanainehi eta viúchusine. Macaepa­ha­ripahi eta vicatia­na­ji­rí­si­ra­ca­cáinihi.
EPH 2:15 Eta máijara­re­sirahi eta máquehe te crusu ema Jesucristo, macaepa­ha­ri­pavare eta tapami­si­ra­havini véhica eta vanairipiana étapa eta nayehe­repiana tipicau­cha­careana. Puiti, vaipa étapa­ra­cai­nahini eta viúchucuiraya. Éneri­chuvare macaepa­haripa tamutu eta vicátia­na­ji­rí­si­ra­ca­cáinihi táichavenehi eta apava­sa­na­ha­virahi. Puiti vimutu viti véhicanahi ema Jesucristo, étamu­ri­ha­vi­ripahi máicha. Tájina víchira­vaimahi. Táitusiava tiúricha­ha­viripa vimutu mayehe ema Viya.
EPH 2:17 Eta tímitecahi ema Jesucristo, timeta­pa­na­havihi eta táurinaquene echaji­ri­rucava eta najaca­pa­ca­revaya namutu ena achaneana. Éma, tiúricha­ha­vi­yarehi mayehe ema Viya vimutu: viti vínapu­canahi vímati eta máechaji­ri­ruvana, étipa eti epaenu­mavahi ímati eta máechaji­ri­ruvana.
EPH 2:18 Puiti, eta viúrujia­sirahi ema Jesucristo, tiávahá­ca­havihi ema Espíritu Santo. Tásiha, máichavenehi ema Espíritu Santo, vimutu vicuti­ca­caipahi eta vipauchiraipa ema Tata Vicaiyaquene.
EPH 2:19 Eta tacahe, tájinapa táeñama­ca­rehini eta ejaca­pa­careva eta viyehe viti machanerana ema Viya. Esiapa­mu­ri­ha­ha­vi­ripahi víti. Tachicha­heripa eta mávasa anuma.
EPH 2:20 Eta esiapa­mu­ri­ha­virahi te vimuri, nímicu­ti­charipa te náepiyaca eta ichape peti. Ema Jesucristo, tétavi­cavahi eta máetume­chi­ra­havihi vimutu viti véhicanahi éma. Macuti eta tatumearaya eta yúchamana, eta manasirahi eta máimitu­rapiana. Tásiha, visiapa viti apóstoleana énapa ena profetana. Tacahe éti, eta esuapirahi eta vímitu­rapiana, esiapa­ri­pa­hivare. Ecuti eta labriyuana étapa eta yucuquiana. Ema Espíritu Santo, tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi tihéta­mu­ri­cha­havihi. Vitupa­ra­ha­pachuhi eta manasi­ra­havihi. Máepiya­ca­va­capaipa. Te máitauchapa tamutu, tétavi­ca­vainapa táurinavaya eta ichape­quenehi templo, mapenayare ema Viáquenu, sántoquenehi.
EPH 3:1 Németeaca nuti ímatie­que­ne­haripa eta máetaviu­chirahi eta máemuna­si­rahehi ema Viya. Éma, tivane­canuhi níchuhaheya eti apava­sanana, mavarairahi éhicayare ema Machicha Jesucristo. Eta juca nucame­ta­rai­ruirahi eta eyehe, étara tiviuchanuhi puiti juca nucaera­tairahi. Nútisera nuyaseu­cha­he­paraca éti te nuyuja­ra­sirana.
EPH 3:3 Taicha ema Viya timeta­ca­nu­ripahi te nuvapure eta mapane­reruhi tapaemunava téchacarehi. Puiti te juca nucartane, eta échajicuira eta nájurehi, németeaca ímatie­que­ne­hayare tamuturipa nímatie­que­nehahi eta mapane­reruhi ema Viya tayehe eta macuchu­si­ra­havihi ema Jesucristo.
EPH 3:5 Eta juca mapane­reruhi ema Viya, nájina náimatie­que­ne­hahini cape juca tásine­quenehi. Puítisera, ema Espíritu Santo tímecha­ha­viripa viti mayeheana santo apóstoleana énapa ena profetana.
EPH 3:6 Ani tacahehi eta juca tayumu­ru­re­va­nainihi: Eti apava­sanana, éti apanavare ejaca­pa­ca­re­hivare mayehe ema Viya maicha ema Jesucristo. Iúchucu­hayare táichavenehi eta éhisi­rayare eta vimeta­rairuana. Esiapa­mu­ri­ha­ha­viyare viti machanerana ema Viya. Étamu­ri­ha­viripa. Vicuti­ca­cainapa eta vícuchihi viti israelítana.
EPH 3:7 ¡Tétavi­cavahi eta majapa­nui­ranuhi ema Viya! Nútisamipa máichuha­quenehi eta nucame­ta­rai­ru­yarehi eyehe. Tásiha éma, tétavi­ca­va­hivare eta máetume­chi­ranuhi te tamutu eta nucame­ta­rai­ruirahi.
EPH 3:8 Vahi németea­ca­vahini nútina­sa­mihini manerejica, taicha nararihihi ena títupa­ji­jia­pa­na­vanahi eta nuyehe. Tijapa­nu­nu­hisera ema Viya. Nútisamipa manere­jiruhi, mavarairahi numeta­panahe eta máichuirahehi éti apana eti apava­sanana, eta ejaca­piraya eta táurica­ca­requene vícuchi maicha ema Cristo. Tétavi­cavaya eta viúrica­cá­re­vayare.
EPH 3:9 Tacahehi eta mapane­reruhi ema Viya eta viyehe acane te tépana­vainapa máepiyacaya tamutu. Váhisera táijahú­cha­vahini mameta­ca­ha­vihini. Tapaenumava timeta­canuhi núti, matupa­ra­si­ranuhi eta numeta­si­ra­heyare tamutu.
EPH 3:10 Taicha mavarahahi natiari­hiyare camuria­nayare ena tisuapa­nayare yátupi. Eta táurivayare eta náehisira, tímereu­cha­yarehi eta máetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya. Náraminehi ena aquenu­canahi tiávihanahi te anuma eta náimairahi eta juca. Eta tacahehi eta mámirapahi ema Viáquenu Jesucristo tamutu eta mapane­reruana eta acane ema Maiya.
EPH 3:12 Tásiha puiti, tájina táeñama­va­ca­réimahi eta vipauchira ema Viya. Vicasi­ñavahi eta mayehe, taicha ema Jesucristo émahi ema vicasi­ña­sa­re­quenehi.
EPH 3:13 Eta tacahe, nutupa­ra­caheya: Vahi ecuina­jicava eta juca éhiruhi, váhivare ecupica eta esamai­ri­ri­sirahi eta nucaera­tairahi táichavenehi eta nucame­ta­rai­ruirahi eyehe. Evapi­na­vasera eta nucami­chirahi eta nátajivana, taicha nuvarahahi nímereca eta táetaviu­chirahi eta némuna­si­rahehi.
EPH 3:14 Eta némechirana eta táetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya eta juca mapane­re­ruanahi, núti népuyu­miraucha ema Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo, nucuna­chirahi éma.
EPH 3:15 Éma, Táiyaquenehi tamutu te anuma. Émari­chuvare téchahi tamutu te juca apaquehe.
EPH 3:16 Nuyaseaca éma máijara­caheni éti, ichape­nahini eta ítupa­ji­jia­sirava étapa eta etume­vai­nahini te iáchanevana, maicha ema Espíritu Santo. Taicha ema Viya, tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava, váhivare mayava­naimahi.
EPH 3:17 Nuyasea­cavare yátupina eta ecasi­ñairaya ema Cristo, yátupi­navare eta éhisiraina eta máimitu­rapiana. Túmeheyare eta émuna­raivahi. Tájina tihapa­pi­ca­héimahi eta éhisirahi.
EPH 3:18 Nuyasea­cavare ácutihini ena apamuriana echamuriana te tamutu avasareana, te yátupina ecaicutiara eta táichapevahi eta máemuna­si­rahavi ema Cristo. Tájina títaina éta. Tayanapane vahi vicúcai­cu­tia­ra­quenéna. Nuyasea­ca­hivare yátupina émainahini ecasamure ema Viya.
EPH 3:20 Tétavi­cavahi eta nucuna­chirahi ema Viya, taicha máiturue­que­nehahi tíjara­cahavi tamutu, máemeta­vicahi eta viyasea­ruanahi, étapa eta vipane­re­chirana. Tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava ema Espíritu Santo eta máetupi­ri­sirahi eta visamureana.
EPH 3:21 ¡Vicuna­cha­pa­ra­cahini ema Viya vámutu viti véhicanahi ema Jesucristo! ¡Máichecua­ra­qui­rénapa eta vicunachira! ¡Amén!
EPH 4:1 Yátupi núti tipresu­chanuhi puiti táichavenehi eta néhisirahi ema Viáquenu. Eta tacahe, nutupa­ra­caheya: Tacuija íchiravaina eta ítaresira te mamirahu ema Viya; taicha éti máichuha­que­né­he­richuhi éma, mavarairahi machane­ra­heyare.
EPH 4:2 Yátupina eta emansuvaina, étapa eta iúrivaina. Ecayehe paciencia. Ecami­chayare jácani te ticaviu­re­va­napuca nácani echamuriana, táichave­nénahi eta émuna­si­ra­ca­cainahi.
EPH 4:3 Émana­ri­chuvare ema tiávahácahe, émaripa ema Espíritu Santo. Ísapava eta macuru­ji­si­rahehi. Tacuija íchiravaina eta iúruji­si­ravahi. Étanai­na­richuhi eta epane­reruana. Taicha ema Viya tíchuhahehi. Puiti ecuchapahi eta iápechi­ra­vayare ítareca.
EPH 4:5 Émana­richuhi ema Viáquenu. Tacarichuhi véhica eta máimitu­rapiana. Étana­ri­chu­hivare eta vicaica­chasira eta viúrujiasira éma.
EPH 4:6 Émana­ri­chu­hivare ema Viya, Vicaiya­quenehi vimutu. Éma téchahavihi vimutu. Ticaema­ta­nea­ca­havihi vimutu. Émavare tijanea­ca­havihi vimutu.
EPH 4:7 Éneri­chuvare ema Cristo, éma tíjara­ca­havihi eta vítuca­que­ne­ya­repachu, jácani mavara­ha­quenehi.
EPH 4:8 Taicha eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Te tiárapa éma te anuma, mámamu­ri­hapaipa ena macuchu­reanahi. Máijara­ca­si­cha­vacapa eta náitupu­ji­jia­si­ravaya ena machanerana” tacahepa.
EPH 4:9 Epane­rechaya puiti eta tacaye­ma­quenehi eta márairahi. Eta juca tavaraha vicaicutiara eta máucupai­sirahi tativa te juca apaquehe.
EPH 4:10 Te títauchavapa eta tímiucu­paicahi, tiárapa tichavapa te mávasa anuma. Tichava­varepa eta émairayare técha tamutu.
EPH 4:11 Tásiha, ema Viáquenu titupa­ra­cahavi víti, tíjara­ca­ha­vivare eta vítuca­que­nea­na­ya­repachu. Taicha tinaca­havipa eta viávacu­re­pachuya apóstolehaviya viti manere­ji­ru­que­neanahi. Ena apamuriana, manaca­hivare profetanahi náimatie­que­ne­ha­yarehi eta mapane­re­ruanahi ema Viya apaesa náitame­ta­cavaca ena vichamuriana. Ena apamuriana, manacavare ticame­ta­rai­ru­ra­hia­nayare, náichuhayare ena achaneana náehica ema Viáquenu. Ena apamuriana, manaca­va­cavare pastórea­na­yarehi, najanea­ca­va­cayare ena vichamuriana. Énapa ena apamuriana, manaca­va­cavare máestroana, náimitu­ca­va­cayare eta máimitu­rapiana ema Viáquenu.
EPH 4:12 Taicha éma, mavarahahi máetupi­ri­ca­yarehi tamutu te etaracu eti machanerana; mavara­ha­hivare vitiari­hiyare viti vítáti­ji­ri­ca­heyare eti vichamuriana, vicaju­ru­si­ra­he­yarehi eta éhisirahi éma.
EPH 4:13 Apaesa yátupina vácuti vámutu eta máurivahi ema Machicha ema Viya; táiteca­pa­va­ne­varéni eta sache eta viúruji­si­ravaya, tájinapa tahapa­pi­ca­ha­vimahi eta véhisirahi; vítamu­tu­ru­ca­ri­pahini tamutu eta vítuca­que­neanahi tásiha­que­neanahi me Cristo. Vácutipaini éma tamutu eta máitupa­ji­jia­si­ravahi.
EPH 4:14 Mavara­ha­hivare vimutuyare vímatie­queneha. Vaipa vácutimahi ena amuyana, témuna­na­si­ri­ca­va­na­richaha éna. Tísapa­ji­ri­ca­va­na­richaha navayuaca tayehe eta apana náimitu­rapiana ena títurué­que­nehana tivayua­recana, napami­si­ra­vacahi namutu náehica eta tamauri­queneana.
EPH 4:15 Eta tacahe, vétume­cha­vayare eta véhisirahi eta máimitu­rapiana yátupi­queneana, yátupi­navare eta vémuna­raivahi, vicaju­ru­ca­ca­ya­re­hivare eta viúriva, vicutiyare ema Viáquenu Jesucristo, taicha émahi ema téchahavihi.
EPH 4:16 Nímicu­ti­chahehi eta viáquehe. Camurihi eta táunavahi eta viáquehe; étanai­chu­hisera. Camuri­hivare eta táitupa­ji­jia­si­ra­vanahi; tamutu­hisera ticaema­tanehi, víchirahi eta vivara­ha­quenehi. Tájina vahi táejiaca­vahini. Tamutu tijanea­cacahi. Ene vicahehi viti machane­ranahi ema Jesucristo. Éma, tétume­cha­havihi vimutu víti. Eta viúrujia­sirahi mayehe éma, étamu­ri­havihi. Vimutu vítuca­que­ne­pachuhi máicha. Vémata­ne­re­pi­pachuhi máicha. Vijanea­ca­ca­hivare. Vicaju­ru­ca­ca­paipahi táichavenehi eta vémuna­si­ra­cacahi.
EPH 4:17 Eta juca numeta­rapiana eyehe, nutupa­ra­cahéicha taicha matupa­ra­runuhi ema Viáquenu. Nucava­nai­ripipa puiti: Vaipa ecuapecha ecuquicha eta náichaque­neanahi ena máimati­ra­hanahi ema Viya, náichahi éna eta náitare­sirahi jácani tavara­ha­que­neanahi eta napane­reruana súnsurupiana.
EPH 4:18 Tamutu eta napane­reruana tétavi­cavahi eta tamapi­cuvahi. Vahi apaesai­nahini tavehahini eta tijarahi. Máecharai­reanahi éna, táichavenehi eta tamura­cavahi eta nasamureana. Váhiquene navara­haimahi napaucha ema Viya apaesa macana­ra­ca­va­cahini éna.
EPH 4:19 Tájinapa apaesai­nahini náimatihini eta titsiri­hacare. Tíjara­ca­vanapa tayehe tamutu eta najamu­ra­raivana. Tétavi­cavahi eta navapi­nairahi náichahi eta tamauri­queneana tájipa­racana.
EPH 4:20 Étisera vahi tacucahe eta ítare­siraya puiti eta éhisirahi ema Cristo.
EPH 4:21 Taicha németeaca yátupihi esama­ra­racahi eta vímitu­si­rahehi. Ímati­ripahi eta táurique­neanahi yátupi­que­neanahi tásiha­que­neanahi mayehe ema Jesucristo.
EPH 4:22 Tásiha puiti, vaipa ecuesacha echavaucha eta ítare­si­rainihi acane echipe­ji­ri­cavahi taicha tivayuacahe eta ejamu­ra­chirahi eta tamauri­queneana.
EPH 4:23 Puiti éti, ísapaya ema Espíritu Santo mávahácahe, máitsiva­chi­rayare eta epane­reruana étapa eta ejamu­ra­chirana te iáchanevana.
EPH 4:24 Tásiha, apanainapa eta ítare­siraya. Yátupi eta ecaque­héraina ema Viya, ácutini éma eta máurivahi étapa eta masantuvahi.
EPH 4:25 Tásiha puiti, vaipa épiya­hi­ra­himahi. Étupi­ru­vayare tamutu eta échaji­ri­si­ravaya nayehe ena echamuriana eparae­piyana, taicha étana­richuhi eta echamu­ri­ra­ca­cairahi, émana­ri­chu­hivare ema Viúrujiaruhi, ema Jesús.
EPH 4:26 Te tatiari­hipuca eta táimiyu­se­macahe, ejanea­cavaicha machu ecape­catura. Te esemapuca, vahi tacunasi eyehe. Énevanéna eperdo­na­chacaca.
EPH 4:27 Ecaune­vayare, machu máiturucahe ema Váinaraji, táichave­nénahi eta esema­nevahi.
EPH 4:28 Mácani tiámera­hinihi, vaipa macuapechava macuamereca. Mácaematane apaesa macuna­chacare, apaesavare eta jácani máemata­ne­va­chayare eta maviyi­hayare eta macaji­rayare ena ticamu­nu­vanahi.
EPH 4:29 Váhivare ecuna­ca­ja­cachava eta tájipa­rácana echáji­ri­ru­cavana tamauri­queneana. Tátupiruva eta échaji­ri­si­raváina apaesa étaina eyuchusiha eta nasuapiraina nácani tisama­hea­nayare, éta tétupi­ri­sa­mu­re­cha­va­cayare éna.
EPH 4:30 Vahi ecuisapava ícha jácani tamauri­queneana, machu ímipa­ne­rereca ema Espíritu Santo, émaripa ema sántoquenehi, tiávahá­ca­heripa éma. Eta mávahá­si­rahehi tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi eta ecamarcahi, taicha ímati­ca­réipahi eta machane­ra­héirahi ema Viya; puíticha, étapa eta te títecapapa eta jena sácheyare viúchucui­rayare.
EPH 4:31 Váipavare ecunaca eta semanereana. Váipavare ecatia­na­ra­himahi. Váipavare ecuse­ma­rairihi, váhivare ecuija­jachava ecapia­racava. Vahi ecuicha­nareca. Ínajicaya éti tamutu eta júcana tamauri­queneana.
EPH 4:32 Táitsiva étaviu­chayare eta iúrivayare nayehe nácani apamuriana, ejapa­nu­ra­hiyare. Te tatiari­hipuca eta náejeca­pirava, eperdo­na­cha­ca­cayare taicha ene macahehi ema Viya eta maperdo­na­chi­rahehi máichavenehi ema Cristo.
EPH 5:1 Puiti éti machicha­he­ripahi ema Viya, máemuna­ru­que­ne­heripa, tásiha ácutipa éma eta máurivahi.
EPH 5:2 Émuna­ji­ri­ca­cayare eta ítare­siraya. Ecutiyare ema Cristo eta máemuna­si­ra­havihi. Éma, macuri­sa­mu­re­charipa ema Maiya eta máimija­ra­re­si­ravahi víchavenehi víti, macutihi eta sárarechicha uvesa nacaparuhi eta námavahuhi me Viya.
EPH 5:3 Eta machane­ra­he­raripa ema Viya, vaipa táuricahini íchahini eta túhusicare. Tíñehi te mamirahu ema Viya. Váhivare ecupa­nerecha ícha jácani tiámanahi eta tamauri­queneana. Váhivare tacuva­yuacahe eta tájipa­rácana.
EPH 5:4 Vahi ecuna­ca­ja­cachava eta échaji­ri­ru­cavana titsiri­ha­ca­repiana, súnsurupiana, tájipa­rá­ca­queneana, taicha tájina tacuna­cha­ca­révaina éta. Tamutusera eta échaji­si­ranaya, amairi­pi­quenéna eta ehasu­lu­pa­ya­chiraya ema Viya. Jéhevare, éta iúriha­quenehi.
EPH 5:5 Németeaca ímatie­que­ne­haripa éti eta vahi tiúchucu­ha­naimahi nácani ticaeca­hi­ca­ca­nayare, ema achane te mavehapuca esu esena apayena, esu esena te suvehapuca ema achane apaima; nácanivare ena amaperuana tiveha­ji­ri­ca­canahi; mácanivare achane mavehapuca ema mapara­jairava; nácanivare tijamu­rachana tamutu jácani náimaha­que­neanahi. (Ena tavayua­ca­vacahi eta najamu­ra­chirana, énarichuhi ticasi­ña­rajiana.) Namutu ena nani tímereu­cha­vanahi vahi machane­ra­nai­nahini ema Cristo. Vahi tisiapa­naimahi te mávasa ema Viya.
EPH 5:6 Tásiha éti, vahi ecuisapava nácani navaraha navayuacahe te náechaji­riruva súnsurupiana, napami­si­raheya ícha eta júcana tamauri­queneana, taicha eta júcana, éta tiviucha­va­cayare nácani masuapa­ji­rai­ra­hanahi me Viya, muracayare eta náicuñayare.
EPH 5:7 Tásiha, ejaneacava, machu ácuti ena nani tíchanahi eta júcana tamauri­queneana.
EPH 5:8 Échavaripa tacáhénihi eta ítare­sirahi acane étarichu iámapi­ri­cainihi iávacuhahi te timapicu. Puítisera eta iúrujia­siraipa ema Viáquenu, tijara­hiripa eta ítare­sirahi. Tásiha, ímere­cayare eta emicau­chi­rayare ena apamuriana achaneana, ímere­si­rayare eta iúriva, étapa eta tipachi­na­queneana eta ítaresira, étapa eta yátupirahi eta éhisirahi ema Viya.
EPH 5:10 Tamutu sácheana ecara­va­hui­na­varepa eta mavara­ha­que­neanahi máuriruanahi ema Viáquenu.
EPH 5:11 Ejaneacava éti, machu iápechava ícha eta tamauri­queneana náichaque­neásahi ena achaneana te timapicu. Taicha tétavi­cavahi eta tatsiri­ha­ca­revahi eta náichaque­neanahi eta nayumu­ru­si­ravahi. Étisera ímitu­ca­va­cayare éna. Emicau­chayare eta tamaurivahi eta náichaqueneana, apaesa náimaha eta táiñehivahi eta náichaque­neanahi. Tásiha, natiari­hipuca ena tivara­hanaya náinaji­cayare.
EPH 5:14 Eta emica­hu­chi­ravaca éna, tacuti eta táechaji­riruva eta jirasare, ani tacahe: Pítisami pímicu­ti­ji­ricava pépenaquene taicha eta tavayua­si­ravihi eta pecatuana. Péjamiu­chavaichu eta pímaca­ca­ra­si­ravahi te timapicu. Písapava macaeche­pucavi ema Cristo, mavarahahi timícau­cha­viyare.
EPH 5:15 Eta tacahe, yátupina eta ejanea­si­ravaina. Vahi ecucuti ena máecharaireana. Ímere­cavaya eta ítupa­ji­jia­si­ravahi.
EPH 5:16 Ecama­pu­ra­vachaha tamutu sácheana eta ímitu­si­ra­vacahi ena achaneana, taicha maverana ena tíchanahi eta tamauri­queneana.
EPH 5:17 Tacuija eta esunsu­vanaina. Epane­re­chayare apaesa ácaicutiara yátupi eta mavara­ha­quenehi ema Viáquenu.
EPH 5:18 Vahi ecucavaha taicha éta ticauya­ya­carehi ticami­tiacahe. Ísapa­vasera émaira máechahe ema Espíritu Santo tamutu eta ítaresira.
EPH 5:19 Eta ímitu­ra­piyare nayehe ena echamuriana, eta salmo étapa eta jirasareana majiriahuana ema Viya. Eta ecuna­chi­rainahi ema Viáquenu, iúrisa­mu­re­yarehi eta ejiraira.
EPH 5:20 Ehasu­lu­pa­ya­cha­pa­racaya ema Vicaiya­quenehi te máijare ema Viáquenu Jesucristo tayehe tamutu jácani íchara­ra­cavana taicha tásiha­que­neanahi eta mayehe.
EPH 5:21 Emutu éti, ímereca eta iúriva táichavenehi eta epicau­chirahi ema Viya. Ísapava eta nacamu­nui­rahehi ena echamuriana. Vahi étainachucha éhica eta evara­ha­queneana.
EPH 5:22 Étiripa eti esenana ecaima­que­nea­na­ripahi, titupa­ra­cahehi epicau­cha­yarehi ena ímanaveana. Esuapa­ji­ra­hi­ya­rehiva nayehe, tacuti­yareichu eta esuapirahi ema Viáquenu.
EPH 5:23 Taicha mácani achane, tatupa­racahi éma, téchaya eta máitátiraya esu mayena, tacutihi ema Jesucristo tatupa­racahi éma téchaha­vi­yarehi vimutu viti véhicanahi éma. Émari­chuvare ema ticatiu­cha­haviya vimutu viti machane­ranahi.
EPH 5:24 Tásiha, yátupihi eta vipicau­chirahi visuapahi ema Cristo. Ene nacahe­yarehi ena esenana, nasuapa­yarehi napicau­cha­yarehi ena náimana­veanahi te tamutu.
EPH 5:25 Étiripa eti náimana­veanahi, titupa­ra­cahehi émuna­ca­va­cayare ena eyenana, tacutihi eta máemuna­si­ra­havihi ema Jesucristo viti machane­ranahi. Éma, tímija­ra­re­cavahi víchavenehi,
EPH 5:26 taicha mavarahahi tisantu­cha­ha­vi­yarehi. Tásiha, masipa­ha­si­na­havipa eta viáchanevana eta visuapirahi eta máimitu­rapiana. Eta masipa­ha­si­rahavi tacuti eta sucavira te une esu araimayare te tétupi­ri­cavapa tayehe eta sucaimai­rayare.
EPH 5:27 Taicha mavaraha tacuija víchiravaina viti machanerana te táitecapa eta sache vitupi­ha­mi­rau­chi­rayare éma. Vétaviu­cha­yarehi eta viúrinavaya. Tájina véchipe­ji­caimahi, tájinavare tijara­re­ca­ha­vimahi, apanaimahi víchava. Mavara­ha­hivare tétavi­ca­va­yarehi eta visantovaya. Yátupi matapi­ra­va­re­haviya víti.
EPH 5:28 Ene ecahe­yarehi eti náimana­veanahi, ímere­ca­yarehi eta émuna­sirahi ena eyenana, tacutihi eta émuna­sirahi eta iáqueheana. Mácani máemunacahi esu mayena, tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta máemuna­si­ravahi éma.
EPH 5:29 Taicha viti achaneana, eta vítare­sirahi, váhiquene vicati­chaimahi eta vécheana. Tétavi­cavahi eta vijanea­sirahi, véchapa­ji­ricahi, vénica­hivare eta véche. Ene macahehi ema Cristo eta majanea­si­ra­havihi, máechapa­ji­ri­si­ra­ha­vi­hivare viti machanerana.
EPH 5:30 Víti tímicu­ti­ji­ricava eta táunavanahi eta máquehe táichavenehi eta viávahá­sirahi éma. Vicuti­ji­ri­ca­vavare eta maeche, mápera­navare.
EPH 5:31 Échavaya eta táechaji­ri­sirahi eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Mácani amaperu achane ésupa esu mayenayare, te ticaimanapa, tatupa­ra­ca­vacahi típutsi­ca­va­na­yarehi eta napenana ena ticachichana. Énaji­vainapa títáti­ca­ca­nayare. Eta naveha­ca­cairahi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa étana­rinehi eta náqueheana” tacahepa.
EPH 5:32 Te juca tametarapi, jararihi eta tacaye­maquene tayumu­ru­re­va­quenehi. Puiti nímitucahe: Viti machanerana ema Cristo, eta viúrujia­sirahi éma, étana­mu­ri­há­viripa tacuti eta étana­rinehi eta náqueheana ena ticaimanahi.
EPH 5:33 Tásiha, nuvaraha yátupina ácaicutiara eta juca nucaye­ma­quenehi. Titupa­ra­cahehi eti ajairana, yátupina eta émuna­siraina ena eyenana tacuti eta émuna­sirahi eta iáquehe. Éneri­chuvare eti esenana, titupa­ra­cahehi epicau­cha­yarehi ena ímanaveana.
EPH 6:1 Étiripa eti amaperuana, yátupina eta esuapa­ji­raivaina nayehe ena ticachi­chaheana, taicha titupa­ra­cahehi ene ecahe­yarehi eta éhisirahi ema Viáquenu.
EPH 6:2 Ema Viya tíjara­cavapa tíjara­ca­heyare eta iúrica­ca­revaya eti esuapa­ji­rahiana, taicha ani tacahe eta máechaji­riruva: “Epicau­chayare ena ticachi­chaheana. Te esuapa­jirahi éti, nucaju­ru­caheya te apaquehe. Tájina íchira­vaimahi, iúrita­re­si­rainapa” macahepa. Tétavi­cavahi eta tasuapa­ca­revahi eta juca mavanairipi ema Viya ­ eta eyehe.
EPH 6:4 Éneri­chuvare, eti náiyana, náenana, vahi ecuimi­yu­semaca ena echicha­naveana tayehe eta evane­sirana. Tauri eta ecava­nai­ripira, apaesa napicaurahi eta najuru­siraina, énaji­vayare ticara­ta­cavana. Ímitu­cavaca tamutu eta máimitu­rapiana ema Viáquenu, apaesa nasuapa­jirahi.
EPH 6:5 Éneri­chuvare eti ecaque­nu­recana, titupa­ra­cahehi esuapa­ji­ra­hiyare nayehe ena iáquenuanahi. Epicau­cha­va­ca­yareva, émuna­ca­yareva. Táurivai­nahini eta ecaema­ta­nea­sirahi, tacutirichu eta táurivahi eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Cristo.
EPH 6:6 Evapi­na­va­yarehi te esamureana eta ecaema­tanera, vahi tacucarichu te natiarihi ena iáquenuanahi te emirahu. Vahi ecuya­cu­ji­ririha. Evapi­na­va­ya­resera eta ecaema­ta­nea­sirahi éna, taicha émari­chuvare ema Viáquenu ema ecaema­ta­nearuhi. Ímere­ca­vayare eta yátupirahi mavana­rahehi éma. Tacahe­yarehi eta ítauchi­rayare eta mavara­ha­queneana ema Viya.
EPH 6:8 Taicha écharipahi émutu éti, vijaca­payare eta vícuchihi mayehe ema Viáquenu te vítauchahi tamutu eta táuriqueneana. Vahi manere­ji­caimahi nácani líbreanahi énapa ena ticaque­nu­re­canahi; vínuna­yarehi tayehe eta vícuchihi.
EPH 6:9 Éneri­chuvare eti náquenuana, titupa­ra­cahehi iúriyareva nayehe ena echanerana, ejapa­nuyare éna tayehe eta evane­sirana. Vahi ípica­ra­re­re­caimahi te evane­sirana. Ínuna­yarehi échava eta matiari­hirahi ema Iáquenu­hivare éti apanava, ema tiávihahi te anuma. Taicha éma, nájina máepuru­quenéna ena acha­ neana.
EPH 6:10 Puiti nutupa­ra­ca­hevare, nupara­pe­naveana, ecasiñava yátupina mayehe ema Viáquenu apaesa máijaracahe éma eta matumeva étapa eta máitupa­ji­jia­sirava.
EPH 6:11 Nuvaraha numetacahe eta juca: Ema Váinaraji ticana­ra­havihi víti machane­ra­na­havihi ema Viya. Tétavi­cavahi eta mavarairahi tiáquipai­cahavi. Tásiha, titupa­ra­cahavi eta véchapa­ji­ri­si­ravaya eta vicatiu­chi­ravaya mayehe éma. Natiari­hivare ena camuri­queneana majupahana, énapa ena masuntarurana. Váhisera achanea­nai­nahini, váhivare viparae­pi­ya­nai­nahini. Éreananahi éna, váinara­ji­que­neanahi. Tétavi­cavahi eta nasimu­tuvahi éna. Tétavi­ca­va­hivare eta náitupa­ji­jia­si­ravahi étapa eta natumeva eta nacaema­tanera tayehe eta juca apaquehe, tamapi­cu­quenehi náicha. Eta tacahe, échapa­ji­ri­ca­vayare eta ecatiu­chi­ra­vayare tayehe eta mavayua­raquiana ema Váinaraji. Étumechava eta éhisira. Ecuti ema suntaru ticasi­ñavahi tayehe eta mamuiriha vahi tasiapa­ha­caimahi eta espada. Tásiha, erata­hayare ecamicha tamutu eta ecata­ji­vairana. Vahi ecaina­ji­ru­vaimahi. Iáquipai­ca­yareva namutu ena machamuriana ema Váinaraji.
EPH 6:14 Yátupi­na­hisera esuapa eta vímitu­rapiana yátupi­queneana. Vahi ecucha­va­cué­jechava. Átupi­ru­vahini eta ítare­sirahi. Ecutiyare ema suntaru, manacahi eta máitijuhe, étapa eta fiérromehi tiávicha­yarehi eta matupa, tájina­sarepa náicharaca ena mánarana.
EPH 6:15 Vahi tacuechuquiha eta ecame­ta­rai­rui­rayare eta majaca­piraya ema Viya namutu ena achaneana. Etanu­ca­yareva eta eparu­pevaya apaesa erataha eta epaisi­rayare te acheneana eta íteca­pi­rayare tayehe eta tayere­hi­queneana avasareana.
EPH 6:16 Tacutiquene eta ticamu­nu­ca­rehicha, yátupinahi eta ecasi­ña­vairaina mayehe ema Viya. Eta ecasi­ña­vai­rayare táimicu­ti­ji­ri­cavahi iávihui­nahini eta ticaema­hae­que­ne­ha­yarehi eta tamurui­rapahi eta mayucaraqui ema Váinaraji.
EPH 6:17 Tacutiquene, ecasi­ñavahi yátupina eta iúchucui­rayare, tácuti eta macasi­ñavaira ema suntaru eta mayehe casco te machuti. Iúnacahi eta máechaji­riruva ema Viya, máimitu­re­he­quenehi ema Espíritu Santo. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi eyehe­nahini espada eta ecatiu­chi­ravahi.
EPH 6:18 Te eyujaraca, eyaseacaya ema Viya máijaracahe eta etumevaina. Eta eyuja­ra­sirana, tacuija tahapa­pi­ricahe eta máimitu­si­rahehi ema Espíritu Santo. Vahi ecuyacuji eta eyaseu­chi­ravaca namutu ena vichamuriana, majanea­ca­va­cahini ema Viya, táurivaina eta náehisirahi.
EPH 6:19 Éneri­chuvare, te eyuja­ra­sirana, eyaseu­cha­nuhini me Viya, apaesa máijara­ca­nuhini éma eta nuvapi­nairava, tacuijavare tahapa­pi­ricanu eta néchaji­si­rayare ena achaneana. Nuvaraha tasuapa­ca­rehini nayehe eta najaca­pa­ca­revahi mayehe ema Viya.
EPH 6:20 Ema Viáquenu tinacanuhi núti námayarehi eta máechaji­riruva, nucuti­yarehi mácani achane embajador mayehe ema aquenuca Emperador. Éta tíchanuhi ticaviu­renuhi eta napresu­chi­ranuhi puiti. Eta tacahehi, nutupa­racahe eyuja­rauchanu, eyaseuchanu me Viya, máijara­ca­nuhini eta nutumevaina eta nucame­ta­rai­rui­ra­yarehi nayehe namutu ena achaneana te avasareana, váhivare nucuya­cu­jihini eta nucame­ta­rai­rui­ra­yarehi.
EPH 6:21 Tiuri puiti, máimaha­he­ri­nesera ema vémuna­ru­quenehi vichamuri Tíquico. Éma, títame­ta­ca­heyare tamutu eta níchara­ra­cávahi núti. Tétavi­cavahi eta máimica­ta­si­ranuhi eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu.
EPH 6:22 Eta tacahe, névatacahi éma eta ara eyehe. Títame­ta­ca­heyare eta víchara­ra­cavahi, tétume­cha­he­yareva éti eta éhisiraya ema Viáquenu.
EPH 6:23 Puiti nuyaseacahi ema Vicaiya­quenehi émapa ema Viáquenu Jesucristo, náijara­ca­hehini eti nuchamuriana eta enara­sirahi te esamureana tamutu eta epane­reruana, tajuru­ca­hi­varéni eta ecasi­ña­vairahi eta nayehe, étapa eta émuna­si­ra­cacahi.
EPH 6:24 Nuyaseu­cha­hevare táetaviu­chahini eta iúrica­cá­revaya emutu eti yátupihi éta émuna­sirahi ema Viáquenu Jesucristo. Tamutupa eta néchaji­ri­ru­vanahi ­ eyehe.
PHI 1:1 Nuti Pablo émapa ema Timoteo, mavana­ra­havihi ema Viáquenu Jesucristo, vímiamareca puiti eta juca vicartane eyehe emutu eti vichamu­rianahi ecava­sanahi te Filipos, énaripa ena pastoreana énapa ena najupahana. Taicha eti machane­ranahi ema Viya eta iúrujia­si­ravahi ema Jesucristo.
PHI 1:2 Nuvaraha máetaviu­chahini eta macata­ji­sirahe ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo; náijara­ca­hehini táurivaina eta epane­reruana.
PHI 1:3 Tatiarihi eta te néchahe, nuhasu­lu­pa­yachahi ema Viya íchavenehi éti.
PHI 1:4 Te tamutu eta nuyuja­ra­sirana, tétavi­cavahi núrisa­mureva eta nuyaseu­chi­rahehi emutu éti.
PHI 1:5 Taicha te jena tínapu­cainapa sache eta nucame­ta­rai­ruirahi eta eyehe, ichapequene eta ímica­ta­si­ranuhi. Puíticha enasi­richuhi.
PHI 1:6 Ema Viya, tétavicava eta máurichirahe eta ítaresira cape juca. Núti, tétavi­cavahi eta nucasi­ña­vairahi mayehe eta máimiya­ni­ravaina eta máurichi­ra­heyare, mavarairahi iuri eta machima­pi­raheya ema Jesucristo te jena sache machavi­rayare.
PHI 1:7 Éneri­chuvare nucasi­ñavahi eyehe eta ejaca­piraya eta máurichi­rahehi éma, taicha némuna­cahehi ichape emutu éti. Nucasi­ña­va­hivare vicuti­ca­caipahi eta vijaca­pirahi eta máimica­ta­si­ra­havihi ema Viya, tayanapane viyere­hi­ca­ca­hipuca, étaripa te juca návihahi cárcel. Étaripa te nutupi­ha­mi­rau­chavaca ena tuparai­rucana eta nucatiu­chi­ra­yarehi eta yátupira eta viúchucuiraya maicha ema Jesucristo, apaesa te nasuapapuca éna apanava.
PHI 1:8 Tímara­ra­canuhi ema Viya eta némuna­si­rahehi emutu éti, nucutihi ema Jesucristo eta máemuna­si­rahehi éma.
PHI 1:9 Nuyasea­ca­hivare ema Viya eta iápaju­si­ra­vai­nahini eta émuna­raivaya. Ítupa­ji­jia­ca­vahini, támutuhini ímatie­queneha, apaesa ímati­pa­ra­cahini eta enere­ji­siraya eta táuriquenehi.
PHI 1:10 Taicha nuvaraha tápaju­pa­ná­vai­nahini eta iúrivaina eta ítare­sirana, tájina téchípe­ji­ca­hémahi. Matapi­ra­va­re­héyare, tiúriyarepa eta machima­pi­ra­heyare te machava ema Jesucristo.
PHI 1:11 Nuvara­havare iápaju­si­ra­vai­nahini eta íchaqueneana táuriqueneana eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha, tétavi­ca­va­yarehi eta nacuna­chi­ra­yarehi ema Viya ena achaneana eta náimairahehi éti.
PHI 1:12 Nupara­pe­naveana, nuvaraha numetacahe tájinaichucha táichavahini eta nucaera­tairahi. Eta návihairahi núti te juca cárcel, camuriana ena numeta­ruanahi eta máemuna­raivahi ema Viya eta nayehe.
PHI 1:13 Énaripa ena tasunta­rurana eta palacio énapa ena apamuriana achaneana náecharipahi eta táemera­ta­si­ranuhi eta néhisirahi ema Cristo.
PHI 1:14 Tacutiquene, eta náimairanuhi eta nupresuvahi, ena camuri­queneana nuchamuriana táetume­cha­va­cainehi eta nacame­ta­rairuira eta máechaji­riruva ema Viya. Vaipa napicahini taicha ichape eta nacasi­ña­vairahi mayehe ema Viáquenu.
PHI 1:15 Nararihi éna, tiúrihi eta napane­reruana eta náimitu­re­sirahi te máijare ema Cristo. Tatupi­ruvahi eta náichirahi, tásiha­quenehi eta náemuna­si­ranuhi, taicha náechahi éna eta návihairahi ani, nucatiu­chi­ra­yarehi eta yátupira eta viúchucuiraya maicha ema Jesucristo. Narari­hi­sa­misera ena tímitu­re­canahi te máijare ema Cristo, váhisera tátupi­ru­va­que­né­nahini eta napane­reruana. Nacapi­na­ru­rai­va­richucha, navarairahi ticachu­ri­canuana. Napane­re­chai­chu­chavare tiápaju­ca­va­yarehi eta néñami­ravana, tavetijipa eta návihairahi nuti te juca cárcel.
PHI 1:18 Tájina­chu­chasera táichavahi. Núti vahi nucapi­na­ru­va­caimahi ena nani páureanasami. Ticuri­sa­mu­re­cha­nua­na­richucha núti eta náechaji­si­hairahi ema Cristo namutu. Énerichu ichape­mu­ri­ya­rechucha eta núrisa­mu­revaya,
PHI 1:19 taicha németeaca tiúriyare tamutu eta níchava­que­ne­vayare. Taicha tisama­carehi me Viya eta eyaseu­chi­ranuhi. Émaripa ema Espíritu Santo, ichape eta máimica­ta­si­ranuhi.
PHI 1:20 Núti, ichape eta nuvarairahi váhini nucutsi­rihaini. Nuvaraha nuvapinava eta nímiya­nirava nucasi­ñavaya mayehe ema Cristo eta majanea­si­ranuhi apaesa náimatihini ena achaneana eta yátupirahi eta macasi­ña­ca­revahi ema Cristo. Tájina vahi nupica­ca­vahini eta náimica­ti­chi­ra­nu­hipuca, táimica­pa­ca­nupuca.
PHI 1:21 Taicha, eta nítare­sirahi puiti, ema téchahi ema Cristo. Te népenapuca, tiápaju­ca­vainapa eta núrica­ca­revaya.
PHI 1:22 Téhesera te nítare­ca­ri­cha­hapuca, nucama­pu­ra­va­yarehi nucaema­ta­nea­cayare ema Viáquenu. Eta juca, vaipa nímatie­queneha tájahapuca tiúripa­na­yarehi nuyehe.
PHI 1:23 Nuvara­hai­panéni níjahú­cha­vahini népenahini apaesa nunara­capaini te machacaya ema Cristo. Eta juca tiúripanahi eta nímairahi. Váhisera nímatie­queneha tájahapuca eta néhiruyare.
PHI 1:24 Néchahe­va­resera éti, néñama­hevare nujuni­jicahe. Tiúripa­nai­chupuca vuíchaha nucuepena.
PHI 1:25 Tásiha, németeaca vuíchaha mavaraha népenahini ema Viáquenu. Nucuchapa nápecha­va­hi­varéni níteca eta ara eyehe, nucacha­ne­he­ya­réchaha éti. Nímica­ta­ca­he­nu­mayare apaesa tápaju­ca­vahini eta iúrisa­mu­revana eta ecasi­ña­vairahi me Viáquenu Jesucristo. Tacahe, tétavi­ca­vapaini eta viúrisa­mu­re­vai­nahini eta viúrujia­ca­cairaya.
PHI 1:27 Eta ítare­siraya, ímereca yátupina eta éhisiraina eta máimitu­rapiana ema Cristo. Tayanapane váhipuca nucuiteca eta eyehe, ímiya­na­vasera eta étume­chi­ravaina eta iúrujia­si­ra­cacahi. Nusamai­ri­ri­ca­hehini táurihini eta ímiya­ni­ravahi éhica emutu, étanai­na­richuhi eta epanereru, evapi­navahi eta ecame­ta­rairuira eta véhiruhi tayehe eta viúchucuiraya.
PHI 1:28 Vahi ecuarameca naicha nácani iánaranahi. Eta nacatia­na­si­rahehi, tímicae­che­rachahi eta nacaicu­chirahi eta náicuñayare. Táimicae­che­rachahi eta iúchucui­ra­yarehi éti maicha ema Viya.
PHI 1:29 Éti, iúrica­carehi maicha ema Viya eta ejaca­pa­ca­revahi mayehe, táichavenehi eta ecasi­ña­vairahi me Cristo. Tacamu­nu­hisera eta ecata­ji­vai­rayare táichavenehi eta éhisirahi éma, ecaicu­chirahi éta.
PHI 1:30 Ecuti­nu­ripahi eta vicana­ra­ji­ri­si­ra­vacahi ena viánaranahi. Éti ímaha­nu­richuhi cape juca eta nucana­rai­ra­vacahi, puíticha esamai­ri­ri­ca­nui­pa­hivare eta nunasi­richuhi nucana­ra­vacahi.
PHI 2:1 Tacahe puiti, németeaca esamavahi eta máetume­chi­rahehi ema Cristo, iúrisa­mu­re­ra­hivare táichavenehi eta máemuna­si­rahehi; evapi­na­va­hivare eta mávahá­si­rahehi ema Espíritu Santo, máimitu­si­rahehi eta ecajirahi ejapa­nu­ra­hi­hivare.
PHI 2:2 Tacahe puiti, nuvaraha étanai­na­ri­chuvare eta epanereru, ácuti­cacaini eta ecaema­ta­nea­siraina ema Viya; tácuti­ca­ca­hi­varéni eta émuna­si­ra­cacahi. Tásiha, tétavi­ca­vayare eta núrisa­mu­revaya ícha.
PHI 2:3 Éti eta ítare­siraina, tacuija eta ecasi­ña­va­vai­siraina, váhivare ecuimi­juquiha eta evara­ha­queneana. Nuvara­hasera ímere­cahini eta emansuvaina nayehe ena echamuriana; énahi émuna­ru­que­neanahi. Nativaina ímica­ta­cavaca éna, táetaviu­chi­ra­vai­nahini eta náurica­careva ícha. Vahi ecuítá­tijiva.
PHI 2:5 Emutu éti iámanahini eta táurivahi eta juca mapanereru ema Jesucristo, tisuapa­jirahi éma.
PHI 2:6 Éma, tacahehi eta mapane­re­ruanahi: Vahi macasi­ña­vahini eta víyairahi éma. Tétavi­ca­va­hisera eta mamansuvahi, étapa eta máurivahi. Tísapa­ji­ri­cavahi.
PHI 2:7 Tacahe, manaquicahi eta mávacuréni. Eta máucupau­chi­ra­havihi, macutipaipa mácani achane macahe­que­nechucha eta máuchusirahi. Tamutusera eta máitare­sirahi, tétavi­cavahi eta masuapa­ji­raivahi, macutihi mácani moso. Eta masuapa­ji­raivahi, étapa tiámapa­rauchahi eta máepenirahi te crusu. Titsiri­ha­ca­va­hineni, máitaucha­hisera.
PHI 2:9 Eta tacahe, ema Viya máijaracapa eta máejasi­ha­yarehi tayehe eta anuque­hepana mávacu­re­yarehi, étapa eta tacapi­ca­huirahi ichape eta máijare,
PHI 2:10 apaesa námutu nácani tisamanahi eta máijare Jesús, tépuyu­ca­na­yarehi: ena tiávihanahi te anuma, énapa ena tiávihanahi te apaquehe, énapa ena nacaera­ta­quenehi puiti te amahe apaquehe.
PHI 2:11 Namutu náichayare: “Yátupi Aquenu­caquene éma”. Tacahe, tétavi­cavahi eta vicuna­chi­ra­yarehi ema Tata Vicaiya­quenehi.
PHI 2:12 Núti nucuna­chahehi, eti nupara­pe­naveana némuna­ru­que­neanahi, taicha tétavi­cavahi eta esuapi­ranuhi te nutiari­hi­richaha te echacaya. Puítisera nuvaraha tápaju­cavaini eta esuapi­ra­nuyare, puiti eta nuyere­hi­rahehi. Ema Viya, émarichuhi ema tinacahi te esamureana eta evarai­rayare ecuri­sa­mu­re­chayare éma; tiávahá­ca­hevare eta ítauchi­rayare tamutu. Tásiha, muracaina eta ejanea­sirava tayehe eta tájipa­racana, epica­vareni eta ímica­ti­sa­mu­rechira ema Viya. Tacuija táemitie­que­ne­hahini eta tapachi­navahi ­ eta iáchanevana.
PHI 2:14 Te tatiari­hi­napuca jácani íchaque­nea­nayare, vahi ecueva­tae­ma­chavaca, váhivare ecuaca­pauchava,
PHI 2:15 apaesa tacuija échaji­sia­ca­revaina emutu. Tacuijavare etapi­ra­vainahi eta náimaira­heyare ena achaneana. Ímere­ca­va­yarehi eta machicha­hérahi ema Viya, tájina táechipe­ji­ca­hehini nayehe ena achaneana váinara­ji­pa­ne­réruana. Nímicu­ti­chinahe eta táurinavahi eta jarairiquiana vímaha­queneana te anuma te jácani yati timapi­cu­quenehi.
PHI 2:16 Ímitu­ca­va­cahini eta máechaji­riruva ema Viya, eta íchuhai­ra­va­cavare náehicavare, apaesa náuchucu­hahini tayehe eta apana náitaresira. Tacahe, te máiteca machava ema Viáquenu Jesucristo, eta máimaira­he­yarehi eta juca táuriqueneana íchaque­neanahi, tétavi­ca­vainapa eta nucuna­chi­ravaya núti íchavenehi éti eta táurivahi eta nímitu­si­rahehi. Vahi támapu­ru­jihini eta nucaema­ta­nea­si­rahehi.
PHI 2:17 Nímicu­tichahe eta esuapa­ji­raivahi tayehe eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Viya. Ticutihi eta iámavahuhi mayehe. Núti, tijuricati táimica­pa­ca­nupuca eta nucame­ta­rai­ruirahi eta eyehe. Eta népeni­rai­na­pucaini tacuti­yareva eta námavahuhi mayehe ema Viya, tacachane eta iámavahuhi éti. Núti nuvapi­navahi eta níjara­si­ravahi népena, núrisa­mu­re­hivare eta nucama­va­huirahi me Viya. Nuvaraha iúrisa­mu­re­yareva éti apanava. Vahi ecuca­tie­que­nehanu. Ácutinu eta núrisa­mu­revahi núti.
PHI 2:19 Nupane­rechahi névata­ca­yaréni ema Timoteo eta ara eyehe, máimaha­panahe apaesa núrisa­mu­repaini eta nusamai­ri­ri­si­raheya te machavapa. (Máimaha­ha­vi­ri­nesera ema Viáquenu Jesús eta vítuji­si­ravaya.)
PHI 2:20 Taicha ema Timoteo, yátupihi macutinuhi eta nuhapa­sa­mu­re­chirava eta iúrica­ca­re­vai­nahini éti. Nájina apanai­nahini nácutihini éma.
PHI 2:21 Narari­hinéni ena apamuriana, énachu­chasera tiyayau­ruiri­ca­vanahi. Vahi tihapa­sa­mu­re­cha­va­naimahi eta iúrica­ca­revaina eti machane­ranahi ema Jesucristo.
PHI 2:22 Ímati­ripahi éti eta máurivahi ema Timoteo eta máimica­ta­si­ranuhi tayehe eta vicame­ta­rai­ruirahi, tacutihi mácani machicha ema achane, eta táurivahi eta máimica­ta­sirahi ema máiya.
PHI 2:23 Vuíchahasera névata­caimahi éma. Néchanu­mayare eta juca níchara­ra­ca­vayare te juca.
PHI 2:24 Nucasi­ña­va­hi­né­nisera mayehe ema Viáquenu Jesucristo eta nútija­ca­rú­vai­nahini nímaha­panahe.
PHI 2:25 Tásihasera, nupane­rechahi névata­ca­hi­varéni puítirichu ema apana viparape Epafrodito, ema évataruhi tímica­ta­ca­nu­yarehi, tiámapa­hivare eta enaqui­ruvana. Puiti éma, tétavi­cavahi eta máimica­ta­si­ranuhi tayehe eta juca vémata­ne­repihi, vicana­rairahi eta tamauri­queneana.
PHI 2:26 Mavara­hai­pai­chavare tímahahe éma apanava. Téñama­vaipahi eta eyehe emutu éti taicha máechahi eta esamai­ri­ri­sirahi eta macaju­mairahi.
PHI 2:27 Yátupihi eta macaju­mairahi, tiánehi­ya­rehini tépena. Majapa­nu­hisera ema Viya; tinaracahi. Tijapa­nu­nu­hivare núti apana apaesa vahi nucueña­ma­va­hichaini, vahi tacuapi­qui­ha­nuhini eta néñami­ravahi puiti.
PHI 2:28 Eta tacahe, nuyayaucha puiti névataca éma, apaesa eta ímairai­nahini éti, iúrisa­mu­re­va­repaini. Te néchapa eta iúrisa­mu­revahi, étapa tacaepaha eta néñamavahi eyehe.
PHI 2:29 Táurisera eta ejaca­piraina éma te esamureana, taicha yátupihi echamurihi éma eta éhisirahi ema Viáquenu.
PHI 2:30 Taicha éma, yátupihi tiánehipa eta máepenira, táichavenehi eta táetaviu­chirahi eta mavaraira macaema­taneaca ema Cristo. Váhiquene tiyava­na­vahini eta máitare­sirahi, taicha muraca eta mavarairahi máitaucha eta etupa­ra­si­ranahi mayehe. Taicha éma ítsivahi éti, eta vahi ítuji­ca­vahini ítecahini étija­ca­rú­vai­nahini ítáti­nuhini.
PHI 3:1 Nupara­pe­naveana, evapinava eta macacha­ne­ra­heripa ema Viáquenu. Núti, vahi nuyacuji eta nápechi­rayare numetacahe te juca néchaji­ri­ruvahi te nájure taicha eta tiúricha­heyare éti.
PHI 3:2 Échapa­vayare nayehe nácani achaneana tipami­caheana éhica eta mavanai­ripiana ema Moiséini, navarai­ra­hivare ­ ecama­rcayare, náimijachahi machane­raheya ema Viya taicha eta ecama­rcairahi. Ena nani, tétavi­cavahi eta náiñehivahi eta náemeje­ca­pi­rachira ena vichamuriana. Éna, nacutihi eta jácani tamucu tétavi­cavahi eta tanica­raivahi.
PHI 3:3 Jéhesa­resera vítiquenehi machane­ranahi ema Viya yátupi­que­ne­havihi. Vicama­rca­que­neanahi víti te visamureana maicha ema Espíritu Santo. Vítiquenehi yátupi­que­ne­ha­vi­hivare viti véneuchavahi me Viya. Vivapi­na­va­hivare táichavenehi eta vicasi­ñairahi eta machane­ra­ha­virahi ema Jesucristo. Véchahi vahi étapa­ra­cai­nahini vítauchahini eta vanairipiana, étaina­pucaini visama­ca­rehini táicha.
PHI 3:4 Jéhevare núti, táurica­hinéni nucasi­ña­vahini núti nusama­ca­rehini, taicha nítauchahi tamutu eta viyehe­repiana viti israelítana. Nucachu­ricahi ena nujaneanana.
PHI 3:5 Núti yátupi­que­nenuhi israelí­tanuhi taicha nucama­rca­ripahi te óchopa sache eta núchusirahi, náitauchahi éna eta viyeherepi. Mámarié­que­nenuíni ema Benjamín. Yátupi­que­nenuhi hebreo. Yátupi­que­nea­na­hivare hebréoana ena ticachi­chanuana, énapa ena náchuca­na­veanaini. Núti náchamu­ri­nuí­ni­hivare ena fariséoana. Nítucahi nímica­picaucha eta náitauchiraina yátupi eta viápaju­si­ravahi religió­so­havihi nayehe ena apamuriana nujaneanana israelítana.
PHI 3:6 Eta nímica­pi­cauchira, ichape eta nupana­ji­ri­si­ra­vacahi ena náinapureana creyénteana. Nucasi­ñavahi núti eta nítauchirahi yátupi eta viyehe­repiana. Tájina néchaji­sia­ca­re­vahini nayehe ena achaneana.
PHI 3:7 Puítisera eta néhisira ema Cristo, vaipa tacuna­cha­ca­rehini eta nusami­ravahi tamutu eta juca níchaque­neanahi nusiña­vi­rainihi.
PHI 3:8 Tacahe, eta nímairahi, váhinéni étapa­ra­cai­nahini tayehe eta viúchucuiraya. Puiti nínajicapa tamutu eta júcana, taicha tihapa­pi­canuhi eta néhisi­ra­yarehi ema Cristo; táichavare vahi tácutihini eta táetaviu­chi­ravahi eta táurivahi eta néhisirahi ema Náquenu Jesucristo. Puíticha tamutupa némitisica. Émachucha nucaema­ta­neacahi.
PHI 3:9 Puiti eta návahá­sirahi éma, vahi étainahini eta táurivahi eta néhisirahi eta viyehe­repiana. Ema Viya tijaca­panupa táichavenehi eta nucasi­ña­vairahi me Cristo. Taicha namutu ena ticasi­ña­vanahi éma, tijaca­pa­ca­reanaya me Viya.
PHI 3:10 Nuvarahahi núti tajuru­cachucha eta nímati­ra­yarehi ema Cristo. Nuvara­havare tacuija tahapapica eta macaema­ta­nea­si­ranuhi, máimere­sirahi eta táetaviu­chi­ravahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi, tacutipa eta máechepu­siraipa éma te máecari. Nuvara­havare nucapa­ya­ya­rá­ca­hi­varéni eta macata­ji­vairahi. Étapa eta népenira, nuvara­havare táuricha­va­cayare ena nuchamuriana, tácutihini eta táurichi­ra­havihi eta máepenirahi ema Jesús.
PHI 3:11 Taicha núti nucaunevahi eta néchepu­siraya núti apanava te nécari.
PHI 3:12 Núti vahi nímija­cha­vaimahi tamutuhini nítaucha eta nítuji­si­ravaya. Vuíchaha nítamu­turuca. Nímiya­na­vai­chu­chasera eta nupami­si­ravahi, nuvarairahi nucuri­sa­mu­re­chayare ema Cristo te tamutu, taicha eta tacahehi eta máichuiranuhi néhisi­rayare.
PHI 3:13 Nupara­pe­naveana, yátupi­quenehi vuíchaha támutu nucapa­ya­ya­ra­cahini. Nuvara­hai­pasera némiti­si­cayare tamutu eta nunaquiruana. Tásiha, nétume­cha­vainapa eta nítauchiraya tamutu eta mavara­ha­que­neanahi níchaque­nea­na­yarehi.
PHI 3:14 Nupami­cavahi taicha ichape eta nuvarairahi nucuri­sa­mu­re­chahini ema Viya, nuvehahini eta nícuchihi mayehe. Taicha eta tacahehi eta máichuira­havihi, mavarairahi tíjara­cahavi eta viúrujia­sirahi ema Jesucristo.
PHI 3:15 Tacahe­yarehi eta epane­re­chi­rayare éti. Ecuti­nu­yarehi emutu eti échema­cha­na­ripahi eta juca véhiruhi. Te vuíchaha ecaicu­tia­rahini eta juca, németeaca tímitu­ca­heyare ema Viya.
PHI 3:16 Jéhesare, yátupina vímiyanava véhica tamutu eta vímitu­ca­si­vanahi.
PHI 3:17 Nupara­pe­naveana, nuvaraha yátupina ácutinu núti eta núrivahi eta nítaresira, éhica­varéni eta náurivahi ena apamuriana téchema­cha­naripa.
PHI 3:18 Ichape­murihi eta nutupa­ra­si­rahehi tayehe eta juca. Puiti eta nápechi­rahehi numeta­cahehi, níyaha­sa­murehi taicha narari­hichaha ena vuíchaha náimatie­queneha eta tacaye­ma­quenehi eta máepenirahi ema Cristo te crusu. Eta nacati­chirahi, vahi navaraha nasama­raraca te véchajisiha. ­
PHI 3:19 Ena nánisami témitie­que­nea­nayare taicha tétavicava eta tavayua­si­ra­vacahi eta najamu­ra­cha­queneana. Nacasa­mu­rechucha eta tájipa­racana te juca apaquehe. Tisiña­va­vai­canahi, tivapi­na­vanahi eta náichirahi eta tamauri­queneana titsiri­ha­careana.
PHI 3:20 Vítisera tachane­ra­havihi eta anuma. Eta tacahe, vicunevaipa eta vicucha­pirahi ema Viáquenu Jesucristo ticatiu­ra­hiquene, másihairaya te anuma.
PHI 3:21 Máitsiva­chainapa éma eta juca viáquehesami. Apanainapa eta táimahiyare. Tacutinapa eta macáquehéra éma, tapachi­na­quenehi. Tétavi­ca­vainapa eta tatume­vayare taicha ichapequene eta máitupa­ji­jia­si­ravahi éma. Maratahahi macapaquecha tamutu.
PHI 4:1 Nupara­pe­naveana némuna­ru­que­neanahi, tétavi­cavahi eta nuvarairahi nímahahe, taicha nucaja­mu­rahehi éti, tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi ícha. Puiti nuvaraha ímiyanava túmehéna tayehe eta éhisirahi ema Viáquenu, eti némuna­ru­que­neanahi.
PHI 4:2 Nuvara­havare nutupa­ra­cavaca ena vichamuriana esu Evodia ésupa esu Síntique: Tachavaini eta náemuna­si­racaca. Vahi tacunasi eta nacati­chi­ra­cacahi, taicha napara­pe­ji­ri­cacahi te mavahuana ema Viáquenu.
PHI 4:3 Nutupa­ra­ca­vivare, piti némuna­ru­quenehi nucompa­ñe­ruvihi: Pímica­ta­ca­va­cahini ena nani apinana esenana vipara­pe­na­veanahi, taicha éna ichape­murihi eta náimica­ta­si­ranuhi tayehe vicame­ta­rai­ruirahi. Náimica­tacahi ema Clemente, énapa ena apamuriana ena nucompa­ñe­ruanahi. Eta náijareana ena nani ticajua­naripa tayehe eta libro tiama eta víjareana viti vítare­rua­nayare.
PHI 4:4 Támutuhini sácheana iúrisa­mu­re­rea­ca­vahini me Viáquenu. Nuvaraha nápechahe numetacahe: Iúrisa­mu­re­rea­ca­vahini mayehe.
PHI 4:5 Námutuhini ena achaneana náimati­hehini éti eta táetaviu­chirahi eta iúriva. Taicha ema Viáquenu, tiánehipa eta máitesiraya­­.
PHI 4:6 Vahi ecueñamava, te tatiari­hi­na­papuca eta íchava. Ecasi­ña­vasera eta eyaseasira ema Viya te eyuja­ra­sirana. Ehasu­lu­pa­ya­chavare tayehe jácani máijara­ru­heanahi.
PHI 4:7 Jéhesare, ema Viya macaepa­hayare eta jácani ecati­sa­mu­revana eta juca máijara­si­ra­he­yarehi táurivayare eta esamureana étapa eta epane­reruana, táichavene eta iúrujia­sirahi ema Jesucristo. Eta macuri­sa­mu­re­chi­ra­havihi ema Viya, tétavi­cavahi eta tacachu­ria­sirahi eta nacuri­sa­mu­rechira nácani achaneana.
PHI 4:8 Títecapa, nupara­pe­naveana, epane­re­chi­na­vayare tayehe tamutu eta yátupi­queneana, tayehe tamutu eta tipicau­cha­careana, tayehe tamutu eta ítauraivaya tacuija taviuchahe, tayehe tamutu eta ticata­ji­ca­heyare eta íchirahi eta táuriqueneana. Epane­re­cha­yareva tayehe tamutu eta ecuri­sa­mu­re­chirahi ema Viya, tayehevare tamutu eta ticuna­cha­careana. Ecasamure tamutu jácani táuriqueneana apaesa ticuna­cha­ca­reyare tamutu eta íchaque­neanaya.
PHI 4:9 Ímiyanava éhica eta nímitu­rapiana. Ítauchayare eta numeta­ra­pianahi esama­ra­ra­ruanahi. Ácutinu eta níchaque­neanahi ímaha­que­neanahi. Ítauchaya eta juca, tásiha ema Viya, tamutuinapa tíjara­ca­heyare eta táurivaya eta epane­reruana éti.
PHI 4:10 Tétavicava eta núrisa­mu­revahi eta mayehe ema Viáquenu eta máijara­si­rahehi éma eta epane­re­chi­ranuhi tayehe eta iápechavahi ímiámareca eta nuyehe. Németeaca váhiquene émiti­si­ca­nuhini. Étachucha eta emaitu­ji­si­ra­va­vanehi ímiámareca eta ímica­tarapi eta nuyehe, tapaenu­mavahi.
PHI 4:11 Vahi táichave­né­nahíni jácani nuvayu­chi­ra­vai­nahini eta nucamu­nuirava. Núrisa­mu­réichucha, nítuca­samihi núti eta nítáti­ravahi tayehe jácani tatiari­hi­quenehi.
PHI 4:12 Nítucahi eta nítare­sirahi puiti eta nupauré­ravahi. Nítuca­hivare te nucaima­ha­que­néichaha. Nítucahi eta nucami­chirahi eta nátaji­vanahi, te nunicapuca, váhipuca; te nucaima­ha­que­ne­hipuca, te tájina­hi­va­repuca nímaha­que­né­nahini.
PHI 4:13 Núti nuratahahi nucamicha tamutu, taicha ema Cristo éma tétume­chanuhi.
PHI 4:14 Tájinasera táichavahini eta ímica­ta­si­ranuhi tayehe eta ímiáma­reruhi, evarairahi ímerecanu eta émuna­si­ranuhi, ítáti­ranuhi eta numaitu­ji­si­ravahi nutanu­cha­vahini.
PHI 4:15 Eti nuchamuriana, nucunachahe eta némechi­rahehi eta ímica­ta­si­ranuhi eta nupaisirahi eta nucame­ta­rai­ruirahi te apanana avasareana. Tayanapane epaenu­ma­va­hinéni épanava éhica ema Viáquenu, camurianahi eta ímiáma­re­si­nanuhi eta enaqui­ruvana te náviharipa te Tesalónica. Éneri­chuvare, te núchucapa te provincia Macedonia, éti iápechavahi ímiámareca eta enaqui­ruvana. Jéhevare nájina apamu­ria­nai­nahini nacuti­hehini eta ímica­ta­si­ranuhi.
PHI 4:17 Váhisera étainahini jácani nuvarai­rahini iápecha­vahini ímiámareca eta nuyehe eta enaqui­ruvana. Nuvarahahi nímine­ca­pae­que­nehahe: Eta ímica­ta­raivahi te juca apaquehe, puiti te anuma ánaqui táuruji­siavahi eta enaqui­ruvana te mamirahu ema Viya.
PHI 4:18 Nuti ichape­muripa eta nujaca­pirahi eta enaqui­ruvana, eta mámaque­nepahi ema Epafrodito. ¡Tétavi­cavahi eta ecaji­raivahi! Eta ímiáma­reruana, tacuti­rinehi eta inciensoi­nahini, eta táijiyevahi te mamirahu ema Viya. Tivapinava ema Viáquenu eta majaca­pirahi. Tacuti­hivare eta nanaquisira eta námavahuana te Templo.
PHI 4:19 Máimahahéine ema Viya. Éma, máitsiva­chayare tamutu eta enaqui­ru­vanahi. Tíjara­ca­heyare te jácani ecamu­nui­ravana. Émarihi téchayarehi ema Viáquenu Jesucristo. Éma, tétavi­cavahi eta tamutuira marataha.
PHI 4:20 ¡Máichecua­ra­qui­reyare eta vicuna­chiraya ema Tata Vicaiya­quenehi, tijarahi eta vijirauchira éma! Amén.
PHI 4:21 Eta iúrujia­si­ra­cacahi mayehe ema Viáquenu Jesucristo, nuvaraha échaji­si­nanuini namutu ena machane­ranahi ema Viya, vichamu­rianahi eta véhisirahi ema Viáquenu Jesucristo. Téchaji­ca­heanahi éti ena nucompa­ñeruana, ena nucacha­ne­que­neanahi ani te juca.
PHI 4:22 Téchaji­ca­hea­na­hivare namutu ena vichamuriana machanerana ema Viya, ena ticava­sanahi ani te juca. Narari­hivare ena tiávihanahi te mayehe palacio ema Emperador, énari­chuvare vichamuriana. Téchaji­ca­hea­na­hivare éna apana.
PHI 4:23 Nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me Viáquenu Jesucristo táetavi­ca­vahini eta iúrica­ca­revaya máicha. Tamutupa eta néchaji­ri­ru­vanahi ­ eyehe.
COL 1:1 Nuti Pablo, mayehenuhi apóstole ema Jesucristo, taicha manere­ji­ru­nuichuhi ema Tata Vicaiyaquene, navarairahi nímitucaya eta náechaji­riruva. Puiti nucajurehe eta juca carta eyehe eti nuchamuriana ecava­sanahi tayehe eta avasare Colosas, taicha éti machane­ra­heripa ema Viya, tiúrihi eta éhisirahi ema Jesucristo. Téchajicahe ema vichamuri Timoteo. Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, máijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.
COL 1:3 Puiti títeca­pau­cha­ha­viripa ema vémuna­ruquene Epafras, ema vichamurihi eta vicame­ta­rai­ruirahi. Éma, ichape eta macuna­cha­ca­revahi. Tiúrihi eta máitauchirahi tamutu eta macava­na­rairahi ema Cristo, máimitu­si­rahehi yátupi eta máimitu­rapiana ema Viáquenu. Ema Epafras títame­ta­ca­havihi eta íchara­ra­cavahi, eta éhisiraipa ema Jesucristo, étapa eta émuna­si­ra­ca­cairahi emutu éti, émuna­si­ra­hivare ena iúmuri­vanahi te apana avasareana, machane­ra­na­hivare ema Viya, taicha ecucha­pa­vainapa eta esiapiraya tayehe eta mávasa anuma. Viúrisa­mu­revahi eta visamai­ri­sirahi eyehe, vihasu­lu­pa­ya­cha­pa­racahi ema Viya Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo. Tamutu sácheana te viyuja­ra­sirana, viyaseu­chahehi me Viya. Ichape eta viúrisa­mu­revahi eta táurivahi esama eta macame­ta­rai­ruirahi ema Epafras eta yátupiquene máechaji­riruva ema Viya, etupi­ruvahi esuapa eta ímitu­ca­sivahi, te esamainapa eta máemuna­si­rahehi éti apanava ema Viya. Étarichuhi eta juca vímitu­rapihi nayehe ena apamuriana achaneana ticava­sanahi te apanana avasareana. Natiari­hipahi ena tisuapa­napahi eta vímitu­rapiana.
COL 1:9 Eta tacahe, te visamai­ri­ri­cahepa, viyaseu­cha­he­paraca me Viya tamutu te viyuja­ra­sirana. Viyaseu­chahehi máijara­cahéni eta ítusiraina, ímatiraina yatupina eta mapane­reruhi ema Viya. Máijara­ca­he­hi­varéni eta échema­rai­vai­nahini, ecaicu­tia­rayare eta máechaji­ri­ruvana, máichave­né­nahini ema Espíritu Santo.
COL 1:10 Víti viyaseacahi ema Viya tacuijahini etapi­ravaina te mamirahu taicha eti machane­rahehi éma, ítauchahini tamutu eta ecauri­sa­mu­re­chi­rayare éma. Táurihini eta ecaema­ta­nea­sirahi, támutuhini ítaparaha eta táuriqueneana. Iápaju­ca­va­pái­pa­hi­varéni eta ímati­rayare éma.
COL 1:11 Éneri­chuvare viyaseacahi ema Viya máijara­cahéni eta ichapequene máitupa­ji­jiá­sirava apaesa ecami­chahini tamutu eta ecata­ji­vairana, ácaye­hehini paciencia muraca, iúrisa­mu­re­rea­ca­va­chuchaini.
COL 1:12 Ehasu­lu­pa­ya­chahini ema Tata Vicaiyaquene eta máichuirahehi éti apanava, mavarairahi tíjara­ca­ha­viyare vimutu eta tajara­hiquene vícuchianahi viti machane­ranahi éma.
COL 1:13 Ema Viya ticatiu­cha­ha­viripa mayehe ema Váinaraji ticara­ta­ca­ha­vinihi. Téqueca­ha­vi­ri­pasera véhica­yarehi ema Machicha Jesucristo máemuna­ru­quenehi. Vaipa véhicaimahi eta nayehe­repiana ena timapi­cu­mareana. Émapa téchahavihi puiti. Viávacuhaipa eta mavanai­ripiana.
COL 1:14 Taicha ema Viáquenu Jesucristo tépenahi te crusu eta macaepa­hairaya eta vipeca­turana, viúchucu­haipahi máicha.
COL 1:15 Yátupi máimahasihi ema Tata Vicaiyaquene. Émasera ema Jesucristo tétavi­cavahi eta macava­sirahi ema Maiya, émapa tímima­ti­cha­havihi eta máurivahi ema Maiya. Éma, ichape­que­ne­panahi Aquenuca. Éma, téchahi tamutu.
COL 1:16 Éma, mavanahihi me Maiya eta máepiya­sirahi tamutu eta vímaha­que­neanahi puiti: te anuma, étapa te juca apaquehe, étapa tamutu eta vimara­ta­ha­que­neanapa vímaha. Ticava­cu­rea­na­hivare máicha ena ángeleana. Nararihi ena majupa­ha­que­neanahi te machacaya, énapa ena túparai­ru­canahi, énapa ena apamuriana tijaca­panahi eta vanairipi nayehe ena majupa­hanahi, énapa ena apamuriana ángeleana masunta­ru­ranahi. Máepiyacahi tamutu, máitauchi­raripa tamutu eta mapane­re­ruanahi.
COL 1:17 Ema Cristo manasi­que­neripa acane te tamira­huichaha eta táepani­rá­va­yarehi tamutu. Puíticha éma téchahi tamutu.
COL 1:18 Éneri­chuvare ema téchahavihi vimutu viti véhicanahi éma, taicha machicha­que­ne­ha­viripa. Éma, vínapua­raquihi viti véhicanahi, taicha éma tinacuchahi eta juca arairuhi véhiruhi. Éneri­chu­hivare maratahahi ticaeche­pucava te máecari, éne tacaheyare eta macaeche­pu­si­ra­ha­viyare víti apanavare. Puíticha, éma téjacahi tayehe eta mávacurehi aquenu­cairahi. Ichape­queneya eta vipicauchira vimutu.
COL 1:19 Taicha ema Viya máijaracapa ema Machicha macuti­yarehi eta masantuvahi, étapa eta máurivahi, étapa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi.
COL 1:20 Eta mapane­reruhi ema Viya eta mavane­sirahi ema Machicha te juca apaquehe, tépenayare te crusu taicha máetupi­ri­ca­yarehi tamutu eta juca apaquehe pecatupaire, étapa tamutu eta anuma. Macaepa­ha­ya­rehiva eta majara­re­ru­quenehi ema Satanás émapa ema Adán. Tichava­yarehi tiuri tamutu.
COL 1:21 Étiripa eti, cape juca iásine­quenehi ecatia­na­cainihi ema Viya. Vahi táurihini eta epane­reruana, taicha eta íchirahi eta tamauri­que­neanahi. Iávami­ra­huinihi epauchahini ema Viya. Epicainihi éma. Émasera mavarahahi macami­tia­si­na­heyare eta ecatia­na­si­rainihi.
COL 1:22 Eta tacahehi eta máimite­sirahi ema Jesucristo te juca apaquehe. Tépenahi te crusu táichavenehi eta macaepa­hai­rayare eta etapi­ra­va­nainihi, masanto­chi­ra­he­yareva, apaesa tacuijapa ecuava­mirahu te jena sácheyare eta mámira­heyare te mamirahu ema Viya.
COL 1:23 Tacahe, nuvaraha étume­cha­va­ya­rechucha, ímiyanava táuri eta éhisirahi. Vahi ecúya­cu­jié­que­nehava eta ecucha­pirahi eta iúchucuiraya. Vahi ecueme­pu­rureca eta esuapi­raipahi eta máechaji­riruva ema Viya. Tétavi­cavahi tasuapa­ca­revahi nayehe namutu ena achaneana te juca apaquehe, nájina tanere­jiruina. Nútiripa nuti Pablo vanairu­ca­que­nenuhi, étari­chu­hivare tacahehi eta nucame­ta­rai­ruirahi.
COL 1:24 Puiti núti, vahi nucatie­que­ne­ha­vahini eta nucata­ji­vairahi táichavenehi eta nucatu­pa­ra­hairahi nucame­tarairu eyehe eti apava­sanana. Ema Viáquenu Jesucristo, ichape eta macata­ji­vairahi te crusu víchavenehi víti. Tatiari­hi­cha­hasera eta macata­ji­vai­ra­yarehi. Eta juca nucata­ji­vairahi, tácutihini eta macata­ji­vairahi éma. Nucata­ji­va­nu­ma­paipahi íchavenehi eti machicha­naveana, eti vichamu­rianahi.
COL 1:25 Taicha titupa­ra­canuhi ema Viya eta néchapa­ji­ri­ca­he­yarehi emutu éti. Nuvane­ca­sivahi mayehe eta nímitu­si­ra­heyare tamutu eta máechaji­ri­ruvana.
COL 1:26 Nímima­ti­cha­heyare tamutu eta juca mapane­re­ruanahi ema Viya, tayumu­ru­re­vainihi eta táitare­sirahi acane, énaripa ena viáchuca­na­veanaini vahi támutuhini náimatihini. Puítisera ema Viya tímima­ti­cha­ha­viripa viti machane­ranahi tamutu eta júcana.
COL 1:27 Tétavi­cavahi tárami­ca­revahi maicha ema Viya eta máimima­ti­chi­ra­havihi eta juca tayumu­ru­re­vainihi ímitu­ca­sivahi puiti eti apava­sa­nanahi. Eta juca tayumu­ru­re­vainihi, émahi ema Jesucristo títeca­pau­cha­he­ripahi tiávahá­ca­heripa. Puiti, ejaca­pa­ca­répahi me Viya. Ecune­vainapa maicha ema Jesucristo eta esiapiraya te mávasa anuma.
COL 1:28 Eta tacahe, émaquenehi ema Cristo véchaji­sihahi víti te vicame­tarairu. Étaripa te viconse­jareca, te vímitu­re­capahi nayehe namutu nácani achaneana vicaimu­na­que­nea­napahi, émarichuhi vécheji­sihahi, apaesa nácaicu­tiaraini tamutu eta mapane­re­ruanahi ema Viya, náechema­ra­hi­va­cahini táicha. Vivaraha ítamu­tu­ru­ca­ri­pahini te táitecapapa eta sache vímere­si­ra­heyare te mamirahu ema Cristo.
COL 1:29 Eta tacahe, nupami­cavahi núti eta nucaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Émaquenehi tétume­chanuhi eta nurata­hairahi tamutu eta nímitu­si­rahehi emutu eti nuchamu­rianahi.
COL 2:1 Núti ichape­murihi eta néñami­ravahi eyehe eti numaima­ti­que­nea­na­richaha, énapa ena apamuriana vichamu­ria­na­hivare ticava­sanahi te Laodicea.
COL 2:2 Nuvarahahi ámutuhini étume­cha­vahini te esamureana. Evapi­na­vahini te iúruji­si­ravana taicha eta émuna­si­ra­cacahi. Nuvaraha yátupina ímati ema Cristo, émahi araenumahi vanairucahi me Viya. Nuvara­ha­hivare ímatie­que­ne­hayare eta mapane­reruana ema Viya apaesa ichape­nahini eta ecasi­ñai­ra­vai­nahini eta mayehe.
COL 2:3 Nájina mácuti ema Cristo, ema tíjara­ca­havihi tamutu eta vítupa­ji­jia­si­ra­vanahi, véchema­ra­hi­vacahi máicha.
COL 2:4 Eta tacahe, nutupa­ra­cahecha: Vahi ecuisapava nahapa­picahe ena tiyuru­rahiana.
COL 2:5 Tayanapane viyere­hi­cacahi, vahi vímaha­ca­cahini, núrisa­mu­re­hisera ticuti­rinehi étainahini návihahini eta ara eyehe, néchirahi eta tamaji­nairahi íchira­vai­nahini, yátupihi esuapa eta éhisirahi ema Cristo.
COL 2:6 Tásiha puiti, tauri eta iávahá­siraina ema Viáquenu Jesucristo. Ímiyanava eta ítauchira eta íjara­si­ravahi éhica éma.
COL 2:7 Etupi­hayare muraca mayehe ema Cristo, apaesa tápaju­ca­vapaipa eta ítupa­ji­jia­si­ravaina, ímati­rai­na­páipaicha éma. Émura­ca­cha­vayare eta éhisirahi éma, yátupina esuapa taicha tacahehi eta ímitu­ca­si­vanahi. Vahi ecucai­na­jiruva eta ehasu­lu­pa­ya­chiraya ema Viya.
COL 2:8 Échapa­va­ya­resera, taicha nararihi ena navara­hayare tiyuru­caheana, navarairaya éhica eta napane­reruana. Vahi ecuisapava náemeje­ca­pa­vachahe éna. Machu náimitucahe eta nayehe­repiana, náehiruhi ena náinapu­reanaini ticaye­he­re­pianahi tásiha­que­nechucha te napane­reruana éna. Eta júcana, tájina tavehapica apaesai­nahini eta máimitu­rapiana ema Cristo. Vahi ecusuapa ena nani.
COL 2:9 Ema Viáquenu Jesucristo, jéhevare éma, yátupi­quenehi santo. Taicha ticuti­ca­canahi ema Tata Vicaiyaquene eta nasantu­vanahi éna. Ticuti­ca­ca­na­hivare eta náurivahi, étapa eta náitupa­ji­jia­si­ravahi.
COL 2:10 Éti apanavare, puiti eta iávahá­si­raripa ema Cristo, tisantu­cha­he­va­ca­ripahi éma. Tájinapa ácamu­nuhini puiti eta iúchucuirapa. Taicha ema Viáquenu, téchavacahi ena ángeleana. Éma, túmepanahi nayehe ena éreanana.
COL 2:11 Ema Cristo, timarca­cha­heripa eta iáchanevana puiti eta iávahá­siraipa éma. Ticami­ti­si­ca­he­ripahi eta tajamu­ra­cha­que­nea­nainihi eta iáquehe tavara­ha­que­nea­nainihi icha eta tamauri­que­neanahi. Jéheva­requene, eta emarcahi éti, ecachu­ricahi eta nacama­rcairahi ena israelítana náechati­sirahi eta náquehe.
COL 2:12 Éti, cape juca iásine­quenehi, vahi ímatihini ema Cristo. Vuíchaha ecama­rcahini mayehe. Tímicu­ti­ji­ri­cavahi táepena­que­né­nahini eta iáchanevana taicha eta epeca­tu­ranahi. Tímicu­ti­ji­ri­cavahi épena­que­né­nahini, ecaeca­ra­sihini tacutihi eta macaeca­ra­sirahi ema Cristo te máecari. Puítisera, eta ecasi­ñai­raripa ema Jesucristo, ema Viya macaita­re­si­na­heripa eta iáchanevana. Puiti ticutiripa échepu­ré­na­ri­pahini éti, tacuti­ripahi eta máechepu­sirahi ema Cristo, maicha ema Maiya. Eta ecaica­cha­si­raripa eta mayehe ema Cristo, táicutiarahi eta juca macaeche­pu­si­raripa eta iáchanevana.
COL 2:14 Taicha ema Viya, eta máimairahi eta macata­ji­vairahi ema Machicha máepenirahi te crusu, tiperdo­na­cha­ha­viripa eta vipeca­turana. Éneri­chuvare macaepa­haripa eta vitapi­ravana tímicu­ña­ca­ha­vi­ya­rehini. Puiti matapi­ra­va­re­ha­viripa eta máimaira­havihi éma.
COL 2:15 Eta máepenirahi ema Jesús tayehe eta crusu, máitaha­ca­va­caripa ema Váinaraji énapa ena machanerana éreanana. Tájina­rinehi natume­vai­nahini eta mayehe. Puiti táquiji­ca­vacahi éna, te vipiaraca te máijare ema Jesús. Vaipa tipaucha­ha­vi­ a­naimahi.
COL 2:16 Puiti nutupa­racahe: Vahi ecusua­pavaca ena navarahahi éhica eta nayehe­repiana, apana­pa­ne­ne­ji­queneana, nácani vahi tísapa­hea­naimahi enica eta apamuriana tinica­careana. Váhivare ecusua­pavaca te ticame­sa­ji­ri­ca­hea­na­hipuca epicaucha eta napiestarana. Étaripa eta ecaema­ta­nerana te aracheruana caje, navarahaya epicaucha. Étaripa eta sache sávaru­muhuana, navara­ha­yareva epicaucha.
COL 2:17 Tamutu eta júcana, vaipa tásuapacare taicha náchuca­ra­pia­nachucha éna. Étasera eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema Cristo, jéhevare eta yátupi­que­neanahi. Tisuapa­ca­reanahi.
COL 2:18 Eta tacahe, vahi ecusuapa ena nácani navaraha típica­ra­re­caheana, te náichahepuca: “Vahi tiuri eta juca éhiruhi”. Váhivare ecusua­pavaca, te ticame­sa­ji­ri­ca­hea­na­hipuca éstacava, étapa eta ejirau­chi­rainaji ecasi­ñai­rainaji ena ángeleana. Éna náimijachahi tacarichu eta ejaca­pa­careya me Viya taicha eta juca. Ena nani, ticasi­ña­va­vai­canahi taicha tímija­cha­va­na­ripahi máechaji­ca­va­cahiji ema Viya. Vaipa navaraha nacainajiru eta navayua­ca­si­vanahi. Tamutu eta juca tímereu­cha­vacahi éna, máehica­ra­hanahi ema Cristo.
COL 2:19 Vítisera vimutu viti apana­pa­ne­ne­ji­que­ne­ha­vianahi véhicanahi ema Jesucristo. Eta viúrujia­si­raipahi éma, vaipa apaima­ma­ji­ha­vi­nahini máicha. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi mácani achane máitucahi eta macaju­ru­sirahi ena machicha­naveana. Náurujiacahi namutu nácani machina­naveana, machinenana, mámari­na­vea­napuca. Émana­ri­chu­hisera ema téchahi. Ene vicahehi viti véhicanahi ema Cristo. Macarichu ema téchahavihi. Vímica­ta­ji­ri­cacahi vicatiu­ji­ri­ca­ca­hivare vimutu maicha ema Viya.
COL 2:20 Puiti, eta éhisiraipa ema Cristo tímina­ji­ca­heripa eta éhisi­rainihi eta nayehe­repiana ena achaneana tamauri­queneana. Tacahe, vaipa ecusuapa ena ticame­sa­ji­ri­ca­hea­nahi te navane­ca­hepuca: “Éhicahavi eta viyehe­repiana tayehe eta vinisiraya, apaesa ejapa­nucare eta me Viya”. Machu navayuacahe ena nani, taicha tamutu eta juca nayehe­re­pianahi, tájina vahi étapa­racaina tayehe eta viyapiraina te anuma. Eta juca nayehe­re­pianahi, tásiha­que­nea­nachucha te nachuti ena náchuca­na­veanaini.
COL 2:23 Eta juca nayehe­repiana cútirinehi yátupi­que­né­nahini tásiha­que­né­nahini eta me Viya. Tásihasera vahi táimanaca. Ichape tayerehi eta máechaji­ri­ruvana. Ena nani, tímija­cha­vanahi nacuri­sa­mu­rechahi ema Viya. Tépiya­ca­va­na­ripahi mánsuanahi eta náichirahi eta muraca penitencia. Téstaca­vanapa náijara­re­caripa eta naeche tayehe eta tacatiquene. Tamapu­ru­ji­hisera eta náichirahi, náviraichuhi náichahi eta tajamu­ra­raivahi eta náqueheana.
COL 3:1 Puítisera arairupa eta ítaresira maicha ema Cristo. Étainapa tihapa­sa­mu­re­re­ca­heyare eta máurivahi éma étapa eta íteca­pauchira éma tayehe eta anuma máejasihahi te mavaure ema Maiya. Vaipa étaimahi tihapa­sa­mu­re­re­ca­heyare eta eyehe­re­pia­nainihi tamauri­que­neanaini.
COL 3:3 Taicha íjara­ruvaipa eta ínaji­si­rayare eta júcana. Puiti ticaita­re­ca­heripa éma táichavenehi eta iávahá­siraipa ema Jesucristo. Iúricahi puiti. Vuíchahasera ímahahini tamutu eta táetaviu­chiraya eta iúrica­ca­revaya.
COL 3:4 Téhesera te machava ema Viáquenu Jesucristo, máitsiva­chainapa eta iáquehea­nayare, tajara­hi­que­nea­nayare. Tásiha, ecacha­ne­napaipa éma. Tétavi­cavaya eta viúrica­ca­revaya vimutu máicha.
COL 3:5 Tásiha puiti, ínaji­cainapa eta eyehe­re­pianaini tamauri­que­neanahi. Nacuijapa nacuveha esu apana esena. Vaipa ecupa­nerecha eta panere­rucana tamauri­queneana. Vaipa ecuja­muracha icha eta tamauri­que­neanahi. Vaipa tihapa­pi­ri­ca­hemahi eta ecaima­ha­que­néraina, taicha ena titanu­canahi eta juca, nacutihi nácani ticasi­ña­rajiana.
COL 3:6 Ena masuapa­ji­rai­rahana, náichahi tamutu eta juca tamauri­queneana. Étapa tímicu­ña­ca­yarehi éna, taicha táimiyu­se­ma­caichucha ema Viya.
COL 3:7 Éti apanavare étaini­chu­hivare iávacu­hainihi cape juca iásine­quenehi.
COL 3:8 Puítisera ínajica tamutu eta júcana: esema­ra­jivana, ecatia­na­raivana, evaina­ra­jivana, iúmeha­raivana, étapa eta táiñema­hi­queneana eta échaji­ri­ruvana.
COL 3:9 Vahi ecuépi­yae­que­ne­hacáca. Ímereuchava yátupina eta ínaji­sirahi tamutu eta eyehe­re­pianaini cape juca ítare­si­rainihi.
COL 3:10 Puíticha, amairi­ha­ripahi arairupa eta juca ítare­sirahi, machicha­heripa ema Viya. Tajuru­ca­paipaini eta ecuti­rayare éma eta masantuvahi étapa eta máurivahi éma.
COL 3:11 Tayanapane apava­sa­na­na­ji­havihi viti véhicanahi ema Viáquenu, émasera tiheta­mu­ri­cha­ha­viripa viti israelítana, étipa eti apava­sanana, énapa ena máicacha­sianana. Te mamirahu ema Cristo, vaipa apava­sa­na­na­ji­ha­vi­nahini, étana­rinepa eta vímahi maicha éma. Tayanapane tájina emarcai­nahini te iáqueheana. Váhisera ticachu­ria­ca­hea­naimahi ena ticama­rcanahi. Tayana­pa­nevare ecaque­nu­hipuca. Váhiva­resera vicachu­ria­ca­hemahi viti líbreanahi. Ema Cristo tiávahá­ca­havihi vimutu.
COL 3:12 Ema Viya tétavi­cavahi eta máemuna­si­rahehi. Eta tacahe, tinere­ji­cahehi eti machane­ra­na­yarehi éma, ecutipaipa éma, eta masantuvahi. Eta tacahe, puiti étiji­váinapa ecara­va­huyare eta táurivayare eta ítare­si­rayare. Étaviu­chayare eta ejapa­nu­raivaya, émuna­ra­hi­yareva. Ímerecaya eta emansu­vayare. Ecamicha tamutu.
COL 3:13 Te tatiari­hi­napuca eta náejeca­pi­ravaina ena echamuriana eta eyehe, vahi ecucaticha, ácaye­hevare paciencia. Eperdo­na­cha­ca­cayare, ecutiyare ema Cristo eta maperdo­na­chi­rahehi éti.
COL 3:14 Tamutu eta juca numeta­ru­heanahi, ítauchayare. Éneri­chuvare tiápaju­ca­vayare eta émuna­rai­vayare. Taicha te vémuna­ji­ri­cacahi, tétavi­ca­va­yarehi eta viúrica­ca­revaya eta viúrujiá­si­ra­cacahi.
COL 3:15 Vahi ecueme­pu­rureca eta iúrivahi maicha ema Cristo. Ísapa­vavare mayehe ema Cristo macana­racahe tamutu eta epane­reruana. Taicha tacahehi eta máichuirahehi, mavarahahi étana­ya­réichuhi eta epane­reruana eta iúrujia­si­ra­cacahi. Ehasu­lu­pa­ya­cha­hi­varéni tamutu sácheana.
COL 3:16 Étaviu­chahini eta iúnasiráina te esamureana eta máechaji­ri­ruvana ema Cristo. Étume­cha­ca­cahini eta ímitu­si­ra­cacaya eta échema­rái­vayare. Evapi­na­vahini te esamureana eta ejiraira te iúruji­si­ravana. Ejirayare eta majiriahuana ema Viya, eta ehasu­lu­pa­ya­chi­ra­yarehi éma.
COL 3:17 Tamutu jácani ecaema­ta­nerana, échaji­ri­si­ravana, ímereuchava eta machane­ra­heirahi ema Viáquenu Jesucristo, iámirapaipa eta máijare. Te tamutu eta jácani íchara­ra­cavana, ehasu­lu­pa­ya­cha­yarehi ema Tata Vicaiyaquene.
COL 3:18 Étiripa eti esenana ecaima­que­nea­na­ripahi, epicau­cha­yarehi ena ímanaveana. Esuapa­ji­ra­hiyare eta nayehe, taicha etupa­rahahi eta éhisirahi ema Viáquenu.
COL 3:19 Éti apanavare eti náimana­veanahi, émuna­cayare ena eyenana. Vahi ecuími­pa­na­najica éna.
COL 3:20 Éti apanava eti amaperuana, esuapayare ena ticachi­chaheana, esama­ra­ra­si­navaya te jácani náechaji­si­raheana. Te ítaucha eta juca, ecuri­sa­mu­re­chayare ema Viya.
COL 3:21 Énerichuva eti náiyana, vahi ecuími­yu­sé­maraca ena echicha­naveana apaesa vahi nacuipu­ñacava eta eyehe.
COL 3:22 Étiripa eti ecaque­nu­re­canahi, esuapa­ji­ra­hiyare nayehe ena iáquenuanahi. Ítauchayare eta navanai­ri­pianahi. Tátupiruva te esamureana eta ecaema­ta­nerana. Vahi tácari­chuimahi ítaura­hiyare te natiarihi te echacaya ena iáquenuanahi. Te nájina­hipuca, tacuti­ya­rerichu eta ecaema­ta­ne­rayare. Taicha ema Viya tímara­ra­cahehi. Éma epicau­cha­yarehi.
COL 3:23 Evapi­na­vayare icha eta evane­ca­si­vanahi nayehe ena iáquenuana, táimicu­ti­ji­ri­cavahi émainahini ecaema­taneaca ema Viáquenu.
COL 3:24 Taicha eti mamusu­ra­he­hivare ema Cristo, ema tiápaju­cavahi iáquenu­panahi. Écharichuhi éti eta tatiari­hirahi eta ícuchihi íjara­ca­si­yarehi eta mayehe.
COL 3:25 Énasera ena téjeca­pa­va­napuca, máimara­racahi ema Viya eta náejeca­pi­ra­vanahi. Étáinapa tímicu­ña­ca­yarehi. Nájina mamuna­ne­que­nea­naimahi.
COL 4:1 Éti apanavare eti náquenuanahi ena músuana, tiúriyareva eta ecava­nai­ri­piraya, vahi ecuimi­pa­na­na­ji­cavaca. Ítauchayare íjaraca eta nacamu­nu­que­neanahi. Échavayare éti apanavare eta máimara­ra­si­rahehi ema Viya, émahi Iáquenu­quenehi.
COL 4:2 Puiti emutu éti, étume­cha­vachucha eta eyuja­ra­sirahi eta me Viya. Vahi ecuya­cu­jihini. Éneri­chuvare ehasu­lu­pa­ya­cha­pa­ra­cayare tamutu me Viya.
COL 4:3 Éneri­chuvare ímica­ta­cahavi eyuja­rau­chahavi, apaesa vítuji­ca­vapaini viúchucuha, vímiya­na­vapaini vímima­ti­chahini ena achaneana eta juca tayumu­ru­re­vainihi mayehe ema Cristo. Étavenehi puiti présunuhi táicha.
COL 4:4 Nécatia­cahecha ímica­tacanu eyuja­rauchanu apaesa nítujicava nucame­tarairu, taicha nutupa­ra­haichuhi me Viya.
COL 4:5 Táuri eta ítare­siraina nayehe ena máehica­ra­ha­na­richaha ema Jesús. Tátupiruva tauri eta échaji­ri­si­ravana, tapicau­cha­carehi. Táurivare eta ejica­piraina te natiari­hi­napuca nácani tiyase­re­ca­hea­nayare. Ecama­pu­ra­vachaha puiti juca sácheana eta ímitu­si­ra­vacahi.
COL 4:7 Máimaha­he­ri­nesera ema vémuna­ru­quenehi vichamuri Tíquico. Éma, títame­ta­ca­heyare tamutu eta níchara­ra­cavahi núti taicha éma nucachanehi eta te juca návihahi. Tétavi­cavahi eta máimica­ta­si­ranuhi eta vicaema­ta­nea­sirahi me Viáquenu.
COL 4:8 Eta tacahe, névatacahi máiteca eta ara eyehe. Éma timeta­ca­heyare eta víchara­ra­cavahi. Éneri­chuvare tétume­cha­heyare éti apanava.
COL 4:9 Éneri­chu­hivare névatacahi ema Onésimo némuna­ru­que­ne­hivare. Éma, tiásihahi eta ara eyehe. Puiti émarichuhi vichamurihi eta te juca. Tétavi­cavahi eta máitauraivahi eta macaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Ena nani apinana, éna títame­ta­ca­hea­nayare eta víchara­ra­cavahi víti te juca viávihahi.
COL 4:10 Téchajicahe ema Aristarco, ema nucuti­quenehi eta nucaera­tairahi. Téchaji­ca­hevare ema Marcos, ema macheji ema Bernabé. Éti écharipa eta máitesi­rayare eta ara eyehe ema Marcos. Te máiteca­pau­chahepa, tiúriyare eta ejaca­pi­rayare éma.
COL 4:11 Éneri­chuvare téchajicahe ema Jesús Justo. Nacarichuhi ena nani mapanana nujanea­nanahi israelítana tímica­ta­ca­nuanahi. Nacachu­ricahi ena apamuriana nujaneanana vichamu­rianahi. Ichape eta náimica­ta­si­ranuhi eta vicame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Ichape eta nacuri­sa­mu­re­chi­ranuhi éna.
COL 4:12 Téchaji­ca­hevare ema Epafras, ema eyehe pastor. Ema maca, yátupi­quenehi mavanara ema Jesucristo. Tétavi­cavahi eta máecharai­ri­si­rahehi éti te mayuja­ra­sirana, mavarairahi ímiya­na­vahini étumechava yátupi­nahini ítauchahini eta mavara­ha­queneana ema Viya.
COL 4:13 Ichape­murihi eta nímara­ra­sirahi núti ema Epafras eta máecharai­ri­si­ráhehi éti, énapa ena ticava­sanahi te avasareana Laodicea étapa Hierápolis.
COL 4:14 Éneri­chu­hivare téchajicahe ema médico Lucas, ema vémuna­ru­que­ne­hivare. Téchaji­ca­hevare ema Demas.
COL 4:15 Tacahe, te támutupa eta échaji­cui­rayare eta juca nucartane, ímiama­recaya nayehe ena apamuriana vichamu­rianahi ticava­sanahi te avasare Laodicea. Nuvara­havare échaji­si­nanuini éna. Échaji­si­na­nuvare ema Nínfas, énapa namutu ena tiúruji­ca­va­ra­hianahi te mapena. Nímiama­ré­ca­hi­va­reséra eta nucartane nayeheyare namutu éna. Te táiteca­pauchahe, échaji­cu­ha­ya­revare éti apanava.
COL 4:17 Piti apanavare piti Arquipo, nutupa­ra­ca­viyare: Pítauchayare tamutu eta juca pémata­ne­re­pianahi, taicha eta pitupa­rahahi me Viáquenu.
COL 4:18 Nuti Pablo nútiquenepa nájucha eta juca táichecua­raquihi eta nucartane tayehe eta némecha­ji­ri­si­rahehi. Nutupa­racahe vahi ecuemi­ti­sicanu te eyuja­ra­sirana. Eyasea­sinanu eta núchucui­rá­vanéna. Nuyaseu­cha­he­paraca me Viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi e­ yehe.
1TH 1:1 Nuti Pablo, némecha­ji­ricahe eti nuchamuriana ecava­sanahi te Tesalónica. Téchajicahe ema Silas, émapa ema Timoteo. Vímiama­recahi eta juca vicartane taicha eta iávahá­siraipa ema Tata Vicaiyaquene, táichavene eta éhisiraipa ema Viáquenu Jesucristo. Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo; náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.
1TH 1:2 Viti vihasu­lu­pa­ya­cha­paraca ema Viya eyehe emutu eti. Tamutu sácheana, te viyuja­ra­sirana, viyaseuchahe me Viya.
1TH 1:3 Taicha tamutu sácheana vécharai­ri­ca­he­paraca eta ímere­sirahi eta esuapirahi éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo, étapa eta epami­si­ravahi ecaema­ta­neacahi yátupi táichavene eta émuna­sirahi éma, étapa eta ecami­chirahi tamutu táichavene eta ecucha­pi­ravahi eta machaviraya. Ema Tata Vicaiyaquene máimaha tamutu eta íchara­ra­cavana.
1TH 1:4 Nupara­pe­naveana, éti, máemuna­rua­naripa ema Viya. Véchahi eta manere­ji­si­rahehi éma.
1TH 1:5 Taicha te vímitu­cahepa eta máechaji­riruva ema Viya tayehe eta viúchucuiraya, éti etupi­ruvahi ejacapa eta vimeta­rairuana taicha ímatihi yátupi­que­nérahi mayehe ema Viya. Ema Espíritu Santo tinaca­sa­mu­re­chahehi eta táurivahi esama eta vímitu­si­rahehi. Ímati­havihi eta mavane­si­ra­havihi ema Viya. Ímaha­hivare eta viúrivahi eyehe.
1TH 1:6 Jéhesare puiti, étijivapa eta épani­ravahi éhicahavi eta viúrivahi víti, vicutiyare eta máuriva ema Viáquenu. Ecáta­ji­va­númahi ichape taicha eta ejaca­pirahi eta vimeta­rapiana. Iúrisa­mu­re­hiséra maicha ema Espíritu Santo.
1TH 1:7 Tacahe, ena apamuriana vichamuriana ticava­sanahi te tinapaica eta Macedonia étapa te Acaya, eta náimairahi eta yátupirahi eta esuapirahi, étarichuhi náehicahi éna.
1TH 1:8 Éti ímisamahi eta máechaji­riruva ema Viya namutu ena achaneana ticava­sanahi te Macedonia étapa te Acaya. Téchaca­re­hivare te tamutu avasareana te jácani víteca­pi­hapahi eta juca yátupirahi esuapa ema Viya. Vaipa tácame­sahini vimeta­ta­ra­ca­va­cahini éna eta esuapa­ji­raivahi éti.
1TH 1:9 Timeta­ca­ha­via­na­pa­hivare eta etupi­ru­vairahi ejacapa eta vimeta­rapiana, étapa eta ínaji­siraipa eta esiña­ra­jianaini, équesi­ra­varípa eta ecaiju­herapa yátupi ema Viya. Puíticha tépana­varipa eta ecaema­ta­nea­sirahi éma. Éma, yátupi­quenehi Viya. Yátupi­que­ne­hivare eta masamaraiva.
1TH 1:10 Éneri­chuvare timeta­ca­haviana eta ecucha­pirahi eta machaviraya ema Machicha ema Viya másihairaya te anuma, ema maca Jesús émarichu ema macaeche­pu­ca­si­quenehi te máecari maicha ema Maiya. Émara ticatiu­cha­ha­viyare tayehe eta ecuñaraqui náicuchihi ena masuapa­ji­rai­rahana.
1TH 2:1 Écharichuhi eti nupara­pe­naveana, tamutu eta náichira­havihi ena achaneana, tímicu­ña­ca­ha­vianahi ánaqui te avasare Filipos. Váhisera vácatsi­ma­vahini te víteca­pau­chahepa ani, vímiya­na­va­ríchucha vicame­tarairu taicha tétume­cha­há­vi­richucha ema Viya eta vímitu­si­rahehi eta máechaji­riruva, camuria­na­hineni ena ticatia­na­ca­ha­via­napahi. Váhisera támapu­ru­jihíni eta véjirai­rahehi. Éti etupi­ruvahi ejacapa eta vimeta­rai­ruanahi.
1TH 2:3 Taicha vahi véjeca­pa­vahini eta vímitu­si­rahehi. Váhivare étainahini vipane­re­cha­pahini eta tájipa­racana tamauri­queneana, váhivare vivayua­raquina eta véchaji­si­rapahi.
1TH 2:4 Víti manere­ji­ru­havihi ema Viya taicha máechahi eta vítauchi­ra­yarehi eta vitupa­ra­ca­si­va­yarehi mayehe. Eta tacahe, titupa­ra­ca­havihi muraca viámayare eta máechaji­riruva nayehe ena achaneana eta náuchucuiraina. Étapaichuhi eta juca véchaji­ri­ru­va­napahi. Vahi étaina vivaraha táememu­na­ca­há­vihini nayehe ena achaneana. Vítauchahi eta mavara­ha­queneana ema Viya eta vicuri­sa­mu­re­chihahi éma, taicha éma, máimara­racahi eta visamureana.
1TH 2:5 Écharichuhi éti eta vicaye­ma­que­nea­napahi, vahi vémetse­ra­ji­ri­ca­va­pahini eyehe. Váhivare étaina vétsera­rui­na­pahini viverea­ca­hehini eta eplatane. Vitupi­ru­vapahi eta vicaye­ma­quenehi te mamirahu ema Viya.
1TH 2:6 Vahi vápane­re­chahini náetsera­ji­ca­ha­vihini ena achaneana, étiripa, virata­ha­hineni vímereca eta vitupa­ra­ha­quenehi mayehe ema Viáquenu Jesucristo. Váhisera vávara­hahini vímerecava vácutihini mácani achane ticamusura.
1TH 2:7 Véchapa­ji­rí­ca­he­hiséra tacutihi eta suéchapa­ji­risira suémunasira súcani esena ena suchicha­naveana.
1TH 2:8 Ichape eta vémuna­si­rahehi. Vímitu­cahehi eta máechaji­riruva ema Viya eta iúchucuiraya. Víjara­cavahi ichape te visamureana, vivarairahi esuapa éti apanava, taicha vémuna­cahehi.
1TH 2:9 Nupara­pe­naveana, te vinasi­que­neripa eta eyehe, eta vicame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­riruva ema Viya, ímara­ra­ca­ha­vi­richuhi éti eta vicaema­ta­nerahi muraca eta vítáti­ji­ri­si­ravahi. Tamutuhi sácheana, yátiana vicaema­tanehi, taicha vahi vávara­hahini vétsepa­ná­ra­ca­hehíni eta vinica­que­nerepi.
1TH 2:10 Éti eneca­pae­que­nehahi tamutu eta víchara­ra­cavahi. Tímara­ra­ca­há­vi­hivare ema Viya. Vitupi­ruvahi yátupi eta viúrivahi eta eyehe eti vichamu­rianahi. Tájina naviyahini nayunaca ena apamuriana achaneana.
1TH 2:11 Éneri­chuvare échahi eta vétume­chi­rahehi, émana­pachuhi viconsejacha vicutihi mácani achane tiuri eta maconse­jachira ema machicha.
1TH 2:12 Vécatia­cahehi ichape eta iúrivaina éti, ímerecaya eta macáchi­chai­ra­herípa ema Viya, taicha íchuare­ca­sivaipa mayehe eta ecacha­neraya éma tayehe eta mávasa te anuma, te távihahi eta majaraiva.
1TH 2:13 Eta tacahe, vihasu­lu­pa­ya­cha­paraca ema Viya eta táurivahi esama eta máechaji­riruva vimeta­ra­pianahi. Éti, etupi­ruvahi ejacapa eta vimeta­si­rahehi taicha eta esamirahi yátupi­quenehi, tásiha­quenehi ema Viya. Ímati­vanehi vahi vipane­re­rui­na­chuchaini víti, émaina­pucaini mácani apana achane. Eta juca eta tiúrichahehi eti esuapanahi.
1TH 2:14 Éneri­chuvare tiúrihi eta ecami­chirahi eta ecata­ji­vairahi nacatia­na­si­rahehi ena ejaneanana, ecutihi ena apamuriana vichamuriana ticava­sanahi te Judea. Nupara­pe­naveana, ene nacahehi eta nacata­ji­vairahi naicha ena najanea­na­narichu israelítana, táichavene eta náehisirahi ema Viáquenu Jesucristo.
1TH 2:15 Ena nani nujaneanana nacapacahi ema Viáquenu Jesucristo nacutihi ena náchuca­na­veánaini eta nacapa­si­ra­vacahi apaicape ena profetanaini. Tipana­ji­ri­ca­ha­via­navare víti. Ena nani náimiyu­se­macahi ema Viya. Váhivare návaraha nasamahini ena apamuriana achaneana eta máechaji­riruva ema Viya.
1TH 2:16 Taicha te vivara­hainipa vímitu­cavaca ena apava­sanana apaesa náuchucu­hahini éna apanava, nacati­chavare ena nujaneanana eta vímitu­cavaca éna. Tícheji­mi­ráu­cha­ha­vianapa. Eta tiviuchahi, tivayu­cha­va­paichucha eta natapi­ravana. Ema Viya vaipa macami­chahini eta náejeca­pi­rávana. Puítisera táiteca­páu­chainapa eta náicuñaya máicha.
1TH 2:17 Nupara­pe­naveana, tayanapane viyere­hi­cacahi puiti juca cájeana, vahi vímaha­ca­cahini, tanasi­hisera vicaimai­ruhehi te viúquihana. Vivarahaine víjahú­cha­vahini víteca­pauchahe vímaha­hehini.
1TH 2:18 Nútiripa nuti Pablo, ichape­mu­ri­hineni nuvaraha níteca eta ara eyehe, énapa ena apinana nucompa­ñeroana. Émasera ema Satanás tícheji­mi­ráu­ru­ca­há­vi­chu­chapúca jácani.
1TH 2:19 Véñamavahi víti eta eyehe taicha vivarahahi tánasihíni eta iúriva eta machima­pi­raheya eta machaviraya ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha, viti vicucha­pa­vainapa eta vijaca­pi­rayare eta vícuchihi mayehe éma. Viúrisa­mu­rénapa víti te jena sache, íchavenehi éti.
1TH 3:1 Eta tayere­vaipahi eta vimaima­na­si­rahehi, tétavi­cavahi eta véñami­ravahi eta eyehe. Vaipa viúrisa­mu­rehini. Vivara­haipaicha vecha tájahapuca eta íchara­cavahi. Tásiha, vipane­rechapa vévataca ema vichamuri Timoteo, máiteca máimaha­panahe. Vinasipa víti vicarichu te Atena. Taicha ema maca Timoteo, émarichuhi mavanara ema Viya, émari­chuvare vicuti­quenehi eta vicaema­ta­nerahi tayehe eta máechaji­riruva ema Viáquenu Jesucristo. Nuvanecahi tímica­ta­pa­ná­heyare témura­ca­chá­heyare eta esuapa­ji­raivaina,
1TH 3:3 apaesa nacuija nacucha­va­cue­jechava tayehe eta ecata­ji­vairana naicha ena ticatia­na­rahiana. Écharichuhi éti eta vicata­ji­vairaya táichavene eta véhisirahi ema Jesucristo.
1TH 3:4 Váhisera táramicare eta juca, taicha vimeta­ca­hé­vanehi te vinasi­que­ne­richaha eta eyehe, eta vicata­ji­vai­ra­yarehi. Jéhesa­réinehi títauchavahi puítiripa, ímaha­ripahi éti.
1TH 3:5 Eta tacahe, tétavi­cavahi eta néñami­ravahi núti eta eyehe. Vaipa núrisa­mu­rehini íchavenehi éti. Tacahe, nuvanecapa ema Timoteo máimaha­panáhe te enasi­ri­chu­hipuca eta éhisirahi ema Jesús. Taicha nímicau­ya­yahehi máquipai­ca­hehíni ema Satanás, támapu­ru­jihini eta vicaema­ta­nea­siráipa ema Viya.
1TH 3:6 Puítisera eta machaviraipa ema Timoteo, másihairahi eta ara eyehe, timeta­ca­havipa tájinairahi íchira­vai­nahini eta éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo, étapa eta émuna­si­ra­cacahi. Timeta­ca­ha­vivare eta écharai­ri­si­ra­hávihi émuna­si­ra­havihi víti, evarairahi íjahú­cha­vahini ímahahavi. Vicuti­cacahi eta vivarairahi vímahahe víti.
1TH 3:7 Eta tacahe, nupara­pe­naveana, véchara­ra­háinehi eta visamai­ri­ri­si­rahehi eta táurivahi eta éhisirahi ema Viáquenu. Tacami­tia­carine eta véñami­ravahi. Étume­cha­ha­vi­rinehi eta vicata­ji­vairana. Tichava­rinehi eta viúrisa­mureva.
1TH 3:9 ¡Ichape eta vihasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya táichavenehi eta iúrivahi! ¡Tájinarine tácutihini eta viúrisa­mu­revahi mayehe ema Viya, íchavenehi éti!
1TH 3:10 Tamutu sácheana, yátiana, viyuja­racahi mayehe ema Viya, viyaseacahi vítuji­si­rá­vai­nahíni viápechava vímahahe. Vímitu­ca­hehini eta apamuriana títuca­careana tayehe eta juca véhisirahi ema Jesús. Támutuhini ítuca.
1TH 3:11 Eta tacahe, viyaseacahi ema Tata Vicaiyaquene émapa ema Viáquenu Jesucristo náijara­ca­ha­vihini eta vítuji­si­raváina víteca véjira­panáhe.
1TH 3:12 Éneri­chuvare macaju­ru­cahini ichape ema Viya eta émuna­raivaina nayehe ena echamuriana, énapa ena apamuriana achaneana, tácutihini eta vémuna­si­rahehi víti.
1TH 3:13 Máijara­cahéni táurivaina eta esamureana tacuija etapi­ravaina, máepachi­na­chahini eta iáchanevana apaesa ecuri­sa­murecha ema Tata Vicaiyaquene te jena sácheyare machaviraya ema Viáquenu Jesucristo, másihairaya te anuma, mámira­ya­repahi ena apamuriana manere­ji­ruanahi.
1TH 4:1 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, vitupa­ra­cahecha muraca te máijare ema Viáquenu Jesucristo. Táuri eta ítare­siraina puiti juca epaisi­rayare. Te tauri eta ítare­siraina, ecuri­sa­mu­ré­chayare ema Viya. Puiti iápaju­pa­na­vái­napáipa eta iúrivaya.
1TH 4:2 Ítuca­ripahi eta juca ímitu­ca­si­vanahi viyehe. Étarichuhi vivane­ca­si­vanahi mayehe ema Viáquenu Jesucristo.
1TH 4:3 Taicha eta juca mavara­ha­quenehi ema Viya, tiápaju­ca­vayare eta iávahá­sirahi éma. Vaipa ecuquicha eta pecatuana. Nacuijapa nacuveha súcani apana esena. Ésuripa esu esena, vahi sucuveha ema apana achane. Énaripa ena echicha­naveana, tacuija eta natuhu­sivaina.
1TH 4:4 Nacuchapa eta náitauchi­raváina yátupina te mamirahu ema Viya. Emutu éti, yátupina eta émuna­siraina ena eyena­naveana. Tauri eta ítare­siraina te epenana.
1TH 4:5 Vahi ecucutipa ena ajairana esena­mareana. (Éna náichahi eta juca taicha eta namaima­tirahi ema Viya.)
1TH 4:6 Nacuija nacuveha esu mayena ema mácani echamuri. Taicha ema Viya, yátupi eta máicuña­si­rayare nácani ena tíchanahi eta juca. Étarichuhi eta vímitu­ra­pianahi eyehe cape juca te vítecainapa eta ara eyehe.
1TH 4:7 Taicha víti máichuha­que­neá­naripa ema Viya, mavaraha tiúrinayare eta vítare­siraya, vaipa víchaimahi eta juca tamauri­queneana.
1TH 4:8 Tacahe, ema mácani tépuruhi eta juca vímitu­ra­pianahi, máepuru­hivare ema Viya; taicha mavanai­ri­pianahi eta juca, vimeta­ca­sivahi víti mayehe ema Espíritu Santo, eta mávahá­si­ra­havihi.
1TH 4:9 Puiti numetacahe núti: Tájinapa vaipa néñamava eta eyehe eta émuna­si­ra­cacahi, taicha ema Viya tíjara­ca­heripa eta émuna­si­ra­cacahi.
1TH 4:10 Vaipa néñama­vahini taicha nusamai­ri­ri­caheipa eta émuna­raivahi nayehe ena echamuriana títeca­pau­cha­heanahi tiásihanahi tayehe eta táunavanahi eta iávasa Macedonia. Nupara­pe­naveana, puiti vitupa­ra­cahecha iápaju­ca­vayare éti eta émuna­raivaya.
1TH 4:11 Énerichuva viápechava vitupa­racahe tauri eta ítare­siraina. Échapa­jirica eta émataneana. Ecaema­ta­neacava yátupina, eviyi­hayare eta ecamu­nu­queneana tásiha­que­neá­nayare te evahuana,
1TH 4:12 apaesa tacuija ecucamunu te epenana. Te ítaucha eta juca, tipicau­cha­hea­nayare ena apamuriana achaneana.
1TH 4:13 Nupara­pe­naveana, éneri­chuvare vivaraha vimetacahe eta náichara­ra­ca­vayare ena vichamuriana náepena­que­nea­naripa. Vahi ecuca­ti­sa­mureva nayehe. Ena apamuriana achaneana ticati­sa­mu­re­vanapa te náecarapana ena náepena­queneana, taicha vahi nácasi­ña­vahini me Viya, nacune­vahini eta nápechi­ravaya téchepucana te náecari. Vahi ecucahe éti.
1TH 4:14 Víti visuapahi eta máechepu­sirahi ema Jesús te táequenepa eta máepenirahi. Tásiha, visuapa­hivare eta macaeche­pu­si­ra­haviya ema Viya te vépenapa, vicácha­nénapa ema Jesús viti véhicanahi éma.
1TH 4:15 Eta tacahe, vimetacahe eta juca vímitu­ca­sí­vanahi mayehe ema Viya. Te machavapa ema Viáquenu Jesús, te vuíchahapuca vicuepenahi víti, vahi vicaina­pu­ca­vaimahi nayehe ena náepena­queneana.
1TH 4:16 Taicha émarichu ema Viáquenu tiúcupaicaya tichavayare, tiásihaya te anuma. Tipiaracaya muraca tíchuarecaya. Ema Arcángele éneri­chuvare tipiara­ca­yareva. Ticaema­yareva eta machuja ema Viya. Tacahe, téchepu­ca­nainapa tínapu­canaya ena náepena­queneana ena tisuapa­ji­ra­hianahi mayehe ema Cristo.
1TH 4:17 Tacahe, viti vítare­rua­naichaha viyanainapa. Vimutu vicácha­nénapa ena náepena­que­neánaini. Viácapa­ji­cáinapa ema Viáquenu te anuquehe te távihahi eta úcaji. Tásiha, máichecua­ra­qui­reyare eta vicacha­neraya ema Viáquenu.
1TH 4:18 Eta tacahe, emeta­ji­ri­ca­cayare nayehe ena echamuriana tamutu eta juca vímitu­ra­pianahi, apaesa nacuri­sa­mu­re­chavaya éna apanava.
1TH 5:1 Nupara­pe­naveana, vahi ecuemi­ti­sicava. Ecunevaicha yátupina, taicha téchacareipa eta tárami­ca­revaya eta máitesi­rayare ema Viáquenu. Tacutiyare mácani tiámereca te yati, nájina tinecapaina. Ene tacaheyare eta máitesi­rayare ema Viáquenu. Váhisera vécha tájamu­hu­ya­repuca.
1TH 5:3 Énaripa ena achaneana vuíchaha náemetea­caimahi eta tánehi­raripa eta máiteca­piraya. “Viúririchucha puiti. Tájina víchira­vaimahi” nacaheyare éna. Vahi tineca­pau­cha­va­naimahi eta táiteca­pau­chiraya eta náicuñayare tacutiyare esu súcani esena ticajari, tíjahú­chavapa ticati eta sujuhe eta suínasiraya. Ene nacaheyare éna. Tájina najunai­yaimahi.
1TH 5:4 Étisera, nupara­pe­naveana, écharipa eta juca. Vaipa iárame­caimahi te jena sache máiteca­piraya ema Viáquenu, taicha tamutu sácheana ecuchapahi eta máiteca­piraya.
1TH 5:5 Taicha víti viávihahi te majaraivahi ema Viya, víti vipaicahi te sáchemuhu. Vahi táiñehavina eta yati, taicha vínajicaipa eta tamapi­cuquene.
1TH 5:6 Eta tacahe, tavaraha vicuneuchava tamutu sácheana, vijanea­si­ra­vai­nahini muraca. Váhini vicucu­tihini ena tivayu­cha­vanahi tímaca­ca­rá­cavana, tájina náechaquenena éna. Vítisera vijanea­cavaya tamutu sácheana, yátiana. Tájina víchira­váimahi.
1TH 5:7 Ena achaneana, tímaca­ca­rá­ca­vanahi te yátiana, ena apamuriana ticáva­ha­há­ra­ca­vánahi te yátiana. Vahi najanea­ca­vahini éna.
1TH 5:8 Vítisera tamutu sácheana vicune­vayare. Tiúriyarehi eta vipaisira, tájina víchira­vaimahi. Yátupina eta véhisira ema Jesús. Vímiya­na­vahini eta vémuna­si­ra­cacaina. Vácasi­ña­vahini eta macuchu­cui­ra­haviya éma. Tájina vahi vicuya­cu­jie­que­nehava eta vicucha­piraya eta jena sache.
1TH 5:9 Taicha ema Viya manere­ji­ru­havihi eta macuchu­cui­ra­haviya máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo. Vaipa vicaicu­ñaimahi.
1TH 5:10 Ema Jesucristo tépenahi te crusu vítivenehi, mavarairahi vítare­cayare vicacha­neyare éma. Te máitecapa éma, macaeche­pu­cainapa ena náepena­queneana vichamu­rianaini. Tásiha, viti vítare­rua­naichaha tiheta­mu­ri­cha­ha­vinapa, taicha mavarahahi vicacha­neyare éma.
1TH 5:11 Eta tacahe, étume­chacaca, ecatia­ca­cavare. Núti nucasi­ñavahi eta eyehe eta íchirapaipa puiti eta juca.
1TH 5:12 Nupara­pe­naveana, éneri­chuvare vitupa­racahe eta epicau­chiraina ena víyarahana pastoreana taicha ena ticonse­ja­cha­heanahi, tímitu­ca­heanahi eta juca éhisirahi ema Viya.
1TH 5:13 Échapa­ji­ri­ca­vacaya éna. Émuna­si­návaicha, taicha éna tiúrihi eta náimica­ta­si­rahehi. Tacuija ecuichi­ravaina éti eta nayehe.
1TH 5:14 Éneri­chuvare vitupa­racahe, nupara­pe­naveana, epami­cayare muraca nacaematane ena plújuana, vahi náesachahi ticaema­taneana. Éneri­chuvare étume­chavaca ena tiyacu­ji­ri­rihana. Ena nani tínaná­ji­ri­ca­vanahi, muracaina eta ímitu­siraina. Ecaye­he­ya­resera paciencia nayehe namutu.
1TH 5:15 Échapa­vayare. Tijuricati natiarihína navaraha titupia­caheana, vahi ecujicapa. Váhivare ecuitsicava. Ímere­ca­ya­resera eta iúrivaya nayehe ena echamuriana, énapa namutu ena apamuriana achaneana.
1TH 5:16 Iúrisa­mu­re­recaya tamutu sácheana.
1TH 5:17 Vahi ecucai­na­jiruva eta eyuja­ra­sirana mayehe ema Viya.
1TH 5:18 Tamutu jácani íchara­ra­ca­vanahi, ehasu­lu­payacha ema Viya, taicha eta mavarahahi ema Viya ecaheyare eti éhicanahi ema Viáquenu Jesucristo.
1TH 5:19 Váhivare ecueme­pu­rureca eta mavara­ha­que­neanahi maicha ema Espíritu Santo eta eyehe.
1TH 5:20 Te esama nácani téchaji­si­hanahi ema Viya, vahi ecuepuru.
1TH 5:21 Vahi ecuemu­na­na­sicava. Epane­re­chi­na­vayare te tájahapuca jácani esama­que­neanahi, ímaha­que­neanahi. Éhicaya eta táuriqueneana.
1TH 5:22 Téhesera vahi tiúrihi, vahi ecuisapava, taicha eta tamauri­que­neanahi.
1TH 5:23 Tiuri puiti, máijara­cahéni ema Viya táurivaina eta epane­reruana. Yátupi­nahini tacuijahini ecuichi­ravaina eta iávahá­sirahi éma. Majanea­si­na­hehini eta iáchanevana, eta iáqueheana. Tacuija eta etapi­ra­vai­nahini te machavapa ema Viáquenu Jesucristo.
1TH 5:24 Taicha éti máichuha­que­neanahi éma. Yátupi eta macasi­ña­ca­revahi. Máitaucha­yareva tamutu eta juca.
1TH 5:25 Nupara­pe­naveana, ímica­ta­cahavi eyuja­rau­chahavi me Viya.
1TH 5:26 Échaji­si­nahavi namutu ena vichamuriana.
1TH 5:27 Nutupa­racahe te máijare ema Viáquenu échajicuha eta juca vicartane te namuri ena vichamuriana apaesa námutu nasama.
1TH 5:28 Nuyasea­cha­he­paraca me Viáquenu Jesucristo táetaviu­chahíni eta iúrica­ca­revaya ­ máicha.
2TH 1:1 Nuti Pablo, némecha­ji­ricahe eti nuchamuriana ecava­sanahi te Tesalónica. Téchajicahe ema Silas, émapa ema Timoteo. Vímiama­recahi eta juca vicartane taicha eta iávahá­siraipa ema Tata Vicaiyaquene, táichavene eta éhisiraipa ema Viáquenu Jesucristo.
2TH 1:2 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo; náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.
2TH 1:3 Nupara­pe­naveana, tatuparaca vihasu­lu­pa­ya­cha­paraca ema Viya, taicha visamai­ri­ricahi eta tápaju­si­ra­va­paipaicha eta esuapirahi ema Viya. Tajuru­si­ra­paipahi eta émuna­si­ra­ca­cairahi. Eta tacahe, vihasu­lu­pa­ya­cha­pa­racahi ema Viya.
2TH 1:4 Tájinarine tácuti eta vicaja­mu­rai­rahehi nayehe ena vichamuriana te viúruji­si­rávana te jácani víteca­pi­hapahi. Vimeta­ca­va­capahi eta táimiya­ni­rávahi eta éhisirahi, ecami­chi­ra­hivare tamutu eta nacatia­na­si­rahehi ena achaneana étapa eta ecata­ji­vairana, táichavene eta éhisirahi ema Viya.
2TH 1:5 Tímara­ra­ca­he­hisera ema Viya eta ecami­chirahi eta ecata­ji­vairahi. Máimerecahi éma eta máuriva, máitauchirahi tamutu. Éma tijaca­pa­heyare eta esiapi­rayare tayehe eta mávasa.
2TH 1:6 Máimahái­ne­paséra ema Viya eta máicuña­si­ra­va­cayare ena ticatia­na­ca­heanahi éti, taicha macarichu éma ticatu­pa­rahahi juésyarehi téchayarehi.
2TH 1:7 Étisera, ticana­ra­ca­heyare ema Viya eta ecata­ji­vairana, vicuti­ca­cainapa eta vinara­si­rayare te mamirahu ema Viya. Vinara­cainapa vimutu, te máitecapapa ema Viáquenu Jesús, mápechi­ravaya títeca, másiháiraya te anuma. Te jena sácheyare, mámaya­repahi ena mayeheana ángeleana, tíñehia­nai­napáipa máicha. Tacuti­napaipa eta ichapequene yucu eta máucupai­si­rayare.
2TH 1:8 Eta tímite­cayare éma, máicuña­cayare ena váhiquene návara­hahini náimati ema Viya, váhivare návara­hahini nasuapa eta máechaji­riruva.
2TH 1:9 Ena nani máehica­ra­hanahi ema Viáquenu Jesucristo, ticaqui­jia­nainapa eta te infierno. Váhivare nacami­chahini náimararaca eta mamira taicha táetaviuchahi eta máiñehivahi. Tájina náuchucui­raimahi.
2TH 1:10 Te jena sácheyare te máitecapapa ema Viáquenu, viárami­mí­cainapa ichape eta mayehe vimutu viti manere­ji­ruanahi. Tétavi­cavaya eta vicuna­chi­rainapa éma. (Éti apanava etiari­hi­yarehi, taicha esuapahi eta vímitu­ra­pianahi.)
2TH 1:11 Eta tacahe, tamutu sácheana te viyuja­ra­sirana, viyaseu­chahehi me Viya eta ímiya­ni­ravaina eta iúriva, taicha éti íchuare­ca­sivahi eta mayehe. Éneri­chuvare viyaseuchahe me Viya eta máijara­si­rahéna eta ítupa­ji­jiá­si­raváina tayehe eta juca émata­ne­repihi táichave­nénahi eta esuapa­ji­raivahi. Eta juca, ichape tacuri­sa­murecha ema Viya.
2TH 1:12 Tásiha, ena apamuriana achaneana nacuna­chayare ema Viáquenu Jesucristo táichavenehi eta náimairahi eta íchirahi éti eta táuriqueneana. Éneri­chuvare, éti ecuna­cha­ca­rénapa me Viya, taicha tétavi­cavahi eta máemuna­si­rahehi, émapa ema Viáquenu Jesucristo.
2TH 2:1 Puítiripa, nupara­pe­naveana, naririhi ena tépiyae­que­ne­ha­naripa ema Jesús, náimija­charipa matiari­hiripa, tichavaripa puiti. Vitupa­ra­cahecha vahi ecusuapa nácani tépiya­hi­ra­hia­napahi. Tayanapane nácahepuca: “Eta juca vimeta­ca­sivahi me Espíritu Santo”. Nácahepuca: “Ema Pablo tímitu­ca­havihi eta juca”. Te náepiyae­que­ne­ha­ha­vipuca náimecha­hepuca eta carta, náimija­cha­yarehi tásihaquene viyehe, váhique­nesera ecusua­pavane. Váhi tacuimi­pa­ne­re­recahe eta juca. Váhivare ecuarameca. Taicha te máitecapa yátupina ema Jesús, ticuru­ji­ca­há­vi­nu­mayare viti manere­ji­ruanahi. Nuvaraha numetacahe eta apana. Te tánehipaicha eta máitesiraya ema Jesús, ena achaneana vaipa napicau­chaimahi ema Viya. Náepuruinapa eta máechaji­riruva. Tásiha, tímere­ca­váinapa ema Achane Váinara­jiquene. Ema maca achane, macati­chainapa masama eta máijare ema Viya. Étaripa eta nasiña­rajiana ena achaneana, váipavare máuricaimahi. Macava­nai­ri­pinapa ena achaneana te tamutu avasareana náepuyu­mi­rau­chayare éma. “Nuti Víyanu. Núti ecasi­ñayare” macahénapa. Masapi­hainapa, ticaeja­ca­vainapa tayehe eta Templo. Téhesera támutupa, yátupi­que­nenapa eta máicuñayare muraca.
2TH 2:5 Échava­richuhi éti eta nímitu­si­ra­he­pa­racahi cape juca te návihai­chahahi eyehe. Numeta­cahehi eta táichara­ra­ca­va­yarehi.
2TH 2:6 Puiti ena achaneana, nararihipa tivaina­ra­ji­cha­va­na­paipahi. Vuíchahasera máisapahini ema Viya navayu­cha­vahini. Mararihi ema mavaneruhi tícheji­mi­ráu­cha­va­ca­ríchaha. Eta tacahe, vuíchaha máuchuji­cahíni máimere­ca­vahíni ema Achane Váinara­jiquene. (Éti ímatichuhi ema tícheji­mi­ráu­rucahi.) Tacahe, ema Viya máisapainapa térajicava ema tícheji­mi­ráu­rucahi.
2TH 2:8 Tásiha, mapaenu­ma­vainapa tímere­ca­vayare ema Achane Váinara­jiquene. Tuparai­ru­cayare mayehe ema Satanás. Éma, tijara­ca­yarehi eta máitupa­ji­jiá­si­ra­va­yarehi. Tamutuyare máimereca eta tiárami­careana tacutiyare yátupi­que­né­nahíni mayehé­nahíni ema Viya. Ema maca, máetaviu­chainapa eta mavayuaraiva nayehe ena achaneana. Éna, tísapa­va­nai­napaipa náehica eta táiñehi­queneana mavayua­ra­quia­napahi. Váhisera máyerémahi. Tiúcupai­ca­va­nénapa ema Viáquenu Jesús. Tiárami­ca­rénapa eta majarai­va­ya­repahi. Te máchajurapa, máquipai­cainapa macapa­cai­na­varepa ema Achane Váinara­ji­quenéni. Tacahe, ena nani achaneana máiture­vanahi témitie­que­ne­ha­nainapa. Ticaicu­ña­nainapa taicha vahi návara­hahini náehica eta yátupi­queneana tiúriana echáji­ri­ru­cavana. Te nasuapahini, tiúchucu­ha­nahini tayehe eta ecuñaraqui­­.
2TH 2:11 Taicha eta namasua­pirahi ema Viya, máisapa­yarehi ena nani achaneana nasuapa eta mavayua­raquiana ema Achane Váinara­jiquene.
2TH 2:12 Tacahe, namutuyare ticaicu­ña­nayare éna, taicha vahi návara­hahini nasuapa eta yátupi­queneana vímitu­rapiana. Navapi­naichucha eta náichiraya eta tamauri­queneana.
2TH 2:13 Étisera, nupara­pe­naveana, máemuna­ruanahi ema Viya. Víti tatuparaca vihásu­lu­pa­ya­cha­pa­rá­cayare ema Viya íchavenehi éti, taicha manere­ji­ruhehi ema Viya te tépana­vainapa. Táitusiava, te esamapa eta vimeta­rairuhi, etupi­ruvapa ejacapahi; taicha esamapa eta máichuirahehi éma. Éma ticuchu­cu­ha­heyare taicha ímiya­navahi esuapa eta yátupi­queneana máimitu­rapiana ema Cristo. Émapa ema Espíritu Santo máimiyanava eta mávahá­si­rahehi, máijaracahe eta esantu­vai­na­paipaicha puiti juca ecaiju­heyare. Tásiha, ítuji­ca­vainapa esiapa tayehe eta mávihahi ema Viáquenu Jesucristo, ímahainapa eta majaraiva.
2TH 2:15 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, ímiyanava eta éhisiraina ema Jesucristo. Vahi ecuemi­tisica eta vímitu­ra­pianahi, te vimutu­richaha eta eyehe, étapa eta juca véchaji­ri­ru­vanahi te carta, vémeva­ta­ruanahi eyehe.
2TH 2:16 Nupara­pe­naveana, tétavi­cavahi eta máemuna­si­ra­havihi ema Viáquenu Jesucristo, émapa ema Tata Vicaiyaquene. Tayanapane vahi viúrihíni, énasera navarahahi ticuri­sa­mu­re­cha­ha­vianaya. Tásiha, vicune­vainapa eta viúrica­ca­revaya, máichecua­ra­qui­rénapa náicha.
2TH 2:17 Puiti nuvaraha esamavaini éti eta nacuri­sa­mu­re­chirahe te esamureana. Náetume­cha­varéni eta ímiya­ni­ravaya icha eta táuriqueneana, táurihi­varéni eta échaji­ri­si­ravana.
2TH 3:1 Títecapa, vivaraha vitupa­racahe puiti, eti nupara­pe­naveana: Eyaseu­chahavi te eyuja­ra­sirana mayehe ema Viya. Tasuápa­ca­re­vái­nahíni muraca nayehe ena achaneana eta vimeta­rairuana máechaji­ri­ruvana ema Viya, tácutihini eta esuapi­rá­vanehi éti. Táiteca­pau­cha­va­nehíni ena ticava­sanahi te tayere­hi­queneana te juca apaquehe.
2TH 3:2 Éneri­chuvare, eyaseu­chahavi macátiu­chi­ra­há­vi­nahíni ema Viya nayehe ena achaneana váinara­ji­queneána titupia­rahiana. Taicha camuriana ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi me Viya.
2TH 3:3 Váhisera táeñama­va­ca­rehini eta máurivahi ema Viya eta viyehe, yátupihi eta máitauchirahi tamutu. Tétume­cha­heyare éma eta ímiya­na­vairaya. Tijanea­ca­he­yareva mayehe ema Váinaraji.
2TH 3:4 Víti vicasi­ñavahi eyehe eta esuapi­ra­haviya tamutu eta vitupa­ra­ru­heanahi taicha éti éhicahi ema Viáquenu, táicha esuaparipa eta táinapu­reanahi vitupa­ra­ru­heanahi cape juca.
2TH 3:5 Máimica­ta­ca­hehini ema Viya eta ímatiraina eta máemuna­si­rahehi. Máijara­ca­he­varéni eta ecaye­heraya paciencia, ácutihini ema Cristo.
2TH 3:6 Nupara­pe­naveana, te natiari­hi­napuca ena echamu­rianahi plújuana, váhipuca náesachahi ticaema­taneana, te váhipuca návara­hahini náetume­cha­vahini, nasuapahini eta vímitu­ra­pianahi, vivanecahe éti te máijare ema Viáquenu Jesucristo: Vahi ecueme­ñahava nayehe.
2TH 3:7 Écharichuhi éti eta etupa­rahahi ítusiraina ítáti­ji­rícava, éhisi­ra­yarehi eta viyehe­re­pianahi víti te viávihaichaha eta ara eyehe. Vahi plújuhá­vimahi.
2TH 3:8 Váhivare vinicai­ri­hihini te epenana. Víti vicaema­tanehi muraca eta vítáti­ji­rí­si­ravahi. Tamutu sácheana, yátiana, vicaema­tanehi, taicha vahi vávara­hahini vétsepa­ná­ra­ca­hehini eta vinica­que­nerepi.
2TH 3:9 Tatupa­ra­ca­hinéni viyasea­ca­hehini eta énisi­ra­ha­vi­nahíni, vivara­ha­hisera vímecha­he­yarehi eta vicaema­ta­ne­raivana, apaesa étaina­ri­chuhíni éhica éti.
2TH 3:10 Étaripa te vinasi­que­neichaha eta eyehe, vivane­cahehi: Vahi ecuenica mácani vahi mavarahahi ticaematane.
2TH 3:11 Puítiri­pasera visamai­ri­ricahi eta natiari­hirahi ena echamuriana tinere­ji­ca­vanahi plújuana. Vahi náesachahini ticaema­taneana, tinicai­ri­hianahi. Tímiapi­ta­vai­ri­ca­va­na­paipahi te pétiana.
2TH 3:12 Étihi íchanahi eta juca, vivanecahe te máijare ema Viáquenu Jesucristo: Yátupina táuri eta ecáema­ta­néraina, eviyayare eta ecamu­nu­queneana.
2TH 3:13 Éti apamuriana nupara­pe­naveana, vahi ecuinajica eta táurivahi eta ecaema­ta­nerana.
2TH 3:14 Te natiari­hi­napuca nácani vahi nacusuapa eta vivanai­ri­pianahi te juca carta, ecauneyare éna. Tásiha, emetacapa ena echamuriana vaipa nacucachane éna, apaesa nátsirihaichu ena nani eta namasua­pa­ji­raivahi.
2TH 3:15 Váhisera ecuca­ti­chavaca, econse­ja­cha­va­cachucha taicha echamu­rianahi éna.
2TH 3:16 Tiuri puiti, nuyaseacahi ema Viáquenu ema tiúricha­ha­virahi, máimiya­na­vahíni máijara­cahéni eta iúrivaya te epane­reruana, tijuricati tájahapuca ícharacava te sácheana, taicha mavarahahi eta iúrivaya. Ámutuhíni mávahá­ca­hehíni ema Viya.
2TH 3:17 Nuti Pablo, nútija­ca­ruvapa nájucha eta juca táichecua­raquihi eta nucartane, apaesa ímati eta táimahihi eta nuyehe letra nuvahu­ru­pajihi.
2TH 3:18 Nuyaseu­cha­he­pa­racahi emutu éti me Viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi ­ eyehe.
1TI 1:1 Nuti Pablo mayehenu apóstole ema Jesucristo. Nuvane­ca­sivahi mayehe ema Viya Macatiu­ra­hi­quenehi viyehe, émapa ema Viáquenu Jesucristo, ema vicune­quenehi eta mápechi­ra­vayare tichava.
1TI 1:2 Nímiamareca eta juca nucartane piyehe piti nuparape Timoteo. Némuna­cavihi tímicu­ti­ji­ri­cavahi nuchicha­vi­nahíni táichavénehi eta péhisi­ranuhi eta nusuapa­ji­raivahi mayehe ema Cristo. Nuvaraha macata­ji­cavini majapa­nuvini ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­cavini eta táurivaina eta pipane­reruana.
1TI 1:3 Pécharipahi eta juca numeta­ruvihi, te nuyana­yarepa tayehe te tinapaica eta Macedonia, eta nutupa­ra­si­ravihi pinasi­yaréhi tayehe eta avasare Efeso. Vuíchaha pijuni­ji­caimahi taicha pímati­rípahi píti ena nani navarahahi tihapa­picana eta vímitu­rapiana. Vahi picuisa­pavaca.
1TI 1:4 Pécatiacaicha ena vichamu­rianahi, vahi nacusuapa eta echáji­ri­ru­cavana náepiya­pi­ruanahi ena achaneana, taicha eta juca tacuti­richucha eta náchuca­rapiana. Ena nani achaneana, súnsurupiana eta náechaji­ri­ruvana te náechajisiha ena viáchuca­na­veanaini. Eta juca náechaji­ri­ru­vanahi, ticauya­ya­carehi táemeje­ca­pa­va­chavaca ena vichamuriana, machu nachava­cue­jechava táicha. Étava­ne­re­cái­na­hi­pucáini náimica­ta­ca­há­vi­hi­pucáini eta vítauchi­rái­nahini eta véhisirahi ema Viya.
1TI 1:5 Nutupa­ra­cavihi taicha nuvarahahi náimerecaya ena vichamuriana yátupina eta náemuna­si­ra­cacaina táuchure­navare te nasamureana, tapachi­na­vareni eta napane­reruana. Tacuija nacúqui­chi­ra­vái­nahíni eta nasami­ravahi te mamirahu ema Viya. Tauri eta náehisiraina ema Viáquenu. Yátupina nasuapa.
1TI 1:6 Taicha nararihi ena téjeca­pa­va­napaipa, nasuapa­richucha eta tájipa­racana súnsurupiana. Eta juca táimina­ji­ca­va­capaipa tayehe eta vímitu­rapiana.
1TI 1:7 Tásiha, tépiya­ca­vanapa náimatihi tamutu eta Sagrada Escritura. Navara­havare tímitu­recana, váhisera nácaicu­tia­rahíni eta tacaye­ma­queneana eta táechaji­si­ha­que­neanahi. Ena nacahehi: “Víti véchahi tamutu”, tájinanéni náechihahíni.
1TI 1:8 Tájina táichava eta tatiari­hirahi eta mavanai­ri­pianahi ema víyarahaini Moisés. Véchahi eta táuriva eta mavanai­ripiana, taicha éta, táimitu­ca­vacahi ena achaneana eta vahi nacueje­capava.
1TI 1:9 Taicha véchahi eta tacaema­ta­nea­sirahi eta vanairipiana eta táimitu­pi­ru­chi­ra­vacaya ena ticape­ca­tu­ra­rahiana. Nácani achaneana tiúriana, vahi énaina tatuparaca eta vanairi­pianahi. Tatupa­ra­ca­hisera ena nácani mapicau­rui­rahana masuapa­ji­rai­rahana; énapa nácani váinara­ji­pa­ne­réruana ticape­ca­tu­ra­rahiana; énapa nácani mapicau­cha­rahana ema Viya, ena ticatichana eta máechaji­ri­ruvána; énapa nácani téhana ena náiyana, ena náenana; énapa nácani ticapahiana;
1TI 1:10 énapa ena túhusiana énapa nácani ticaecahiana ena nayenana, navehapa esu apana esena; énapa nácani tivehana ena nacuti­que­neanahi ajaira; énapa nácani tiámerecana achane, amape­rupuca, esenapuca; énapa ena tépiya­hi­rahiana; énapa ena tépiyae­que­ne­rahiána. Éneri­chuvare eta vanairipi tatuparaca ena ticatichana eta táuriqueneana vímitu­rapiana.
1TI 1:11 Taicha núti nutupa­ra­ca­sivahi me Viya eta nímitu­re­siraya eta táurina­que­neanahi máechaji­ri­ruvana, eta tímicai­ju­he­cha­haviya tayehe eta táurinaquene mávasa ema Viya. Tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi éma.
1TI 1:12 Núti nuhasu­lu­payacha ema Viáquenu Jesucristo, taicha eta máichuiranuhi mavana­ra­nu­yarehi. Tétume­chanuhi yátupi taicha máimahahi eta nítauchi­ra­yarehi eta nutupa­ra­ca­si­va­yarehi mayehe.
1TI 1:13 Éma, titupa­ra­canuhi eta juca, ichape­mu­ri­hinéni eta néjeca­pi­ravahi mayehe, tíñemahihi eta néchaji­ri­ru­vanahi mayehe. Nupana­ji­ri­ca­vacahi ena náinapu­reanahi téhicanahi éma. Tijapa­nu­nu­hisera éma, vuíchaha­hinéni nusuapahini néhicahini éma. Taicha vahi néchahini émahi­né­nipuca nucatia­nacahi, eta níchirahi ena machanerana éma.
1TI 1:14 Tásihasera tétavi­cavahi eta máemuna­si­ranuhi ema Viáquenu Jesucristo. Ichape­rinehi eta máijara­si­ranuhi eta nusuapirahi yátupi éma, étapa eta máijara­si­ranuhi eta némuna­raivahi.
1TI 1:15 Nuvaraha námutuhini ena achaneana nasuapa eta véhiruhi taicha yátupihi eta juca vímitu­rapiana: Ema Viáquenu Jesucristo tímitecahi te juca apaquehe macuchu­cu­ha­va­ca­yarehi ena ticape­ca­tu­ra­rahiana. Nútiripahi nuváyu­cha­pa­na­váinihi eta nucape­ca­tu­ra­rai­váinihi.
1TI 1:16 Émasera ema Viáquenu Jesucristo tijapa­nunuhi, táitusiava tíchuhanuhi núti. Taicha mavarahahi máimere­cayare ichape eta mayehe paciencia eta nuyehe, nuvayu­re­va­que­nénihi eta nucape­ca­tu­ra­rái­vainihi. Eta tacahe, nucaicu­tiarapa eta majaca­pi­ra­yareva namutu ena tisuapa­nayare, máichecua­ra­qui­rénapa eta náitare­siraya máicha.
1TI 1:17 Eta tacahe, macarichu vicuna­chayare vijirau­chayare tamutu sácheana ema Viya, taicha macarichuhi éma tamutu máiturue­queneha. Éma, máimaha­si­quenehi, máepena­ca­ca­hivare. Jéheva­requene éma, viyehehi Rey acanequene te tépana­vainapa, étapa puiti juca vicaiju­heyare. Amén.
1TI 1:18 Nuchicha Timoteo, nutupa­ra­cavicha muraca eta pirata­hairaina picanara eta tamauri­queneana. Tiúriyare eta péhisiraya ema Viya. Tájina píchira­vaimahi te mamirahu ema Viya. Péchavahi eta náechaji­sia­virahi eta piúrivahi ena vichamuriana mameta­ruanahi ema Espíritu Santo. Vahi picueme­pu­rureca.
1TI 1:19 Taicha nararihi ena ticaina­ji­ru­va­napaipa, náechahinéni eta táiñehivahi eta náichaque­neanahi, váhisera návara­hahini nácaina­ji­ru­vahini eta tamauri­que­neanahi. Tínaji­ca­va­na­richucha eta náehisi­rainihi ema Viya.
1TI 1:20 Émaripa ema Himeneo émapa ema Alejandro, tacahehi eta náinaji­si­ravahi eta náehisi­rainihi ema Viya. Puítisera, ena nani níjararupa ema Satanás, taicha nuvaraha nachava, náinaji­cayare eta nacaeca­hirahi ema Viya.
1TI 2:1 Tativa­ya­resera nutupa­racahe, vahi tacuechuquiha eta eyuja­ra­siraina. Eyaseuchava. Tamutu ehasu­lu­pa­ya­chayare ema Viya. Eyaseu­cha­yareva namutu ena achaneana.
1TI 2:2 Éneri­chuvare eyaseu­chayare ena aquenucana énapa ena apamuriana tuparai­rucana, apaesa táuri eta náechapa­ji­ri­siraina eta avasareana, váhini vicuimahaini eta táiñehi­queneana. Víti vímiya­na­vahini viúrihini te mamirahu ema Viya, vicapi­ca­huhini nayehe ena achaneana.
1TI 2:3 Taicha ema Viya Macatiu­ra­hiquene máuricahi eta víchirahi víti eta júcana.
1TI 2:4 Taicha mavarahahi éma máimima­ti­chayare namutu ena achaneana eta yátupi­queneana máechaji­ri­ruvana apaesa náuchucuha éna apanava.
1TI 2:5 Taicha májina apanai­nahini ticatiu­cha­vacaina éna, macarichu ema Tata Vicaiyaquene. Émapa ema Machicha ema achane Cristo Jesús, macarichuhi ema téchajiurahi viyehe viti achaneana te mamirahu ema Tata Vicaiyaquene. Nájina apanaina téchajiú­ra­hínahi viyehe.
1TI 2:6 Ema Viáquenu Jesucristo tíjara­cavahi tépena taicha eta macuchu­cui­ra­haviya vimutu viti achaneana. Puítisera mavaraha máimima­ti­chayare namutu eta juca arairuhi vímitu­rapiana.
1TI 2:7 Eta tacahehi, manere­ji­ru­nuichuhi mayehenuhi apóstole, nucame­ta­rai­ruyare tamutu avasareana, nímitu­ca­yarehi ena apava­sanana eta nasuapiraina éna eta yátupi­queneana máechaji­ri­ruvana ema Viya. Nutupi­ruvahi núti eta juca néchaji­sirahi, vahi népiya­hi­rai­vainahi.
1TI 2:8 Tiuri, nutupa­ra­ca­hevare pímitu­ca­va­cavare ena vichamuriana eta juca apana: Tauri eta náuruji­si­ravaina te nayuja­ra­sirana. Ena ajairana, vahi nacueña­ma­vahini me Viya eta máitauchi­rayare eta nayasearuhi. Tátupi­ru­vahini te nasamureana. Vahi nacúse­ma­ma­ju­hehíni eta nayuja­ra­si­ra­yarehi nacaja­pa­va­qui­cha­vapuca.
1TI 2:9 Énaripa ena esenana, táurihini eta nacamui­ri­hairana. Vahi nacúye­he­heácaicha eta nacamui­rihaira. Náetupi­ri­ca­va­hi­séraini. Váhivare nacuva­yuchaini eta nacata­ta­sirana. Váhivare nacuva­yuchaini nacuye­he­hea­ca­vahini eta oro, eta perla, eta tasiva­cha­queneana múiriareana.
1TI 2:10 Étaripa náurinavahi yátupi­quenehi, eta náimere­si­ravaina eta yátupina náehisirahi ema Viya, náichirai­navare eta táuriqueneanapa.
1TI 2:11 Éneri­chuvare, tiúriyare eta nasama­ra­rasira eta náimitu­ca­sivana. Vahi nacuáca­pae­marahi nácani tímitu­canahi.
1TI 2:12 Éneri­chuvare ena esenana, vahi tatuparaca náimitu­cahíni ena víyara­hanapa te viúruji­si­ravana, taicha vahi tatupa­ra­cahini náimitu­re­cahíni éna. Nasama­ra­ra­ca­ya­rechucha eta náimitu­ca­sivana.
1TI 2:13 Taicha te máepiya­cainapa ema Viya ena viáchuca­na­veánaini, tínapuca máepiyacahi ema Adan, téquenehapa esu Eva.
1TI 2:14 Váhivare émainahini ema Adan máinapu­cahini máquipai­ca­vahíni. Ésuhi esu esena, tísapavahi mavayuaca ema Satanás. Eta suísapi­ravahi, tiáquipai­ca­vanapa tayehe eta pecatu.
1TI 2:15 Tásiha, ticata­ji­vainapa eta suínasirana. Puíticha tanasihi nayehe ena esenana. Tiúchucu­ha­na­ya­resera, te náimiyanava náehica ema Jesús, étapa eta náemuna­siraina ena vichamuriana. Tacuijavare natapi­ravaina te mamirahu ema Viya, táurihini eta napane­reruana.
1TI 3:1 Étaripa eta juca evacureca pastorecare, puiti nutupiruva numetacahe. Te natiari­hi­napuca nácani ajairana návaraha ticava­cureana eta pastorecare, tájina táichiravaina, taicha eta juca evacureca pastorecare, éta tiúriana evacureca ticaiju­hecare.
1TI 3:2 Tacamu­nu­hisera mácani ticava­cureya eta pastorecare, tájina matapi­ra­vainaya eta máitare­sirahi, tacuija nacuyunaca ena achaneana. Mácani ésuna­richuhi esu mayena. Mácani ticapi­cahuhi. Mácani tijanea­cavahi eta máitaresira, máitucahi tipane­rereca. Mácani achane­samure tijaca­parahi nayehe nácani tichima­ra­chanaya. Mácani máituca tímitureca.
1TI 3:3 Mácani vahi tavayuaruina eta téracare. Váhivare macueharahi. Vahi macuja­mu­rarahi. Váhivare macutu­piarahi. Váhivare tacuvayuaca eta plata. Tatupa­ra­cayare mácani tijapa­nurahi.
1TI 3:4 Ticaiya­ca­reyare te mapena. Máitucayare eta macaju­ru­si­rayare ena machicha­naveana, tisuapa­ji­ra­hia­nayare tipicau­ra­hia­nayare máicha.
1TI 3:5 Vahi tisiapaimahi mácani achane vahi máitucahi ticava­nairipi te mapena. Taicha nararihi ena vahi náituca ticava­nai­ripiana. Taveti­ji­papuca eta juca evacureca, vaipa náitucaimahi eta náechaji­ri­siraina najanea­si­ra­yarehi ena vichamuriana.
1TI 3:6 Vahi tisiapaimahi eta pastorecare mácani mapaemu­navahi máehica ema Viáquenu, machu macasi­ña­vavaica eta masiapirahi eta matupa­rahahi. Eta tacahe eta máquipai­si­ravahi ema Váinaraji.
1TI 3:7 Éneri­chuvare tacamunuhi mácani pastoreyare ticapicahu nayehe ena apamuriana achaneana, apaesa vahi nacuechajica eta mayehe. Machu máituruca ema Váinaraji.
1TI 3:8 Éneri­chuvare, nácani ticava­cureya eta diáconocare, tacamunuhi ticapi­ca­hua­nayare eta náitare­sirahi. Vahi apipie­ma­naimahi eta náechaji­ri­si­ravana. Váhivare ticava­ha­ra­sia­naimahi. Váhivare tijamu­ra­ra­hia­naimahi.
1TI 3:9 Tacamu­nu­hivare náimatiyare yátupi eta tisuapa­ca­reanahi mayehe ema Jesús, náitauchi­raripa tamutu, tájinapa náichira­vaimahi te mamirahu ema Viya.
1TI 3:10 Nacasa­mai­ru­numaya te yátupi­hipuca tiuri, tájinapuca náichira­vaimahi. Téhesera tiúrianahi, énara tuparai­ru­ca­na­yarehi eta evacureca diáconocare.
1TI 3:11 Éneri­chuvare, ena esenana, tacamunuhi ticapi­cahuana. Vahi nacuechajihi. Súcani tijanea­cavahi eta suítaresira. Tájina náichira­vaimahi, títaura­hiá­nayare.
1TI 3:12 Ema tuparai­ru­cayare, tacamunuhi mácani ésuna­ri­chuvare esu mayena. Máitucayare eta máimitu­si­rayare ena machicha­naveana. Ticaiya­ca­reyare te mapena.
1TI 3:13 Taicha te náitauchahi tamutu eta natupa­rahana ena tuparai­rucana, ticuna­cha­ca­reanahi tipícau­cha­ca­reá­na­hivare. Tásiha, éneri­chuvare tétume­sa­mú­re­cha­váinapa eta nacame­ta­rai­ruirahi eta máimitu­rapiana ema Jesucristo.
1TI 3:14 Puiti nucunevaipa eta níteca­pi­ra­vaneya eta ara piyehe, téhesera vuíchahapuca nucuitu­jicava níteca. Nucaju­re­vi­hisera eta juca carta, apaesa pítuca eta táurivaina eta pítare­siraya, taicha machichavihi píti ema Viya. Viti manere­ji­ruanahi ema yátupi­quenehi Viya. Viúnacahi vímitu­recahi yátupi eta máechaji­ri­ruvana.
1TI 3:16 Taicha eta juca véhiruhi vimutu, tétavi­cavahi eta táuriva: Vimutuhi visuapahi eta máucupai­sirahi te juca apaquehe ema Jesucristo, macaque­herahi eta juca viáquehehi viti achaneana. Émaripa ema Espíritu Santo macame­ta­ra­pi­hivare eta yátupirahi Machicha ema Viya. Náimaha­hivare ena ángeleana eta máechepu­sirahi te máecari. Te tamutupa, tichavapa éma te mávasa anuma. Tásiha, viti mavanarana véchaji­sihahi tamutu avasareana eta macuchu­cui­ra­ha­viyare vimutu viti achaneana. Ichape­muriana ena ticasi­ña­vanahi mayehe, téhicanahi éma.
1TI 4:1 Eta mametarapi ema Espíritu Santo, puiti juca vicaiju­heyare, natiari­hinapa ena timútse­ra­há­va­na­ya­repahi tínaji­cavana eta náehisirahi ema Jesús. Nasuapai­napaipa ena tiyuru­rahiana. Náehicainapa eta náimitu­rapiana ena éreanana.
1TI 4:2 Nasapi­hainapa tisama­ca­rea­nayare ena apipiemana tépiya­hi­rahiana. Ena nani, máimatia­ca­va­ra­hánahi eta náepiya­hi­raivana taicha náitunaipahi eta nacahirana.
1TI 4:3 Ena nani achaneana nayuru­cai­napaipa ena vichamuriana. Ánipa nacaheyare: “Vahi táurica vitanu­cahini esu esena viyenai­nahini. Jucari­hivare eta tinicacare, éneri­chuvare vahi táurica vinicahini” nacaheyare. Tamutusera eta juca tinica­careana máepiyaruana ema Viya vinica­yarehi viti vímatie­que­ne­hanahi eta máechaji­ri­ruvana. Vihasu­lu­pa­ya­cha­yarehi te vinicayare eta máijara­ru­ha­vianahi ema Viya.
1TI 4:4 Taicha tamutuhi tiuri eta máepiyaruana ema Viya. Vahi táuricahíni vépuruhíni. Vijaca­pa­yarehi tamutu, vihasu­lu­pa­ya­cha­yarehi te vinicaya; taicha víjara­casihi mayehe ema Viya, timeta­ca­havihi eta táurivahi. Tacauri­sa­mu­rechahi ema Viya eta viyuja­ra­sirana. Puíticha tanasihi viyehe víti. Te vinica, vihasu­lu­pa­ya­cha­yarehi ema Viya.
1TI 4:6 Te pímitu­cavaca eta juca ena vichamuriana, pímerecahi eta yátupirahi mavanaravi ema Jesucristo. Eta juca táurina­quenehi echáji­ri­rucava, étarichuhi eta vímitu­ra­pianahi eta piyehe, éta tétume­cha­viyare eta pímiya­ni­ravahi pisuapa eta juca véhiruhi.
1TI 4:7 Váhisera picusua­pavaca ena nani tíchanahi eta juca echáji­ri­ru­cavana tamauri­queneana. Súnsuru­pia­nachucha éta. Pímiya­na­vasera picaravahu eta piúríta­re­siráina mayehe ema Viya.
1TI 4:8 Tacuti eta náimica­ra­va­hu­chirava ena ticavi­ja­ru­rahiana eta pelota, navaraha náetumecha eta náqueheana. Tacamu­nu­hisera nápepe­ji­ricava te sácheana. Píti, vahi tacuechuquiha eta picara­va­huirahi. Te yátupihi vicaravahu viúríta­re­siraya mayehe ema Viya, tétavi­cavaya eta viúrivaya eta visami­ravaya puiti juca vicahehi, éneri­chuvare véchapa­ji­ri­ca­vainapa eta vicaiju­heraya eta mávasa ema Viya, vicacha­neraya éma. Eta tacahe, vétume­cha­vachucha apaesa viúríta­resira eta mayehe. Vímiya­na­vachucha vímitu­cavaca ena achaneana apaesa náuríta­resira éna apanava mayehe ema Viya. Taicha yátupiquene eta echáji­ri­rucava ani tacahe: Ema vicasi­ña­quenehi, éma yátupi­quenehi Viya. Éma, téchahavi vimutu viti achaneana. Vivetiji viti véhica­naripa éma, tétavi­cavahi eta macatiu­chi­ra­ha­vipahi.
1TI 4:11 Ena pímitu­reanaya, pitupa­ra­ca­vacaicha muraca eta júcana.
1TI 4:12 Picuneuchava yátupina apaesa vahi nacuepuruvi eta pímitu­re­sirahi, taicha eta piámape­ru­váichaha. Pímere­cayare eta piúriva apaesa étaina náehicavi ena vichamuriana. Tauri eta péchaji­siráina. Tauri eta pítare­siraina, tájina pitapi­ra­vaimahi. Pémunarahi nayehe ena vichamuriana, énapa ena apamuriana achaneana. Yátupina eta péhisirahi, étapa eta picasi­ña­vairahi mayehe ema Viáquenu.
1TI 4:13 Te vuíchahapuca nucuitecapa, pímiyanava eta pímitu­si­rayare ena vichamuriana. Pímiya­na­vavare eta pétume­chi­ra­vacaina. Péchaji­cui­nayare eta Sagrada Escritura apaesa nasama namutu.
1TI 4:14 Pémecha­vayare eta nameta­ra­pianahi ena víyarahana mameta­ruanahi ema Espíritu Santo eta picava­cu­reraya. Péchavare eta nanasirahi éna eta navahuana te piápusi. Puiti, vahi picueme­pu­rureca eta péchema­raivahi maicha ema Viya.
1TI 4:15 Pipanerecha yátupina eta juca pimeta­ca­si­vanahi. Pímereca eta táurivahi eta péhisirahi, apaesa náimaha namutu eta piúrivái­napaicha.
1TI 4:16 Péchapavaicha yátupina eta pímitu­re­sirahi eta juca véhiruhi. Pítijiva pipamicava pítauchayare tamutu. Te pítaucha eta juca, picuchu­cu­ha­vayare píti, énapa ena pímitu­reanahi.
1TI 5:1 Te natiari­hi­napuca náejecapava ena víyarahana ichavi­ca­pa­nanahi piyehe, vahi picuca­ja­chavaca éna. Piconse­ja­cha­va­caséra tauri, tácuti te péchajica ema ticachichavi. Éneri­chuvare ena amape­ru­quijiana ajairana, tauri eta piconse­ja­chi­ra­vacáina tácuti eta péchajisira ena pichuqui­queneana.
1TI 5:2 Éneri­chuvare ena vénarahana ichavi­ca­pa­nanahi piyehe, te náejeca­pa­vapuca, piconse­ja­chavaca tauri tácuti eta péchajisira esu ticachichavi. Énapa ena amaperuana esenana, piconse­ja­chavaca tauri tácuti eta péchajisira ena pichuqui­queneana. Tátupiruva eta péchaji­ri­si­ra­vacaina éna.
1TI 5:3 Pímica­ta­ca­vacaya ena tépenai­manahi, nácani tájinahi naviyavahini, yátupihi eta nacamu­nui­ravana.
1TI 5:4 Téhese­rapuca natiarihihi ena suchicha­naveana esu tépenaimahi, suámaria­napuca, énapa títátia­na­yarehi. Ticara­va­hua­nainapa eta náitáti­ji­rí­si­ravaya. Títsiri­ji­ca­vá­nainapa eta nacaju­ru­si­ra­vacahi ena náenana, nátseanapuca. Eta juca, máurica ema Viya. Taicha tatupa­racahi ena echicha­naveana eta náitsiri­ji­si­raváina eta nacaju­rusira ena ticachichana.
1TI 5:5 Pímica­ta­ca­ya­resera súcani tépenaimahi sucari­chu­hipuca, nájina suchichainahi, nájinavare suviyavahi. Sucucha­painapa eta tásiha­queneya mayehe ema Viya, taicha suíjara­ruvaipa yátupi eta mayehe. Tiyuja­ra­cainapa tamutu sácheana, tamutu yátiana.
1TI 5:6 Ésusera súcani suícuti­chi­ravahi suicha eta suvara­ha­que­neanahi, ésu tímicu­ti­ji­ri­cavaipa suáquiji­ruvahi eta mayehe ema Viya.
1TI 5:7 Pímitu­ca­va­cayare ena tépenai­manahi, apaesa táuri eta nacaema­ta­nea­siraina ema Viya, tacuija natapi­ravaina.
1TI 5:8 Taicha ena vichamuriana, tatupa­ra­ca­vacahi náeñama­va­yarehi tayehe eta náitátira ena náenana, ena nátseana. Nácani vahi nacuquicha eta juca, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa vahi náitauchahini eta náehisirahi ema Viya. Tiápaju­ca­va­panapa éma eta nayehe ena masuápa­ji­rai­ra­hánahi.
1TI 5:9 Nacarichu pinacayare te nalista ena tépenaimana ena ticaye­hea­naripa sesenta año eta nahañora. Súcani émana­richuhi ema suímaini eta suítare­sirahi.
1TI 5:10 Ésupa súcani tímati­carehi eta táurivanahi eta suémata­ne­repiana. Súcani tiúrihi eta sucaju­ru­sirahi ena suchicha­naveana. Súcani tijaca­parahi te supena nayehe nácani tichima­ra­cha­napahi. Súcani tiuri eta suéchapa­ji­rísira ena vichamuriana. Súcani téchapa­jirahi nayehe nácani ticata­ji­vanahi ticaju­manahi, ticati­ru­hanahi. Súcani tamutuhi suítaparaha suicha eta táuriqueneana.
1TI 5:11 Énasera ena tépenai­manahi amape­rua­na­richaha, vahi picunaca te lista. Tijuricati tiáquipai­cavana taicha tavayua­ca­va­ca­richaha eta tájipa­racana, natanu­ca­richaha ema ajaira, navara­haichaha tiápecha­va­na­yarehi ticaimana. Tijuricati ticaina­jiruana eta náehisirahi ema Cristo.
1TI 5:12 Tacami­ti­si­ca­va­capáipa, énapa tímina­ji­ca­napahi eta náehisirahi ema Cristo.
1TI 5:13 Éneri­chuvare ticauya­ya­carehi nayehe ena amape­rua­na­richaha, te pinaca eta te nalista, tijuricati tépiya­ca­vanapa plújuana. Náematanepa tipaipi­ricana te pétiana, námapaipa eta cuéntoana. Tímisiá­pa­ra­ca­vá­napáipa. Nacaema­taneaca náechaji­si­hapáipa jácani náimaha­que­nea­napahi te pétiana. Vahi tácatu­paraha náichahíni eta juca.
1TI 5:14 Eta tacahe, ena tépenai­manahi amape­rua­na­richaha, nuvaraha nápechava nacaimavare, nacachicha, nacaena­carehi te peti, apaesa tacuija nacucayema ena ticune­rahiana.
1TI 5:15 Taicha nararihi ena tépenai­manahi tínaji­ca­va­napaipa eta náehisirahi ema Jesús, náehicapa ema Satanás.
1TI 5:16 Te sutiari­hi­hipuca tépenaimahi esu vichamurihi, te natiari­hi­va­repuca ena sujaneanahi vichamu­ria­na­hivare, ena títátia­na­yarehi ena sujanea­na­narichu; apaesa vahi sucuapi­ta­vai­ricahi nayehe ena máimaruanahi ítáti­ji­rí­ruanahi, táichave­ne­hisera jácani tamaji­nairahi naviyahini éna.
1TI 5:17 Ena pastoreana, te tiúrihipuca eta náechapa­ji­ri­si­ravaca ena vichamuriana, ichapeyare eta náemuna­ca­ca­re­va­yarehi. Tatupa­ra­ca­vacahi ena vichamuriana náimica­ta­cayare tayehe eta nanica­que­nerepi ena pastoreana, taicha éna, eta náemata­ne­repihi tímitu­re­canahi ticame­ta­rai­ruanahi.
1TI 5:18 Taicha ani tacahehi eta Sagrada Escritura: “Vahi picuiti­sumucha eta pivuiyera te ticaema­ta­nepahi taicha técuhapahi”. Ánivare tacahe: “Ema achane ticaema­tanehi, tatupa­racahi ticava­cha­yarehi mayehe ema macaema­ta­nearuhi”.
1TI 5:19 Vahi picusua­pavane te tatiari­hi­napuca eta máepiyae­quenena mácani náiyacarahi ena vichamuriana. Téhesera natiari­hi­napuca ena apinana, mapana­napuca tineca­pae­que­ne­hanahi eta máejeca­pi­ravahi, jéhesare tisuapacare éta.
1TI 5:20 Téhesera yátupi­que­ne­hipuca eta máejeca­pi­ravahi, picaja­chayare muraca te namirahu ena machamu­rianahi náiyacarana, apaesa nátsiriha napica ena apamuriana, vaipa nacuquicha eta juca.
1TI 5:21 Nutupa­ra­cavicha muraca, pítauchayare yátupina eta juca numeta­ra­pianahi piyehe. Vahi picune­re­ji­cavaca, nácuticaca eta píjara­siraina eta piyehe justicia. Vahi pépacu­chaimahi eta máichava­que­nevahi mácani téjeca­pavahi, taicha máimara­racahi ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo, énapa ena mayeheana ángeleana manere­ji­ruanahi.
1TI 5:22 Te matiari­hi­napuca mácani navaraha nacasiapa pastor, picasa­mai­ru­numaya te tiúrihipuca éma. Vahi picuíjahúcha picuna­cavane éma. Tijuricati tatiari­hi­napahi eta máejeca­pi­ravahi. Machu pítina tamuriaca taicha eta pímisia­piraina éma. Pijanea­cavaicha tayehe eta juca.
1TI 5:23 (Puiti néchavahi eta picaju­ma­majipa eta pítare­sirahi te piami. Tásiha, nuconse­jachavi: Pímisi­riquicha apaesai­narichu eta vino eta péresarama une, pípuru­jinahi.)
1TI 5:24 Tacamu­nu­hisera eta picasa­mai­ru­numaya nácani tisiapa­nayare eta pastorecare, taicha nararihi ena máchasihi eta napeca­turana. Vahi táimati­ca­revane, tapaenu­mavaya picasa­mai­runuma éna. Narari­hisera ena ticaeche­ravane eta napeca­turana. Tímati­ca­rea­navane.
1TI 5:25 Ene tacahehi, nararihi ena tímati­ca­rea­na­vanehi eta náichirahi eta táurique­neanahi. Narari­hivare ena tacamunuhi eta picasa­mai­runuma, apaesa ticaeche­ra­vanehi eta táuriqueneana náichaque­neanahi.
1TI 6:1 Ena vichamuriana músuana­hipuca, tatupa­ra­ca­vacahi napicau­chayare ichape ena náquenuanahi. Vahi tijica­pai­ri­hia­naimahi apaesa vahi nacuyunaca ena achaneana eta máijare ema Viya, váhivare nacucaecahi eta vímitu­rapiana.
1TI 6:2 Étaripa te nacaque­nu­hipuca mácani vichamurihi, tiápaju­ca­vayare eta napicau­chi­rayare. Vahi tímipa­na­va­náimahi eta nachamu­rirahi éma. Náimere­cayare yátupi eta táurivaya eta náemataneana, taicha ema nacaema­ta­ne­yeruhi, nachamurihi máemuna­ruvare ema Viya. Piti nuchicha Timoteo, pímitu­cayare tamutu eta juca nayehe ena vichamuriana. Pémecha­va­cayare eta vímitu­rapiana.
1TI 6:3 Natiari­hi­napuca ena nácani navaraha tímitu­recana eta apana doctrina. Nahapa­pi­cainapa eta vímitu­rapiana, tájinasera vahi taveha­pi­caimahi eta juca yátupi­que­neanahi tásiha­que­neanahi mayehe ema Viáquenu Jesucristo.
1TI 6:4 Ena nani, ticasi­ña­va­vái­canahi, tájina­hineni náituca­que­né­nahíni. Ena nani, náurica téchajicana. Navayu­re­va­napahi nácapae­ma­chapahi tayehe eta tacaye­ma­queneana eta véchaji­ri­ruvana te vímitu­recahi. Ticapi­na­ru­rahiana éna, tiúmeha­rahiana, tíchana­rahiana, tipíca­ca­rá­ca­vanapa.
1TI 6:5 Tamutu sácheana ticatia­na­re­recana taicha máuripa­ne­re­ru­rahána ena, máimati­ra­hanahi eta yátupi­queneana. Navaraha nacava­cha­ra­piyare eta nayehe religión. Píti vahi picupau­chavaca ena nani.
1TI 6:6 Jéhesareva, tétavicava eta viúrica­careva máicha ema Viya, eta véhisirahi éma. Tavetiji te vicuri­sa­mu­rechava tayehe eta vicaye­he­que­neanahi máijara­ru­ha­vianahi éma.
1TI 6:7 Taicha te viúchucapa suyehe esu ticachi­chahavi, tájina viámapahini vímaha­que­ne­nahíni. Ene tacaheyare eta vítavi­rayare, tájinavare viámaimahi eta vímaha­que­neanahi.
1TI 6:8 Eta tacahe, te tatiari­hipuca eta viníca­quenéna te vipenana, vicamui­ri­ha­hipuca, tarataripa visuapa­yarehi.
1TI 6:9 Énasera nácani tipane­re­chanahi tirricu­chavana, apana­panepa eta najamu­ra­cha­queneana. Tacana­ne­si­ricapa eta naplata­ne­chiavaya. Énajivapa tímicu­ña­cavana taicha eta najamu­ra­raivana súnsuru­pianahi. Eta juca ticauya­ya­carehi étaina táimicuñaca eta náchanevana.
1TI 6:10 Táitsiva­hisera ena achaneana, náetaviuchahi eta tavayua­sirahi náichapa tamutu eta tájipa­racana, táichavenehi eta najamu­rachira eta plata. Namapu­ru­jipaipa ena vichamu­rianaini. Natiari­hi­napaipa timutse­ra­ha­va­napaipa eta tayuru­siraina eta najamu­ra­raivana. Tásapi­ha­papuca táimina­jí­capahi eta náehisi­rainihi ema Jesús. Énajivapa titanu­ca­vanahi eta naviurevahi, timutse­ra­ha­va­napaipa eta nacata­ji­vai­ranahi eta náitare­si­ranahi.
1TI 6:11 Pítisera vahi picupa­nerecha eta juca mamava­ra­ha­queneana ema Viya. Pérajicava tayehe, taicha mavana­ra­viripa éma. Tátupi­ruvahi eta pisamure mayehe éma. Táimiyanava eta juca táurivahi eta pítaresira. Tauri eta péhisiraina. Pémunaca yátupina. Picami­chayare tamutu. Yátupina eta pimansuvaina te pisamure.
1TI 6:12 Pétume­cha­vachucha eta picaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Muracaina eta picasi­ñavaira mayehe. Vahi picuya­cu­jie­que­nehava eta picucha­pirahi eta pítare­siraya máichecua­ra­qui­reyare, taicha máichuha­que­ne­vi­richuhi ema Viya. Vahi picueme­pu­rureca eta péchaji­ri­ru­vanahi te namuri ena vichamuriana, te píjara­ca­vainapa eta péhisi­rayare ema Viya.
1TI 6:13 Puiti, tímara­ra­cavihi ema Viya eta nutupa­ra­si­raviya. Éma, ticaita­recahi tamutu eta vímaha­que­neanahi eta te juca apaquehe. Tímara­ra­ca­vi­hivare ema Viáquenu Jesucristo. Péchari­chu­hivare eta matupi­ru­vairahi eta máimereu­chi­ravahi éma te mamirahu ema Poncio Pilato.
1TI 6:14 Pítauchayare píti tamutu eta juca nuvanai­ri­pianahi taicha tásiha­que­neanahi me Viáquenu. Vahi pihapa­pi­caimahi, apaesa tacuija táimica­jachavi mayehe. Tauri eta machima­pi­ravina ema Viáquenu Jesucristo te máitecapa te táitauchavapa te jena sácheyare máicutiarahi ema Tata Vicaiyaquene.
1TI 6:15 Ichapenapa vicuna­chainapa ema Tata Vicaiyaquene taicha macarichuhi éma yátupi­quenehi tamutu marataha. Émahi Réyquenehi, Viáquenu­quenehi. Tivanecahi namutu ena réyeana énapa ena aquenucana.
1TI 6:16 Macarichu éma, yátupi­quenehi máepenacaca. Máetaviuchahi eta maváyu­háu­qui­ráivahi. Nájina tiratahaina ticacha­cayaina eta majaraiva tayehe eta mávihahi. Éma, nájina tímahaina, taicha máimaha­si­quenehi éma. Éma, vipicau­cha­quenehi vivapi­na­quenehi ichape. Máitava­ca­cainapa eta vicuna­chi­rayare éma. Jéhevare éma, tamutu marataha. Amén.
1TI 6:17 Éneri­chuvare ena vichamu­rianahi ticaima­ha­que­neanahi rícuanahi, pímitu­ca­va­cayare eta vahi nacuca­ja­murava. Váhivare nacuca­siñava eta nacaima­ha­que­nérahi, taicha tijuricati títava eta náimaha­que­neanahi, témitie­que­nehapa tamutu. Nácasi­ña­vasera mayehe ema Viya, jéheva­requene ema ticasi­ñacare. Éma tíjara­ca­havihi tamutu eta vicamu­nu­queneana, viúrisa­mu­re­recahi máicha.
1TI 6:18 Tacahe, ena vichamuriana rícuanahi, pímitu­ca­va­cai­chavare eta náurivainaicha. Náimica­tarahi ichape tayehe eta emata­necana. Nájapa­nuráhi nacajirahi nayehe ena ticamu­nu­va­napahi. Tátupiruva te nasamure eta náijara­siraina ena ticamu­nu­vanahi.
1TI 6:19 Te yátupina náitaucha eta juca, tatiarihi eta sácheyare najaca­piraya eta apanayare náimaha­que­nea­nayare te anuma. Éna, ticaija­ra­nainapa eta nápechi­ravaya títarecana, taicha éna yátupihi eta náimica­ta­ráivahi eta náitare­sirahi te apaquehe. Máichecua­ra­qui­rénapa eta náurica­ca­revaya.
1TI 6:20 Tiuri puiti, Timoteo, péperajica yátupina eta juca vímitu­ca­sivahi mayehe ema Jesucristo taicha tacapi­ca­hu­quenehi ichape. Vahi picuji­ca­pavaca ena nácani téchaji­sihana eta tájipa­racana, técati­ca­vá­nachucha. Váhivare picujicapa ena nácani navaraha ticana­rae­ma­chaviana. Ena nani tímija­cha­vanahi náimatihíji eta táuriqueneana, tásihasera ichape nayerehi eta náehisi­rai­nahíni ema Viya.
1TI 6:21 Narari­hipaipa ena vichamu­rianaini tínaji­ca­vanapa eta náehisirahi ema Jesús, taicha nasuapahi ena nani tépiya­hi­rahiana. Nuyaseu­cha­vi­paraca me Viáquenu Jesucristo táetaviu­chahini eta piúrica­ca­revaya máicha. Tamutupa eta néchaji­ri­ruvahi ­ piyehe.
2TI 1:1 Nuti Pablo mayehenu apóstole ema Jesucristo. Ema Viya tivane­canuhi eta nucame­ta­rai­rui­rayare eta máechaji­riruva, taicha macaecha­ji­ri­ruvahi eta máijara­si­ra­haviya víti eta vítare­siraya táichavenehi eta mávahá­si­ra­havihi ema Machicha Jesucristo. Máichecua­ra­qui­rénapa eta vítaresira máicha.
2TI 1:2 Puiti nápecha­vavare nucajurevi eta juca apana nucartane piyehe piti nuchicha Timoteo némuna­ruquene. Nuvaraha macata­ji­cavini majapa­nuvini ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­cavini eta táurivaina eta pipane­reruana.
2TI 1:3 Núti nécharai­ri­cavihi te sácheana yátiana te nuyuja­ra­sirana, nuyaseu­chavihi me Viya. Nuhasu­lu­pa­yachahi éma eta piúrivahi máicha. Éma nucasiñahi núti, tacutihi eta nacasi­ñairahi ena viáchuca­na­veanaini. Tájina níchira­vainahi eta nusami­ravahi te mamirahu.
2TI 1:4 Tétavi­cavahi eta nuvarairahi nápecha­vahini nímahavi. Vahi némiti­si­ca­vahini eta píyairahi te nujuni­ji­ca­vinapa. Nuvarahahi píjahú­cha­vahini píteca­pau­cha­nuhíni, núrisa­mu­repáini eta nímaira­vi­nahíni.
2TI 1:5 Taicha némechavahi yátupihi eta pímiya­ni­ravahi pisuapa ema Viáquenu. Picápa­ya­ya­rá­ca­va­cáinehi eta susuapirahi yátupi esu piátse Loida ésupa esu pena Eunice. Ichape­rinehi pémechanuhi eta nayehe éna. Eta tacahe puiti, vahi néñama­vahini eta piyehe.
2TI 1:6 Puiti nutupa­ra­cavicha muraca vahi picucaemaha eta péchema­raivahi maicha ema Viya. Pímiya­na­vachucha. Vahi tacuma­puruji eta nunasirahi eta nuvahuana te ­ piápusi.
2TI 1:7 Taicha ema Viya vahi mavaraha vipíca­ca­rá­ca­vahini. Éma tíjara­ca­havihi eta vitume­sa­mu­revana eta vicatu­pa­ra­hairahi. Éma tímitu­ca­havihi eta vémuna­raivaya. Tíjara­ca­ha­vivare eta vicara­ta­si­ra­vayare yátupi eta vítaresira.
2TI 1:8 Eta tacahe, vahi picutsiriha eta picame­ta­rai­ruiraya eta máechaji­ri­ruvana ema Viáquenu. Váhivare picutsiriha eta táemera­ta­si­ránuhi eta nucame­ta­rai­rui­ranahi núti apana. Yátupina picamicha eta picata­ji­vairaya. Taicha ema Viya, éma tíjara­caviya eta pitumevaya eta pímiya­ni­ravaya picame­tarairu.
2TI 1:9 Ema Viya tiámavahi eta máemuna­si­ra­havihi acane te tépana­vainapa tamutu. Tijapa­nu­havihi máichavenehi ema Machicha Jesucristo. Eta tacahehi te mapane­re­chainapa eta máichuira­ha­viyare vimutu viti véhica­nayare ema Machicha, mavarairahi ticuchu­cu­ha­ha­viyare, váhinéni viámavahini viúrihini eta vítare­sirahi. Puítisera ema Viya mavaraha mapeca­tu­ra­re­haviya te mamirahu.
2TI 1:10 Puíticha, eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya, máevata­si­na­havihi ema Machicha Jesucristo ticatiu­cha­ha­vi­yarehi. Éma, máechepurehi te máecari. Puiti manaquicahi eta máechaji­ri­ruvahi eta macaita­re­si­ra­haviya víti apana. Te jena sácheyare máitsiva­chainapa eta viáquehe, máepena­ca­ca­há­vinapa.
2TI 1:11 Ema Viya titupa­ra­canuhi nucame­ta­rai­ruyare eta juca. Éma tinacanuhi apóstolenuhi, nímitu­ca­yarehi ena apava­sanana.
2TI 1:12 Eta tímica­viu­chanuhi eta juca, puíticha nucata­jivahi ichape, taicha eta nítauchirahi eta nutupa­ra­ca­sivahi. Váhisera nutsiriha eta néhisirahi, taicha nímatihi núti eta yátupirahi eta macasi­ña­ca­révahi ema nucasi­ña­quenehi. Néchahivare eta majaca­pirahi tamutu eta némata­ne­repiana. Nucune­vainapa eta jena sácheyare eta máijara­si­ra­nuyare eta nícuchihi mayehe.
2TI 1:13 Píti apana, eta péhicayare eta juca yátupi­queneana nímitu­ra­pianahi piyehe, tájina vahi pihapa­pi­caimahi. Yátupina pisuapa, yátupina eta pémuna­raivaina taicha tiávahá­ca­viripa ema Jesucristo.
2TI 1:14 Piúnacaicha yátupina eta juca máechaji­ri­ruvana ema Viáquenu. Te natiari­hipuca návaraha nahapapica eta vímitu­rapiana, vahi picuisapava. Máimaha­vi­nesera ema Espíritu Santo, ema tiávahá­ca­havihi. Éma tímica­ta­ca­viyare.
2TI 1:15 Títecapa, pécharichuhi píti eta namáimi­ca­ta­si­ránuhi ena náiyara­hanahi ena vichamuriana ticava­sanahi te Asia. Émava­né­nahíni máitecahini ema Figelo, émaina­hi­pucaini ema Hermógenes.
2TI 1:16 Macarichu títeca­pau­chanuhi ema Onesíforo. Te títecapapa éma te Roma, matupiruhi titanucanu, tétupia­canupa te juca cárcel nucaera­taiyahi. Éma, tájina mapicaimahi ena ticatia­na­canuana. Ticajinuhi eta nucamu­nu­que­neanahi. Pímaha­richuhi píti apana eta máimica­ta­si­ra­havihi te viávihaichaha te Efeso. Eta tacahe, nuyaseacahi ema Viya macata­ji­cahini máimica­ta­cahini éma, énapa ena machicha­naveana. Majapa­nuhini te jena sácheyare víteca­pau­chiraya ema Viya.
2TI 2:1 Pítisera némuna­ruquene nuchicha Timoteo, nuvaraha yátupina máetume­chavini ema Viáquenu Jesucristo.
2TI 2:2 Píti pímati­richuhi tamutu eta nímitu­rapiana, taicha pisamahi eta nímitu­si­ra­vacahi ena vichamuriana te avasareana. Puiti pitanucaya ena apamuriana vichamuriana nácani pímitureana títaura­hianahi. Pitupa­racaya éna tauri eta náimitu­siraina ena apamuriana vichamu­ria­na­yareva, tácutirichu eta nímitu­si­ravihi núti.
2TI 2:3 Nutupa­racavi: Picami­chayare piti tamutu eta picata­ji­vairana. Yátupina eta masunta­ru­ravina ema Jesucristo.
2TI 2:4 Picutiyare eta máuriva ema suntaru, tacarichu máechapa­ji­ricahi eta mavanai­ripiana ema mayehe comandante. Vahi máemiti­si­caimahi eta mavanahiana, tahapa­pi­ca­hi­pucáini jácani tájipa­racana. Ene picaheyare piti eta pítauchi­rayare eta mavanai­ripiana ema Viáquenu.
2TI 2:5 Eta juca tacutihi ena ticavi­ja­ru­rahiana eta pelota. Te vahi náitauchahi tamutu eta tavanai­ri­pianahi, vahi tivérea­re­ca­náimahi.
2TI 2:6 Píti pipami­cavaya muraca eta pítauchiraya eta pitupa­rahana. Picutiya eta mapami­sirava mácani isani­tireru eta macaema­tanera te máesane, mavarairahi tiúchucu­hayare eta ­ máematane.
2TI 2:7 Pipanerecha yátupina eta juca numeta­ru­vianahi. Németeaca tímica­ta­ca­viyare ema Viáquenu eta picaicu­tia­rai­rayare tamutu.
2TI 2:8 Vahi picuemi­tisica eta juca nímitu­ra­pianahi mayehe ema Jesús, eta émairahi yátupiquene Cristo, mámarié­que­nenihi ema rey David. Éma, máepena­que­nénihi. Macaeche­pu­ca­hisera ema Viya.
2TI 2:9 Eta tímica­viu­chanuhi eta juca, puíticha nucata­jivahi ichape taicha eta nucame­ta­rai­ruirahi. Étara témera­ta­canuhi puiti, ticuti­rinehi nucaviu­re­vahini. Váhisera vicaina­ji­ru­vaimahi eta vicame­ta­rai­ruiraya eta máechaji­riruva ema Viya, cápachi etiarihipa éti. Étinapa nítsiva­heyare.
2TI 2:10 Nucami­cha­hisera tamutu eta náichiranuhi, nuvarairahi nasuapahini nácani máichuha­que­neá­na­ya­repahi ema Viáquenu Jesucristo, apaesa náuchucu­hahini éna apanava, náituji­ca­vahíni nasiapa tayehe eta táurica­ca­requene mávasa. Máichecua­ra­qui­requene eta vicacha­neraya éma.
2TI 2:11 Jéhesare, yátupi­quenehi eta juca véhiruhi vimutu: Te vépenaca mayehehavihi ema Viaquenu, éma ticaita­re­ca­ha­viyare vicacha­nenapa éma tayehe eta mávasa. Te vicamicha eta vicata­ji­vai­ranahi máichave­nénahi éma, vítuji­ca­vayare vicaju­pa­hayare éma eta macava­cu­reraya. Téhesera vicaera­ji­cavahi eta véhisirahi éma, éma apanavare ticaera­ji­ca­ha­vi­yareva te mamirahu. Te vínaji­ca­va­hipuca eta véhisirahi éma, émasera vahi máinaji­ca­ha­vihíni. Manasi­richucha ticucha­pa­havihi te viápecha­va­ya­repuca vichavayare mayehe. Taicha éma, vahi apána­panéna eta mapane­reruana.
2TI 2:14 Nutupa­racavi: Pémechavaca ena pímitureana tamutu eta júcana. Pécatiacaicha muraca te máijare ema Viáquenu. Vahi nacueva­tae­ma­ji­ricáca te jácani náechaji­ri­si­ravána. Taicha tájina táijara­caimahi, machu étaina tahapapica eta napane­re­ruanahi ena vichamuriana­ eta nasáma­ra­rá­si­rainahi.
2TI 2:15 Píti, yátupina tauri picha eta picaema­ta­nerahi ema Viya, picuri­sa­mu­re­chi­rayare éma. Tájina­sarépa piávami­ra­huimahi taicha tamutuhi tiuri eta pémataneana. Tatupi­ru­va­yarehi eta pímitu­re­sirahi eta yátupi­que­neanahi máechaji­riruva ema Viya.
2TI 2:16 Téhesera natiari­hi­napuca ena téchaji­si­hanahi eta tájipa­racana técati­cavana, vahi picuji­ca­pa­jí­rí­cavaca éna. Pérajicava nayehe, taicha ena nani naveti­ji­ya­re­páichucha eta náichira eta tamauri­queneana.
2TI 2:17 Tíñehi­que­neanahi eta náechaji­ri­si­ravana taicha eta tavayua­ra­si­ravahi, ticauya­ya­carehi nahapapica ena vichamuriana. Ene tacahehi eta náejeca­pi­ra­vanahi ema Himeneo, émapa ema Fileto.
2TI 2:18 Péchapa­vayare nayehe ena nani apinana, taicha nacaera­ji­ru­vaipahi tayehe eta yátupi­queneana vímitu­rapiana. Taicha ena nani tépiyae­que­ne­hanahi eta táetavi­si­ra­va­rí­pahiji eta náechepu­si­rai­pahiji ena náepena­queneana. Jéhesare, natiari­hipahi ena náemeje­ca­pa­va­rua­na­páipahi.
2TI 2:19 Vitiari­hi­cha­hasera viti vímiya­navahi véhicahi ema Viya. Taicha muraca eta vicasi­ña­vairahi eta majanea­si­ra­havihi, taicha éma tímati­havihi eta machane­rai­ra­havihi. Yátupivare visuapa eta juca máechaji­riruva, ani macahe: “Náinaji­ca­yarehi eta tamauri­queneana namutu ena tiámanahi eta máijare ema Nuchicha Jesucristo” macahepa.
2TI 2:20 Eta tacahe, víti, ichape eta vijanea­si­ra­vayare tayehe eta tamauri­queneana. Yátupi­yarehi eta vicamu­nu­ca­revaina mayehe ema Viya, vítauchi­ra­yarehi eta vicaema­ta­neasira éma. Jéhesare, ichapenapa eta vimunava­yarehi mayehe. Vépera­ji­ca­va­ya­re­hiséra mayehe tacutiyare eta náepera­jisira ena rícoana eta nayere­ruvana táurique­neanahi nayeheana jarra oro, nacurujana plata. Vahi náimipa­na­na­ji­cáimahi. Vahi náimicu­ti­chaimahi eta apamuriana nayere­ruvana yucuquisiana: eta raveta, eta yuvaraqui, étapa eta nacasuelana mátejisiana.
2TI 2:22 Eta tacahe, vahi picuehica eta natuhu­sivana ena amape­ru­quijiana. Tamutuhi najamuracha éna, nacara­vahuhi jácani tamauri­que­neanahi. Pítisera pímiyanava eta táurivahi eta pítare­sirahi. Táuri eta picasi­ñairahi ema Viáquenu. Yátupi­navare eta pémuna­raivaina. Pétupi­ri­ca­yareva eta náichava­queneva ena achaneana. Énaina pitanuca pácacha­nevaca nácani pichamu­ria­narichu tiúripa­ne­re­ruanahi, taicha éna nacasa­murehi ema Viáquenu tamutu sácheana.
2TI 2:23 Éneri­chuvare vahi picuji­ca­pa­ji­ri­cavaca nácani navarahahi tiyase­re­caviana eta súnsurupiana. Taicha pímatipahi ena nani eta nacahirana, étachucha natanuca eta semanereana.
2TI 2:24 Viti mavanarana ema Viáquenu, vahi viúriha vímisia­pa­ra­ca­vahíni tayehe eta semanereana. Táitsivasera vétaviu­cha­yarehi eta viúriva eta nayehe namutu. Vicaye­he­yareva paciencia eta nayehe namutu ena achaneana. Vímitu­ra­hi­yareva eta táuriqueneana.
2TI 2:25 Énaripa ena viánaranahi, tiúriyare eta véchaji­ri­si­rayare. Vicucha­payare eta táetupi­ri­si­ravaina eta napane­reruana, máijara­cahini ema Viya nasuapiraina eta máechaji­ri­ruvana,
2TI 2:26 apaesa nacuchu­cu­ha­vahini eta náchanevana eta tacaera­tairahi maicha ema Váinaraji. Taicha eta máituru­si­ra­vacahi éma, mavarahahi náitauchaya eta mavara­ha­que­neanahi éma.
2TI 3:1 Eta apana eta juca nuvaraha péchayare. Puiti juca vicaiju­heyare taveti­ji­napaipa eta táejera­vayare nasamira ena achaneana eta náehisiraina ema Jesús.
2TI 3:2 Taicha tivayu­cha­vainapa eta náichirayare eta najamu­ra­raivana. Tavayua­cainapa eta plata. Ticasi­ña­va­nainapa, navayu­chayare eta náechaji­ri­si­ravana. Tipana­ra­rahiana. Éneri­chuvare, masuápa­ji­rái­ra­há­nainapa nayehe ena ticachichana. Tájinainapa eta náitsiri­ji­rá­pinaya. Váipavare napicau­chaimahi ema Viya, nasapi­ha­ya­rechucha nacaeca­hiyare éma.
2TI 3:3 Nájinapa náemuna­ruimahi. Nájina­varepa najapa­nu­que­némahi. Téchaji­hia­nainapa. Vaipa téchaji­ca­ca­rea­náimahi. Titupia­ra­hia­nainapa. Nacati­chainapa eta táuriqueneana.
2TI 3:4 Cáetema­rahiana. Mapicau­rui­ra­ha­nainapa. Ticasi­ña­va­vái­ca­nainapa. Náuricainapa náicha eta piesta, tasapi­hainapa napauchayare, vaipa émaimahi napauchaimahi ema Viya.
2TI 3:5 Narari­hipuca ena tímija­cha­va­nainapa yátupi­nahini nácaijuhe ema Viya. Váhisera náunacaimahi eta máechaji­ri­ruvana, váhivare tísapa­va­naimahi máemetu­pirucha ema Espíritu Santo eta napane­reruana. Puítiripa nararihipa ena achaneana, étapa návacuha eta juca. Pérajicava eta nayehe ena nani. Vahi picuimi­siapava nayehe.
2TI 3:6 Taicha nararihi ena achaneana tiyuru­rahiana tépiya­ca­va­napaipa tipaipicana te pétiana, nayuru­ca­va­capaipa nácani esenana máecharaireana. Ena nani esenana tisipe­ca­tu­ranahi, tavayua­ruanahi eta tájipa­racana.
2TI 3:7 Nametainipa ticara­va­huanahi, tájinasera vahi nacaicu­tia­raimahi eta yátupi­queneana.
2TI 3:8 Puíticha ena nani tiyuru­ra­hianahi, éna ticaecahiana eta vímitu­rapiana yátupi­queneana taicha máuripa­ne­ré­ru­rahiána éna. Tacutihi acane ena iápemareana ema Janes émapa ema Jambres tiácapae­ma­chanahi ema víyarahaini Moiséini. Tímati­ca­rea­na­hisera eta namaima­tirahi eta yátupi­queneana.
2TI 3:9 Váhisera camuria­naimahi ena náiture­vanaya, taicha ena achaneana náimatia­ca­va­ne­yarehi eta náepiya­hi­raivana súnsuru­pianahi éta, tacuti­yarehi eta náimatia­si­ra­vacahi acane ena achaneana ena nani apina iápemareana tiácapae­ma­cha­nainihi ema Moiséini.
2TI 3:10 Pítisera péhicahi yátupi eta nímitu­rapiana. Picutinuhi eta núrivahi nayehe namutu achaneana, étaripa eta nupami­si­ravahi eta néhisirahi ema Jesús, nucasi­ñavahi yátupi mayehe. Picuti­nu­hivare eta nucaye­herahi paciencia, étaripa eta némuna­raivahi, étaripa eta nucami­chirahi tamutu.
2TI 3:11 Péchahivare eta náichiranuhi ena achaneana, eta nucata­ji­vairahi náicha. Ichape­murihi eta napana­ji­ri­si­ranuhi eta te avasareana Antioquía Ichipichu, te Iconio, étapa te Listra. Émasera ema Viya ticatiu­chanuhi tayehe eta juca náichira­nuanahi.
2TI 3:12 Énesera tacahe­yarehi eta juca. Tímiya­na­va­nayare tipana­ji­ri­ca­ha­via­na­yarehi vimutu víti vivarahana véhica yátupi ema Jesucristo.
2TI 3:13 Éneri­chuvare, ena achaneana váinara­ji­queneana tiápaju­ca­vainapa eta navaina­ra­ji­vanaya. Éneri­chuvare ena ticaete­ma­rahiana, tiápaju­ca­vainapa eta nacaete­ma­raivaya. Énaji­ca­cainapa ticaete­ma­ca­ca­nayare.
2TI 3:14 Pítisera pímiya­navahi eta péhisirahi eta juca pímitu­ca­si­vanahi. Yátupihi pímerecahi eta pisuapirahi. Píti pímati­ha­vi­richuhi viti vímitu­ca­vianahi, nútiripa.
2TI 3:15 Piámavahi te amuya­vichaha pímatihi eta Sagrada Escritura. Éta, tímitu­cavihi tayehe eta viúchucuiraya te apana vítaresira, táichavenehi eta visuapirahi yátupi ema Jesucristo.
2TI 3:16 Taicha tamutu eta Sagrada Escritura tásiha­que­neanahi mayehe ema Viya. Jéheva­requene eta viviyi­hayare eta ticara­va­hu­careana, eta vímitu­sihaya véchaji­si­hayare ena achaneana eta viconse­ja­chi­ha­yareva, vímitu­pi­ru­chi­ha­vacaya tayehe eta táurivayare eta náitare­sirana.
2TI 3:17 Tacahe, ena vichamuriana mávaháruana ema Viya téchema­ra­hia­na­yarehi, yátupi náituca­yarehi tamutu eta náichiraya eta táuriqueneana.
2TI 4:1 Puiti nutupa­ra­ca­viyare muraca te máijare ema Viya, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Taicha éma, títeca­va­neyare eta macava­cu­reiraya te juca apaquehe. Viti vítare­rua­naichaha énapa ena náepena­que­nea­naripa vicaya­sese­re­hinapa te mamirahu tájaha­hipuca eta vicaema­ta­nea­si­ranahi éma.
2TI 4:2 Eta tacahe, pímiya­na­vachucha picame­tarairu eta máechaji­riruva ema Viya te jácani pítuji­si­ravana. Vahi picúya­cu­jié­que­nehava. Pécatia­ca­vacaicha muraca ena téjeca­pa­vanahi eta náeneuchi­rávaina. Piconse­ja­chavaca. Pétume­chavaca ena tiúripa­ne­re­ruanahi. Pácaye­hesera paciencia eta pímitu­si­ra­vacaya namutu.
2TI 4:3 Taicha tatiari­hiyare eta sácheyare ena achaneana vaipa nasuapaimahi eta vímitu­rapiana táuriqueneana, étainapa náichayare eta navara­ha­que­nea­narichu. Natanu­cainapa ena nácani tímitu­ca­nayare tayehe eta tájipa­racana, nacari­chuinapa tisama­ca­rea­nayare nayehe.
2TI 4:4 Tasapi­hainapa náepuruyare eta yátupi­queneana, nacaepa­que­cuinapa. Étasera eta náepiya­piruana ena achaneana, tasapi­hayare eta tisuapa­ca­re­yarehi nayehe.
2TI 4:5 Pítisera pinasi­yareichu tájina píchira­vaimahi. Picami­chayare tamutu eta picata­ji­vairana. Pímiya­na­vachucha picame­tarairu eta máechaji­riruva ema Viya. Pítauchayare eta pitupa­ra­ca­sivahi.
2TI 4:6 Puítisera, núti tiánehipa eta nítaviraya te apaquehe. Nucutiripa eta yúcupi te títava­yarepa témaha­yarepa, éneripa nucahehi núti.
2TI 4:7 Váhiquene néñama­vacare. Nítava­va­rerupa eta nucana­rairahi eta tamauri­queneana. Vahi nuvitae­que­ne­hahini. Nítauchahi eta nutupa­ra­ca­sivahi mayehe ema Viáquenu. Núnacahi muraca eta nusuapirahi ema Jesús.
2TI 4:8 Puiti núti étanecha nucuchapahi eta jena sácheyare eta máijara­si­ra­nuyare eta níjara­casiya me Viáquenu, taicha eta néhisirahi yátupi. Taicha éma, máitaucha­yarehi eta máijara­si­rá­nuyare eta nícuchihi mayehe. Váhiva­reséra nácari­chuimahi núti nucaija­ra­ca­siyare. Énerichuva máijara­ca­yareva namutu nácani ticucha­panahi eta machaviraya.
2TI 4:9 Pítáti­ji­rí­cavaicha eta pítesi­rá­va­neyare ani nuyehe.
2TI 4:10 Puiti tijuni­ji­ca­nuripa ema Demos, taicha tétavi­cavahi majamu­ra­chirahi eta mavaraha ticaima­ha­que­neyare te juca apaquehe. Tiyanapa macaijuhehi tayehe eta Tesalónica. Émasera ema Crescente, névatacahi te departamento Galacia. Éneri­chuvare ema Tito, névata­ca­hivare te departamento Dalmacia.
2TI 4:11 Macarinehi nucachanehi ema Lucas. Pivenu­mapahi ema Marcos, máiteca ema apanavare. Tétavi­cavahi eta nucamu­nuirahi éma.
2TI 4:12 Ema Tíquico, nuvanecahi máiteca ara piyehe te avasare Efeso. Émainachaha pítsivaina.
2TI 4:13 Te píteca, pétava­ji­ca­ya­repahi te Troas, pivenu­mi­nanuya eta nuyehe capa nunaquiruhi mayehe ema Carpo, étapa eta nuyeheana libro, étapa eta apamuri ajume­rucana.
2TI 4:14 Numeta­ca­vivare eta máejeca­pi­ravahi ema Alejandro eta nuyehe; tétavi­cavahi eta macati­chi­ranuhi ema maca herrero. Máimahai­nesera ema Viáquenu. Éma títsiri­jie­que­ne­hayare eta máichiranuhi.
2TI 4:15 Eta tacahe, picuneu­chavaicha eta mayehe, taicha tétavi­cavahi eta macati­chirahi eta vicame­ta­rai­ruirahi.
2TI 4:16 Étaripa, te tínapu­cainapa nucatiu­chavahi te mamirahu ena tuparai­rucana juéseana, nájina náimica­ta­ca­nuhini. Namutuhi tijuni­ji­ji­ca­nuanahi. Tiuri, tacuija­seraini macuícha­racáini ema Viya, maperdo­na­cha­vacaini ena tijuni­ji­ca­nuanahi.
2TI 4:17 Émasera ema Viáquenu tijanea­canuhi, tímica­ta­canuhi. Vahi máisapa­nuhini nanaca­nuhini te tapena eta sárareana tinica­rahiana. Nítuji­cavahi núchuca nuyana tayehe eta apana­queneana avasareana, nucame­ta­rairuhi nayehe ena apava­sa­queneana.
2TI 4:18 Ene tacaheyare eta máimiya­ni­ra­vayare ticatiuchanu ema Viáquenu tayehe eta táiñehi­queneana. Tiámanu­yarehi tayehe eta mávasa anuma. Máichecua­ra­qui­re­yarehi eta vijirau­chiraya éma. Amén.
2TI 4:19 Péchaji­si­na­nuvaca ema Aquila ésupa esu mayena Priscila, énapa ena machicha­naveana ema Onesíforo.
2TI 4:20 Émasera ema Erasto, nunaquicahi te Corinto. Émapa ema Trófimo nunaqui­ca­hivare te Mileto taicha ticajumahi éma.
2TI 4:21 Píteca­vanecha te tamira­hui­na­richaha eta muracana técaticava. Téchaji­caviana ena vichamuriana ema Eubulo, ema Pudente, ema Lino, esu Claudia, énapa ena apamuriana vichamuriana.
2TI 4:22 Núti nuyaseu­cha­vi­paraca me Viáquenu Jesucristo majanea­ca­vihini tamutu sácheana, táetaviu­cha­varéni eta iúrica­ca­revaya emutu éti máicha. Tamutupa eta ­ néchaji­ri­ruvahi piyehe.
TIT 1:1 Nuti Pablo, nucajurevi piti nuparape Tito. Némuna­cavihi tímicu­ti­ji­ri­cavahi nuchicha­vi­nahini táichavenehi eta péhisi­ranuhi eta nusuapa­ji­raivahi mayehe ema Cristo. Nuvaraha macata­ji­cavini ichape, májapa­nuvini ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo, émaripahi ema Macatiu­ra­hiquene viyehe. Náijara­cavini eta táurivaina eta pipane­reruana. Acane, eta táepani­ravahi eta juca apaquehe, ema Viya macame­ta­rapihi eta máijara­si­ra­haviya eta vítare­siraya máichecua­ra­qui­reyare. Ene tacaheyare, taicha ema Viya tájina máepiya­hi­raivaina. Puiti, títeca­pau­cha­ha­viripa eta sache máicutiarahi ema Viya, eta máijara­si­ra­ha­viripa viti apóstoleana eta máechaji­ri­ruvana, étaripa vémecha­quenehi puiti ena achaneana. Tacahe, núti mavana­ranuhi ema Viya. Manere­ji­runuhi ema Jesucristo, ema Macatiu­ra­hi­quenehi viyehe. Titupa­ra­canuhi nítauchayare núti eta námirayare eta máechaji­riruva. Tivane­canuhi eta nímitu­siraya ena apamuriana manere­jiruana ema Viya eta nasuapa­ji­rai­va­nayare, mavarairahi náimatie­queneha tamutu eta tímitu­ca­careana yátupi­queneana apaesa tauri eta náitare­siraina. Tacahe, nacunevaina eta jena sácheyare te máijara­ca­havipa eta vítare­siraya máichecua­ra­qui­rénapa.
TIT 1:5 Péchava­richuhi te nunaqui­ca­vinapa eta te tiúrupuhi te mar ticaijare Creta. Nutupa­ra­cavihi pítauchayare tamutu eta numaitau­reanahi. Eta nutupa­ra­ruvihi pinere­jicaya ena pinaca­que­nea­nayare eta návacu­reanaya ena pastoreanaya téchapa­ji­ri­ca­nayare nácani náijamu­ripachu tisuapa­ji­rahiana.
TIT 1:6 Nayehe­pachuina pastor, tacamu­nusera mácani achane maoapo­ravare eta máitaresira. Mácani, ésuna­richuhi esu mayena. Tisuapa­ji­ra­hia­na­hivare ena machicha­naveana. Tacuija natapi­ravaina. Tisama­rahiana éna.
TIT 1:7 Taicha tacamunu matapi­ra­varena nácani pitupa­ra­rua­nayare; taicha éna, tuparai­ru­ca­na­ya­revare mayehe ema Viya. Mácani, tímitu­ca­carehi. Mácani, vahi tisema­rairihi. Váhivare tavayuaruina eta téracare. Váhivare macueharahi. Váhivare tijamu­rarahi.
TIT 1:8 Mácanisera achane­samure tijaca­parahi nácani tichima­rachana. Máurica macachane ena tiúripa­ne­réruana. Mácani, máituca tipane­rereca. Mácani, títaurahi tamutu nayehe ena achaneana. Mácani, macaijuhe ema Viya, títaura­hi­hivare mayehe. Mácani, táuriquene eta macara­ta­sirava.
TIT 1:9 Éneri­chuvare tacamunu ema mácani tisuápa­ji­rá­hiquene tayehe eta vímitu­rapiana tisuapa­careana, apaesa éma táurivare eta máimitu­re­siraina. Taicha tacamunu eta máijara­si­rayare eta natumevaina ena tisuapa­ji­ra­hianahi. Tacamu­nu­hivare eta macaji­mu­ya­si­ra­vacaina ena nácani ticatia­na­ca­na­richaha eta máimitu­rapiana. Máijara­cai­navare eta nasuapa­ji­raivaina.
TIT 1:10 Taicha nararihi camuriana ena titupia­rahiana. Náetaviucha eta náechaji­ri­ca­va­ra­sivana, tivayua­rahiana éna. Nararihi ena nujaneanana tiápaju­cavana eta natupia­raivana.
TIT 1:11 Picama­ti­na­cayare ena nani. Vahi picuisapa eta náimitureca eta tamauri­queneana, machu náemeje­ca­pavacha ena vichamu­rianahi. Taicha vahi táurica­ca­rehíni eta náimitu­rapiana. Ena nani náichahi eta juca taicha navarahahi naverea­cavaca eta naplataneana.
TIT 1:12 Matiari­hinihi ema nayehenihi profeta najaneanaichu ena cretenseana. Macahehi eta máechaji­ri­ruvahi nayehe: “Ena nujaneanana cretenseana, tépiya­hi­rahiana éna. Tíñehi eta náichaquene nacuti eta sárare tíñehi. Cánisiuquiana. Plújuanavare éna” macahepa éma.
TIT 1:13 Yátupi tacahehi eta náitare­sirahi puiti ena cretenseana. Eta tacahe, pitupa­racaicha muraca ena vichamuriana cretenseana, apaesa vaipa nacuaqui­paicava tayehe eta tájipa­rácana. Tauri eta náehisira eta véhiruhi.
TIT 1:14 Vaipa nacusuapa eta náimitu­rapiana navayua­rapiana ena nujaneanana israelítana. Machu nacusuapa eta náimitu­rapiana ena nácani navaraha tihapa­pi­ri­cavaca ena vichamuriana eta náehisira eta yátupi­queneana tímitu­ca­careana.
TIT 1:15 Ena tipachi­nanahi te napane­reruana téhepa nasamureana, énara ena nani nacaijuhe eta táuriqueneana taicha náurica eta nasama­ra­rasira tamutu eta táurique­neanahi. Énasera ena masuapa­ji­rai­rahana váinara­ji­pa­ne­reruana, éna vahi táurihini nasamira eta tiúriana echaji­ri­rucava yátupi­queneana. Taicha tachipe­ji­quenehi tamutu eta napane­reruana, muraca­sa­mu­reanapa táicha. Tájina nasamahini eta tamaurivahi eta náichirahi.
TIT 1:16 Éna nacahehi: “Véhica ema Viya”. Tímati­ca­rea­na­hisera eta namáehi­sirahi ema Viya, taicha náicharichucha eta tamauri­queneana tíñemahiana. Émasera ema Viya macaticha tamutu eta juca náichaqueneana táiñema­hi­queneana. Ena nani, masuapa­ji­rai­ra­hanahi eta mayehe. Tájinasera vahi náiturué­que­ne­haimahi ena nani náichahini eta táuriqueneana.
TIT 2:1 Pítisera pímitu­recaya tamutu eta táuriqueneana. Ena víyarahana ichanaruana, pímitu­ca­yareva eta najanea­si­ravaina eta náitaresira, náitaura­hivaina, náitusiraina tipane­re­recana, nasuápa­ji­rá­hi­quenéna tayehe eta mavanai­ripiana ema Jesucristo. Náemunarahi nayehe ena achaneana. Yátupina eta nacami­chiraina tamutu.
TIT 2:3 Éneri­chuvare ena vénarahana ichanaruana, pímitu­ca­yareva éna tauri eta náitare­siraina taicha éna, tuparai­ru­ca­na­hivare mayehe ema Viya. Vaipa téchaji­hia­naimahi. Váhivare tacuvayuaca eta téracare. Náimitu­ra­hisera eta táuriqueneana.
TIT 2:4 Náimitu­ca­yareva ena amaperuana esenana apaesa náituca eta náemuna­siraina ena náimanaveana énapa ena nachicha­naveana.
TIT 2:5 Náitusi­ra­yareva tipane­re­recana. Napicaucha ena náimanaveana. Nasuapa­ji­ra­hivare nayehe. Napicau­chacare nacaenacare te napenana, náitusiraina náechapa­jirica eta nayere­ruvana. Náurivaina éna, apaesa tacuija náechaji­sia­ca­reváina tayehe eta náehisirahi eta máechaji­riruva ema Viya.
TIT 2:6 Éneri­chuvare piconse­ja­chayare ena amaperuana ajairana, yátupina eta náitusiraina tipane­re­recana.
TIT 2:7 Tamutu eta juca, pinaqui­pai­ruyare píti eta piúrivaina, apaesa étaina náehica ena vichamuriana eta piúrivahi píti. Étanarichu eta pímitu­rapiya, vahi pihapa­pi­caimahi eta pímitu­ca­sivahi. Váhivare picuitsivacha. Tapicau­chacare eta pímitu­re­siraya.
TIT 2:8 Táuri eta pímive­ha­pi­si­rayare eta jácani péchaji­ri­si­ra­vanaya, apaesa tacuija nacuviyava eta nacaeca­hi­ravina ena piánaranahi, titsiri­ha­via­na­ya­rechucha táicha.
TIT 2:9 Piconse­ja­chayare ena músuana eta nasuapa­ji­raivaina nayehe ena náquenuana. Náitaucha támutu jácani navara­ha­queneana ena náquenuana. Vahi nacuji­ca­pairihi tayehe eta vanairipiana.
TIT 2:10 Váhivare nacuavijaca eta nacaye­he­queneana ena náquenuana. Yátupina eta nacasi­ña­ca­revaina tayehe tamutu eta natupa­ra­hanahi. Náimereca yátupina eta náurivaina apaesa tajamu­ra­chacare eta véhiruhi, étarichuhi eta vímitu­rapiana mayehe ema Macatiu­ra­hi­quenehi Viya.
TIT 2:11 Ema Viya, acaneripa eta majapa­nui­ra­havihi vimutu viti achaneana. Eta tacahe, máimite­si­na­havihi puiti ema Machicha eta macuchu­cui­ra­haviya. Eta juca tímicae­che­rachahi víti eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya.
TIT 2:12 Puiti ema Viya mavaraha eta táuri eta vítare­siraina te juca apaquehe. Mavaraha yátupina eta vítusiraina vipane­rereca, étapa eta vítauraivaina tamutu nayehe ena achaneana, étapa eta vítauraivaina mayehe ema Viya. Vaipa víchaimahi eta tájipa­racana tamauri­que­neanahi. Váipavare víchaimahi eta tajamu­ra­cha­queneana eta viáquehe.
TIT 2:13 Tásiha, vicune­vainapa eta machavi­rayare ema Viáquenu Jesucristo ema Macatiu­ra­hi­quenehi viyehe. Eta máitesiraya mámaya­repahi eta tapachi­naquene majaraiva. Tétavicava eta viúrisa­mu­re­vainapa te jena sácheyare.
TIT 2:14 Éma, máepeni­na­havihi, mavarairahi macaiche­paicaya tamutu eta víchirahi eta tamauri­que­neanahi. Máepachi­na­chayare tamutu eta tamaepe­ra­jivana eta viáchanevana. Taicha mavarahahi machane­ra­que­ne­ha­viyare. Tacahe, puiti vivapi­na­va­yarehi vicha eta táuri­ queneana.
TIT 2:15 Tiuri, pímitu­cayare eta júcana nutupa­ra­ru­vianahi, tamutu piconse­ja­cha­va­ca­yareva ena achaneana. Tijuricati natiarihi navaraha téjeca­pavana, picorta­cha­va­neyare. Pétumechava eta pímitu­sirahi taicha eta pitupa­ra­ca­sivahi. Piúriyare eta pítaresira apaesa námutu napicauchavi, váhivare nacuepuru eta pitupa­rahahi.
TIT 3:1 Pémecha­yareva ena vichamuriana eta nasuapiraina ema ichape­quenehi aquenuca, tásiha, énapa ena tuparai­rucana. Énerichu pémechavare ena vichamuriana énaina nápajucava eta návanacare tayehe jácani emata­ne­canaya.
TIT 3:2 Vahi nacuechajica nayehe nácani achaneana. Váhivare nacume­hareca. Váhivare nacutu­piarahi. Mánsuanái­nasera, najapa­nurahi nayehe ena achaneana.
TIT 3:3 Víti, acane eta masuápa­ji­rái­ra­ha­ha­vi­richaha, vimáima­tié­que­ne­ha­hi­nivare. Víchahi tamutu eta tájipa­racana tavara­ha­queneana eta viáquehe. Tétavi­cavahi eta viváina­ra­jí­vainihi eta vítare­sirahi. Vicapi­na­ru­rahini. Vímica­ti­cha­vainihi nayehe ena achaneana. Vicatia­na­ra­hi­nivare nayehe éna.
TIT 3:4 Puítisera, vaipa vácahehini, taicha máitsiva­charipa eta vítaresira ema Macatiu­ra­hi­quenehi Viya. Émasera, tétavicava eta máuriva eta viyehe. Témuna­ca­ha­viripa. Váhinéni víchahini eta táuriqueneana, tijapa­nu­ha­visera éma. Masipacaipa eta visamureana, máquijicaipa eta tamauri­que­neanahi eta viyehe. Éneri­chuvare tíjara­ca­havipa ema Espíritu Santo. Ema Espíritu Santo máitsiva­chi­na­há­vi­paipahi eta vítaresira, tímitu­ca­havipa eta viúrivayare eta viyehe­re­piyare.
TIT 3:6 Tétavi­cavahi eta viúrica­ca­re­vanahi maicha ema Espíritu Santo máijararuhi ema Jesucristo Macatiu­ra­hi­quenehi eta viyehe.
TIT 3:7 Majaca­pa­ha­viripa ema Viya, tiásiha­quenehi eta máemunasi­ra­havihi ichape. Éneri­chuvare timeta­ca­havihi eta máijara­si­ra­ha­viyare eta vítare­siraya máichecua­ra­qui­rénapa. Tásiha, vivapi­navahi víti eta vicunei­ravahi eta jena sácheyare.
TIT 3:8 Yátupi­quenehi tasuapa­careva eta juca vímitu­ca­sivahi. Eta juca néchaji­si­ha­que­neanahi puiti, nuvaraha pímitu­cayare tamutu sácheana apaesa náimiyanava naicha eta táuriqueneana ena vicuti­queneana tisuapa­ji­rahiana me Viya. Tétavi­cavahi táuriva eta vímitu­rapiana. Tájina táichiravaina, taicha eta juca tíjara­carahi eta náurivaya nayehe namutu ena achaneana.
TIT 3:9 Puíticha nararihi ena tisuapa­na­richaha eta nahapa­pi­ruanahi nayehe­repiana ena viáchuca­na­veánaini. Te návara­hapuca náevatae­machavi, vahi picuji­ca­pa­ji­ri­cavaca, taicha súnsuru­pia­nachucha eta nayase­re­ru­vianaya. Váhivare picuimi­ca­siapava nayehe nácani tiyunacana eta mayehe­repiana ema Moiséini. Te navara­hapuca nácani ticaja­chaviana, vahi picujicapa. Pihapa­pi­ca­ya­resera eta tajuri­catira eta nasema­ne­vanahi. Técati­ca­vachucha éta.
TIT 3:10 Te matiari­hipuca ema mácani mavaraha mahapapica eta napane­reruana ena vichamuriana, pímichu­hayare picórta­chá­vaneya eta mapane­reruhi. Te apihe­que­nénapa eta pímichuha, te máviraichu vahi macusuapavi, pévata­cayare mayana máuchuca.
TIT 3:11 Taicha tímati­ca­repahi ema achane eta mamaimi­tu­ca­ca­revaya. Étave­nérahi eta mapeca­turana táimicu­ñacaya.
TIT 3:12 Tiúri, névata­cayare pítsivayare ema Artemas eta ara piyehe, téhesera émapuca névataca ema Tíquico. Te máiteca­pau­chavipa ara piyehe, pítecá­va­neyare ani nuyehe te juca avasare Nicópolis, taicha nunasi­ya­rechaha ani. Nuvaraha táetavi­ca­va­nú­machaha eta muracana técaticava, nupaenu­ma­vainapa nuyanaya.
TIT 3:13 Énerichuva títeca­pau­chaviya ema vichamuri abogado Zenas, émapa ema vichamu­rivare Apolos. Pímica­ta­ca­va­cayare éna eta nayani­rayare. Péchapa­ji­ri­cayare éna, te náechuriapuca eta napaisiraya.
TIT 3:14 Pímitu­cayare ena vichamuriana eta achane­sa­mu­re­vacaina, máejeraréna eta nacaji­raivaina nayehe ena achaneana. Yátupina náitaucha eta nacamu­nu­ca­re­vanahi.
TIT 3:15 Téchaji­caviana namutu ena natiari­hi­que­neanahi nuyehe. Tásiha, péchaji­si­nanuya namutu ena némuna­ca­sáreana vicuti­queneana eta visuapa­ji­rai­vanahi mayehe ema Viya. Nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha. Tamutupa eta néchaji­ri­ru­vanahi­ piyehe.
PHM 1:1 Nuti Pablo tapresu­cha­que­nenuhi eta néhisirahi ema Jesucristo, puiti nucachane ema Timoteo eta vicaju­re­ravihi eta carta piti Filemón, vichamu­rivihi vémuna­ru­vi­quenehi tayehe eta vémata­ne­re­pianahi.
PHM 1:2 Vémecha­ji­si­havare namutu ena vichamu­rianahi tiúruji­ca­va­ra­hianahi te pipena. Péchaji­si­na­ha­vivare esu vichamuri Apia, émapa ema Arquipo, vicompa­ñe­ro­quenehi muraca tayehe eta vémata­ne­re­pianahi.
PHM 1:3 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­ca­hehini táurivaina eta epane­reruana.
PHM 1:4 Néchavi­paraca te nuyuja­ra­sirana, nuhasu­lu­pa­yachahi ema Viya.
PHM 1:5 Taicha nusamai­ri­ricahi eta pímiya­ni­rávahi pémunaca ema Viáquenu Jesús, péhicahi yátupi. Pémuna­ca­hivare namutu ena machanerana ema Viya.
PHM 1:6 Nuyaseu­cha­vacahi me Viya nayehe namutu ena téhica­via­na­paipahi táichavenehi eta náimairahi eta pisuapirahi yátupi. Nuvaraha nácaicu­tia­ra­que­nénaini muraca tamutu eta táuriqueneana máijara­ru­ha­vianahi ema Cristo Jesús.
PHM 1:7 Ichape­rinehi eta núrisa­mu­revahi picha piti nuparape. Tijara­hinehi picha te nusamure eta nusamai­ri­rí­sirahí eta pímiya­ni­ravahi pémuna­cavaca yátupi ena vichamuriana, étapa eta picuri­sa­mu­re­chi­ra­vacahi ichape éna.
PHM 1:8 Tiuri puiti, nuvaraha néchajiucha ema Onésimo. Picata­jicanu piperdo­na­chinanu éma. Núti yátupi­que­nenuhi mayehenuhi apóstole ema Cristo. Titupa­ra­ca­nu­hinéni nuvane­ca­vihini. Étasera eta vémuna­si­ra­cacahi, nuyaseacavi nuti paure ichavica, nucaera­ta­quenehi puiti máichavenehi ema Cristo. Puiti éma, nuchichahi némuna­ru­quenehi te juca cárcel taicha éma téhica­ha­viripa eta visuapirahi ema Jesús.
PHM 1:11 Ema maca Onésimo, cape juca másine­quenehi, vahi máitaurahini eta picamu­su­rairahi. Tijuna­hivare. Púitisera éma, ichape­rinehi eta máitáti­ranuhi. Eta máitáti­ranuhi núti tacutiyare eta máitáti­ra­vi­yareva píti apana.
PHM 1:12 Puiti névata­cayare éma eta ara piyehe. Picata­jicanu pijaca­pi­na­nuyare táimicu­ti­ji­ricava nútina­yarehi níteca­pauchavi piyehe.
PHM 1:13 Nuvara­ha­hineni mánasihini eta ani nuyehe. Émainahini pítsivai­nahini eta pivarairahi píteca pítátinuya eta návihairahi te juca cárcel táichavenehi eta nucame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya.
PHM 1:14 Nuvara­ha­hineni níminasicha éma, nucucha­pa­hisera tájahapuca picaye­mayare píti. Váhisera nuvaraha nupamicavi eta juca picata­ji­si­ranuya, nucucha­payare eta pijica­pi­ra­nuyare. Nuvaraha étachucha tásiha­que­ne­yarehi eta táurivaina eta pipanereru.
PHM 1:15 Táitaure­vaquene tijuni­ji­cavihi ánipi ema Onésimo. Émari­chu­se­rapuca jácani ema Viya tásihahi máisapahi eta macahe­yarehi ema Onésimo. Puítisera tétupi­ri­cavapa éma. Máraja­painapa tichavayare eta ara piyehe, apaja­ra­hinapa eta máitáti­raviya.
PHM 1:16 Váipa tácutimahi cape juca másine­quenehi. Puiti pímahainapa eta máurivayare macamu­nu­ca­re­vayare eta piyehe, taicha váchupa puiti vichamu­ripahi éma te mavahuana ema Viáquenu. Núti, ichape eta némuna­sirahi ema maca. Énénapa picaheyare píti apanava, tiápaju­ca­vai­napaipa eta pémuna­siraya ema maca.
PHM 1:17 Te yátupina pémunacanu eta nuchamu­ri­vírahi, pijaca­pi­na­nuyare éma táimicu­ti­ji­ricava nútina­yarehi pijacapa.
PHM 1:18 Te tatiari­hi­napuca eta máejeca­pi­ravahi piyehe, ticante­ve­hipuca, nútinarine picobracha.
PHM 1:19 Nuvacha­cha­viyare núti. Nuti Pablo, nútiquenehi nájuchahi eta nufirma­chirahi puiti eta nuvacha­chi­ra­viyare. Nuvara­ha­hinéni némechavi píti apana eta pintevehi nuyehe eta nucatiu­chi­ravihi.
PHM 1:20 Tiuri, nuparape, picata­ji­ca­nuchaha eta juca nuyasea­ruvihi táichavenehi eta nucacha­mu­ri­virahi mayehe ema Viáquenu. Picuri­sa­mu­ré­chanuya.
PHM 1:21 Németeaca vahi táeñama­vacare eta juca pisuapi­ra­nuyare. Eta tacahe, nucaju­revihi puiti. Taicha néchahivare eta vahi tácari­chuimahi pítauchaya eta juca nuyasea­ru­vianahi. Tatiari­hiyare jácani apanayare píjara­ru­va­nayare píti tásiha­que­neyare te pisamure.
PHM 1:22 Éneri­chuvare nuvaraha pétupi­ri­si­nanuya eta níteca­pihaya. Étanecha nucuchapahi eta tasama­ca­revaina eta eyuja­ra­casana me Viya eta nítuji­si­ravaina níteca­pauchahe.
PHM 1:23 Téchajicavi ema Epafras, ema nucompa­ñerohi te juca cárcel, tapresu­cha­que­ne­hivare ema apana eta véhisirahi ema Jesucristo.
PHM 1:24 Éneri­chuvare téchaji­caheana ena apamuriana vicompa­ñe­roanahi tayehe eta vémata­ne­re­pianahi: ema Marcos, ema Aristarco, ema Demas, émapa ema Lucas.
PHM 1:25 Nuyaseu­cha­paraca ema Viáquenu Jesucristo táetaviu­chahíni eta iúrica­ca­revaya máicha. Tamu­ tupa.
HEB 1:1 Acane eta náitare­sirahi ena viáchuca­na­veanaini, natiarihihi ena camuri­queneana santo profetana mavana­ranahi ema Viya. Éna, náitame­tacahi ena achaneana eta máechaji­ri­ruvana mapane­re­ruanahi. Ichape­mu­rivare eta náimere­sirahi eta máitupa­ji­jia­si­ra­vanahi ema Viya. Apana­pa­ne­né­jivare eta náimitu­resira eta máechaji­ri­ruvana.
HEB 1:2 Puítisera viti vítare­ruanahi puiti juca áñoana, ema Viya mavanecahi ema Machicha eta viyehe, títame­ta­ca­haviya eta táequene­reruana mapane­reruana. Ema maca Jesucristo, Víyahivare éma, taicha machichahi ema Viya. Acane émahi tépiyacahi eta apaquehe, eta anuma, étapa eta vímaha­que­neanahi puiti, máitauchirahi tamutu eta mapane­reruana ema Maiya. Émari­chuvare ticatu­pa­rahahi me Maiya eta émairahi téchahi tamutu. Puíticha émahi téchahi tamutu, máetaviuchahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Ema Cristo ticayehehi eta majaraivahi máijararuhi ema Maiya. Eta máucupai­sirahi eta viyehe, tímima­ti­cha­havipa eta máurivahi ema Maiya. Tásiha, te tamutupa eta macaepa­hairahi eta vipeca­turana vimutu viti achaneana, tichavapa te anuma. Ánaqui ema Maiya macaejacapa te mayehe trono te mavaure.
HEB 1:4 Tacahe, ema Cristo, éma ticapi­ca­hu­panahi nayehe namutu ena ángeleana, taicha ema Maiya máijaracahi eta ichapequene mávacurehi ticapi­cahuhi.
HEB 1:5 Taicha eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya mayehe ema Cristo, ani macahehi: “Píti yátupi­que­névihi nuchicha. Puiti nucaeja­cavihi te piávacure” macahepa. Tacahe, ena ángeleana, tájina vahi máichahini: “Píti nuchichavi”. Váhivare máichahini: “Núti picaiya­quenehi”. Ema Viya máechaji­sihahi ema Cristo, ani macahehi: “Ema maca, ema yátupi­quenehi nuchicha, taicha nútique­ne­nu­hivare máiyanu” macahepa.
HEB 1:6 Tacahe, te macucu­paicapa ema macari­chuquene Machicha te juca apaquehe, macava­nai­ripipa eta natsiusi­rayare nacuna­chi­rayare namutu ena ángeleana.
HEB 1:7 Énasera ena ángeleana, táechaji­sihahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Ena ángeleana vanairu­ca­nachucha éna. Nacutihi eta técaticava eta najuri­cativa te ticava­nahiana. Nacuti­hivare eta yucu eta nasipa­si­rayare jácani tamaepe­ra­ji­queneana” tacahepa eta Sagrada Escritura.
HEB 1:8 Ánisera tacahehi eta táechaji­si­hairahi ema Cristo: “Píti yátupi­que­nevihi Viya. Máitava­ca­ca­yarehi eta aquenu­ca­vi­rayare. Tétavicava eta tatupi­ru­vai­ra­yarehi eta pivanairipi.
HEB 1:9 Píjara­ca­yarehi eta táurivayare eta náitaresira ena achaneana tiúriana tisuapa­vianaya. Énerichu píjara­cayare eta náicuñayare ena achaneana váinarajiana masuapa­ji­rai­ra­hanahi eta piyehe. Eta tacahe, ema Tata Vicaiyaquene, ema Ticachi­chavihi, tíjara­cavihi tamutu eta picapi­ca­hui­rayare nayehe ena pichamuriana téhica­vianahi. Tétavi­cavahi eta náurisa­mureva pícha”.
HEB 1:10 Ánivare tacahehi: “Píti yátupi­que­névihi Viáquenu. Píti pítucahi eta táimahiyare eta táepani­ravahi eta apaquehe étapa eta anuma, pépiya­ruanahi te pivahuana.
HEB 1:11 Tayanapane títava­yarehi tamutu eta juca vímaha­que­neanahi, ichasi­paipahi tacutipaipa eta táichasi­vapaipa eta vimuiriha. Pítisera pinasi­yarehi. Te pímahapa táuricapa eta pítsiva­chiraya tamutu, máejera­re­yarehi pícha. Picaña­pu­pu­ji­cainapa tamutu. Taicha píti, máitava­ca­ca­vi­yarehi eta pítare­sirahi” tacahepa.
HEB 1:13 Jararihi eta apana máechaji­ri­ruvahi ema Viya, ani macahehi mayehe ema Cristo: “Yare, péjaca te nuvaure, eta picucha­pi­hayare eta nucaepu­yu­siraya te pimirahu ena ticatia­na­ca­vianahi” macahepa. Énasera ena ángeleana, tájina vahi máichahini: “Péjaca ani te nuvaure”.
HEB 1:14 Taicha ena ángeleana, mavana­ranahi ema Viya. Éna, espíri­tuanahi. Vahi énaji­vai­nahini nacapi­ca­huhini. Eta natupa­rahahi éna, tijanea­ca­ha­vianaya víti macuchu­cu­rea­nayare ema Jesús.
HEB 2:1 Eta tacahe, titupa­racahe yátupina eta ecara­va­huiraya eta ímitu­ca­si­que­neanahi, machu émitisica, machu étaina taviuchahe vahi iúchucu­hahini.
HEB 2:2 Eta acane, ena ángeleana, éna tímitu­canahi ema víyarahaini Moisés eta vanairipiana. Tétavi­cavahi eta tasuapa­ca­revahi. Ticaicu­ña­va­neanahi ena téjeca­pa­vanahi, timasua­panahi eta nasama­quenehi.
HEB 2:3 Puiti numetacahe: Tisuapa­ca­re­panahi eta véhiruhi. Tájina vahi ticaiti­ca­hémahi eta ícuñayare te váhipuca ecuca­ma­pu­ravahi eta iúchucui­rayare. Taicha émarichuhi ema Viáquenu tínapucahi máichuha­vacahi ena achaneana eta náuchucui­rayare. Tacahe, ena tisamanahi éma, tíchuha­ha­vianapa víti.
HEB 2:4 Éneri­chuvare, ema Viya máimere­capahi eta tiárami­careana, máicutia­ranahi eta émairahi vanairuca, mavarairahi tisuapa­ca­re­yarehi eta nameta­rapiana. Éneri­chuvare puiti ema Espíritu Santo, éma tíjara­ca­havihi eta vítuca­que­ne­pa­chuyare apaesa vítaucha­yarehi eta vémata­ne­re­pi­pachuhi víjarahi máicha.
HEB 2:5 Ema Viya, váhivare énainahini matupa­ra­ca­va­cahini ena ángeleana eta énairayare téchanaya eta arairuyare avasare eta vicucha­pa­quenehi, étaripa eta véchaji­si­ha­que­ne­yarehi.
HEB 2:6 Eta Sagrada Escritura, ani tacahehi eta táechaji­riruva: “Piti Tata Viáquenu, tétavi­cavahi eta pijapa­nui­ra­havihi viti achanea­nasami. Víti, váhinéni táunahini eta vítare­sirahi. Váhivare véñama­ca­rehini. Pítisera péñamavahi eta viyehe, váhivare pémiti­si­ca­ha­vihini viti pépiya­ruanahi.
HEB 2:7 Te pépiyacapa ema viáchucaini Adán, vahi mácuti­na­si­va­cahini ena ángeleana. Ena, nacachu­ricahi éma eta náitupa­ji­jia­si­ravana. Váhisera tánasimahi eta nacachu­ria­sirahi. Taicha pijapa­nu­havihi viti mámarie­que­nehana ema Adán. Píjara­ca­havihi eta viávacurehi tajara­hi­que­ne­hivare, tétavi­ca­va­hivare eta vicapi­ca­huirahi. Aquenu­ca­havihi pícha. Véchahi tamutu eta pépiya­ruanahi.
HEB 2:8 Visuapa­carehi viti tamutu eta pitupa­ra­si­ra­havihi” tacahepa eta Sagrada Escritura. Tacahe, téchaji­si­ha­havihi eta Sagrada Escritura eta véchirahi tamutu eta máepiya­ruanahi ema Viya, tájina ticaeje­raimahi, maicha ema Viya. Vuíchahasera vímahahini vicaya­mu­ri­cahini tamutu táichave­né­nahini eta visuapa­ca­revahi.
HEB 2:9 Marari­hisera ema Jesús. Tiúcupaicahi ánipihi te juca apaquehe, nacachu­ria­caripa ena ángeleana eta náitupa­ji­jia­si­ravana. Eta máemuna­si­ra­havihi vimutu viti achaneana, ema Viya máimica­pa­ca­ri­cha­havare te crusu vítivenehi. Téhesera te táequenepa, macaejacapa ema Jesús tayehe eta tajara­hiquene mávacurehi tacapi­ca­huquene, táitsivahi eta macata­ji­vairahi eta máepenirahi.
HEB 2:10 Ema Viya émarichuhi téchahi tamutu. Ema, tétavi­cavahi eta máechema­raivahi eta manere­ji­sirahi ema Machicha eta macuchu­cui­ra­ha­vi­yarehi, tiámaha­vi­yarehi eta te mávasa, viti machicha­na­yarehi. Émaripa ema Jesús, eta macami­chirahi tamutu eta mátajivana, títauchavahi tamutu eta matupa­rahahi.
HEB 2:11 Eta máepachi­na­chi­raripa eta viáchanevana, visiapa­mu­rihaipa ena machicha­na­veanahi ema Viya, vicutiripa ema Jesús eta machichairahi ema Maiya. Eta tacahe, ema Jesucristo, ichape eta máurisa­mu­revahi eta viyehe eta majaca­pi­ra­havihi mapara­pe­ha­viyare.
HEB 2:12 Eta te Sagrada Escritura, ani tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Cristo: “Nuvapinava eta néchaji­si­hai­ra­viyare, Tata, nayehe ena nupara­pe­naveana. Nuvaraha nujirau­cha­vi­yareva, nacacha­ne­nu­hivare éna”.
HEB 2:13 Ánivare tacahehi: “Tétavicava eta nucasi­ña­vairahi mayehe ema Tata Nucaiyaquene”. Eta apana, ánivare tacahehi: “Ani návihahi núti, énapa ena pichicha­na­veanahi, ena pinere­ji­ruanahi píjara­ru­nuanahi piti Tata” macahepa.
HEB 2:14 Viti achaneana, étana­richuhi eta vicaechera étapa eta vítine. Ene macahehi ema Jesucristo, macaechehi, macaiti­ne­hivare étarichuhi tacutihi eta vítine víti. Eta tacahe, eta máepeni­na­havihi, macapa­que­chi­ha­yarehi ema Váinaraji, émarichuhi muraca­que­nénihi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta macapa­re­re­sirahi.
HEB 2:15 Viti achaneana, ichape­que­nénihi eta vipisirahi eta vépeni­ra­yarehi, taicha vipicahi eta vícuñayare. Eta vipisirahi tahapa­pi­ricahi eta vítaresira. Émasera ema Jesucristo macaepa­haripa eta vícuña­ya­rehini, vaipa tápica­ca­rehini eta viyehe.
HEB 2:16 Éma, eta máitesirahi, vahi étainahini táimite­cahini eta máimica­ta­si­ra­va­ca­yarehi ena ángeleana. Yátupi­hisera viti achaneana, víti máimica­ta­rua­na­yarehi, taicha eta vicasi­ña­vairahi eta mayehe, vicutirahi ema víyarahaini Abraham eta macasi­ña­vairahi me Viya.
HEB 2:17 Eta tacahe, eta máucupai­sirahi ema Viáquenu, tatupa­racahi macaque­he­yarehi eta viáquehe eta máitare­sirahi, ticuti­ha­vi­yarehi viti mapara­pe­naveana te tamutu eta vítare­sirahi, yátupi­yarehi eta máetaviu­chiraya eta majapa­nui­ra­haviya, máetaviu­cha­yareva eta macasi­ña­ca­revaya eta viyehe. Taicha macarichuhi ema tiyaseu­cha­ha­vi­pa­racahi te mamirahu ema Viya Macaiyaquene, macaepa­hái­na­ha­vi­yarehi eta viviure­vanahi táichavenehi eta vipeca­turana viti achaneana.
HEB 2:18 Ema Jesús, ichape eta macata­ji­vairahi, macaitsa­ma­ra­ji­quenehi ema Váinaraji. Macami­cha­hisera tamutu, vahi máisapa­vahini. Tásiha puiti, éma marataha tímica­ta­ca­ha­viyare víti eta vicami­chi­rayare eta viátajivana táichavenehi eta macaitsa­ma­ra­ji­ra­havihi ema Váinaraji.
HEB 3:1 Nuvaraha numeta­caheya eta apana, eti nupara­pe­naveana máepachia­ruanahi ema Viya, máichuha­que­nea­na­hivare eta esiapiraya eta mávasa. Nuvaraha epanerecha apaesa ácaicutiara eta táetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Jesús. Éma, yátupihi mavaneruhi ema Viya eta máimitu­si­ra­ha­vi­yarehi eta juca véhiruhi. Macarichuhi ema tiyaseu­cha­ha­vi­pa­racahi te mamirahu ema Viya.
HEB 3:2 Ema Jesús, tétavi­cavahi eta máitauchirahi tamutu eta mavanahiana matupa­ra­ca­si­vanahi me Viya. Éneri­chuvare ema víyarahaini Moisés, títaura­hivare eta mavanahi eta maconse­ja­raivahi, máimitu­si­ra­hivare ena achaneana tamutu eta mavanai­ripiana ema Viya. Éneri­chuvare máechaji­sihahi tatiari­hiyare eta apana mapane­reruana ema Viya vuíchahasera máimere­cahini ema Viya. Émasera ema Jesucristo, ema tiápaju­ca­va­panahi eta macuna­cha­careva, macachu­ricahi ema víyarahaini Moisés. Ticuna­cha­ca­re­panahi taicha machichahi ema Viya, ticatu­pa­ra­ha­hivare téchahavihi vimutu viti machanerana ema Viya. Émasera ema Moisés vanairu­caichucha. Ema Moisés máichuha­vacahi ena achaneana. Émasera ema Jesucristo, émahi tépachi­nachahi eta viáchanevana viti machanerana, tiheta­mu­ri­cha­ha­vivare. Víti yátupihi machane­ra­havihi, te vímiyanava eta juca véhisirahi éma, vicasi­ña­vavare eta mayehe, viúrisa­mu­revare eta vicucha­pirahi eta viúchucuiraya te jena sácheyare.
HEB 3:7 Eta tacahe, nuvaraha ejaneacava. Ema Espíritu Santo, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi tayehe eta Sagrada Escritura: “Puiti jena sache, esamayare esuapayare éti eta numeta­rapiana núti.
HEB 3:8 Tacuija eta tamura­cavaina eta esamureana. Vahi ecucuti ena achaneana mámaque­neanahi ema Moisés te mávapahi apaquehe. Ichape eta namasua­pa­ji­raivahi eta nuyehe, náetaviu­chirahi eta nacaitsa­ma­ra­ji­ranuhi núti.
HEB 3:9 Tétavi­ca­va­hisera eta nucami­chi­ra­vacahi eta namasua­pa­ji­raivahi. Cuarenta áñori­pa­hinéni eta nímechi­ra­vacahi eta tiárami­careana níchaque­neanahi, váhisera nasuapa­nuhini.
HEB 3:10 Eta tacahe, te táequenepa, nusemapa nayehe ena nani achaneana. Taicha éna, táetaviuchahi eta táejeca­pi­ravahi eta nasamureana. Vahi návara­hahini náimatihini eta táurinaquene achene, nuvara­ha­quenehi nímechavaca.
HEB 3:11 Núti nétupi­ri­ca­ripahi eta náicuchihi nanara­si­ha­ya­rehini eta nuyehe. Tétavi­ca­va­hisera eta náimiyu­se­ma­si­ranuhi. Tásiha, nucahepa núti: Ena nánitátaji váhiquene nasiapaimahi tinara­ca­naimahi eta nuyehe” macahepa ema Espíritu Santo.
HEB 3:12 Eta tacahe, nupara­pe­naveana, nuvaraha ejanea­ca­vayare yátupina. Machu éhica eta napanereru ena masuapa­ji­rai­rahana, machu emutse­rahava ímina­jicava eta éhisirahi ema yátupi­quenehi Viya Vicaiyaquene.
HEB 3:13 Étume­cha­ca­ca­ya­resera nayehe ena apamuriana echamuriana támutuhi sácheana puiti juca vicaiju­heyare, apaesa nacuija navayuaca ena tivayua­rahiana tayehe eta pecatu, machu étaina táemuracacha eta esamureana.
HEB 3:14 Taicha viti machamu­ri­ha­vianahi ema Cristo. Vijaca­pai­na­sarepa eta vícuchihi mayehe éma, te vímiya­navahi eta vicasi­ñairava mayehe, vétume­chi­ra­va­hivare eta véhisirahi.
HEB 3:15 Eta tacahe, nápecha­vavare némechahe eta máechaji­riruva ema Espíritu Santo: “Puiti jena sache, esamayare esuapayare éti eta numeta­rapiana núti. Tacuija eta tamura­cavaina eta esamureana. Vahi ecucuti ena achaneana mámaque­neanahi ema Moisés te mávapahi apaquehe. Ichape eta namasua­pa­ji­raivahi eta nuyehe, náetaviu­chirahi eta nacaitsa­ma­ra­ji­ranuhi núti” macahepa.
HEB 3:16 Puiti nuvaraha epane­rechaya eta juca. Némechaheya ema víyarahaini Moisés eta macuchu­si­ra­vacahi ena viáchuca­na­veanaini tayehe eta avasare Egipto. Tétavi­ca­va­yaréni eta náurica­careva. Tamapu­ru­jisera eta nasamirahi eta mahu ema Viya, máijara­sirahi eta mavanai­ripiana. Náimiyu­se­ma­capaipa éma eta namasua­pirahi.
HEB 3:17 Tamapu­ru­jivare eta cuarenta áñohi eta macami­chi­ra­vacahi ema Viya. Taicha tavayuacahi eta napeca­turana éna, étapa tiviuchahi eta náepena­ra­sirahi te mávapahi apaquehe.
HEB 3:18 Eta namava­rai­ra­vacahi nasuapahini, éma manacapa eta mayehe juramento eta namaitu­ji­si­ra­vayare tisiapana nanara­cahini eta mayehe.
HEB 3:19 ¡Ácaicutiara éti! Táichavenehi eta namasua­pa­ji­raivahi, puiti vímahaipahi eta namaitu­ji­si­ravahi tisiapana tayehe eta mávasa ema Viya.
HEB 4:1 Tacahe puiti, vicasi­ña­vayare me Viya apaesa vítujicava vinaraca mayehe. Ticamu­nu­ca­re­hisera eta ejanea­si­ra­vayare muraca machu émepu­ru­recava éti, tijuricati vahi ecuitu­jicava esiapa.
HEB 4:2 Taicha víti vicame­ta­ca­si­hivare eta viúchucui­rayare tacutihi eta nacame­ta­ca­sirahi éna. Tamapu­ru­ji­hisera eta nacame­ta­ca­sirahi eta náuchucui­ra­ya­rehíni, váhique­nesera nasuapahini.
HEB 4:3 Yátupisera jararihi eta vinara­si­ha­yarehi, taicha ánipa macahe ema Viya: “Núti nétupi­ri­ca­ripahi eta náicuchihi nanara­si­ha­ya­rehini eta nuyehe. Tétavi­ca­va­hisera eta náimiyu­se­ma­si­ranuhi. Tásiha, nucahepa núti: Ena nánitátaji váhiquene nasiapaimahi tinara­ca­naimahi eta nuyehe” macahepa ema Viya. Vítisera viti visuapa­ji­rahiana, vítuji­ca­vayare visiapa tayehe eta juca vinara­si­hayare eta mayehe ema Viya. Émarichuhi ema Viya máetupi­ri­ca­ripahi eta vinara­sihaya, taicha tinaracapa éma, te táequenepa eta máitauchirahi macaema­ta­nea­sirahi tamutu eta juca apaquehe.
HEB 4:4 Taicha eta Sagrada Escritura, ánipa tacahe: “Saisi sache eta macaema­ta­nerahi ema Viya. Téhesera te siétequenepa sache, tinaracapa éma, taicha máitaucha­ripahi tamutu” tacahepa.
HEB 4:5 Tásiha, nápecha­vavare némechahe eta juca máechaji­ri­ruvana ema Viya: “Váhiquene nasiapaimahi tinara­ca­naimahi eta nuyehe” macahepa.
HEB 4:6 Tacahe puiti, mávacui­chahahi eta nanara­si­ha­ya­rehini ena tínapu­canahi tisamanahi eta náuchucui­rayare, táichavenehi eta namasua­pa­ji­raivahi. Étaina­pasera viávihayare viti véquene­reruana visuapa­ji­ra­hia­nayare.
HEB 4:7 Ánaquia­pa­ripahi eta táetavi­si­ravahi eta áñoanahi te táequenepa eta namasua­pirahi ena nani, máichapa ema Viya eta te Salmo, ánipa macahe: “Puiti jena sache, esamayare esuapayare éti eta numetarapi núti. Tacuija eta tamura­cavaina eta esamureana”. Eta macaheirahi eta juca, ema Viya máimicu­tia­rachahi eta apana sache ticama­pu­ra­va­carehi eta visiapi­rayare eta te vinara­si­hayare eta mayehe.
HEB 4:8 Yátupihi ema víyarahaini Josué macaite­ca­pa­vacahi ena nani achaneana tayehe eta apaquehe natupa­rahahi. Váhisera étainahini eta nanara­si­hayare mavara­ha­quenehi ema Viya. Eta tacahe, eta máechaji­sihapa eta apana sácheyare visiapiraya víti.
HEB 4:9 Tacahe, jarari­hichaha eta juca tacapi­ca­hu­quenehi vinara­si­hayare, táicuchihi eta viáchaneva viyehe viti machane­ranahi ema Viya.
HEB 4:10 Eta visiapi­rayare vinaracaya eta mayehe ema Viya, yátupi máitava­ca­cayare eta vinara­siraya, vaipa vicaema­ta­némahi. Vicutiyare ema Viya eta manara­sirahi tayehe eta máemata­neanahi.
HEB 4:11 Eta tacahe, tavarahahi vétume­cha­va­yarehi tayehe eta visuapiraina éma, apaesa vítujicava visiapa tayehe eta vinara­sihaya. Machu vémepu­rureca eta vícuchihi, machu vácuti ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi.
HEB 4:12 Taicha eta máechaji­riruva ema Viya, tétavi­cavahi eta táitupa­ji­jia­si­ravahi máicha, tamutuhi tarataha. Tacachu­ricahi eta tacasiriva eta espada. Tacapa­ya­ca­yarehi te amahe tayehe eta viáchanevana viti achaneana. Tímechahavi eta tamaurivahi eta visamureana. Tasiapavare eta vipane­reruana. Tímitu­ca­ha­vivare eta vétupi­ri­si­eca eta vítare­sirana.
HEB 4:13 Ema Viya máimara­racahi tamutu. Tájina vahi virata­haimahi viyumuruca eta víchaque­neanahi. Tamutu­yarehi tiúchujica te mamirahu éma vépuyu­mi­rau­re­yarehi te máichuha­havipa eta vimetau­re­si­ra­vayare mayehe.
HEB 4:14 Ema Jesús, yátupi­quenehi Machicha ema Viya. Macari­chu­hivare ema tiyaseurahi eta viyehe taicha mávaháruhi puiti ema Maiya mávihahi te machacaya. Eta tacahe, vicara­ta­ca­va­yarehi muraca tayehe eta véhiruhi.
HEB 4:15 Éma, yátupihi tiyaseu­ra­hi­quenehi eta viyehe, taicha tímatihavi eta vimatu­mevahi. Tijapa­nu­ha­visera, taicha éma éneri­chuvare ticata­jivahi tamutuhi macaitsa­maraji ema Váinaraji, tacuti eta macaitsa­ma­ra­ji­ra­havihi víti. Váhisera macape­ca­tu­rahini ema Jesús.
HEB 4:16 Eta tacahe, vicasi­ña­va­yarehi te viyuja­ra­sirana, vémeña­hai­ravahi me Viya témuna­ra­hiquene. Taicha tétavi­cavahi eta majapa­nuraiva táichavenehi eta máemuna­si­ra­havihi. Éma, yátupihi eta máimica­ta­si­rahavi tayehe tamutu eta vicamu­nui­ravana.
HEB 5:1 Nuvaraha epane­rechaya nayehe ena nácani catupa­ra­ha­nayare tiyuja­ra­ca­rahiana viyehe viti israelítana. Éna, nerejianahi te nataracu ena achaneana. Natupa­ra­ca­si­vaichuhi éna ticaite­ca­pa­na­yarehi me Viya eta námavahuana ena achaneana, étapa eta nanaqui­ruvana táichavenehi eta napeca­turana, nayaseu­chi­ra­yarehi ena achaneana mayehe ema Viya.
HEB 5:2 Éna, tijapa­nu­ra­hia­na­yarehi nayehe ena máiturereana énapa ena téjeca­pavana, taicha énari­chuvare ticata­ji­vanahi tayehe eta naeche máteji.
HEB 5:3 Étaripa eta nacata­ji­vairana, ticamu­nu­vanahi éna apana ticama­va­huanahi mayehe ema Viya táichavenehi eta napeca­turana.
HEB 5:4 Tacahe, mácani ticatu­pa­ra­hayare tiyaseu­ra­hi­yarehi, vahi émaji­ri­ru­vaimahi máichuha­ca­si­va­richuhi. Émahi ema Viya tíjaracahi eta matupa­rahahi mapica­hu­yarehi, tacutihi eta máijara­sirahi ema víyarahaini Aarón eta matupa­rahahi macapi­ca­hui­ra­hivare.
HEB 5:5 Ene macahehi ema Cristo. Vahi émaji­ri­ru­vai­nahini eta macatu­pa­ra­hairahi tiyaseu­ra­hi­yarehi eta viyehe. Émarichuhi ema Viya tíjaracahi eta matupa­rahahi mapica­hu­yarehi, taicha ani macahehi ema Viya: “Píti yátupi­que­névihi nuchicha. Puiti nucaeja­cavihi te piávacure” macahepa.
HEB 5:6 Eta apana máechaji­riruva, ánivare tacahe: “Nunere­ji­cavihi píti piyaseu­ra­hiyare. Nutupa­ra­cavihi péchajiu­ra­hiyare nayehe ena achaneana. Máitava­ca­cayare eta juca pituparaha, picutiyare ema nuvanaraini Melquisedec” macahepa ema Viya.
HEB 5:7 Tacahe, ema Cristo, te matiari­hichaha ani te juca apaquehe, tiyaseu­chavahi te mayuja­ra­sirana eta me Maiya. Muraca eta máumitirahi, máiyahai­ra­hivare. Tiyaseu­chavahi vahi máemiti­si­cahini ema Maiya eta macaeche­pu­si­ra­yarehi te máecari te táequenepa eta máepenirahi te crusu. Jéhesare, tisama­carehi te mayuja­ra­sirana, táichavenehi eta mavarairahi máitaucha tamutu eta mapane­reruana ema Maiya.
HEB 5:8 Taicha ema Cristo, machichahi yátupiquene ema Viya. Váhisera máeñama­vahini. Váhivare majuni­ji­cahini eta macata­ji­vai­ranahi. Macamichahi tamutu, macara­va­huirahi eta masuapa­ji­raivahi.
HEB 5:9 Eta tamutuirapa eta máepenirahi, téchepu­ca­varepa, tásiha maratahapa eta macuchu­cu­hai­ra­ha­viyare vimuti viti visuapanahi éma. Máitava­ca­ca­yarehi eta vítare­siraya máicha.
HEB 5:10 Eta tacahe, ema Viya manacahi eta mávacure téchajiurahi eta viyehe macutihi ema víyarahaini Melquisedec.
HEB 5:11 Ichape­mu­riyare eta táechaji­si­ha­quenehi eta juca numeta­ruhehi. Ticaje­ra­hisera nítame­ta­ca­hehini taicha tétavi­cavahi eta tamura­cavahi eta echutiana.
HEB 5:12 Ánaquia­pa­rí­pa­hinéni eta ecara­va­huirahi, iúrihai­pahini puiti máestrohe­va­cai­nai­pahíni. Ecamu­nui­cha­ha­hisera natiari­hi­yarehi nácani tiápecha­heanaya títame­ta­ca­hea­na­yarehi jácani vahi tácaje­rahini eta vímitu­ca­si­vanahi me Viya. Puiti éti épiya­ca­va­ripahi máiturerehe. Ecutiripa ena amuyana, tacamunuhi vésicha­yarehi eta leche eta ticaita­re­ca­yarehi, taicha vuíchaha táitucahini tanicahini eta tinica­careana.
HEB 5:13 Taicha ena amuyana tiájica­nachaha, vuíchaha técharecana, vuíchahavare napane­re­que­ne­haimahi eta táurivayare eta náitaresira. Ene ecahehi éti, apaesa­richuhi ecara­ta­cavahi eta éhisira eta táuriqueneana.
HEB 5:14 Énasera ena yátupihi eta nacara­va­huirahi, ena nacutihi ena ichana­ruanahi. Téchava­naripa náitucaripa tinere­jiu­chavana eta táuriqueneana, náepurupa eta tamauri­queneana.
HEB 6:1 Núti, nuvaraha ímiya­na­vayare eta ecaju­ru­siraya eta échema­raivahi tayehe eta juca véhiruhi. Ichana­ru­hé­nahini tayehe, vaipa ecucu­tihini ena amuyana. Éhicapaini yátupi eta máimiturapi ema Cristo. Vaipa ecuápe­cha­vahíni épanae­que­nereca eta táinapu­reanahi iárava­huanahi. Éti, vaipa ecamu­nuhini viápecha­hehini vímitu­ca­hehini eta éneuchi­ra­va­yarehi eta epeca­turana tímica­pa­ca­he­yaréni, váhivare viápecha­vahini vímitucahe eta ecamu­nuirahi yátupina eta ecasi­ña­vai­ra­yarehi me Viya.
HEB 6:2 Éti ímatipa eta táichara­ra­cavahi te ecaica­cha­sinapa, étapa eta táichara­ra­cavahi te nanacapa eta navahu te echuti. Ímati­varepa tamutu eta vímitu­rapiana tayehe eta náechepu­si­rayare ena náepena­queneana, étapa eta ecuñaraqui máitava­ca­cayare.
HEB 6:3 Tásiha puiti, nímitu­ca­heyare eta apamuri, te máijara­ca­nu­ri­cha­ha­pucaini ema Viya eta nítupa­ji­jia­si­ravaya, étapa eta ecara­va­huiraya.
HEB 6:4 Páureana­sa­misera ena tínaji­ca­va­napuca eta véhiruhi, tichava­na­ya­repuca. Taicha nácani natupi­ruvahi najacapa ema Jesús, tásiha énévanehi najirica te nasamure eta majaca­pi­ra­vacapa ema Viya, machichanaipa; mávahá­caripa ema Espíritu Santo; tacuri­sa­mu­re­cha­va­ca­varepa eta máechaji­riruva ema Viya; náimatie­que­ne­ha­varepa eta náurica­ca­revaya tayehe eta arairuyare avasare, téhesera te nácani náinaji­capuca eta náehisirahi, vaipa táituji­ca­ca­reimahi tiápechavana náeneucha­vahini. Taicha eta náinaji­si­ravapa, náepuruipahi ema Machicha ema Viya. Tímicu­ti­ji­ri­ca­varipa nacaeca­hihini éma te namirahu ena achaneana, nápecha­vahini náetataca te crusu éma.
HEB 6:7 Nímicu­ti­chayare. Eta macami­ri­sirahi ema Viya eta tiquiva, táerapai­si­ra­vanehi tamutu eta apaquehe. Jararihi eta apaquehe, tiúrina­sarepa eta tasucu­cu­re­ruvana, maicha ema Viya.
HEB 6:8 Jarari­hivare eta apana apaquehe, tájina tasucu­cu­re­ruvaina. Itape­pai­rechucha, ijarevare. Ema Viya máijara­ca­yarehi eta táicuñayare, tíjuinapa te yucu táicuchihi.
HEB 6:9 Puiti, muracacaha apaesa eta numeta­si­rahehi, nútisera nucasi­ñavahi eta eyehe eta vahi ínaji­ca­vaimahi, eti némuna­ruanahi nupara­pe­na­veanahi. Nucasi­ñavahi eta máijara­si­raheya ema Viya eta iúrica­ca­re­vayare te macuchu­cu­ha­havipa.
HEB 6:10 Ema Viya tétavi­cavahi eta máitauraivahi, váiparinehi máemiti­si­caimahi eta ecaema­ta­nea­si­ranahi. Étapa tímereu­chahehi eta émuna­si­ra­vacahi ímica­ta­si­ra­va­ca­hivare ena echamu­rianahi tayehe eta juca véhiruhi. Máimahahi eta ímiya­na­vairahi ecaema­taneaca.
HEB 6:11 Nuvara­havare ímiya­na­vahini eta evapi­na­vai­ravaca ámutu éti eta ecaema­ta­nea­sirahi, yátupina ecasiñava mayehe ema Viáquenu, ecuchapaya eta machaviraya.
HEB 6:12 Váhivare nuvaraha plújuhéna. Ímiya­navahi éhica ácuti ena echamu­rianaini yátupi­quenehi eta nacasi­ña­vairahi me Viáquenu, nacamichahi tamutu. Jéhesare, ecuti­ca­ca­sarepa éna eta ejaca­piraya eta ícuchihi mayehe ema Viya.
HEB 6:13 Émechava eta acane eta máechaji­ri­ruvana ema Viya eta máijara­si­ravahi eta máurica­ca­re­vayare ema Abraham. Ánipa máicha: “Yátupiyare eta níjara­si­ra­viyare eta piúrica­ca­re­vayare, tásiha, níjara­ca­vi­yareva eta náichape­mu­rivaya ena piámarié­queneana. Nútijiva nupamicava eta nítauchi­rayare eta juca néchaji­ri­ruvana níjara­ru­viyare” máichapa. Ani tacahehi eta máechaji­ri­ruvana, taicha nájina apanai­nahini tipami­caimahi éma. Tásiha, émajiva tipami­ca­vayare.
HEB 6:15 Ema víyarahaini Abraham, ichape­murihi eta macasi­ña­vairahi me Viya, eta macucha­pirahi eta máijara­ru­vanahi ema Viya. Tásiha, tétavi­cavahi eta máurica­ca­revahi. Máimaha­hivare ema machicha Isaac énapa ena mámari­naveana.
HEB 6:16 Tacutihi mácani achane, te maicha eta juramento, majurachahi te mamirahu ema Viya, mavaraha ema Viya mapami­ca­yarehi eta máitauchiraina. Te mácani achane majura­chapuca, tájina táeñama­va­ca­rehini eta máitauchi­rayare.
HEB 6:17 Ene macahehi ema Viya, tíjara­cavahi eta mapami­si­ra­va­yarehi máitaucha eta máijara­si­ra­ha­viyare eta viúrica­ca­re­vayare. Tipami­ca­vayare, taicha mavaraha vahi véñama­vaimahi. Tímati­carehi eta máurivahi ema Viya. Tájina táeñama­va­caréna eta vicasi­ña­vairaya muraca eta mayehe, taicha éma vahi máitsiva­chaimahi eta mapane­reruana, váipari­ne­hivare tépiya­hi­ra­himahi. Tájina véñama­vaimahi eta vicucha­pirahi eta máijara­si­ra­ha­viyare eta vícuchihi.
HEB 6:19 Eta juca vicucha­pa­quenehi, étara tétume­cha­havihi muraca te viáchanevana. Tétavi­ca­va­yarehi eta vicasi­ñavaira eta vipauchi­rayare ema Viya, taicha marari­hiyare ema tímisia­pa­ha­viyare te mávihahi ema Maiya.
HEB 6:20 Taicha ema Jesús, ema tínapu­mi­rau­cha­ya­repahi eta máetupi­ri­si­rayare eta viyani­ra­yarehi, taicha macarichuhi éma ticatu­pa­rahahi eta mayaseu­chi­ra­ha­viyare, macutihi ema víyarahaini Melquisedec.
HEB 7:1 Ema maca Melquisedec, émahi maparajuruhi ema Abraham. Taicha acane, te jena año, ema viáchucaini Abraham énapa ena masunta­rurana téhaca­canapa nacanarapa ena réyeana, navarairahi nacuchucuha ena námereruana, émaripa ema máneva Lot, énapa ena machicha­naveana. Máitaha­ca­ca­va­ca­hisera. Matiari­hivare ema apana rey, táquenuhi eta avasare Salem. Émahi ema Melquisedec. Éma, mavana­ra­hivare ema Viya, tiyuja­ra­carahi éma. Tacahe, te tichavapa te mapena ema Abraham, mácapapa ema Melquisedec, mavarahapa mayuja­rauchaya ema Abraham.
HEB 7:2 Tacahe, ema viáchucaini Abraham títsiri­ji­cavapa. Máijaracapa ema Melquisedec eta diésmuri tayehe eta magana­re­ruanahi nayehe ena mánarana. Étahi eta mámavahuhi me Viya. Ema Melquisedec, aquenucahi éma tayehe eta avasare ticaijare Salem. Eta máijare, te véchaji­riruva ticaijare: “Ema Rey máuriquenehi, tájina táichava tamutu te mávasa”.
HEB 7:3 Ema maca Melquisedec, eta majuru­sirahi, vahi táimati­ca­rehini nájaha­hipuca ena ticachi­chanahi, nájinavare majaneanaina. Váhivare táechacare eta máuchusira étapa eta máepenirahi. Éneri­chuvare, nájina ema máitsivai­nahini ema Melquisedec. Eta matupa­rahahi, ene macahehi puiti ema Machicha ema Viya, nájina máitsivai­nahini. Máichecua­ra­quirehi eta mávacure tiyaseurahi.
HEB 7:4 Nuvaraha epane­re­queneha. Ema maca Melquisedec ticapi­ca­hu­panahi maicha ema Viya. Eta tacahe, ema viáchucaini Abraham máijaracahi eta diésmuri eta magana­reruhi nayehe ena réyeana máitaja­ruanahi.
HEB 7:5 Acane, matiarihihi ema mámarie­quenéni ema Abraham, ticaijare Leví. Te táequenepa, matiarihihi ema mámarie­quenéni ema Leví, ticaijare Aarón, maparapehi ema Moisés. Tásiha, ema Moisés manacapa eta vanairipi, tatupa­racahi namutu ena mámarie­queneana ema Aarón, tiyuja­ra­ca­ra­hia­nayare éna. Tavanecahi ticobra­re­ca­nayare eta diésmuri eta navachayare ena najanea­na­na­richuhi, mámarié­que­neánaini ema Abraham. Nájina tacaiti­rui­nahini.
HEB 7:6 Émasera ema Melquisedec, vahi mámari­nahini ema Leví. Majaca­pa­hisera eta diésmuri mayehe ema Abraham, te tamutupa eta mayuja­rau­chirahi éma. Tayanapane tímija­cha­va­hipuca ticuna­cha­ca­re­panahi ema Abraham táichavenehi eta máijara­ruanahi ema Viya eta mayehe ema Abraham.
HEB 7:7 Eta tacahe, vimutu vecha víti, mácani tiyuja­rauchahi ema apana, éma ticuna­cha­ca­re­panahi mayehe mácani mayuja­rau­cha­quenehi.
HEB 7:8 Tacahe, ena apamuriana tiyuja­ra­ca­rahiana tépena­na­paipahi, tásihasera namutu ticaitsi­va­napahi. Émasera ema Melquisedec vahi macaitsi­vahini. Puiti eta Sagrada Escritura táechaji­sihahi éma, máichecua­raquire eta máitare­sirahi.
HEB 7:9 Émaripa ema Leví énapa namutu ena tiyuja­ra­ca­rahiana mámarié­que­nea­náinihi, natupa­ra­haichuhi náicuchihi eta náuchusi­rayare mámarié­que­nea­nayare ema Abraham. Tásiha, tímicu­ti­ji­ri­cavahi éna apanava navachachahi eta diésmuri ema Melquisedec te jena sache eta mavacha­chirahi ema Abraham. Énari­chu­ya­rehini najacapaya eta diésmuri.
HEB 7:11 Ena tiyuja­ra­ca­rahiana mámarié­que­nea­náinihi ema víyarahaini Aarón, éna tímitu­canahi ena achaneana eta vanairipiana májureanahi ema víyarahaini Moisés. Váhisera narata­haimahi napami­cavaca ena achaneana náitaucha tamutu. Taicha te náitaucha­pucaini, váipapucaini tacuca­munuini ema apana tiyuja­ra­carahi macuti­yarehi ema Melquisedec, vaipa mámarié­que­né­nahini ema víyarahaini Aarón.
HEB 7:12 Émasera ema Viya máechaji­sihahi ema apana tiyuja­ra­ca­ra­hiyare matupa­ra­ru­yarehi. Émapa tímecha­ha­viyare eta máitsiva­chi­rayare eta viyani­hayare mayehe.
HEB 7:13 Jararihi puiti eta apana. Taicha ema Viáquenu Jesús, vahi mámarié­que­né­nahini ema Aarón. Éma, máchucaini ema Judá. Te nataracu namutu ena majaneanaini, nájina émanai­nahini mayuja­ra­ca­ra­hihini. Ema Moisés vahi máechaji­si­hahini matiari­hiyare ema tiyuja­ra­ca­ra­hiyare, mámarié­quenehi ema Judá. Émasera ema Jesús táechaji­si­ha­quenehi eta Sagrada Escritura eta émairayare tiyuja­ra­ca­ra­hiyare.
HEB 7:15 Tacahe, vímatie­que­nehahi yátupi eta máitsiva­chirapa ema Viya eta viyani­hayare eta mayehe, taicha ema arairuyare tiyuja­ra­carahi, tacamunuhi eta macuti­ra­yarehi ema Melquisedec.
HEB 7:16 Taicha tacahehi eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya, ani macahehi: “Nunere­ji­cavihi píti, piyaseu­ra­hiyare. Nutupa­ra­cavihi péchajiu­ra­hiyare nayehe ena achaneana. Máitava­ca­cayare eta juca pituparaha, picutiyare ema nuvanaraini Melquisedec” macahepa. Tásiha, vímatie­que­nehahi puiti ema ticatu­pa­rahahi ema Jesús táichavenehi eta máitare­si­rayare máitava­cacahi. Vahi étapa­ra­cai­nahíni eta nájaha­hipuca ema máchucaini.
HEB 7:18 Tacahe, tépahapa eta vanairipiana náehiruinihi ena náinapureana tiyuja­ra­ca­rahiana, étaripa eta vanairipiana manaqui­ruanahi ema Moisés. Taicha tájina táratahaini tacuchu­cu­ha­ha­vihini táichavenehi eta vimáitau­chi­rahini víti. Vahi tacaite­ca­pa­ha­vihini me Viya. Puítisera ema arairuhi, tétavi­cavapa eta macasi­ña­ca­révahi éma. Émapa ticaite­ca­pa­havihi mayehe ema Viya.
HEB 7:20 Ena náinapureana tiyuja­ra­ca­rahiana, tájina eta júrame­ntoi­nahíni eta nacatu­pa­ra­hairahi. Émasera ema Jesús, ticapi­ca­hu­panahi eta mávacurehi taicha tíjara­cavahi ema Viya eta juramento, te matupa­racapa ema Machicha. Taicha eta Sagrada Escritura táechaji­sihahi, ani tacahe: “Ema Viya, váhiquene máitsiva­chaimahi eta máechaji­ri­ruvana. Majurachapa, ánipa macahe: Nunere­ji­cavihi píti, piyaseu­ra­hiyare. Nutupa­ra­cavihi péchajiu­ra­hiyare nayehe ena achaneana. Máitava­ca­cayare eta juca pituparaha, picutiyare ema nuvanara Melquisedec” macahepa. Jéhesare ema Jesús, tétavi­cavahi eta macasi­ña­ca­revahi eta máitauchiraya tamutu eta máijara­ru­vanahi ema Viya. Tiúripanahi eta arairu viyani­hayare me Viya.
HEB 7:23 Tiuri, eta tayerevahi eta áñoanahi, camurianahi ena tiyuja­ra­ca­rahiana mámarié­que­neánaini ema Aarón, taicha ticaitsi­va­napahi, arairua­napahi éna. Étasera tíchahi ena tépena­na­paichucha, vahi náimiya­na­vahini náitare­cahini.
HEB 7:24 Émasera ema maca Jesús, máepena­cacahi éma. Nájina nasiapahini máitsivai­nahini tayehe eta mávacurehi.
HEB 7:25 Tásiha puiti, macarichu éma maratahahi ticatiu­cha­havihi viti vicasi­ñanahi éma. Éma, ticaite­ca­pa­ha­vi­hivare me Viya. Máitava­ca­ca­yarehi eta máechajiu­chi­ra­havihi taicha váiparinehi tépenae­que­ne­ha­ha­vimahi.
HEB 7:26 Tacahehi puiti eta macatu­pa­ra­hairahi ema Jesús téchajiu­cha­ha­viyare. Tétavi­cavahi eta vicamu­nuirahi éma, taicha yátupi­quenehi santo, matapi­ra­varehi éma. Tájinavare máimati­yahini macape­ca­tu­rahini. Váhiquene mácutihini ena pecatu­mareana eta napane­reruana. Puíticha éma mávihahi tayehe eta anuquehe anuma te machacaya ema Viya.
HEB 7:27 Éma, váhivare mácutihini ena apamuriana tiyuja­ra­ca­rahiana. Éna, nacamu­nuichaha tamutu­yarehi sácheana nacapaca eta sárare náijucha­que­ne­yarehi, tásiha nativa­yarepa tiyaseu­chavana tayehe eta napeca­turaichu. Te tamutupa, tapaenu­mavapa nayaseucha tayehe eta napeca­turana ena achaneana. Émasera ema Jesús, étaheichuhi eta mavacha­chirahi eta vipeca­turana vimutu, tíjara­ca­vainapa eta máepenirahi te crusu.
HEB 7:28 Ena nani ajairana ticatu­pa­rahana tiyuja­ra­ca­ra­hia­na­yarehi taicha eta vanairipiana, étasera vahi nánasihini te juca apaquehe, náepenae­que­ne­ha­paichucha eta náemata­ne­re­pianaini. Émasera ema Jesucristo tiyaseu­ra­hi­quenehi yátupihi. Eta macatu­pa­ra­hairahi tacachu­ricahi eta nacatu­pa­ra­hairahi ena nani. Máitava­ca­ca­hivare eta máechajiú­chi­ra­hávihi. Taicha ema Viya máichahi eta juramento eta matupa­ra­sirahi ema Machicha.
HEB 8:1 Tiuri puiti, nuvaraha yátupi ácaicutiara eta juca: Ticuna­cha­ca­re­panahi ema téchajiurahi eta viyehe víti. Taicha matiarihi te anuma, téjacahi éma te mayehe trono te mavaure ema Viya.
HEB 8:2 Ánaqui, eta máitauchihahi eta mávacure tayehe eta yátupi­quenehi Santuario tiávihahi te anuma, máepiyaruhi ema Viya. Vahi tácutihini eta náepiyaruhi ena achaneana.
HEB 8:3 Namutu ena tiyuja­ra­ca­rahiana, tatupa­racahi náimere­cayare eta námavahuana étapa eta nanaqui­ruvana. Éne macahehi ema Jesucristo, tatupa­racahi máimerecaya eta mámava­hu­yarehi, tiúripa­na­hisera éta.
HEB 8:4 Ena náinapureana tiyuja­ra­ca­rahiana, nacarichuhi ena ticatu­pa­ra­hanahi náimere­ca­yarehi eta námavahuana tacamu­nu­que­neanahi eta nayuja­ra­sirahi eta te Templo te jena Jerusalén. Émasera ema Jesucristo, tájina vahi mácamu­nuimahi ticamavahu tayehe eta Templo. Taicha éma, anuma eta mayuja­ra­si­rarehi.
HEB 8:5 Énasera ena tiyuja­ra­ca­rahiana te juca apaquehe, eta náemama­ca­sareana te nayuja­ra­sirana, étachucha eta tavasihi eta tiávihanahi te anuma. Véchahi eta tavasichucha, taicha ema Viya máemechahi ema víyarahaini Moisés eta yátupiquene Santuário tiávihahi te anuma. Ánipa maicha: “Pépiya­cayare eta Santuário tavasiyare picha eta tiávihahi te anuma nímeruvihi te piávihaipa te cerro” macahepa.
HEB 8:6 Émasera ema Jesús, tiúripanahi eta máemata­nerepi taicha te anuma eta máechajiu­chi­ra­havihi. Éma, téchajiurahi tayehe eta arairu matratune ema Viya. Eta arairu matratune, tiúripanahi eta táinapurehi, taicha tétavi­cavahi eta viúrica­ca­re­va­yarehi taicha máijaracahi eta máechajiruva ema Viya.
HEB 8:7 Jéhesare, eta táinapuiru matratune, vahi náitauchaimahi ena achaneana. Taicha te náitaucha­hi­pucaini, vahi tácamu­nuhini máijara­cahini eta apana arairu.
HEB 8:8 Émasera ema Viya, eta máimairahi vahi náitauchahini, tiápecha­va­varepa eta máechaji­ri­ruvahi, ánipa macahe: “Tatiari­hiyare eta sáchevayare tépana­vayare arairu eta nutratune nayehe ena achaneana israelítana.
HEB 8:9 Vaipa tácutimahi eta natratunehi nayehe ena náchuca­na­veanaini te jena sache te nuvecu­hainapa te nuvahu, nucuchu­ca­vacapa tayehe eta avasare Egipto. Váhisera náitauchahini eta nutratunehi eta nuyehe. Eta tacahe, nujuni­jia­ca­vacapa.
HEB 8:10 Eta nutratu­neyare nayehe ena nani israelítana te jena sácheyare, nunaca­chu­ti­chayare te nachutiana eta nuvanai­ripiana. Najiri­cainapa te nasamureana. Jéheva­rénapa núti nacaiya­que­neyare. Tásiha, éna, jéheva­rénapa nuchicha­na­ve­que­nea­nainapa.
HEB 8:11 Vaipa nácame­saimahi ticaimi­tu­casiana nayehe ena nachamuriana, énaripa ena napara­pe­naveana eta náimati­ra­nuyare. Núti yátupi­que­nenuhi náquenunuhi. Namutuinapa tímati­nua­nayare: ena amaperuana, ena ichanaruana, énapa ena ichavicana.
HEB 8:12 Éneri­chuvare nuperdo­na­cha­va­cainapa núti eta napeca­turana navaina­ra­jivana. Vaipa nécharai­ri­caimahi eta natapi­ra­vanaini” macahepa ema Viya.
HEB 8:13 Tacahe, ema Viya, te máechajisiha eta arairu matratune, tépaha­ripahi eta táinapu­rénihi. Éta táemitia­ru­ripahi. Vaipa tasuapa­ca­rehini.
HEB 9:1 Tacahe, eta táinapuiruhi matratune ema Viya nayehe ena nani náinapureana tiyuja­ra­ca­rahiana, tatiarihihi eta nayehe­re­pichuhi te tiyuja­racana me Viya. Jéhesare, te jena Jerusalén eta távihahi eta santuario nayuja­ra­sirare.
HEB 9:2 Ani tacahehi eta táimahi te náepiya­cainapa: Eta tínapuca cuarto ticaijarehi “Lugar Santo”. Tacapi­ca­hu­quenehi éta. Éta távihahi eta candelero étapa eta mesa távirare eta pan sagrado.
HEB 9:3 Eta apana cuarto, ticaijarehi “Lugar Santísimo”. Éta tétavi­ca­va­panapa eta tacapi­cahuira. Tatiarihihi eta ichapequene cortina.
HEB 9:4 Te tachacaya eta ichapequene cortina, tatiari­hivare eta mesa náijuchirare eta incienso, amairiha oro. Te tajuhe, tatiarihi eta cajune, amairi­havare oro, tacaunaiyahi eta márimeana ajureca eta diez mandamiento, étapa eta cajeta amairi­havare oro tacaunaiyahi eta maná, étapa eta matsucurupa ema Aarón eta tímaru­tsi­caipahi.
HEB 9:5 Te táinahu eta cajune, natiarihihi ena apinana ángeleana, ticaijare “querubín”. Eta juca querubín támahi eta majaraivahi ema Viya. Tásiha, eta napavana táepacu­hicahi eta cajune, eta náepusai­si­rarehi eta iti tavacha­sarehi eta napeca­turana namutu ena achaneana. Jarari­hivare eta apamuriana tayere­ru­va­nainihi eta santuario, váhisera nuvaraha nájuchahini te juca puiti.
HEB 9:6 Eta tacahehi eta táimahi eta náemama­ca­sareana eta te santuario. Tacahe, tamutu sácheana ena tiyuja­ra­ca­rahiana tisiapa­pa­ra­canahi tayehe eta tínapuca cuarto eta náitauchi­ha­pa­racahi eta náemata­ne­repiana.
HEB 9:7 Étasera eta te apajuhe, táetaviuchahi eta tacapi­ca­huvahi. Macarichuhi tisiapa ema náquenumuri ena tiyuja­ra­ca­rahiana. Étahe­ri­chuvare tisiapa te étana año, mámaya­repahi eta táitine eta sárareana. Éta tivacha­cha­yarehi eta mapecatura ema tisiapahi, étapa eta napeca­turana ena achaneana.
HEB 9:8 Émasera ema Espíritu Santo mavaraha vímatie­que­nehaya eta juca. Eta cortina, éta tiávimi­rauchahi eta Lugar Santísimo, vahi táisapahini tisiapana ena achaneana. Puítisera vísapa­carehi víti eta víteca­pauchaya ema Viya.
HEB 9:9 Tamutu eta juca tacamunuhi vímatie­que­ne­hayare. Eta jena náichasa­reanahi ena nani tiyuja­ra­ca­rahiana eta nacama­va­huirahi, vahi tacana­ra­si­ná­va­cahini eta napane­reruana ena téneucha­vanahi, apaesa tiúriya­re­pahini eta náitare­sirana.
HEB 9:10 Vahi étapa­ra­cai­nahini tayehe eta náchaneva, taicha eta námava­husana éna, tinica­ca­rea­nachucha téraca­rechucha, étapa eta nacasi­pa­vahuira te tisiapana tayehe eta Templo. Eta júcana nayehe­re­pianahi, vahi tímiya­na­vaimahi. Taicha te tépenapa ema Cristo te crusu, máitsivachahi ema Viya eta vítecapauchirayarehi éma.
HEB 9:11 Puítisera, tímere­cavapa ema Cristo. Jéhevare éma, yátupi­quenehi tiyuja­ra­carahi eta viyehe. Tétavi­cavahi eta táuriva eta viáchanevana máicha. Eta Santuario te anuma távihahi eta mayuja­ra­sirare, vahi tayehena te juca apaquehe tamauri­quenehi. Te jena, tamutu tiúrihi, tipachi­na­hivare. Tétavi­cavahi eta tacuna­cha­careva. Tacachu­ricahi eta santuario nayuja­ra­sirare ena apamuriana tiyuja­ra­ca­rahiana, náepiya­ruchucha ena vicuti­queneana achaneana.
HEB 9:12 Ema Cristo, jéhevare éma mávihahi tayehe eta yátupiquene Lugar Santísimo te anuma. Vaipa mámava­huhini eta táitine eta sárareana chiqueru, chívana­hi­pucaini. Eta mámavahuhi éma, étaquenepa eta máitine. Étahe­richuhi máicha éma. Vimutu­hisera viti macuchu­cu­reanahi. Tásiha, máitava­cacaipa eta vítare­siraya.
HEB 9:13 Ena nani tiyuja­ra­ca­rahiana náepusa­sa­pai­ca­richaha te náinahu ena nachipe­ji­que­neanahi. Eta náepusa­sa­pairuhi, eta táitineana eta toro étapuca eta chívachicha, étapa eta tsimapama tayehe eta esena chiqueru náijureasa. Eta júcana, tépachi­na­chi­na­vacahi eta náqueheana, apaesa táisapa­carepa nasiapa tayehe eta Templo.
HEB 9:14 Étasera eta máitine ema Cristo ema matapi­ra­va­re­quenehi, tétavi­cavahi eta táitupa­ji­jia­si­ravahi. Tacachu­ricahi eta náepusa­sa­pairuhi ena nani tiyuja­ra­ca­rahiana. Taicha taratahahi tacaepaha tamutu eta vipeca­turana, viperdo­na­cha­carepa táicha. Tímicu­ti­ji­ri­cavahi tisipa­ca­havihi tamutu eta vipane­re­ruanaini tamaepe­ra­ji­quenehi, étaripa eta tímica­pa­ca­ha­vi­ya­rehini. Puítisera eta vítare­siraya, émainapa vicaema­ta­nea­cainapa ema yátupi­quenehi Viya. Ema Espíritu Santo máetumechahi muraca ema Jesús eta máijara­si­ravahi tímica­pacava te crusu, taicha mavarahahi eta mámava­hu­yarehi me Viya.
HEB 9:15 Puíticha ema Cristo, éma yátupi­quenehi viyehe abogado, téchajiu­ru­ca­havihi tayehe eta táequene­reruhi matratunehi ema Viya. Eta máepenirahi ema Cristo, mavacha­cha­ripahi tamutu eta vipeca­tu­ranaini viti máichuha­que­neanahi éma: viti, énapa ena náinapu­reanaini tijaca­panahi eta táinapu­rénihi matratune ema Viya. Tásiha, yátupihi eta macuchu­cui­ra­haviya, máijara­cahavi eta vítare­siraya máitava­ca­ca­yarehi.
HEB 9:16 Nuvaraha nímicu­ti­chinahe: Mácani achane te manaquicahi eta testamento, májuchapa eta mavarairahi máijara­ca­si­cha­va­ca­yarehi ena machicha­naveana te máepena­papuca. Eta tasuapa­ca­re­va­yarehi, eta ley tacame­sae­que­ne­ha­yarehi tacaya­se­sereru te yátupipuca tépenaripa ema achane. Te yátupihi tépena­ripahi, eta testamento tisuapa­carehi.
HEB 9:17 Vuíchahasera tasuapa­ca­rehini eta testamento, te vuíchahahi tépena ema maca tépiyacahi.
HEB 9:18 Tacuti­quenehi, eta táepani­ravahi eta táinapuiruhi matratune ema Viya, tacamunupa tépena eta sárareana, apaesa navehaya eta táitine.
HEB 9:19 Ema víyarahaini Moisés macame­ta­rapipa tamutu eta vanairipiana nayehe namutu ena achaneana. Tacahe, mavehapa eta titsi lana máitiapu­sichapa eta yucuqui, máepusa­sa­pai­si­ha­yarehi eta ítiama, táitineana eta chiqueruana, chívana. Tativa máepusasaca eta libro tiámahi eta vanairipiana. Máepusa­sa­cavare ena achaneana náuruji­ru­vanahi.
HEB 9:20 Tacahe, mameta­ca­vacapa éma: “Eta juca ítiama népusa­ruhehi, eta táicutiara eta íjara­si­ravahi ítauchayare tamutu eta matratune ema Viya eta eyehe éti” máichavacapa ema Moisés.
HEB 9:21 Éneri­chuvare ema víyarahaini Moisés máepusa­sa­cavare eta ítiama te tapaja eta santuário étapa tamutu eta náemama­ca­sareana te nayuja­ra­sirana.
HEB 9:22 Taicha tacahehi eta vanairipi: Ticaepu­sa­sa­ha­yarehi te iti tamutu­yaréni eta náemama­ca­sa­reanahi eta nayuja­ra­si­ra­yarehi, náepachia­si­ha­yarehi. Taicha te vahi tacuepu­sai­ca­vahini eta iti, váhivare tacuepa­hahini eta pecatuana.
HEB 9:23 Tacahe, eta juca náemama­ca­sa­reanahi ena nani, tacamunuhi náepusa­sa­ca­yarehi eta nayuja­ra­si­ra­yarehi apaesa tapachi­na­va­cahini. Eta santuário te Jerusalén náepiyaruhi ena achaneana étapa eta náemama­ca­sa­reanahi, náicuti­pa­que­neanahi eta tiávihanahi te anuma. Étasera eta Santuário tiávihahi te anuma, tacamunuhi eta apana iti tasiva­chaquene, tacachu­ri­ca­yarehi eta iti náepusa­saruhi tayehe eta santuário tiávihahi te juca apaquehe.
HEB 9:24 Ema Jesucristo, tájina máimati­yahini mayuja­ra­cahini eta te jena santuário te juca apaquehe. Étaque­ne­hisera masiapa eta mayuja­ra­si­rayare eta te Santuário tiávihahi te anuma. Puíticha matupi­ha­mi­rauchahi ema Viya eta mayaseu­chi­ra­havihi víti.
HEB 9:25 Ema maca tiyuja­ra­carahi te juca apaquehe, áñopahi eta masiapira tayehe eta téqueneha cuarto Santísimo. Ticama­va­hupahi eta táitine eta sárare, vahi máitiné­na­ri­chuhíni éma. Émasera ema Cristo, étahe­richuhi eta máepusai­sirahi eta máitine. Vahi mápepe­ji­ri­ca­vahini te áñoana. Te mápepe­ji­ri­ca­vahini, éneri­chu­hi­varéni tiápepe­ji­ca­vahini eta máepenirahi puiti juca táepani­ravahi eta apaquehe. Ema Viya mapane­re­que­nehapa eta táichara­ra­ca­va­yarehi tamutu. Te máimahapa tiuri, mavanecapa ema Machicha te juca apaquehe. Tímitecahi eta macaepa­hai­ra­yarehi eta pecatu, máijara­si­ra­varipa eta máepeni­ra­yarehi. Étahe­richuhi máicha.
HEB 9:27 Víti achaneana, eta víchara­ra­cavahi eta vítare­sirahi, étahe­richuhi eta vépeniraya vimutu. Te táequenepa, járaja­painapa eta viyase­se­re­hiyare.
HEB 9:28 Éneri­chuvare, eta máitare­sirahi ema Cristo, étahe­richuhi eta máepenirahi te crusu eta macaepa­hai­rayare eta vipeca­turana viyehe viti camuri­queneana achaneana. Yátupisera tiápechavaya tímerecava. Váipasera étaimahi tímiteca mavachachaya eta pecatuana. Eta tímite­cayare éma, tépana­ha­vi­yarepa viti véhicanahi vicucha­panahi éma eta macuchu­cui­ra­ha­vi­yarehi.
HEB 10:1 Eta mavanai­ripiana ema Moisés, étachucha táicutiarahi eta arairu­yarehi viyani­hayare me Viya, eta tiúricha­ha­vi­yarehi. Ticutihi eta tacuna eta yucuqui. Vahi tánasihini máitava­ca­cai­nahini eta mavanai­ripiana, taicha vahi táurichahini ena achaneana nácani tivara­hanahi ticaijuheana ema Viya, taicha váhivare nasama­vahini eta náuchucuirahi, tayanapane nápepe­ji­ri­ca­vahini te áñoana eta nacapa­sirahi eta sárareana.
HEB 10:2 Te yátupi­nahini táuricha­va­cahini eta náichirahi eta nayeherepi, vahi nacuape­pe­ji­ri­ca­vahini nacama­va­huhini ena tiyuja­ra­ca­rahiana, éneri­chuvare ena achaneana tisama­va­na­ri­pahini eta náuchucuirahi.
HEB 10:3 Taicha tacamunuhi nápechava te áñoana eta nacapa­sirahi eta sárareana, taicha tiápechavana ticape­ca­tu­ranahi. Étaripa eta táepeni­ranahi eta sárareana táemecha­rai­ri­cavaca eta nacape­ca­tu­rai­raripa.
HEB 10:4 Taicha eta táitineana eta toro, étapa eta chivu, yátupi­quenehi váhiquene tárata­haimahi tacaepaha eta pecatuana.
HEB 10:5 Étasera te tiúcupai­ca­ya­reipahi te juca apaquehe ema Cristo, ánipa macahe mayehe ema Maiya: “Píti Tata, vahi pácamunu eta nucama­va­huhini nunaqui­ca­va­hi­pucaini eta piyehe, táitinehi eta sárareana. Píti píjara­canuhi eta juca náquehehi. Váhisera táemepu­ru­re­ca­vaimahi eta píjara­si­ranuhi. Eta náquehe tisuapa­viyare jácani pivane­si­ranuya.
HEB 10:6 Váipavare pácamunu eta nacama­vahuira ena achaneana eta sárareana, náijuchahini te pimirahu, táimica­pa­cahini eta tacaepa­hai­ra­yarehi eta pecatuana.
HEB 10:7 Núti, tímite­canuhi puiti nítauchayare tamutu eta pivara­ha­que­nea­nayare eta nuyehe, piti Tata. Nusuapa­viyare te tamutu eta pitupa­ra­si­ranuhi tacaju­quenehi eta te Sagrada Escritura” macahepa.
HEB 10:8 Tiuri puiti, nuvaraha ecaicu­tia­rayare eta vaipa mácamu­nuhini ema Viya, váipavare máurica nácama­va­huhini eta sárare náijucha­hi­pucaini ena achaneana, navarairahi táepahayare eta napeca­turana, tayanapane nayehe­re­pichucha eta náitauchirahi eta vanairipiana.
HEB 10:9 Éneri­chuvare, nuvaraha epane­re­chavare eta juca máechaji­riruva ema Cristo: “Tímite­canuhi puiti nítauchayare tamutu eta pivara­ha­que­nea­nayare, piti Tata”. Eta tacahe, vímatie­que­nehahi vaipa tácamu­nuhini eta táinapure nayuja­ra­sirahi ena achaneana. Taicha ema Viya máitsivachahi eta apana, arairupa, taicha ema Cristo macarichuhi máitauchahi eta mavara­ha­queneana ema Maiya.
HEB 10:10 Jéhevare, ema Viya tépachia­ca­ha­viripa máichavenehi ema Cristo, eta masuapirahi máitauchirahi eta mavara­ha­queneana ema Maiya, máijara­recahi eta máquehe eta máepeni­na­havihi. Étahe­richuhi máicha, vahi mápepe­ji­ri­ca­vahini.
HEB 10:11 Namutu ena nani tiyuja­ra­ca­rahiana vahi nanara­cahini. Tamutuhi sácheana ticame­savana nanacahi eta námavahuana. Vahi táechuqui­hahini eta náichirahi eta juca. Tájinasera váhiquene tacaepa­hahini eta pecatuana.
HEB 10:12 Émasera ema Jesucristo étahe­richuhi eta máichirahi. Váhiquene mápepe­ji­ri­ca­vahini. Tacahe, téjaca­ripahi te mavaure ema Viya.
HEB 10:13 Éneri­chuvare puiti eta máejasi­raipahi, macucha­pa­va­caripa eta macaepu­yu­siraya ema Viya te mamirahu ena ticatia­na­canahi éma.
HEB 10:14 Taicha eta máepenirahi, eta mámavahuhi me Viya eta máquehe. Tétavi­ca­vainehi eta tajaca­pa­ca­revahi me Viya eta máepachia­si­ha­ha­vi­yarehi viti máichuha­que­neanahi. Váhiquene tacamu­nuhini mápepe­ji­ri­ca­vahini.
HEB 10:15 Ema Espíritu Santo, étari­chu­hivare tacutihi eta máechaji­ri­ruvahi, títame­ta­ca­havihi.
HEB 10:16 Ani macahehi: “Eta nutratu­neyare arairu nayehe ena nani te jena sácheyare, níjara­ca­vayare nunaca­sa­mu­re­chayare te nasamureana eta nuvanai­ripiana. Najiri­cainapa te napane­reruana”.
HEB 10:17 Ánivare macahe: “Yátupina eta nucaepa­hai­rayare eta napeca­turana. Vaipa néchaimahi eta natapi­ra­vanaini étapa eta navaina­ra­ji­vanaini” macahepa.
HEB 10:18 Tacahe, nuvaraha ecaicutiara eta juca: Te yátupihi táepahairahi eta pecatuana eta mámavahuhi, vaipa tácame­sahini tápepe­ji­ri­ca­vahini nacama­va­huhini ena apamuriana.
HEB 10:19 Tacahe, nupara­pe­naveana, vácasiñava yátupi eta víteca­pau­chi­rayare ema Viya tayehe eta mávihahi Santísimo, táichavenehi eta máepachia­si­ra­havihi te máitine ema Jesucristo.
HEB 10:20 Véhicayare eta juca arairu achene mavejiaruhi, yátupi eta tacaiju­hérahi me Viya. Tájinapa táicheji­mi­rau­cha­ha­vihini taicha mavejiacahi tamutu ema Cristo, eta máepenirahi te crusu.
HEB 10:21 Tacahe éma, yátupiquene tiyuja­ra­carahi eta viyehe taicha émaquenehi téchahi namutu ena machicha­naveana ema Viya.
HEB 10:22 Eta tacahe, tatupi­ru­va­yarehi eta visamureana eta vicaiju­héraya ema Viya. Vácasi­ñavaini eta mayehe, vahi véñama­vaimahi taicha éma masipa­ca­ripahi eta visamureana apaesa tacuija vitapi­ravaina tayehe eta vipeca­turana. Tájinapa eta táechipe­ji­ca­ha­vihini eta vipeca­turana, tímicu­ti­ji­ri­cavahi vicavahini eta te tapachi­naquene une.
HEB 10:23 Eta tacahe, vímiyanava vétumechava eta véhisirahi. Vahi viyacu­jimahi. Yátupina eta vicuchapira eta vícuchihi taicha ema Viya máitauchayare tamutu eta máijara­ruvahi eta viyehe.
HEB 10:24 Puiti vétume­cha­vayare vímica­ta­ji­ri­ca­cayare eta tápaju­si­ravaina eta vémuna­rai­vanaya. Vímitu­ca­ca­yareva eta víchirayare eta táuriqueneana.
HEB 10:25 Váhivare viyacu­jimahi eta viúruji­si­ravana. Vahi ecucu­tihini ena vichamuriana, tinere­ji­ca­vanahi mayana­ra­hanahi te viúrujicava. Vétume­ji­ri­ca­ca­ya­resera, tavetijipa puiti eta vímairapa eta tánehirapa eta masacheraya ema Viáquenu eta machavi­rayare.
HEB 10:26 Taicha te ímiya­na­vai­chu­chapuca icha eta pecatuana, tayana­panehi ímati­ripahi puiti eta yátupi­queneana, eti émepu­ru­re­ca­ripahi ema Cristo eta ímica­pa­sirahi táichavenehi eta epeca­turana. Páurehesami, taicha nájina apanai­nahini ecasi­ñahini.
HEB 10:27 Ena nani náemepu­ru­re­ca­ripahi ema Cristo, tétavi­cavahi eta tamura­cavaya eta náicuñayare. Tisiapa­nayare eta táiñehiquene yucu táijurequene. Eta juca eta náicuchihi návihayare ena ticatia­na­canahi ema Viya.
HEB 10:28 Tacutihi acane eta macaicuñaira mácani téjeca­pavahi tayehe eta mavanai­ripiana ema Moisés. Te natiari­hi­hipuca apinanahi, mapana­na­hipuca ena testigoanahi, tímahanahi eta máejeca­pi­ravahi, tatupa­racahi nacapa­ca­va­ne­yarehi ena tuparai­rucana. Vahi tijapa­nu­ca­remahi éma.
HEB 10:29 Tásiha, tétavicava muraca eta náicuñayare ena témepu­ru­re­canahi ema Machicha ema Viya, ¿masi? Taicha náemepu­ru­re­ca­hivare eta máitine máepusairuhi, nacaeca­hivare ema Espíritu Santo, náemépu­ru­re­ca­hivare eta máemuna­si­ra­vacahi ema Viya. Váhivare návarahahi náimati eta máitine máepusairuhi, étara vivachahi eta majaca­pi­ra­ha­vi­yarehi ema Viya.
HEB 10:30 Vimutuhi vecha eta máechaji­ri­ruvahi ema Viáquenu, ani macahehi: “Núti titupa­racanu nícuña­si­ra­va­cayare. Nútichucha némecha­re­ca­va­cayare éna”. Tásiha, ánivare macahehi: “Ticaya­se­re­hia­nayare ena achaneana te numirahu”.
HEB 10:31 ¡Tipica­ca­re­quenehi eta náicuñayare ena témepu­ru­re­canahi te mamirahu ema Viya, tamutuquene máimaha!
HEB 10:32 Németea­casera ímiya­na­vayare éti tauri eta éhisirahi. Écharichuhi eta ítare­sirahi cape juca, te épana­vainapa eta ejaca­pirahi eta juca tajara­hiquene máechaji­riruva ema Viya. Ichape­murihi eta ecata­ji­vairahi naicha ena ticatia­na­ca­heanahi. Ecami­cha­hisera éti.
HEB 10:33 Etiarihihi éti ecaume­ha­casihi ecaehanahi te namirahu ena achaneana. Etiari­hi­hivare éti ímica­ta­canahi tayehe eta náichava­que­ne­vanahi ena ticaeha­nanahi.
HEB 10:34 Ejapa­nu­hivare nácani ticaera­tanahi te cárcel. Tacutiquene ecuri­sa­mu­re­cha­vachucha eta navere­ji­si­ra­heanahi eta ímaha­queneana, taicha échahi éti tatiarihihi eta ímaha­que­nea­na­yarehi te anuma. Tétavi­cavahi tiúripanahi tayehe, máitava­cacahi éta.
HEB 10:35 Tásiha puiti, vahi ecuya­cu­jihini. Étume­cha­vasera eta ímitu­sirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Éta tiúricha­heyare, ejaca­payare eta mavacha­chi­ra­heyare ichape­queneya.
HEB 10:36 Ecaye­he­cha­havare paciencia. Ímiyanavavare ítaucha eta mavara­ha­quenehi ema Viya, tásiha yátupina ejaca­painapa eta ícuchi eta mayehe.
HEB 10:37 Taicha eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Vaipa máyeremahi máraja­painapa ema Cristo ema vicucha­pa­quenehi”.
HEB 10:38 “Nácani natupi­ruvahi eta nasamureana, ticasi­ña­nua­na­yarehi eta náitare­sirahi. Énasera nácani tichava­cue­je­cha­vanahi, nucaera­ji­ca­va­cayare táicha” tacahepa.
HEB 10:39 Vítisera vahi vácutimahi ena tichava­cue­je­cha­vanahi, énajivaya tímitae­que­ne­ha­va­nayare. Vítisera viti vímiya­na­vanahi eta vicasi­ñavaira me Viya, vicuchu­cu­ha­yarehi eta viáchanevana táicha.
HEB 11:1 Te yátupi visuapa eta máechaji­riruva ema Viya, vicasi­ñayare éma, vicasi­ña­vavare eta mayehe eta máitauchi­rayare tamutu eta máijara­ru­vanahi, tayanapane vuíchaha vímahaimahi.
HEB 11:2 Ena viáchuca­na­veanaini, tétavi­cavahi eta nasuapa­ji­raivahi. Macuna­cha­vacahi ema Viya taicha eta nasuapa­ji­raivahi.
HEB 11:3 Tacutiquene, te visuapa eta máechaji­riruva ema Viya, vímatie­queneha eta máepiya­sirahi acane eta juca apaquehe, tájina­ri­cha­hasera eta táimaha­ca­rehini. Visuapahi tamutuhi máitaucha eta mapane­reruhi, máetupi­ri­sirahi tamutu eta vímaha­que­neanahi puiti.
HEB 11:4 Émaripa ema víyarahaini Abel, eta masuapa­ji­raivahi mayehe ema Viya, tétavi­cavahi eta tajaca­pa­ca­revahi eta mámavahuhi mayehe ema Viya, tacachu­ricahi eta mámavahuhi ema maparape Caín. Tásiha, ema Viya macame­ta­rapihi eta majaca­pa­ca­revahi ema Abel. Puíticha, májina­ri­pa­hinéni, ánaquia­pa­ripahi eta máepenirahi, tanasi­hisera eta tacuna­cha­careva eta masuapa­ji­raivahi.
HEB 11:5 Étapa eta masuapa­ji­rai­va­hivare ema víyarahaini Enoc, vahi máepena­nu­mahini te juca apaquehe eta mayaniraya te anuma. Tamutuhi eta máquehe mámahi tayehe eta apana vítaresira, eta mámirahi ema Viya. Eta Sagrada Escritura táechaji­sihahi eta macuri­sa­mu­re­chirahi ema Viya. Táitusiava, mámapa éma.
HEB 11:6 Tásihasera víti, te tájinahi eta visuapa­ji­rai­vai­nahini me Viya, váiparinehi vicuri­sa­mu­re­chaimahi éma. Eta vicaiju­heiraya éma, tativa­yarehi tacamunu yátupina eta vicasi­ñavaira mayehe, eta majaca­pi­ra­haviya, viúrica­ca­reyare máicha.
HEB 11:7 Émaripa ema víyarahaini Noé, ticasi­ñavahi me Viya. Tásiha, tijaca­pa­carepa. Taicha masuapahi eta mavane­ca­sivahi máepiya­si­ra­yarehi eta ichapequene pacure, eta macuchu­cui­ya­va­yarehi éma, énapa ena machicha­naveana tayehe eta ichapequene une. Tájinai­cha­hanéni ecutia­ra­re­nahini eta taquivai­ra­yarehi. Máichuha­va­ca­varepa ena apamuriana achaneana nasiapavare. Ticaicu­ña­na­pasera, taicha eta namasua­pirahi.
HEB 11:8 Émapa ema víyarahaini Abraham, masuapa­hivare eta máichuirahi ema Viya, máijara­si­rayare eta apana apaquehe mávasa­yarehi. Tacahe, ema Abraham tiúchucapa te mávasaini, váhinéni máimatihini távihapuca eta macaiju­he­yarehi. Ticasi­ña­va­hisera me Viya eta mámirahi.
HEB 11:9 Eta máiteca­pirahi, tímiyanava eta macasi­ña­vairahi me Viya. Manasipa macavasahi eta apaquehe máijararuhi ema Viya, tayanapane vuíchaha mayehenahi eta apaquehe. Tájinavare mapenai­nahini. Cárpachucha eta mapenahi. (Ema machicha Isaac, ene macahehi eta máitare­sirahi, émapa ema mámari Jacob. Taicha éna, éneri­chuvare natupa­racahi eta juca apaquehe návasa­yarehi.)
HEB 11:10 Émasera ema Abraham, vahi máeñama­vahini. Yátupihi eta macasi­ña­vairahi, ticucha­pa­vaichucha eta máijara­si­rayare ema Viya eta mávasayare máepaha­ca­ca­yarehi eta tiásiha­que­ne­yarehi te mavahuana ema Viya, máetupi­riruhi tamutu.
HEB 11:11 Ésuripa, esu Sara ticasi­ña­va­hivare mayehe ema Viya, máitaucha­yarehi eta máijara­sirava eta sucachi­chairaya, ichavi­ca­chi­cha­ri­pa­hinéni. Macheru­hivare ésu. Máijara­ca­hisera ema Viya eta suchicha taicha eta susuapirahi eta máitauchi­rayare ema Viya tamutu eta máijara­ru­vanahi eta suyehe.
HEB 11:12 Tacahe, ema Abraham ichavi­ca­chi­cha­ri­pa­hivare, mapaenu­mavapa ticachicha. Tásiha, tiúchucanapa ena camuri­queneana mámarié­queneana. ¡Tétavi­cavahi eta nasimu­tuvahi! ¡Vaipa natupa­cha­ca­rehini!
HEB 11:13 Tacahe, namutu ena nani néchaji­si­ha­queneana, tímiya­navana eta nasuapirahi ema Viya tamutu eta náitare­si­ranahi. Tétavi­cavahi eta nacasi­ña­vairahi eta máitauchiraya eta máijara­ru­vanahi. Te navapureana, náimahapa eta návasa­que­ne­yarehi. Tásiha, vahi náetupi­ri­ca­vahini eta nanasi­rayare te juca apaquehe. Navara­haipahi náiteca­pau­cha­va­ne­yarehi eta arairu avasare natanu­ji­riruhi.
HEB 11:15 Éta tímicae­che­rachahi vahi nacatie­que­ne­hahini eta apaquehe návinénihi, taicha vahi náechaji­si­hahini nachavahini.
HEB 11:16 Natanu­ca­hisera eta arairu apaquehe tiúripanahi, eta tiávihahi te anuma. Eta tacahe, tétavi­cavahi eta máurisa­mu­revahi ema Viya eta nayehe, táichavenehi eta nacasi­ña­vairahi eta mayehe éma. Taicha máicucha­vacahi eta arairu návasa­yarehi, émairahi nacaiya­quenehi éma.
HEB 11:17 Apanavare eta máimere­chirahi ema Abraham eta masuapa­ji­raivahi, te ticava­nahipa eta macapa­si­ra­yarehi ema machicha Isaac, máijuchi­ra­yarehi eta macama­va­huiraya me Viya. Vahi macatie­que­ne­hahini ema émana­ra­cavahi machicha. Taicha yátupihi eta masuapirahi ema Viya eta máechaji­riruva, ani macahehi:
HEB 11:18 “Ema pichicha Isaac, níjara­cayare ena camuri­queneana mámarié­que­nea­nayare”.
HEB 11:19 Taicha ema Abraham máimatihi eta tamutuirahi máiturue­queneha ema Viya. Maratahahi macaechepuca ema Isaac te táequenepa eta máepenirahi. Téhesera te macapa­ca­ya­repaini ema machicha, ema Viya téchajicapa. Vaipa máisapahini eta macapa­si­ra­yarehi, taicha máimahapa yátupihi eta masuapa­ji­rai­ravahi ema Abraham. Tásiha, tímicu­ti­ji­ri­ca­vahini máechepu­ré­nahini ema amaperu Isaac.
HEB 11:20 Émapa ema Isaac, yátupi­hivare eta macasi­ña­vairahi me Viya eta máitauchi­rayare eta máechaji­ri­ruvana. Te ichavicapa, mabendi­ciónchapa ema machicha Jacob émapa ema maparape Esaú, mavarairahi najaca­payare eta táurina­queneana máijara­ruanaya ema Viya.
HEB 11:21 Émaripa ema Jacob, yátupi­hivare eta macasi­ña­vairahi me Viya. Te tiánehipa eta máepeni­ra­yarehi, éneri­chuvare mabendi­ciónchapa ena apinana machicha­naveana ema José, mavarairahi najaca­pa­yarehi eta náicuchiana. Te títapi­ricapa tamutu, téneuchavapa me Viya, ticayu­pai­caripa eta te mayupairiqui.
HEB 11:22 Émapa ema José, te tiánehipa eta máepeni­ra­yarehi, macaecha­ji­ri­ruvapa eta náuchusi­rayare ena israelítana tayehe eta apaquehe Egipto, nayani­rayare te apaquehe náicuchihi. Eta macasi­ña­vairahi mayehe ema Viya, macava­nai­ripipa eta náunasi­ra­yarehi eta máperana éma, tásiha, námayarehi te náuchucapa.
HEB 11:23 Énerichu eta nasuapa­ji­raivahi ena ticachi­chanahi ema Moisés, ticasi­ña­vanahi mayehe ema Viya. Vahi napicahini eta mavanai­ripiana ema rey eta nacapa­pa­ji­si­ra­yarehi ena amuyana ajairana. Eta náimairahi eta máurinavahi ema amuya, nayumu­rucapa éma. Mapana caje eta nayumu­ru­ji­ri­sirahi.
HEB 11:24 Tásiha, náitucahi eta sucaju­ru­sirahi esu esena rícoquenehi, taicha ésu, machichahi ema rey. Tacahe, ema Moisés, te ichanarupa éneri­chuvare tisuapa­ji­rahihi. Vahi macatie­que­ne­hahini eta majuni­jia­si­ra­yarehi esu ticaju­rucahi.
HEB 11:25 Váhivare mapica­ra­cahini eta macata­ji­vai­ra­yarehi eta macacha­ne­rayare ena majaneanana machane­ranahi ema Viya. Vahi tavayua­cahini jácani tájipa­racana pecatuanahi te apaquehe.
HEB 11:26 Ticasi­ña­vaipahi éma eta tatiari­hi­rayare eta máimaha­que­nea­nayare táitsiva­nayare eta macata­ji­vairaya táichavenehi eta macatiu­chirahi ena machamuriana, tacutihi eta macatiu­chi­ra­havihi víti ema Cristo. Tájina­hinéni mácamu­nuhini eta táimaha­quenehi tayehe eta avasare Egipto.
HEB 11:27 Táichave­ne­hivare eta masuapa­ji­raivahi ema Moisés, vahi mapica­ra­cahini eta masemi­rayare ema rey tayehe eta Egipto eta macuchu­cui­ravaca, mámavacahi ena machamuriana israelítana. Tétume­cha­va­richucha taicha ticasi­ñavahi eta majanea­si­ra­vacaya ema Viya, tayanapane máimahasi ema Viya.
HEB 11:28 Eta masuapa­ji­raivahi ema Moisés, máitauchapa eta mavanairipi ema Viya. Mavane­cavaca ena machamuriana nacapa­cayare eta uvesachicha, nátsiqui­riacaya eta iti te tapaja eta napenana, apaesa vahi macuesi­ru­ji­cavaca ema ángele ema tiámayarehi eta náepenira ena náechavimuri te jácani peti.
HEB 11:29 Énaripa ena machumariana ema Moisés, eta nasuapa­ji­raivahi, naratahahi nánueca eta ichape Mar Titsi. Témuna­hi­ri­cavahi tiájiji te túpiricuha eta nayani­ha­ya­repahi. Tásiha, ena masunta­rurana ema rey te Egipto, navara­ha­varepa tiánuecana. Tichava­pasera eta une. Téricanapa namutu.
HEB 11:30 Táichave­ne­hivare eta nasuapa­ji­raivahi ena israelítana, tiáquipai­cavapa naicha eta tayucha­marana eta avasare Jericó, te jena siétequenepa sache eta návicu­rua­ra­sirahi eta avasare.
HEB 11:31 Ésuripa esu Rahab túhusini, eta susuapa­ji­raivahi, vahi suépenahini te tépena­ra­canapa ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Taicha ésu sucatiuchapa ena vanairucana me Josué.
HEB 11:32 Nuvara­ha­hineni numetacahe tamutu eta nasuapa­ji­rai­vanahi ena apamuriana: ema víyarahaini Gedeón, ema víyarahaini Barac, ema víyarahaini Sansón, ema víyarahaini Jefté, ema víyarahaini David, ema víyarahaini Samuel, énapa ena víyarahaini profetanaini. Narari­hivare ena apamuriana, tétavi­ca­va­hivare eta nacasi­ña­vairahi mayehe ema Viya. Váhisera nunaca támutu te juca eta náijareana.
HEB 11:33 Eta nasuapa­ji­raivahi éna, nararihihi ena títaha­ca­napahi ena nánarana te avasareana. Nararihihi ena apamuriana aquenu­canahi, tatupiruhi eta nagobe­rna­chirahi eta návasana. Ema Viya, eta majanea­si­ravaca ena apamuriana, máerata­ja­ca­cha­vacahi eta tajacana eta táiñehi­queneana sárareana.
HEB 11:34 Ena apamuriana, macaema­hai­ne­hivare eta táijurequene yucu te jórnu. Ena apamuriana, macuchu­cu­ha­vacahi te navaraha náechati­nu­ca­va­ca­yarehi ena nánarana. Narari­hi­hivare ena matume­ra­hanahi, máetume­cha­va­ca­hisera eta nacaema­ta­nea­sirahi éma. Ena apamuriana, tétavi­cavapa eta náitupa­ji­jia­si­ra­vapahi tayehe eta guerra, náitaha­va­capaipa eta ichape­queneana ejército ena nánaranahi.
HEB 11:35 Natiari­hivare ena esenana, eta nasuapa­ji­raivahi, mápechava máimichava ema Viya títarecana ena najanea­nanaini náepena­que­neanahi. Natiari­hivare ena apamuriana náemépenahi eta nacata­ji­vai­ra­samihi. Nacami­cha­hisera tamutu taicha eta nasuapa­ji­raivahi, namava­rairahi náinajia­cahini ema Viya, navarai­ra­hivare náimaha­yarehi eta táurica­ca­requene eta náitare­si­rayare te náechepucapa.
HEB 11:36 Natiari­hivare ena apamuriana, ichape­murihi eta nacaeca­hi­ra­samihi, ticaesta­na­hivare, táimitia­ca­va­ca­hivare te cadena tayehe eta cárcel te nacaera­tai­yapahi.
HEB 11:37 Ena apamuriana, natupi­si­rua­napahi te márijahiana eta nacapa­si­rapahi ena achaneana. Ena achaneana, eta návarairahi náimina­ji­ca­yarehi eta náehisirahi ema Viya, nayucha­ti­he­cavare. Ena apamuriana náechati­nu­ca­va­capahi te espada. Napana­ji­ri­cavaca ena apamuriana, náimiju­na­va­ca­varepa te napenana. Tiyananapa témesta­ji­ri­ca­va­napaipa. Tépacu­cha­vanapa te taparu­ma­chichana eta sárareana eta náechuria­sirapa eta nacamui­ri­haquene. Tájinapa naviya­va­pahini taicha eta napaure­va­va­capaipa.
HEB 11:38 Ena nani páureanasamí, ichape eta napicau­cha­ca­re­vainihi. Vaipa náurihahini eta najuna­nai­ri­sirahi te mávapahiana apaquehe eta tataracuana eta máriana, nacape­na­jue­chapahi eta enuru­juheana.
HEB 11:39 Jéhesare, namutu ena nani néchaji­si­ha­que­neanahi, ticata­ji­vanahi eta náitare­sirahi. Majaca­pa­va­caipahi ema Viya táichavenehi eta nasuapa­ji­rai­vanahi. Vuíchahasera náijahú­cha­vahini nacaija­ra­ca­sihini eta náicuchianahi me Viya.
HEB 11:40 Taicha mavarahahi éma tiheta­mu­ri­cha­ha­vi­yarepa viti véquene­hanahi visuapanahi ema Jesús énapa namutu éna. Vicuti­ca­ca­yarepa eta viúrica­ca­re­vayare vimutu.
HEB 12:1 Puíticha víti apanavare vicami­chayare tamutu eta vicata­ji­vairana, vácutivaca eta nacamichira ena nani náinapu­reanahi téhicanahi ema Viya. Taicha puiti éna tímara­ra­ca­ha­vianahi víti tájahapuca táichara­cavahi eta vipaisirahi víti. Eta tacahe, titupa­ra­cahavi vínaji­ca­yarehi eta táitiasi­ra­havihi eta tájipa­racana, tiámapa­rau­rahiana tayehe eta pecatuana. Tacahe, vicami­chayare tamutu, táurivaya eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viya, apaesa vijacapa eta vícuchihi.
HEB 12:2 Vicuti­yareva ema Viáquenu Jesús. Éma, tímitu­ca­havihi eta véhiruhi, éma tínapui­si­na­ha­vi­hivare eta masuapa­ji­raivahi. Tayanapane ichape eta matsirihahi te máimahapa eta macata­ji­vai­rayare eta macaeta­tai­rayare te crusu, vahi machava­cue­je­cha­vahini. Tétume­cha­va­hisera taicha máechahi éma tatiarihihi eta táitsiva­yarehi. Tétavi­cavahi eta máurisa­mureva eta máejasirahi te mayehe trono te mavaure ema Maiya.
HEB 12:3 Puíticha éta, epane­re­que­ne­hayare éhica­yareva eta macami­chirahi ema Jesús tamutu eta macata­ji­vairahi naicha ena ticatia­na­canahi. Ene ecaheyare éti, vahi ecuya­cu­jihini, étume­cha­va­ya­resera eta éhisirahi éma.
HEB 12:4 Táitaure­vaquene éti, tájinaichaha ímahahini ecata­ji­vahini táimica­pa­ca­he­hi­pucaini eta ínajia­siraipa eta tájipa­racana te juca apaquehe pecatupaire.
HEB 12:5 Vahi ecuemi­tisica eta máemuna­si­rahehi ema Viya te jácani máemecha­re­si­raheana táichavenehi eta machicha­heirahi. Taicha ani tacahehi eta Sagrada Escritura: “Piti nuchicha, vahi picueñamava jácani máemecha­re­si­raviana ema Viya, mavarairahi máetupi­ri­cayare eta pipane­reruana. Váhivare picuina­jicava tayehe eta maconse­ja­chi­raviana.
HEB 12:6 Taicha éma, máemecha­re­ca­yarehi nácani máemuna­ruanahi machicha­na­veanahi” tacahepa.
HEB 12:7 Tacahe, ecami­chayare éti jácani máemecha­re­si­ra­heyare ema Viya táichavenehi eta máemuna­si­rahehi eti machicha­naveana. Tácuti mácani achane, te matiarihi ema machicha, tímere­cavahi eta tacaiyairahi eta mapena eta máemecha­re­sirahi ema machicha, mavarairahi máetupi­ri­cayare eta mapane­reruana.
HEB 12:8 Yátupihi eta máemecha­re­si­rahavi ema Viya vimutu viti machicha­naveana. Téhesera te tacuija ímaha eta máemecha­re­si­raheana éma, máimere­caripa éma vahi yátupi­nahini machícha­hé­nahíni.
HEB 12:9 Tacutihi eta vijuru­sirahi víti te amuya­ha­vi­richaha. Témecha­re­ca­havihi ena ticachi­cha­haviana, visuapa­vacapa táicha. Tásiha, tavetijipa eta visuapi­ra­yarehi ema Tata Vicaiya­quenehi apaesa éma tíjara­ca­ha­vi­yarehi eta táuriva­yarehi eta vítare­siraya.
HEB 12:10 Ena ticachi­cha­haviana, ánipirichu eta náimitu­si­ra­havihi jácani eta navarairahi éna viúriyarehi nayehe ena achaneana. Émasera ema Viya, tiúripanahi eta vímitu­ca­sivahi mayehe. Éta tiápajucava tiúricha­ha­viyare. Tépachi­na­cha­ha­vi­ya­re­hivare éta. Mavarahahi vicuti­yarehi eta masantuvahi éma.
HEB 12:11 Jéhevare, te tatiari­hipuca eta vicaeme­cha­ra­hirana, vahi viúrisa­mu­rémahi táicha. Ticatihi visama. Téhesera te vétupi­ricava táicha, tétavi­ca­va­yarehi eta viúrica­ca­revaya te visamureana taicha tatupiruhi eta ­ vítaresira.
HEB 12:12 Tacahe, nupara­pe­naveana, nutupa­racahe étume­chacaca nácani nayacu­ji­hipuca. Ímica­tacaca eta etupihaira muraca eta éhisirahi.
HEB 12:13 Éneri­chuvare eta ecaijuheira eta me Viya, etanu­cayare tatupiruina eta ecaijuheira eta me Viya, etanu­cayare etupiruina eta eyani­rayare. Vahi ecuepi­ñuñuica, machu náevejuca ena matume­rahana ena téhica­heanahi te équene. Táuri eta iámira­cacaina, apaesa nacara­va­huyare náetupirica eta napane­reruana, náetume­cha­vavare énajiva.
HEB 12:14 Tacuijavare ecuichi­ra­vainahi nayehe namutu ena achaneana. Yátupina eta epachi­navaina te esamureana étapa eta iúriva eta ítare­sirana. Taicha te vahi tiúrihi eta ítare­sirana, vahi erata­haimahi ítecapaucha ema Viáquenu.
HEB 12:15 Ejanea­cavaicha yátupina, machu etiari­hipuca eyacujihi, tásiha émepu­rureca eta máimica­ta­sirahe ema Viya. Tacuija eta ecuimi­pa­na­na­jicava eta esemirana. Machu taparea­cavaca ena echamuriana eta evaina­rajivana, tacuti jácani sucureca máurirahana, taparea­cayare eta apana sucureca táurina­quenehi, táimica­pacapa.
HEB 12:16 Nacuijavare te etaracu nacuveha esu apana esena. Nacuija nacuepuru jácani tipicau­cha­ca­reanahi. Vahi ecucuti ema achane ticaijare Esaú. Eta mavarairahi tíjahúchava tinica, máijara­recapa eta máicuchinihi mayehenihi, taicha éma, máechavihi ema maparape.
HEB 12:17 Écharichuhi éti, te táequenepa, te mavara­hainipa majacapa eta mayehe bendición ema maiya, vaipa majaca­pa­ca­rehini, mametainipa tíyahahi. Vahi marata­hahini ticaji­mu­ya­cahini ema maiya.
HEB 12:18 Éti, tájina étapa­racaina eta napisirahi ichape­quenehi ena achaneana israelítana, acane te náiteca­pauchapa eta cerro Sinaí. Eta jara cerro, tatiarihihi eta yucu timuruhi te tápusi. Éneri­chuvare te távihahi eta timapi­cu­quenehi, táviha­hivare eta táiñehiquene emarere.
HEB 12:19 Muracaquene eta machuja ema ángele. Muracavare eta mahu ema Viya eta máechaji­si­ra­vacahi éna. Ichape­quenehi eta napisirahi ena tisamanahi. Eta tacahe, tiyase­se­re­canapa vaipa macuecha­ji­ca­va­cahini.
HEB 12:20 Eta napica­ca­ra­si­ravahi, navaraha tichava­cue­je­chavana. Ichape­quenehi eta tapica­hu­careva eta cerro, taicha tatiarihihi eta muraca vanairipi, ani tacahehi: “Ecapaca nácani achane, jácanivare sárare tiápanapuca te juca cerro. Ecapa­ca­va­ne­yarehi te márijahi, te váhipuca ticayu­va­ra­yarehi te lanza” tacahepa.
HEB 12:21 Tacahe, tétavi­cavahi eta táiñehiva, émaripa ema Moisés ani macahehi: “Nuyaya­ca­renecha eta nupisirahi” macahepa. Nupara­pe­naveana, numetacahe: Tájina étapa­racaina eyehe tamutu eta juca tipica­ca­reanahi.
HEB 12:22 Étisera tachicha­heanapa puiti eta mávasa ema Viya Vicaiyaquene, ticaijare Arairu Jerusalén, eta távihahi eta cerro Sión te anuma, te náuruji­si­havahi ena camuri­queneana ángeleana eta najirau­chirahi ema Viya.
HEB 12:23 Éti esiapapa eta nasimutuva ena ecuti­que­neanahi machicha­na­veanahi ema Viya. Ecaju­cu­navare eta nalista. Natiarihipa ánaqui eta náchanevana ena machicha­naveana náepena­queneana. Natupiruhi eta náitare­sirahi. Tipachi­na­va­que­nea­na­ripahi puiti, sántohivare. Matiari­hivare ema Viya, yátupi­quenehi Juese viyehe vimutu víti.
HEB 12:24 Matiari­hivare ema Jesús ema tiyaseu­ra­hiquene eta viyehe. Émahi ema tiámahi eta arairu matratune ema Viya. Émaripa máepusaicapa eta máitine tasipa­ha­ca­ha­vi­yarehi, apaesa vijaca­pa­ca­re­yarehi me Maiya. Eta máitine ticuna­cha­ca­re­panahi tayehe eta máitine ema víyarahaini Abel.
HEB 12:25 Eta tacahe, échapavaicha éti. Vahi ecuepuru eta máichuara­pianahi ema Jesucristo. Machu ácuti ena tépuruanahi eta mavanai­ripiana ema Viya, máimitu­ra­pianahi ema Moisés. Étapa tímicu­ña­ca­vacahi éna. Viveti­ji­na­papuca víti eta vícuñayare, te vicaepa­que­cupuca eta máichuarapiana puiti ema Viáquenu, taicha éma tiásihahi te machacaya ema Viya te anuma.
HEB 12:26 Taicha eta acane, eta mahu ema Viya, tétavicava eta tamuracava. Tiyaya­carehi taicha eta apaquehe. Puítisera, ani macahehi éma: “Étahe­ri­neyare tiyayacare nicha eta apaquehe. Váhisera tácari­chuimahi. Éneya­rei­chuvare te anuma” macahepa.
HEB 12:27 Eta juca máechaji­ri­ruvahi, tímati­ca­reipahi eta táitavi­rayare tamutu jácani tiyamu­ri­canahi máepiya­ruanahi ema Viya te juca apaquehe. Tacarichu tanasiyare jácani máitava­ca­ca­queneana taicha mayamu­rianahi.
HEB 12:28 Étaripa eta mávasa ema Viya, mavara­ha­quenehi máimiávihahavihi, máitava­ca­ca­quenehi éta. Eta tacahe, vihasu­lu­pa­ya­cha­paraca éma. Vétaviu­chai­navare eta vipicau­chiraya éma. Tásiha, vicuri­sa­mu­rechaina éma eta vivapinava ichape eta vijirau­chirahi éma.
HEB 12:29 Taicha ema Viáquenu macutihi eta yucu, maratahahi máitaequeneha mámainuca.
HEB 13:1 Tiuri, nupara­pe­naveana, vahi ecucai­na­jiruva eta émuna­ji­ri­si­ra­cacahi, táichavenehi eta echamu­ri­ca­cairahi te mavahuana ema Viya.
HEB 13:2 Vahi ecuemi­ti­sicava eta táurirayare eta ejaca­piraya ena echimarana te epenana. Taicha tajuricati ángeleanainapahi nácani tipaipiu­cha­heanahi, éta vahi ecuimatihi.
HEB 13:3 Énerichuva échayareva nayehe ena ticaeratana. Ejapa­nuvaca éna, táimicu­ti­ji­ri­ca­vahini étinahini ecaera­tahini ecacha­ne­va­cahini. Éneri­chuvare ejapa­nuyare nácani náemeja­pa­nu­ráruana taicha éna étarichuhi eta náqueheana tacutihi eta iáqueheana éti.
HEB 13:4 Ámutu epicau­chacaca éti ecaima­que­nea­naripa: eti esenana, étipa eti ajairana. Taicha máimaha tiuri ema Viya eta eveha­ca­cairahi. Tacuijasera eta échipeacava eta eveha­ca­cairahi ena apanana. Ema Viya máicuña­ca­yarehi nácani tiveha­ca­canahi vahi nacucha­pahini náitaucha­vahini, énapa ena ticaye­pe­ca­canahi.
HEB 13:5 Váhivare tacuva­yuacahe eta plata. Taratarichu tacuri­sa­mu­rechahe jácani íturevahi ecaye­he­quenehi. Ema Viya ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi: “Vahi nujuni­ji­ca­vimahi, váhivare némiti­si­ca­vimahi” macahepa.
HEB 13:6 Tacahe, vicasi­ña­vayare mayehe ema Viya te viyaseaca. Ani vicaheyare te visamure: “Ema Viáquenu ema tímica­ta­canuhi. Vahi nupicaimahi jácani náichiranuhi nácani achaneana” vicaheyare.
HEB 13:7 Échavayare ena tímitu­ca­hea­napaini tímisa­ma­hea­nahini eta máechaji­riruva ema Viya. Natupiruhi eta náitare­siraini. Éti, epamicava ecutiyare éna eta nacasi­ña­vairahi me Viya.
HEB 13:8 Ema Viáquenu Jesucristo, vahi máitsivacha eta máurivahi eta viyehe. Manasihi puíticha, étapa eta apaja­ra­hiyare.
HEB 13:9 Eta tacahe, vahi ecuisapava ecuehica eta jácani apana­pe­ne­ne­ji­queneana náimitu­rapiana. Tiúripana étume­chayare eta esamureana, táichavenehi yátupiquene eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya. Étapasera eta nayehe­repiana tayehe eta tinica­careana, vahi étapa­racaina taicha tájinachucha táimica­ta­ca­va­cahini ena ticaye­he­re­pianahi.
HEB 13:10 Eta nayehe­re­pinihi ena tiyuja­ra­ca­rahiana tayehe eta santuario te Jerusalén, natupa­rahahi eta nanica­sarehi eta námavahuana ena achaneana. Étahi eta navachachahi eta nacaema­ta­nea­sirahi. Étasera eta sárareana námava­huanahi, navarahahi tacaepa­ha­yarehi eta napeca­turana, éta, titupa­ra­cavaca vahi nacuni­cahini. Étachucha eta táitine mámahi ema náquenu ena tiyuja­ra­ca­rahiana tayehe eta téqueneha cuarto Lugar Santísimo. Étasera eta táqueheana, náijucha­que­ne­yarehi te tachachacu eta avasare. Vítisera, mararihi ema apana tiyuja­ra­carahi eta viyehe, apana­pavare eta mayuja­rau­chi­rahavi. Vahi énapa­ra­caimahi ena náinapureana tiyuja­ra­ca­rahiana.
HEB 13:12 Ema Cristo, ticata­jivahi eta máepenirahi te tachachacu eta avasare, mavarairahi máepachia­ca­ha­vi­yarehi viti achaneana tayehe eta máitinerichu éma.
HEB 13:13 Tacahe puiti, vínaji­ca­va­yarehi eta nayehe­repiana ena vijaneanana. Vahi étapa­racaina viyehe. Yátupina véhicayare ema Jesús. Tayanapane vicata­ji­va­ya­repuca, vicuti­ya­resera éma eta macata­ji­vairahi.
HEB 13:14 Taicha te juca apaquehe, tájina vahi táyeremahi eta avasareana étapa eta tayehe­repiana. Vítisera tachicha­havipa eta avasa­reyare arairuyare. Apanainapa eta viyehe­repiana víchaque­nea­nayare. Tétavicava eta vijamu­ra­chirahi viyápávane.
HEB 13:15 Tásiha puiti, eta véhisirahi ema Jesús, tavaraha eta vijirau­chi­ra­pa­ra­ca­yarehi ema Viya tamutu sácheana, yátiana. Te jácani tájahapuca víchara­racava, váhasu­lu­pa­ya­chavare éma. Eta juca eta viámavahuhi eta mayehe. Éma vicava­pa­ja­yarehi.
HEB 13:16 Éneri­chuvare, vahi ecuemi­tisica eta íchirahi eta táuriqueneana. Ecaji­yareva ena echamuriana eta ecaye­he­queneana. Eta tímicu­ti­ji­ri­cavaipa eta iámavahuhi me Viya. Éta ecuri­sa­mu­re­chirahi éma.
HEB 13:17 Esuapa­yareva nácani tímitu­ca­heanahi, evapi­na­vayare nayehe eta esuapa­ji­raivahi. Taicha éna, tijanea­ca­heanahi eta iáchane­vanahi éti. Náechahi éna eta ticaya­se­re­hia­na­yarehi te mamirahu ema Viya. Ecuri­sa­mu­re­chavaca éna eta esuapa­ji­raivahi, tavapi­na­ca­rénapa eta nacaema­ta­nea­si­rahena éti. Vahi ecuimi­pa­ne­re­chavaca eta eyacujiva, emasua­pa­ji­rai­vapuca.
HEB 13:18 Eyaseu­cha­nuyare núti te eyuja­ra­sirana. Nucasi­ña­vai­pa­hinéni núti táurivaipahi eta nupanereru. Tájinapa níchira­vai­nahini. Nuvaraha níchayare eta táuriqueneana nayehe namutu ena achaneana.
HEB 13:19 Nuvara­hasera eta eyaseu­chinanu me Viya, máisapa­nuhini éma níjahú­cha­vahini nuchavahini eta eyehe.
HEB 13:20 Ema Viya, tétavi­cavahi eta macana­ra­si­ra­havihi eta vipane­reruana. Éma tétavi­ca­va­hivare eta máitupa­ji­jia­sirava taicha macaeche­pucahi ema Viáquenu Jesucristo te máecari, apaesa émayarehi yátupi­quenehi Pastoryare, tijanearahi viyehe viti machicha­naveana. Tisipa­ha­ca­havipa eta te máitine apaesa máitava­ca­ca­yarehi eta vicacha­ne­rayare éma.
HEB 13:21 Núti nuyaseuchahe me Viya, máimica­ta­ca­hehini ítauchayare tamutu eta mavara­ha­queneana, íchirahi eta táuriqueneana apaesa ecuri­sa­mu­re­chahini éma te tamutu eta ítaresira eta éhisirahi ema Machicha Jesucristo. ¡Máitava­ca­cayare eta vicunachira ema Cristo! Amén.
HEB 13:22 Nupara­pe­naveana, nuvaraha nuyaseacahe ácayehéni paciencia tayehe eta juca nuconse­ja­rapihi eta eyehe. Ánipi­chichahi nájurehi tayehe eta juca nucartane. Jarari­hisera camuri­queneana eta apana nuvarahahi numeta­ru­he­ya­rehini.
HEB 13:23 Numeta­ca­hevare ema viparape Timoteo tiúchucu­haripa te cárcel. Te máiteca­pa­va­nepuca éma, nucacha­ne­ya­repahi te níteca eta ara eyehe. Nuvarahahi nímaha­panahe.
HEB 13:24 Néchajicahe emutu eti ejanea­rahiana ena vichamuriana. Échaji­si­na­nuvaca namutu ena vichamuriana vicuti­que­neanahi tisuapa­ji­ra­hianahi te jácani návihahi éna. Ani te juca, nucacha­nevaca ena vichamuriana náiteruana te Italia. Téchaji­ca­hea­navare éna.
HEB 13:25 Nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me Viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha. Amén. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi ­ eyehe.
JAM 1:1 Nuti Santiago, mavana­ranuhi ema Viya, mavana­ra­nu­hivare ema Viáquenu Jesucristo. Nuvaraha nucaitecapa eta juca néchaji­riruva eyehe emutu eti nujaneanana israelítana éjane­re­pai­ruanahi te tamutu avasareana.
JAM 1:2 Nupara­pe­naveana, nuvaraha nuconse­jachahe: Te tatiari­hi­napuca eta ecata­ji­vairana puiti juca ítare­sirahi, vahi ecucai­na­jiruva. Evapi­na­vachucha, ácasiñava mayehe ema Viya. Taicha te yátupina ecasiñava mayehe, vahi tiáquipai­ca­hémahi ema Váinaraji. Énerichuva ácamicha yátupina jácani apana táiteca­pau­re­heanaya. Ácuti nácani achaneana náitucahi ticara­ta­cavana. Mavarahahi ema Viya tátupi­ru­vahini eta ítare­sirana. Eta tacahe, te tatiari­hipuca eta ecata­ji­vairana, ecauri­sa­mu­re­cha­vachucha. Evapi­navaya, taicha iúripa­nayare eta iúchucui­rayare.
JAM 1:5 Tacahe, te tatiari­hi­napuca eta téchacare, te váhipuca íturue­que­ne­hahini, eyasea­cayare ema Viya eta ítupa­ji­jia­si­ravaina. Éma, tíjara­ca­heyare, taicha tájina mayavana éma. Váhivare ticaja­cha­ha­vimahi eta viyasea­sirana jácani vicamu­nu­queneana.
JAM 1:6 Yátupi­na­hisera ácasiñava me Viya eta eyasea­si­ra­nayare eta ítupa­ji­jia­si­ravaya. Vahi ecueñamava mayehe. Taicha te éñama­vapuca, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi ecutihi eta táepacuruha eta une téqueque­re­cavahi.
JAM 1:7 Taicha nararihi ena téqueque­re­ca­va­nachucha eta napane­reruana. Vahi étanai­na­ri­chuhini jácani navara­ha­que­neyare náicha. Nácani tacahehi eta napanereru, éna tájina máijara­caimahi ema Viya.
JAM 1:9 Émaripa mácani vichamuri, te páurehipuca eta máitare­sirahi, tivapi­na­va­ya­resera taicha eta máimica­ta­siraipa ema Viya taicha eta máemuna­sirahi.
JAM 1:10 Émaripa mácani vichamuri rícoquenehi eta máitare­sirahi, éneri­chuvare tivapi­na­va­yareva, tayanapane títahapuca eta máimaha­que­neanahi. Taicha eta vímaha­que­neanahi te juca apaquehe, vahi táeñama­ca­rehini, taicha títava­yarehi tamutu.
JAM 1:11 Ánipirichu eta táurinajiva eta flureana; taicha te járajapapa eta muracana sache, tacaji­yu­jicapa. Tamutu títava eta táurina­ji­vainihi. Témiri­cai­pavare eta taflurena. Ene macahe mácani rico, vahi tánasimahi eta máimaha­queneana, tayanapane vahi macuvaraha táitava, máituca­hipuca eta macaema­tanera.
JAM 1:12 Tétavicava eta náurivayare nácani vichamuriana ticami­chanahi tamutu eta nátaji­vanahi. Járaja­payare eta sácheanayare eta najaca­piraya eta táitsiva­yarehi maicha ema Viya, máijara­cainapa eta táurivayare eta náitare­si­rayare, taicha ticuna­cha­ca­reanahi. Tacahehi eta mapane­reruhi ema Viya nayehe ena témuna­canahi éma.
JAM 1:13 Téhevare tatiari­hi­napuca eta éjeca­pi­ravaya jácani tamauri­que­neanahi, vahi émaimahi émeteaca ema Viya. Taicha vahi tásiha­quenéna me Viya eta juca tájipa­racana. Nájinavare mapami­ruimahi náichahini eta júcana.
JAM 1:14 Nácanisera náquipai­ruvana tayehe eta tamauri­queneana, táuchurepa te napanereru tamauri­queneana, tásiha navaraha náichayarehi eta pecatuana. Vaipa naneca­pa­vahini eta náichiraipa. Téhesera te táequenénapa, étapa tiviucha­yarehi. Tíñehicha eta táimica­pa­si­ra­vacaina.
JAM 1:16 Némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, machu éjecapava tayehe eta juca numeta­ru­heanahi.
JAM 1:17 Ema Viya, étana­richuhi eta mapanereru. Vahi apana­pa­ne­ne­jinahi eta máuriva viyehe. Éma, tíjara­ca­havihi viti achaneana eta majaraiva, étapa tamicahuhi eta viáchanevana. Taicha tamutu eta juca táurique­neanahi vijaca­pa­quenehi puiti, tásiha­que­neanahi me Viya. Vahi apaesa­sa­ji­rui­nai­chuhini eta táurivahi. Jéhevare eta yátupi­que­neanahi.
JAM 1:18 Taicha acane tacahehi eta mapane­reruana, mavarairahi vijaca­pa­yarehi eta yátupi­que­neanahi máechaji­ri­ruvana apaesa machicha­ha­vi­yarehi. Eta máitsiva­chirahi eta viáchanevana, ticaecherahi máitsiva­cha­yarehi tamutu eta apamuriana máepiyaruana te juca apaquehe.
JAM 1:19 Eta tacahe, eti némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, nutupa­ra­cahecha yátupina tauri eta esamiraina eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Vahi ecuija­ja­húchava esema. Epane­re­chinava eta échaji­siraya.
JAM 1:20 Taicha nácani tisema­rai­rihiana, vahi étainahini náichahini eta mavara­ha­queneana ema Viya.
JAM 1:21 Puiti te juca vítare­sirahi, jararihi eta tavarairahi vipane­rechaya tayehe eta tájipa­racana, tamaepe­ra­jisira eta viáchanevana. Tétavi­ca­vavare eta tapami­si­ra­havihi vicha eta tamauri­queneana. Puítisera nutupa­racahe: Ínajicapa tamutu eta júcana. Ecasa­mu­re­yareva eta máechaji­riruva ema Viya eta ímitu­ca­si­vanahi. Yátupina esuapa. Jéhevare, éta ticuchu­cu­hayare eta iáchanevana.
JAM 1:22 Ítauchayare eta tameta­ra­pianahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Vahi tacueje­capava eta epane­reruana, machu ímija­chapuca tarata­richuhi eta esama­ra­ra­sirahi.
JAM 1:23 Vahi ecucuti nácani nasama­ra­ra­ruchucha, tásiha vahi náitauchahini eta tavanai­ripihi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa nácani tímacu­na­cha­vanahi te espejo.
JAM 1:24 Tásihasera, vahi nasipa­cahini eta náimaha­quenehi nachipeu­quivahi. Tásiha, tiyana­na­vanepa, náemiti­si­ca­vanepa.
JAM 1:25 Étisera ecutiyare ena natupi­ru­vanahi eta nasamirahi táuriva eta yátupi­queneana vímitu­rapiana tásiha­que­neanahi me Viáquenu. Vahi ecuemi­tisica. Tásiha, ítucayare enerejica eta táuriqueneana, esuapa­yareva eta ímitu­ca­si­que­neanahi. Tásiha, tétavi­cavaya eta iúrivaya táicha.
JAM 1:26 Narari­hipuca nácani tímija­cha­vanahi religiósoana. Téhesera vahi náitucahini ticara­ta­ja­ca­chavana, ena nani téjeca­pa­vanahi eta napane­reruana. Tájinachucha vahi émainahini nasuapahini ema Viya.
JAM 1:27 Vítisera, eta vítauchirahi eta yátupiquene téhicacare, te vivaraha tájina véchaji­sia­ca­revaina te mamirahu ema Tata Vicaiyaquene, tatupa­racahi vijapa­nuyare vítátiyare ena amaperuana váchachichana énapa ena náepenai­ma­queneana tayehe eta nacamu­nui­ra­vanahi. Titupa­ra­ca­ha­vi­hivare vahi víchaimahi eta pecatuana te juca apaquehe.
JAM 2:1 Nupara­pe­naveana, éti éhicanahi ema máitupa­ji­ji­ha­quenehi Viáquenu Jesucristo, vahi táuricahini enere­ji­cavaca ena echamuriana ejaca­pa­que­neanaya.
JAM 2:2 Étaripa te natiari­hi­napuca nácani nasiapauchahe te iúruji­si­ra­revana íchirana eta culto, vahi macari­chuimahi tiuri eta ejaca­piraya mácani tiúrina­hapahi eta macamui­ri­hairahi, ticasu­ru­ti­ja­pa­hipuca eta oro. Éneri­chuvare ejaca­payare mácani paure, tévichí­ji­ha­pa­hípuca.
JAM 2:3 Taicha téjeca­pavahi eta epane­reruana, te macarichuhi mácani tiúrina­mui­ri­hapahi, échapa­ji­ricahi eta ecaeja­sirahi, mácanisera paure, te váipapuca ecuecha­ji­ricahi, váipapucaini ecuija­racahi eta máejasiha, tasapiha evane­cai­na­papuca téjahapaica. Éti, vaipa étupi­ca­vaimahi eta juca enere­ji­si­ra­va­caichucha nácani ejaca­pa­que­neanaya.
JAM 2:5 Némuna­ru­queneana nupara­pe­neveana, esama­nuchaha. Ena páureanahi te juca apaquehe, majaca­pa­vacahi ema Viya, táichavenehi eta nacasi­ñairahi ema Machicha. Éna, tiápaju­pa­na­vanahi eta náurivaya taicha ena ticaicu­chianahi eta mávasa ema Viya taicha machane­ranahi. Nacacha­ne­yarehi ena apamuriana témuna­canahi éma.
JAM 2:6 Étisera evarahapa ímitsi­ri­havaca ena páureana, nasapihapa échapa­ji­ricahi ena rícoana. Ticutiripa vahi ímati­va­cahini eta náemera­ta­si­ra­heripa, te apaesa­chichapa éjecapava.
JAM 2:7 Ticuti­ri­pavare vahi ímati­va­cahini eta nacaeca­hirahi ema Cristo, nacaeca­hi­hivare eta iámirahi eta máijare tacapi­ca­hu­quenehi.
JAM 2:8 Puítisera éti, yátupiyare ítaucha eta ticuna­cha­ca­re­pa­na­quenehi mavanairipi ema Viya tayehe eta Sagrada Escritura. Ani tacahehi: “Pémuna­cayare ema piparaepiya tácuti eta pémuna­si­ravahi píti”.
JAM 2:9 Téhesera enere­ji­caichucha nácani émuna­ruanahi, ecape­ca­tu­raichucha eta emasua­pirahi eta mavanairipi ema Viya, éta tiviuchaheya.
JAM 2:10 Taicha te natiari­hipuca nácani náitaucha tamutu­yaréni eta vanairipiana, téhesera apaesarichu eta néjeca­pi­ravahi, étapa tiviuchahi eta náicuñayare, tímicu­ti­ji­ri­cavahi vahi náitauchahini.
JAM 2:11 Taicha ema Viya, ani tacahehi eta mavanai­ripihi: “Vahi picuveha esu apana esena. Váhivare picuca­pareca”. Piti, te váhipuca pivehahini esu apana esena, picapa­re­ca­hi­se­rapuca, piáviraichuhi picaviu­revahi.
JAM 2:12 Iúrihainehi ejaca­pa­ra­hihini nayehe namutu, táurihini eta échaji­ri­si­ravana. Vahi ecuemi­tisica eta tatiari­hiraya eta sache ecaya­se­re­hiraya tayehe eta juca vanairipiana. Étara tétupi­ri­ca­havihi.
JAM 2:13 Taicha nácani majapa­nu­rai­ra­hanahi nayehe nácani apamuriana, tájinavare najapa­nu­ca­re­vaimahi te nacaya­se­se­rehipa. Nácanisera tijapa­nu­ra­hianahi, ichape eta najaca­pa­ca­re­vanaya me Viya te jena ­ sácheyare.
JAM 2:14 Nupara­pe­naveana, nuvaraha nímine­ca­pae­que­ne­ha­heyare. Te natiari­hi­na­papuca nácani nacahehi: “Núti nusuapa ema Viáquenu”, tásiha vahi náichahini eta táurique­neanahi, vahi tisuapacare eta náechaji­ri­ruvahi. Németeaca vahi yátupi­nahini nasuapahini ema Viáquenu.
JAM 2:15 Nuvaraha nímicu­ti­chi­na­heyare eta juca. Te marari­hipuca mácani vichamuri ticamu­nuvahi eta mamuiri­ha­ra­piyare, manica­que­ne­re­pipuca te sácheana.
JAM 2:16 Tásiha, mácani echamurihi tépiya­ca­va­hipuca tijapa­nu­rahihi. Máichahipuca: “Páurevisami piti, te picasa­re­cha­hipuca, pépacuchava. Te pécuhapuca, pinica”. Tásihasera, te vahi máijara­cahini eta macamu­nu­quenehi, tamapu­ru­jichucha eta máichirahi.
JAM 2:17 Ene vicahe viti véhicana ema Viáquenu. Te vahi víchahini eta táuriqueneana, tamapu­ru­jichucha eta véhisirahi, vaipa tásuapa­ca­rehini.
JAM 2:18 Tiuri puiti, németeaca etiari­hi­ya­repuca eti épuruyare eta juca numeta­ru­heanahi. Ánina­papuca ecaheyare: “Tarataripa eta vicasi­ña­vairahi me Viya. Vaipa étapa­racaina víchahini jácani apamuriana táuriqueneana” ecáhé­na­papuca. Nútisera numetacahe: Vahi tisuapa­ca­remahi eta ecasi­ña­vai­rahiji, te vahi íchahini eta táuriqueneana. Taicha eta íchirahi eta táuriqueneana, étapa tímereu­chaheya eta yátupirahi eta ecasi­ña­vairahi mayehe ema Viya.
JAM 2:19 Éti ímija­chai­papuca tarata­ripahi ticuchu­chu­ha­heyare eta esuapirahi eta matiari­hirahi émanarichu ema Viya. Táitaure­vaquene esuapahi eta matiari­hirahi ema Viya. Apanasica ena éreanana nasuapa­hivare eta matiari­hirahi ema Viya. Tayanapane eta nasuapirahi, váhiquene tiúchucu­ha­naimahi éna. Énaripa, tiyaya­ca­reanahi éna te nasama eta máijare ema Viya.
JAM 2:20 ¿Vuíchahacaru ácaicu­tia­rahini? Tiuri puiti, nímine­ca­pae­que­ne­ha­heyare, taicha nuvaraha ácaicutiara: Tacamunuhi íchayare eta táuriqueneana tacacha­ne­yarehi eta ecasi­ña­vairahi. Tamapu­rujicha eta ecasi­ña­vairahi te vahi ecuqui­chahini eta táuriqueneana.
JAM 2:21 Nuvaraha némechahe mayehe ema viáchucaini Abraham. Eta acane, émaripa macaitsa­ma­rajihi ema Viya, te yátupi­hipuca eta masuapa­jiraiva. Mavanecahi máechati­nu­ca­yarehi ema machicha Isaac. Tacahe, ema Abraham, máechati­nu­ca­ya­repaini ema machicha, máimere­si­ra­yarehi eta masuapa­ji­raivahi yátupi. Eta tacahe, ema Abraham, tétavi­cavahi eta majaca­pa­ca­revahi mayehe ema Viya.
JAM 2:22 Étara ícutiaraya eta juca masuapa­ji­raivahi yátupi ema Abraham. Vahi máeñamahini ema machicha eta mavarairahi máimere­cayare yátupihi eta masuapirahi.
JAM 2:23 Taicha eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Ema Abraham masuapahi ema Viya. Tásiha, tétavi­ca­vainehi eta majaca­pa­ca­revahi ema Abraham. Éma, máemuna­ca­sarehi ema Viya”.
JAM 2:24 Ácaicutiara yátupina eta juca. Viti achaneana vijaca­pacare me Viya táichavene eta vímeresira eta visuapirahi. Vahi tarataha eta vicaheira: “Núti nusuapa ema Viya”.
JAM 2:25 Nímine­ca­pae­que­nehahe eta acane tacahe­hivare eta súchucuirahi esu esena túhusi­que­nénihi ticaijaru Rahab. Ésu, ticatiu­cha­vacahi ena vanairu­canahi mayehe ema víyaraha Josué, suímica­ta­ca­va­ca­hivare eta náituji­si­ra­va­yarehi tijunana nayehe ena ticara­ta­ca­na­ya­rehini. Eta máimairahi ema Viya eta juca suíchirahi, ichape­ri­ne­hivare eta majaca­pirahi ésu.
JAM 2:26 Eta juca tacutihi eta viáquehe te tajunijica eta viáchaneva, eneva­ne­rinehi tésami­ricava eta viáquehe, tépena­va­ne­yarehi. Ene tacahehi eta visuapa­jiraiva. Títavavare te vaipa vímeracahi eta viúrivahi, víchirahi eta táuriqueneana.
JAM 3:1 Nupara­pe­naveana, yátupi vimutu véjecapava tayehe eta véchaji­sirana. Nájina émanaina vahi macueje­ca­pavaini eta máechajisira. Te matiari­hinaini mácani achane vahi macueje­ca­pavaini, ichapehini eta macuna­cha­ca­re­vai­nahini, taicha éma, yátupihi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi, máituca­hivare ticara­tacava eta máquehe. Eta tacahe, nuvaraha nuconse­jachahe: Tacamunu najaneacava muraca nácani náimereca eta navarairahi máestroana­yarehi tayehe eta máimitu­rapiana ema Viáquenu. Échavayare eta vicaya­se­se­re­hi­ra­yarehi muraca me Viya viti máestroanahi.
JAM 3:3 Nuvaraha nímicu­ti­chinahe. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi te vicapera eta cavayu: vinacapa eta freno, vichuru­ja­cachapa, viámapa te jácani vivara­haquene viámiha.
JAM 3:4 Tacutiquene eta ichape lancha, táevata­ji­caneni muraca eta técaticava, étapa eta tajunapira muraca eta une, tarata­ha­ya­re­hisera táimitu­pirucha eta tayehe leme váhineni ichape­nahini, ema piloto máimitu­pi­ru­cha­yarehi te jácani mavara­haquene mámiha­ya­repahi.
JAM 3:5 Ene tacahehi eta juca vijaca. Ánichi­cha­ri­chunéni tayehe eta viáquehe. Tasapi­ha­hisera táechaji­sihahi eta ichape­queneana. Tacutiquene eta yucu. Ánichi­cha­ri­chunéni eta táepanirava táijucha, tarata­ha­hisera táijucha eta ichapequene vámahi. Nácani achaneana te vahi náitucahini ticara­ta­ja­ca­chavana, amairijipa tamutu eta náitaresira. Tíñehi­carehi najarareca ena nácani camuriana achaneana taicha eta náechaji­ri­ru­vanahi. Ena nani téchaji­si­hanahi eta tamauri­queneana, éna mávahá­ruanahi ema Váinaraji, téchahi eta infierno.
JAM 3:7 Ena achaneana narataha namansucha eta cáyureana étapa eta quichareana étapa eta táiñehi­queneana sárareana tiávihana te apaquehe étapa te une.
JAM 3:8 Étasera eta jacare, nájina ticara­tacaina, táechaji­si­ha­yarehi eta tamauri­queneana. Tacutihi eta jumare te nájina tirata­haimahi típuchaina, tiámahivare eta tacapa­si­ra­va­cayare ena achaneana.
JAM 3:9 Eta jacare, étari­chuvare táuchusiha eta náechaji­ri­ruvana ena ticuna­cha­na­yarehi ema Tata Vicaiyaquene. Ticuna­cha­carehi eta juca. Váhisera ticuna­cha­ca­remahi te tiúchucahi eta jacare eta náumehaira ena nacuti­queneana achaneana naparae­pí­yanahi me Viya. Nupara­pe­naveana, tatupa­racahi vahi ecaeca­hihini ena ecuti­queneana tiámanahi eta macaquehera ema Viya.
JAM 3:11 Tacutiquene eta une, te tipachinahi eta tajutu­tu­ru­sirahi te apaquehe, vahi tíjahú­cha­vaimahi titsiriecava, táuchuca­pucaini tisuca­rea­mahini, tichevea­ma­pu­cahini.
JAM 3:12 Tacutiquene vahi tiúchucaimahi eta aceite tayehe eta tahi eta yana. Étaripa eta narasa, vahi tiúchucaimahi eta tahi siñáve­hi­na­pahini. Ene tacahehi eta une, vahi tajutu­tu­ru­cahini te apaquehe eta tipachina une tacacha­ne­pa­hi­pucaini eta ticheveama. Nuconse­jachahe: Ecuna­chachucha. Vahi ecume­hareca.
JAM 3:13 Te natiari­hi­napuca te etaracu nácani náechemahahi tamutu, tatupa­racahi náichayare eta táuriqueneana, yátupi­navare eta namansu­vayare. Étapa tímicae­che­ra­cha­yarehi eta náitusirahi.
JAM 3:14 Te etiari­hipuca eti ímija­chavahi échemahahi tamutu, tásiha ecapi­na­ru­re­ca­ri­chu­chasera te esamureana, evarahapa iápaju­pa­na­va­yarehi nayehe ena apamuriana eta ítupa­ji­jia­si­ravaya, vahi yátupi­nahini eta ítupa­ji­jia­si­ra­vai­nahini.
JAM 3:15 Eta juca échema­rai­va­vacahi, vahi étainahini tásiha­que­né­nahini me Viya. Tayehechucha te juca apaquehe tásiha­que­nechucha eta ne achaneana, máevaeque­neruhi ema Váinaraji.
JAM 3:16 Taicha ena ticapi­na­ru­ji­ri­ca­canahi téhaji­ri­ca­canapa. Vahi tácuti­ca­cahini eta napane­reruana. Náicharichucha eta tájipa­racana.
JAM 3:17 Nararihisera ena yátupi­quenehi eta náechemaraiva, tásiha­quenehi me Viya eta náitupa­ji­jia­si­ra­vanahi. Náimerecahi tativa tatupi­ruvahi eta napane­reruhi. Táuriva­hivare eta náitaresira. Ticatiu­ra­hia­na­hivare nayehe ena apamuriana. Tisama­ra­hia­navare. Tijapa­nu­ra­hia­navare. Eta náichirahi eta táuriqueneana, ticaji­ra­hianahi. Nájina nanere­jiruina. Tatupi­ruvahi eta náechaji­ri­si­ravana.
JAM 3:18 Nácani ticatiu­ra­hianahi, náetupi­ricahi eta náitaresira ena apamuriana. Jéhesare, tájina­sarepa náichira­vainahi. Nanaqui­paicahi eta táuriqueneana.
JAM 4:1 Puítiripa, ¿tájaha tacayema eta éhaji­ri­cácahi? Éti ecuti­cacahi ena apamuriana eta ejamu­ra­rai­vanahi. Éta, timauri­chahehi eta tájipa­racana, étiji­vaichucha íchavahi.
JAM 4:2 Éti ejamu­rachahi ecaima­haquene. Étasera emaitu­si­ravahi, evarahapa ecapaca ena ticaima­ha­que­neanahi. Éti ecapi­na­ru­recahi. Éta emaitu­si­ravahi, téhacacapa eta échaji­ri­si­ravana; tásiha, éhaca­cauchapa. Nuconse­ja­cha­heyare: Eyaseaca ema Viya eta ecamu­nu­que­neanahi.
JAM 4:3 Éti eyasea­ca­hinéni éma, váhisera máijara­ca­hehini, taicha vahi táetupi­ca­vahini eta eyase­sea­rapiana, étachucha eta tajamu­ra­cha­que­neanahi eta iáquehe.
JAM 4:4 ¡Tétavi­cavapa eta emaetu­pi­si­ravahi eti achaneana! ¡Éjeca­pavahi ichape mayehe ema Viya! Evarahapa éhica eta nayehe­re­pianahi ena achaneana masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Tihapa­pi­cahepa eta tájipa­racana te juca apaquehe. Masapihapa epuru­yarehi ema Viya, ecatia­nacapa éma.
JAM 4:5 Éti ímija­chai­papuca táepiyevahi eta táechaji­ri­ruvahi eta Sagrada Escritura. Ani tacahehi: “Eta mávahá­si­ra­havihi ema Espíritu Santo, téñama­ha­viripa vahi vihapa­sa­mu­re­chaimahi tayehe eta tamauri­queneana”.
JAM 4:6 Étaripa eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya, tétume­cha­havihi, mamava­rairahi víchahini eta tamauri­que­neanahi. Taicha ánivare tacahe eta Sagrada Escritura: “Ema Viya macatia­na­cavaca ena tisiña­va­vai­ricana. Máemuna­ca­va­ca­hisera máimica­ta­ca­va­ca­hivare ena mánsuana”.
JAM 4:7 Eta tacahe, esuapa yátupina ema Viya. Ecanaraya ema Váinaraji, te mavaraha mavayuacahe. Jéhesare, tijuni­ji­ca­hénapa éma.
JAM 4:8 Puiti, yátupina eta epauchirahi ema Viya. Tásiha, ema apanavare tipaucha­heyare. Ínajicapa puiti eta íchira eta tamauri­queneana. Émiti­si­cainapa eta ejamu­rachira eta tájipa­racana te esamureana. Taicha éhica­sareipa ema Viya. Vaipa ecupa­nerecha eta nayehe­repiana ena achaneana masuapa­ji­rai­rahana te juca apaquehe.
JAM 4:9 Puiti, éneuchava me Viya. Íyauchava táichavenehi eta éjeca­pi­ra­vanahi. Vaipa ecueca­rai­ricava, vaipa ecuri­samure eta íchira eta tamauri­queneana. Ácati­sa­mu­re­vasera táichavenehi eta tamutu eta tamauri­queneana íchaque­neanahi.
JAM 4:10 Ecaja­pa­nu­ra­vayare eta éneuchi­ra­vayare te mamirahu ema Viáquenu. Tásiha, tétavi­ca­vayare eta ejaca­pa­ca­re­vainapa mayehe ema Viya.
JAM 4:11 Nupara­pe­naveana, vahi ecuechajica mayehe mácani echamurihi. Taicha mácani téchajicahi mayehe mácani machamuri, macaeca­hipuca, mavaraha máicuñaca mácani machamuri. Émaripa máepuru­ripahi eta mavanairipi ema Viya. Nuvaraha numetacahe: Te épuruhi éti eta mavanairipi ema Viya, eta tímicae­che­ra­chahehi eta emasua­pirahi éma.
JAM 4:12 Ema Viya, émahi ticava­nai­ripihi. Macarichu éma tatupa­racahi téchayarehi te tiúrihipuca eta náichaqueneana ena achaneana. Téchaya­re­hivare eta máicuña­si­ra­vacahi ena téjeca­pa­vanahi. Vahi étina tatupa­ra­ca­hehini ícuña­cahini ena echamuriana.
JAM 4:13 Esama­nuchaha. Vahi táuricahini ácahehini: “Puiti juca sácheana, achichupuca, nuyanaya te apana avasare. Níjara­recaya eta nucaye­he­queneana. Tiámainucava nuchava te apana año. Ichapeyare eta nugana­re­ruyare”.
JAM 4:14 Éti, vahi échahini tájahapuca eta íchava­que­névaya achichu. Taicha vahi evacha­reruina eta ítaresira. Tacutichucha eta iyaru. Ánipirichu eta tacaecheraira. Tásiha, témitia­ca­ri­pavare.
JAM 4:15 Iúrihainehi ácahehini: “Ema Viya téchahavihi eta vítaresira. Te mavaraha éma, vítaucha­yarehi eta juca vipane­reruhi” ácahehini.
JAM 4:16 Étisera, tétavi­cavapa eta ecasi­ña­va­vai­sirahi eta échaji­sirana. Ticuti­rinehi étinahini échina­vahini eta ítare­sirana. Vahi táurihini eta ecasi­ña­va­vai­sirahi.
JAM 4:17 Némechahe eta juca yátupi­quenehi: Mácani máimatihi eta macatu­pa­ra­hairahi máichaya eta táuriqueneana, tásiha te vahi máitauchahini máichahini, ticape­ca­tu­raipahi te mamirahu ema Viya.
JAM 5:1 Tiuri puiti, nuvaraha numetacahe eta náichara­ra­cavaya ena rícoqueneana. Éna, ichape eta nacata­ji­vai­rayare. Náurihaipa náiyaha­sa­mu­re­ri­pahini taicha eta nacata­ji­vairaya.
JAM 5:2 Taicha títavainapa eta náimaha­queneana. Étaripa eta nacamui­ri­hairana eta táurina­queneana, tanica­ca­me­cainapa eta cachusiri.
JAM 5:3 Tájinapa táichaque­nemahi eta naplataneana étapa eta nayehe oro. Ichape eta nacata­ji­vairaya, taicha eta náeñamirahi, tájina náimica­ta­ra­pí­nahini. Étainapa tímicu­ña­ca­va­cayare te jena yucu te táitecapapa eta jena sácheyare.
JAM 5:4 Nararihi ena nani rícoqueneana, ichape eta navayua­si­ra­vacahi eta navacha­chirahi ena ticaema­ta­nea­canahi eta nayehe. Tatiari­hi­ya­resera eta sácheyare táiteca­pau­chayare eta náicuñayare, taicha ema Viya máimara­racahi tamutu, masama­hivare eta nayase­se­re­pianahi ena páureanasami músuana.
JAM 5:5 Ena rícoana puiti te juca apaquehe, tétavi­cavahi eta náurita­re­sirahi. Tamutuhi nanica eta táurini­si­queneana, tisatu­he­he­re­canahi. Tésina­na­ca­vanahi nacuti eta cuchi te náesinacha. Éna, tíjahú­cha­vayare eta náepeni­rayare, nacutiyare eta táijahú­chirava nacapaca eta cuchi náesinaruhi.
JAM 5:6 Tacutiquene náimica­viurehi náimica­pa­cavare ena matapi­ra­va­reanahi, náimipanapa eta namaitu­sirahi tiácapau­chavana nacatiu­cha­vahini.
JAM 5:7 Étisera, nupara­pea­naveana, ecami­chayare tamutu, táichavenehi eta ecucha­pirahi eta machavi­rayare ema Viáquenu. Ecutiyare mácani achane ticaema­ta­nerahi. Macamichahi tamutu eta macata­ji­vairana. Tiámainucava te tiúchucuhapa eta máevaru, mapaenu­mavapa majacapa eta macucha­pa­quenehi máevaraqui.
JAM 5:8 Ene ecaheyare éti, yátupina ecamicha tamutu, váhivare ecuina­jicava eta juca éhiruhi. Ecucha­pa­vachucha, taicha tiánehipa eta máitesi­rayare ema Viáquenu.
JAM 5:9 Nupara­pe­naveana, vahi ecuquicha eta tájipa­racana nayehe ena echamuriana. Váhivare ecuemeteaca éna, apaesa tacuija eta táimica­tsi­riacahe te ecaya­se­se­rehipa te mamirahu ema Viya. Écharichuhi éti eta tánehirapa eta máuchuji­si­rayare ema Juez, ecaya­se­se­re­hinapa.
JAM 5:10 Nupara­pe­na­ve­chichana, nuvaraha ácutini ena profetanaini eta nacami­chirahi tamutu eta nacata­ji­vairahi, táichavenehi eta nacame­ta­rai­ruirahi te máijare ema Viáquenu.
JAM 5:11 Némechahe: Ichape eta nacuna­cha­ca­revahi eta viyehe nácani ticami­chanahi eta nátaji­vanahi. Écharichuhi eta macami­chirahi ema víyarahaini Job. Échahivare eta táuriquenehi máijara­casihi me Viáquenu. Taicha tétavi­cavahi eta majapa­nu­raivahi ema Viáquenu.
JAM 5:12 Tacutiquene nutupa­ra­cahecha éti nupara­pe­naveana: Te ecaya­se­se­re­hipuca, vahi ecuquicha eta juramento te máijare ema Viya, ema tépiyacahi eta anuma étapa eta juca apaquehe. Váhiquene ecuquicha eta juramento. Átupi­ru­vachucha te ítaucha­ya­repuca, “Nítauchayare” ácahepa. Téhesera váhipuca, étupi­ru­vayare “Vahi nítauchaimahi” ácahepa. Apaesa tacuija taviuchahe mayehe ema Viya.
JAM 5:13 Te etiari­hi­napuca éti ecata­jivahi, tatupa­racahi éneucha­vayare me Viya. Te etiari­hi­napuca eti iúrisa­mu­reanahi, tatupa­racahi ejira eta alabanza.
JAM 5:14 Téhevare etiari­hi­napuca eti ecaju­manahi, ímichu­hayare ena víyacarana vichamuriana apaesa nayaji­sicahe eta aceite, te máijare ema Viáquenu. Tásiha, tiyuja­rau­cha­hea­nayare.
JAM 5:15 Jéhesare, tisama­ca­re­yarehi eta nayasea­sirana, táichavenehi eta nacasi­ñairava me Viya. Tásiha, ema Viáquenu macana­ra­ca­yarehi eti ecaju­ma­quenehi. Te étapuca tiviuchahehi eta epeca­turana, macaepa­ha­yareva ema Viya eta epeca­turana.
JAM 5:16 Eta tacahe, te tatiari­hipuca eta éjeca­pi­ra­vanahi mayehe ema echamuri, eyasea­cayare maperdo­nachahe. Tásiha, eyaseu­cha­ca­cayare te eyujaraca eta enara­siraina. Taicha tétavi­cavahi eta tasama­ca­revahi eta nayuja­racasa ena matapi­ra­vareana.
JAM 5:17 Émaripa ema vicuti­quenéni achane víyarahaini profetaini Elías, te tiyuja­racapa éma, tiyase­se­recapa vahi tacuquiva. Tisama­carehi éma. Vaipa taquivahini. Mápana año, saisi caje eta tamaji­nairahi tiquiva.
JAM 5:18 Tásiha, tiápecha­va­varepa tiyuja­racahi. Tiyase­se­recapa táemiri­cahini eta tiquiva. Tiquiva­varepa. Tacahe, tiúrinainehi eta evaraquiana te apaquehe.
JAM 5:19 Nupara­pe­na­ve­chichana, te natiari­hi­napuca nácani vichamuriana téjeca­pa­vanahi tayehe eta yátupi­queneana, eti ecatu­paraha iúricha­va­ca­yarehi éna, econse­ja­cha­va­cayare apaesa nachava éna, náinaji­cahini eta náejeca­pi­ravana. Tétavi­cavahi eta táurivahi eta íturu­siraina eta nachavira, taicha táemesiava eta ecuchu­cui­ra­va­cayare tayehe eta náicuña­ya­rehini, taicha eta táemesiavahi eta táepahairapa eta camuri­quenehi eta napeca­turana. Tamu­ tupa.
1PE 1:1 Núti Pedro, mayehenu apóstole ema Viáquenu Jesucristo. Nucajurehe eta juca nucartane eti nuchamuriana éjane­re­pai­ruanahi ecaqui­ji­que­neanahi tayehe eta apana avasareana: eti iávihanahi te provincia Ponto, eti iávihanahi te Galacia, eti iávihanahi te Capadocia, eti iávihanahi te Asia, étipa eti iávihanahi te Bitinia.
1PE 1:2 Emutu eti, yátupi­quenehi eta manere­ji­si­rahehi ema Tata Vicaiyaquene taicha tacahehi eta mapane­reruhi acane eta táepani­ravahi. Émaripa ema Espíritu Santo, tiávahá­ca­heripa máepachia­si­rahehi eta epeca­turana eta te máitine ema Jesucristo, máitsiva­chi­na­he­hivare eta ítare­sirana, máimica­ta­si­ra­he­hivare eta esuapa­ji­raivahi me Viya. Puiti, nuvaraha tajurucaini eta ecaicu­tiaraira eta máemuna­si­rahehi ema Viya; tájinavare tahapa­pi­ri­cahini eta táurivahi eta epane­reruana.
1PE 1:3 Tétavi­cavahi eta vicuna­chirahi ema Viya, Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo. Tétavi­cavahi eta majapa­nui­ra­havihi, vijaca­pa­carehi mayehe eta macachi­chai­ra­ha­viripa. Tásiha, viratahahi vicamichahi tamutu eta viátajivana te juca vítare­sirana taicha vicuchapahi eta sácheyare visiapaya eta mávasa ema Viya. Máitava­ca­cayare eta vítare­si­rayare, táichavenehi eta máechepu­sirahi ema Machicha Jesucristo te máecari. Ánaqui, tájinapa ticapa­ca­hemahi, váipavare íchaimahi eta tamauri­queneana. Máitava­ca­cayare eta iúrisa­mu­re­rea­si­ra­va­nayare.
1PE 1:5 Puítisera, tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya eta majanea­si­rahehi, táichavenehi eta ecasi­ña­vairahi mayehe. Taicha mavaraha ticuchu­cu­ha­heyare te jena sache táepani­ra­vayare eta viúrita­re­siraya.
1PE 1:6 Puiti, apana­pa­ne­ya­rechaha eta ecata­ji­vai­ra­ya­rechaha. Nucasi­ña­va­hisera eyehe éti, vahi ecaina­ji­ru­vaimahi. Eta ecasi­ña­vairahi me Viya, evapi­na­vaichucha eta ecami­chirahi tamutu, taicha ímatihi vaipa táunaimahi eta ecata­ji­vairaya.
1PE 1:7 Ema Viya máisapahi eta juca ecata­ji­vairana, mavarairahi ímereu­cha­vayare eta yátupi­quenehi eta ecasi­ña­vairahi eta mayehe. Ecutiyare eta oro te nacaitsa­maraji te yucu te yátupi­hipuca étaquenehi. Étisera étavi­vi­riacahi eta tatumeva eta oro, taicha eta oro títava­yarehi, témitia­ca­yarehi. Te vahi ecaina­jiruva eta ecasi­ña­vairahi mayehe ema Viáquenu, tétavi­ca­vayare eta ecuna­cha­ca­re­va­yarehi mayehe éma eta machima­pi­ra­heyare te machava.
1PE 1:8 Éti, vuíchaha ímatihini eta mamira ema Viáquenu. Émuna­ca­hisera éma. Ichape­hivare eta ecasi­ña­vairahi eta mayehe. Tásiha, ichape­ya­rehiva eta iúrisa­mu­revaya, tájina eviyaimahi ácaye­mahini eta ecuna­chiraya éma, te jena sache iúchucu­hainapa eta ítare­siraya máichecua­ra­qui­renapa. Étasera eta táitsivahi eta ecasi­ña­vairahi mayehe ema Viáquenu.
1PE 1:10 Eta juca viúchucui­rayare, acane­ripahi eta tacaeche­rairahi. Énaripa ena víyara­hanaini profetanaini nájueque­ne­haripa tayehe eta Sagrada Escritura eta máitesi­ra­yarehi ema ticuchu­cu­ha­ha­vi­yarehi. Émaripa ema Espíritu Santo máitame­ta­ca­vacahi éna eta macata­ji­vai­ra­yarehi éma Cristo étapa eta machavi­rayare tayehe eta táurina­quenehi mávasa. Énasera ena profetana vahi náimatimahi tamutu. Navarahahi náimatiyare ¿nájahapuca ema máiteru­yarehi? ¿Tájahapuca eta máijareya? ¿Tájamu­hu­ya­repuca eta máimere­si­ravaya?
1PE 1:12 Émasera ema Espíritu Santo (ema másiha­quenehi te anuma), mameta­ca­vacapa vahi náimahaimahi ema Cristo, taicha camuri­yarehi eta áñoana eta máiteca­piraya. Vítipasera puiti viti vítare­rua­naichaha, vítipa vímatihi éma. Te vicame­ta­rairupa mayehe ema Jesucristo, ema Espíritu Santo títame­ta­cahehi te esamureana. ¡Tétavi­ca­vayare eta viúrica­ca­re­vayare víti, te viúchucuhapa! Énaripa ena ángeleana, ichape navarahahi náimatihini tájahapuca táichara­ra­ca­vayare eta viúrica­ca­re­vayare.
1PE 1:13 Eta tacahe, ecara­tacava tayehe eta epane­reruana, táurivai­navare eta ítare­siraya. Ecasi­ña­vayare eta ejaca­pi­rayare eta ícuchihi me Viya, máijara­ru­heyare te machavapa ema Viáquenu Jesucristo.
1PE 1:14 Ímere­ca­va­yareva eta machichai­rahehi, esuapa­ji­ra­hiyare. Vaipa ecuquicha eta íchaque­neanaini eyehe­re­pianaini cape juca te vuíchaha ímatihini ema Viya.
1PE 1:15 Puítisera, sánturu­ha­hénapa eta ítare­si­rayare. Taicha ema tíchuhahehi, tétavi­cavahi eta masantuvahi.
1PE 1:16 Taicha ema Viya, ani macahehi eta máechaji­ri­ruvahi tayehe eta Sagrada Escritura: “Nuvaraha sántuhéna eta ítare­siraina, taicha núti, yátupi­quenehi eta nusantuva”.
1PE 1:17 Te eyuja­ra­sirana éti, ani ecahehi: “Tata Vicaiyaquene” ecahehi mayehe ema Viya. Ímatiyare yátupi éma eta nájinairahi manere­jiruina, tacutiquene eta máemecha­re­sirahi ena téjeca­pavana, máitsiva­cha­va­ca­hivare nácani tíchanahi eta táuriqueneana. Tacahe, yátupina eta epicau­chiraina éma tamutu sácheana puiti juca ítare­si­raichaha te juca apaquehe.
1PE 1:18 Ema Viáquenu Jesucristo ticuchu­cu­ha­heripa tayehe eta tamauri­vainihi eta ítare­sirana, iámapi­ri­caichaha eta nayehe­re­pianaini ena iáchuca­na­veánaini. Écharichuhi éti eta mavacha­re­si­rahehi ema Cristo eta iúchucuirahi, váhisera te plátainahini, óroina­hi­pucaini.
1PE 1:19 Étasera eta máitine máepusairuhi éma eta mavacha­re­si­rahehi, étivenehi ímija­ra­recahi éma, cútiripa te cáijara­recasi eta uvesa matapi­ra­va­re­quenehi.
1PE 1:20 Acane te tépana­vainapa eta apaquehe ema Viáquenu Jesucristo ticatu­pa­rahaipa tacahe­yarehi eta máepeniraya. Váhisera táitaucha­va­va­nehini. Tapaenu­mavapa puiti, títauchavahi eta étavenepa eta iúchucui­ra­yarehi éti.
1PE 1:21 Énerichu táichavenehi eta éhisirahi ema Cristo, ímatipa puiti ema Viya, ema ticaeche­pucahi ema Machicha te máecari. Puíticha téjacaripa éma tayehe eta mávacure te anuma. Eta tacahe, tétavi­ca­vainehi eta ecasi­ña­vairahi mayehe éma, ecucha­pavaipa eta mayehe.
1PE 1:22 Puiti tipachi­naripa eta iáchanevana táichavenehi eta esuapirahi eta yátupiquene máimitu­rapiana ema Jesucristo, máimitu­si­ra­heripa ema Espíritu Santo. Eta tacahe, ímere­ca­vainapa puiti yátupina eta émuna­si­ra­cacahi nayehe ena echamuriana. Evapi­na­vavare eta te esamureana eta émuna­si­ra­ca­cairahi.
1PE 1:23 Cape juca, eta ítare­sirahi, tájina vahi íturue­que­ne­hahini eta iúchucuiraya. Puítipasera machicha­he­ripahi ema Viya. Ítsiva­chaipahi eta ítare­si­rainihi eta esuapirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Éta ticaita­re­ca­he­yarehi; jéhevare eta máitava­cacahi.
1PE 1:24 Eta Sagrada Escritura, ani tacahehi eta táechaji­riruva, májurehi ema víyarahaini profeta Isaías: “Eta vítare­sirahi viti achanea­nasami te juca apaquehe, vicutihi eta táimarusira eta muiji. Tijurucapa, tásiha tiájijipa. Eta vitume­vainihi étapa eta vítupa­ji­jia­si­ra­vainihi, títavayare tacutihi eta flore: tépunehapa, tijiyupa, témiricapa. Étasera eta máechaji­riruva ema Viya, jéhevare eta máitava­cacahi” tacahepa.
1PE 1:25 Eta juca máechaji­riruva ema Viya, étaquenehi eta emeta­ca­si­vanahi apaesa táuripa eta éhisirahi.
1PE 2:1 Eta tacahe, támutupa ínajica eta evaina­ra­ra­ji­va­nainihi, tamutu eta ecaete­ma­rai­vainihi, eta apipie­mai­ra­hénihi, eta ecapi­na­ru­rai­vainihi, étapa eta échaji­va­nainihi.
1PE 2:2 Puiti, eta ímati­ra­ripahi yátupi eta máurivahi ema Viya, tijuru­cainapa puiti eta esuapi­rayare eta máechaji­ri­ruvana. Ecutinapa eta najurusira ena amuyana. Ánipi­chi­chapachu técuhana, tiájica­na­ri­pavare te nacheneana ena náenana. Ene ecahehi éti, yátupina eta evarairaya ecaravahu eta máechaji­riruva ema Viya, apaesa tiápaju­cavaya eta ímatie­que­ne­hairaina eta mapane­reruana.
1PE 2:4 Yátupina eta ecasi­ñavaira me Viáquenu, taicha tétavi­cavahi eta macasi­ña­ca­revahi, macuti eta mari máepena­cacahi. Éma, náepuru­quenehi ena achaneana. Manere­ji­ru­hisera ema Viya taicha tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi mayehe.
1PE 2:5 Éneripa ecahehi éti, ecutiripa eta márijahiana máepena­cacahi. Tacahe puiti, táuripa eta ecacha­ne­ra­ca­cainapa. Macarichu ema Viya ema ecaema­ta­neacaya. Tivayua­caheya eta esuapa­ji­raivaya eta máijara­si­ra­he­yarehi eta émata­ne­pa­chuyare. Éneri­chuvare ecatu­pa­rahaipa sántuhénapa. Ecutiyare ena tiyuja­ra­ca­rahiana eta te Templo. Ecatu­pa­ra­hai­pavare eyaseu­rahiya nayehe ena echamuriana. Étapa eta ecama­vahuira me Viya, étaripa eta esuapa­ji­raivahi, eta ehasu­lu­pa­ya­chirahi ema Viya, étapa eta ecuna­chirahi éma. Tamutu eta juca, ecuri­sa­mu­re­chayare éma, taicha émarichuhi ema Jesucristo ticaite­ca­pi­na­he­yarehi me Viya.
1PE 2:6 Eta Sagrada Escritura, ani tacahe eta máechaji­ri­ruvahi ema Viya: “Núti névatacahi ema Nuchicha Cristo eta eyehe. Taicha nunere­jiruhi éma eta macuru­ji­si­ra­yarehi ena nuchanerana návahá­ruanaya. Tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi eta nuyehe. Nácani ticasi­ña­vanahi eta mayehe ema nuvane­ruyare, vahi máinajia­ca­va­caimahi” macahepa ema Viya.
1PE 2:7 Éti, tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi ema Cristo eta eyehe, taicha yátupihi eta ecasi­ñairahi éma. Énasera nácani masuapa­ji­rai­ra­hanahi mayehe, náepuruhi éma, nacuti ena tépiya­re­ca­rahiana eta Templo, eta náepuruirahi eta mari ticuna­cha­re­pa­nayare eta te peti.
1PE 2:8 Nácani masuapa­ji­rai­ra­hanahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, tacuti­que­ne­yarehi náepuruhi ema mavaneruhi ema Viya. Nacutihi mácani achane máquipairuhi táichavenehi eta macayu­te­tuirahi. Tisemahi, mavaraha téraji­ca­vayare eta tímica­yu­te­tuchahi.
1PE 2:9 Étisera manere­ji­ru­heripa ema Viya, machicha­heripa. Tachicha­he­ri­pavare eta mávasa. Sántuhepa máicha. Titupa­ra­ca­he­ri­pavare éma eyaseu­chi­na­va­cayare ena achaneana eta mayehe. Majupa­ha­he­hivare ema Rey. Puiti émapa macarichuhi téchahehi taicha mavecu­ha­que­ne­he­ripahi tayehe eta timapicu, tímisia­pa­heripa tayehe eta táurica­ca­requene majaraiva éma, apaesa emeta­ji­ricaya eta táurica­ca­re­queneana máemata­nerepi ema Viya.
1PE 2:10 Cape juca ítare­sirahi éti, vuíchaha ímatihini ema Viya. Eyere­hichaha éma, vuíchaha échahini eta majapa­nui­rahehi éma. Puítisera evapi­navahi eta ímatirahi yátupi eta majapa­nui­rahehi, taicha machane­ra­heripa.
1PE 2:11 Némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, puiti éti, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaichaha estranje­rohehi taicha iáviha­richaha te juca apaquehe. Váipasera áyeremahi eta eyani­rayare eta iávasayare te anuma. Eta tacahe, nuconse­jachahe: Vaipa táuricahini íchahini eta tajamu­ra­cha­queneana eta iáqueheana. Taicha tétavi­cavahi eta tavarairahi tácami­tie­queneha eta iáchanevana.
1PE 2:12 Iúrihisera eta ecacha­ne­ra­richaha ena achaneana te juca apaquehe máimati­ra­hanahi ema Viya. Tayana­pa­nerine ticatia­na­caheana, técheji­canahi eta eyehe ecutihi ena máurita­re­sirana náicha. Ímere­ca­ya­resera eta iúrivahi apaesa éna nacuna­chayare ema Viya, navara­hainapa náehica ema Cristo taicha náimahahi eta táurivahi eta ítare­si­ranahi.
1PE 2:13 Táichave­nenahi eta éhisirahi ema Viáquenu, ímere­ca­yareva eta esuapa­jiraiva mayehe ema Emperador Presidente, énapa ena prefectoana, énapa namutu ena apamuriana tuparai­rucana tanaca­que­neanahi eta ley. Éna, ticatu­pa­ra­hanahi náicuña­ca­va­cayare ena achaneana váinara­ji­queneana, téjeca­pa­vanahi. Énasera ena achaneana tiúriana títaura­hianahi, ticaemu­na­ca­sia­na­yarehi.
1PE 2:15 Taicha ema Viya, éta mavarahahi íchayare eta táuriqueneana apaesa ecama­ti­nacaya ena máecharaireana nácani téchaji­canahi eta eyehe.
1PE 2:16 Yátupihi vaipa tapami­ru­hénahi éti eta esuapirahi eta mavanai­ri­pianaini ema Moisés eta iúchucui­rayare. Váhisera ecuyunaca eta vahi tapami­si­ra­he­nahini, táetseraruina icha eta tamauri­queneana. Esapi­hasera ímere­ca­vayare yátupihi eta mavana­ra­herahi ema Viya.
1PE 2:17 Epicau­ra­hiyare nayehe namutu ena achaneana. Émuna­ji­ri­ca­cayare nayehe ena vichamuriana. Ímerecapa eta epicau­chirahi ema Viya. Epicau­cha­ya­re­hivare ema Emperador Presidente.
1PE 2:18 Éti, te ecaema­ta­ne­re­capuca, esuapa­ji­ra­hiyare, epicau­cha­yareva nácani iáquenuanahi. Vahi nacucarichu esuapa nácani tiúriana achaneana. Tácuticaca eta epicau­chiraina nácani váinara­jianahi.
1PE 2:19 Te ecatajiva náicha, tájinapa eta eviure­va­nai­nahini, tétavi­cavahi eta ecuna­cha­ca­revaya me Viya te ecamichahi tamutu, taicha evarahahi ítaucha eta mavara­ha­quenehi ema Viya.
1PE 2:20 Téhesera náicuña­ca­hepuca táichave­nénahi eta íchirahi eta tamauri­queneana, tájina ecuna­cha­ca­re­vaimahi eta ecami­chirahi, taicha tatupi­ruvahi eta ecaicu­ñai­rayare. Téhesera táimicu­ña­ca­hepuca eta íchirahi eta táuriqueneana, ecami­chirahi eta náichirahehi, tétavicava eta ecuna­cha­ca­revaya te mamirahu ema Viya.
1PE 2:21 Taicha ema Viya, eta máichuirahehi, mavarahahi ecuti­yarehi ema Cristo eta macami­chirahi tamutu eta mátajivana íchavenehi éti, mavarairahi ecaravahu eta máurivahi, ecuti­yarehi éma eta macayehera paciencia.
1PE 2:22 Éma, tájina­hineni maviure­vai­nahini, mapeca­tu­rai­na­hi­pucaini. Nájinavare macaete­ma­que­né­nahíni.
1PE 2:23 Te nacaete­ma­ji­ricapa, éma, vahi mácapae­ma­cha­va­cahíni, macati­tie­ma­hi­pucaini eta náemeca­ta­ji­va­chirahi. Máechaji­ca­hisera ema Maiya, máimahainehi éma. Taicha yátupihi eta máicuña­si­ra­vacaya ena témeca­ta­ji­va­chanahi.
1PE 2:24 Yátupihi ema Cristo ticaicuñahi víchavenehi víti eta vícuña­yaréni vícuchinihi táichavenehi eta vipeca­turana. Tétavi­cavahi eta mátajivana te máquehe eta náemeta­ta­sirahi eta te crusu. Macami­cha­hisera tamutu, mavarahahi vaipa tacuva­yua­cahavi eta pecatu, tatupi­ru­va­yarehi eta vítare­siraina. Eta majarana, éta ticana­ra­ca­heyare.
1PE 2:25 Eta ítare­si­rainihi acane éti, ecuti eta uvesa táemitiaru. Puítisera iávahá­caripa ema Cristo, émapa tijanea­cahehi, ticatiu­cha­he­hivare eta iáchanevana.
1PE 3:1 Tacutiquene eti esenana ecaima­queneana, epicau­cha­yareva ena ímanaveana, apaesa mácani vahi masuapahini eta máechaji­ri­ruvana ema Viáquenu, ecaji­mu­ya­sa­mu­re­chavaca táichave­nénahi eta iúrivahi nayehe.
1PE 3:2 Vaipa tácame­saimahi échajirica taicha náimahayare eta esuapa­ji­raivahi nayehe, epicau­chi­ra­hivare.
1PE 3:3 Ímere­ca­yareva eta iúriva yátupi­quenehi, tásiha­quenehi te esamureana, tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta iúrina eta emira. Tayana­pa­nepuca ichana­ru­heripa, iúrina­chavaya te esamureana. Evayu­chahini eta étupi­sirava eta ésami­ri­sirava. Eta juca, tétavi­cavahi eta ecuna­cha­carehi mayehe ema Viya. Vahi étapa­racaina eta evayu­yu­ji­si­ra­hipuca eta ecamui­rihaira étapa eta ecata­ta­sirana, váhivare étaina eta ecayehera oro.
1PE 3:5 Taicha acane ena vénarahana esenana náinapu­reanahi téhicanahi ema Viya, tacahehi eta náurina­chi­ravahi eta náitare­sirana, taicha yátupihi eta nacasi­ña­vairahi mayehe ema Viya. Tásiha, tétavi­cavahi eta nasuapa­ji­raivahi nayehe ena náimanaveana.
1PE 3:6 Ecutiyare esu vénaraha Sara. Suímerecahi eta susuapa­jiraiva mayehe ema suima Abraham, taicha ani sucahehi mayehe: “Náquenu eñi”. Tásiha éti, vahi ecupica eta esuapirahi ena ímanaveana. Ímereca yátupina eta iúrivahi nayehe.
1PE 3:7 Étipa ajairana ecaye­na­queneana, ejapa­nuyare ena eyenana. Ejanea­cavare, échahi éna eta vahi túmenahini. Yátupi­na­hisera eta émuna­sirahi éna, taicha ecuti­ca­cayare eta ejaca­pi­rayare eta ícuchihi eta ítare­siraya mayehe ema Viya te jena sácheyare. Te iuri nayehe, esama­careya te eyujaraca.
1PE 3:8 Ámutu éti, ácuti­cacahi eta epane­reruana. Ejapa­nucaca, émuna­ca­cavare nayehe namutu ena echamuriana. Ecajirahi. Mánsuhénahi.
1PE 3:9 Tijuricati natupia­ca­hepuca, náumehahe, váhisera ecujicapa. Eyasea­cachucha ema Viya eta náurica­ca­revaina. Taicha mavaraha ema Viya vijapa­nu­ra­hi­yarehi víti, vicutiyare éma eta majapa­nu­raivahi. Tatiari­hiyare táitsivayare viyehe máicha.
1PE 3:10 Taicha ani tacahehi eta Salmo: “Mácani mavarahahi tiúrita­resira te apaquehe, támutuyare sácheana tiúriya, vahi téchaji­ji­caimahi tivayua­re­caimahi. Váhivare ticaete­ma­re­caimahi tépiya­hi­ra­himahi.
1PE 3:11 Váhivare máichaimahi eta tamauri­queneana. Máichahisera eta táuriqueneana. Macami­tiacahi eta semanereana.
1PE 3:12 Ema Viya majaneaca ena náuriqueneana; tisama­ca­reanahi eta nayuja­ra­sirana. Énasera ena tíchanahi eta tamauri­queneana, macatia­na­ruanahi éma” tacahepa eta Salmo.
1PE 3:13 Nájina tíjara­ca­vaimahi titupia­caheana te náimahahi icha eta táuriqueneana.
1PE 3:14 Tijuricati natiari­hipuca ena ticatia­na­ca­heanahi táichavenehi eta táurivahi eta ítare­sirahi, tásiha, tétavi­cavaya eta iúrica­careva. Váhivare ecupica eta jácani náichira­hepuca, váhivare iávami­ra­huimahi nayehe.
1PE 3:15 Íjara­ca­vasera yátupi eta éhisira ema Viáquenu. Te nayase­re­ca­hepuca eta tacayema eta éhisirahi éma Jesucristo, tiúrihi eta ejica­pi­ra­vacaya tayehe eta ecucha­paquene. Mánsuhéna éti, epicau­ra­hivare.
1PE 3:16 Tátupiruva tamutu eta íchaqueneana, táurivare eta náimairahena namutu ena achaneana, apaesa ecama­tinaca nácani téchaji­sia­ra­ca­heanahi eta táurivahi eta éhisirahi ema Jesucristo, nátsiri­hapaini eta náechaji­jisira.
1PE 3:17 Te máisapa­hipuca ema Viya eta náemeca­ta­ji­va­chirahe táichavenehi eta iúrivahi, tacuna­cha­ca­reyare mayehe eta ecamichira. Tájinasera ecuna­cha­ca­re­vaimahi te ecaviu­revahi.
1PE 3:18 Yátupi ema Cristo, étahe­richuhi vímica­pacahi táichavenehi eta vipeca­turana. Éma, tétavicava eta máuriva, matapi­ra­va­re­hivare. Tíjara­ca­va­hisera ticata­jivaya víchavenehi víti váinara­ji­queneana, mavarairahi tiámahavi me Viya. Tépenahi eta máquehe, étasera eta máchaneva tímiya­na­vaichucha títareca.
1PE 3:19 Tiyana­varepa máejira­pa­na­vacahi eta náchanevana ena náepena­que­neanaini nacaera­ta­que­neanahi te infierno. Ticame­ta­rairupa nayehe ena nani náepena­queneana antivuanaini, machamu­rianaini ema víyarahaini Noé. Ichape­hi­nenihi eta macami­chi­ra­vacahi ema Viya eta macucha­pi­ra­vacahi eta nasuapi­rai­nahini, vahi náeñama­vahini eta náimairahi ema Noé máepiya­sirahi eta ichape pacure. Tacahe, te témiricapa eta ichapequene tiquiva, macarichuhi ema Noé ésupa esu mayena, énapa ena machicha­naveana énapa ena nayenana, óchoanaichuhi ena tiúchucu­hanahi tayehe eta ichapequene une.
1PE 3:21 Tiuri puiti, eta une ticaeri­ri­ji­ca­vacahi ena masuapa­ji­rai­rahana, nímicu­ti­chahehi eta vícachasi. Eta vicaica­cha­sirahi te víjara­cavapa véhica ema Jesucristo, vahi étapa­racaina táepachia­ca­ha­vi­mahini eta viáquehe. Étasera eta vicaica­cha­sirahi, étapa tímereu­chahavi eta maperdo­na­chi­ra­ha­viripa ema Viya tamutu eta vipeca­turana. Máepachi­na­chi­na­ha­vi­ri­pavare eta viáchanevana, tájinapa taviucha­ha­vihini, eta visami­ravahi te mamirahu. Yátupina eta viúchucui­rayare táichavenehi eta máechepu­sirahi te máecari ema Viáquenu Jesucristo.
1PE 3:22 Puiti éma, tiyana­ripahi te anuma; téjacaripa te mavaure ema Maiya. Tétavi­cavahi eta masuapa­ca­revahi nayehe namutu ena mayeheana ángeleana. Énapa ena váinarajiana, nasuapa­hivare.
1PE 4:1 Ema Cristo, ichape­murihi eta macata­ji­vairahi eta máepenirahi te crusu. Macami­cha­hisera éma tamutu. Éti apanavare, ecutiyare éma. Vahi iávami­ra­huimahi eta ecata­ji­vairaya. Nímicu­ti­cha­heyare eta mácani achane tépenapa, máinaji­caripa eta pecatu.
1PE 4:2 Eta tacahe éti, táichavenehi eta iúrujia­sirahi ema Jesucristo, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa épenai­pahini, ínaji­ca­ri­pavare eta pecatu. Puiti eta tápechi­ra­varipa táitare­cahini eta iáchanevana, tatupa­racahi ecaema­ta­nea­cayare ema Viya. Vaipa tivayua­ca­hémahi eta tajamu­raraiva eta iáquehe.
1PE 4:3 Tamapu­rujipa eta táetavi­si­ra­varipa eta áñoana eta íchirahi eta tamauri­queneana, taicha emaima­tirahi ema Viya. Tamutuhi icha eta tájipa­racana, tivayua­cahehi eta tajamu­raraiva eta iáquehe. Evayu­chavahi eta esena­ma­ré­ranahi étapa eta ecava­ha­rasiva. Ecasa­murehi eta íchira eta piesta. Íchahi eta tájipa­racana tamauri­queneana eta ejanea­sirahi eta esiña­rajiana achane­mirana.
1PE 4:4 Puítisera éti, vaipa ecasi­ri­qui­mu­rihini ena émuna­ca­sareana. Vaipa íchaimahi eta táiñema­hiquene eta náitare­sirahi. Ichape­mu­rinehi eta náejiasi­rahehi. Tásiha, téchaji­canapa eta eyehe.
1PE 4:5 Járaja­pai­na­pasera eta sácheyare nacaya­se­se­re­hi­rayare te mamirahu ema Viáquenu, taicha éma yátupi­quenehi eta macatu­pa­ra­hairahi eta vicaya­se­se­re­hiraya víti, vítare­rua­naichaha énapa ena náepena­queneana.
1PE 4:6 Eta tacahe, ema Jesucristo ticame­ta­rairuhi nayehe ena náepena­queneana, mavarairahi macuchu­cu­hayare eta náchanevana apaesa nápecha­vahini náitareca te mamirahu ema Viya, tayanapane eta náeche máteji táitava­papuca tayehe eta tacaeca­ra­siyahi.
1PE 4:7 Esama­nuchaha, tiánehipa eta táitavi­rayare tamutu eta juca. Eta tacahe, ecara­tacava eta epane­reruana apaesa táurivaina eta eyuja­ra­si­ranaya.
1PE 4:8 Tiápaju­ca­va­ya­re­hisera ichape eta émuna­ji­ri­si­ra­ca­cayare éti. Te yátupihi eta émuna­ji­ri­si­ra­cacahi, máejerareya eta eperdo­na­chi­ra­cacaya eta jácani éjeca­pi­ravana.
1PE 4:9 Evapi­navaya eta ejaca­pi­ra­cacaya, te epaipiu­chacaca te epenana.
1PE 4:10 Ema Viya tíjara­ca­he­va­caripa eta ítuca­que­ne­pachuhi. Tacahe, yátupina ítauchaya eta ecaema­ta­nea­si­ra­cacahi te mamirahu.
1PE 4:11 Eti máimitureana ema Viya eta échajisira, ecuneuchava échajica yátupi eta máechaji­ri­ruvana éma. Eti ímica­ta­rahiana ítátivaca ena echamuriana, vahi éñamaimahi eta etumeva máijara­ruhehi ema Viya. Étavenehi éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo, tamutu tauri eta jácani íchaqueneana apaesa nacunacha ema Viáquenu namutu ena tímahaheana. Éma, ¡tétavi­cavahi eta macuna­cha­ca­revahi! ¡Tétavi­ca­va­hivare eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta máechira­havihi tiuri! ¡Máitava­ca­ca­hivare eta véhisiraya éma! Amén.
1PE 4:12 Némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, vahi ecuarami eta muracairaya eta iátaji­va­nayare, tímicu­ti­ji­ri­ca­va­yarehi tárami­ca­rehini eta eyehe.
1PE 4:13 Evapi­na­vachucha taicha ecapa­ya­ya­racahi eta macata­ji­vairahi ema Cristo apaesa evapinava te jena sácheyare eta eneca­pi­rayare éma eta máucupai­siraya mámira­ya­repahi eta majaraiva.
1PE 4:14 Te náumeha­hepuca máichave­nénahi ema Cristo, tétavi­ca­vayare eta iúrica­ca­revaya éti. Taicha tiávahá­ca­heyare ema Espíritu Santo, másiha­quenehi te majaraiva ema Vicaiyaquene. Tayanapane náepurupuca éma, étisera ecunachahi éma.
1PE 4:15 Te etiari­hipuca eti ecata­jivahi náicha, tacuijasera étaimahi tiviucha­hémahi jácani ecapa­hi­vai­nahini, iámerai­vai­na­hi­pucáini, váhivare étaimahi tiviucha­hémahi jácani ímisia­pi­ra­si­ra­vai­na­hi­pucáini tayehe eta náichaqueneana nácani apanana achaneana.
1PE 4:16 Étisera, te ecata­ji­vapuca táichave­nénahi eta éhisirahi ema Cristo, vahi ecutsiriha. Evapi­na­vachucha, ehasu­lu­pa­ya­chavare ema Viya tayehe eta ecaija­rerahi eta máijare ema Cristo.
1PE 4:17 Puiti juca sácheana viávacurehi, táiteca­pau­re­ha­viripa ichape eta vicata­ji­vai­rayare, mavarairahi ema Viya vímereuchava eta viúriva víti machicha­naveana. Énasera ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi eta náichuirahi ema Viya, páureanasami taicha tiápajucava eta nacata­ji­vairaya, ichape eta náicuñaya.
1PE 4:18 Ichape eta vicata­ji­vairahi te juca apaquehe viti macuchu­cu­rea­na­yarehi ema Viya. ¡Páureana­sa­misera ena achaneana masuapa­ji­rai­rahana, váinara­ji­que­nea­na­hivare! ¡Ichape­pa­nayare eta nacata­ji­vairaya!
1PE 4:19 Puiti viti véhicanahi ema Cristo, ichape eta vicata­ji­vairahi. Váhisera vicaina­ji­ru­vaimahi. Vímiya­na­va­yarehi vicha eta táuriqueneana. Vácasiñava mayehe ema Vicaiyaquene eta majanea­si­ra­ha­vi­hivare, taicha éma, tétavi­cavahi eta máitauraivahi.
1PE 5:1 Tiuri puiti, nupara­pe­naveana, nuvaraha nuconse­jachahe emutu eti pastoreana ejanea­canahi ena vichamuriana. Nútiripa pastornuhi. Éneri­chuvare testigonuhi eta nímara­ra­sirahi eta macata­ji­vairahi máepenirahi eta te crusu ema Cristo. Esuapa­nuyare puiti eta nuconse­jarapi taicha vicuti­ca­cayare tayehe eta vicatu­pa­ra­hairaya viávihayare te majaraiva ema Cristo te táitecapa eta machaviraya.
1PE 5:2 Tauri eta ejanea­si­ra­vacaina namutu ena vichamuriana, taicha éna tímicu­ti­ji­ri­cavahi uvesa­nai­nahini mayehe ema Viya. Ítauchayare eta etupa­ra­ca­sivahi. Ema Viya mavarahahi evapi­na­vahini eta ejanea­si­ra­vacahi. Vahi ecuya­cu­jie­que­ne­havaca. Váhivare ecupa­nerecha ecavacha. Evapi­na­va­ya­resera eta ecaema­ta­nea­si­ra­vacaya.
1PE 5:3 Váhivare ímipa­na­ná­ji­ca­va­cáimahi taicha vahi ecava­na­ra­va­cahini. Ímere­ca­ya­re­hisera eta iúrivaya nayehe, apaesa éna náehica eta iúrivanahi.
1PE 5:4 Apaesa te machavapa ema yátupiquene Pastor eta viyehe, tétavi­cavaya eta macuna­chi­raheya. Tíjara­ca­henapa éma eta evachayare ícuchihi. Máitava­ca­cainapa eta ecacha­neraya éma te mávihahi eta te majaraivahi.
1PE 5:5 Eti apanava eti amaperuana, nuconse­jachahe: Esuapayare eta navane­si­raheana ena víyarahana. Emutuyare esuapacaca. Mánsuhénahi. Taicha ema Viya vahi majapa­nuimahi ena ticasi­ña­va­vai­ricana. Tétavi­ca­vasera eta majapa­nui­ra­vacaya ena mánsupa­ne­re­ruanahi.
1PE 5:6 Te ímereca eta emansu­va­vacahi tayehe eta ecasi­ña­vairahi eta me Viya, éma, te máimahapa tiuri, ticatiu­cha­henapa te tamutu eta íchara­ra­ca­va­queneana. Tásiha, tétavi­ca­vayare eta iúrisa­mu­revaya.
1PE 5:7 Te tatiari­hipuca eta éñami­ravana, emetaca tamutu ema Viya. Éma, ticana­ra­ca­heyare taicha tétavi­cavahi eta máeñami­ravahi eta eyehe.
1PE 5:8 Ecuneuchava yátupina. Ejanea­ca­va­hivare, taicha ema viánarahi Váinaraji, macuti eta táiñehiquene sárare tatanu­ji­ri­ricahi eta tanica­yarehi. Ene macahehi éma, matanucahi ena máquipai­rua­nayare.
1PE 5:9 Eta tacahe, túmehéna ecana­rai­rayare éma, machu máquipaicahe. Ácasiñava muraca eta mayehe ema Viáquenu. Écharichuhi vahi ácari­chuhini eta ecata­ji­vairahi. Túmehénahi eta ecami­chiraina, ecutiyare eta nacami­chirahi ena vichamuriana ticava­sanahi te tamutu avasareana.
1PE 5:10 Ema Viya, tíchuha­havihi, mavarahahi visiapayare tayehe eta mávasa táichavenehi eta véhisirahi ema Jesucristo. Ánipi­ri­nesera eta ecata­ji­vairaya puiti juca sácheana. Émasera ema Viya, tétavi­cavahi eta majapa­nu­raivahi. Éma, tímara­ra­cahehi eta ecami­chirahi; tásiha éma, tíjara­ca­henapa eta evayu­chi­ra­vai­napaicha eta etumevaya. Tájina ticaya­ya­ca­hemahi máicha.
1PE 5:11 Éma, ¡máitava­cacahi eta macuna­cha­ca­revahi! ¡Macachu­ricahi eta máitupa­ji­jiá­sirava, máitava­ca­ca­hivare éta! Amén.
1PE 5:12 Ímati emutu ema vichamuri Silvano. Éma, tétavi­cavahi eta máitauraivahi te tamutu. Puiti, émahi ema tiámina­nurihi eta juca nucartane. Núti, ánipi­chichahi nájurehi eta eyehe. Esama­nusera eta nuconse­ja­chi­rahehi. Eta numeta­si­rahehi tamutu eta juca, nuvaraha nétumechahe eta véhiruhi, taicha yátupihi eta vicaiju­heirahi me Viya táicha.
1PE 5:13 Énaripa ena vichamuriana ticava­sanahi te juca avasare Babilonia, téchaji­caheana. Éneri­chu­hivare éna, manere­ji­ruanahi ema Viya ecutihi eti eta manere­ji­si­rahehi. Téchaji­ca­he­hivare ema nuchicha Marcos.
1PE 5:14 Núti, eta néchaji­ri­si­rahehi éti nuchamuriana, nuvaraha nétsera­recahe emutu, táicutiarahi eta tavayu­chirahi eta némuna­si­rahehi emutu éti. Puiti nuyaseu­chahehi me Viya, máijara­ca­hehini tanaraca tamutu eta epane­reruana emutu éti machane­ranahi ema Viáquenu Jesucristo. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi ­ eyehe.
2PE 1:1 Nuti Simón Pedro, mavana­ranuhi ema Jesucristo. Manere­ji­ru­nu­hivare mayehenuhi apóstole. Nucajurehe eta juca nucartane eti nuchamuriana taicha tétavi­cavahi eta evapi­nai­ravahi eta juca véhiruhi. Puiti éti apanava ejaca­pa­ca­re­hivare me Viya, ecaicu­chi­ri­pavare eta iúchucuiraya maicha ema Viáquenu Jesucristo.
2PE 1:2 Puiti, nuvaraha tajurucaini eta ecaicu­tiaraira eta máemuna­si­rahehi ema Viya, tásiha­quenehi eta ímatie­que­ne­hai­ra­paipahi eta mapane­reruana éma, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Tájinavare tahapa­pi­ri­cahini eta táurivahi eta epane­reruana.
2PE 1:3 Táichavenehi eta vímatirahi ema Viya, tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi eta macaema­ta­nea­si­ra­havihi eta vítare­sirana, mavarairahi vétaviu­chahini eta viúrivahi, vicuti­yarehi éma eta masantuvahi. Étahi eta mapane­reruhi eta máichuira­havihi. Tásiha, visuapa­vanepa taicha vímahapa eta majaraivahi, vímaha­varepa tétavi­cavahi eta máurivahi taicha camuri­quenehi eta táuriqueneana máichaque­neanahi.
2PE 1:4 Tíjara­ca­va­ri­pavare éma táetaviu­chayare eta viúrica­ca­re­va­nayare maicha te jena sácheyare, tijamu­ra­cha­ca­reanahi tamutu. Muracahi eta vicasi­ña­vairahi eta máitauchi­rayare tamutu eta júcana, taicha tétavi­cavahi eta máurivahi étapa eta majaraivahi. Táichavenehi eta ecasi­ña­vairahi mayehe, tinaca­sa­mu­re­chahehi eta ecasa­mu­re­ra­yarehi étachucha eta táuri­queneana, ecutiyare éma eta macasa­mu­rerahi eta táuriqueneana. Vaipa tivayua­ca­hemahi eta tajamu­ra­cha­que­neanahi eta iáqueheana, taicha tétavi­cavahi eta tamaepe­ra­ji­chi­rahehi eta cape juca eta ítare­sirana.
2PE 1:5 Eta tacahe, etupa­rahahi puiti, ímiya­na­vahini eta éhisirahi éma, epami­ca­va­va­rehini iúriva nayehe namutu ena achaneana.
2PE 1:6 Epami­ca­va­varéni ecaravahu apaesa ímatie­queneha eta mapane­reruana ema Viya, ecara­va­hu­va­rehini ecara­tacava, étume­cha­va­va­rehini eta ecamichira eta jácani iátajivana. Epami­ca­va­hi­vareni ácuti ema Viya eta masantuvahi.
2PE 1:7 Epami­ca­va­hi­vareni iápajucaya eta émuna­raivahi nayehe ena echamuriana, ecaji­rayare. Epami­ca­va­hi­vareni eta émuna­raivahi nayehe ena apamuriana achaneana, tayanapane vahi náehica­ha­vihini.
2PE 1:8 Eta tacaheyare eta ítare­sirana éti, ítamu­tu­ru­sirahi tamutu eta júcana iúrivanahi, ecuti­paipahi ema Viáquenu Jesucristo eta máurivahi éma. Éneri­chuvare te muracahi íjaracava ecara­va­hu­paipahi eta júcana, tiápaju­ca­va­paipahi eta ímatie­que­ne­hairahi eta máimitu­rapiana, tiápaju­ca­va­pai­pa­hivare eta etumeva tayehe eta ecaema­ta­nea­sirahi éma.
2PE 1:9 Nácanisera vahi návara­hahini nacaravahu, tímicu­ti­ji­ri­cavahi ena púchuquiana énainapa ticata­ji­va­nayare. Taicha náemiti­si­caipahi eta máepachi­na­chi­ra­vacahi ema Viya tayehe eta táinapu­rénihi napeca­turana náichaque­nénihi cape eta náitare­sirahi.
2PE 1:10 Étisera, eti nupara­pe­naveana, nuvaraha échavahini eta máichuirahehi ema Viya, manere­ji­si­rahehi. Epami­ca­vahini eta ímere­sirahi yátupi eta machicha­herahi. Eta ímiya­ni­ravahi eta ecara­vahuira eta juca néchaji­si­ha­que­neanahi, jéhesare, tájinapa tímiáqui­pai­ca­hémahi.
2PE 1:11 Tásiha, tétavi­cavaya eta iúrica­ca­revaya eta machima­pi­raheya ema Viáquenu Jesucristo te macuchu­cu­hahepa eta te juca apaquehe, mámiraheya eta te mávacureya. Máitava­cacaya eta macacha­ne­ra­haviya vimutu.
2PE 1:12 Tacahe núti, nupami­cavahi puiti eta némechi­raheya eta júcana, tayanapane nímatihehi eta ímati­ra­ripahi, muraca­ri­pavare eta éhisirahi eta yátupi­queneana ímitu­ca­si­vanahi.
2PE 1:13 Németeaca nétupi­cavahi eta juca nuconse­ja­chi­rahehi puiti juca nítare­si­raichaha te juca apaquehe.
2PE 1:14 Taicha vaipa náyere­mahicha eta nítaviraya. Ema Viáquenu Jesucristo tímime­ta­canuhi eta nunara­si­ra­va­nenapa te machacaya.
2PE 1:15 Nuvara­ha­hisera vahi ecuemi­tisica eta juca numeta­ru­heanahi, tayana­pa­néi­nepuca népenaipa. Eta tacahe, nupami­cavahi eta nímiáju­recahe emutu, taicha nuvarahahi échayarehi tamutu sácheana.
2PE 1:16 Viti vitupiruva eta vímitu­si­rahehi tayehe eta táichara­ra­ca­vayare eta machaviraya ema Viáquenu Jesucristo, máimere­siraya eta máitupa­ji­jia­sirava ichape. Vahi vépiya­hi­ra­himahi, váhivare viveha­quenéna te vichuti. Vímatipa yátupi, taicha vímahahi te viúquihana eta majaraivahi eta aquenu­cairahi.
2PE 1:17 Taicha víti vitiarihihi te machacaya ema Viáquenu Jesús, vicachanehi éma tayehe eta cerro santo, te vineca­pae­que­nehapa eta macaija­reirahi éma eta Aquenu­cairaya. Visama­hivare eta mahu ema Tata Vicaiyaquene eta macuna­chirahi ema Machicha. Ánipa macahehi: “Ema maca éma yátupi­quenehi Nuchicha némuna­ru­quenehi. Tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi máicha” macahepa.
2PE 1:19 Víti vítame­tacahi eta nacaye­ma­que­neanahi ena víyara­hanaini profetana tayehe eta Sagrada Escritura, eta náechaji­si­hairahi eta aquenu­cai­ra­yarehi ema Viáquenu. Eta náimitu­rapiana tacutihi eta tajaraiva eta lámpara eta tamicau­chi­ra­havihi apaesa táuriyare eta vítare­sirana te juca apaquehe tamaurivahi. Tacahe, étumechava tayehe eta ecucha­pi­ravaya eta sácheyare te máraja­painapa ema yátupiquene eta majaraiva, tétavi­ca­va­yarepa eta mamicau­chi­ra­heyare tamutu eta esamureana. Tacahe, titupa­ra­cahehi esuapayare eta juca esama­que­neanahi vímitu­ca­si­vanahi.
2PE 1:20 Nuvara­hasera yátupina ímatie­queneha eta juca: Vahi táurica viveha te vichuti eta vímija­chirahi eta tacaye­ma­que­neanahi eta Sagrada Escritura. Vicatu­pa­rahahi vicara­va­hu­yarehi eta yátupi­quenehi. Ena víyara­hanaini profetana, váhivare naveha­que­né­nahíni te nachutiana eta nájueque­ne­hairahi eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Ema Espíritu Santo, éma tímitu­ca­vacahi eta nájueque­ne­hairaya éna tayehe eta Sagrada Escritura vímaha­quenehi ­ puiti.
2PE 2:1 Tiuri, acane natiari­hi­va­resera ena tépiya­hi­rahiana tímija­cha­vanahi profetana te namuri ena náchuca­na­veanaini israelítana. Ene tacaheyare puiti, natiari­hi­yareva ena tépiya­hi­ra­hianaya, tépiya­ca­vanaya pastoreana eyehe. Éna típicha­si­ca­hea­nayare. Témeje­ca­pa­va­cha­heanaya, apanaya eta náimitu­rapiana. Vahi émaimahi náechajisiha ema Viáquenu ema náimica­pa­ru­hivare. Énajivahi tíchavanahi natanucahi eta náicuñayare, táijahú­chi­ra­va­yarehi eta náemitie­que­ne­hai­rayare.
2PE 2:2 Camuria­nayare ena náemeje­ca­pa­va­rua­nayare, náehicainapa eta nayeherepi, táetaviu­chirahi eta natuhu­sivahi. Náichavenehi éna, téchaji­ca­nainapa ena apamuriana achaneana, nacaeca­hinapa eta juca véhiruhi táurina­quenehi achene.
2PE 2:3 Ena nani, tímitu­ca­heanaya eta náimitu­rapiana náepiya­hi­rai­vanahi, taicha navarahahi títucavana tiverea­ca­hea­nainapa éti, taicha tétavi­cavahi eta najamu­ra­ra­sirahi eta plata. Tájinasera náipuinayare, vahi táevejua­caimahi eta náicuñayare. Taicha acane­vacaipa eta tacaeche­rairahi eta náicuñayare.
2PE 2:4 Nacutiyare ena ángeleana téjeca­pa­vanahi. Tájina vahi maperdo­na­cha­va­caimahi ema Viya. Máquiji­ca­vacapa tayehe eta táiñehiquene infierno távihahi eta timapi­cuquene. Ticaiti­hanahi puiti te cadena. Te táitecapapa eta juicio, tiápaju­ca­va­nainapa eta náicuñayare éna.
2PE 2:5 Nuvaraha némechahe nayehe ena machamu­rianaini ema víyarahaini Noé eta acane, váhivare májapa­nu­va­cahini ema Viya táichavenehi eta namasua­pa­ji­raivahi. Macami­ricapa eta ichape tiquiva náicuñahi. Téricanahi namutu ena nani achaneana, taicha náepuruhi eta máichuira­vacahi ema Noé, táuriva­ya­rehini eta náitare­sirana. Nacarichuhi tiúchucu­hanahi ema Noé, esu mayena, énapa ena sáisiqueneana machicha­naveana.
2PE 2:6 Nuvaraha némecha­hevare nayehe ena ticava­sa­nainihi te avasare Sodoma, étapa te Gomorra, váhivare majapa­nu­va­cahini ema Viya. Macami­ricahi eta yucu, náicuñahi éna. Táijahú­cha­vacapa tacami­tie­que­ne­havaca namutu. Títavanapa, amairi­hanecha tsimapa eta náitavirahi. Ema Viya máimerecahi eta juca, nayehe ena najuru­reanapa te juca apaquehe puiti, mavarairahi máemechavaca ena achaneana váinara­ji­pa­ne­re­ruanahi te napica­ya­repuca.
2PE 2:7 Téhesera te nataracu, matiarihi ema víyarahaini ticaijare Lot. Éma, tamutuhi sácheana ticati­sa­mu­revahi taicha máimaira­vacahi ena achaneana náichirahi eta tamauri­queneana, masami­ra­hivare eta náechaji­si­hairahi eta titsiri­ha­ca­reanahi. Téñama­va­hivare éma eta máimaira­vacahi ena achaneana, natuhu­si­va­vacahi eta náitare­si­ranahi. Tacahe, macuchu­cuhahi ema Viya, taicha éma Lot, tétavi­cavahi eta máurivahi, tisuapa­ji­rahihi mayehe ema Viya.
2PE 2:9 Eta tacahe, ema Viya tétavi­cavahi eta macatiu­chi­rahavi puiti, ticuchu­cu­hahavi viti véhicanahi éma, tayehe eta viátaca­jivana. Éneri­chuvare yátupihi matsecaripa eta náicuñayare nácani achaneana masuapa­ji­rai­ra­hanahi.
2PE 2:10 Ema Viya, yátupihi máicuña­ca­va­ca­yarehi namutu ena tivayu­chanahi eta náechipe­ji­sirahi eta náqueheana taicha tétavi­cavahi eta tavayua­si­ra­vacahi eta natuhu­sivana, énapa ena tépuruanahi ema Viáquenu eta émairahi téchavacahi. Ena nani, máeyajanahi. Mapicau­rai­rahana, nájina návami­ra­hu­quenéna eta náumeharaiva. Nasapiha nacaeca­hivare ena ángeleana tiámana eta majaraivahi ema Viya.
2PE 2:11 Apanasica ena ángeleana tiávianahi te mamirahu ema Viáquenu, vahi náijara­ca­vahini nacaja­cha­re­cahini ena váinarajiana, tétavi­ca­va­hinéni eta natumeva.
2PE 2:12 Énasera ena nani tépiya­ca­vanahi pastoreana, nacaeca­hi­hisera eta téhica­careana namaitu­ru­re­que­ne­ruanahi. Éna, nacutihi eta táitaresira eta sárare, tájina nacaicu­tia­ra­quenéna. Najuru­pai­ruchucha te apaquehe. Éna, táuriavasahi eta justicia, máejehahi náerataca táimica­pa­ca­va­neyare. Tépena­na­yarehi nacuti eta táepenira eta sárare.
2PE 2:13 Éna, náimica­ta­ji­vachahi nácani apamuriana achaneana. Páureana­sa­misera éna, tiápaju­ca­va­nayare eta nacata­ji­vai­rayare. Ena nani, tétupi­ca­vanahi eta náimairavahi, tiúrisa­mu­re­reá­ca­vanahi eta nacava­hairahi tamutu sácheana. Táitaure­va­quenehi tétavi­cavahi eta natsiri­ha­ca­re­va­yarehi eta namaetu­pi­cu­shi­vanahi, eta nacasi­ri­qui­rahehi te jácani énisi­ra­cacana ena echamuriana. Ticama­pu­ra­vanahi ticuri­sa­mu­re­chavana, navarairahi náituruca jácani najamu­ra­cha­queneana.
2PE 2:14 Namutuchucha najamuracha nácani esenana. Tájina náipuina eta náesena­ma­révana. Náechemaha eta náituru­siraya súcani esena máejerarehi. Náimitu­cavare ena ajairana tájina náiturué­queneha, nacutiyare éna eta náesena­ma­re­vanahi. Tájina tivechu­qui­haimahi eta nacape­ca­tu­rairahi. Ecuña­ra­quisera eta náicuchihi éna.
2PE 2:15 Témuna­si­ri­ca­vanahi éna, taicha namaima­tirahi eta achene nacaijuheya eta táuriquenehi. Nacutipahi eta mayehe­repini ema maca achane Balaám, machichaini ema Beor. Éma, tétavi­cavahi eta majamu­ra­chirahi eta plata, mavachayare eta máichirayare eta tamauri­queneana.
2PE 2:16 Ema Viya máimahahi eta tamaurivahi eta mapane­reruhi ema Balaam. Eta tacahe, eta burro macape­ra­quenehi ema Balaam téchajicapa, tacajachahi ema Balaam. Éma, macaicu­tiarahi eta táechaji­ri­ruvana eta mapera. Enevanepa témitiacahi eta mapane­reruhi tamauri­que­nénihi.
2PE 2:17 Ena nánitátaji achaneana nacutihi eta tiájicu eque. Nacutivare eta úcaji támarai­riruhi eta técaticava. Éna, jararihipa eta náicuchi náicuñayare tayehe eta táetaviure eta tamapicuva.
2PE 2:18 Ena téchaji­sia­vanapa ticuna­cha­vanapa eta náichaqueneana napeca­tu­ranahi náituru­reanahi. Náimina­ji­capaipa nácani náiture­va­napahi eta táurivai­ni­ripahi eta náehisirahi eta táuriqueneana, tichava­napaipa tayehe eta tamaepe­ra­ji­vanahi eta náitaresira.
2PE 2:19 Éna, ánipa tacahe eta náechaji­ri­ruvahi: “Víti, nájina vísapaimahi tipami­cahavi. Tacuti­richuhi te vicha eta tamauri­queneana étapuca eta táuriqueneana. Vítijiva véchinavahi eta vítare­siraya” nacahehi. Éna, tímija­cha­vanahi líbreana. Énasera tiápaju­ca­vanahi ticaera­tanahi taicha eta tavayu­chi­ravahi eta napeca­turana étapa eta namaepe­ra­jivana. Nácani tavayua­ruanahi eta napeca­turana, vaipa énainahini náechina­vahini.
2PE 2:20 Tacutiquene nácani tínaji­ca­vanahi eta náehisirahi ema Viáquenu Jesucristo, tichavanapa tayehe eta tamaepe­ra­jivahi eta náitare­sirana te juca apaquehe, éna, tiápaju­pa­na­vanapa eta nacaicu­ñai­rayare, taicha eta naviurevahi.
2PE 2:21 Tiúripa­nai­chu­hi­pucaini vahi nacuima­tihini eta táurinaquene véhiruhi, váchupa náimati­ripahi eta tiúrina achene, tásiha tínaji­ca­va­na­ri­cha­havare tayehe eta táurinaquene vanairipi najaca­pa­que­nénihi.
2PE 2:22 Jucarihi eta náechaji­riruva náchucarapi, ani tacahehi: “Te tiáhica eta tamucu, táimicha­va­yarehi tanica eta táhiruha. Étapa eta cuchi, tamapuruji vícachahini éta, taicha técara­ji­ca­va­yarehi te tiúraji”. Ene nacahehi ena tínaji­ca­vanahi tayehe eta véhiruhi, tíchavanapa tayehe eta tamaepe­ra­ji­que­neanahi.
2PE 3:1 Némura­ru­queneana nupara­pe­naveana, apihepa puiti nímiamaréca eta juca nucartane. Eta táechaji­ri­ruvahi eta apinaquene nucartane, nuvarahahi nuconse­jachahe, apaesa tacuija tahapa­picahe eta éhisirahi ema Viáquenu.
2PE 3:2 Nuvara­havare yátupina eta esuapiraina eta Sagrada Escritura nájureanahi eta acane ena víyara­hanaini santo profetana, étapa eta máimitu­rapiana ema Viáquenu Macatiu­ra­hiquene. Étari­chu­hivare vímitu­rapihi puiti eta eyehe viti apóstoleana.
2PE 3:3 Tínapu­cayare nuvaraha némecha­heyare eta juca. Te jena sache tánehipa eta táitavi­rayare, tímere­ca­vainapa ena achaneana ticaeca­hi­rahiana tayehe eta juca yátupi­queneana vicucha­pa­que­neanahi víti. Eta náitare­sirahi éna, apanachucha eta tihapa­pi­ri­ca­vacahi eta náichirahi eta tamauri­queneana najamu­ra­cha­que­neanahi.
2PE 3:4 Áninapa nacahe­ya­recacha: “Táicharacava eta juca ecucha­pa­quenehi. Vuíchahacaru machavahini ema Cristo, ímija­cha­quenehi tichava­va­ne­yarehi. Vaipa tasuapacare eta machaviraya. Taicha puiti tacuti­richuhi eta náitare­si­rainihi ena viáchuca­na­veánaini. Tanasi­richuhi eta táepani­ravahi acane eta apaquehe. Vahi táitsiva­cha­vahini” nacahepa.
2PE 3:5 Ena nani, vahi návara­hahini napane­re­queneha eta táitsiva­chi­ravahi maicha ema Viya. Jéhesare éma, eta acane, máechaji­ri­ruchucha eta máepiya­sirahi tamutu eta anuma étapa eta apaquehe. Máechaji­ri­ru­chu­chavare eta táimere­si­ravahi máicha, eta tiájipahi tétupiecahi te une. Éneri­chuvare, te táequenepa, únehi eta náicuñahi máicha, macami­ri­sirahi eta ichapequene tiquiva. Téricanahi namutu ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi.
2PE 3:7 Numetacahe puiti: Ema Viya tiápecha­vayare máicuña­cayare eta juca apaquehe. Yúcuya­re­hisera eta tacami­tie­que­ne­hayare tamutu eta anuma étapa eta juca apaquehe. Taicha éma, manaca­ripahi eta máechaji­riruva, máicutichahi eta tayerevaya étapa eta távapa­hianahi. Jéhesare, te jena sácheyare, títapai­ca­va­cayare namutu ena achaneana masuapa­ji­rai­ra­hanahi váinara­jianahi.
2PE 3:8 Váhivare ecuemi­tisica, nupara­pe­naveana, eta matupa­raquihi ema Viya, vahi tácuti eta vitupa­resira viti achaneana. Éma, étana sache matupa­racahi, vítisami mil áñoripa eta vitupa­chirahi tayerevaipa.
2PE 3:9 Éma, manacahi eta juca tayerevahi, mavarairahi macucha­payare ena achaneana eta náeneuchi­ra­vayare mayehe. Vahi tácahe­que­né­nahini eta juca táitare­sirahi maicha eta apaquehe. Ichapemuri eta macaye­herahi paciencia eta viyehe, mamava­rairahi vámutu­hichaini vémitie­que­nehíni. Narari­hisera ena achaneana téjeca­pa­vanahi te napane­reruana. Eta náimairahi eta mayerevahi ema Viya eta máicuña­si­ra­va­ca­yarehi, náimijachahi vaipa marata­haimahi máicuñaca eta juca apaquehe.
2PE 3:10 Esama­nuchaha. Te táitecapapa eta sácheyare táitavi­rayare tamutu maicha ema Viya, vahi vineca­pau­cha­vaimahi, taicha tacutiyare eta mayumu­ru­sirava eta máitesira mácani tiámerahi. Eta anuma, étapa tamutu eta távapa­hianahi, tamutuyare témitiaca. Ticaemayare muraca, tacutiyare eta tacaemaira eta ichapequene yucu te ichape curiche. Étapa eta tiávihanahi te apaquehe, tamutu­yarehi títava, énapa ena távapa­hianahi. Tamutuyare táijuchayare eta yucu.
2PE 3:11 Tásiha éti, écharipahi eta juca táitavi­ra­yarehi eta anuma étapa eta apaquehe, táijuirayare tamutu te yucu. Puítipa tacamu­nuipahi ámutuhini éseni­cahini ema Viya, étaviu­chahini eta iúrivahi eta ítare­sirahi. Puiti, yátupi ávara­hahini táiteca­pa­va­nehini eta jena sácheyare. Eyaseaca ema Viya táiteca­pavane.
2PE 3:13 Taicha viti machane­ranahi ema Viya, vicucha­painapa eta arairuyare anuma étapa eta arairuyare apaquehe, vícuchihi mayehe ema Viya. Tájinainapa eta pecatuana, vaipa tihapa­pi­ca­ha­vimahi. Tétavi­ca­va­yarehi eta táuriva.
2PE 3:14 Eta tacahe, némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, puiti eta ecucha­pi­rayare eta juca tacaitsi­vairaya tamutu, étume­cha­va­ya­rechucha eta ecasi­ñairahi ema Viáquenu Jesucristo, apaesa tauri eta machima­pi­ra­heyare, tacuija etapi­ra­vainahi.
2PE 3:15 Échava yátupina eta macaye­herahi paciencia eta viyehe ema Viáquenu taicha mavarahahi ticuchu­cu­ha­haviya. Étari­chu­hívare tacahehi eta máimitu­rapihi ema apana viparape vémuna­ru­quenehi Pablo, táichavenehi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi máijararuhi ema Viya.
2PE 3:16 Tamutu eta macartaneana máimiama­re­ruanahi eta eyehe, étarichuhi táechaji­sihahi eta júcana. Jarari­hisera ticajerahi eta ecaicu­tia­rai­rai­nahini. Narari­hisera ena ticara­vahuana apaesachicha, vuíchahavare túmeva­caimahi eta náehisirahi. Náequepi­ca­sa­michucha eta táimiturapi eta macartane. Nahapa­pi­cavare eta táimitu­rapihi eta apana Escritura. Táimicu­ña­ca­va­ca­ya­resera eta nahapa­pi­sirahi.
2PE 3:17 Eta tacahe, némuna­ru­queneana nupara­pe­naveana, vahi tacuma­puruji eta ímatie­que­ne­hairahi eta juca, machu nahapa­picahe eta epane­reruana ena tivayua­ra­hia­na­tataji. Máchuvare náimina­jicahe eta éhisirahi ema Viáquenu.
2PE 3:18 Puiti, nuvaraha tajuru­ca­pa­ri­chuchaini eta ímatiraina ema Viáquenu Jesucristo. Tajuru­ca­pa­ri­chu­cha­varéni eta evapi­nai­ravahi eta máemuna­si­rahehi ema Ticatiu­cha­havihi. ¡Tétavi­ca­vahini eta vijirauchira, vicuna­chahini éma, te vinara­sirana, te véjami­sirana! ¡Te visiapainapa eta mávasa, vímiya­na­vayare! ¡Amén!
1JO 1:1 Nuti Juan nímiamareca eta juca nájure eta eyehe. Nuvaraha numetacahe éti, eta véchaquenehi mayehe ema Jesucristo, ema tíjara­cahavi eta echáji­ri­rucava ticaita­re­carahi. Éma, matiarihihi acane te tépanavapa tamutu. Tacahe, tiúcupaicahi, tímere­cavahi eta viyehe. Visamapa eta máechaji­riruva. Camuri eta sácheana eta vímara­ra­sirahi éma te viúquiha. Vémamahaca te vivahu.
1JO 1:2 Éma, matiarihihi acane, manasi­que­ne­ripahi mayehe ema Maiya. Tiúcupai­ca­pasera eta viyehe. Víti vímatipa eta acháne­que­nérahi éma. Tásiha, puiti vimetacahe eta juca vímaha­quenehi étapa eta visama­quenehi. Vimetacahe taicha vivaraha iúruji­ca­vahíni eta viyehe. Taicha víti viúruji­cavahi mayehe ema Tata Vicaiyaquene émapa ema Machicha Jesucristo. Tásiha, éti apana iúruji­ca­vahíni nayehe.
1JO 1:4 Tásiha, nucajurehe eta juca taicha nuvaraha yátupina eta iúrisa­mu­revaina.
1JO 1:5 Vimetacahe eta máimitu­si­rahavi ema Jesucristo. Eta juca eta macaye­ma­quenehi: “Jararihi eta tijarahi mayehe ema Tata Vicaiyaquene. Tájina timapicuina mayehe, taicha mavayure eta máuriva”.
1JO 1:6 Tiúri, te vinasi­ri­chupuca víti te timapicu, tásiha te vicahe­hipuca: “Viúrujicava mayehe ema Viya”, tásiha víti vépiya­hi­ra­hiripa. Vahi viúruji­ca­vahini mayehe, váhivare visuapahini eta mavanai­ripiana.
1JO 1:7 Téhesera yátupina eta visuapira eta mavanai­ripiana, vinasi­richuhi eta te majaraivahi ema Viya, tacutihi eta manasi­ra­richuhi éma eta te majaraivahi. Tásiha, eta vinasi­ra­richuhi eta te majaraivahi, viúrita­re­ca­yarehi eta viúrujiu­si­racaca nayehe ena vichamuriana. Éneri­chuvare máepachi­na­chayare tamutu eta vicape­ca­tu­rairana, taicha te tépenapa ema Jesucristo Machicha ema Viya, máepusaicahi eta máitine eta máepachi­na­chi­ra­ha­vi­yarehi.
1JO 1:8 Te vicahe­hipuca: “Tájina eta nupeca­turaina”, tacahe, vahi vátupie­mahini eta vipane­reruhi. Vítijiva vivayua­ra­cavahi víti.
1JO 1:9 Téhesera vitupi­ruvahi eta vimetau­re­si­ravahi eta vicape­ca­tu­rairana mayehe ema Viya, jarari­hiripa eta maperdo­na­chi­ra­havihi. Taicha tíjara­cavahi éma eta maperdo­na­chi­ra­ha­viyare, vahi táeñama­va­ca­rehíni. Éneri­chuvare májahaya tépachi­na­cha­ha­viyare tamutu eta tamauri­queneana viyehe.
1JO 1:10 Téhesera vicahe­hipuca: “Tájina nupeca­turaina”, vépiyae­que­nehahi ema Viya. Vímicu­ti­ji­ricapa ema máepiya­hi­rahini. Vahi tátupi­ru­vahíni eta vijacha­pi­rai­nahini eta máechaji­riruva.
1JO 2:1 Nuchicha­naveana, nucaju­rehehi eta júcana taicha nuvaraha vahi ecuca­pe­ca­turaini. Téhesera íchapuca eta pecatu, mararihi ema ticata­jirahi viyehe te mamirahu ema Tata Vicaiyaquene. Ticaijare Jesucristo ema ticata­ji­ca­ha­virahi. Éma, matapi­ravare; tétavicava eta máuriva.
1JO 2:2 Éma, tímica­pa­cavahi táichavenehi eta macaepa­hai­ra­yarehi eta vipeca­turana apaesa viúri mayehe ema Viya. Váhisera tácarichu eta vipeca­turana víti. Táimica­pacahi éma eta macaepa­hai­ra­yarehi eta napeca­turana namutu ena achaneana te juca apaquehe.
1JO 2:3 Tiúri puiti, vicasi­ñavahi eta vímatirahi ema Viya, taicha visuapahi eta mavanai­ripiana.
1JO 2:4 Te narari­hipuca ena nácani achaneana nacahehi: “Núti nímati ema Viya”, téhesera vahi nasuapahini eta mavanai­ripiana, tacahe náepiyevahi éna. Vahi tásuapa­ca­rehini eta náechaji­riruva.
1JO 2:5 Étasera eta visuapirahi víti eta mavanai­ripiana tímecha­havihi eta viávahá­sirahi ema Viya. Yátupihi eta vémuna­sirahi ema Viya.
1JO 2:6 Víti vicahehi: “Viávaháca ema Viya”, tásiha, tacamunuhi eta táurihini eta vítare­si­rai­nahini tácutihini eta táurivahi eta máitare­sirahi ema Jesucristo.
1JO 2:7 Nupara­pe­naveana, nuvaraha némechahe te juca carta eta macava­nai­ri­pi­rahavi ema Jesucristo eta vémuna­si­ra­cacaya. Te tépana­vainapa eta ecaiju­herahi ema Jesucristo, vímitu­ca­heripa eta juca mavanairipi. Taicha tamutu eta juca vímitu­rapiana táuchurehi tayehe eta juca mavanairipi ema Jesucristo.
1JO 2:8 Puítirichu nuvaraha tápajucava eta ecaicu­tia­rairaya eta máemuna­si­ra­havihi éma. Manasi­richuhi éma te majaraiva ema Maiya. Tásiha éti, te esuapa eta juca mavanairipi, te émunacaca, epauchai­napaipa eta majaraiva ema Viya. Téraji­ca­vainapa eyehe eta timapicu.
1JO 2:9 Te narari­hipuca ena nácani achaneana nacahehi: “Núti návihahi eta te majaraiva ema Viya”, téhesera nacati­cha­hipuca ena nachamuriana, návira­richuhi te timapicu. Vahi napauchaimahi eta majaraiva ema Viya.
1JO 2:10 Nácanisera náemunacahi ena nachamuriana, nanasi­richuhi te majaraiva ema Viya. Tásiha, tiúrihi eta napaisirahi, apaesa vahi náejeca­pa­vahini.
1JO 2:11 Énasera ena nácani nacatichahi ena nachamuriana, nanasi­richuhi éna te timapicu. Vahi náechahíni eta napaisi­rayare eta náitaresira, taicha eta timapicu vahi táisapahíni náimairi­ri­cahíni.
1JO 2:12 Eti nuchicha­naveana, nucajurehe taicha néchahi eta maperdo­na­chi­ra­he­ripahi ema Viya eta epeca­turana émavenehi ema Jesucristo, táichave­ne­hivare eta ímatirapa ema Tata Vicaiyaquene. Eti ávinaveana, nucajurehe taicha éti ímatihi ema Jesucristo, ema matiari­hi­quenehi acane te tépanavapa tamutu. Eti átinaveana, éneri­chuvare nímiaju­re­cahehi taicha tanasirichu iúnacahi te esamureana eta máechaji­riruva ema Viya. Tásiha éta, tétume­chahehi eta ecapa­que­chi­raipahi ema Váinaraji.
1JO 2:15 Emutu eti, vahi ecuja­muracha eta tamauri­queneana te juca apaquehe. Váhivare ecuja­muracha eta tatiari­hi­queneana tayehe eta juca apaquehe. Te narari­hipuca ena najamuracha eta tamauri­queneana te juca apaquehe, vaipa émainahini náemunaca ema Tata Vicaiyaquene.
1JO 2:16 Taicha tamutu eta napane­reruana ena achaneana te juca apaquehe, tájina táurivaina. Napane­rechahi naicha eta tamauri­queneana. Najamu­rachaipa eta apayehe. Navarahaipa nacayehe náimija­chai­papuca tiúrihi eta náimairahi. Te ticaima­ha­que­neanapa, tisiña­vanapa táicha. Eta juca napane­reruana, vahi máijara­rui­nahini ema Tata Vicaiyaquene.
1JO 2:17 Numetacahe puiti: Títavai­napaipa tamutu eta apaquehe. Éneri­chuvare títavai­napaipa tamutu eta najamu­ra­cha­queneana ena achaneana. Vítisera, te visuapa eta mavara­haquene ema Viya, máichecua­ra­qui­rénapa eta vítaresira.
1JO 2:18 Nuchicha­naveana, puiti tiánehinapa eta táichecuiraya, títavainapa tamutu. Vimeta­ca­heripa eta máitesi­rayare ema maca achane ticaijare Ánticristo, ema ticatia­na­cayare ema Viáquenu. Puítiripa nararihipa ena ticatia­na­canahi ema Cristo, navarahaipa máitecavane ema Ánticristo. Tásiha, véchainapa eta tiánehinapa eta táichecuiraya tamutu.
1JO 2:19 Ena ticatia­nacana ema Cristo náuchurehi eta viyehe. Váhisera viúmuri­vai­nahini éna. Taicha te viúmuri­vai­nahini, nanasi­ri­chuhini eta viyehe. Náeraji­ru­vai­pa­hisera eta viyehe. Tásiha, vímatipa eta vahi viúmuri­vai­nahini.
1JO 2:20 Ema Viáquenu Jesucristo tíjara­ca­heripa éti ema Espíritu Santo. Tásiha, emutu­ripahi ímati eta yátupi­queneana.
1JO 2:21 Nucaju­rehehi táichavenehi eta ímatirahi. Nuvaraha ácaicu­tia­ra­que­né­nahini eta yátupi­queneana. Te esuapa eta yátupi­queneana, vahi ácutimahi ena tépiya­hi­rahiana.
1JO 2:22 Numetacahe eta juca taicha nararihipa puiti ena tépiya­hi­rahiana, ena nácani nacahehi: “Ema Jesús váhira émaina Cristo Machicha ema Viya” nacahehi. Ena nácani achaneana, ticatia­na­canahi ema Cristo. Tacuti eta nácahehini: “Váhira émaina yátupiquene Tata Vicaiyaquene, váhivare émaina Maiya ema Jesús” nacahepaini.
1JO 2:23 Numetacahe eta apana: Nájina tiávahá­ca­naimahi ema Tata Vicaiyaquene ena vahi nasuapahini ema Jesús eta machichairahi ema Tata Vicaiyaquene. Viávahá­ca­hisera víti ema Tata Vicaiyaquene vimutu viti visuapanahi ema Jesucristo eta machichairahi ema Viya.
1JO 2:24 Tásiha, ecapa­ne­re­ru­ya­réchucha éti eta máechaji­riruva, tamutu eta esama­que­nea­na­ripahi eta te tépana­vainapa eta ecasi­ñairahi ema Jesucristo. Eta ecapa­ne­reruira eta júcana, iávahá­cayare ema Tata Vicaiyaquene émapa ema Machicha.
1JO 2:25 Taicha tíjara­cavahi ema Jesucristo tíjara­ca­haviya eta vítaresira máichecua­ra­qui­rénapa.
1JO 2:26 Puiti nararihi ena navara­hayare tivayua­ra­caheana. Tásiha, nucajurehe apaesa ecuneuchava éti nayehe ena témeje­ca­pa­va­rahiána.
1JO 2:27 Éti, mávahá­ru­heripa ema Espíritu Santo mavaneruhi ema Jesucristo. Tásiha, nájina apanaina ácamu­nuhini máimitu­ca­hehini, taicha tímitu­cahehi tamutu ema Espíritu Santo. Éma, yátupi­quenehi eta máechaji­riruva. Éma, vahi tépiya­hirahi. Timeta­cahehi éma: “Ánasirichu iávahácahi ema Jesucristo”.
1JO 2:28 Puítisera, nuchicha­naveana, ímiyanava eta iávahá­siraina éti ema Jesucristo apaesa túmesa­mu­rehéina éti, vahi ecutsiriha mayehe eta te machava.
1JO 2:29 Éti échahi eta máetaviuchira eta máurivahi ema Jesucristo. Tásiha, ímatiyare ena apamuriana machicha­naveana ema Viya, táichavene eta náichirahi eta táuriqueneana.
1JO 3:1 Nuchicha­naveana, tétavicava tárami­careva eta máemuna­si­rahavi ema Tata Vicaiyaquene. Yátupihi tímija­re­cha­havihi “machicha­naveana”. Puítiripa yátupi­quenehi machicha­ha­vi­ripahi. Énasera ena apamuriana achaneana vuíchaha nácaicu­tia­rahíni eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya, taicha vuíchaha náimatihíni eta máemuna­raivahi éma.
1JO 3:2 Némuna­ca­sareana, vécharipa eta macachi­chai­ra­havipa ema Viya. Vuíchahasera tímechahavi éma eta viúrivayare. Véchari­pavare eta vicuti­rayare ema Jesucristo eta te machava. Taicha vímahayare eta máimahiquene éma.
1JO 3:3 Tásiha, vimutu víti vicune­vayare eta vicutiraya ema Jesucristo, puiti vácuticaca viúrihini tácutihini eta máurivahi éma.
1JO 3:4 Nuvaraha némechahe: Namutu ena tisipe­ca­turana, nacaticha eta mavanai­ripiana ema Viya, étara eta juca napeca­turahi.
1JO 3:5 Ema Jesucristo, tájina matapi­ravaina éma. Vímati­ri­pasera eta tímitecahi éma te juca apaquehe eta macaepa­hai­rayare eta vipeca­turana.
1JO 3:6 Víti, te viávahácahi ema Jesucristo, titupa­ra­cahavi vaipa vicuimi­siapava tayehe eta pecatuana. Énasera ena ticape­ca­tu­ra­rahiana vahi náimatihini ema Cristo.
1JO 3:7 Nuchicha­naveana, vahi ecuisapava navayuacahe. Víti, te vímisia­pavahi tayehe eta táuriqueneana, vímerecaya eta viúriva. Vicutinapa ema Jesucristo eta máetaviu­chirahi eta máuriva.
1JO 3:8 Te náimisiapava ena apamuriana tayehe eta tamauri­queneana, éta tímereu­cha­vacahi eta machichai­ra­vacahi ema Váinaraji. Taicha ema Váinaraji, ema tinacuchahi táquenuhi eta pecatu. Numetacahe eta apana: Ema Machicha ema Viya tímitecahi eta macaepa­hai­rayare eta majara­re­ruanahi ema Váinaraji.
1JO 3:9 Víti machicha­ha­viripa ema Viya. Váipa vímisia­pa­vaimahi tayehe eta vicape­ca­tu­rairana taicha vicutinapa éma eta tamaji­nairahi matapi­ravaina. Éma, tájina mapeca­turaina. Eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya, vahi vicape­ca­tu­raimahi.
1JO 3:10 Nácani vahi tíchanahi eta táuriqueneana, váhivare náemuna­cahíni ena nachamuriana, náimerecahi eta vahi machicha­va­cai­nahini ema Viya. Tímere­ca­va­na­hivare eta machichai­ra­vacahi ema Váinaraji. Vítisera, eta víchirahi eta táuriqueneana, étapa eta vémuna­si­ra­cacahi, vímere­cavahi eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya.
1JO 3:11 Te tépana­vainapa eta ecasi­ñairahi ema Viya, vimeta­cahehi eta mavarairahi eta vémuna­si­ra­ca­cayare.
1JO 3:12 Tásiha, vahi ecucuti éti ema Caín, mávaháruhi ema Váinaraji. Ema maca Caín macapacahi ema maparapéni Abel, táichavenehi eta máetaviu­chirahi eta mavaina­ra­jivahi. Ema maca Abel, táimica­pacahi eta masuapa­ji­raivahi, máichirahi eta táuriqueneana.
1JO 3:13 Nupara­pe­naveana, éneri­chuvare puiti nararihiya ena achaneana ticati­cha­hea­nayare éti apana. Váhisera ecuarami eta juca.
1JO 3:14 Nupara­pe­naveana, véchahi víti eta viápechi­ravaya vítareca te táequenéraya eta vépeniraya. Vicaiju­henapa eta vítare­siraya máichecua­ra­quireya. Véchahi eta juca, táichavenehi eta vémuna­sirahi ena vichamuriana. Énasera ena vahi náemuna­cahini ena nachamuriana, nanasirichu. Vahi tiúchucu­ha­naimahi tayehe eta náepenira.
1JO 3:15 Namutu ena ticati­chanahi ena vichamuriana, nacutihi ena ticapahiana. Eta náichara­ra­ca­vayare ena ticapahiana, véchahi eta namauchu­cui­rayare.
1JO 3:16 Ema Jesucristo tímecha­havihi eta máemuna­si­ra­havihi, taicha tíjara­cavahi tépena vítivenehi. Tásiha víti, te jácani táichara­racava, titupa­ra­cahavi víjara­ca­vayare vépena énavene ena vichamuriana, vímechiraya eta vémuna­si­ra­cacahi.
1JO 3:17 Te mararihi ema mácani achane ticaima­ha­quenehi, te vahi acháne­sa­mu­rénahi mayehe ema machamuri eta macaiju­herahi, ema maca váhivare máemuna­cahini ema Viya.
1JO 3:18 Nuchicha­naveana, vémuna­ca­cachucha vicajicaca eta vicaye­he­queneana. Vahi vicúya­cu­ji­riríha. Váhivare vicuepi­ya­hirahi eta vémuna­si­ra­ca­cairahi. Vahi tacucarichu eta véchaji­riruva.
1JO 3:19 Tásiha, eta te vémunacaca, véchahi eta yátupirahi machichahavi ema Viya. Téhese­rapuca tipica­ca­ra­ra­cavahi eta visamure, vicaesa­mi­ri­cayare eta visamure, taicha ema Viya tímaha­havihi eta vicasi­ñairahi eta majapa­nui­ra­havihi. Taicha majapa­nu­ra­hi­quenehi éma. Téchahi tamutu.
1JO 3:21 Tiúripana, némuna­ca­sareana, te tájina eta tapica­ca­ra­ra­si­ravaina eta visamure. Tásiha, vahi vipicaimahi eta viyasea­ra­pianaya mayehe ema Viya.
1JO 3:22 Vicasi­ña­vainapa eta máijara­si­ra­ha­viyare tamutu eta viyasea­ruanahi, taicha visuapahi eta mavanai­ripiana, vicuri­sa­mu­rechahi ema Viya.
1JO 3:23 Eta juca mavanai­ri­pianahi: “Ecasiña ema Nuchicha Jesucristo, éneri­chuvare émunacaca”. Tacahehi eta mavanairipi viyehe.
1JO 3:24 Te visuapa eta mavanai­ripiana, viávahácahi éma, éneri­chuvare éma tiávahá­ca­haviya. Véchahi eta matiari­hirahi ema Viya eta viyehe, máicha ema Espíritu Santo mavaneruhi éma.
1JO 4:1 Némuna­ca­sareana, ecuneuchava nayehe ena tépiya­cavana ticame­ta­rairuana. Taicha puiti nararihi éna. Vahi mavane­ruanaina ema Viya, váhivare mávahá­ruanaina ema Espíritu Santo. Tásiha, te náiteca­pau­cha­hepuca ena návaraha tímitu­caheana, éti eyase­re­si­navaya te yátupipuca vanairucana me Viya. Esamayare te étari­chupuca eta vímitu­ra­pianahi víti.
1JO 4:2 Eta juca eta ímatia­rayare ena mávaháruana ema Espíritu Santo te nacahe­hipuca: “Ema Jesucristo yátupi­quenehi achane eta máuchusirahi”.
1JO 4:3 Énasera ena apamuriana, te náñaucha­hipuca eta yátupirahi achane ema Jesucristo, vahi mavane­ruanaina ema Viya. Éna, ticatia­na­canahi ema Cristo. Vimeta­ca­heripa eta náitesi­rayare ena ticatia­nacana ema Cristo. Tiuri, puítirichu nararihipa ani viyehe.
1JO 4:4 Nuchicha­naveana, éti machichahe ema Viya. Néchahi núti eta emaisa­pi­ravahi tivayua­caheana taicha mávahá­ruhehi ema Espíritu Santo. Éma, túmepanahi mayehe ema Váinaraji, náehiruhi ena nani tivayua­rahiana.
1JO 4:5 Ena nani, tahapa­pi­ri­ca­vacahi eta tájipa­racana tayeheana eta apaquehe tamauri­queneana. Tásiha, ena achaneana máehica­ra­hanahi ema Viáquenu náuricaipa náiteca­pau­chavaca.
1JO 4:6 Vítisera machicha­havihi ema Viya. Tisama­ra­ra­ca­haviana ena tímatiana ema Viya. Énasera ena apamuriana máimati­rahana ema Viya, vahi tiúrimahi eta nasami­rahavi. Tásiha, tímati­ca­reanaya ena mávaháruana ema Espíritu Santo. Éneri­chuvare tímati­ca­reanaya ena mávaháruana ema Váinaraji.
1JO 4:7 Némuna­ca­sareana, tacamunu eta vémunacaca vámutu. Taicha ema Viya tímitu­ca­havihi eta vémuna­si­ra­cacaya. Vimutu viti vémuna­ca­canahi, étapa tímereu­cha­havihi eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya, yátupihi eta vímatirahi éma.
1JO 4:8 Énasera ena nani vahi témuna­cacana, vahi náimatihini ema Viya. Taicha ema Viya, yátupi­quenehi eta máemunaraiva.
1JO 4:9 Éma, tímecha­ha­viripa eta máemuna­si­ra­havihi, eta mavane­sirahi ema macari­chuquene Machicha. Mavanecahi títeca te juca apaquehe, tíjara­ca­ha­viyare eta vítare­si­rayare máichecua­ra­qui­rénapa.
1JO 4:10 ¡Tétavicava eta máemuna­si­ra­havihi! Vítisera vahi vitívai­nahíni vémunaca ema Viya. Mativahi ema témuna­ca­havihi. Eta máemuna­si­rahavi ema Viya, máijara­recahi ema Machicha. Mavanecahi tépenayare te crusu étavene eta macaepa­hai­rayare eta vipeca­turana.
1JO 4:11 Némuna­ca­sareana, máetaviucha eta máemuna­si­rahavi ema Viya; tásiha, vítipa tacamunu eta vémuna­si­ra­cacáina.
1JO 4:12 Nuvaraha ácaicutiara eta juca: Nájina tímahaina ema Tata Vicaiyaquene. Téhesera víti, te vémuna­ca­capuca, tiávahá­ca­haviya éma. Tásiha, vicutihi ema Viya eta máemuna­raivahi éma.
1JO 4:13 Puiti, viti viávahácahi ema Viya, éneri­chuvare tiávahá­ca­havihi éma. Véchahi eta mávahá­si­ra­havihi ema Viya, máichavenehi ema Espíritu Santo mavaneruhi eta viyehe.
1JO 4:14 Tásiha, viti vicacha­nea­naripa ema Jesús, vimeta­ca­va­capahi namutu ena vímana­rua­napahi eta máucupai­siraipa te anuma, taicha vivaraha náimatiyare namutu eta mavane­sirahi ema Viya máiteca ema Machicha ticatiu­cha­ha­viyare vimutu viti achaneana te juca apaquehe.
1JO 4:15 Tacahe, te narari­hipuca ena nacahehi: “Ema Jesús machichara ema Viya”; tásiha, tímati­ca­reanahi éna, mávahá­ruanahi ema Viya, étapa eta návahá­sirahi éma.
1JO 4:16 Víti véchahi eta yátupirahi máemuna­si­ra­havihi ema Viya. Eta tacahe, vicasi­ñavahi eta mayehe. Témuna­ra­hiquene éma. Tásiha, víti apana, te vémuna­ra­hipuca, viávahácaya ema Viya; éma apana, tiávahá­ca­haviya.
1JO 4:17 Vétaviuchaya eta vémuna­siraya ena vichamuriana taicha eta viávahá­sirahi ema Viya. Tásiha, vahi vipicaimahi eta jena sácheyare te viyanapa te mamirahu ema Viya. Vahi vipicaimahi taicha machicha­havihi ema Viya, vicutihi ema Jesús eta macachi­chairahi ema Maiya, tayana­pa­nepuca vítare­ca­richaha te juca apaquehe.
1JO 4:18 Ena apamuriana achaneana tipica­ca­ra­ca­vanahi taicha téchavanahi eta nacaicu­ñairaya. Vítisera vahi vipicaimahi taicha vicasi­ñavahi eta máemuna­si­ra­havihi ema Viya. Te yátupi­hipuca vicasiñahi, macaesa­mi­ricaya eta visamure eta vipisira. Tásiha, nácani tipicanahi, napicahi taicha vahi nácasi­ña­vahini eta máemuna­si­ra­vacahi ema Viya.
1JO 4:19 Víti vémunacahi ema Viya taicha ema mativahi témuna­cahavi.
1JO 4:20 Te narari­hipuca ena nacahehi: “Viti vémunaca ema Viya”; téhese­rapuca nacati­chaichucha ena nachamuriana, éna tépiya­hi­ra­hianahi. Taicha náimaha­né­nipuca ena nachamuriana, váhisera náemuna­cahini, ene tacahehi eta namaemu­na­sirahi ema Viya máimaha­si­quenehi.
1JO 4:21 Eta juca eta mavanai­ripihi viyehe ema Viya: “Émunacanu nuti yátupi­quenehi Viya; émuna­cavare ena echamuriana”.
1JO 5:1 Yátupihi eta macachi­chai­ra­havipa ema Viya vimutu viti visuapanahi ema Jesús eta émairahi ema Cristo. Tásiha, vémuna­carine ema ticachi­cha­havihi. Tásiha, te vémunaca ema Viya, téhepa visuapa eta mavanai­ripiana, titupa­ra­cahavi tacuti­yareichu eta vémuna­siraya namutu ena vichamuriana, taicha machicha­na­vea­na­hivare éna, vipara­pe­na­veanahi te mavahuana ema Viya.
1JO 5:3 Étavene eta vémuna­sirahi ema Viya, visuapaya eta mavanai­ripiana. Taicha vahi táyacu­ji­ca­rehini eta visuapiraya eta mavanai­ripiana.
1JO 5:4 Tásiha, viti machicha­naveana ema Viya viratahaya vínajica eta tamauri­queneana eta vítare­siraya. Taicha tímica­ta­ca­ha­viripa ema Jesús táichavenehi eta vicasi­ñairahi eta mayehe.
1JO 5:5 Víti visuapahi eta yátupirahi Machicha ema Viya ema Jesús. Tásiha, viti véhicanahi éma, vicarichuhi víti virataha vínajica eta tamauri­que­neanahi eta vítaresira.
1JO 5:6 Te títecapa ema Jesucristo, tímere­cavapa te juca apaquehe, une eta macaica­cha­siyahi. Éneri­chuvare eta máitine máepusairuhi eta máepenirahi te crusu. Tásiha, te vímatie­queneha eta macaica­cha­sirahi te une, étapa eta máepusai­sirahi eta máitine, témecha­ha­viripa eta manere­ji­ruichuhi ema Maiya. Eta une étapa eta máitine témecha­havipa ema Jesús eta émaira­quenehi Cristo. Ema Espíritu Santo, émapa títáme­ta­cahavi. Taicha ema Espíritu Santo yátupihi eta mameta­rapiana. Eta une, eta máitine, émapa ema Espíritu Santo, eta juca mapanaquene témecha­ha­viripa. Ticuti­cacahi eta tacaye­ma­queneana.
1JO 5:9 Tacutihi eta masuapa­careva ema mácani achane tiuri. Tiápaju­ca­vasera tasuapa­ca­re­vapana eta mameta­rapiana ema Viya mayehe ema Machicha. Ánipa macahe: “Émara nuchicha, némuna­ruquene ema maca”.
1JO 5:10 Tásiha, te vicasiña ema Machicha ema Viya, visuapava vicasiñava te visamure eta yátupirahi eta mameta­sirahi ema Viya. Ena apamuriana vahi nasuapahini ema Viya, náimicu­tichapa máepiya­hi­ra­hihíni ema Viya, taicha vahi nasuapahini eta mameta­ra­pianahi mayehe ema Machicha.
1JO 5:11 Étari­chuvare eta juca eta mameta­sirahi ema Viya, eta máijara­si­ra­ha­viripa eta vítare­si­rayare máichecua­ra­qui­rénapa. Ema Machicha ema Viya, éma téchahi eta vítaresira.
1JO 5:12 Ena ticasi­ña­nayare éma, títare­ca­nayare. Énasera nácani vahi ticasi­ñanahi ema Machicha ema Viya, vahi títare­ca­naimahi.
1JO 5:13 Tiuri, némuna­ca­sareana, nuvaraha échayare eta ítare­si­rayare máichecua­ra­qui­rénapa, taicha ecasiñahi ema Machicha ema Viya. Eta tacahehi eta nucaju­rei­rahehi.
1JO 5:14 Tásiha, tájina táeñama­va­ca­rehini eta viyasea­ruanahi ema Viya, taicha véchahi víti eta masami­ra­havihi, taicha eta viyasea­rapiana tásiha­que­neanahi eta vímatie­que­ne­hairahi eta mavara­ha­quenehi ema Viya.
1JO 5:15 Tásiha, véchahi eta máijara­si­ra­haviya tamutu eta viyasearuana, taicha véchahi eta tasama­ca­revahi eta viyasea­ra­pianahi eta mayehe.
1JO 5:16 Tamutu eta tamauri­queneana náichahi ena achaneana, ema Viya máimija­rechahi “pecatuana”. Jararihi eta pecatuana tíñehipana mayucha­ti­ca­vaneya ema Viya eta vítaresira táicha. Jarari­hivare eta apana pecatuana váhirichu tíñehicha. Te marari­hipuca ema mácani vichamuri ticape­ca­tu­rarahi, eta váhirichu tíñehicha eta máepeniraina; te ímahapuca eta macape­ca­tu­rairahi, éti eyaseuchaya éma, mayehe ema Viya. Tásiha, ema Viya máijara­cayare eta máitare­si­ra­ya­rechaha ema ticape­ca­tu­rarahi. Téhesera marari­hipuca ema mácani ticape­ca­tu­rarahi eta tíñehipana mayucha­ti­ca­vaneya ema Viya eta máitaresira, vahi nuvanecahe eta eyaseu­chahini ema maca achane ticape­ca­tu­rarahi.
1JO 5:18 Vecha eta vahi vímisia­pa­vaimahi tayehe eta vicape­ca­tu­rairana viti machicha­na­veanahi ema Viya. Taicha ema Machicha ema Viya tijanea­ca­havihi vimutu víti. Vahi márata­haimahi ticaete­mahavi ema Váinaraji.
1JO 5:19 Taicha véchahi eta macachi­chai­ra­havihi ema Viya. Váhisera vámutu. Nararihihi ena apamuriana achaneana machane­ranahi ema Váinaraji.
1JO 5:20 Vítisera véchahi eta máitesirahi eta te juca apaquehe ema Machicha ema Viya. Éma tímitu­pa­na­havihi. Émavenehi témese­ni­ca­havihi mayehe ema Maiya ema yátupi­quenehi Viya. Máichavene ema Machicha Jesucristo, viávahá­caripa víti ema yátupi­quenehi Viya. Émara ema macari­chu­quenehi yátupi­quenehi Viya. Éma, tíjara­ca­haviya eta vítare­siraya máichecua­ra­qui­rénapa.
1JO 5:21 Nuchicha­naveana, vahi ecuca­si­ñaraji; vahi ecucuti ena achaneana ticasi­ña­rajiana eta achane­mirana. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ru­vanahi ­ eyehe.
2JO 1:1 Nuti Juan, víyara­hanupa, nucajurevi eta juca nucartane piti ati. Néchajicavi piti manere­jiruhi ema Viya. Éneri­chuvare némecha­ji­ri­si­havaca ena pichicha­naveana. Eti némuna­ru­he­quenehi núti, tacuti eta náemuna­si­ravaca namutu ena apamuriana títucana tisuapana eta yátupiquene máechaji­riruva ema Viya.
2JO 1:2 Viti vémunacahe taicha vicuti­cacahi eta visuapira eta yátupiquene máechaji­riruva ema Viya. Máichecua­ra­qui­rénapa eta visuapiraya.
2JO 1:3 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Jesucristo, Machicha ema Viya. Nájapa­nu­hehini, náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana, taicha yátupi­quenehi eta náemuna­si­rahehi.
2JO 1:4 Núrisa­mu­reinehi eta néchirahi eta nanere­ji­si­ravahi ena pichicha­naveana, tiúrihi eta náehisirahi eta yátupi­que­neanahi, tímiya­na­va­navare eta nasuapirahi eta mavanai­ripiana eta viyehe ema Tata Vicaiyaquene, taicha ene vicahe­yarehi.
2JO 1:5 Tiuri puiti, ati, nucajurevi, taicha nuvaraha némechavi eta juca mavanairipi ema Viya, étarichu eta vémuna­si­ra­ca­cayare vimutu. Te vémunaca ema Viya, visuapaya tamutu eta mavanai­ripiana eta viyehe. Te tépana­vainapa eta vicasi­ñairahi ema Viya, tivane­ca­ha­vi­ripahi eta vémuna­si­ra­ca­cayare. Tásiha puiti, eta ecaheyare eta émuna­si­ra­ca­cai­rayare eta ítare­si­rayare.
2JO 1:7 Nuvaraha némechavi eta juca, taicha nararihi te juca apaquehe te viávihahi ena navarahahi ticaete­ma­heanaya. Ena nani, vahi návara­hahini náimicae­che­rá­chahíni eta máuchusirahi yátupi­que­nerahi achane ema Jesucristo. Ena nani, tivayua­ra­hianahi, ticatia­na­ca­na­hivare ema Cristo. Vahi návara­hahini véhica éma.
2JO 1:8 Tásiha, ecaune­vayare tayehe eta navayua­rapiana. Échapa­vachucha éti, machu nacami­ti­sicahe tayehe eta ícuchihi émata­ne­vachahi. Nuvaraha ejaca­payare tamutu.
2JO 1:9 Viti visuapahi eta máimitu­rapiana ema Cristo, viti viávahácahi ema Tata Vicaiyaquene émapa ema Machicha. Váhisera návahá­caimahi ema Viya nácani vahi návara­hahini nasuapa eta máimitu­rapiana ema Cristo. Tasapihapa, náimitucahi eta nayehe­chi­ra­varichu eta napane­reruana.
2JO 1:10 Tacahe, te náiteca­pau­cha­hepuca te iúruji­siavahi ena nácani, téhesera vahi nacuecha­jisiha eta máimitu­rapiana ema Cristo, tasiha, vahi ecujachapa te epenana. Váhivare ecuichuha: “Yare, ani, íteca­pauchanu” vahi ecuquicha éna.
2JO 1:11 Taicha te íchapuca eta juca, ticuti­na­papuca eta étirichuhi nachamuriana ena tivayua­rahiana. Váhira ecuimi­siapava nayehe, máchura étaina etapi­ravaina eta juca náichirahi éna eta tamauri­queneana.
2JO 1:12 Tiuri, júcarihi apamuri eta numeta­ru­heanaya. Vuíchahasera numeta­ca­hemahi puiti te juca carta. Taicha nucunevahi eta nítesiraya eyehe apaesa véchaji­ri­ca­vainapa eta vímana­ji­ri­si­ra­ca­cayare. Tásiha, viúrisa­mu­rénapa vimutu.
2JO 1:13 Téchaji­caviana ena suchicha­naveana esu péchavi, ésuri­chuvare manere­jiruhi ema Viya. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi ­ eyehe.
3JO 1:1 Nuti Juan, víyara­hanupa, nucajurevi piti némuna­ru­quenehi Gayo. Núti yátupihi eta némuna­si­rávihi.
3JO 1:2 Némuna­ruquene, nuyaseu­chavihi me Viya táurivaina eta pémataneana. Éneri­chuvare nuyaseu­cha­vivare táurivaina eta pítaresira, tácutini eta táurivaipa eta piáchaneva.
3JO 1:3 Tétavi­cavahi eta núrisa­mu­revahi, te títeca­panapa ena vichamuriana, taicha timeta­ca­nuanapa eta pisuapirahi, péhisirahi eta yátupi­queneana echáji­ri­ru­cávana mayehe ema Cristo.
3JO 1:4 Tájina­rínehi tácuti eta núrisa­mu­revahi taicha eta nusamai­ri­rí­si­ra­pa­racahi eta éhisirahi eti nuchicha­naveana eta yátupiquene echáji­ri­rucava mayehe ema Cristo.
3JO 1:5 Némuna­ruquene, tájina táichavahi eta pijaca­pirahi péchapa­ji­ri­sirahi ena vichamuriana, váhinéni pímati­que­ne­va­cái­nahíni éna.
3JO 1:6 Te títeca­panapa ani te viúruji­siavahi, timeta­ca­ha­via­nainapa. Tájina táichava eta piúriva, pímica­ta­si­ra­vacahi eta nayanira ena vichamuriana. Eta picaheyare pímiya­navaini eta piúriva nayehe, taicha eta juca víchirahi tacuri­sa­mu­re­chayare ema Viya.
3JO 1:7 Taicha éna, táimipaicahi eta nacame­ta­rai­ruirahi eta tiuri echáji­ri­rucava mayehe ema Jesucristo. Eta napaisirahi, tájina nayase­se­re­ca­pahini éna nayehe ena achaneana masuápa­ji­rái­ra­ha­na­ríchaha.
3JO 1:8 Tásiha, tavarahaichu eta véchapa­ji­rí­cavaca ena nani, apaesa eta vímica­ta­sihaya éna eta nacame­ta­rai­ruiraya eta yátupiquene tiuri echáji­ri­rucava.
3JO 1:9 Nucaju­reripa ena pichamuriana te piávihahi. Marari­hisera ema Diótrefes. Éma máurica ticaina­pu­pui­ricava te namirahu ena achaneana. Éma, vahi masuapa eta vitupa­rahana.
3JO 1:10 Tásiha, te nutiari­hinapa eta ara eyehe, núti nítame­ta­ca­heyare tamutu eta máichaqueneana. Éma, téchajicahi eta viyehe. Cáticha­carehi eta máechaji­ri­ruvana, váhisera másuapa­ca­rehini. Váhivare tácarichu eta juca máichahi. Éma, vahi majaca­paimahi ena vichamuriana tipaicanahi. Te natiarihi ena navaraha najacapa, ema maca macava­nairipi nacuija nacujacapa. Éneri­chuvare mavaraha macaerajica te emuri ena tivarahana najacapa.
3JO 1:11 Némuna­ruquene, vahi picuicutipa ena tíchanahi eta tamauri­queneana. Picuti­ya­resera ena tíchanahi eta táuriqueneana. Taicha viti víchana eta táuriqueneana, viti machicha­naveana ema Viya. Énasera ena tíchanahi eta tamauri­queneana, éna, vahi náimatihíni ema Viya.
3JO 1:12 Nutupa­racavi pijaca­payare ema Demetrio. Namutu nacunacha éma, taicha yátupi­quenehi táuriva eta mayeherepi. Núti apanavare éneri­chuvare nucunacha eta máuriva. Píti pímatinuhi, eta tatupi­ruvahi tamutu eta néchaji­ri­ruvana.
3JO 1:13 Tiuri, jucarihi apamuri eta numeta­ru­via­nayare. Vuíchahasera numeta­ca­vimahi puiti te juca carta.
3JO 1:14 Nútija­pai­na­pasera eta ara piyehe apaesa nímahavi. Tásiha, véchaji­ri­ca­vainapa eta vímana­si­rá­ca­cayare.
3JO 1:15 Puiti, nuvaraha máijara­cavini ema Viya eta piúrivaina tayehe tamutu eta pipane­reruana. Téchaji­caviana ena piájiriareana. Tásiha, péchaji­sinanu émana­pachuina ena nájiriareana núti. Tamutupa eta juca néchaji­ri­ruvahi ­ piyehe.
JUD 1:1 Nuti Judas néchaji­ca­hevaca emutu eti nupara­pe­naveana nuchamu­rianahi. Núti mavane­runuhi ema Viáquenu Jesucristo. Éti ímatihi ema nuparape Santiago. Núti nucaju­re­hevaca eta juca nucartane taicha eti apanavare machane­rahepa ema Tata Vicaiyaquene, taicha esuapahi eta máichuarapihi. Tétavi­cavahi eta majanea­si­rahehi táichavene eta iúrujia­sirahi ema Machicha Jesucristo.
JUD 1:2 Puiti, nuvaraha tajurucaini eta evapi­nai­ra­va­vacahi eta máemuna­si­rahehi ema Viya, étapa eta majapa­nui­rahehi; tájinavare tahapa­pi­ri­cahini eta táuriva eta epane­reruana.
JUD 1:3 Tétavi­cavahi eta nuvarairahi nucajurehe emutu éti, nétume­cha­heyare eta éhisiraina ema Viáquenu Jesús. Puítisera nusamai­ri­ricapa eta náimisia­pi­ravahi eta eyehe ena nácani tépiya­hi­rahiana tímija­cha­vanahi vichamu­rianahi. Tásiha, nuvaraha ecuneu­chavaya nayehe. Étume­chacaca, vahi ecusua­pavaca ena nánitá­tajiana, machu náemeje­ca­pa­vachahe. Táimiyanava tauri eta éhisiraina eta véhiruhi. Taicha ena víyarahana apóstoleana tímitu­ca­ha­vianahi eta máimitu­rapiana ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha, vahi táuricahini vihapa­pi­ri­cahini. Énasera ena nani tépiya­hi­rahiana, tétavi­cavahi eta namapi­cau­raivahi eta me Viya. Éna tímija­cha­vanapa eta vahi máicuña­ca­va­cáimahi eta náichira tamutu eta tájipa­rácana taicha tétavi­cavahi eta máemuna­si­ravaca. Tavetijipa tíñema­hi­panapa jararihiva eta náimiturapi, ánipa nacahe: “Vahi tipicau­chacare ema Jesús, váhivare táuricahini vácahehi émara Viáquenu. Te échaji­si­hapuca éma, tatupi­ru­vachucha ‘Jesús’ íchayare, taicha vahi émaina téchahavi víti” tacahehi eta navara­haquene éna. Máimahai­ne­pasera ema Viya eta náicuñayare éna, taicha acane­vacaipa eta mametarapi ema Viya: “Muraca­queneya eta náicuñayare namutu ena ticaeca­hi­nuanahi eta némuna­si­ra­vacahi”.
JUD 1:5 Németeaca éti écharipa eta náichara­ra­cavahi ena viáchuca­na­veanaini israelítana eta náuchusirapa te avasare Egipto. Nuvara­hasera némechahe émahi ema Viáquenu ticuchu­cu­ha­vacahi namutu éna. Téhesera te táequenepa, tétavi­cavahi eta namasua­pa­ji­raivahi ena namutu­yaréni. Tásiha, máitapai­mu­ríhapa ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi.
JUD 1:6 Éneri­chuvare némechahe eta náichara­ra­cavahi ena ángeleana masuapa­ji­rai­ra­hanahi. Ena nani aquenu­ca­ra­hanaini te anuma, sántuanainihi. Tímisia­pa­va­na­pasera tayehe eta tamauri­que­neanahi. Tásiha, ema Viya macava­nai­ripipa eta náiyaracuha ena ángeleanaini téjeca­pa­vanahi eta te timapicu infierno, nacaera­taiyahi. Puíticha váhiquene títuru­ca­va­naimahi tiúchucana. Te jena sácheyare mayase­se­re­sihaya ema Viya, muracayare eta náicuñayare namutu éna.
JUD 1:7 Échahivare eta náichara­ra­cavahi ena achaneana ticava­sanahi te apinaquene avasare Sodoma étapa eta Gomorra, étapa eta avasa­re­chichana te tachaca­yanahi. Éna, tétavi­cavahi eta tavayu­chi­ra­vacahi eta náesena­ma­revana. Navetijipa ena tiveha­cacana ajaira­cacana. Tacutiya eta táijahú­chi­ravahi eta máemecha­re­si­ra­vacahi ema Viya ena ángeleanaini, macami­ricahi eta yucu, táijucha­vacapa namutu ena nani achaneana váinara­ji­queneana. Eta juca tavaraha yátupina vicaicu­tiarahi tayehe eta nacaicu­ñai­ra­va­cayare eta te yucu infierno namutu ena tíchanahi eta tamauri­que­neanahi. Máitava­ca­cainapa eta nacata­ji­vairaya.
JUD 1:8 Táitusiava, vahi náechavahini ena nani tímisia­pa­vanahi eyehe. Navayu­cha­richucha eta náechipe­ji­sirahi eta náquehe taicha tétavi­cavahi eta tavayua­si­ra­vacahi eta natuhu­sivana. Ena nani tépuruanahi ema Viáquenu eta émairahi téchavacahi. Nacaeca­hi­hivare ena ángeleana tiámana eta majaraivahi ema Viya.
JUD 1:9 Vahi táurihini eta juca. Nuvaraha némechahe eta jena sache máepenirahi ema víyarahaini Moisés, ema Váinaraji mavaraha mámaya­rehini eta máquehe. Ema Váinaraji macanarapa ema Arcángele Miguel, mavaraha máimiyu­semaca. Váhisera masemahini ema Miguel. Váhivare macaja­cha­re­cahini. Ánipa máicha: “Páurevisami píti. Pímahaya eta píchara­ca­vayare maicha ema Náquenu” máichapa.
JUD 1:10 Énasera ena nánitá­tajiana achaneana, vahi napicau­ra­hihini. Tíjara­cavana nacaecahi jácani tájahá­napuca váhinéni náimatie­queneha. Éna nacutihi eta sárareana. Tinicanahi, téranahi, esena­ma­reanahi. Nájina tatsiri­ha­que­nénahi. Étapa tímicu­ña­ca­vacaya.
JUD 1:11 ¡Páureanasami ena nani! Muracayare eta náicuñayare te yucu, taicha nacutihi ema Caín eta mamasua­pa­ji­raivahi me Viya. Nacutivare ema Balaam ema témeje­ca­pa­va­ca­cha­vacahi ena achaneana eta mavarairahi eta plata. Nacutivare ema Coré ema tépuruhi ema mavaneruhi ema Viya. Étapa tiviuchahi eta macapa­sirahi ema Viya.
JUD 1:12 Tétavi­cavahi eta natsiri­ha­ca­revahi eta náimisia­pi­ravahi eyehe te iúruji­si­ravana eta énisirana ena echamuriana. Taicha éna, tájina napícau­cha­que­né­nahíni eta náurisa­mu­re­ravahi te nanisirana, náerirana. Éna, navarahahi epicau­cha­va­cayare éti, navarairahi ticaete­ma­ji­ri­caheana. Ena nánitá­tajiana nacutihi eta úcajiana te ichape sácherehi. Ticutimahi tiquiva­yarehi. Técati­ca­va­chu­chasera eta támapahi. Tájina taquivahini. Nacutivare eta yucuquiana máhiri­quireana te ticahipaipa eta apamuriana yucuquiana tachamuriana. Tamapuruji eta vicucha­pirahi eta náichirahi eta táuriqueneana taicha nacutivare eta yucuquiana tájiqueruana vinereruana, tépurihapa. Váipaquene tímaru­caimahi.
JUD 1:13 Éna, nacutivare eta táepacuruha eta une te técati­cavapa muraca eta ichape une, camurihi eta tarisasama. Tétavi­cavahi eta tatsiri­ha­ca­revahi eta náichaquenehi eta tamauri­queneana. Nacutivare eta jarariquiana tiyeje­je­re­cavana. Jarari­hisera eta nacaicu­ñai­yayare eta ichapequene timapicu. Máitava­ca­cayare eta nanasi­rayare.
JUD 1:14 Ena nánitá­tajiana, tétavi­cavahi eta nacaeca­hirahi tamutu. Étachucha natanucahi eta najamu­ra­raivana. Ticasi­ña­va­vaicana eta náechaji­ri­si­ravana. Nacunachahi ena ticaima­ha­que­neanahi, navarairahi nacaete­ma­ji­ri­cavaca éna. Ticaicu­ña­ya­resera, taicha ema víyarahaini profeta Enoc acane máimaha te mavapure eta náicuñayare éna. Ánipa macahe: “Nímahahi te nuvapure eta máiteca­pi­rayare ema Viáquenu te juca apaquehe. Mámaya­repahi namutu ena mayeheana ángeleana. Tétavi­cavahi eta nasimu­tuvahi. Nacuru­ji­ca­va­cayare namutu ena ticape­ca­tu­ra­rahiana. Náimere­ca­yareva tamutu eta naviurevana ena achaneana váinara­ji­queneana, taicha tétavi­cavahi eta náichirahi eta tamauri­queneana. Naveti­jinapa ena ticaeca­hi­rahiana me Viya, ichape­pa­nainapa eta naviureva” macahepa. Tétavi­cavahi eta masuapa­ca­revahi ema víyarahaini Enoc, taicha mámarie­queneni ema Adán, sántoque­ne­hivare éma.
JUD 1:17 Nuvara­havare némechahe, eti nuchamuriana némuna­ru­queneana, eta nametarapi ena víyarahana apóstoleana mayeheanahi ema Viáquenu Jesucristo.
JUD 1:18 Ánipa nacahe: “Vahi táyerémahi eta náuchuji­si­rayare ena ticaeca­hi­rahiana tayehe eta táuriqueneana máimitu­rapiana ema Viáquenu. Váhivare návara­hahíni náinajica eta tamauri­queneana” nacahepa.
JUD 1:19 Puiti numetacahe: Natiarihipa puiti ena ticaeca­hi­rahiana. Tímati­careana éna, taicha navaraha náiputsi­cavaca ena vichamuriana. Étachucha natanucahi eta najamu­ra­raivana. Éna, vahi návara­hahíni émainahíni máechava­cahini ema Espíritu Santo.
JUD 1:20 Étisera némuna­ru­queneana, étume­cha­cacaya eta éhisirahi ema Viáquenu, taicha tétavi­cavahi eta tasantuvahi eta véhiruhi. Ísapa­va­yareva tímitucahe ema Espíritu Santo eta eyuja­rau­chirana.
JUD 1:21 Tauri eta ítaresira, vahi ecuemi­ti­si­ca­vahini eta táetaviu­chi­ravahi eta máemuna­si­rahehi ema Viya. Váhivare ecuya­cu­jihini eta ecucha­pirahi eta jena sácheyare táepani­ravaya eta vítaresira. Máitava­ca­cayare eta vítare­siraya taicha eta majapa­nui­ra­havihi ema Viáquenu Jesucristo.
JUD 1:22 Étume­chayare ena echamuriana nácani tipane­re­cha­naripa náehica ena tivayua­rahiana.
JUD 1:23 Ena apamuriana, ena téhica­naripa eta náepiya­hi­raivana, epami­cayare éna apaesa tachava eta náehisiraina yátupina ema Viáquenu. Ecuchu­cu­ha­va­cayare eta náejeca­pi­ravana, tacuti te vicuchu­cuhahi eta viyere­ruvana te tíjahú­cha­vapuca tiju eta vipena. Ejapa­nuyare nácani muraca­ripahi eta náejeca­pi­ra­vanahi. Ecuneu­cha­vasera, machu napareacahe eta náejeca­pi­ravana, taicha tétavi­cavahi eta tamauriva. Epicayare éta.
JUD 1:24 Ema Viya, tétavicava eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. Macarichuhi éma marataha ticatiu­chahavi tayehe eta vícuchinihi vícuña­ya­rehini, taicha mavanecahi máepeni­na­haviya ema Machicha, ema Viáquenu Jesucristo. Puíticha tétavi­ca­va­hivare eta majanea­si­rahehi éti apaesa vahi ecuaqui­pai­ca­vahini tayehe eta pecatu. Taicha mavarahahi máepachi­na­chayare eta iáchanevana, tacuija­hi­varéni eviurevaina eta mámira­heyare te mamirahu te jena sácheyare. Tétavi­ca­vainapa eta iúrisa­mu­revaya te ímahapa eta majarai­va­quenehi. Acane nacuna­chanahi ena ángeleana. Éneri­chuvare víti, tétavi­ca­va­yareva eta vicuna­chiraya éma vimutu víti, taicha tétavi­cavahi eta márami­ca­revahi taicha ichape­quenehi eta máitupa­ji­jia­sirava. Vépuyu­miraucha eta víjara­sirava visuapayare. Máitava­ca­cayare eta vitsiusi­rayare éma. Amén.
REV 1:1 Ema Tata Vicaiyaquene mavarahahi tímima­ti­cha­ha­viyare eta táijahú­chi­ravaya táichara­ra­ca­vayare eta apaquehe, apaesa vecha viti mavana­ranahi. Ema máimechahi eta juca, ema machicha Jesucristo. Tásiha, ema Jesús mavanecapa ema ángele timeta­ca­nu­yarehi nuti Juan mavanarahi. Eta tacahe, nájuchahi puiti eta juca apaesa écha éti apanavare eta táichara­ra­ca­vayare.
REV 1:2 Tacuti eta yátupihi eta nucame­ta­rai­ruirahi núti eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, étarichuhi eta máimitu­rapiana ema Jesucristo, puiti nutupiruva numetacahe eta juca numeta­ca­si­vanahi eta máimeru­nuanahi ema ángele.
REV 1:3 Tétavicava eta náurica­ca­revaya ena téchaji­cu­hanaya eta juca máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya, eta máimima­ti­runuhi. Éneri­chuvare tétavicava eta náurica­ca­revaya namutu ena tisamanaya tisuapanaya eta juca. Taicha tiánehinapa eta táitavi­rayare tamutu.
REV 1:4 Nuti Juan nucajurehe eti siétemuriana nuchamu­rianahi ejane­re­ruanahi tayehe eta tinapaica te Asia. Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Jesucristo. Táurihi­varéni eta epane­reruana. Ema Tata Vicaiyaquene matiari­hi­quenehi te tépana­vainapa, puiti manasi­richuhi eta viyehe, émarichuva manasi­que­neyare te táitavapa tamutu. Te tamirahu eta máejasihahi trono, natiarihi ena siétequeneana mayeheana arcángeleana. Navara­ha­hivare eta iúrica­ca­re­vainaini.
REV 1:5 Ema Viáquenu Jesucristo, ema yátupi­quenehi tiámapa­rau­cha­havihi eta juca vímitu­ca­si­vanahi. Éneri­chu­hivare ema máinapuiruhi téchepuca te máecari, apanapa eta máquehe. Éma, yátupi­quenehi Rey. Namutuhi macachu­ria­ca­vacaya ena réyeana te juca apaquehe. Éma, yátupihi eta máemuna­si­ra­havihi, masipa­si­na­havihi eta viáchanevana tayehe eta vipeca­turana te máitine máepusairuhi.
REV 1:6 Éneri­chuvare, tinaca­havihi te namuri ena manere­ji­ruanahi tuparai­ru­ca­ha­vi­yarehi eta mayehe, mavarairahi viyuja­ra­ca­rá­hiyare mayehe ema Viya. ¡Támutuhini sácheana vicunacha eta máitupa­ji­jia­si­ravahi! ¡Viárami­pa­ra­cahini eta aquenu­cairahi! ¡Amén!
REV 1:7 Ímaha, máraja­painapa ema Cristo. Támaya­repahi eta úcaji. Namutuyare nanecapa ena achaneana te juca apaquehe. Náimahainapa, tásiha, tipica­nainapa. Tíyaha­ha­ca­va­nainapa eta náimairayare, énaripa ena námarie­queneana ena tijara­chanahi, taicha téchavanahi éna eta náejeca­pi­ravahi ena náchuca­na­veanaini. ¡Ene tacaheyare! ¡Máiteca­pa­va­nepaini!
REV 1:8 “Nútira nunacuchahi eta táepani­ravahi eta apaquehe. Nútiri­chuvare nécha eta táimiya­ni­ravaya tiuri. Néchayareva eta táitavi­rayare tamutu” macahehi ema Viya, tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava, máiturue­que­nehahi tamutu. Éma, matiari­hi­quenehi te tépana­vainapa, puiti manasi­richuhi eta viyehe, émarichuva manasiyare te táitavapa tamutu.
REV 1:9 Nuti Juan, nútirichu echamu­rinuhi. Nútiri­chuvare ecuti­que­nenuhi tayehe eta vicata­ji­vairahi, vicami­cha­hisera tamutu taicha tétume­cha­havihi ema Jesús. Taicha vicune­vaipahi eta visiapi­rayare te mávasa, aquenu­ca­haviya. Núti, tiáquiji­ca­nuanahi tayehe eta tiúrupuhi ticaijare Patmos te etupiereca mar, táichavenehi eta nucame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­riruva ema Viya, néchaji­si­hai­ra­hivare eta máijare ema Jesucristo.
REV 1:10 Te jena sáchequenehi lumincu­quenehi, ema Espíritu Santo tímima­hanuhi eta mavara­ha­queneana tímechanu ema Jesucristo. Tacahehi eta táepani­ravahi eta máimima­ha­que­nenuhi. Tativapa nusamahi eta mahu ema émana te nuquecu. Muraca eta máechaji­si­ranuhi. Tirurehucha eta nusamirahi.
REV 1:11 Ánipa macahehi: —Piájuchaya tamutu eta juca pímaha­que­neanaya. Pímiama­recapa eta piájure nayehe ena siétemu­ri­queneana pichamuriana: ena tiávihanahi te Efeso, ena tiávihanahi te Esmirna, ena tiávihanahi te Pérgamo, ena tiávihanahi te Tiatira, ena tiávihanahi te Sardis, ena tiávihanahi te Filadelfia, énapa ena tiávihanahi te Laodicea —macahepa.
REV 1:12 Tacahe, néviuru­cavapa. Nuvarahapa nímaha­yarehi ema téchaji­canuhi. Tásiha, nímahapa eta siete candelero tiúquiana, amairiha oro.
REV 1:13 Te enumu­humuri eta siétequene candelero, matiarihi ema achane vivasimahi. Tiúmaji eta mamuiriha. Títecapa te máivapeana. Ichapeme eta máitijuhe, títecapa te matupa. Amairi­havare oro. Eta máitijuhehi táicutiarahi eta aquenu­cairahi éma.
REV 1:14 Eta machutimaca amairiha tijapu, tirape­pe­ji­ca­quenehi. Eta máuquihana, tétavi­cavahi eta tavayu­hau­qui­raivahi.
REV 1:15 Eta máivapeana tijanu­nu­pe­vachava, tacuti eta bronce eta tajanu­nusira. Eta mahu, tétavi­cavahi eta tamura­cavahi eta marure­hu­chirahi.
REV 1:16 Te mavahu vaure, macara­tacahi eta siete jarairiquiana. Te majaca tiúchucahi tavasi­ma­hi­yaréni eta espada. Táetaviuchahi eta tacasiriva, tínuna­pe­hivare. Eta mamira, tétavi­cavahi eta táerame­me­sirahi tacuti eta sache.
REV 1:17 Nupica­rinehi eta nímairahi. Náquipai­cavapa te máivapeana. Tiánehi népenaini eta nupisirahi. Émasera manacapa eta mavahu vaure te nápusi. Máichanupa: —Vahi picupicanu. Nútichucha nuti nunacuchahi eta táepani­ravahi. Nútiri­chuvare néchahi eta táitavi­rayare tamutu.
REV 1:18 Núti yátupi­quenénu nucaita­re­carahi, taicha nuchavahi nítareca te táequenepa eta nacapa­si­ranuhi. Puiti máichecua­ra­qui­rénapa eta nítaresira. Nútiri­chuvare necha ena tépenana. Nucaeche­pu­cayare eta náqueheana ena náepena­queneana nácani níchuha­que­nea­nayare.
REV 1:19 Piti Juan, piájuchayare eta juca pímaha­que­neanahi puiti, étapa eta pisama­que­neanahi nutupa­ra­ru­vianahi nayehe ena pichamuriana, étapa eta táichara­ra­ca­vayare nímecha­que­né­viyare.
REV 1:20 Numeta­caviya eta tacaye­ma­quenehi eta siétequene jarairiqui nucara­taruhi te vaure, étapa eta siétequi­queneana candeleroana óroquiana. Éta juca siete jarairiqui, énara ena ticame­ta­rai­ru­rahiana nayehe ena siétemu­ri­queneana pichamuriana. Eta siete candeleroana, énara ena siétemu­ri­queneana nuchanerana.
REV 2:1 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Efeso: Núti iáquenunuhi taicha núti nucara­tacahi eta siétequene jarairiquiana te nuvahu vaure. Núti návihahi te tamuri eta siétequi­queneana candeleroana óroquiana, táicutiarahi eta néchirahehi emutu éti.
REV 2:2 Núti nímati tamutu eta íchaque­neanahi, étaripa eta tamura­cavahi eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi, ecami­chirahi tamutu. Váhivare iúricahini ecasi­ri­quihini ena achaneana váinarajiana. Váhivare ejaca­pahini ena tépiya­ca­va­napahi apóstoleana, ímatia­ca­vanehi éti ena tépiya­hi­ra­hia­napahi.
REV 2:3 Nímatihe eta ecami­chirahi tamutu eta iátaji­vanahi táichavenehi eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi núti. Vahi eyacu­jihini.
REV 2:4 Jucari­hisera eta juca eviurevahi nuyehe. Puiti ecami­tia­caripa eta émuna­raivana. Vaipa tácutihini eta émuna­rai­vanahi te épana­vainapa.
REV 2:5 Puiti nuvaraha étupi­ri­cayare eta juca, tachava eta émuna­raivahi. Éneuchavaya tativaina apaesa íchavare eta táuriqueneana tacuti eta acane. Te vahi ecuetu­pi­ricava, nútija­ca­ru­vayare níteca, nítsiva­chayare eta candelero ícutiarahi eyehe.
REV 2:6 Éti, ecuna­cha­carehi eta ecati­chirahi eta tamaetu­pi­si­ravahi eta nayehe­repiana ena apamuriana téhicanahi ema Nicolás. Ene nucahehi núti, nucati­cha­hivare eta nayehe­repiana.
REV 2:7 “Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana eti nuchane­ranahi. Etupi­ru­va­yarehi esuapa. Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi, nucasia­pa­heyare núti tayehe eta paraíso ícumunahi me Tata. Nénica­he­yareva eta tahi eta yucuqui tiama eta táurica­ca­re­vayare eta ítaresira.
REV 2:8 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Esmirna: Núti nunacuchahi eta táepani­ravahi. Nútiri­chuvare néchahi eta táitavi­rayare tamutu. Nuti nacaparuhi, nuchava­hisera nítareca.
REV 2:9 Núti nímati tamutu eta íchaque­neanahi, eta ecata­ji­vairahi, étapa eta epaure­ra­vanahi. Tétavi­ca­va­hisera eta iúrica­ca­revahi, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi rícohé­nahíni. Nímativare vahi esemahini taicha eta épiyae­que­neanahi nayehe ena tímija­cha­vanahi machanerana ema Viya. Mávahá­ruanahi ema Váinaraji, machane­ra­na­hivare.
REV 2:10 Vahi ecupica eta ecata­ji­vairaya. Numetacahe: Ema Váinaraji tímisia­paheya te cárcel eta máitsama­re­si­raheya te tímina­ji­ca­he­ya­repuca. Ecami­cha­chu­chasera, taicha diésquenerichu sache eta ecata­ji­vai­rayare. Nutupa­ra­cahecha: Ejica­pai­cayare tayana­pa­nepuca nacapacahe. Núti níjara­ca­heyare eta táitsivayare. Tiúriyare eta ítare­siraya.
REV 2:11 “Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana eti nuchane­ranahi. Etupi­ru­va­yarehi esuapa. Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi, nucuchu­cu­ha­heyare. Vahi ecata­ji­vaimahi tayehe eta nacata­ji­vai­rayare te yucu ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi.
REV 2:12 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Pérgamo: Núti nítuca némecha­re­cavaca nácani téjeca­pavana taicha nucayehe eta espada, táetaviu­re­quenehi eta tacasiriva.
REV 2:13 Núti nímati tamutu eta íchaque­neanahi. Nímativare eta éñami­ravahi taicha namutu­yaréni ena echáca­ya­penána téhicanahi eta máimiturapi ema Váinaraji Satanás. Váhisera ínaji­ca­vahini, étume­cha­vaichucha eta éhisi­ranuhi núti. Étaripa te ímahapa eta nacapa­sirahi ema nuchaneraini Antipas, yátupi­quenehi eta masuapi­ranuhi éma. Ena machane­ranahi ema Váinaraji nacapacahi éma te jena iávihahi éti.
REV 2:14 Jucari­hisera eta juca eviurevahi nuyehe. Taicha ísapa­vaichucha natiarihihi ena nanere­ji­ruvana ena echamuriana vahi návara­hahini náinajica nanica eta tinicacare nayuja­raurehi te tamirahu eta nasiña­rajiana. Tacutiquene esena­ma­reanahi éna. Eta acane, ema máratátaji Balaam tímitucahi ema Balac eta máimiaqui­pai­si­ra­vacahi ena israelítana tayehe eta juca tamauri­que­neanahi.
REV 2:15 Éneri­chuvare nararihi ánaqui te emuri ena apamuriana váhivare navaraha náemitisica eta máimitu­rapiana ema Nicolás. Tétavi­cavahi eta nucati­chirahi núti eta máimitu­rapiana ema Nicolás taicha tétavi­cavahi eta tamaetu­pi­si­ravahi.
REV 2:16 Eta tacahe, éneucha­vayare eti éjeca­pa­vanahi. Te vahi ecueneuchava, nútija­payare némecha­re­pa­na­heyare tayehe eta tacasi­riquene espada táuchure­quenehi te nujaca.
REV 2:17 “Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana eti nuchane­ranahi. Etupi­ru­va­yarehi esuapa. Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi, nénica­heyare eta ícuchihi me Viya eta ticaijare maná, tayumu­ru­re­va­que­ne­richaha. Éneri­chuvare níjara­ca­he­va­cayare eta tijapu mari. Eta te mari tatiari­hiyare eta ajureca arapiru. Nájinasera tímatie­que­ne­haimahi. Macarichu ema ticaye­heyare, éma tímatiyare eta máijare arapiru.
REV 2:18 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Tiatira: Núti Machichanuhi ema Tata Vicaiyaquene. Núti nímatihi tamutu, taicha tijara­hivaca eta núquihana, tétavi­cavahi eta tavayu­hau­qui­raivahi. Eta nívapeana tijanu­nu­ca­vacava tacuti eta bronce eta tajanu­nu­sirahi.
REV 2:19 Núti nímati eta íchaqueneana. Nímativare eta émuna­si­ranuhi, eta esuapi­ranuhi yátupi, eta échapa­ji­ri­sirahi ena achaneana, étapa eta ecami­chirahi. Nímativare muraca­pa­naipahi eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi. Tiápaju­ca­vaipahi puiti tayehe te épana­vainapa.
REV 2:20 Jucari­hisera eta juca eviurevahi nuyehe. Ísapahi tisiapa­mu­rihahe esu eséna­tátaji. Ésu, vahi táetupi­ca­vahini eta suyehe­repiana, sucutihi esu Jesabé­lni­tataji eta acane. Tímija­chavahi mavanara ema Tata, suémeje­ca­pa­va­cha­hisera ena nuchanerana. Suímitu­ca­vacahi naicha eta piesta, tásiha nanicavare eta tinica­careana nayuja­rau­reanahi te tamirahu eta nasiña­rajiana. Suímitu­ca­va­cavare eta natuhu­si­vayare.
REV 2:21 Núti íchape­murihi eta nucucha­pirahi ésu, eta suéneucha­vahini, apaesa suínaji­cahini eta sutuhusiva. Váhique­nesera suvaraha suínajica eta suyeherepi.
REV 2:22 Puiti níjara­cayare eta suícuñayare. Ticaju­mayare apaesa suíveca te sucamane. Ichape eta sucata­ji­vairaya. Éneri­chuvare ena suíture­vanahi, nícuña­ca­va­ca­yareva muraca, te vahi nacuínajica eta suíchaque­nea­sanahi ésu.
REV 2:23 Éneri­chuvare ena suchicha­naveana níjara­cayare eta najumayare, nímica­pa­si­ra­va­cayare. Tásiha, échainapa eti nuchane­ranahi eta nímatirahi tamutu eta epane­reruana, eta te esamureana éti. Nímahai­ne­pasera núti eta níchara­ca­va­cayare ena téjeca­pa­vanahi, étapa tiámayare eta náichaqueneana.
REV 2:24 Tájina apanai­nahini eta eviurevahi nuyehe. Núrisa­murehi eyehe eti matapi­ra­va­reanahi, eti vahi éhicahini eta suímitu­rapiana esu eséna­tátaji. Váhivare ávara­hahini íjaracava éhica eta suhiape­ma­re­vanahi, susiña­va­vai­ri­sirahi eta máimitu­sirahi ema Satanás. Tásiha puiti, nutupa­racahe eti nuchanerana iávihanahi eta te avasare Tiatira: Ecara­tacava muraca tayehe eta juca éhiruhi. Ecune­nuyare eta nuchaviraya.
REV 2:26 “Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi, váhivare ínaji­cahini eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi, núti níjara­ca­hénapa eta tuparai­ru­cai­ra­hénapa tayehe eta avasareana.
REV 2:27 Ecuti­nuyare núti eta máijara­si­ranuhi ema Tata Ticachichanu eta tamura­cavahi aquenu­cai­ranuhi. Ene ecaheyare éti. Muracayare eta aquenu­cai­ra­heyare. Ecara­ta­cayare eta etsucu­ru­payare fiérroqui. Esuapa­ca­reyare muraca.
REV 2:28 Tétavi­ca­vayare eta ejarai­vayare nicha núti, taicha nujupa­ha­he­yarehi éti.
REV 2:29 Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana. Emutu eti nuchane­ranahi, etupi­ru­va­yarehi esuapa.
REV 3:1 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Sardis: Núti néchavacahi ena siétequeneana arcángeleana, étipa eti ecame­ta­rai­ru­rahiana taicha núti távami­raurehi eta siétequeneana jarairiquiana. Núti nímati tamutu eta íchaqueneana. Ena achaneana tímija­chanahi tiúrihi eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi. Nútisera nímara­racahi eta esamureana. Nímatihe tiánehi eta ínaji­si­rainapa eta éhisi­ranuhi.
REV 3:2 Ecaune­cha­vayare apaesa vahi ecuemitiaca eta éhisi­ranuhi. Taicha nímara­racahi núti vahi tátupi­ru­vahini te esamureana eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Tata.
REV 3:3 Puítisera, éneucha­vayare apaesa tacuijapa ecuichi­ravaina. Échavayare éti tamutu eta ímitu­ca­si­vanahi. Yátupina eta éhisiraya. Te vahi ecuetu­pi­ricava eta epane­reruana, nútija­payare tíjahú­cha­vayare eta níteca­pi­rayare némecha­re­pa­naheya.
REV 3:4 Váhinéni ámutuhini éjeca­pa­vahini éti ecava­sanahi te Sardis. Natiarihihi ena matapi­ra­va­reanahi, váhivare náechipe­ji­ca­vahini. Ena nani, níjara­ca­va­cainapa eta namuiri­hayare tijapu. Ticacha­ne­nua­na­yareva taicha tatupa­racahi eta návihai­rayare eta nuyehe.
REV 3:5 “Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi, níjara­ca­heyare ecamui­ri­hayare eta tijapu. Váhivare nucaepa­haimahi eta íjareana tayehe eta libro tiama eta nalista ena náitare­rua­nayare. Nímima­ti­cha­he­yareva eta me Tata, énapa ena ángeleana.
REV 3:6 Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana. Emutu eti nuchane­ranahi, etupi­ru­vayare esuapa.
REV 3:7 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Filadelfia: Núti yátupi­que­nénuhi Viya, yátupi­que­ne­hivare eta nusantuva. Nucarichu núti néchahi eta tapajacura eta arairuyare avasare Jerusalén, tacuti eta máechapa­ji­ri­sirahi ema náchucaini rey David eta táinapui­ruinihi Jerusalén.
REV 3:8 Núti nímati eta íchaque­neanahi eta ecaema­ta­nea­si­ranuhi. Nímaha­hivare eta vahi camuri­hé­nahini. Nímati­hivare eta ecata­ji­vairahi, váhisera ecaina­ji­ru­vahini eta éhisi­ranuhi. Ímiya­na­va­hivare esuapahi eta nímitu­rapiana. Tásiha, puiti níjara­ca­heyare eta apana émata­ne­répiya. Nájina nísapaimahi tihapa­pi­ri­ca­heá­naimahi eta ítauchiraya éta.
REV 3:9 Núti nítaha­ca­va­cayare ena israelítana tépiya­ca­vanahi machanerana ema Tata, machane­ra­na­hisera ema Váinaraji. Nucaepu­yu­ca­va­cayare te emirahu, apaesa náimati eta némuna­si­rahehi­­.
REV 3:10 “Éti, ítauchahi eta nuvanairipi eta ecami­chiraya tamutu. Eta tacahe, nujanea­caheya núti apaesa vahi tacuimi­vehahe te táitecapapa eta nucaete­ma­ji­ri­si­ra­va­cayare namutu ena achaneana távapa­hianahi te juca apaquehe.
REV 3:11 ¡Tiánehipa eta nuchaviraya! Étume­chavaya eta éhisirahi, machu émepu­rureca ejaca­pi­rayare eta ícuchia­nayare.
REV 3:12 “Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi; nítsiri­ji­ca­vayare eyehe. Máichecua­ra­qui­reyare eta ecacha­neraya ema Tata te mávasa. Iámayare eta máijare, étapa eta níjare arairu. Iámaya­revare eta táijare eta arairu Jerusalén, taicha tachicha­he­vacaya.
REV 3:13 Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana. Emutu eti nuchane­ranahi, etupi­ru­va­yarehi esuapa.
REV 3:14 “Picaju­reyare eta juca numeta­ra­pianahi ema ticame­ta­rai­rurahi nayehe ena pichamuriana ticava­sanahi te avasare Laodicea: Núti náichasa ‘Ema títaurahi’. Námapahi eta yátupi­queneana táuriqueneana echaji­ri­rucava. Núti tájina­quenéhi néjequiha. Núti nítauchahi tamutu eta mapane­re­ruanahi ema Tata, te népiyacapa eta anuma étapa eta apaquehe.
REV 3:15 Eta juca numetarapi eyehe éti: Nímati eta íchaque­neanahi. Éti apáesa­sa­jí­ruichucha eta éhisi­ranuhi. Éti, vuíchaha ímereu­cha­vahini eta ecatia­na­siranu; váhisera yátupi­nahini tatupi­ru­vahini eta éhisi­ranuhi. Tacamu­nuinehi átupi­ru­vahini, yátupi­nahini ímerecava eta éhisi­ranuhi. Machu étaina taviuchahe eta nucaera­ji­si­rahéna nuyehe.
REV 3:17 Taicha éti ímija­chavahi rícohe, tájina íchira­vai­nahini, tájinavare ácamu­nuhini. Vahi esamau­cha­vahini ichape­murihi eta éjapa­nu­ravahi. Váhineni rícohe­nahini. Etihinéni ecaijare páureana, púchuquiana, mamuiriareana.
REV 3:18 Nuvaraha nuconse­jachahe: Te evarahapa yátupina eta errico­vayare, íteca eta nuyehe. Jéhevare núti núricha­heyare, ecutiyare ena ticayeheana eta yátupiquene oro. Jéhevare núti níjara­ca­heyare eta emuiri­hayare tijapu apaesa vahi ecutsiriha te numirahu. Nétsara­cha­he­yareva eta ipuruji apaesa ímairirica.
REV 3:19 Núti nétupi­ricaya eta napane­reruana namutu ena némunaruana te náejecapava. Te vahi nacusuapanu, némecha­re­ca­yarehi. Tásiha éti, titupa­ra­cahehi étupi­ri­cavane eta epane­reruana, étume­cha­vavare tayehe eta éhisira. Éneucha­vavare apaesa tacuija ecuichi­ravaina.
REV 3:20 Núti nujapa­nurahi. Nuvaraha tachava eta vicacha­ne­ra­cacahi. Vaipa ecuévuisiha eta nuyehe. Íchuha­nuvare. Viápechava vivapinava eta véchaji­ri­si­ra­va­pa­ra­ca­yare.
REV 3:21 “Emutu eti ecami­chanahi, ímiya­na­va­hivare eta éhisi­ranuhi, núti nucaeja­ca­he­va­cayare tayehe eta néjasi­hayare, tacutiyare eta néjasirahi te mavaure ema Tata, taicha eta nétume­chi­ravahi nucami­chirahi tamutu.
REV 3:22 Ema Espíritu Santo tímitu­ca­heyare eta juca numeta­rapiana. Emutu eti nuchane­ranahi, etupi­ru­vayare esuapa” tacahehi tamutu eta máechaji­ri­ruvana ema Viáquenu eta eyehe.
REV 4:1 Te táequenepa eta juca, nímaha­varepa eta téjiacahi eta anuma. Nusama­varepa eta mahu ema émarichuhi ema tínapucahi téchaji­canuhi. Tirurehucha eta mahu. Tíchuhanupa, ánipa macahe: —Yare, piápana. Nuvaraha nímecha­viyare eta táichara­ca­vayare puiti juca vicaiju­heyare —macahepa.
REV 4:2 Tacahe, eta nusamirahi eta íchuarapi, ema Espíritu Santo tíjara­canupa eta nucaicu­tia­rai­rayare tamutu eta nímaha­que­nea­na­yarehi. Tíjahú­chavapa nímaha ema Viya, téjacahi te trono te anuma.
REV 4:3 Tiárami­carehi eta máimahi. Tétavi­cavahi eta máurinavahi. Eta máimahi tacuti eta tajanu­nusira eta márijahi jaspe étapa eta cornalína. Te tachachacuana távihahi eta trono, tétavicava eta tajaraivahi tacuti­yaréni eta táimahi eta ahe eta táurinava. Véresera eta táimahi.
REV 4:4 Távihahi eta ichape trono, tatiari­hivare te tachachacu eta véinticuatro trono. Natiari­hivare ena véinticua­troa­navare téjacanahi tayehe, víyarahana tuparai­rucana. Tijapu amairiha eta namuirihana. Namutu ticayeheana corona te nachutiana, amairiha oro.
REV 4:5 Tásiha, nímahahi eta térameca tásiha­quenehi tayehe eta trono. Nusamavare tirure­hu­chanahi. Ticaemapa. Tásiha, tatiarihihi te tamirahu eta trono eta siete tijara­hivaca tacuti­yaréni tanene eta yucu. Énahi ena siétequeneana arcángeleana mayeheana ema Viya.
REV 4:6 Tijara­ra­cavare te tamirahu eta trono tacutipa eta tajara­hivahi eta ichapequene une. Natiari­hivare ena cuátroqueneana tijanea­re­canahi te machacaya ema Viya. Éna, ecutia­rareana eta máitupa­ji­jia­sirava. Tacutimahi ticauqui­ha­vacahi te namirahu téhepa nachepa. Amairiha eta náuquihana.
REV 4:7 Eta tínapuca tavasi­ma­hi­yaréni eta sárare táiñehiquene. Eta apana tavasi­ma­hi­yaréni eta torillo. Eta apana tacuti­ma­hi­yaréni achanemira. Eta apana tacuti­ma­hi­yaréni eta ichape mátihi tiárarai­ri­cahi.
REV 4:8 Tacahe, ena nani cuátroqueneana ecutia­rareana tiávihanahi tayehe eta trono, sáisivaca eta napavana. Ticauqui­ha­va­cavare amairiha eta napavana. Ena nani, vahi táechuqui­hahini eta nacuna­chirahi ema Viya, ema acane­va­caquene eta máitare­sirahi. Tijiranahi tamutu sácheana, yátiana. Ánipa nacahe: “Tétavi­cavahi eta pisantuva, piti Tata. Tétavi­ca­va­hivare eta pítupa­ji­jia­si­ravahi, píturue­queneha tamutu. Piti pitiari­hi­quenehi te tépana­vainapa eta apaquehe. Puiti pinasi­ri­chuvare eta viyehe. Pítiri­chuvare pinasiyare te táitavapa tamutu. Puiti vihasu­lu­pa­ya­chavihi eta pichane­ra­havihi” nacahepa ena ángeleana.
REV 4:10 Énavarepa ena véinticua­tro­queneana víyarahana tuparai­rucana tépuyu­canahi te mamirahu ema Viya, mávihahi te mayehe trono. Nacama­vahupa eta nayeheana corona. Titsiure­ca­navare. Ánipa nacahe:
REV 4:11 “¡Tata Víyaquene, piti Viáquenuvihi! ¡Tétavi­cavahi eta piúrivahi! Picarichuhi piti vicasi­ña­quenévi. Ichape­quenehi eta vicuna­chi­ravihi. Tamutuhi pirataha píti. Taicha píti pépiyacahi acane tamutu eta juca vímaha­que­neanahi puiti. Pítiri­chuvare péchahi puiti tamutu eta pépiya­ruanahi”.
REV 5:1 Tacahe, te mavahu vaure ema máejaruhi tayehe eta trono, nímahapa macara­tacahi eta ichapeme ajureca ticayu­ruquihi, ticana­ra­cacahi eta letra te tajuhe étapa te táquecume. Ticaipistahi tayehe eta siete sello, táipista­ru­vanahi.
REV 5:2 Nímahapa ema ángele tipiaracahi muraca. Tétavicava eta tamuracava eta mahu. Ánipa macahehi: —¡Puiti táuricapa máimerecava mácani tatupa­raruhi tivepi­sta­cayare eta tayeheana sello eta juca ajureca, maveru­rua­si­rayare! ¡Tatupa­racapa máiteca puiti! —macahepa.
REV 5:3 Nájinasera náijara­ca­vahini navejia­pa­nahini eta ajureca: énaripa ena tiávihanahi te anuma, énava­ne­re­cai­na­hi­pucaini ena tiávihanahi te apaquehe, énaripa ena tiávihanahi te amahe apaquehe. Nájinavare tipatsi­cavaina náimara­ra­cahini eta ajureca.
REV 5:4 Níyaha­ha­cavapa núti eta nímairahi namaji­nairahi náijara­ca­vahini naveru­rua­cahini eta ajureca, náechaji­cu­ha­hi­pucaini, étava­ne­re­cai­na­hi­pucaini náimara­ra­cahini.
REV 5:5 Tacahe, téchaji­canupa ema émana víyaraha tuparai­rucahi. Máichanupa: —Vahi picuiyaha. Taicha matiarihi ema Cristo, ema yátupi­quenehi manere­jiruhi ema Viya ema téchaya tamutu eta juca apaquehe. Éma, tíjara­cavahi eta máepenirahi víchavenehi víti. Tichava­ri­pa­hisera títareca. Tásiha, macarichu ema tatupa­racahi maveru­rua­cayare eta ajureca, mavepi­sta­ha­yareva eta siétequene tayeheanahi sello táipista­ru­vanahi —máichanupa ema víyaraha.
REV 5:6 Tacahe, nímaha­varepa ema Jesús, ticaija­re­hivare Cordero. Titupihahi éma te tamirahu eta trono, nachayacahi ena cuátroqueneana ecutia­rareana énapa ena víyarahana tuparai­rucana. Nímahahi eta majara, taicha táimica­pacahi éma eta macaepa­hairahi eta vipeca­turana viti achaneana. Siete eta majihuana. Eta juca táicutiarahi eta aquenu­cairahi. Siétevare eta máuquihana. Eta juca táicutiarahi eta tamutuirahi máimati­queneha, taicha navanahihi ena siéteana arcángeleana mayehe ema Viya, eta náimara­ra­siraya tamutu eta apaquehe.
REV 5:7 Ema maca Cordero tiyanapa, majacapahi eta ajureca te mavahu vaure mayehe ema máejaruhi te trono.
REV 5:8 Te macara­tacapa eta ajureca, ena nani cuátroquene ecutia­rareana, éneri­chuvare ena véinticua­tro­queneana víyarahana tuparai­rucana tépuyu­canapa te mamirahu ema Cordero. Ena nani véinticua­tro­queneana, namutu­yehehi te navahuana eta guitarra étapa eta escudilla, amairi­hasera oro. Tiama eta incienso, táicutiarahi eta táurivahi eta nayuja­ra­si­ranahi ena machane­ranahi ema Viya.
REV 5:9 Tijiranahi eta juca jirasare arapiru. Ánipa nacahe: “Picarichu píti titupa­ra­cavihi eta picara­ta­si­rayare eta ajureca, pivepi­sta­si­rayare eta tayeheana sello. Titupa­ra­cavihi taicha píjara­cavahi píti tímica­pa­cavihi eta pivacha­re­si­ra­ha­vi­yarehi tayehe eta pítine vimutu víti apaima­ma­ji­que­ne­havihi te juca apaquehe. Taicha pivarahahi machane­ra­ha­vi­yarehi ema Tata Vicaiyaquene.
REV 5:10 Píjara­ca­ha­vi­hivare viyuja­ra­ca­ra­hiyare mayehe ema Viya. Píti píjara­ca­havihi eta aquenu­cai­ra­haviya tayehe eta avasareana” nacahepa.
REV 5:11 Tásiha, nusama­varepa eta nahu ena camuri­queneana ángeleana nachayacahi eta trono, eta návihahi ena cuátroqueneana ecutia­rareana, énapa ena tuparai­rucana. Tétavicava eta nasimu­tuvahi éna.
REV 5:12 Éneri­chuvare tijirana muraca. Ánipa nacahe: “Piti Cordero, piti nacaparuhi, picarichu tatupa­racahi pijaca­payare puiti eta piávacure mayehe ema Viya. Tétavicava eta piúrica­ca­revahi táicha. Tétavicava eta pímatie­que­ne­hairahi tamutu. Tétavicava eta pitumevahi. Tétavicava eta pipicau­cha­ca­revahi. Tétavicava eta picuna­cha­ca­revahi. Tijarahi visama te vijirauchavi” nacahepa.
REV 5:13 Nusamavare eta tahu tamutu eta máepiya­ruanahi ema Viya, eta tiávihanahi te anuma, étapa eta tiávihanahi te apaquehe, éneri­chuvare eta tiávihanahi te amahe eta apaquehe, étapa eta tiávihanahi te une. Ánipa tacahehi: “Tétavicava eta pítupa­ji­jia­si­ravahi, piti Vicaiyaquene, pítipa piti Cordero. Éti, tétavicava eta epicau­cha­ca­revahi. Éti, tétavicava eta ecuna­cha­ca­revahi. Tijarahi visama eta vijirau­chirahe. Máitava­ca­cayare eta vitsiusi­ra­heyare” nacahepa.
REV 5:14 Énapa ena cuátroqueneana ecutia­rareana najica­papaipa: —Amén, ene vicahe­pa­ra­cayare —nacahepa. Tásiha, ena véinticua­tro­queneana víyarahana tépuyu­mu­ri­hanapa, natsiucapa ena apinana.
REV 6:1 Tacahe, nímahapa ema Cordero te mavepi­stacapa eta tínapuca sello. Tásiha, nusamapa ema émana ecutia­rarehi. Eta mahu tacutichucha tirurehucha. Ánipa macahe: —Yare, piúchuca —macahepa.
REV 6:2 Tacahe, nímahapa eta cavayu tijapu. Ema ticaperahi, tatiarihi eta mataquiriqui. Tásihapa, ticaija­ra­casipa eta corona éma. Eta juca táicutiarahi eta máquipai­ri­si­ra­pa­racaya ena mánarana, taicha guerrerohi éma.
REV 6:3 Nímaha­varepa ema Cordero mavepi­sta­ca­varepa eta tápinane sello. Nusama­varepa ema apana ecutia­rarehi: —Yare, piúchuca —macahevare.
REV 6:4 Tacahe, tiúchujicapa eta apana cavayu. Titsi eta táimahi. Ema ticaperahi mámahi eta ichape­quenehi espada. Ticava­nahipa eta manaca­sa­mu­re­chi­rayare ena achaneana eta náehaca­cai­rayare. Téchepu­cainapa eta guerra. Ticapa­ji­ri­ca­ca­nainapa ena achaneana camuri­queneana.
REV 6:5 Nímaha­varepa ema Cordero mavepi­sta­ca­varepa eta tamapanane sello. Nusama­varepa ema apana ecutia­rarehi, máichapa: —Yare, piúchuca —macahevare. Nímahapa eta cavayu tiquisa. Ema ticaperahi macara­tacahi eta balanza te mavahu.
REV 6:6 Nusama­varepa eta mahu ema apana te namuri ena cuátroqueneana ecutia­rareana. Ani macahehi eta máechaji­ruvahi: —Ticata­ji­va­nayare ena ticaema­ta­ne­rahiana. Vaipa tisiva­chaimahi eta mavacha mácani achane. Diez páneana eta mavachayare te étana sache. Étaripa eta arusu mapanarine kilo eta navachayare te étana sache. Étasera eta aceite comer, vahi téjiaca­vaimahi, étaripa eta tachi eta uva —macahepa.
REV 6:7 Te mavepi­sta­ca­varepa ema Cordero eta tacuatrone sello, nusamapa ema apana cuátroquene ecutia­rarehi, máichapa: —Yare, piúchuca —macahe­ri­pavare.
REV 6:8 Nímahapa eta apana cavayu tiyacaca. Ema ticaperahi, éma ticaijarehi “Ticapa­re­recaya ena achaneana”. Matiari­hivare ema téhicapahi, ema táquenu eta náchanevana ena náepena­queneana. Tacahe, eta cuarta parte eta nasimutuva ena achaneana tépenanaya naicha ena apinana. Taicha ticapa­ji­ri­ca­ca­nainapa ena achaneana tayehe eta guerra. Ena apamuriana técuha­nainapa. Apana­pa­nenapa eta najuma­nayare. Éneri­chuvare tanicainapa eta sárareana táiñehi­queneana.
REV 6:9 Te mavepi­sta­ca­varepa ema Cordero eta tacincone sello, nímahapa eta mesa tiámahi eta mayucuneasa ema Viya. Te tápecu, nímaha­varepa eta náchanevana ena náepena­queneana táimica­pa­ruanahi eta náehisirahi ema Viya. Vahi náinaji­cahini eta náehisirahi te náimahapa eta nacata­ji­vai­rayare. Váhivare timati­na­naimahi eta nameta­sirahi eta máechaji­riruva ema Viya.
REV 6:10 Puiti éna, tipiara­canahi. Ani nacahe eta napiara­sirahi: —Tátachicha, sántoque­nevihi píti. Yátupi­que­nevihi eta picasi­ña­careva. Píti pirataha tamutu. ¡Puiti vivaraha pítauchayare eta pitsiri­jie­que­ne­hai­rayare ena ticapa­ca­ha­vianahi te apaquehe! ¡Vivarahapa nacáeme­cha­ra­hipaini! —nacahepa.
REV 6:11 Tásiha, ticaija­ra­ca­sianapa eta namuiri­ha­na­yarehi eta tijapu. Ticame­ta­ca­sianapa nanara­ha­si­ra­nu­mayare apaesainahi. Tiámainu­ca­va­yarehi te tiyuri­ti­cavapa eta natupayare ena nachamuriana nacapa­rua­na­ya­re­cha­havare ena téhicanahi ema Cristo.
REV 6:12 Te mavepi­sta­ca­varepa ema Cordero eta tasaisine sello, nímahapa eta tamura­cavahi tayamu­ri­sirahi eta apaquehe. Eta sache témaha­varepa, tétavi­cavahi eta taquisava. Énerichuva eta caje amairihapa ítime.
REV 6:13 Eta jarairiquiana tiávihanahi te anuma, témiri­ri­jicapa te juca apaquehe, tacuti eta tahi eta mitu te muracaicha técaticava.
REV 6:14 Eta anuma témitia­ca­varepa tacutipa te téchuquimeca eta ajumeruca. Tásiha, eta ichape­queneana cerro tiyamu­ri­ca­vacapa tiyeje­ca­va­vacapa. Étaripa eta tiúrupuhiana te mar éneri­chuvare tiyeje­ca­va­vacapa.
REV 6:15 Tacahe, tijunanapa ena réyeana te avasareana, énapa ena presidenteana, énapa ena comandanteana, énapa ena aquenu­ca­rahana, énapa ena rícoqueneana, énaripa ena músuana, énapa ena líbreana. Ticayu­mu­rú­quianapa te tajuhe eta ichape­queneana máriana cerro.
REV 6:16 Ánipa nacahe: —Vicavi eta ichape­queneana mari, apaesa vahi macuima­hahavi ema Viya, apaesa viúchucuha tayehe eta táiñehiquene máicuñaraqui ema Cordero.
REV 6:17 Táiteca­pau­re­havipa ­ puiti eta ichapequene juicio. ¡Páureha­visami! ¡Nájina tacaema­cha­que­nemahi! —nacahepa.
REV 7:1 Tacahe, nímahapa ena cuátroqueneana ángeleana. Titupi­hanahi te táinahu eta juca apaquehe, náicheji­mi­rau­ru­sirahi tamutu eta técati­cavana. Éna, náichejicahi eta técaticava apaesa tacuija eta técaticava te apaquehe étaripa te une, étava­ne­re­cai­na­hi­pucaini tacaeche­rahini te yucuquiana. Ticatu­pa­ra­ha­nasera éna nacami­riu­cha­yarehi eta táicuñayare te apaquehe étapa te une mar.
REV 7:2 Éneri­chuvare nímaha­varepa ema apana ángele tiásihahi te táuchusinehi eta sache. Macara­tacahi eta mamarca ema yátupiquene Viya Vicaiyaquene. Ema maca ángele máechaji­ca­vacapa muraca ena cuátroqueneana ángeleana.
REV 7:3 Tacahe, ema ángele máichavacapa: —Vuíchaha ecuca­mirica eta táicuñayare eta apaquehe eta une te mar étapa eta yucuquiana. Tapainu­mavaya te vimarca­cha­vacapa te nanahuana ena mavanarana ema Viya —máichavacapa.
REV 7:4 Tásiha, te tamutupa eta nacama­rcai­ra­vacahi, nusamapa eta natupa ena nacama­rca­que­nea­naripa. 144,000 eta nasimutuva. Násiha­que­neanahi nayehe ena dócemu­ri­queneana israelítana.
REV 7:5 Doce mil ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Judá. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Rubén. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Gad.
REV 7:6 Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Aser. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Neftalí. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Manasés.
REV 7:7 Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Simeón. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Leví. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Isacar.
REV 7:8 Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Zabulón. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema José. Doce mílvare ena ticama­rcanahi machicha­na­vé­queneana ema Benjamín.
REV 7:9 Tacahe, nímaha­varepa ena camuri­queneana achaneana tiásihana te tamutu avasareana, apaecha­ji­ri­ru­va­queneana. Vaipa titupa­cha­careana eta nasimu­tuvahi. Titupi­hanahi éna te tamirahu eta trono, mávihahi ema Cordero. Tijapu­mui­ri­havaca eta namuirihana. Tásiha eta náurisa­mu­revahi nacara­tacahi te navahuana eta cáchipaca.
REV 7:10 Namutu tipiara­canahi, ánipa nacahe: —Vihasu­lu­pa­yachavi, piti Tata Vicaiyaquene, pítipa piti Cordero, taicha éti ecuchu­cu­ha­havihi —nacahepa.
REV 7:11 Tacahe, namutu ena ángeleana titupi­hanahi te tachacayahi eta trono, nachaya­ca­hivare ena cuátroqueneana ecutia­ra­reanahi, énapa ena víyarahana tuparai­rucana. Tásiha, tépuyu­canapa te tamirahu eta trono. Tétipai­mu­ri­hanapa. Natsiucapa ema Viya.
REV 7:12 Ánipa nacahe: “¡Eta vicaheyare! Máitava­ca­cayare eta vitsiusi­ra­viyare. Taicha tétavi­cavapa eta picuna­cha­ca­revahi. Tétavi­ca­vavare eta pímatie­que­ne­hairahi tamutu, étapa eta pipicau­cha­ca­revahi, étapa eta pitumeva. Picarichu piti péchahavihi. Ichape eta vihasu­lu­pa­ya­chi­ravihi. Tijarahi te visamure te vijirauchavi. Amén”.
REV 7:13 Tacahe, ema émana víyaraha máichanupa: —Te pivaraha pímati, nímima­ti­cha­viyare ena nani ticamui­ri­hanahi eta tijapu, táviha­va­repuca násiha —máichanupa.
REV 7:14 Tacahe, níchapa núti: —Picata­jicanu, pimetacanu, tata. Tásiha, máichanupa: —Ena nani énara ena nacata­ji­va­que­neanahi ichape taicha eta náehisirahi ema Jesús, tiúchucu­ha­na­ri­pasera. Ticasipaipa puiti eta náchanevana tayehe eta máitine ema Cordero. Puiti ticamui­ri­hanapa tijapu, taicutiarahi eta tájinai­raripa naviure­vai­nahini.
REV 7:15 Eta tacahe, titupi­hanahi puiti te tamirahu eta trono mávihahi ema Viya. Najirauchahi, natsiucahi éma tamutu sácheana yátiana te mayehehi templo. Éma majanea­ca­vacahi.
REV 7:16 Ena nani tájinapa nácamu­nuimahi, vaipa técuhana, váipavare timauneana. Váipavare ticata­ji­va­naimahi taicha eta táijureva eta sache.
REV 7:17 Taicha ema Cordero, ema tiávihahi te tamirahu eta trono, tétavicava eta majapa­nu­raivahi, majanea­ca­va­ca­yarehi. Máesicha­yareva eta tiúriama une ticaita­rerahi. Éneri­chuvare ema Viya macami­tia­si­nayare eta náiyaira —máichanupa ema víyaraha.
REV 8:1 Tacahe, mavepi­stacapa ema Cordero eta téqueneha sello tayehe eta ajureca. Tamuturine timatina. Média-horapuca eta tamatinaira.
REV 8:2 Tásiha, nímahapa ena siéteana ángeleana, titupi­hanahi te mamirahu ema Viya. Ticaija­ra­ca­sianapa eta siete chujareana nachuja­na­yarehi.
REV 8:3 Tásiha, títeca­pa­varepa ema émana ángele. Mámapahi eta censario, amairiha oro. Tatiarihi te mamirahu ema Viya eta mesa tiámahi eta mayucuneasa. Amairi­havare oro. Ema ángele titupihapa te tamirahu eta mesa. Náijaracapa eta incienso tisimuri. Tacahe, macara­tacapa eta censario te tápusi. Macapu­si­siacapa ema Viya, tacacha­nepaipa eta nayuja­ra­sirana namutu ena machanerana ema Viya.
REV 8:4 Tásiha, eta taquijarera étapa eta mayuja­ra­sirana tiápanapa mayehe ema Viya, tásiha­quenehi te mavahuana ema ángele.
REV 8:5 Tásiha, ema ángele maveha­varepa eta apamuri emaniqui eta te mayucuneasa. Máinicachapa eta censario. Tásiha, máepuraicapa te apaquehe. Tíjahú­chavapa térameca, ticaema, tirurecapa. Tiyaya­carepa eta apaquehe.
REV 8:6 Tacahe, nímaha­varepa ena siétequeneana ángeleana titseca­va­naripa eta nacachu­jai­rayare.
REV 8:7 Te ticachujapa ema tínapuca ángele, témiricapa te apaquehe eta uverequi étapa eta tiquiva ítiama. Témiri­cavare eta yucu. Táijuchapa eta tercera parte te apaquehe. Támairiacapa eta yucuquiana, eta muiji, étapa eta sucurecana.
REV 8:8 Te ticachujapa ema apana ángele, témiri­ca­varepa eta ichape mari. Timurupahi eta táemirisira tayehe eta mar. Eta une, ítiamapa táicha. Tercera pártehivare eta ítiamahi.
REV 8:9 Támairiacapa tacapa­pa­ji­cavaca eta sárareana tiávihana te une. Étapa eta pacureana tachima­ra­ruanahi, téchari­ca­vanapa. Tériri­ji­canapa tamutu.
REV 8:10 Te ticachujapa ema apana ángele, témiricapa eta ichape jarairiqui. Tétira­rai­ca­parine eta táemiri­sirahi. Tajara­recapa eta une tayehe eta tercera parte eta cajacureana étapa eta cáquiureana. Venenoamapa taicha eta jarairiqui. Ichape­mu­ria­navare ena achaneana tépena­ra­canahi taicha eta náerirahi eta une tisucareama. Eta tacahe, ena tacaiti­ruanahi tímija­re­chanahi eta ecuñaraqui: Eta Súcareama Venenoama.
REV 8:12 Te ticachujapa ema apana ángele, tiúchujicapa eta tépacuchahi eta sache, eta caje étapa eta jarairiquiana. Óchorine hora eta táetaviu­chirahi eta tamapicuva. Tacahe, óchovare hora eta tacaeche­rairahi eta sache. Ocho hóravare eta tacaeche­rairahi eta caje étapa eta jarairiquiana.
REV 8:13 Tacahe, nésenicapa te anuquehe. Nímaha­varepa ema émana ángele tiáraraicahi. Nusamapa tipiara­capahi muraca, ánipa macahe: —Páureanasami ena tiávihanahi te apaquehe. Tétavi­cavaya eta nacata­ji­vai­rayare, puiti te táitauchavapa eta nacachu­jairaya ena mapana­queneana ángeleana, téquene­hanaya ticachujana —macahepa.
REV 9:1 Te ticachujapa ema apana ángele, nímahapa ema ángeléni mavasihi eta jarairiqui. Máquipai­ruvahi te apaquehe. Máisapa ema Viya eta mavejia­si­rayare eta pozo táupenaquene ticaijare Abismo.
REV 9:2 Tacahe, mavejiacapa eta táupena­quenehi pozo. Tiúchucapa eta ichape quijare tacutipa eta taquijarera te tiju eta evitarahi. ­ Eta sache, timapicupa taicha eta quijare.
REV 9:3 Témuna­hi­ri­cavapa tiúchuca eta tavasi­queneana eta tsacarana, tayehe eta quijare. Amairi­pahipa tamutu eta apaquehe. Tajara­chapahi eta tayuca­raivahi tacutipa eta tayucaraiva eta sáserahi.
REV 9:4 Ticatu­pa­ra­casipa vahi tacunica eta tamuijira eta apaquehe étapa eta tapacajiana eta sucurecana étapa eta yucuquiana. Eta tatupa­rahahi eta tayuca­va­ca­yarehi namutu ena achaneana. Nacarichu tacaitica ena ticama­rcanahi te nanahuana tayehe eta mamarca ema Viya.
REV 9:5 Cíncoyarehi caje eta tayereva eta tayuca­ra­re­re­si­ra­yarehi. Váhisera tépena­náimahi ena achaneana tayuca­que­nea­na­yarehi. Tétavi­ca­vasera tacati­va­yarehi nasama. Eta tayucaraqui tacuti­yarehi eta sáserahi eta tacati­va­yarehi nasama.
REV 9:6 Te jena sácheanayare ena achaneana navara­hayare ticapa­cavana. Váhisera tépena­náimahi, tayanapane navara­hayare tépenana.
REV 9:7 Eta juca tavasi­queneana tsacarana, nímicu­tíchapa eta cavayuana te titseca­vanahi tayehe eta guerra. Tásiha, te tachuti tacuti­ma­hi­yaréni ticayehe corona oro. Eta tamira achane­mi­ra­yaréni.
REV 9:8 Tiuji eta tachutimaca, tacuti­yaréni eta suchutimaca esu esena. Tíñehivaca eta táheana.
REV 9:9 Eta taparuma tacuti­yaréni eta fierro muraca­quenehi. Vahi táechucaimahi eta isavipe. Eta tárairahi, ¡tétavi­cavahi eta tamura­cavahi!
REV 9:10 Ticaiji­quivaca tacuti­yaréni eta sáserahi. Eta juca tiyucarahi, cinco cájeyarehi eta tacaite­ma­ji­ri­si­ra­va­cayare ena achaneana.
REV 9:11 Marari­hivare ema táquenu ema téchahi éta, ema ángeléni tivejiacahi eta táupenaquene pozo. Ema maca ángeléni, eta máijare te náechaji­riruva ena hebréoana “Apolión”. Te véchaji­ri­ruvana víti, ticaijare “Tijara­rerahi”.
REV 9:12 Títauchavapa eta tínapuca ecuñaraqui nímaha­quenehi. Jucari­hi­cha­ha­va­resera apinachaha eta ecuña­ra­quiyare.
REV 9:13 Te ticachujapa ema apana ángele, nusamapa eta mahu ema apana te tápusi eta cuátroquene esquina tayehe eta mesa oro eta tiámahi eta mayucuneasa ema Viya, tiávihahi te mamirahu éma.
REV 9:14 Ticava­nai­ripipa ema ángele ema ticachujahi, ánipa ­ macahe: —Picaiticapa ena cuátroqueneana ángeleanaini váinarajiana, tiávihanahi te tachacaya eta cajacure Eufrates —macahepa.
REV 9:15 Taicha acane ema Viya manere­ji­caripa eta juca hora eta macaiti­si­rainapa ena cuátroqueneana ángeleanaini, máisapainapa eta nacapa­si­ra­yarehi camuri­queneana achaneana, ena mapamu­ri­queneana eta náichape­muriva. Tacahe, téjapua­canapa éna.
REV 9:16 Tacahe, tiúchuji­canapa ena suntaruana ticaperana. Nusamapa eta natupa. Dosciento millone eta náichape­muríva.
REV 9:17 Tacahe, eta nímairahi ena ticaperana, tatiarihi eta náicutiara te natupana. Eta táimahiana titsi, azul, tiyacaca. Táiñehi­quenehi eta tachuti eta naperana. Tiúchucapaipa eta yucu, eta quijare te tajaca. Azufrepuha eta táepuha.
REV 9:18 Camurianahi ena achaneana, ena tacapa­rua­napahi eta juca mapanaquene ecuñaraqui eta tacuchu­si­rapahi te tajaca: eta yucu, eta quijare, étapa eta azufrepuha.
REV 9:19 Éneri­chuvare tatiarihi eta táijiqui ticuti­painehi eta quichare. Tétavi­cavahi eta táiñehi­vapahi eta tacaparaqui táuchurepahi te tajaca étapa te táijiqui.
REV 9:20 Énasera ena apamuriana achaneana tacaiti­ruanahi eta ecuñaraqui, váhiquene navara­haimahi náinajica eta náichira eta tamauri­queneana. Váhiquene téneucha­va­náimahi. Váhivare náinaji­cahini eta nacapa­hivana, eta nahiape­ma­revana, étapa eta náesena­ma­revana, étapa eta námeraivana. Váhivare náinaji­caimahi eta najirauchira ena éreanana, eta natsiusirahi eta nasiña­rajiana náepiya­ruanahi oro, plata, bronce, márijahi, yucuqui. Tamutu eta juca mayamu­ri­ca­ca­hivare, váhivare tapaicahini, váhivare tasama­ra­hihini, váhivare táimairi­ri­cahini.
REV 10:1 Tacahe, nímahapa ema apanavare ángele tiúcupaicahi te anuma. Tétavicava eta máiñehiva. Tamuichapahi eta úcaji. Te mápusi, tatiarihipa eta ahe. Eta mamira, tétavicava eta tajara­ra­sirahi tacuti eta táimahi eta sache. Eta mapaiqueana tijara­hivaca ticutipahi timuruquiape.
REV 10:2 Téjiacahi eta ajure­cachicha eta macara­ta­sirahi te mavahu. Tásiha, eta mapaique vaure mácata­yaecahi eta une te mar. Eta étaquiape sapa tacata­yacahi te tiájipahi.
REV 10:3 Tásiha, tipiaracapa muraca, tacuti eta tahu eta tíñehi­quenehi sárare. Te títapi­ricapa, nusama eta nahu ena apamuriana tacuti­yaréni eta tirure­huchahi. Siétequenehi eta najica­pirahi.
REV 10:4 Te timatinapa, nuvarahapa nájueque­ne­ha­ya­rehini. Nusama­pasera ema téchaji­canuhi te anuma. Máichanupa: —Vahi picuajucha eta juca pisama­quenehi. Piáñauchayare eta juca. Váhivare picume­ta­jirica —máichanupa.
REV 10:5 Tásiha, ema maca ángele nímaha­quenehi eta mácata­ya­sirahi eta une étapa eta tiájipahi, masuvechapa te anuma eta mavahu vaure.
REV 10:6 Ánipa macahe: —Tivane­canuhi ema Viya, ema acane­va­ca­quenehi eta máitaresira, ema yátupi­quenehi tépiyacahi eta anuma, eta apaquehe, eta mar, étapa tamutu eta tiáviha­que­neanahi tayehe. Éma, tivane­canuhi numetaca eta juca máechaji­ri­ruvahi: “Tájinapa vaipa tiyeremahi eta táitaviraya”.
REV 10:7 Ánaquia­pa­ripahi eta nacame­ta­ca­sivahi ena profetana eta mapane­reruana ema Viya. Puítisera te macachujapa ema téqueneha ángele, títavainapa tamutu eta mapane­re­ruanahi —tacahepa eta mameta­rapihi ema ángele.
REV 10:8 Tacahe, nusama­varepa eta mahu ema téchaji­canuhi tásiha­quenehi te anuma. Tivane­ca­nu­varepa nupaucha ema ángele titupihahi tayehe eta une étapa te tiájipahi. Ánipa macahe: —Piyana piyaseaca eta ajureca macara­taruhi ema ángele —macahepa.
REV 10:9 Tacahe, nuyanapa mayehe ema ángele. Nuyaseacapa eta ajureca. Tásiha, éma máichanupa: —Júcahi eta ajureca. Piveha, pinica. Títiveyare eta pisamira te pijaca tacutiyare eta mápama. Étasera te piami, tisuca­reyare pisama —macahepa.
REV 10:10 Tacahe, nuvehapa eta ajure­cachicha te mavahu ema ángele. Nunicapa. Jéhesa­réinehi títivéinehi eta nusamira te nujaca tacuti­rinehi eta mápama. Téhesera nujiricapa, tisucarepa nusama te nami.
REV 10:11 Tásiha, nucame­ta­ca­si­varepa: —Píti piápechavaya picame­ta­rapiya eta náichara­ra­ca­vayare namutu ena aquenucana te juca apaquehe, énapa ena achaneana ticava­sanahi te tamutu avasareana.
REV 11:1 Tacahe, te nuvapure, tíjara­ca­nuanapa eta ecutiriqui. Tásiha, máichanupa ema Viya: —Piyanayare tayehe eta Templo te Jerusalén. Pícutichaya tamutu eta peti étapa eta canchón. Pícuti­chavare eta náijuchi­rarehi eta sárareana námava­hu­queneana. Tásiha, pitupa­cha­yareva áyana­na­hipuca ena achaneana téneucha­va­ra­hianahi eta te canchón.
REV 11:2 Váhisera picuicuticha te aneca tamirahuhi eta Templo. Taicha ena apajue­cu­ruhana, nísapa­que­neanapa eta návihairaya éna. Nísapai­na­varepa eta náitaha­siraya eta tayere­ru­vanaini eta avasare tacapi­ca­hu­quenehi Jerusalén. Ichape eta namapa­chi­chi­ji­si­rayare. Cuarenta y dos caje eta náichirayare.
REV 11:3 Nútisera nuvane­ca­va­cainapa ena apinana nuvaneruana profetana. Éna, tiquisa­mui­ri­ha­na­ya­repahi eta namuirihana. Eta juca táicutia­ra­yarehi eta náichuaré­si­rayare náeneuchava ena achaneana. Mil doscientos sesenta sache eta nayere­vayare —macahepa.
REV 11:4 Tásiha, nímahapa te anuma te mamirahu ema Viya eta apina yucuqui olivo étapa eta apina candeleroana te mamirahu ema Viya, ema téchahi tamutu eta juca apaquehe. Eta juca táicutiara eta majanea­si­ravaca ena apinana mavanarana, taicha manere­ji­ruanahi éna, nacame­ta­rai­ruyare eta náeneuchi­ra­vayare ena achaneana. Te natiari­hi­napuca nácani tivara­ha­nayare titupiacana, éna ticatiu­cha­va­nayare. Tiúchucayare eta yucu te najaca. Táijuchayare muraca, tacapa­ca­yareva ena nánara­na­yarehi.
REV 11:6 Éneri­chuvare ena nani, narata­ha­ya­revare náichejica eta tiquiva te jena sácheana nacame­ta­rai­rui­rayare. Étaripa eta une, náepiya­cayare ítiamayare náicha. Nacuchu­ca­yareva eta táiñepa­hiyare nayehe ena achaneana, apana­pa­ne­ne­ji­yarehi náicha, te jácani navara­ha­que­neyare éna.
REV 11:7 Téhesera te táitauchavapa eta nacame­ta­rai­rui­rayare, macana­ra­va­cainapa ema Tíñehi Achane Váinara­jiquene ticaijare Útsutsure. Émaripa ema majupaha ema Satanás. Tásiha, masapi­hainapa ticapa­re­cayare macapa­ca­va­cainapa ena apinana mavanarana ema Viya.
REV 11:8 Tásiha, ema Tíñehi Achane Útsutsure vahi máisapaimahi náecara eta náqueheana. Tanasi­yarehi te aneca. Tacahe, náimahayare namutu ena achaneana te juca apaquehe. Mapana sache y medio eta nacaheyare te calle eta te avasare. Eta juca avasare, étarichuhi eta macaeta­tainehi ema Viáquenu. Eta juca avasare, tétavi­cavahi eta tamauriva tacuti eta avasare Sodoma, étapa eta Egipto.
REV 11:10 Ena achaneana, natiari­hiyare te tamutu avasareana ena tiúrisa­mu­reanaya eta náimairaya ena tépenanahi. Ticapie­sta­ra­nainapa. Tíjara­ca­si­cha­ca­ca­nainapa eta námavahuana. Taicha títava­naripa ena nani profetanaini, énaripa ena tihapa­pi­ri­canahi eta náichira eta tamauri­queneana.
REV 11:11 Tásihasera, te táequenénapa eta mapanaquene sache y medio, macaeche­pu­ca­va­cainapa ema Viya. Tichava­nainapa títare­ca­nayare. Namutu ena achaneana náimahaya. Ichape eta napisi­rayare.
REV 11:12 Tacahe, ena nani apinana profetana nasamainapa eta mahu ema tíchuha­vacahi te anuma. Muraca eta mahu eta máichuira­vacahi: —Yare, íteca, iápana —máichapa. Tacahe, járajapapa eta úcaji táepana­vacapa éna, támapa te anuma. Ena ticana­ranahi náimara­ra­caripa eta nayanirahi.
REV 11:13 Enevanepa tiyaya­carepa eta apaquehe. Muraca eta tayamu­ri­sirahi. Camuri eta pétiana tiáquipai­ca­va­vacahi. Siete mil eta náichape­muriva ena náepena­que­neanahi. Ena achaneana táemachanahi, tétavi­ca­vainehi eta napisirahi. Náimati­nu­mainehi ema Viya. Napiaracapa, nacunachapa eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya tiávihahi te anuma.
REV 11:14 Títauchavapa eta juca apinaquene ecuñaraqui. ¡Váhisera tayere­que­ne­haimahi eta mapanaquene ecuñaraqui!
REV 11:15 Tacahe, ticachujapa ema téqueneha ángele. Tásiha, ticaemapa muraca te anuma. Ánipa tacahehi eta nahu eta nusamirahi: —Títauchavapa puiti eta émaira­yarepa ema Viya técha, ticava­nai­ri­piyare namutu ena achaneana te juca apaquehe. Macaejacapa ema Machicha Cristo, máijara­cainapa eta mávacu­reyare. Acane­va­cainapa eta émairayare techa tamutu —tacahepa eta nahu.
REV 11:16 Tacahe, tépuyu­canapa ena véinticua­tro­queneana víyarahana, ena téjacanahi tayehe eta trono te mamirahu ema Viya. Titsiuca­pai­ri­canapa, nacunachapa ema Viya.
REV 11:17 Tijiranapa, ánipa nacahe: “Vihasu­lu­pa­yachavi, Tata. Tétavi­cavahi eta pítupa­ji­jia­si­ravahi, píturue­queneha tamutu. Píti pitiari­hi­quenehi te tépana­vainapa eta apaquehe. Pinasi­ri­chu­hivare puiti eta viyehe. Puiti péjacapa tayehe eta piávacure ichapequene, pítira­yarepa pecha tamutu.
REV 11:18 Tétavi­cavahi eta nasema­nevahi ena achaneana eta piyehe. Muraca­pa­nai­na­pasera eta pícuña­si­ravaca éna. Puiti ticaya­se­se­re­hia­nainapa te pimirahu ena náepena­queneana. Jéhesare, picami­tie­que­ne­hainapa namutu ena ticami­tie­que­ne­ra­hianaini te juca apaquehe. Puiti pítsiri­ji­ca­vainapa eta nacaema­ta­nea­si­ravihi ena pivanarana ticame­ta­rai­ru­rahiana eta péchaji­riruva. Puiti píjara­cainapa eta náicuchihi ena yátupi­que­neanahi pichicha­na­veanahi tiámanahi eta píjare: nácani ichavicana, araitanana, énapa ena amaperuana” nacahepa.
REV 11:19 Tacahe, téjiacapa eta tapajacura eta Templo tiávihahi te anuma, mapena ema Viya. Ticaecherapa eta sagrario tacaunaiyahi eta echaji­ri­ru­cavana matratu­neanahi ema Viya nayehe ena israelítana. Tásiha, enevanepa téramecahi, ticaemapa, tirurecapa. Témiricapa eta uverequi timítu­tupahi. Tiyamu­ri­ca­varepa eta apaquehe.
REV 12:1 Nímaha­varepa eta apana ecutiarare te anuma. Tiárami­carehi éta. Sutiarihi esu esena. Eta sumuiriha tacuti­yaréni eta tajaraiva eta sache. Te tápecu eta suívapeana tacuti­yaréni eta caje. Eta te suyehe corona te suchuti, jararihi tacuti­yaréni eta dócequeneana jarairiqui.
REV 12:2 Esu suca esena ticajarihi. Tipiara­recahi eta suínasi­ra­yarehi. Ichape eta sucata­ji­vairahi.
REV 12:3 Tásiha, témuna­hi­ri­ca­varepa tiúchujica eta táiñehiquene sárare. Ichape­que­ne­hivare. Ticaijare Serpiente. Máchaneva ema Satanás. Titsi eta táimahi. Siete eta tachuti. Diez eta tajihuana. Ticayehehi eta corona eta te tachutiana.
REV 12:4 Eta te táijiqui, táestacapa eta mapamuriana eta táichape­muriva eta jarairiquiana, tacami­ricapa te juca apaquehe. Tásiha, titupihapa eta sárare te sumirahu esu esena esu tínaca­yarehi. Titsecavaipa eta tanisi­ra­yarehi eta suchicha.
REV 12:5 Tacahe, ajaira eta suchichahi esu esena. Námava­ne­pasera mayehe ema Viya, te mávihahi te trono. Ema suchicha, aquenu­ca­yarehi tayehe tamutu eta avasareana. Macara­ta­cayare eta matsucurupa fiérroqui. Váhique­ne­yarehi tijapa­nu­ca­rea­naimahi nácani náichahi eta tamauri­queneana. Muraca­yarehi eta náicuña­nayare ena téjeca­pavana.
REV 12:6 Tásiha, esu esena tijuna­vanepa te mávapahi apaquehe eta suáviha­yarehi maicha ema Viya. Natiari­hi­ya­re­hisera ena ténica­na­yarehi ésu. Mil doscientos sesenta sácheana eta náitáti­ra­yarehi esu esena.
REV 12:7 Tacahe, tiúchujicapa ema Arcángele Miguel énapa ena ángeleana machamuriana. Téhaca­canapa nacanarapa eta Serpiente. Éneri­chuvare natiari­hivare ena tayeheanahi ángeleanaini váinara­jianahi.
REV 12:8 Apaque­he­re­ru­pasera eta ichape­quenehi Serpiente, énapa ena tachamuriana. Tásiha, vaipa máisapa ema Viya nanasihini te anuma.
REV 12:9 Tacahe, ticaqui­jianapa te juca apaquehe namutu ena ángeleanaini, émapa ema náquenu­murihi Serpiente, ema ticaetemahi acane esu Eva. Émarichuhi ema Váinaraji ticaija­re­hivare Satanás. Puíticha ticaete­ma­ji­ri­ca­vacahi ena achaneana te juca apaquehe.
REV 12:10 Nusama­varepa te anuma eta mahu muraca, ánipa macahe: —Títauchavapa puiti eta náuchucuirapa ena téhicanahi ema Cristo. Máimererupa ema Viya eta tamutuirahi marataha. Máijaracapa ema machicha Cristo eta émairapa techa tamutu. Taicha ticaquijipa ema Satanás, ema timetau­cha­pa­ra­cainihi me Viya eta náichava­que­né­vanahi ena vichamuriana, tamutu sácheana, yátiana.
REV 12:11 Ena vichamuriana naratahaipa ticatiu­chavana mayehe ema Satanás. Vaipa macapa­que­cha­va­caimahi éna, taicha yátupi ticasi­ña­vanahi tayehe eta máepenirahi ema Cordero. Éneri­chuvare náimima­tichahi ena apamuriana achaneana eta máechaji­ri­ruvana ema Viya. Éna, vahi napica­ca­va­va­cahini tayehe eta náitaresira. Tíjara­ca­vanahi te náepeni­ra­yarehi, vahi návara­hahini náinajica eta náehisirahi ema Cordero.
REV 12:12 Tétavi­cavaya eta iúrisa­mu­revaya puiti, emutu eti iávihanahi tayehe eta juca anuma. Páureana­sa­misera ena ticava­sanahi te apaquehe étapa eta tiávihanahi te une te mar, taicha ema Váinaraji máucupau­cha­vacaipa. Tétavicava eta masema­ne­vapahi taicha máechahi eta ánipi­rinehi macaheyare —macahepa ema maca.
REV 12:13 Tacahe, eta Serpiente, eta táimairahi eta tacaqui­jirahi te anuma, táucupai­siraipa te juca apaquehe, tacamesapa táehica­rairica esu esena suínaruhi.
REV 12:14 Ésusera ticaija­ra­casipa eta apina ichape­queneana supava­na­yarehi tacuti eta tapava eta ichape mátihi. Sumaita­sia­va­yarehi tiara tayehe eta mávapahi apaquehe suáviha­yarehi. Ánaqui natiari­hi­yareva ena téchapa­ji­ri­ca­na­yarehi. Mapana año y medio eta náenisi­ra­yarehi. Eta Serpiente vahi táiteca­pau­chaimahi ésu.
REV 12:15 Tásiha, eta Serpiente táhicapa eta une te tajaca, tavarairahi tíjahúchava tatiarihi eta cajacure apaesa suéricahini esu esena.
REV 12:16 Étasera eta apaquehe tacatiuchapa esu esena. Téjiacapa eta apaquehe, táerapai­ca­vanepa eta une táhiruamahi eta Serpiente.
REV 12:17 Tacahe, eta táimairavahi eta Serpiente vahi tárata­hahini, taveti­jipaicha eta tasemirahi suyehe esu esena. Tiyanapa nayehe ena suchamuriana, énapa apave­que­neanahi. Tavarahapa tacapa­ca­yarehi ena sucuti­que­neanahi tisuapanahi ema Viya, téhica­na­hivare eta máimitu­ra­pianahi ema Jesucristo.
REV 13:1 Te táequenepa eta juca, te nuvapure, nutupihahi tayehe eta playa eta mar. Nímahapa eta útsutsure tiúcupai­capahi tásihahi te une. Siete eta tachuti. Dies eta tajihuana. Te tápusi eta tajihuana tatiarihi eta tayehe corona. Eta juca sárare tavasi­ma­hi­yaréni eta ichini. Táiñehi­quenehi eta tajaca. Eta táivapeana tacuti­yaréni eta táivape eta aticure. Tásiha, te tachutiana tatiarihi eta ajureca tímija­chavahi Víyainahíni. Macuna­hisera ema achane majupaha ema Satanás. Eta tacahe, eta Serpiente táijaracapa eta máitupa­ji­jia­si­ra­va­yarehi ema Útsutsure eta macaete­ma­rai­va­yarehi marata­hai­ra­yarehi tamutu. Aquenu­cayare te tamutu avasareana maicha eta Serpiente.
REV 13:3 Te étana machuti ema Útsutsure, tatiarihi eta majara eta ticapacahi. Tásihasera, tichavahi títareca, tinara­ca­varepa. Tacahe, eta náimairahi ena achaneana te tamutu avasareana, ichape­rinehi eta nárami. Tásiha, náehicapa nasuapapa ema Útsutsure.
REV 13:4 Natsiuca­varepa eta Serpiente, taicha eta náimairahi eta táijara­sirahi eta máitupa­ji­jia­si­ra­va­hivare ema Útsutsure. Tásiha, nacahepa mayehe: —Tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema maca. Nájinavare tirata­haimahi nacanara náquipaica éma —nacahepa.
REV 13:5 Tacahe, ema Viya máisapahi ema Útsutsure téjacahi te mávacure, ichape aquenuca, ticava­nai­ripipa tayehe tamutu avasareana te juca apaquehe. Ema Viya vahi máicuña­ca­va­nehini eta masiña­va­vai­sirahi, tímija­chavahi Víyainahini. Tíñema­hi­pivaca eta máechajisira, macaeca­hirahi ema Viya étapa eta mapena. Macaeca­hivare ena tiávihanahi te anuma. Éneri­chuvare mapana­ji­ri­cavaca ­ ena machanerana ema Viya. Máimica­ra­ta­ca­vacapa, mavarairahi máimica­pa­ca­vacaya. Cuarenta y dos caje eta macami­chirahi ema Viya eta máimiyu­se­ma­sirahi ema Útsutsure.
REV 13:8 Eta acane te tépana­vainapa eta apaquehe, tatiarihi eta libro tiama eta nalista ena títare­canaya te apana vítaresira. Macara­taruhi ema nacaparuhi Cordero. Natiari­hisera ena apamuriana tájinahi eta nalista tayehe eta libro. Ena nani ena titsiucanahi ema Útsutsure.
REV 13:9 Te evara­hapuca ecaicutiara eta juca, tavaraha epane­rechaya ichape.
REV 13:10 Mácani témera­ta­cayare ema apana, éneri­chuvare éma te tacaicu­tia­ravapa ticaera­ta­yareva éma apanavare. Mácani ticapa­recahi, nacapa­ca­yareva éma. Eta tacahe, nácani machanerana ema Viya, tatuparaca nacami­chayare tamutu, náimereca yátupina eta náehisirahi ema Viya.
REV 13:11 Tásiha, nímaha­varepa eta apana sárare, táiñehi­que­nevare. Tiúchujica te amahe apaquehe. Eta juca sárare, macunahi ema achane ticaijare Falso Profeta­. Eta juca, tatiarihihi eta apina eta tajihuana, tacuti eta tajihu eta uvesa. Étasera eta táechajisira tacutiahu eta tahu eta Serpiente Satanás.
REV 13:12 Éneri­chuvare ema Falso Profeta majupahahi ema Útsutsure. Muraca eta tasuapa­careva eta mavanai­ripiana ema Útsutsure maicha ema Falso Profeta. Éma, maratahahi tímereca eta tiárami­careana. Marata­ha­hivare macamirica eta yucu tiásihaya te anuma. Náimahahi namutu ena achaneana te juca apaquehe. Ichape eta náramirahi. Étavenehi eta juca táimere­sirahi eta tiárami­careana, étainapa tivayuacaya ena achaneana, tisuapa­ca­renapa titsiuca­ca­re­na­varepa ema Útsutsure. Taicha náimahahi eta manara­sirahi eta majara te tumare; tiápechava títarecahi. Tacahe, ema maca Falso Profeta macava­nai­ripipa náepiyacaya eta máimahi ema Útsutsure, nasiña­rajiya.
REV 13:15 Ema Viya macamichahi tamutu eta máichaque­neanahi ema Falso Profeta. Vahi máicuña­ca­vá­nehíni eta máchane­chirahi eta náepiyaruhi máimahi ema Útsutsure. Téchaji­cayare máicha. Eta juca nasiñaraji títupa­ji­jia­ca­vainapa tivanereca, ánipa tacahe: —Namutu tatupa­racahi natsiucanu núti. Nácani vahi návara­hahini titsiuca­nuhini, ecapa­ca­va­ca­yarehi —tacahepa.
REV 13:16 Tacahe, ema Falso Profeta macava­nai­ri­pinapa nacamarca te navahu te vaure, te nanahupuca ena achaneana: ena amaperuana, énapa ena ichanaruana, énapa ena ichavicana. Tayanapane rícoana­hipuca, páureana­hipuca, líbreana­hipuca, mósoana­hipuca. Námayarehi eta máijare ema Útsutsure étapa eta mayehe número. Éneri­chuvare macava­nai­ripipa vahi nacuisapa nacujachapa eta navacha­rapiana ena mamarcareana. Ticata­ji­va­nainapa eta náituru­si­rayare eta nacamu­nu­queneana taicha vahi nacama­rcahini.
REV 13:18 Tacamunuhi yátupina vipáne­ré­que­ne­hayare maicha ema Viya, apaesa vácaicutiara eta tacaye­ma­quenehi tayumu­ru­revahi eta tuparaqui máijare ema Útsutsure eta 666. Éta, tacunahi eta máijare ema maca achane.
REV 14:1 Tacahe, nímaha­varepa eta plaza ticaijarehi “Sántoquenehi Sión”, te mamirahu ema Viya, máejasirahi eta te trono, te návihahi ena cuátroana ecutia­rareana énapa ena véinticua­tro­queneana víyarahana tuparai­rucana. Nímaha­varepa ema Cordero. Te machacaya natiarihihi ena 144,000queneana téhicanahi éma. Éna, ticama­rca­vacahi te nanahuana eta máijare ema Cordero émapa ema Maiya. Nusama­varepa eta muraca ticaemahi te anuma tacuti­yaréni eta muraca tirureca. Tásiha, títsiva­cha­va­varepa. Nusamapa ticapu­nu­neanahi eta camuri­queneana guitarrana. Tacahe, ena 144,000queneana tijiranahi te mamirahu ema Viya. Arapiruhi eta najirasahi. Nájina apanaina títucaina eta najirasahi. Nacarichu títucanahi ena 144,000queneana. Ena nani náuchucu­reanahi te namuri ena ticava­sanahi eta juca apaquehe.
REV 14:4 Matapi­ra­va­reanahi éna te mamirahu ema Cordero. Tájinavare váhiquene náechipe­ji­ca­vahíni, navirai­nahini esu esena túhusi. Náehicahi ema Cordero te jácani mapaisirana. Ena nani, ena náinapu­reanahi masantu­cha­que­neanahi ema Viya émapa ema Cordero.
REV 14:5 Tájina náimati­yahini eta náepiya­hi­ra­hihini. Tájinaquene natapi­ra­vai­nahini te mamirahu ema Viya.
REV 14:6 Nímaha­varepa ema émana ángele tiárarai­ricahi. Ticame­ta­rapihi eta téqueneha mametarapi eta máichuare­sirahi eta náeneuchi­ravaina ena achaneana tiávianahi te tamutu avasareana, apaecha­ji­ri­ru­va­queneana. Máitava­ca­cainapa eta náitare­siraya nácani ena tisuapanahi. Muraca eta máichuare­sirahi, ánipa macahe: —Éneuchava eta epeca­turana. Epicau­chayare ema Viya, taicha éma tépiyacahi eta anuma, eta apaquehe, eta mar, étapa eta cáquiureana. Émaina ejiraucha, ecunachaya. Émaina etsiuca. Taicha járaja­painapa puiti eta máicuña­siraya ena achaneana máeneucha­va­rahana —macahepa.
REV 14:8 Tacahe, tiúchuji­ca­varepa ema apana ángele. Émapa­vavare téchajica. Tiáramicare eta macaye­maquene. Ánipa macahe: —Tájinapa táipuina tacami­tia­ruinapa eta ichape­quenehi avasare Babilonia, taicha tétavi­cavahi eta tamutuirahi taicha eta tamauri­queneana. Tavayuacahi tamutu eta apana avasareana táichiraya eta tamauri­queneana, tacutihi súcani esena suétaviu­re­quenehi eta sutuhu­sivahi, namutupahi suvayuaca —máichapa.
REV 14:9 Te títapi­ricapa, émapa­va­varepa téchajica ema émana ángele, ema namápa­nanehi. Muracavare eta máechaji­sirahi. Ánivare macahe: —Tájina­varepa táipuina eta náicuña­nayare ena tijirau­chanahi ema Útsutsure étapa eta máimahi náepiyaruhi nasiña­rajihi, énaripa ena tiámanahi eta mamarca te nanahuana étapa te navahuana.
REV 14:10 Muraca eta nacata­ji­vairaya taicha ichape eta náimiyu­se­ma­sirahi ema Viya. Ticaepu­ju­qui­cha­ca­sia­nainapa eta te muracaquene yucu, táetira­ráisina eta tamuruira. Muraca­quenehi eta nasamira. Táitusiava, natsiri­hainapa eta máimara­rasira ema Cordero, énapa ena ángeleana.
REV 14:11 Máichecua­ra­qui­reyare eta nacaicu­ñai­rayare. Tájina ticaema­haimahi eta yucu. Támutu sácheana, yátiana nacaheyare te yucu ena tijirau­chanahi titsiucanahi ema Útsutsure, tiámana­hivare eta mamarca, tacuna eta máijarehi ema nasiñaraji.
REV 14:12 Eta tacahe, ena machane­ranahi ema Viya, ena tisuapanahi eta mavanai­ripiana, túmesa­mu­rea­nayare eta náehisiraya ema Jesús, puiti nacami­cha­yarehi tamutu —máichapa ema ángele.
REV 14:13 Tacahe, nusama­varepa ema téchaji­canuhi te anuma. Ánipa macahe: —Piájuchayare eta juca numeta­ru­via­nayare: ¡Tétavicava eta náurica­ca­revaya ena táimica­pa­rua­nayare puiti juca vicaiju­heyare eta náehisirahi ema Viáquenu! —máichanupa. Éneri­chuvare ema Espíritu Santo máichanupa: —Jéhevare, najaca­painapa eta náicuchihi taicha eta nacaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. Tájinapa nácamu­nuimahi, tinara­ca­nainapa —macahepa.
REV 14:14 Te nésenicapa, nímahapa eta tijapu úcaji. Matiarihihi ema támaque­nepahi. Téjacahi éma te úcaji. Achanehi eta máimahi. Te machuti tatiarihihi eta mayehe corona oro. Németeaca titsecavaipa eta macuru­ji­si­rayare eta trigo. Tásiha, tiúchucapa ema émana ángele te tajuhe eta Templo. Mapiaracapa muraca ema téjacahi tayehe eta úcaji. Máichapa: —Puiti piyana. Picurujica namutu ena achaneana manere­ji­ruanahi ema Viya, taicha tiyuri­ti­cavapa eta natuparaha. Piputu­vahu —máichapa. Tacahe, ema téjacahi te úcaji, tíjahú­chavapa macuru­jicapa ena náequene­re­ruanahi manere­ji­ruanahi ema Viya. Macuchu­ca­vacapa eta te juca apaquehe.
REV 14:17 Tásiha, tiúchuca­varepa ema apana ángele te tajuhe eta Templo te anuma. Németeaca matseca­ri­pavare eta macuru­ji­si­rayare, étapa eta uva.
REV 14:18 Éneri­chuvare tiúchuji­ca­varepa ema apana ángele eta te mesa tiámahi eta mayucuneasa ema Viya. Éma, téchahi eta yucu. Tacahe, mapiaracapa muraca ema matsecaripa eta macuru­ji­si­rayare. Máichapa: —Puiti piyana. Piputuvahu picurujica ena apamuriana achaneana te juca apaquehe. Tícuña­ca­ca­reanapa ichape, taicha tétavi­cavahi eta náichirahi eta tamauri­queneana. Vaipa ticucha­pa­ca­rehini eta náeneuchi­ra­vaina —máichapa ema ángele.
REV 14:19 Tacahe, tiyanapa ema ángele. Macuru­ji­mu­rihapa ena achaneana tíchanahi eta tamauri­queneana. Tíñehi­quenehi eta náepenirahi taicha títecapapa eta táiñehiquene ecuñaraqui tiásihahi me Viya taicha eta náimiyu­se­ma­sirahi éma. Tacaja­pa­pa­he­ca­vacahi éna.
REV 14:20 Te tachachacu eta viávasa eta tacaja­pa­pa­he­sihahi. Tiúchucapa eta náitine, tacuti eta cajacure. Étana metro eta táupenava. Tresciento kilómetro eta táunava­yare.
REV 15:1 Tacahe, te nésenicapa te anuma, nímaha­varepa eta apana ecutiarare. Tétavi­cavapa eta tárami­ca­revahi. Natiari­hivare ena siétequeneana ángeleana. Ticatu­pa­ra­ca­sianapa éna eta nacami­ri­si­ra­yarehi eta siétequene ecuña­raquiana te apaquehe. Te táitavapa eta juca ecuña­raquiana, títavai­na­varepa eta masema­nevahi ema Viya.
REV 15:2 Nímaha tativa eta ticuti­yaréni táimahi eta une te ichapequene cáquiure. Tétavi­ca­vasera eta tajanu­nusira tacutihi eta espejo. Tásiha, tacuti­yaréni eta yucu eta táimahi. Natiari­hi­hivare ena máisapa­va­ra­hanahi najirau­chahini natsiuca­hi­pucaini ema Útsutsure étapa eta máimahi náepiyaruhi, váhivare náisapa­vahini nacama­rcahini eta mamarca. Te tachacaya eta une titupi­hanahi. Nacara­tacahi eta nayeheana guitarrana máijararuana ema Viya.
REV 15:3 Tijiranahi eta jirasare majirasaini ema víyarahaini Moisés, mavanaraini ema Viya. Najirauchahi ema Cordero. Ani tacahehi eta jirasare: “Píti ichape­que­nevihi aquenuca, Tétavicava eta pítupa­ji­jia­sirava. Tamutu­quenehi píturue­queneha. Tétavi­cavapa eta tárami­ca­revahi eta pépiya­ruanahi. Tiúrica­ca­re­hivare eta pinaqui­pai­ruanahi. Vahi apana­pa­ne­ne­ji­nahini eta péchaji­ri­ruvana. Yátupihi eta piúriva. Píti aquenu­cavihi, péchaya tamutu avasareana.
REV 15:4 Namutuhi tipicaviana, piti Tata. Namutuvare ticuna­chaviana taicha piti yátupi­que­névihi eta pisantuva, nájina nácuti­vihini. Títeca­nayare nácani achaneana te tamutu avasareana. Titsiuca­via­nayare taicha náimahahi tatupi­ruvahi tamutu eta píchaque­neanahi”.
REV 15:5 Tásiha, nímaha­varepa te anuma téjiacahi tamutu eta Templo. Nímahapa tiúchucanahi ena siétequeneana ángeleana te téqueneha cuarto te tajuhe, énaquenehi ena ticatu­pa­ra­hanahi eta siétequene ecuña­raquiana táequene­re­ruyare tiúchujica. Eta namuirihana, amairiha eta lino tijapu tirape­pea­cavaca. Eta náitijuheana ichape­mevaca, títeca­pavaca te natupana.
REV 15:7 Tásiha, nímahapa ema émana ecutia­rareana nacuatronehi. Máijara­ca­vacapa étasivaca eta escudilla oro ena siétequeneana ángeleana. Te tajuhe eta escudilla támapahi eta táiñehiquene ecuñaraqui táicutiarahi eta masemaneva ema Viya. Éma, acane­va­ca­quenehi eta máitaresira. Máimahapa tamutu eta tamauri­que­neanahi náichaque­neanahi ena achaneana.
REV 15:8 Tacahe, nímahapa tíjahú­chavapa eta tajuru­sirahi eta majaraivahi ema Viya, ema acanevaca eta máitare­sirahi. Tétavi­cavahi eta mapicau­cha­ca­revahi taicha eta matumeva, marata­hairahi tamutu. Tásiha, nájina tiratahaina tisiapana te Templo, váhivare tímaha­ca­rehini eta tapajacura táichavenehi eta tavayu­chi­ravahi eta majaraivahi. Tiámainucava te táitauchavapa eta siétequene ecuñaraqui táequene­re­ru­yarehi námaque­nepahi ena siétequeneana ángeleana.
REV 16:1 Nusamapa muraca eta mahu ema Viya tásiha­quenehi eta téqueneha cuarto náuchusinehi ena siétequeneana ángeleana. Ticava­na­hianapa éna. Ánipa tacahe eta navanahi: —Eyanapa ecamirica te apaquehe eta juca siétequene ecuñaraqui táiñehi­queneana tiávihanahi te escudilla taicha eta nusema­nevahi —máichapa ema Viya.
REV 16:2 Tacahe, tiyanapa ema tínapuca ángele. Máepusaicapa te apaquehe eta ecuñaraqui tiávihahi te escudilla macara­taruhi. Tacahe, ena achaneana tiámanahi eta mamarca ema Útsutsure, táichavenehi eta natsiusirahi eta máimahi nasiña­rajihi, témuna­hi­ri­cavapa táuchuacavaca éna eta caracha ticaja­cha­carepa tijechevare, tacuti­yareni eta espuntiu.
REV 16:3 Ema apana ángele máepusai­ca­varepa eta macara­taruhi tayehe eta mar. Tacahe, eta une tíjahú­chavapa ítiama, tijecheamapa. Tépena­ra­canapa tamutu eta sárare­chichana ticava­sanahi te mar.
REV 16:4 Ema apana ángele máepusai­ca­varepa eta macara­taruhi tayehe eta cajacureana, te cáquiureana, étapa te tatava­rapiana. Éneri­chuvare ítiama­varepa.
REV 16:5 Nusama­varepa ema máepusaicahi eta juca ecuñaraqui tayehe eta cajacureana. Macahepa éma: —Tétavi­cavapa eta piúriva, piti Tata Vicaiyaquene, eta pícuña­si­ra­vacaipa puiti ena ticaviu­re­vanahi. Yátupi­que­nevihi eta pisantuva. Píti pitiari­hi­quenehi te tépana­vainapa, puítiripa pinasi­richuhi eta viyehe.
REV 16:6 Tícuti­cha­va­nainapa puiti eta navara­ha­quenehi térana eta íti ena tépusai­canahi eta náitine ena pichanerana táimica­paruana eta náehisi­ravihi píti, étapa eta nacame­ta­rai­ruirahi eta péchaji­riruva. Puiti píjaracaipa eta náerirayare eta ítiama taicha naviure­vanahi éna.
REV 16:7 Nusama­varepa eta mahu ema apana tayehe eta mesa tiámahi eta mayucuneasa ema Viya. Ánipa macahe: —¡Tata Vicaiyaquene, tétavi­cavapa eta vicuna­chiravi! Píti, tétavicava eta pítupa­ji­jia­sirava, píturue­queneha tamutu. Pitupi­ruvahi eta pícuña­si­ra­vacahi ena ticaviu­re­vanahi. Vahi pémeta­vi­cahíni —máichapa.
REV 16:8 Ema apana ángele máepusai­ca­varepa eta macara­taruhi tayehe eta sache. Tacahe, eta sache tépana­vainapa eta tavayu­chi­ra­vayare tíjure, táijuchirapa eta apaquehe énapa ena achaneana.
REV 16:9 Jéhesa­réinehi, táetaviuchapa eta táijurevahi. Táijucha­vacapa ena achaneana. Váhique­nesera náeneucha­vahini, váhivare návara­hahini náeseni­cahini ema Viya. Navayu­chaichucha eta nasema­nevahi. Nacajachapa ema Viya, ema ticava­nai­ripipa eta ecuña­raquiana.
REV 16:10 Ema apana ángele máepusai­ca­varepa eta macara­taruhi te táinahu eta mávasa capital ema Útsutsure, eta máejasihahi. Tacahe, ticutipa timapicupa te návihahi ena majupahana. Vaipa náimatie­que­ne­hahíni tájahapuca eta náichara­cavaya namutu ena machanerana. Ticapi­ti­quia­he­cha­vanapa ena achaneana taicha eta tacativa nasama.
REV 16:11 Tacahe, tisema­sa­mu­reanapa nacajachapa ema Viya taicha eta tacativahi nasama eta najarana nacarachana. Váhique­nesera téneucha­va­náimahi mayehe ema Viya. Váhivare náinaji­caimahi eta náichira eta tamauri­queneana.
REV 16:12 Ema apana ángele máepusai­ca­varepa eta macara­taruhi tayehe eta ichapequene cajacure ticaijare Eufrates. Tacahe, eta cajacure tiájicupa, apaesa máejerare eta nánucuiraya ena aquenucana tiásihanahi te tinapaica eta táuchusine sache, énapa ena suntaruana.
REV 16:13 Tásiha, nímaha­vacapa ena mapana­queneana ticaete­ma­ra­hianahi: ema ­ Serpiente, ema Útsutsure, émapa ema Falso Profeta. Tiájaja­canahi éna. Te najaca, tiúchucahi eta tavási­yaréni eta varutete. Éreananahi eta júcana, náchane­vanahi ena mapana­queneana.
REV 16:14 Éna, títupa­ji­jia­ca­vanahi tíchanahi eta tiárami­careana tavayua­ra­quianahi nayehe ena aquenucana te tamutu avasareana. Navaraha nacuru­ji­ca­va­cayare, énapa ena nayeheana ejército nasuntaruana apaesa namutu ticana­ranaya ema Viya. Tíjahú­cha­vasera muraca eta máquipa­pai­si­ra­va­cainapa éma, taicha tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava, máiturue­queneha tamutu.
REV 16:15 (Nuti, tíjahú­chavaya eta níteca­pau­chi­ra­heyare éti. Váhisera táneca­pa­ca­remahi eta nítesira. Eta tacahe, tétavicava eta iúrica­ca­revaya te ecunevahi, machu ímacariana eta nuchima­pi­ra­heyare, etsiria­caréipa.)
REV 16:16 Tacahe, ena mapana­queneana éreanana nacuru­jicapa ena aquenucana énapa ena nasunta­rurana tayehe eta vámahi ticaijare Armagedón te náechaji­riruva ena israelítana.
REV 16:17 Ema téqueneha ángele nasietenehi máepusaicapa eta mayehe escudilla te anuquehe. Tásiha, nusamapa muraca eta mahu ema Viya tiásihahi te trono tayehe eta Templo. Ánipa macahe: —¡Títauchavapa puiti tamutu! —macahepa.
REV 16:18 Tacahe, tiúchucapa eta térameca. Ticaemapa. Tirurecapa. Tiyamu­ricapa eta apaquehe, muraca eta tayamu­risira. Tájina tácuti eta tamuracava nasama­sa­rehini eta acane eta táepani­ravahi eta apaquehe.
REV 16:19 Te tamutu eta avasareana te juca apaquehe, tiáquipai­ca­vanapa eta pétiana. Tavetijipa eta ichapequene avasare Babilonia. Tiáquipai­cavapa tamutu eta pétiana. Mapana eta táejepahi eta apaquehe te tajuhe eta avasare. Taicha ema Viya máechavapa eta naviure­vanahi ena tachicha­naveana. Máimerecapa éma eta masema­nevahi. ¡Tétavi­cavahi eta tamuracava eta táicuña!
REV 16:20 Éneri­chuvare, tamutu eta tiúrupuhiana téricapa. Eta cérroana témitie­que­ne­varepa.
REV 16:21 Témiri­ca­varepa eta ichapequene uverequiana. Tájinavare tácuti eta táichapeva. Cuatro arroba eta tajita­ca­re­vavaca. Tásiha, ena achaneana tisema­naichucha, nacaja­chaichucha ema Viya, taicha tétavicava eta tamuracava eta ecuñaraqui, eta táemiri­sirahi eta ichape uverequi.
REV 17:1 Tásiha, tipauchanupa ema émana ángele nasietenehi ena ticara­ta­canahi eta escudillana. Máichanupa: —Yare, nímecha­viyare eta suícuñayare esu esena túhusi, tavayu­revahi eta supeca­turana. Ésu, tacunahi eta ichapequene avasare te tachausi eta mar.
REV 17:2 Ena aquenucana te juca apaquehe namutuhi suíturu­cavaca sucacha­nevaca éna. Suíchuhavare ena suvara­ha­que­neanahi suíturu­cavaca tayehe tamutu eta tájipa­racana tamauri­queneana —máichanupa.
REV 17:3 Tacahe, ema Espíritu Santo tímima­hanuhi eta mavara­ha­queneana tímechanuya ema ángele. Ema ángele tiámanupa tayehe eta mávapahi apaquehe. Ánaqui nímahapa esu esena téjacahi te táinahu eta táiñehiquene sárare, máchanevahi ema Útsutsure. Titsi eta táimahi. Te táquehe, amairiha eta ajureca táimija­re­chavahi, tímija­chavahi Víyainahini. Siete eta tachutiana. Diez eta tajihuana­.
REV 17:4 Esu suca esena, eta táimahi eta sumuiriha mularume étapa eta titsi. Tétavi­cavahi táurina­va­vacahi eta suyere­ruvana, amairiha oro étapa eta táurina­queneana márija­hi­chichana, étapa eta tiúrinana perla. Tásiha, te suvahu sucara­tacahi eta ichape suéreresi oro. Tiámahi eta tájipa­racana pecatuana táiñema­hi­queneana suíchaque­neanahi eta suítare­sirahi sutuhu­sivahi.
REV 17:5 Te suchuti, tatiarihihi eta ajureca eta suíjaruhi, tayumu­ru­re­va­chu­chasera eta tacaye­ma­quenehi: “Eta ichapequene avasare Babilonia, tacachichapa ena túhusiana. Táquenuyare eta tájipa­racana táiñema­hi­queneana”.
REV 17:6 Nucaicu­tia­ra­pasera eta suíchara­cavahi esu esena ticavahahi ésu. Táecava­hachahi taicha eta suérirahi eta náitineamaini ena machanerana ema Viya, ena suímica­pa­ruanahi taicha eta náechaji­si­hairahi ema Jesús. Eta nímairahi eta juca, ichape­rinehi eta nárame­sirahi.
REV 17:7 Tacahe, máichanupa ema ángele: —¿Tájaha tacayema piárameca? Numeta­ca­viyare puiti eta tacaye­maquene eta juca pímaha­quenehi suyehe esu suca esena, étapa eta sárare superahi, eta siétequenehi tachuti, eta diésquenehi tajihuana.
REV 17:8 Eta juca sárare pímaha­quenehi, tanasi­que­ne­ri­pa­hineni acane, tájinai­pa­hisera puiti. Tiúchuji­ca­ya­re­va­resera tásihaya tayehe eta táupenaquene pusu. Ichape eta nárame­si­rayare eta náimairayare ena achaneana, namutu ena tájinahi eta nalistai­nahini acane te tépana­vainapa eta apaquehe, tayehe eta libro tiama eta nalistana ena náitare­rua­nayare. Tatupi­ru­va­ya­resera eta sárare tépenayare títaeque­nénapa.
REV 17:9 “Pisama­nuchaha. Puiti numeta­ca­viyare eta tacaye­ma­quenehi eta pímaha­quenehi, te pivara­hapuca picaicu­tiaraya. Esu esena tacunahi eta ichapequene avasare. Eta juca siétequene tachuti eta sárare tacunahi eta siétequene cerro távihahi eta avasare.
REV 17:10 Tacutiquene eta juca siétequene tachuti eta sárare náicutia­ranahi ena siétequeneana aquenucana. Cíncoana­pasera ena nájinaripa puiti. Matiari­hisera ema émana aquenu­caichaha puiti. Ema apana vuíchaha títecapahi. Téhesera te máitecapapa ema téquene­hayare, vaipa tiyeremahi.
REV 17:11 Étari­chuvare eta sárare táitare­ruinihi acane, tájina­ri­pa­hisera puiti. Éta, macunahi ema nahóchone ena siétequeneana aquenucana. Te máuchujicapa, majacapa eta návacureana ena siétequeneana aquenucana. Tíjahú­cha­vasera eta máitaviraya.
REV 17:12 “Eta pímaha­quenehi diésquene tajihuana nacunahi ena apamuriana diésqueneana aquenu­ca­nayare. Vuíchahasera ticatu­pa­ra­casiana. Najaca­pa­ya­resera eta natupa­ra­hanaya ena aquenu­canaya eta te návasana. Ánipi­ri­chusera nacaheyare eta nacacha­ne­rayare eta sárare.
REV 17:13 Ena nani diésqueneana aquenucana tínunana eta napanereru. Náimica­tacaya eta sárare eta aquenu­cai­ranahi te návasana.
REV 17:14 Tacahe, ena nani nacana­rainapa ema Cordero. Váhisera nárata­haimahi. Máitaha­ca­va­ca­yarehi ema Cordero. Taicha éma, yátupi­quenehi Rey, Aquenu­ca­hivare. Mavanecahi ena réyeana énapa ena aquenucana. Natiari­hi­yareva ­ ena macacha­ne­que­nea­nayare éma. Nacane­re­ji­quenehi eta máichuirahi ema Viya. Tásiha, yátupihi eta náehisirahi éma.”
REV 17:15 Tásiha, máichanu­varepa ema ángele: —Esu esena túhusi pímaha­quenehi, tacunahi eta ichapequene avasare. Sucaete­ma­que­neanahi suítaha­ca­vacahi ena aquenucana te tamutu avasareana. Eta jena mar pímaha­quenehi te tachausi eta suéjasihahi esu túhusi­quenehi, tacunahi eta náichape­muriva ena achaneana te tamutu avasareana. Eta diésquenehi tajihuana eta sárare pímaha­quenehi tacunahi ena diésqueneana aquenucana. Éna, nacati­chayare esu túhusi. Téhesera te táequenepa eta juca, náitara­cainapa ésu eta sucaye­he­que­neanaini. Náepachia­cainapa. Náquipai­cayare tamutu eta supenana. Tásiha, eta náemachayare náijuchainapa te yucu. Eta nacuti­ca­cairaya, navaraha náimicataca ema Útsutsure, étapa eta nacami­tie­que­nehaya esu túhusi, vahi tásihahini eta napane­reruana éna. Émarichuhi ema Viya tíjara­ca­vacahi eta napane­re­rua­na­yarehi, náichirayare eta mavara­ha­quenehi éma —macahepa ema ángele.
REV 18:1 Nímaha­varepa ema apana ángele tiúcupai­capahi másihahi te anuma. Muraca eta matupa­rahahi. Mamicau­cha­pa­rinehi eta apaquehe eta majarai­vapahi.
REV 18:2 Téchajicapa muraca, ánipa macahe: —Tájinapa táipuina táquipai­ru­vainapa eta ichapequene avasare Babilonia. Nájinapa nánasihini nacape­nahini ánaqui. Énanecha ticape­nanahi ena váinarajiana, étapa eta cáyureana tacaja­cha­ca­re­queneana.
REV 18:3 Muraca­queneya eta táicuña taicha namutu ena achaneana te avasareana, tétavi­cavahi eta tavayua­si­ra­vacahi eta túhusicare, étanecha nacasa­murehi. Énaripa ena aquenucana, éneri­chu­hivare nacahehi éna táemesiavahi. Éneri­chuvare, ena tíjara­re­ca­rahiana eta téracare, tétavi­ca­vaipahi eta náurisirahi tarrico­cha­va­caipahi eta tímita­ha­ca­va­cayare ena apamuriana ­ —macahepa.
REV 18:4 Nusama­varepa te anuma eta mahu ema apana ángele. Ánipa máichanu: —Eti machane­ranahi ema Viya, vahi ecuehica eta napeca­turana ena achaneana te juca avasare. Iúchuca­va­nesera, machu tavehahe eta táiñehiquene táicuñayare taicha eta napeca­turana.
REV 18:5 Taicha tétavi­cavapa eta táuruque­chi­ravahi eta napeca­turana. ¡Ániquehepa! ¡Ema Viya máimara­racahi tamutu eta tamaepe­ra­ji­vanahi!
REV 18:6 ¡Puiti eti nuchamuriana ángeleana, ícuña­cayare! ¡Íjara­cayare muraca eta táitsivayare taicha tavayuaca náichahi eta tamauri­queneana ena tachicha­naveana eta juca avasare! Cape juca náimica­ta­ji­va­cha­vacahi ena páureana. Puiti, ichape­pa­na­yareva eta íjara­siraya eta nátajivaya.
REV 18:7 ¡Émecha­re­cayare muraca! Ichapena eta nacata­jivaira taicha tétavicava eta náijara­si­ravahi eta nacaete­ma­raivahi eta napane­reruhi: “Tájina níchira­vai­nahini eta návihahi. Núti néchahi. Tájina nácamu­nuimahi. Vahi nucata­ji­vahini” tacahehi eta napane­re­ruanahi.
REV 18:8 Eta juca napane­reruhi naviurevana eta táijahú­chi­rainapa eta náicuñayare. Técuha­nainapa ena tachicha­na­veanahi eta juca avasare. Ticati­sa­mu­re­va­nainapa. Tíjuyare eta napenana, táimiju­cha­va­cainapa éna. Tépena­ra­ca­nainapa namutu. Máijahúchahi máicuña­cavaca ema Viya, máemereu­chirahi eta tamutuirahi marataha —máichanupa ema ángele.
REV 18:9 Natiari­hivare ena aquenucana te avasareana, ena tavayua­ruanahi eta túhusicare, táimiaqui­jia­raruana eta tavayua­si­ra­vacahi. Éna, te náimahapa tipusi­sicapa eta yucu, tíyaha­nainapa ticatie­que­ne­ha­va­nainapa.
REV 18:10 Nayere­re­qui­nainapa eta náimara­ra­si­rayare táichave­nénahi eta napisi­rayare eta yucu táicuñayare eta avasare. Tásiha, nacahenapa: —Páurevisami, piti ichapequene avasare Babilonia. Tíchecuhapa puiti eta táijahú­chi­ravapa eta pícuña —nacahepa.
REV 18:11 Énaripa ena comerciánteana tíjara­re­ca­rahiana eta tájipa­racana te avasareana, tíyaha­na­yareva ticati­sa­mu­re­vanaya eta náimaira­yarehi eta táitavirapa eta avasare. Taicha nájinainapa tiviye­chaimahi eta námaque­neasana:
REV 18:12 oro, plata, táurina­queneana márija­hi­chichana, perla, yerérucava táurina­queneana, seda, apaima­ma­ji­queneana mularumeana, títsimeana; éneri­chuvare eta náepiyaruana tijapu iápe ticaijare marfil, yucuqui táurinaquene, bronce, fierro, étapa eta mari ticaijare mármol.
REV 18:13 Étaripa eta canela, eta apana táijiye­queneana táhiana yucuqui nasucureana, eta tátuyucuqui inciensosare, tíjiye­queneana brillantina, perfumeana. Étaripa eta téracareana, eta acéiteana, eta harina te trigo. Étaripa eta sárareana ticava­na­ra­ca­revaca, eta vuiye, cavayu, burro, éneri­chuvare eta tinica­careana uvesa, vaca. Étaripa eta carro. Énaripa ena achaneana ticamu­su­ra­careana náijara­re­rua­na­yarehi.
REV 18:14 Tiápecha­va­varepa téchajica ema ángele, ánipa maicha eta avasare: —¡Jéhesare pítitátaji! Títavapa puiti eta picaye­heraini eta táurini­si­queneana tinica­careana, tétavi­ca­vainehi eta tavayua­si­ravihi. Éneri­chuvare títava­varepa eta picaye­hevaini eta tímaha­careana táurina­queneana pipinca­ni­lla­vainihi —máichapa.
REV 18:15 Éneri­chuvare ena nani tíjara­re­ca­ra­hianaini eta juca tájipa­racana ichape­mu­ri­queneana tarricu­cha­que­neanahi eta avasare, nayere­re­qui­naripa eta náimara­ra­sirahi eta tacaicu­ñai­ra­yarehi eta avasare. Ticati­sa­mu­re­va­na­ripahi. Tíyaha­na­ripahi.
REV 18:16 Tásiha, nacahepa: —Páurevisami piti ichapequene avasare. Tétavi­ca­vainihi eta piúrina­vainihi. Picutinihi esu esena eta táurinava eta sumuiriha lino, mularume, titsi eta tayehejaca eta sumuiriha. Eta piyereruva amairiha oro, táurina­queneana márijahiana, perla.
REV 18:17 ¡Puiti, tétavi­cavapa eta táijahú­chi­ravaipa témitiaca tamutu eta pímaha­que­nea­nai­ni­samihi! —nacahepa. Éneri­chuvare, namutu ena comandanteana táquenuanahi eta lancha, énapa ena pasajeroana, énapa ena marineroana, énapa ena ticaema­ta­neanahi tayehe eta lánchana te mar, nanasipa namutu te tiyerehi. ­
REV 18:18 Eta náimairahi eta taquijarera eta yucu táijuirahi eta avasare, tipiara­re­canapa eta nacatie­que­ne­hairahi. Tíyahanapa. Nanaca­hivare eta máteji te nachuti. Tásiha, nacahepa: —¡Páurevi­cha­pucaini! ¡Tamapuruji eta juca ichape­queneni avasare! ¡Tájina apanaina avasarena tácutihini eta juca ichape­que­nénihi avasare! ¡Títavapa tamutu eta tarrico­vainehi virricho­chi­ra­vainihi vimutu viti tímisia­panahi eta táimaha­queneana viyere­rua­sanahi te lánchana tayehe eta juca mar! ¡Puiti tétavi­cavapa eta táijahú­chi­ravahi eta táemitie­que­nerahi tamutu! —nacahepa.
REV 18:20 Tiápechava téchajicapa ema ángele, ánipa macahe: —¡Iúrisa­mu­re­carepa puiti eyehe eti iávihanahi te anuma, étipa eti apóstoleana, étipa eti profetana, emutu eti machane­ranahi ema Viya! Taicha máitsiri­jie­que­ne­haripa puiti ema Viya tamutu eta táemeca­ta­ji­va­si­rahehi —macahepa.
REV 18:21 Tacahe, tiúchujicapa ema émana ángele, máetaviure eta mamuracava. Manara­cuhapa eta ichapequene mari ticheyarame. Máquijiecapa te une. Tásiha, macahepa: —Tacaheyare eta tamura­cavaya eta náquipai­siraya eta ichapequene avasare Babilonia. Tájinapa tímiape­cháimahi náimahahini.
REV 18:22 Tamutu timatina eta te távinenihi. Tájinapa tímiape­cháimahi tacasa­ma­huhini eta irima­raquiana te cálleana eta nacapu­nu­neraini eta guitarrana, sivivire, nacajane, étapa eta nachujana. Nájina­varepa ena ticachu­ja­ra­hianaini. Váipavare ticasa­ma­huimahi eta piéstana ena araima­rahiana. Nájinai­na­varepa ena ticaema­ta­neanaini eta tinica­careana. Títavainapa tamutu eta emata­ne­canaini. Étaripa eta tamicahuana, tamutupa témitie­que­nehana. Tamapu­rujipa eta náiture­que­ne­hainihi ichape ena comerciánteana, náijarareca eta tasimu­tu­queneana. Tamapu­ru­ji­varepa eta tavayua­si­ravaca eta apamuriana avasareana téhicanahi éta, taicha puiti nájina ticata­ji­caimahi eta ichapeni avasare.
REV 18:24 Eta júcatataji avasare, ticaviu­revahi eta nacapa­si­ra­vacahi namutu ena machane­ranaini ema Viya te juca apaquehe, énaripa ena profetanaini ­ —macahepa.
REV 19:1 Te táequenepa eta juca, nusama­varepa eta nahu ena camuri­queneana achaneana tayehe eta anuma. Muraca eta najiraira. Ánipa nacahe: “¡Aleluyapa puiti! ¡Tétavi­cavahi eta vicuna­chi­ravihi piti Tata! Eta picatiu­chi­ra­havihi, pímerecahieta nacapa­si­ra­vacahi nam eta pítupa­ji­jia­si­ravahi.
REV 19:2 Taicha títauchavapa eta náicuñahi ena ticaviu­revana, vahi pémeta­via­ca­va­cahini eta náemecha­rahiana ena túhusi­queneana tachicha­na­vea­nainihi eta avasare. Ichape eta navayua­re­re­si­rainihi ena achaneana te apanana avasareana eta túhusicare. Puiti pítipa pítsiri­jie­que­nehahi eta nacapa­si­ra­havihi viti machane­ranaini”.
REV 19:3 Tiápecha­va­na­varepa tijirana: “¡Aleluyapa puiti, taicha acane­va­cainapa eta tacaicu­ñairahi eta juca avasa­re­tataji!” nacahepa.
REV 19:4 Tásiha, ena véinticua­tro­queneana víyarahana tuparai­rucana énapa ena cuátroqueneana ecutia­rareana tépuyu­mu­ri­hanapa te mamirahu ema Viya, ema téjacahi te trono. Natsiucapa eta nacuna­chirahi. Ánipa nacahe: —¡Amén! ¡Aleluya!
REV 19:5 Tásiha, nusama­varepa eta mahu ema téchajicahi tayehe eta trono. Macahepa: —Puiti etsiuca­yarepa ema Viya, emutu eti machanerana, étipa eti amaperuana epicau­rahiana mayehe —máichapa.
REV 19:6 Nusama­varepa eta nahu ena camuri­queneana achaneana. Tijaja­canahi. Tétavi­cavahi eta tamura­cavahi eta najirairahi. Ánipa nacahehi: “¡Aleluyapa puiti! Taicha téjacaipa te mávacure ema Viáquenu, tinacu­chavapa eta émairapa técha tamutu éma. Taicha tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava, tamutu­quenehi máiturue­queneha.
REV 19:7 ¡Vámutu vicunacha éma! ¡Tétavicava eta viúrisa­mu­revapa puiti! Taicha títauchavapa puiti eta macuru­ji­si­ra­havipa ema Cordero, tímicu­ti­ji­ri­cavahi te araimamuhu.
REV 19:8 Viti véhicanahi ema Cordero, tétavi­cavahi eta vipachi­na­vaipahi máicha, tacutihi súcani araimayare ticaetu­pi­rihipa, sucamui­ri­ha­hivare eta táurinaquene múiriare lino, tijapu tirape­pemeca” nacahepa. (Eta juca lino, táicutiarahi eta táurivahi eta víchaqueneana viti véhicanahi ema Viya.)
REV 19:9 Tacahe, máichanupa ema ángele: —Piájuchayare eta juca: Tétavi­cavapa eta náurica­careva nácani nacaichu­ha­si­que­neanahi tayehe eta táurinaquene mapiestara ema Cordero. Tásiha, máichanu­varepa: —Eta juca nímecha­que­néviana, yátupi­que­neanahi máechaji­ri­ru­vanahi ema Viya —máichapa.
REV 19:10 Tacahe, népuyucapa te máivape­chacaya ema ángele. Nuvarahapa nutsiuca­ya­rehini. Émasera máichanupa: —Péchepu­cachucha. Vahi picutsiucanu. Taicha nútirichuhi picuti­que­nenuhi mavana­ranuhi ema Viya, énapa ena pichamu­rianahi títauchanahi eta mavanai­ripiana ema Jesús. Ema Viya, éma tatupa­ra­cavihi pitsiucayare. Taicha étirichuhi vicuti­queneana eta vicame­ta­rairuira eta máechaji­riruva ema Jesús —máichanupa.
REV 19:11 Tacahe, nímaha­varepa eta anuma téjiacahi. Tiúchucapa eta cavayu tijapu. Eta máijare “Tímima­tirahi me Viya” ema ticape­rapahi éta. Éma, yátupiquene títaurahi; taicha éma, tatupiruva eta mahaque­nu­cavahi. Éma, macatiu­cha­vacahi ena náurique­neanahi. Énasera ena tíchanahi eta tamauri­queneana, muraca eta máicuña­si­ra­vacahi. Étapa eta macana­rai­ra­vacahi ena mánarana, vahi macapa­ca­va­caimahi ena tájina naviurevaina. Énasera ena nacaviu­re­vanahi, máitaeque­ne­ha­va­cayare. Eta tacahe, eta mamuiriha ticaepa­pamehi te iti. Eta máuquihana timuru­hevaca tacuti­yareni eta yucu. Te machuti ticayehehi eta camuriquene coronana. Tatiari­hivare eta ajureca tiámahi eta apana máijare. Macari­chusera ema téchahi eta tacaye­ma­quenehi eta ajureca.
REV 19:14 Náehicapahi ena mayeheana ejército, tiásihanahi te anuma. Namutu ticape­ravaca eta cavayu tijapu. Eta namuirihana, amairiha eta táurinaquene lino tijapu.
REV 19:15 Te majaca ema tínapu­capahi, tiúchucapa tavasi­ma­hi­yaréni eta tacasi­riquene espada eta macapa­si­hayare ena mánarana. Macara­tacahi eta matsucurupa fiérroqui eta macuru­ji­si­ra­vacaya. Mácata­ya­ya­ji­ca­va­cayare ena mánarana tacutiyare eta nácata­ya­ya­ji­sirahi eta uva eta nacuchu­sirahi eta tachi táitive­quenehi. Éta tímereu­cha­yarehi eta tamura­ca­vayare eta náicuñaya, taicha tétavi­cavahi eta náimiyu­se­ma­sirahi ema Viya ema máitupa­ji­ji­ha­quenehi, máiturue­que­ne­havare tamutu.
REV 19:16 Tatiari­hivare eta ajureca te tacheyarapi eta mayehe capote tépacuchahi eta mapaheana. Eta táechaji­riruva eta ajureca, ani tacahehi: “Éma yátupi­quenehi Rey, Aquenu­ca­hivare. Mavanecahi ena réyeana énapa ena aquenucana”.
REV 19:17 Nímaha­varepa ema ángele titupihahi te tamirahu eta sache. Mapiara­ca­vacapa eta cáyureana tiárarai­ri­ca­ráhiana te anuquehe. Ánipa macahe: —¡Yare, emutu eti cáyureana, iúrujicava! Enicayare eta táurini­siquene tinicacare máeniru­heyare ema Viya.
REV 19:18 Enicayare eta náecheanaini ena aquenu­canaini comandan­teanaini, ena ajairanaini tímija­chavana túmeana, énapa ena nayeheanaini ejército nasunta­ru­ra­nai­nipahi, étapa eta táeche eta cavayu naperanaini. ¡Vénica­heyare namutu éna! —macahepa.
REV 19:19 Tacahe, nímaha­varepa ema Útsutsure, énapa ena apamuriana majupahana aquenucana te avasareana, énapa ena nayeheana ejércitoana. Matiari­hi­varehi ema Falso Profeta, ema tímere­ca­pa­ra­cainihi eta tiárami­careana, mavayua­ra­quianahi nayehe ena achaneana eta náisapi­ra­va­yarehi ticamarcana, natsiusi­ra­ya­rehiva eta máimahi ema Útsutsure. Tacahe, namutu ena náuruji­ru­vanahi ticana­ranahi ema ticaperahi eta cavayu tijapu énapa ena téhicanahi mayehea­napahi ejército. Tacahe, ena ángeleana nacara­tacapa ema Útsutsure, émapa ema Falso Profeta. Tásiha, ena apinana náitare­ruichaha náepuju­quichapa tayehe eta táijurequene yucu táetira­raisina eta tamuruira. Éta nacaicu­ñaiyahi.
REV 19:21 Tásiha, ema ticaperahi eta cavayu tijapu, máijahúchapa macapa­pa­ji­cavaca ena suntaruana mánaranahi. Eta macaparaqui eta tacasi­riquene espada táuchurehi te majaca. Tásiha, járajapapa eta camuriquene cáyureana, tanicapa eta náecheanaini. Tisatu­he­vacapa.
REV 20:1 Nímaha­varepa ema émana ángele másihapahi eta te anuma. Mámapahi eta ichapepi cadena, étapa eta llave, tacaera­tai­yayare eta táupenaquene pusu.
REV 20:2 Tacahe, ema ángele macara­tacapa eta táiñehiquene Serpiente, eta ticaete­ma­re­recahi acane, émarichuhi ema Váinaraji Satanás. Tacahe, ticaitihapa ema Satanás tayehe eta ichapepi cadena. Mil áñoyare eta macaiti­hai­rayare.
REV 20:3 Tacahe, ema ángele máiyara­cuhapa éma eta te mávacu pusu táupena­quenehi. Manacapa eta llave, máeratae­que­nehapa. Manaca­varepa eta ajureca, ánipa tacahe: “Machu évejiaca eta juca tapaja”. Tayere­vayare eta mil año, vahi ticaete­ma­re­caimahi nayehe ena achaneana. Te táequene­pasera eta mil año, tiúchuji­cai­na­varepa eta ticaete­ma­re­cai­na­varepa, ánipi­nesera.
REV 20:4 Tacahe, nímahapa ena achaneana náechepu­reanahi nacapa­rua­nainihi. Éna, táimica­pa­ruanahi eta náehisirahi ema Jesús, étaripa eta nacame­ta­rai­ruirahi eta máechaji­riruva ema Viya. Ena nani, vahi náepuyu­mi­rau­chahini ema Útsutsure, váhivare natsiucahini eta máimahi nasiña­rajihi ena apamuriana achaneana, váhivare návara­hahini nacama­rcahini eta te nanahu étapa te navahu. Ena nani, ena náinapurehi téchepucana te tamira­huichaha eta mil año. Nímahapa eta náejasiraipa te trono, catupa­ra­hanapa éna, juéseanaripa. Mil año eta nacatu­pa­ra­hai­rayare. Énasera ena apamuriana náepena­que­neanapa masuapa­ji­rai­ra­ha­nainihi, vuíchaha téchepu­ca­naimahi. Tiámainucava te táequenénapa eta mil año, napaenu­ma­vainapa téchepu­ca­nayare.
REV 20:6 ¡Tiúrica­ca­rea­nayare ena nani tiápecha­va­nayare títarecana puiti juca! Masantu­chainapa ema Viya. Vaipa tiápecha­va­naimahi tépenana. Vaipa ticaicu­ña­naimahi eta te táijurequene yucu. Tiyuja­ra­ca­ra­hianaya mayehe ema Viya, étapa me Cristo. Aquenu­ca­ra­ha­nayare, taicha ema Cristo máijara­cainapa eta natupa­ra­ha­nayare. Mil año eta nacatu­pa­ra­hai­rayare.
REV 20:7 Tásiha, te táequenénapa eta mil año, tiúchucai­na­varepa ema Satanás tayehe eta macaera­taiyahi.
REV 20:8 Tépana­vai­na­varepa ticaete­ma­re­re­cayare nayehe ena achaneana te tamutu avasareana. Étaripa eta apinaquene avasare ticaijare Gog étapa eta Magog, macaete­ma­re­si­hayare. Mayuru­ca­va­cainapa eta nacatia­na­siraya ema Viya. Tásiha, ticuru­ji­ca­ca­nainapa ena nayeheana ejércitoana. Tétavi­ca­vainapa eta nasimu­tu­vayare. Vaipa titupa­cha­careana eta nasimu­tuvahi.
REV 20:9 Tacahe, tiyananapa. Ichape­cue­quea­napaine eta nayanine, taicha eta nasimu­tuvahi. Nacapa­ya­ca­yarehi eta nachaya­si­rayare eta avasare máemuna­ruinihi ema Viya, návihahi ena machanerana. Émasera ema Viya, enevanepa máitaeque­ne­ha­vacahi. Tiúcupaicapa eta yucu tiásiha te anuma, táijucha­vacapa namutu. Nájina tacaema­cha­quenéna.
REV 20:10 Tásiha, ema Satanás ema tivayua­re­cainihi, nacara­tacapa náepuju­quichapa tayehe eta táijurequene yucu, táetira­raisina eta tamuruira. Étaripa eta mávihahi ema Útsutsure, émapa ema Falso Profeta. Tájina nanara­si­raimahi. Tamutu sácheana, yátiana eta nacata­ji­vairaya, máichecua­ra­quireya.
REV 20:11 Nímaha­varepa eta ichapequene trono tijapu. Téjacahi ema Viya tayehe. Tétavi­cavahi eta márami­ca­revahi. Eta nímara­ra­sirahi éma, némitiacapa. Vaipa necha távihapuca návihahi téhepuca anuma, téhepuca apaquehe.
REV 20:12 Nímaha­varepa namutu ena náepena­que­neanaini: ena amaperuana, énapa ena ichanaruana, énapa ena ichavicana. Taicha tichavanahi eta náchanevana namutu, téchepu­pu­ji­canahi éna tayehe jácani náepeni­nea­nai­nipahi. Namutu titupi­hanahi te mamirahu ema Viya téjacahi te trono. Tásiha, tatiarihi eta libro tiama eta nalistana ena náitare­ruanaya. Tatiari­hivare eta apamuriana libro tacajuiyahi eta náichava­que­ne­vanahi ena achaneana. Ena ángeleana náechaji­cu­hapahi. Nácani náichahi eta tamauri­queneana, étapa tiviuchahi eta nacaya­se­se­re­hi­ra­yarehi, nacaicu­ñai­rayare. Te tivayu­chapuca eta napeca­turana, muraca eta náicuñayare.
REV 20:14 Eta nacaicu­ñaiyahi eta táijurequene yucu, táetira­raisina eta tamuruira. Namutu ena tájinahi eta náijaré­nahíni tayehe eta libro tiama eta nalista ena náitare­rua­nayare, náepuju­quichapa tayehe eta táijurequene yucu, tamutu eta náqueheana étapa eta náchanevana. Máitava­ca­cainapa eta nacata­ji­vai­rayare. Máitujia­nainapa tayehe.
REV 21:1 Nímaha­varepa eta tacasi­pai­ra­ripahi, tamutu­ripahi arairu eta anuma étapa eta apaquehe. Tájinapa eta ichapequene une mar.
REV 21:2 Tásiha, nímaha­varepa núti tiúcupaica eta tiúrina avasare. Ticaijarehi Arairu Jerusalén. Tétavi­cavahi eta tasantuva, taicha tásihapahi te anuma te mávihahi ema Viya. Tiúrinapahi eta tacaetu­pi­ri­hirahi, tacutihi te ticaetu­pirihi esu araimayare.
REV 21:3 Nusama­varepa muraca eta mahu ema ángele, tiásihahi te anuma. Ánipa macahe: —Puiti, ema Viya macucu­paicapa eta mapena te juca apaquehe. Áninapa macavasaya. Tiávahá­ca­hénapa eti achaneana. Yátupi­que­nénapa Ecaiya­queneya éma.
REV 21:4 Tacahe, ema Viya macami­tia­si­na­heyare eta íyairana. Váipavare épenaimahi. Váipavare ecati­sa­mu­re­vaimahi. Tájinapa ticaiya­ca­hémahi. Váipavare ecata­ji­vaimahi taicha tájinapa tiviucha­hémahi —macahepa ema ángele.
REV 21:5 Tacahe, nusama­varepa eta mahu ema Viya ánipa macahe: —Puiti tépanavapa arairu, tamutupa ticaitsiva nicha núti —macahepa. Tásiha, máichanu­varepa ema ángele: —Piájuchayare puiti eta juca, taicha yátupi­queneya eta táichara­ra­cavaya. Tamutuyare títauchava. Jéhevare eta tisuapa­careana —máichanupa.
REV 21:6 Ánivarepa macahe ema Viya: —Títauchavapa puiti tamutu eta nupane­reruana. Nútira néchahi tamutu eta táepani­ravahi eta apaquehe. Nútiri­chuvare néchahi eta táimiya­ni­ravahi tiuri. Puiti núti nítauchapa tamutu. Eti emaunehi, núti níjara­ca­heyare eta máitavacaca une ticaita­re­carahi. Tájina vahi evacha­re­caimahi.
REV 21:7 Tacutiquene, eti ecami­chanahi, ímiya­navahi eta éhisi­ranuhi, níjara­ca­heyare tamutu eta júcana ícuchia­na­yarehi. Núti ecaiya­queneya, taicha nuchicha­heyare éti. Núti néchaheya éti.
REV 21:8 Ticaicu­ña­na­ya­resera namutu ena tipitu­rijiana, ena masuapa­ji­rai­rahana, ena máeperajiana, ena ticapahiana, ena túhusiana, ena iápemareana, ena ticasi­ña­rajiana eta achane­mirana, énapa ena tépiya­hi­rahiana. Ticaqui­jia­nayare namutu éna tayehe eta náicuchi táijurequene yucu máitavacaca eta tamuruira, táetira­raisina eta tamuruira. Váhiquene tiúchuca­naimahi tayehe —macahepa.
REV 21:9 Tacahe, tipauchanupa ema émana ángele nasietenehi ena ticara­ta­canahi eta siétequene escudilla tiámapahi eta siétequene ecuña­raquiana táiñehi­queneana. Tásiha, máichanupa: —Yare. Nímecha­viyare eta avasare, návihahi ena machanerana ema Cordero. Tímicu­ti­ji­ri­cavahi esu araima sucaetu­pi­ri­hi­quenehi eta suítauchi­ra­vayare —máichanupa.
REV 21:10 Tásiha, ema Espíritu Santo tímima­hanuhi eta mavara­haquene tímechanuya ema ángele. Ema ángele tiámanupa eta te tápusi eta ichapequene cerro anuque­hequene. Tímechanupa eta táucupai­sirahi eta avasare Arairu Jerusalén. Tétavi­cavahi eta tasantuva taicha tásihahi te anuma te mamirahu ema Viya.
REV 21:11 Eta juca avasare, tétavi­cavahi eta tajarai­vapahi taicha tiámahi eta majaraivahi ema Viya. Eta táimahi eta tajaraivahi tacuti­yareni eta tajanu­nusira eta márijahi tijara­racahi.
REV 21:12 Te tachachacuana eta avasare, tatiarihi eta tacuti yúchama tímítutuche. Anuquehe eta táichapeva. Tatiarihi eta dócequene tapaja­curana, távihahi eta ajureca náijare ena dóceque­neanaini náchucanaini ena israelítana. Natiari­hivare ena ángeleana tayehe eta tapaja­curana.
REV 21:13 Tatiarihi mapana tapajacura te tinapaica eta táuchusine eta sache. Mapanavare tapajacura te tinapaica eta cajaha. Mapanavare tapajacura te tinapaica eta vana. Tásiha, eta mapana­que­nevare te tinapaica eta tasiapine eta sache.
REV 21:14 Te apaquehe eta yúchama, tatiarihi eta doce márimeana táejaha­me­ruanahi eta yúchama. Támahi eta dócequene náijareana ena apóstoleana mayeheanahi ema Cordero.
REV 21:15 Ema ángele ema téchaji­canuhi macara­tacahi eta máicutiriqui úruqui, máicuti­chi­hayare eta tapaja­curana étapa eta yúchamana.
REV 21:16 Eta avasare falaru eta táimahi. Eta táunava ticuti­cacahi eta tajuhe. Dos mil doscientos kilómetro eta táichapeva eta avasare. Ticuti­cacahi eta táunava, eta tánuqueva, étapa eta tajuhe.
REV 21:17 Máicuti­chavare eta yúchama. Sesenta y cuatro metro eta tánuqueva.
REV 21:18 Eta yúchama amairiha mari jaspe timájumeana. Eta avasare amairiha eta yátupiquene oro. Tijanu­nucahi tacuti eta cristale eta tajara­hivahi.
REV 21:19 Eta márimeana tachunu­si­pé­vanahi eta yúchama, tatiarihihi eta táurina­queneana mari. Eta tínapuca tacayehehi eta mari ticaijare jaspe. Eta apana tacayehehi eta ticaijare zafiro. Eta apana tacayehehi eta ticaijare ágata. Eta apana tacayehehi eta ticaijare esmeralda.
REV 21:20 Eta apana tacayehehi eta ticaijare ónice. Eta apana tacayehehi eta ticaijare cornalina. Eta apana tacayehehi eta ticaijare crisólito. Eta apana tacayehehi eta ticaijare berilo. Eta apana tacayehehi eta ticaijare topacio. Eta apana tacayehehi eta ticaijare crisoprasa. Eta apana tacayehehi eta ticaijare jacinto. Eta téqueneha tacayehehi eta ticaijare amatista.
REV 21:21 Eta dócequene tapajana tacayehehi eta doce perla. Tayehe­pachuhi eta tapaja eta étana perla. Eta tínapuca calle, tacayehe eta yátupiquene oro, tijanu­nucahi tacuti eta cristale eta tajara­hivahi.
REV 21:22 Te jena avasare, tájina nímahahini eta Templo nayuja­ra­si­ra­ré­nahini. Tájina tácamu­nuhini eta nayuja­ra­si­ra­reyare taicha matiarihihi ema Viya máitupa­ji­ji­haquene máiturue­que­ne­havare tamutu, émapa ema Cordero. Návaháruhi namutu.
REV 21:23 Tacutiquene, vahi tácamu­nuhini eta sache étaripa eta caje eta tamicau­chi­rai­nahini eta avasare. Taicha tamicauchahi eta majaraiva ema Viya, émapa ema Cordero.
REV 21:24 Tájina táimati­yaimahi ticaerata eta tapajana, taicha tájina timapicuina tayehe, tájinavare yátina. Tásiha, namutu ena achaneana te apanana avasareana macuchu­cu­reanahi ema Viya, ichape eta napicau­chi­rayare eta Arairu Jerusalén, ichapevare eta nacuna­chi­rayare. Tisuapa­ji­ra­hia­na­yarehi tayehe eta vanairipiana tásiha­que­neanahi eta juca mávasa ema Viya. Éneri­chuvare ena aquenucana te avasareana, ichape eta námava­hua­nayare me Viya te jena avasare mávihahi éma.
REV 21:27 Tájina náimati­yaimahi tisiapana ena nachipe­ji­queneana énaripa ena tícharahiana eta tamaepe­ra­ji­va­queneana énaripa ena ticaete­ma­rahiana. Nacarichu tatuparaca tisiapa­nayare ena tatiarihi eta náijareana tayehe eta libro macarataru ema Cordero, tiama eta nalista ena náitare­rua­nayare.
REV 22:1 Tásiha, ema ángele tímecha­nu­varepa eta tapachi­naquene cajacure. Tétavi­cavahi eta tacaita­re­ca­raivahi eta tahunera. Tacuti­yareni eta cristale eta tajara­raesira. Eta táuchusihahi eta mayehe trono ema Viya, émapa ema Cordero.
REV 22:2 Tacahe, tatiarihihi eta yucuquiana, ticaita­re­carahi eta tahi. Eta távihahi te enumu­hui­yapahi eta tínapuca calle, te tachausi­pa­hivare eta cajacure. Tásiha, dócehe ticahi te étana año. Cájepachu eta tacahira. Ipuru­jivare eta tapacaji, tacanaraca ena achaneana te avasareana.
REV 22:3 Tájinapa tímiape­chaimahi tiviuchaimahi ena achaneana ticavasana tayehe eta juca avasare, máejasihahi ema Viya, émapa ema Cordero. Vimutu viti mavana­ranahi, máitava­ca­ca­yarehi eta vijirau­chi­ra­yarehi, vitsiusi­rayare.
REV 22:4 Vímara­ra­cayare eta mamira tamutu sácheana. Vicama­rcayare eta máijare te vinahu.
REV 22:5 Aquenu­ca­ha­viyare. Máichecua­ra­quireya eta vicatu­pa­ra­hai­rayare. Ánaqui tájinapa yátina, tájinainapa eta timapicu. Vaipa vicamu­nuimahi eta tajaraiva eta sache. Váhivare vicamu­nuimahi eta vimícahu. Taicha tamicau­chayare eta majaraivahi ema Viya.
REV 22:6 Máichanu­varepa ema ángele: —Eta juca nímeruvihi, yátupi­queneya eta táichara­ra­cavaya. Tamutuyare títauchava. Jéhevare eta tisuapa­careana. Taicha émarichuhi ema Viya tivane­canuhi eta nímitu­siravi píti. Acane ema Viáquenu máimitu­ca­vacahi ena profetana eta mapane­reruana. Puiti mavaraha nímecha­heyare eti mavane­ranahi eta táequene­re­ruhana mapane­reruana, tayehe eta táijahú­chi­rainapa eta táichava­que­nevaya.
REV 22:7 Éneri­chuvare ema Viáquenu máichahehi: “Níjahú­cha­va­nénapa nútijapa”. ¡Tétavicava eta náurica­ca­revaya ena tisuapanahi, napane­re­que­ne­hairahi eta nímecha­vi­que­neanahi, étaripa eta piájure­que­neanahi te juca libro! —macahepa ema ángele.
REV 22:8 Tétavicava eta náramirahi núti eta nímairahi tamutu eta júcana, nusamirahi nuti Juan. Tásiha, te tamutupa, népuyucapa te máivapeana ema ángele ema tímechanuhi eta juca. Nuvarahapa nutsiuca­ya­rehini.
REV 22:9 Émasera máichanupa: —Péchepu­cachucha. Vahi picutsiucanu. Taicha nútirichuhi picuti­que­nenuhi mavana­ranuhi ema Viya, énapa ena pichamu­rianahi ena ticame­ta­rairuana eta máechaji­ri­ruvana ema Viya, énaripa ena tisuapanahi tamutu eta tacaju­que­neanahi te juca libro. Éma tatupa­racahi pitsiucayare ema Viya —máichanupa.
REV 22:10 Éneri­chuvare máichanu­varepa: —Vahi picuañaucha. Pimeta­jirica eta juca pimeta­ca­si­vanahi eta máechaji­riruva ema Viya piájucha­queneana eta te juca libro, taicha tiánehipa eta táitauchi­ra­vayare tamutu eta táichara­ra­ca­va­yarehi.
REV 22:11 ­ Énasera, nácani váinara­jianahi, vahi picuca­me­savaca. Náimiya­na­vachaha naicha eta navaina­rajiva. Nácani tíchanahi eta tamauri­queneana, náimiya­na­vachaha naicha eta tamauri­que­neanahi. Nácanisera tíchanahi eta táuriqueneana, tatupa­racahi náimiya­na­vachucha naicha eta táuriqueneana. Nácani matapi­ra­va­reanahi te mamirahu ema Viya, náimiya­na­vavare náuri eta mayehe —máichanupa.
REV 22:12 Ánivare macahe ema Viáquenu: —Nútija­pa­va­nénapa. Námaya­repahi eta náijara­ca­sia­nay­rajiva. Nácani tíchanahi eta tamauri­queneana, náare ena ticaema­ta­nea­ca­nuanahi eta náitare­sirahi te juca apaquehe. Éneri­chuvare námaya­re­pa­hivare eta nayehea­nayare ena masuapa­ji­rai­rahana.
REV 22:13 Nútira néchahi tamutu te tépana­vainapa eta apaquehe. Nútiri­chuvare néchahi eta táimiya­ni­ravahi tiuri. Puiti núti nítauchayare tamutu —macahepa.
REV 22:14 Tétavicava eta náurica­ca­re­vayare nácani tépachi­nachana eta náchanevana, tacuti te ticasi­pa­jihana eta namuirihana. Éna tatupa­racahi nanica­yarehi eta tahi eta yucuqui ticaita­re­carahi. Tatupa­ra­ca­hivare nasiapayare eta Arairu Jerusalén.
REV 22:15 Énasera ena masuapa­ji­rai­ra­hanahi vahi títuji­ca­va­naimahi tisiapana. Nanasiyare te aneca, énapa ena iápemareana, ena túhusiana, ena ticapahiana, ena ticasi­ña­rajiana eta achane­mirana, éneri­chuvare ena tiúricanahi tépiya­hi­rahiana ticaete­ma­rahiana.
REV 22:16 Macahevare ema Viáquenu: —Nuti Jesús, nuvanecahi ema nuyehe ángele máimicae­che­ra­cha­yarehi tamutu eta juca numeta­rapiana puiti eyehe eti nuchanerana te avasareana. Núti, yátupinuhi Reyhi ecucha­pa­quenehi, mavane­ru­nu­hivare ema Tata. Tétavi­cavahi eta nujaraivahi taicha eta aquenu­cai­ranuhi ichape —macahepa.
REV 22:17 Ema Espíritu Santo énapa ena téhicanahi ema Cordero, tíchuarecana éna: —Yare, epauchahavi —náichapa. Énapa nácani tisamanaya eta juca ichuárapi, éneri­chuvare éna náichuare­cavare: —Yare, epauchahavi —náichapa. Énapa nácani timaunea­nayare, náiteca apaesa náera eta une ticaita­rerahi. Tájina vahi navacha­re­caimahi.
REV 22:18 Emutu eti esamayare eta juca mameta­rapiana ema Viya tacaju­que­neanahi te juca libro, nuvaraha numetacahe núti: Nácani navayu­yu­pi­cayare eta táechaji­si­ha­que­neanahi eta juca libro, éneri­chuvare ema Viya mavayu­chi­nayare eta nacata­ji­vai­rayare tayehe eta juca ecuña­ra­quia­nayare táechaji­si­ha­que­neanahi.
REV 22:19 Éneri­chuvare ecaunechava eta iáñauchira eta táechaji­si­ha­que­neanahi te juca libro, machu máñauchahe ema Viya eta esiapira eta juca mávasa sántoquenehi, machu vahi macuenicahe eta tahi eta yucuquiana ticaita­re­ca­rahiana, étaripa nímaha­que­neanahi nájure­queneana te juca libro.
REV 22:20 Émarichu ema Viáquenu títame­tacahi tamutu eta júcana. Éneri­chuvare máichahehi: —Yátupi nútija­pa­va­neyare —macahehi. ¡Jéheya­vapuca, Tata Jesús! ¡Píteca­va­nepaini! Amén.
REV 22:21 Ani táichecuiya eta juca nájurehi. Nuyaseu­cha­he­paraca emutu éti me Viáquenu Jesucristo, táetaviu­chahini eta iúrica­ca­revaya máicha.
