I Corinthians
Hay Aat Ten Liblu
Hay Nangitudo' eten Liblu: hi Apostoles Paul di nangipitudo', ya hi Sosthenes di nangitudo' (1:1).
Hay Nangitud'an Paul eten Liblu: nan kimmulug ad Corinth (1:2).
Hay Pohdon nan Ngadan ten Liblun Ibaga: hiyay ngadan di ohan siudad ad Greece.
Hay Gutud hi Nangitud'anan ten Liblu: mid mapto' ya hidin 54 A.D.
Hay Teman ten Liblu: nan numbino'ob'on an problemah nan membron di himba'an ad Corinth an ta"on hi unda kimmulug.
Hay Outline ten Liblu:
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan NUNꞋUꞋUHHIGANDA (1:1—4:21)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan NAMUHIANDAH ODOLDA (3:16-17)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan ADIDA PANGILATAN HINAN MUMBAHOL (5:1-13)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan PUNDIDIKLAMMUANDA (6:1-11)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan IMMILUGTAPANDA (6:12-20)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan PANGAHAWAANDA (7:1-40)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan MAꞋAN AN NEꞋNONG HINAN BULUL (8:1—11:1)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan ADIDA PANGEDPOLAN (9:24—10:13)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan LUBUNGDA (11:2-16)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan ATONDAH NAN PUNNOMNOMANDAH NAN NATAYAN KRISTU (11:17-34)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan AGUGULUWAN DI SERVICEDA (12:1—14:40)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan KULUGONDAH AAT DI AMAHUAN (15:1-58)
Hay ohan probleman nan membron di himba'an ad Corinth ya nan PANGIDATANDAH OFFERINGSDA (16:1-24).
1
1 Heten tudo' ya nalpun ha"in an hi Paul ya nan ibba tu'un hi Sosthenes. Ya ha"in di ohah pento' Apo Dios hi apostoles* Jesu Kristu ta ul'ulgudo' di Hapitna ti hiyah ne penhodna.
2 Ya ten muntudo' amin da'yun kimmulug ay Apo Dios hinad Corinth. Da'yuy pento' Apo Dios an tataguna, ya imbilangnan maphod an dumalat ay Jesu Kristu, ya an amin goh nan kumulug hi an amin hinan abablubabluy an mundayaw ay Jesu Kristu an Apu tu'u ya Hiyay Apuda goh damdama.
3 Minaynayun ni' di homo' ya lenggop an malpun Ama tu'un hi Apo Dios ya hi Apu tu'un hi Jesu Kristu.†
Hay Nunyamanan Paul ay Apo Dios hinan iCorinth
4 Gun'u da'yu iluwaluan ta edenol'u da'yun Apo Dios ti maphod nan aatyun dimmalat nan pangipadutu'anan da'yu an dimmalat nan niddumanyun Jesu Kristu. 5 Ya nidat ay da'yuy numbino'ob'on an abalinanyun dumalat nan niddumanyun Kristu. Ti hay ohah nidat ay da'yu ya nan anala'engyuh nan aat di Tugun an unudon tu'u, ya nan anala'engyu goh an mangulgud hi aat hanan Tugun. 6 Ya manu ay umat hina ti nihamad di ugaliyun dimmalat nan nibaag an hay aat Kristun inunudyu. 7 At hay aatyud ugwan hi panodanyuh nan pumbangngadan Apu tu'un hi Jesu Kristu ya indat Apo Dios ay da'yu an amin di numbino'ob'on hi badangna ta pumhod ayun kumulug. 8 Ya halimunan da'yun Hiya ta way atonyun mangilulud hinan pangulugyu ta nangamung di pumbangngadan Apu tu'un hi Jesu Kristuh punhumalyaanah nan tatagu. At henen algaw ya adi ayu middum an mi'molta ti ibilangnan mid ah baholyu. 9 Makulug di aat Apo Dios, at ipa'annungnan amin hatu. Ya pento' goh da'yu ta way atonyun mi'hina"agih nan Imbaluynan hi Jesu Kristun Apu tu'u.
Hay Nun'u'uhhigan nan Kimmulug ad Corinth
10 Al'alu'o' da'yu, i'ibba', ta mun'u'unnud di atonyu ta adi ayu hin'u'uhig ta malammung ayu ta mun'u'unnud di punnomnomanyu ya nan nomnomonyuh atonyu goh. Ya maphod hi unyu aton ti dumalat nan pange'gonanyun Apu tu'un hi Jesu Kristu. 11 I'ibba', waday tatagun ni'hitun da Chloe an hina"ama, ya imbaagday aatyun inaliday un ayu humanohongngel anu. 12 Ti henen alyo' an punhohongngelanyu ya numbino'ob'on di alyonyuh unudonyu ti nan udumnan da'yu anu ya alyonday un ha"in an hi Paul di unudonda. Ya nan udumna ya alyonday hi Apollos, ya nan udumna ya alyonday hi Peter, ya nan udumna goh ya alyonday unudondah Kristu. 13 Mu undan do'ol hi Kristu ta do'ol di alyonyuh unudonyu? Undan ha"in di nangiyatoy ay da'yuh nan krus? Ya undan goh hay ngadan'uy nibonyag ay da'yuh nabonyaganyu ta ha"in di unudonyu?
14 Heneat ta un dudduwa ya anggay di binonyaga' an da Crispus ay Gaius 15 ta mid mangalih un hay pangunudandan ha"in di namonyaga' ay dida! 16 (Ya binonyaga' goh ta'wa da Stephanas an hina"ama, mu anggay dana nin hi binonyaga' ti ten mid udumnah manomnom'u.) 17 Ya bo'on hay pumbonyaga' di nannagan Kristu ay ha"in, ti manu ay hennaga' ay Hiya ya ta ul'ulgudo' nan Maphod an Ulgud an hay aatna. Ya hay aat goh di nahnaga' hi pangulguda' hinan Tugun ya adi umat hi panapit nan nala'eng an tataguh tun lutay panapit'u, mu maphod hene ti gulat ta mahapita' ta nan panapit'uy pangal'alu"uh nan tatagu at bo'on at goh nan aat di nitudtudun hay aat di natayan Kristuh nan krus di umal'alu'.
Hay Natayan Jesus di Panginnilaan hi Abalinan Apo Dios ya nan Anala'engna
18 Nan tatagun immannung an milahhin ay Apo Dios hi mid pogpogna ya nan pangngolandah aat di na'ulgud an nan aat di natayan Kristuh nan krus ti alyonday un mid ipatukana. Mu ditu'un nabaliwan ya hay pangngolan tu'uh aat di natayana ya hiyay panginnilaan hi aat di abalinan Apo Dios an ongol. 19 Ya umat hina goh di intudun din impitudo' Apo Dios, ti alyonay,
“Abako' nan anala'eng nan nanginnilan tataguh tun luta‡
ta mi'id pumbalinan di anala'engda.”§
20 Ya nomnomonyuy aat nan nala'eng an tagu, ya nan nanginnilah nan Uldin di Hudyu, ya nan mangab'abak di hapitna an nan nalmuh tun lutay inilada, ti impa'innilan Apo Dios an hay aat di inilan di umat hinan tataguh tun luta ya mid ipatukana!
21 Nala'eng tuwalih Apo Dios, at hay ninomnomnah ma'at hi pohdona ya adi umday anala'eng di tataguh tun lutan manginnilah aat Apo Dios. At hay ninomnom Apo Dios hi atona ya baliwana nan mangulug hinan Tugun an itudtudumi an alyon di tataguy mid ipatukana. 22 Mu naligat hi kulugon nan Hudyuh te ti mahapul an tigonday adi olog di tagun mangat ya unda kulugon an makulug henen nitudtudu. Ya hay pohdon nan iGreece ya hay nalpuh nan nanomnoman an tagu. 23 Mu hay itudumi ya hay aat di natayan Kristuh nan krus ya anggay. Mu pahiwon nan Hudyuh nen nitudtudu, at mibahhaw di pangngolanda, ya alyon nan iGreece ya nan udumna goh an Hentil di un mid ipatukana.* 24 Mu alyon mahkay di udumnah nan Hudyu ya nan Hentil an pento' Apo Dios hi tataguna an nahamad heten itudtudumi ti itudumi an hi Kristuy mangipa'innilah a'ongol di abalinan Apo Dios, ya anidugah di anala'engna. 25 Henen nalpun Apo Dios an alyondan mid ipatukana ya do'do"ol di ituduna ya un nan itudun nan nala'eng an tagu. Ya nan alyon di tataguh tun lutah na'abakan Apo Dios hidin natayan Kristu ya hiya goh di nipattigan di anidugah nan abalinan Apo Dios damdama ya un nan abalinan nan tatagu.
26 Da'yun a'agi' an pento' Apo Dios ya mahapul an nomnomonyuy aatyuh din gutud di namto'an Apo Dios ay da'yu ti nahnot di ma'alih nanginnila ay da'yu, ya nahnot di nabagtuy haadnan da'yu, ya nahnot goh di adadangyan ay da'yuh tun luta. 27 Ti hay penhod Apo Dios hi atona ya pento'na nan alyon di tataguh un manghan di inilana ta mabainan nan nanginnilan taguh tun lutah awni. Ya pento'na nan alyon di tatagun mid a'al'alyanda, ya manu ay goh inatna ya ta way aton nan nun'abagtuy haadnah tun lutan mabainan hi awni. 28 Ya pento' Apo Dios nan tatagun pahipahiwondan mid abalinandah tun luta an nan ma'alih mid hulbida, ya manu ay aton Apo Dios hene ya ta way atonan mangubah hinan alyon di tataguh tun lutah ma'ahhapul. 29 At adi mabalin hi un way ohah tagun iyamlanay aat di abalinanah tun lutah gutud di pi'hagganganan Apo Dios. 30 Mu da'yun kimmulug ya nob'on di aatyu ti iniddum da'yun Apo Dios ay Jesu Kristu. Ti hay inatna ya hennagnah Jesu Kristu ta Hiyay dimmalat hi limma'engan tu'u ti Hiyay dimmalat hi nangibilangan Apo Dios hi anahamad di ugali tu'u. Ya inlahhin ditu'u ta ditu'uy tatagun Apo Dios, ya binayadanay bahol tu'un dimmalat nan natayana. 31 At hay mahapul ya unudon tu'u nan impitudo' Apo Dios an alyonay,
“Nan umamla ya maphod un nan
inat Apu tu'uy iyamlana ya anggay.”†
* 1:1 Hay pohdonan ibaga ya nan nahnag. † 1:3 Inusal Apostoles Paul nan duwan kalahin di apnga eden gutud. Nan nahhun an inalina an minaynayun ni' di homo' (unu charis) ya apngan di iGreece, ya nan netob an inalinan minaynayun ni' di lenggop (unu shalom) ya apngan di Hudyu. ‡ 1:19 Intudun Aristides an ohan nuntudo' hidin penghanah aat nan historyn di tatagud Corinth an gulat ta waday munle'le'od ad Corinth ya immannung an nan hinohhan kulhah di ya waday damuwondah nan iCorinth an mangipahiyah odolna ti hiya anuy nala'eng, ya wadan hiya nan ma"ap'aphod an tobal an amin di probleman wah tun luta! § 1:19 Isa. 29:14. * 1:23 Kinulug nan iRome ya nan iGreece an anggay nan adi mangngol di milanhah nan krus, at anaad anu ta way Dios-an-Bumaliw an matoy hinan krus. † 1:31 Jer. 9:24. Mapidwa goh hinan II Cor. 10:17.