27
Hay Miyapat hi Numbiyahean da Paul*
Hay Nunluganan da Paul hinan Pupul hi Ayandad Rome
1 Unat goh ninomnomdan mangipiyuy ay Paul ad Rome hidid Italy ya ene'koddah Paul ya din udumna goh an nabalud ay Julius an ohah nan ap'apun di tindalun di ap'apud Rome.† 2 At nunlugan amih‡ nan pupul an nalpud Adramyttium an nidadaan an umuy hinan Provinciad Asia, ya gun mundaguh henen pupul hinan bababluy hinan pingit di baybay. Ya ni'lugan ay da'mih Aristarchus an nalpuh nan Provinciad Macedonia an ad Thessalonica di abungna.
3 Ya unat goh nabiggat ya dimmatong amid Sidon. Ya maphod di inat Julius ay Paul ti inyabulutnay inayan Paul an numbihhitah din i'ibbanah dih nan nangita'dogan din pupul, ta way inatdan nangidat hidin mahapulnan badangda. 4 Ya innayunmin nunlugan ta dimmatong amih nan lutan nigagwah nan babluy an ad Cyprus. Ya dinamumi din tuyup, at inlikkakumih pangngelna ti nahanian hinan luta. 5 Ya ene'wamih nan baybay an neheggon hinan duwan provincia an ad Cilicia ya ad Pamphylia, ya dimmatong amid Myra hidih nan munisipyud Lycia. 6 Ya limmahun amih din pupul, ya inah'upan goh de han apun di tindalu din ohan pupul an nalpud Alexandria an umuy ad Italy, at impahigup da'mi.
7 Ya do'ol di algaw hi nundalanan din pupul ti mun'ul'ullay an gun ibangngad din tuyup, mu la'tot ya immatam amid Cnidus. Mu hinawanan da'mih din tuyup an mangiyandong hi owonmi, at inlikkakumi. Ya ene'wamid Salmone hidih nan nigagwah nan baybay an ad Crete ta nahanian nan pupul. 8 Ya ene'wamih nan pingit di baybay ad Crete, mu umipabangngabangngad goh din tuyup, mu la'tot ya inatamanmi din babluy an nungngadan hi Nahanian an Dumatngan di Pupul§ an neheggon ad Lasea.
9 Mu naladaw ami ti nadatngan hede han Algaw an Adi Panganan di Hudyu,* at nunheglay tuyup mahkay, at atata'ot hi pundalanan di pupul.† Ya ninomnom Paul nan maphod hi atonda, at inalinay, 10 “Hay inila' ya atata'ot di pundaldalanan ten pupul ti mapa"i, ya mun'itapal di kalga, ya waday malnong hi tagu. At hay maphod ya mihina tu'uh tu ta nangamung malpah di lawang.” 11 Mu nob'on di nangalin din mummunihuh nan pupul ya din ad pupul goh ti penhoddan mundapuh, at diday inunud din apun di tindalu ya bo'on din inalin Paul. 12 Ya heden babluy an dumatngan di pupul ya adi maphod hi ihinan ti agguy nalpah di lawang, at do'olday linala'ih adi mamhod an mihinah di an hay pohdonda ya mundapuhda. At inluludda ta nangamung dimmatongdad Phoenix ti manghan di tuyup enen babluy ti adi umatam di tuyup hidi an ta"on hi un nan malpuh immapit hi agwan unu hay wodhong hi un hagangon di buhu'an di algaw, ya hidiy penhoddah ihinan ta nangamung hi un nalpah din lawang.
Hay Naho'oman da Paul hinan Puo' hidih nan Baybay
13 Nun'ul'ullay an numbangngad din tuyup, ya ninomnomda an mid mapto' ya itulud nan dibdib din pupulda, at ginuyudda din gumo' an impalnongda ta way aton din pupul an dumalan, at impadehmi an ene'wamih nan pingit di baybay hidid Crete. 14 Ya unat goh na'amtang ya imbi'ah din puo' an nalpuh nan babluy ad Crete. 15 Ya na'ah'upan din pupul an nunlugananmi, ya mid ologmin mi'yigwang, at binaweng da'mi. 16 Ya imbawengmih din babluy an nigagwah nan baybay an ad Cauda, at nahanian ami ti manghan din puo'. Ya wada din bangka an nago'dan an gun guyudon din pupul, at inungaldan ginuyud ta inlugandah din pupul. 17 Unat goh inluganda din bangka ya pinautda din pupul hi o"ongol an talin ta adi mapa"i ti alyonday ini ya iyuy nan puo' hinan pingit ad Syrtis hinan nasyon ad Libya. At bene'lagda din uloh an niyamma an mangidalan hinan pupul, at nun'ul'ulay an dimmalan din pupul. 18 Ya unat goh nabiggat ya inaynayun din puo' an gun bumi'ah, at ente"adan nangitapal hidin kalga ta way aton nan pupul an yumapaw ta adi munlonong. 19 Ya din nabiggat goh ya nun'itapalda din mahapul hinan pupul. 20 Ya do'ol di algaw hi agguyna pinumtangan ya labi hi aid di bittuan ti nidugah an gun pimmuo'. Ya la'tot ya way ohaan mi'id di namnamamin tumagu.
21 At do'ol di algaw hi agguymi nanganan, ya la'tot ya immuy hi Paul hinan tatagu, ya inalinay, “Da'yun linala'i, odolnah unyu dengngol din inali' ay da'yu ta agguy tu'u nakak ad Crete, at agguy nun'apa"i tun pupul, ya agguy nun'atila' di kalga. 22 Mu ta"on ya tumulid tu'u ti mid ah ohan ditu'uh matoy, ti anggay tun pupul hi munlonong. 23 Inilayu an ha"in ya tagua' ay Apo Dios, ya dayawo' Hiya. Ya ad a"u ya immalin ha"in han ohan anghelna, 24 ya inalinay, Paul, adi'a tuma'ot ti hay mahapul ya dumatong'ah nan Alin hi Caesar ad Rome, ya an amin nan ni'yibbam an nunlugan ya baliwan goh Apo Dios ti he"ay dumalat hi pamaliwanan dida. 25 At hiyanan adi ayu numanomnom ti kulugo' hi Apo Dios an ipa'annungnah nen inalinan ha"in. 26 Mu hay inila' ya ipahapat di puo' heten pupul hinan babluy an nigagwah nan baybay.”
27 Duway dumingguh nangele'dale'dan din puo' ay da'mih nan Baybay an Mediterranean.‡ Ya unat goh limmabi ya inalin din muntamuh nan pupul di, “Mid mapto' ya gun meheggon nan pupul hinan luta!” 28 At innalday gumo', ya gino'dandah talin, ya inuy'uydah nan danum ta lukudonday aluhung nan baybay, ya umuy hi tulumpulu ta pituy mitlus. Ya unat goh na'amtang ya impidwadan nunlukud, ya umuy hi duwampulu ta pituy mitlus di aluhungna. 29 Ya timma'otda ti hay ninomnomda ya mid mapto' ya waday ongol hi batu, at mihudpa' nan pupul, at inuy'uyday opat hi madamot hi gumo' hinan baybay ta ipa'udna nan pupul ta adi umuy. At ni'hapitdah nan dayawonda ta inal'alu'da dida ta ag'aga ya nawa'ah.
30 Din udum an muntamun nen pupul ya inuy'uyda din bangkah nan danum ta lomondan lumayaw an ibalbaliday unda eg'od nan talin hinan ulun nan pupul ya nan gumo' goh ta uy'uyondah nan danum. 31 Mu inalin Paul hinan tindalu ya hinan apuda goh di, “Gulat ta adi mihinan ditu'u nan muntamuh nan pupul at adi tu'u mabaliwan.” 32 At binongwah din tindalu din talin ta nagah din bangkah nan danum.
33 Unat goh wan madonal ya inal'alu' Paul dida ta mangandah hini"itang, ya inalinan diday, “Duway dumingguh nunlungdayaanyuh agguyyu nanganan. 34 At ten al'alu'o' da'yu ta mangan ayuh hini"itang ta way i'ilogyun humalug ta adi ayu munlonong! Mu hay inila' ya mi'id ah ohan ditu'uh way nappuhih ma'at an ta"on un hay madinul.”
35 Unat goh inalin Paul hede ya innalnay tinapay, ya nunluwalun Apo Dios ta dengngoldan amin, ya endenolnan Hiya, ya inupengnay itang, ya inana. 36 Ya an aminda ya munlenotdah itang, ya way ohan didaan inanday hini"itang. 37 Ya da'min nunlugan eden pupul ya duway gahut ami ta han napitu ta onom. 38 Ya nan pohdondan onon di hiyay inanda. Ya unat goh nalpahda ya nun'itapalda din kalgadan bogah hinan danum ta way aton nan pupul an yumapaw.
Hay Napa"ian nan Pupul an Nunluganan da Paul
39 Unat goh nawa'ah ya waday inamangdah babluy, mu mid iniladah ngadana, ya nunlikaung nan pingitna an waday panag. At ninomnomdan hidiy pangipada'alandah nan pupul. 40 At numbohatda din talin an nigo'dan din gumo' an na'uy'uy hinan danum ta nun'agah din gumo'. Ya nun'ubadda din paut din ayiw an pummunihudah din pupul, ya innalda din damunan lo'ob, ya intayundah nan ulun di pupul ta way aton di tuyup an mangipadalan eden pupul, at dimma'al amih nan pingit den babluy. 41 Mu at'atappaw nan danum, at nilutto' din ulun di pupul hinan panag ya dimminong. Mu nidugah din dalluyun, at la'tot ya nun'apa"i din bongwah din pupul.
42 Ya ninomnom din tindalun mumpamatoy an amin hinan balud ti alyonday mid mapto' ya humalugda, ya numpangalayawda.§ 43 Mu agguy penhod Julius an pi'patoy da Paul, at impawana ta agguy pinatoy nan tindalu dida. Ya immandalna ta un adya han nanginnilan humalug ya diday mahhun an umugpah hinan danum ta duma'alda. 44 Ya inalinay mangunud nan udumnan agguy nanginnilan humalug ta edondah nan muntaptapaw an tabla ya hinan udumnan ayiw an niyammah nan pupul an nun'apa"i. At hiyah ne inatmi ta way inatmin amin an dimma'al hinan pingitna ta nabaliwan ami.
* 27: Mid mapto' ya na'at hidin 59 A.D. † 27:1 Didan himpampun an a'ap'apu ya hinohhan dida ya hinggahut an titindaluy ipapto'da. ‡ 27:2 Mattig an impitlun Dr. Luke an niddum ay da Paul ti niddum ay didad Troas (Ac. 16:10), ya niddum ay didad Philippi (Ac. 20:6). § 27:8 Unu ad Fair Havens. * 27:9 Unu Gutud di Pun'onngan hi Hanin di Bahol (Lev. 16:1-34). Hay gutudna ya Tishri/Ethanim 10 an hiyay angunuh di bulan an September unu te"an di bulan an October, 59 A.D. † 27:9 Hay ugalin nan iRome ya manghan di mi'lugan hi pupul hi alpahan nan algaw an September 15 ti alyonday atata'ot, ya gulat ta waday umuy hi alpahan di algaw an November 11 at iyal'allanan atata'ot ti umannung an munlonong ya ma'anud. ‡ 27:27 Hay ustuh hakup di Baybay an Mediterranean an awadanda ya hinan baybay an ma'alih Adriatic Sea. § 27:42 Hay ugalin nan iRome ya gulat ta lumayaw nan ohan balud at mipapatoy nan tindalun nun'adug ay hiya ta awahna.