10
Nan Numbino'ob'on an Tugun Solomon
1 Hiya hatuy numbino'ob'on an tugun an intudun Solomon.
Nan nanomnoman an unga ya umipa'amlong ay amana,
mu nan nakudang di nomnomna ya umipalungdayan inana.
2 Nan na'akaw an mapla'an an gina'u ya mid hulbinah awni,
mu gulat ta nahamad di pi'taguan ya umannung an waday hulbinah munnanannong.
3 Hi Apo Dios ya adina iyabulut an mahinaangan nan tatagun maphod di ato'atonda,
mu nan tatagun nappuhiy ato'atonda ya ipawan Apo Dios ta mi'id ologdan mangngal hinan amnawanda.*
4 Nan humigan muntamu ya immannung an manghan di gina'una,
mu nan mahmahlun muntamu ya makulug an dumo'ol di gina'una.†
5 Nala'eng nan ungan mahmahlun mumboto' hi muntupin paguyna,
mu bainonay ommodnah un gun momollo' eden abto'ana.
6 Ma'ud'udman nan wagah di tagun nahamad di pangatna,‡
mu hay hapiton di tagun nappuhiy pangatnay dumalat hi apa"ianda.
7 Wa ay ta matoy nan tagun maphod di ugalina ya adi ma'al'alliwan nan maphod an inatna,
mu unat goh matoy nan tagun nappuhiy pangatna ya adi madnoy at ma'aliwan di ngadana.§
8 Nan nanomnoman an tagu ya abulutonay maphod an mitugun ay hiya,
mu nan tagun nakudang di nomnomna an logmonay hapitona ya ma'ubah an amin nan wadan hiya.
9 Nan tagun hay nahamad di gunna aton ya ipapto' Apo Dios,
mu nan tagun gun mangat hi nibahhaw ya mipa'ampah awni.*
10 Nan tagun adi mangibaag hinan makulug ya hiyay dumalat hi gulu,†
ya nan mahapit an tagun malgom di hapitona ya mabainan hi awni.
11 Nan panapit nan tagun nahamad di pangatna ya umat hinan obob an umidat hi ataguan,
mu hay hapiton di tagun nappuhiy pangatnay dumalat hi apa"ianda.
12 Nan pi'bohholan ya umidat hi gulu,
mu gulat ta waday pamhodnah nan ibbanan tagu ya aliwanan amin di nappuhin na'at.‡
13 Nan nanomnoman an tagu ya immannung an mipattig di anala'engnah nan hapitona,
mu nan nabongang an tagu ya mahapul an magilat.
14 Nan tatagun nun'anomnoman ya gunda mundongol hinan udumnan ibbada ta ma'ud'udman di inilada,
mu nan nabongang an tagun gun humapit ya hiyay dumalat hi gulu.
15 Nan inadangyan di taguy ehngeldah pamaliwnah odolna,
mu nan nawotwot ay atog ya mi'id di pangngalanah ehdolna.
16 Hay lagbun di nanomnoman ya nan maphod an nitaguana,
mu hay lagbun di mangamangat hi nappuhi ya hay amoltaana.
17 Nan tagun mangngol hinan mitugun ay hiya ya paddungnay inunudnay owon an mipluy hinan pi'taguana,
mu nan tagun adi mangngol hinan mitugun ay hiya ya paddungnay inunudnay nibahhaw an owon ta omod un mitnud goh di udumnan hiya.§
18 Nan munlangkak ya ipo"oyday pamoholandah nan ibbadan tagu ta adi mipa'innila,
ya nan nabongang ya ihudhudolday aat di ibbadan tatagu ta way atonan gun miwa'at.
19 Nan tagun mahapit ya umannung an waday ibahhawan di hapitona,
mu nan nanomnoman an tagu ya ane'nongonay hapitona ti manghanonay alyona.
20 Nan panapit di nanomnoman an tagu ya nabalbalul an umat hinan na'ahhamad an silver,
mu nan nomnom di tagun nappuhiy pangatna ya mi'id ahan di hulbina.
21 Nan tagun nahamad di aatna ya do'ol di mabadangan hinan hapitona,
mu nan nabongang an tagu ya adi mabadangan hinan hapitona, at hiyah ne dumalat hi atayana.
22 Hay wagah Apo Dios hinan tataguna ya inadangyan,
at adi mabalin hi un alyon nan taguy un hiyay nalpuwana.
23 Hay umipa'amlong hinan nabongang ya nan nun'appuhin ato'atona,
mu hay umipadenol hinan tagun nala'eng ya hay anomnomana.
24 Nan umipata'ot hinan tagun nappuhiy pangatna ya umannung an hiyah ne goh di ma'at ay hiya,
mu nan pohpohdon nan tagun nahamad di pangatnah ma'at ay hiya ya umannung an hiyay ma'at.*
25 Pumuo' ay ya mid ma'angang hinan nun'abaholan hi alpahan di puo',
mu nan tatagun nahamad di pangatda ya wagwah dida an adida ma'ma"ubah ti mabaliwandah mid pogpogna.
26 Nan napayad an tagala ya umipabohol hinan apuna
an umat hinan ma'an an umalinuh babana unu umat hinan ahu' an mun'aklit hi matana.
27 Nan mange'gon ay Apo Dios ya dumu'du"oy di pi'taguana,
mu he'he'dodon Apo Dios di pi'taguan nan mangamangat hi nappuhi.
28 Nan namnamaon nan tagun nahamad di aatna ya palpaliwan ya umannung an ma'at ay dida, at umamlongda,
mu nan namnamaon nan agguy kimmulug ya immannung an mi'id hulbina ti adi ma'at.
29 Hi Apo Dios ya hanianay tagun nahamad di pangatna,
mu paligatona nan mangamangat hi nappuhi ti pa"iona dida.
30 Nan nahamad di pangatnan tagu ya adi ma'ubah an umat hinan ayiw an nihamad an limmamut, at naligat hi mabu'nut,
mu nan tagun nappuhiy pangatna ya immannung an ma'ubah ti paddungnay mabu'nut, at adi minaynayun hitun luta.
31 Hay hapiton nan nahamad di pangatnan tagu ya hay anomnoman,
mu nan tagun bumalbali an dumalat nan hapitona ya mipadinong an mapogpog hi pidwa.
32 Nan hapiton nan nahamad di pangatna ya bumadang hinan mangngol,
mu nan nappuhiy pangatna ya puhion nan hapitonay punnomnoman nan tatagu.
* 10:3 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat di umamnawan di tatagu: Prov. 11:6, 23; 12:12; 13:4; 21:10, 26; 23:6-8, 29-35; 25:27; 27:4, 7, 20; 28:20; 30:15-16. † 10:4 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat di tamu: Prov. 4:5, 26; 12:9, 11, 14, 24, 27; 13:4; 14:4, 23, 35; 15:19; 16:26; 18:9; 19:2, 15, 24; 20:4, 13, 24; 21:5, 25; 22:13, 29; 23:4-5; 24:27, 30-34; 26:10, 13-16; 27:8, 23-27; 28:19; 30:24-28; 31:10-29. ‡ 10:6 Waday udumnan verses ten Liblu an Proverbs an mangituduh aat nan wagah: Prov. 10:22; 11:11, 28; 12:3; 13:21; 14:21; 16:20; 18:22; 20:7; 21:21; 22:9; 24:23-25; 28:14, 20; 29:18. § 10:7 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat di matoy: Prov. 10:29-30; 11:7, 10, 13; 13:22; 14:32; 15:15; 24:11-12; 30:15-16; 31:6-7. * 10:9 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat di mamolta: Prov. 10:16; 11:3-4, 8, 19, 21-23, 27, 29, 31; 12:2-3, 7, 26, 28; 13:6, 9, 14, 20-22; 14:1, 11-12, 14, 25, 27, 32; 15:3, 10-11, 24; 16:5, 18, 22-25; 17:5, 11, 13, 20, 26; 19:3, 5, 9, 16, 18; 20:17, 20, 22, 26; 21:7, 12-13, 15-16, 18, 28; 22:8, 14, 22-23; 23:10-11, 13-14, 26-28; 24:11-12, 17-22; 25:8-10, 21-22; 26:2, 27-28; 28:8, 10, 17-18; 29:1, 6, 24; 30:10, 17, 32-33; 31:1-3. † 10:10 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat nan bumalbali: Prov. 12:5, 20; 14:17; 15:4, 32; 16:8, 29-30; 17:20; 21:8; 23:1-3, 6-8, 29-35; 24:28-29; 25:26; 26:18-19, 24-26, 28; 31:30. ‡ 10:12 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat di pangaliwan hinan ibba tu'un tagu: Prov. 14:9; 16:6; 17:9; 19:11; 20:8-9, 25; 28:13; 30:20. § 10:17 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat nan tugun: Prov. 10:31; 12:1, 15; 13:1, 10, 13-14, 18, 24; 14:3; 15:5, 7, 10, 12, 22, 31-32; 16:20, 23; 17:10; 18:15; 19:16, 18, 20, 25, 27, 29; 20:18; 21:11, 16; 22:6, 15, 17-21; 23:9, 12, 19-28; 24:5-6; 25:4-5, 11-12; 26:3, 9; 27:5-6, 9; 28:9, 23, 25-26; 29:1, 15, 17, 19; 30:18-19; 31:26. * 10:24 Waday udumnan verses eten Liblu an Proverbs an mangituduh aat nan planu tu'u: Prov. 10:28; 11:5, 7; 12:5, 20; 13:16, 19; 14:12, 22; 16:1-4, 9, 33; 19:21; 21:1-2, 5, 29-31; 22:3; 26:24-26; 27:1, 12; 29:5.