\NormalFont\ShortTitle{1 Peter}

{\MT Nan Namangulun Tudo' Peter

\par }{\MTC (1 Peter)



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Hituwen tudo' ya nalpu i ha"on an hi Peter an ohah nadan apostoles Jesu Kristu an hinnagnan e mangipa'innilah nan a'atna.

\par }{\PP Hituwey tudo''un da'yun pinto' Apu Dios hi tataguna an ni'ibobleh nadan bobleh ad Pontus ya hi ad Galasya ya hi ad Kapadosia ya hi ad Bitinia ya hi ad Asia.

\VS{2}Hidin hopapna ya ninomnom tuwalin Ama ta'un hi Apu Dios an dita'uy pumbalinon nan Espiritunah tataguna an mangun'unud i Jesu Kristu an gapuh nangiyatayanah bahul ta'u ta wan mapakawan di bahul ta'u.

\par }{\PP Hanat nanongnan malinggop ayun namin ya minaynayun nan homo' Apu Dios i da'yu.


\par }{\SH Hay Adi Punduwaduwaan Hinan Kinulug
\par }
{\PP \VS{3}Madayaw hi Apu Dios an hi Aman nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu te hiya ya ongal di homo'nan dita'u ta waday balun itaguwan ta'u an gapuh nummahuwanan Jesu Kristu hidin natayana. Ta hiya nan hanat hay gamgaman ta'u ya nan e ta'u pi'taguwan i hiyah pidwana.

\VS{4}Te waday indadaan Apu Dios hi ad abunyan an adi maluman di aphodna te adi madadag ya adi mapogpog.

\VS{5}Ya gapuh pangulug ta'uh nan abalinan Apu Dios ya ipapto' dita'u ta ingganah datngan ta'uh diyen indadaana an e ta'u pi'taguwan i hiyah pidwana.

\VS{6}Ot hiya nan maphod on hituwen e ta'u pi'taguwan hi munnananong di mangipa'amlong i dita'u hi ad uwani an ta'on on athitun dakol di nat'onat'on an ligat hi holholtapon ta'u.

\VS{7}Te datuwen punligatan ta'uy atigana hi'on immannung nan pangulug ta'u. Te ta'on on nan balitu' an mabalin an madadag ya gahin onda ilutu ya ahi mamahmah an balitu'. Ot namama moh nan pangulug ta'u an na'ballol mu hay balitu'. Ot nahamad'ey pangulug ta'u ya nahamad boy e ta'u ipabaktuwan hitun pumbangngadan Jesu Kristu.


\par }{\PP \VS{8}Ya ta'on on aggeyu tinigoh Jesus ya pohpohdonyu ya ongal di dinolyun hiya. Ta mipatigo nan amlongyu an ma"id ha nipaddungana hinadan pun'amlongan di tataguh tun luta.

\VS{9}Ya manu'eh athidi ya waday pi'taguwan ta'uh munnananong an hiyah diyey gapunah nangulugan ta'u.

\VS{10}Hituwen e ta'u pi'taguwan i Jesus ya nadan propeta an nangipa'innilan dita'uh nan a'at di homo' Apu Dios ya iniphoddan inada'adal di a'atna

\VS{11}te pinhoddan innilaon hi'on anuud di a'atana ya nganney atonan ma'at. Te impa'innilan nan Espiritun Kristu i dida an hiya ya mapalpaligat ya ahi bo mipatigo nan anabaktuna.

\VS{12}Ya nipa'innila bon dida an bokon diday ipa'annungan nadan imbagada te dita'uy ipa'annungana. Ya hiya tuwali boy impituddun nan Espiritun Apu Dios an hinnagnan nalpuh ad abunyan hinadan nuntuddun da'yuh nan iphodan ta'un inat Jesu Kristu. Ya ta'on on nadan anghel ya ongal di naminhoddan manginnilah a'at diyen ma'at.


\par }{\SH Hay E Ta'u Pangiyunnudan Hinan A'at Jesu Kristu
\par }
{\PP \VS{13}Ot mahapul an ihamad ta'uy pangun'unud ta'un Jesu Kristu ta wan halipodpodon ta'uy pangat ta'u ta ha ahan di gagamgaman ta'u ya nan mapmaphod an aton Apu Dios i dita'uh tun pumbangngadan Jesu Kristu.

\VS{14}Ya gapu ta imbabale dita'u mon Apu Dios ya mahapul an hanadan pohdonay un'unudon ta'u ta adi ta'u bangngadon hanadan adi maphod an impa'ingha ta'uh din agge ta'u ni' nanginnilaan i hiya.

\VS{15}Te hi Apu Dios an nangibilang i dita'uh imbabalena ya nahamad di a'atna ot maphod on hiyay inghon ta'u.

\VS{16}Te impitudo'na an alyonay, Inghona' an Dios te ha"on ya nahamad di a'at'u.\XREF{}{{\XO 1:16 }{\XO{1:16
}}{\XT{Lebitikus 11:44-45; 19:2; 20:7}}}


\par }{\PP \VS{17}Nomnomnomon ta'u an hi Apu Dios an alyon ta'uh hi Ama ta'u hinan pundasalan ta'u ya numpapaddung di punhumalyanan namin hi tagu an miyunnudan hinadan ina'inat ta'u. Ta hiya nan ad uwanin atagu ta'uh tun luta ya mahapul an waday takut ta'un mangat hinadan adina pohdon.

\VS{18}Ya innila ta'u an bokon nadan ma'umah an umat hi pihhu onu balitu' di nibayad hinadan bahul ta'u an binoltan ta'u i handidan a'ammod ta'u

\VS{19}te hay namayad Jesu Kristu ya nan na'ballol an dalanah din natayana. Te hiya ya umat hinan napilin kalnero an ma''id ha ganit di adolna an uggan i'nong handidan a'ammod ta'u. Athidiy a'at Kristu te hiya ya ma''id ha bahulna.


\par }{\PP \VS{20}Hidin agge ni' nunlumuwan Apu Dios hitun luta ya hi Kristu tuwaliy ninomnomnah mangiyateh bahul ta'u. Mu aggena ni' impa'annung ta ingganah ad uwani teen mun'adatngan di e apogpogan tun luta.

\VS{21}Ta gapuh nan inat Kristu ya waday dinol ta'u i Apu Dios an nummahun Kristu hidin natayana ot mumbangngad hi ad abunyan ta hiyay na'abbaktu. Ta hiya nan dita'uh ad uwani ya hanat hi Apu Dios di kulugon ta'u ya pundinolan ta'uh nan e ta'u pi'taguwan hi munnananong.

\VS{22}Ot gapuh pangun'unudan ta'uh nan tugun Apu Dios ya nipaphod di punnomnom ta'u ya pangat ta'u ya nahamad di pamhod ta'uh ibba ta'un mumpangulug i Kristu. Ot hanat minaynayun hidiyen pamhod ta'u.

\VS{23}Te hidin kinulug ta'u nan hapit Apu Dios ya paddungnay nipidwa ta'un niyayyam an hay nangimbabalen dita'u ya nan munnananong an Dios. Ot hanan adi maluman an hapitnan kinulug ta'u di panginnilaan ta'uh nadan a'at di e ta'u pi'taguwan.

\VS{24}Te impitudo' Apu Dios an alyonay, An namin di tagu ya umatdah nan holo'. Ya nan amaphodda ya umat hi amaphod di habhabung. Te nan holo' ya makling. Ya hanada'en habhabung ya malyohda ya nagahda.

\VS{25}Mu nan hapit Apu Dios ya munnananong di niyatana.\XREF{}{{\XO 1:25 }{\XO{1:25
}}{\XT{Isaiah 40:6-8}}}




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Mahapul an idinongyun namin nadan adi maphod an impa'inghayu an umat hi layah ya akih ya ha'ul ya nan e panumtumbu'an hi ibba ya hanan pangipatigan hi maphod hi ibba ya dee mannot an nat'on di wah nomnom.

\VS{2}Ta hay eyu ot pun'adalan hinadan hapit Apu Dios di popohdonyu ta umat ayuh nan golgollang an hay ena uminuman hi gatas di nomnomnomona ya abuh. Te gahin onyu atonhidi ya ahi mihamad di pangulugyu.

\VS{3}Athidiy atonyu ot nali'nayu moy amaphod Apu Dios.


\par }{\SH Hanan Batu An Agge Pinhod Di Tatagu
\par }
{\PP \VS{4}Hanat hi Jesu Kristu an alpuwan di munnananong an itaguwan di nanongnah pundinolan ta'u. Te hiya ya nipaddung hinan batu an agge pinhod nadan tatagun mangapyah bale mu aggeda innilan hidiyey pinto' Apu Dios hi na'hamad an pangipabunan hi bale.

\VS{5}Ot dita'u'en waday balun itaguwana ya mipaddung ta'uh batu an mi'apyah nan balen Apu Dios. Ya dita'u boy pinto'nah padi an mangidawat hinadan mi'nong an umipa'amlong i hiya an gapuh nangabulutan ta'un Jesu Kristu.

\VS{6}Ot athinay a'atna te impitudo' tuwalin Apu Dios an alyonay, Nomnomnomonyu an iha"ad'u hi ad Zion nan pinto''u an nipaddung hi batu an nahamad hi ipabunan di bale. Ta nan tagun mundinol i hiya ya adi muntutuyu hi ena nangiyukodan hi nitaguwanan hiya.


\par }{\PP \VS{7}Ta hiya nan dita'un kimmulug i hiya ya ongal di niyatanan dita'u mu nadan agge kimmulug. Te diday nipa'annungan nan impitudo' Apu Dios an alyonay, Hanan batu an agge pinhod nadan mangapyah balen usalon ya onnot on hidiye otahan nan nahamad hi pangipabunan hi bale.\XREF{}{{\XO 2:7 }{\XO{2:7
}}{\XT{Psalm 118:22}}}


\par }{\PP \VS{8}Ya impitudo'na bon alyonay, Hituwen batuy ihali'dudan di tatagu ya hiya boy mipaddung hinan doplah an agahanda. Ot manu'eh mihali'dudda ya hidiyey nadadawoh hi ma'at i dida te aggeda inunud nan hapit Apu Dios.


\par }{\PP \VS{9}Mu dita'un mumpangulug ya pinto' dita'un Apu Dios hi tataguna ya padina an puntamuwona ya paddungnay oha ta'un bimmoble. Ta wan dita'uy e mangipa'innilah nan inatnan iphodan ta'u. Te hidin hopapna ya paddungnay wa ta'uh nan munhihillong mu ad uwani ya mapmaphod ta pinatalan dita'un Apu Dios.

\VS{10}Te handi ya ma''id ha niyatan ta'u i hiya ta hiya nan agge ta'u innilay a'at di homo'na. Mu ten ad uwanin wada moy niyatan ta'un hiya ya lini'na ta'u mohpey a'at di homo'na.


\par }{\SH Hay Mahapul Hi Aton Ta'u An Kimmulug
\par }
{\PP \VS{11}Nomnomnomonyun i'iba an dita'u ya ay ta'u nundagguh hitun luta ya abuh te hay immannung hi e ta'u pi'hituwan ya hi ad abunyan. Ot hanat bokon hanadan adi maphod an pohpohdon di adol ta'uy at'atton ta'u te dadiyey manadag hi pangulug ta'u.

\VS{12}Ot hanat hay maphod di ipatigo ta'uh nadan agge kimmulug i Apu Dios. Ta ta'on on nunhiglay pamihuldan dita'u mu tigonda'en nanongnan maphod di pangat ta'u ya lo'tat ya abulutondah Apu Dios ta wan middumdan dita'un mundayaw i Jesu Kristu hitun pumbangngadana.


\par }{\SH Hay Maphod Ya Na'na'unnud Ta'u
\par }
{\R (Epesus 6:5-8; Kolosi 3:22-25)

\par }{\PP \VS{13}Ot gapuh pamhod ta'uh nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu ya maphod on un'unudon ta'un namin nadan munggubilnun dita'u an umat hinan patul

\VS{14}ya nadan ap'apu an pinilinan munhumalyah nadan numbahul ya mangibagah maphod hinadan tatagun mangat hi nipto'.

\VS{15}Te hay pohdon Apu Dios ya hanadan maphod di aton ta'u ta wan lo'tat ya duminong nadan paddungnay ma"id ha nomnomdan e manumtumbu' i dita'uh agge immannung.

\VS{16}Manu te libli ta'un mangat hi pohdon ta'un aton mu hanat bokon hidiyey pangigadulan ta'un mangat hi kumpulna an ta'on on adi maphod. Te hay maphod ya pumbalinon ta'uy adol ta'uh baal Apu Dios.

\VS{17}Ta lispituwon ta'uy ibba ta'un tagu ya ipatigo ta'uy pamhod ta'uh nadan ibba ta'un kimmulug i Kristu. Ya hanat waday takut ta'un mangat hinadan adi pohdon Apu Dios. Ya mumpada''ul ta'uh nan ap'apu ta'u an munggubilnu i dita'u.


\par }{\PP \VS{18}Ya da'yu'en himbut ya mahapul an na'na'unnud ayuh nadan ud himbut i da'yu ta mumpada''ul ayun dida an ta'on on nadan mabungot ta bokon ammuna nadan ma'ule onu nadan maphod di pangatnan da'yuy pangipatiganyuh maphod.

\VS{19}Te nan tagun mangun'unud hi hapit Apu Dios an anusanay pamalpaligat di tatagun hiya an ta'on on ma"id ha gapuna ya hiyay ipa'amlong Apu Dios.

\VS{20}Mu on'e tuwali gapuh bahul ta'uy pamalpaligatandan dita'u ya ma"id ha gungguna ta'u. Mu ipa'amlong dita'u i Apu Dios hi'on itpol ta'uy pamalpaligatdan dita'u an gapuh pangatan ta'uh maphod.


\par }{\PP \VS{21}Te hay pohdon Apu Dios hi aton ta'u ya itpol ta'u nadan punligatan ta'uh ad uwani. Te innila ta'u an hi Jesu Kristu ya nunhiglay namalpaligatdan hiya an gapu i dita'un namin. Ot hanat hiyay pangiyunnudan ta'u.

\VS{22}Hiya ya ma''id ha ohah numbahulana ya ma"id ha hinapitnah layah.

\VS{23}Te hi Jesu Kristu ya ta'on on nunhiglay nama'baindan hiya ya ma''id ha nibahhoh nambalna. Ya atbohdih namalpaligatandan hiya an aggena imballoh mu ona inyukod i Apu Dios te hiya ya nipto' di punhumalyana an ma"id ha pangipangngelana.

\VS{24}Ta initpolnan namin danae ta inggana ot iyatenay bahul ta'uh nan krus ta waday abalinan ta'un mangidinong hinadan pumbahulan ta hanadan pohdon Apu Dios di un'unudon ta'u. Ya gapuh nadan hugatna ya nipaphod ta'u.


\par }{\PP \VS{25}Handi ya umat ta'uh nan natala' an kalnero. Mu ad uwani ya nihayyup ta'u moh nan paddungnay mumpastol an hi Jesu Kristu ta hiyay mangipappapto' i dita'u.




\par }\Chap{3}{\SH Hay Atigan Nan Immannung An Pangulug
\par }
{\R (Epesus 5:22; Kolosi 3:18)

\par }{\PP \VerseOne{1}Da'yu'en nun'alahin an binabai ya maphod on ayu mumpada''ul hinan ahawayu. Te onha wadan da'yu ha agge kimmulug di ahawana ot ta'on on adiyu lutikan i dida ot lo'tat ya iyunnudandan da'yu ta kumulugda an gapuh nan tigondan maphod an pangatyu

\VS{2}te tigonda an nipto' nan atonyun mangun'unud i Apu Dios.

\VS{3}Ya tigonyu bo ta adi nunhiglay pangipaphodyuh adolyu an umat hi pangipaphodanyuh ibu'yu ya hay pumbanggolanyuh nadan nun'abalol an umat hi balitu' ya hay punlubunganyuh nadan nun'anginan lubung te bokon danaey atigan di amaphodyu.

\VS{4}Te hay atigana ya nan maphod an pangatyu an umat hinan adi maluman an uleyu ya pumpada''ulanyu te danaey waday niyatanan Apu Dios.

\VS{5}Te athinay inat handidan binabaih din nadne an nundinol i Apu Dios an numpada''uldah nadan ahawada. Ta hidiyey nibilangandah maphod an binabai.

\VS{6}Umat i Sarah an inun'unudnah ahawanan hi Abraham an imbilangnah ap'apuna. Ot mibilang ayuh imbabalena hi'on maphod di pangatyu ya ma"id ha nganneh diyeh takutanyu.


\par }{\PP \VS{7}Ya da'yu'e damdaman linala'in nun'alahin ya mahapul an ipapto'yu nadan ahawayu te nakapuyda mu da'yu. Ya maphod di ulayanyu dida ta ma"id ha manandih dasalyu te innilayu an numpaddung di ulen Apu Dios i da'yun himbale te ta'on on dida ya mi'tagudah munnananong i Apu Dios.


\par }{\SH Hay Pumpada''ulan Ta'u An Ta'on On Mapalpaligat Ta'u
\par }
{\PP \VS{8}Ot hay ibaga' i da'yun i'iban mumpangulug ya maphod on mun'u'unnudan ayu ya munhimboboddang ayu ya mumpopohhodan ayu ya hom'onyuy ibbayu ya mumpada''ul ayu.

\VS{9}Ya alina'eh waha adi maphod hi inat di ibbayun da'yu onu waday adi maphod hi hinapitdan da'yu ya adiyu iballoh mu atonyuot di maphod i dida. Ta umat hidin imbagan Apu Dios hi namto'anan dita'u an alyonay wagahan dita'u. Ta hiya nan mahapul an ipatigo ta'uy maphod hi ibba ta'u.

\VS{10}Te hay impitudo' Apu Dios ya alyonay, Nan tagun pohdonan maphod di itaguwana ya mahapul an ma"id ha hapitonah adi maphod onu layah.

\VS{11}Ya mahapul an idinongnan mangat hinadan adi maphod ta hanadan maphod di atona. Ya hanat maphod di pi'hayyupanah ibbanan tagu.

\VS{12}Te ha"on an Dios ya ipappapto"u nadan tatagun maphod di pangatda ya nundadaana' an mangngol hi dasalda. Mu hanada'en adi maphod di pangatda ya nunhiglay bungot'un dida.\XREF{}{{\XO 3:12 }{\XO{3:12
}}{\XT{Psalm 34:12-16}}}


\par }{\PP \VS{13}Onha hanadan maphod di popohdonyun aton ot ma"id ha taguh attaonan mangat hi adi maphod i da'yu.

\VS{14}Mu ta'on'eh on maphod di pangatyu ya apyanan paligaton da'yu ya mabalin damdama an mun'am'amlong ayu. Ya hanat adi ayu minomnoman ya adi ayu tumakut.

\VS{15}Mu onyuot nomnomon an hi Jesu Kristu di nahamad hi un'unudonyu te hiyay Ap'apu ta'u. Ya mahapul bon nanongnan nidadaan di pambal ta'u hi'on mahmahandan dita'u di gapunah e ta'u pundinolan i Apu Dios. Ya pa'ulayon ta'un mambal ta ipatigo ta'uy pumpada''ulan ta'un dida.

\VS{16}Ya ipatigo ta'uy ule ya lispitu ta'un dida ta lo'tat ya bumaindan e mamihupihul i dita'u an gapuh e ta'u kimmulugan i Jesu Kristu.

\VS{17}Te udu'dulnah on paligaton dita'u an gapuh pangatan ta'uh maphod hi'on hidiyey pohdon Apu Dios mu ta adi gapu i ha adi maphod hi inat ta'u.

\VS{18}Te hi Jesu Kristu ya ta'on on ma''id ha bahulna ya nipapate an gapuh bahul ta'un tatagu ta way aton ta'un mihayyup i Apu Dios. Ya hidiyen nangiyatayanah bahul ta'u ya namingpinghan ya abuh an adi mabalin hi mipidwa. Ya manu te pinateday adolna mu timmagu te nan linnawana ya agge ni'yate.

\VS{19}Ta hidiyen linnawanay immeh nan nibaludan nadan linnawan handidan numpun'ate ta ena intudtuduwan dida

\VS{20}an dadiye nadan linnawan handidan agge nangulug i Apu Dios hidin atagun Noah. Te hidin ataguda ya inan'anusan Apu Dios an hihinnod di eda kumulugan i hiya mu hidin nagibbuh nan papol ya ammunada han walun tatagun kimmulug i hiya an hinunggop hinan papol ta diday nihwang i diyen nalbongan tun luta.


\par }{\PP \VS{21}Ta hay nipaddung i diyen liting ya nan e ta'u pumpabonyagan ta wan mipatigon mihwang ta'uh nan pundusan Apu Dios ta mi'tagu ta'un Jesu Kristu an gapuh namahuwana. Te nan pumpabonyagan ya bokon hay a'ulahan di dikan di adol ta'uy ipa'innilana te on hay e ta'u pangunudan i Apu Dios an namakawan hi bahul ta'u.

\VS{22}Ta ad uwani ya numbangngad hi Jesu Kristu hi ad abunyan hi awadan Apu Dios ta hiyay na'abbaktun mun'ap'apu. Ta ta'on on nadan anghel ya an namin nadan wahdin waday abalinanda ya hiyay mun'ap'apu i dida.




\par }\Chap{4}{\SH Hay E Ta'u Pangitpolan Hi Ligat
\par }
{\PP \VerseOne{1}Innila ta'u an hi Jesu Kristu ya inanusanay ligat ya nadan nunholholtapanah din awadanah tun luta. Ot ta'on on dita'u ya maphod on mundadaan ta'un mangitpol hinadan punligatan ta'u an umat hinan inat Kristu. Te nan tagun mangitpol hinadan punligatana ya abalinana mon mangidinong hinadan pumbahulan.

\VS{2}Ot ad uwanin atagu ta'uh tun luta ya hanat hanadan pohdon Apu Dios di aton ta'u ta bokon hanadan pohpohdon di adol ta'uy aton ta'u.

\VS{3}Te impahda ta'un ina'inat nadan adi maphod hidin agge ta'u ni' kimmulugan an dadiye nadan pohpohdon nadan agge kimmulug i Apu Dios an aton an umat hinan nagaga"ihon pohpohdon di adol ya hanan ma'anamu"amungta on inagan hi inum on inat nadan ababain. Ya hay nunhiglan umipabungot i Apu Dios ya nan e pundinolan hi udum an dios an umat hi bulul.

\VS{4}Ta hiya nan ad uwani ya masda'aw dadiyen agge kimmulug hinan adiyu pi'pi'yatan hinadan adi maphod an at'attonda ta on da'yu mo ngihngihilan i dida.

\VS{5}Mu udum hi algo ya humalyaon Apu Dios didah nadan ina'inatdan adi maphod. Te hi Apu Dios ya nundadaan an munhumalyah atagutagu an ta'on on handidan numpun'ate.

\VS{6}Ta hiyah naey gapuna an ta'on on hanadan numpun'ate ya nipa'innilan diday a'at Jesu Kristu. Ta ta'on hi'on natey adolda te hiyah diyey ma'at hi an namin hi tagu mu ta wan mi'taguda i Apu Dios hi pidwana.


\par }{\SH Hay E Pangatan Hinan Niyukod I Dita
\par }
{\R (1 Kulintu 12:4-11)

\par }{\PP \VS{7}Tuwe mon madatngan di apogpogan di an namin an wahtun luta. Ot hiya nan mahapul an nomnomnomon ta'uy aton ta'u ta adi ta'u palpaliwan ta ma''id ha manandih nan pundasalan ta'u.

\VS{8}Ya ha ahan di mamanguluh nomnomnomon ta'u ya hay e ta'u pangipatigan hinan ongal an pamhod ta'uh nadan ibba ta'un kimmulug. Te wada'ey pamhod ta'un dida ya abalinan ta'un pakawanon an namin nadan numbahulanda i dita'u.

\VS{9}Ya wadada'ey ibba ta'un kimmulug hi himmawwang hi nunhituwan ta'u ya hanat mun'am'amlong ta'un mangapnga i dida.

\VS{10}Te hiyah naey nangdatan Apu Dios hi abalinan di hinohhan dita'u ta way aton ta'un munhimboboddang.

\par }{\PP Ta maphod di pangiyatan ta'uh nan inyukodnan dita'u an ta'on on agge numpappadung. Te nat'onat'on di abalinan ta'uh indat Apu Dios.


\par }{\PP \VS{11}Ot hanan nidattan hi abalinana an muntuddu ya mahapul an nan hapit Apu Dios di itudtuduna. Ya nan nidattan hi abalinana an bumoddang hi ibbana ya mahapul an hidiyey ihamadnan aton. Ta wan an namin di aton ta'u an gapuh boddang Jesu Kristu i dita'u ya hi Apu Dios di mipabaktu. Te hiya ya ammunay madayaw hi inggana te ma''id ha nipaddungan di abalinana. Amen.


\par }{\SH Hay Punligatan Nadan Mumpangulug
\par }
{\PP \VS{12}Da'yun i'iba, hanat adi ayu masda'aw hi'on dakol di ligat hi holholtaponyu. Te danaey apatnaan di pangulug ta'u.

\VS{13}Ot hanat mun'am'amlong ta'u an ta'on on munholholtap ta'uh nadan dakol an punligatan ta'u an gapuh pangun'unudan ta'un Jesu Kristu ta ay ta'u ni'ligat hidin nunligatana ta wan udum hi algo ya mi'yam'amlong ta'uh tun ipatigan di anabaktuna.

\VS{14}Ya mipa'amlong ta'u bo hi'on nan e ta'u pangun'unudan i Jesu Kristu di lummuh pamihulan di tatagun dita'u. Te hidiyey atigana an immannung an wadan dita'u nan Espiritun Apu Dios an bumoddang i dita'u.

\VS{15}Mu hahalipodpodon ta'u ta wan ma''id i dita'u ha mapaligat an gapu i ha adi maphod hi inatna an umat hi pimmate onu nangako onu nadan udum an pumbahulan an umat hi e pi'bibiyangan hi nitaguwan di udum.

\VS{16}Mu wa'et gapuh pangun'unudan ta'u i Jesu Kristu di pamalpaligatandan dita'u ya adi ta'u bumain. Mu onnot on munhana ta'u i Apu Dios an gapuh nidduman ta'u i Kristu.

\VS{17}Te datuwen punholholtapan ta'uy atigana an nihipun di punhumalyaan Apu Dios hi tatagu an hay pamanguluwona ya dita'un kimmulug i hiya. Ot athidi'ey ma'at i dita'un i'imbabalena ya namama moh nadan tatagun adi mamatih nan inat Jesu Kristu an iphodan ta'u.

\VS{18}Te impitudo' Apu Dios an alyonay, Ta'on on nan nipto' di pangatnan tagu ya naligat hi ena pi'taguwan i Apu Dios. Ot namama mo ahan hinan tagun adi maphod di pangatna.\XREF{}{{\XO 4:18 }{\XO{4:18
}}{\XT{Proberbs 11:31}}}


\par }{\PP \VS{19}Ot hiya nan hanat hi Apu Dios an nunlumu i dita'uy pundinolan ta'u hi pangatan ta'uh maphod. Ot ta'on on ta'u mapalpaligat hi'on hidiyey inyabulutna hi ma'at i dita'u.




\par }\Chap{5}{\SH Hay Pangipapto'an Hinadan Tatagun Apu Dios
\par }
{\R (James 3:1)

\par }{\PP \VerseOne{1}Da'yu an mangipangpanguluh nadan ibba ta'u an mumpangulug ya wada bo han itugun'un da'yu. Te ha''on di oha an nanigoh nan nunholholtapan Kristu ya ha''on boy oha an umat i da'yu an mangipangpanguluh kimmulug. Ya madinola' an hitun pumbangngadan Kristu hitun ipatigan di anabaktuna ya middum ta'un hiya an mipabaktu.

\VS{2}Ta hay itugun'u i da'yun mangipangpanguluh nadan kimmulug ya hanat ipappapto'yu nadan kimmulug i Apu Dios te dida nadan umat hi kalnerona an ipipapto'na i dita'u. Ya maphod on waday amlong ta'un mumpapto' i dida an gapuh naminhodan ta'un bumoddang i didah nan eda pangun'unudan i Apu Dios. Ya hanat bokon hay bo'laon ta'uy nonomnomon ta'u mu hay e ta'u ot pangatan hinan pohdon Apu Dios di nomnomon ta'u.

\VS{3}Ya hay aton ta'un mangipangpangulun dida ya adi gahin on nan pohdon ta'uy ma'unud. Mu hay maphod ya hanat dita'uy pangiyunnudandah nan maphod an pangat.

\VS{4}Ta wan hitun pumbangngadan nan na'abbaktun mumpapto' hi tatagu ya idatnan dita'u nan gungguna ta'u an nan e ta'u idduman i hiya an mipabaktu hi ingga'inggana.


\par }{\PP \VS{5}Ya hay itugun'u damdaman da'yun mumpangpangngilog ya hanat unudonyu nadan minamakilog. Ya maphod on way ohaon mumpada''ul. Te hi Apu Dios ya alyonay, Ha"on ya nunhiglay agge' naminhodan hinadan tatagun mumbaktu. Mu ongal di boddang'uh nadan tatagu an nanongnan mumpada''ul.


\par }{\PP \VS{6}Ta hiya nan maphod on ta'u mumpada''ul hinan ongal di abalinanan Dios ta wan udum hi algo ya ipabaktu dita'un hiya.

\VS{7}Ya iyukod ta'un hiyan namin nadan inomnoman ta'u te hiya ya nanongnay pangipapto'nan dita'u.

\VS{8}Mu mahapul an halipodpodon ta'u ta hanadan maphod di aton ta'u. Te hi Satanas an mi'buhul i dita'u ya umat hinan atatakut an layon an e manamahama' i ha patayona ta anona.

\VS{9}Ot hiya nan mahapul an ihamad ta'un mangun'unud i Jesu Kristu ta way aton ta'un manangga i Satanas. Ya bokon dita'u ya abuh di paligatona te an namin nadan ibba ta'un mumpangulug hi abobboble.

\VS{10}Mu magibbuh'e aya datuwen na'omtang an punligatan ta'u ya pabikahon dita'un Apu Dios ta mihamad di pangulug ta'u. Te hiyay numpili i dita'u ta middum ta'un hiya hitun adatngan nan ma"id ha pogpognan ipabaktuwana an gapuh nangulugan ta'un Jesu Kristu.

\VS{11}Ot hanat hi Apu Dios an ma''id ha nipaddungan di abalinanay inaynayun ta'un dayawon hi ingga'inggana. Amen.


\par }{\SH Nan Dappuh Nan Namangulun Tudo' Peter
\par }
{\PP \VS{12}Hituwen ho'dod an tudo''un da'yu ya impitudo''u i Silbanus\FTNT{*}{{\FR 5:12 }{\FR{5:12
}}{\FT{Hay ohah ngadan Silbanus ya hi Silas.}}} an hiyay ohah ibilang'un hi ibba'. Manu'eh impitudo''uh tuwe ya ta ibaga' an immannung nan homo' Apu Dios ta wan nanongnan abuluton ta'u nan homo'nah nitaguwan ta'u.


\par }{\PP \VS{13}Nadan ibba ta'un kimmulug an ma'amu'amung hituh ad Babilon ya alyonday nomnomnomon da'yuhna. Ya atbohdiy alyon nan ibilang'uh imbabale' an hi Mark.

\VS{14}Ot maphod on nundadammu ayu'en kimmulug i Kristu ya ipatigoyuy pamhodyuh hinohha.

\par }{\PP Ot hanat malinggop ayun namin an mumpangulug i Kristu.

\par }