\NormalFont\ShortTitle{Nahum}

{\MT Nahum

\par }{\IOT Hay A'at Tuwen Liblu

\par }{\IP Hanadan i Assyria ya mabungotda ya atatakut di pangatda te nadan tindaluda ya nundadagday abobboble on nun'alada nadan nun'abalol an wadahdi ya hinuddum on namaaggon ingka"utda nadan binuhulda. Ta sinakupda nadan udum an bobleh ad Israel hidin pituy gahut ta baintit ohay tawon ot ahi miyayyam hi Jesu Kristu (721 B.C.) ya ta'on on nadan udum an boble hi ad Egypt hidin onom di gahut ta nanom ta han tuluy tawon ot ahi miyayyam hi Jesu Kristu (663 B.C.). Ot ipatnada bon sakupon di ad Judah mu impapaten Apu Dios nan patuldah din pituy gahut ta ohay tawon ot ahi miyayyam hi Jesu Kristu (701 B.C.) (Isaiah 36-37). Mu ta'on on athidiy na'at i dida ya ongal damdamay abalinanda an dida nan matakutan an binuhul nadan tatagun Apu Dios an i Judah.

\par }{\IP Ya hidi ni' ya immeh Jonah hi ad Ninibeh an nunhituwan nan patuldah ad Assyria ot muntutuyu nadan tataguhdi hi nangngolandah nan impa'innilan Jonah an dadagon Apu Dios di bobleda an gapuh nan numbahulanda. Mu i diyen timpun Nahum ya numbangngad bo nan adi maphod an pangatda. Ta hiya nan impa'innilan Nahum an madadag hi ad Ninibeh ya adida mo namnamaon an mihwang nadan tataguhdi. Ot ma'at hituwe te hi Apu Dios ya dusaona nadan adi maphod di pangatda an binuhul di tataguna. Ya nipa'annung hituweh din dinadag nadan i Media ya i Babilon hi ad Ninibeh hidin onom di gahut ta han himpulut duway tawon ot ahi miyayyam hi Jesu Kristu (612 B.C.).

\par }{\IOT Hay Nitudo' Ituwen Liblu

\par }{\IO 1. Hi Apu Dios ya maphod di atonah nadan mundinol i hiya ya dusaona nadan tatagun adi maphod di pangatda (Nahum 1)

\par }{\IO 2. Hay nipa'innilaan di adadagan di ad Ninibeh (Nahum 2–3)



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Hituwe an liblu ya nibagahtu nan ahi ma'at hi ad Ninibeh\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FR{1:1
}}{\FT{Nan boble hi ad Ninibeh ya hidiy nunhituwan nan patul hi ad Assyria.}}} an impa'innilan Apu Dios i ha"on an propeta an hi Nahum an i Elkos.


\par }{\SH Hay Ahi Panadagan Apu Dios Hinadan Binuhul Di I Judah
\par }
{\PP \VS{2}Hi Apu Dios ya adina ahan pohdon an nat'on an dios di dayawon di tatagu te hay pohdona ya hiya ya abuh di dayawonda. Ta nunhiglay bungotna hinadan binuhulna an adi mangunud i hiya ta hiya nan dusaona dida ta pangiballohna hi nungngohayanda i hiya.

\VS{3}Mu hiya ya adi hi kittang on bumungot mu mahapul an dusaona nadan numbahul. Ya ongal di abalinana an umat i ha ma'abbikah an puwo' ta paddungnay pa'uhbukon di hukina nadan bugut.

\VS{4}Ya mandalona'e nan baybay ya nadan wa"el ta mamagananda ya ma'at. Ta ta'on on hanadan holo' hinadan pastu hi ad Basan ya hi ad Karmel ya nadan habhabung hinan muyung hinadan billid an nungngadan hi Lebanon ya maklingda.

\VS{5}Ya pa'alyogona'e tun luta ya mun'a'agde nadan billid ya ma'umah nadan nabillid. Ta gumayonggong di atagutaguh tun luta hi takutda i hiya.


\par }{\PP \VS{6}Ot undan wa ihya ha mabalin hi mihwang hinan nunnaud an bungot Apu Dios an umat hi mundalang an apuy an guduwonay batu ta mumbalindah hupu'.

\VS{7}Mu nadan mangidinol i hiya ya ipapto'na dida. Ya ma"aphod di atonan dida te hiyay mabalin an ihi"ugan hi'on waday ligat.


\par }{\PP \VS{8}Mu nadan i Ninibeh ya pa'dadaggona dida an umat hi aton di liting hinan dumakolana. Ta ta'on on eda mun'ipa"eh ya unudona dida ta inggana hi madadagda.

\VS{9}Ya ta'on hi nonomnomondan mi'hangga i Apu Dios ya adi ma'at te pinghanonan dadagon dida ta ma"id ha atondan mangipidpidwa.

\VS{10}Ta paddungnay na'abbutong dadiyen i Ninibeh ot maknada i han paggapaggat ta ayda namaganan an dagami an nalakadan maghob.

\VS{11}Te waday oha an ap'apuh ad Ninibeh an nunnomnom hi adi maphod hi atona i Apu Dios.


\par }{\PP \VS{12}Ot alyon Apu Dios i dita'u an i Judah di, Ta'on hi dakol di bumoddang hinadan i Ninibeh mu dadago' dida ta mama"idda. Manu te inyabulut'u ni' ta pinaligat da'yu an i Judah mu adi' mo iyabulut an paligaton da'yu bo.

\VS{13}Te ad uwani ya putungo' nan paddungnay panakuldah bagangyu ta mapogpog moy abalinandan mamalpaligat i da'yu.


\par }{\PP \VS{14}Ya inalin Apu Dios hinadan i Ninibeh di, Adi ayu munholag ta ma"id ha mamunat hi ngadanyu. Ya dadago' nadan bululyu hinadan pundayawanyu. Ya indadaan'u mo tuwaliy ilubu'anyu te mun'a'ate ayu te adi ahan maphod di pangatyu.


\par }{\PP \VS{15}Ot ha"on an hi Nahum ya alyo' di, Mangmangonyu'e han muntinnagtag hinadan billid an mangali te waday maphod an ipa'innilana i dita'u. Ta ipa'innilana an malinggop ta'u mo. Ot mabalin mohpen aton ta'u nadan uggan ta'u aton an mundayaw i hiya. Ot mahapul mo an ipa'annung ta'u nadan imbaga ta'u an i'nong ta'u i Apu Dios. Ot ma"idda mo aya nadan adi maphod di pangatda an umalin mangubat i dita'u te nadadagda mo.




\par }\Chap{2}{\SH Hay Ahi Adadagan Di Ad Ninibeh
\par }
{\PP \VerseOne{1}Da'yun i Ninibeh ya mundadaan ayu te tuweday mangubat i da'yu. Ta guwalyaanyu nan binattun aladyu ya numbota' ayuh nan kalata ta haddonyuy umali. Ya nundadaanonyu nadan tindaluyu.


\par }{\PP \VS{2}Ya da'mi'e ya ta'on on nunhiglay nanadagyu i da'min i Judah ya ta'on on nadan intanommi mu hi Apu Dios ya pumbangngadona nan amaphodmi tuwali an tinanud Israel.


\par }{\PP \VS{3}Mu da'yu'e ya tuweda nadan binuhulyu an mangubat i da'yu an nunhahapiyoda hi mumbolah\FTNT{*}{{\FR 2:3 }{\FR{2:3
}}{\FT{Nan mumbolah ya hidiye nan red hi English.}}} ya numpunlubungda boh mumbolah. Te hitun umaliyandan mangubat i da'yu ya mumpunluganda hi munlitaak an gumo' an kakalesa an pakilkilatonday pahulda.

\VS{4}Ya pun'awiging nadan nungkakalesa an mumbinbinangngadan hinadan kalata ta ayda kilat.


\par }{\PP \VS{5}Ya punhonan nan patulyuh ad Ninibeh nadan tindaluyu ta eda mangapyah pumbaliwyuh nan binattun aladyu mu gapu ta pun'awigingda ya mun'ihuhubagda

\VS{6}ya naladawda mo te niluh an nibughul nadan geyt hinan way wangwang ta hinggop nadan binuhulyuy bobleyu ot pumpa"ihda nan palasyu.

\VS{7}Mu nibaga tuwali an mibalud ayu an i Ninibeh hi udum an boble. Ta nadan himbut an binabai ya humanibhibokda an ayda balug on pungkulpigday palagpagda an gapuh na'abakanyu.

\VS{8}Ta mamtik ayu ta ay ayu niguwang ha liting. Ta ta'on on waday muntukuk an alyonday, Mumbangngad ayu! Ya agayuot hi eye.


\par }{\PP \VS{9}Ta ahitutukuk nadan tindalun binuhulyu an alyonday, Pun'ala ta'uy silber ya balitu'da te ay tayya ma"id ha upuh di kinadangyanda.

\VS{10}Ta mama"id di kinadangyanda ya madadag tun bobleda. Ta munggagayonggongda ya umuphatdah takutda.


\par }{\PP \VS{11}Athidiy ahi ma'at ta mama"id mo nan nundongol an bobleyu an mi'alig hi balen di layon an takutan di abobboble.

\VS{12}Te da'yun i Ninibeh ya umat ayuh nan layon an numpatenay udum an animal ta ipa'anah nadan imbabalena ya ibbana. Ya paddungnay pinnuyuy baleyu hinadan inyanamutyu an pinatepateyu.


\par }{\PP \VS{13}Mu nan ongal di abalinanan Dios ya alyonan da'yu an i Ninibeh di, Nomnomnomonyu an ha"on di binuhulyu. Ot pu'ula' nadan kalesayu ya numpate' nadan mumpangilog an linala'i an i'imbabaleyu ta ma"id ha mabati i da'yu. Ta ma"id mo ha ume i da'yu hi udum hi boble an e manattatakut hi tatagu.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Mahmo' ayu an pumatepate ya mumpunlayah an i Ninibeh an ta'on on dakol di inyana'anamutyu hi kinadangyan di udum an tatagu ya nangaba'abak ayuh gubat

\VS{2}mu ahiyu donglon di panuplit nadan mangubat i da'yu hi kakabayuda ya nan umi'immog an pangen di kabayuda ya nan gangon di kakalesada.

\VS{3}Te umaliday nungkakabayu an mungkilat di ispadada ya pahulda. Ta pumpate da'yu ta mun'itapu"ul di adolyuh nadan kalata ta mun'ihahali'dudday udum i da'yu.

\VS{4}Manu'eh ma'at datuwen da'yun i Ninibeh ya gapu hinan pangaya'ayaganyuh tataguh abobboble ta dayawonda nadan dios an dayawonyu ta mi'alig ayuh babai an umaya'ayag hi linala'i.


\par }{\PP \VS{5}Ta hiya nan alyon nan ongal di abalinanan Dios di, Dusaon da'yu i ha"on. Ta paddungnay bolladan da'yu ta punhintiggan da'yu hi atagutaguh tun luta ta mibabain ayu.

\VS{6}Ya paddungna boy pumpaklitan da'yuh lugit ta ipatigo' hi atagutaguy bungot'u i da'yu.

\VS{7}Ta an namin di manigo i da'yu ya tumakutda ta alyonday, Inoy an nadadag moh ad Ninibeh. Nganne nin mahan di mammo' i dida?


\par }{\PP \VS{8}Ta athituy ma'at i da'yu an i Ninibeh te undan da'yu'e ihya ya udu'dul ayu mu nadan i Tebes an nigawway bobledah ad Egypt ya lini'woh han wangwang\FTNT{*}{{\FR 3:8 }{\FR{3:8
}}{\FT{Hay ngadan diyen wangwang ya Nayl.}}} ta hidiyey pumbaliwda.

\VS{9}Ya ongal di abalinanda te bumoddangdan namin di i Egypt i dida ya ta'on on nadan i Kus ya i Put ya i Libya.

\VS{10}Mu ta'on on athidiy abalinan nadan i Tebes ya binalud damdaman di binuhulda dida ta niwakatdah udum hi boble. Ot pun'ibkah nadan binuhulda nadan goggolang hinadan kalata ta nun'a'ateda attog. Ot bangkilinganda nadan ap'apuda ot ibubunutda hi'on nganney mangala i didah nadan kakadangyan ta pumbalinondah himbutda.


\par }{\PP \VS{11}Mu ta'on on da'yu an i Ninibeh ya gapu i datuwen ma'at ya ay ayu mabutong. Ta ta'on hi ipatnayu eh'an e mipa"e mu adi ayu damdama mihwang.

\VS{12}Te an namin nadan binattun aladyu ya mun'apukalda. Ta umatdah nan bungbunga"an an fig an wa'et nalum di bungana ya ammuna ha pangiwagotan ya mun'a'agah di bungana.

\VS{13}Ya nadan tindaluyu ya kumapuyda ta ayda binabai. Ya mun'a'aghob nadan geytyu ta pangi'wan nadan binuhulyu.

\VS{14}Ta ta'on hi aganyuh amu'amung hi liting ya nungka"ut ayuh pito' ta punlitayuh nadan nun'apa"ih an aladyu ta mun'ihamadda

\VS{15}mu ma"id damdama ha hilbina te maghob ayu ya nun'a'atedah gubat di udum. Ta mapuh ayu an umat hi pangat di dudun an upuhondan namin nadan nitanom onu holo' an kumhopanda an ta'on on dakkodakkol ayu ta umat ayuh dinakol di dudun.

\VS{16}Ya ta'on on dumakol di kakadangyan an mumpunggattang hi bobleyu ta umat hi dinakol di bittuwon mu ayda damdama dudun an lu'ihanday bobleyu ya ahi da'yu tinaynan.

\VS{17}Ya ta'on on dakkodakkol di guwalyayu ya a'ap'apuyu ta umatda damdamah nan dudun an ma'amu"amungdah nan ahikotolan mu wa'e ta pinumtang on binumtikda ta ma"id ha manginnilah nangayanda.

\VS{18}Ot he"a an patul hi ad Assyria ya ma'at'e datuwe ya mate nadan ap'apu an munhilbi i he"an patul hi bobleyu ya ta'on on nadan kakadangyan ta mun'iwakatdah nadan billid nadan tatagum an ma"id ha mangipapto' i dida.

\VS{19}Ya nan bobleyuh ad Ninibeh ya paddungnay mun'ihalom di hugatna ta adi ma'agahan. Ya an namin di mangngol i diyen adadaganyu ya pumalakpakdah amlongda. Te ma"id ha agge nanoltap hi bungotyu.

\par }