\NormalFont\ShortTitle{Pilipay}

{\MTB Nan Tudo' Paul Hinadan I

\par }{\MT Pilipay

\par }{\MTC (Philippians)



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Hituwen tudo' ya nalpu i ha"on an hi Paul ya hi Timothy an da'mi nan baal Jesu Kristu. Hituwey tudo'min da'yu an i Pilipay an tatagun Apu Dios an gapuh nangabulutanyu i Jesu Kristu hi nitaguwanyu ya da'yun mangipangpangulun dida ya ta'on on da'yun bumoddang hinadan mangipangpangulun dida.

\VS{2}Hanat malinggop ayu ya minaynayun i da'yu nan homo' Apu Dios an hi Ama ta'u ya nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu.


\par }{\SH Hay Dasal Paul Hinadan I Pilipay
\par }
{\PP \VS{3}Ongal di punhanaa' i Apu Dios hi'on nipanomnom ayun ha"on.

\VS{4}Ya hinan pangidasdasala' i da'yu ya nunhiglay amlong'u

\VS{5}te nihipun hi kimmuluganyu ya binanoddangana' i da'yuh nan e' pangipa'innilaan hinadan inat Jesu Kristu an iphodan ta'u.

\VS{6}Ya madinola' bo an hi Apu Dios an bimmoddang hinan eyu kimmulugan ya inaynayunan bumoddang hi ihamhamadan di pangulugyu ta ingganah tun pumbangngadan Jesu Kristu.


\par }{\PP \VS{7}Manu'eh nanongnan athituy punnomnom'un da'yu ya innila' an ongal di homo' Apu Dios i dita'un namin. Te da'yuy bimmanoddang nimpe i ha"on hi e' timmanudtuduwan ya ta'on on hay e' nangita'dogan hinan tudtudun Jesu Kristu. Ya ta'on on ad uwanin wahtuwa' hi baludan ya nanongnay boddangyun ha"on.

\VS{8}Ya innilan Apu Dios an nunhigla ahan tayyay naminhod'un manigon da'yu an gapuh nan ongal an pamhod'un da'yu an umat hi naminhod Kristu i da'yu.

\VS{9}Ot hay dasal'u ya hanat umong'ongngal di pamhodyuh hinohhah ya ta wan dumakdakkol di innilaonyuh nan a'at Apu Dios ta wan abalinanyu an mangimatun hi nipto'

\VS{10}ta wan hanadan nipto' an pangat di atonyu. Ta hitun pumbangngadan Kristu ya ma''id ha akhupanah nibahhawan ta'u.

\VS{11}Ya gapuh boddang Jesu Kristu i dita'un namin ya mipto' di aton ta'u te hidiyey nahamad an pundayaw ta'un Apu Dios ya pangipabaktu ta'un hiya.


\par }{\SH Hay Numbalinan Nan Nibaludan Paul
\par }
{\PP \VS{12}Pohdo' an innilaonyun da'yun i'iba an tun ma'ma'at i ha''on ya maphod di numbalinana te namaman nipa'innilah tatagu nan inat Jesu Kristu an iphodan ta'u.

\VS{13}Te nadan guwalya ya nadan udum an tataguhtu ya innilada an manu'eh nibaluda' ya gapuh nan e' pangitudtuduwan hinan inat Jesu Kristu an iphodan ta'u.

\VS{14}Ya maphod bo ta gapuh nibaluda' ya dakol di nihamad di pangulugdah nadan i'iba ta'un kimmulug ta ma"id ha takutdan e muntudtuduh nan hapit Apu Dios.


\par }{\PP \VS{15}Manu te immannung an wadaday udum an eda itudtuduy mipanggep i Kristu mu gapuh amohda i ha''on. Mu wadada eh'ay udum an muntudtudu an maphod di ninomnomda

\VS{16}te innilada an hay pangita'doga' hi tudtudun Kristuy linummuh nibaluda'.

\VS{17}Mu nadan udum ya itudtududay mipanggep i Kristu an gapu ta pinhoddan dida ahan di un'unudon di tatagu. Ya alyonda on ta middum hi inomnoma' hitun pumpalpaligata' hitun baludan.

\VS{18}Mu ta'on on athidin adi maphod di nomnom di udum an e muntuddu mu ta hi Kristu ahan di mitudtudu ya ammuna. Ot hiyah diyen umipa'amlong i ha"on.

\par }{\PP Ya immannung an inaynayun'un mun'am'amlong

\VS{19}te innila' an adi minaynayun di ibaluda' te nan pangidasadasalanyun ha''on ya gapu ta nan Espiritu an wada i Jesu Kristu di bumoddang i ha''on.

\VS{20}Ya ha ahan di pinhod'u ya ta ihamad'u ya natulida' an mangat hinan tamun niyukod i ha''on an namamah ad uwanin nibaluda'. Ta ta'on ona' mipapate mu ta hi Kristu damdamay mipabaktu.

\VS{21}Te ha"on'e ya pohdo' an an namin di ato' ya hi Kristu di mipabaktu. Mu alina'eh mateya' ya namaman mun'am'amlonga' te midduma' mo i hiya.

\VS{22}Mu alina'eh adiya' ni' mate ya maphod te mabalin an inaynayun'un mangat hinan niyukod i ha''on an tamu'. Mu onha ha"on di mumpili ya agge' innila hi'on udu'dul hi mateya' onu adiya' ni'.

\VS{23}Te mumpulpulloh danaen duwah nomnom'u. Hinuddum tee ya pohdo' an mate te pohdo' an umeh awadan Kristu.

\VS{24}Mu gapu bo i da'yu ya pohdo' an adiya' ni' mate ta wan bumoddanga' i da'yu.

\VS{25}Ta hiya nan hay punnomnom'u ya bokon ni' ad uwaniy ataya' ta wan mabalin an umaliya' an middum i da'yu ta wan boddangan da'yu hi ihamhamadan di pangulugyu ta wan minaynayun an waday amlongyu.

\VS{26}Te onha iyabulut Apu Dios an umaliya' hina ot innila' an ongal di punhanaanyu i Jesu Kristu ya iyal'alanay pundayawyun hiya.


\par }{\PP \VS{27}Mu ta'on on nganney ma'at i ha''on ya mahapul an un'unudonyu nan tudtudun Kristu an iphodan ta'u. Ta umaliya' onu adiya' ya hiyah diyen donglo' an nanongnan nahamad di na'ohhaanyun mangita'dog hi pangulugyu i Jesu Kristu.

\VS{28}Ot hanat adi ayu tumakut hinadan humihiwon da'yu. Ta hidiyen tulidyuy mangipa'innila an madusada mu da'yu'e ya ihwang da'yu i Apu Dios ta mi'tagu ayun hiya.

\VS{29}Te inyabulut Apu Dios an kumulug ta'u mu inyabulutna bo an munholholtap ta'u an gapu i hiya.

\VS{30}Ta hiyah nae nan ta'on on da'yu ya mapalpaligat ayu an umat hinan tinigoyun napalpaligata' ya tee an dingngolyu an ingganah ad uwani ya athidiy ma'ma'at i ha"on.




\par }\Chap{2}{\SH Hay Pumpada''ulan An Umat Hi Inat Kristu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Gapu ta nipa'amlong ayu hi nangabulutanyu i Jesu Kristu hi nitaguwanyu ya nipadinol ayu mo an gapu ta nali'nayu nan pamhod Apu Dios ya nali'nayu nan Espirituna an niddum hi nitaguwanyu ta mabalin an mun'u'ullayan ayu ya munhimboboddang ayu

\VS{2}ot hanat ipatigoyuy pamhodyuh hinohha ta mun'u'unnudan ayu ta namamay ipa'amlonga' an gapu i da'yu.

\VS{3}Ta wan an namin di atonyu ya bokon hay adolyu ya ammunay nomnomnomonyu onu hay ipabaktuwanyuy gumalat hi pangatanyu. Te hay maphod ya ibilangyu an udu'dul nadan ibbayu mu da'yu.

\VS{4}Ya hanat nomnomnomonyuy iphodan nadan ibbayu ta bokon hay iphodanyu ya abuh di nomnomnomonyu.

\VS{5}Ta umat hinan inat Kristu


\par }{\Q \VS{6}an ta'on on hiya ya Dios ya aggena ninomnom an munnanong i diyen sa'adna


\par }{\Q \VS{7}te tinaynanah diyen anabaktuna ta numbalin hi tagun umat i dita'u ot ibilangnay adolnah baal.


\par }{\Q \VS{8}Ta impada''ulnay niyatana ta inun'unudna nan pinhod Apu Dios hi ma'at an ta'on on nan ena nipata'an hinan krus ot hidiy atayana.


\par }{\Q \VS{9}Ta hiya mo bo nan impabaktun Apu Dios ta hiya moy na'abbaktuh an namin.


\par }{\Q \VS{10}Ta an namin nadan wah ad abunyan ya ta'on on nadan wahtun luta ya ad dalom ya hi Jesus di ipabaktuda.


\par }{\Q \VS{11}Ya an namin di tatagu ya ibagada an immannung an hi Jesu Kristu ya Ap'apu ta hiya nan madayaw hi Ama ta'u an hi Apu Dios.\FTNT{*}{{\FR 2:11 }{\FR{2:11
}}{\FT{Hay alyon di udum an kimmulug ya hidiyey ohah nadan kantan nadan namangulun kimmulug an wadah nan Pilipay 2:6-11; Isaiah 45:23; Roma 14:11.}}}


\par }{\SH Hay Adi Umenglayan An Mangun'unud I Apu Dios
\par }
{\PP \VS{12}Da'yun i'iba, hidin awada' hina ya inun'unudyu nadan nituddu i da'yu mu hanat iyal'alanay pangun'unudyuh ad uwanin nidawwiya' i da'yu. Ta ha ahan di itakut ta'u ya nan e ta'u pangatan hi adi maphod. Ta way aton ta'un manginaynayun an mangun'unud i Apu Dios ta wan mi'tagu ta'un hiyah munnananong.

\VS{13}Ot hi Apu Dios di bumoddang i dita'u ta wan abalinan ta'un mangat hinadan pohdonan ma'at.

\VS{14}Ya mahapul an an namin di aton ta'u ya adi ta'u udman hi ngodo ya adi ta'u mi'hannu

\VS{15}ta ma''id ha aton di tatagun mamihul i dita'u. Te dita'un nibilang hi imbabalen Apu Dios ya mahapul an ma''id ha aton ta'uh adi maphod. Ta dita'uy ay dilag hinadan tatagu an adi maphod di pangatda ya punnomnomda.

\VS{16}Ta e ta'u ipa'innila nan hapit Apu Dios i dida. Ta wan hitun pumbangngadan Kristu ya nunhiglay pun'amlonga' an gapun da'yu te da'yuy atigana an waday hilbin di nanganu'anusa' an nuntamu.

\VS{17}Ot ta'on on alinah patayona' hi ad uwani ya mun'am'amlonga' an mangihulug hi nitaguwa' ta middum hinan pangulugyu an paddungnay i'nongyu i Apu Dios.

\VS{18}Ot alina'eh athidiy ma'at ya mi'yam'amlong ayu damdama i ha''on.


\par }{\SH Hay A'at Di Punnomnom Paul Hinadan Ibbanan Kimmulug
\par }
{\PP \VS{19}Nomnomnomo' an iyabulut'en Apu Jesus ya agagga ya honago' hinah Timothy ta panginnilaa' hinan ma'ma'at i da'yuhna. Ot innila' an gapuh nan panginnilaa' hinan a'atyu ya namamay e' umamlongan.

\VS{20}Te hiya han nunhiglay punnomnomnan da'yu an umat hi punnomnom'un da'yu.

\VS{21}Te hanada'en udum hitu ya ha ahan di iphodanday nonomnomonda an bokon nan ipatamun Jesu Kristu i dida.

\VS{22}Mu hi Timothy ya innilayuy amaphod di pangatna te hi immanuyyugananmi an e nangipa'in'innilah nan inat Jesu Kristu an iphodan ta'u ya ay ami hin'ama an numbinnoddang ami.

\VS{23}Ot hiya nan hay ninomnom'u ya hiyay honago' i da'yu mu ta indani ni' ta innilao' di ma'at i ha''on.

\VS{24}Mu madinola' an iyabulut nan Ap'apu ta'uy lumah'una' hitun baludan ta wan mabalin an agagga ya umaliya' hina ta tigon da'yu.


\par }{\PP \VS{25}Maphod ta hinnagyu tun iba ta'un hi Epaproditus ta immalin namoddang i ha''on. Ot hiya peman di nun'ibba' an nuntamuh nan ipatamun Kristu. Mu ten ad uwani ya mahapul an pumbangngado' hina

\VS{26}te umiyahup an manigon da'yu an namamah din nanginnilaana an dingngolyuy nundogohana.

\VS{27}Ya immannung peman an na'allotan han dinggohna ta abuh ni' di atena. Mu maphod ta himmo' Apu Dios ta pinumhod ta ta'on on ha"on ya nihwanga' hi e' umukayungan i diyen e'ot ma'at i hiya.

\VS{28}Ta hiya nan umaptuwa' hi ena ibangngadan hina ta wan mipa'amlong ayu hi paniganyun hiya ya ta wan adiya' damdama minonomnoman i da'yu.


\par }{\PP \VS{29}Ot maphod on wa'et dimmatong hina ya apngaonyu ya ibilangyuh nahamad an hi ibba ta'u an gapuh kimmulugan ta'uh nan Ap'apu ta'u. Ya hanat apngaonyun namin nadan umat i hiya.

\VS{30}Te hi Epaproditus ya unhaot natehtu an gapuh ena pamoddangan i ha"on hinan tamun Kristu ta hiya eh'ay namoddang i ha"on te ma"id ayuhtu an mamoddang i ha"on.




\par }\Chap{3}{\SH Hay Adi Pangidinolan Paul Hinan Amaphodna
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hay ibaga' i da'yun i'iba ya hanat mun'am'amlong ta'u an gapuh nidduman ta'u i Jesu Kristu an Ap'apu ta'u. Ot adi' higanan an ta'on on ipanidwa' an mangitudo' i datuwe i da'yu te iphodanyu.


\par }{\PP \VS{2}Ta mahapul an halipodpodon ta'u ta adi dita'u baliyan hinadan mumpunlayah an mangalih mahapul an makugitday linala'i ya ahi mabalin an middumda i Apu Dios.

\VS{3}Te bokon hay nakugitan di ohan taguy atigana an tagun Apu Dios te hay atigana ya nan pundayawna i Apu Dios an gapuh nan boddang nan Espirituna. Ya nadan mangipabaktu i Jesu Kristu di immannung an tatagun Apu Dios te hiya ya abuh di pundinolanda an bokon nan e pumpakugitan.


\par }{\PP \VS{4}Onha nan e pumpakugitan onu nan e pangun'unudan hinan lilihyon di lummuh pangabulutan Apu Dios i dita'u ot wan ha''on ahan di inabulutna te nadney nangihamada' an nangun'unud i dadiye.

\VS{5}Te ha''on di oha an holag di Judyu an nalpuh nan tinanud Benjamin. Ya hidin mi'awaluh algoh niyayyama' ya impakugita'. Ya inhamad'un inunud nadan pangatmin Judyu te ha''on di ohan Paliseu.

\VS{6}Ya nunhiglay nangita'dog'u i diyen inunud'u ta hiya nan handi ya nunhiglay namalpaligat'uh nadan kimmulug i Kristu. Ta inun'unud'u an ma"id ha imbahho' hinadan tugun Moses.


\par }{\PP \VS{7}Mu an namin dadiyen ina'inat'u an imbilang'uh maphod an pangat ya ma"id ha hilbina an gapuh nanginnilaa' i Kristu.

\VS{8}Te ad uwani ya imbilang'u nimpen namin dadiyen inunud'uh ma"id ha hilbida te hay nabalol i ha"on hi ad uwani ya hay e' panginnilaan hinan a'at nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu. Te hiya an ma''aphod an ma''id ha nipaddunganay pinhod'uh un'unudo'.

\VS{9}Ta ad uwani ya adi' mo idinol hinan e' pangun'unudan hinadan tugun Moses di pangibilangan Apu Dios i ha"on hi maphod. Manu'eh imbilanga' hi maphod i Apu Dios ya gapuh nidduman Jesu Kristuh nan nitaguwa'.

\VS{10}Ta hiya nan ongal di naminhod'un manginnilah nan a'at Kristu ya nan ongal an abalinana te hiya ya nate ot mamahuwan. Ya pohdo' bon miyunnudan di a'at'uh nan a'atna ta ta'on on munholholtapa' ya mateya' an umat hinan na'at i hiya mu ta wan mabaliwan di a'at'u ta aya' ni'yate i Kristu.

\VS{11}Ta wan mabalin an mahuwana' pibon Apu Dios hi udum hi algo ta mi'taguwa' i hiyah inggana.


\par }{\SH Hay A'at Di Pangulug Paul
\par }
{\PP \VS{12}Adi' alyon hi an namin danaen inuhuh'un maphod an pangat ya wadan ha''on. Mu hiyay pohdo' hi mawadan ha''on ta hiya nan ipatna' an namin di abalina' an mangat hinan pohdon Jesu Kristu ta wan lo'tat ya mipaphod di a'at'u te hiyay gapunah namto'anan ha''on.

\VS{13}Innilayun i'iba an adi ni' maphod an namin di a'at'u. Mu hay ato' ya linglingo' mo handidan ina'inat'u ta wan iyohha' di punnomnom'uh nadan pohdon Kristu hi ato' hi ad uwani.

\VS{14}Ta datuwey inaynayun'un ihamad an aton ta way ato' an midattan hinan gagamgama' an gungguna an nan e pi'taguwan i Apu Dios hi munnananong an gapuh nan inat Jesu Kristu.

\VS{15}Ot maphodot on an namin ta'un nahamad di pangulugna ya athidiy punnomnom ta'u. Mu alina'eh on wada i da'yu ha nat'on di punnomnomna an adi miyunnudan i datuwe ya maphod on hi Apu Dios di bumoddang i hiya ta wan ma'awatana.

\VS{16}Mu ha ahan di ma'ahhapul hi aton ta'u ya inaynayun ta'un mangunud hinan na'innilaan ta'un pohdon Jesu Kristu hi aton ta'u.


\par }{\PP \VS{17}Ot da'yun i'iba, maphod on athituy punnomnom ta'un namin ta umat ta'uh nadan udum an na'na'unnud i Kristu.

\VS{18}Imbagabaga' i da'yu an nihipun hidin hopapna ya ten ad uwani ya lumuwaa' mahan an mangipanomnom bo i da'yu ta wan adiyu iyunnudan hinadan dakol an mangalih unudondah Kristu mu onnot on layahda. Te nan at'atonday mangipa'innila an ma''id ha hilbin din natayan Kristu i dida.

\VS{19}Te hay un'unudondah ay diosda ya nadan pohpohdon di adolda. Ya ilattuwagda nadan ababain an ato'atonda. Ya hay minonomnom i dida ya hanadan magamgaman an wahtun luta ya abuh. Ta hiya nan hay umudi ya hi impilnuy umayanda.


\par }{\PP \VS{20}Ot hanat adi athidiy a'at ta'u te hay awadan nan nahamad an punhituwan ta'u ya hi ad abunyan. Ya hidiy alpuwan nan hahaddon ta'un umalin Managu i dita'u an hiya nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu.

\VS{21}Te hiya an ongal di abalinanan mangipanuh hi an namin ya abalinanan pumbalinon tun nakapuy an adol ta'uh maphod an umat hinan adolna.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Mahapul an ihamad ta'uy pangulug ta'un Jesu Kristu ta ma"id ha punduwaduwaan ta'u. Ya da'yun i'iba ya umipa'amlong ayu i ha"on te matigoh nan pangulugyu an waday hilbin di nablaya'.

\par }{\PP Ya nunhigla ahan di naminhod'un manigo i da'yu te nadne tayyay agge' nanigan i da'yu.


\par }{\SH Hay Intugun Paul Hi Aton Nadan I Pilipay
\par }
{\PP \VS{2}Da'yu'e Yudia i Sintike ya hanat donglonyu bahan tun ibaga' ta mun'unnudan ayu te hinagi ayu an gapuh nidduman Jesu Kristu hi nitaguwanyu.

\VS{3}Ya ibaga' bo i he''a an nahamad an hi ibba'\FTNT{*}{{\FR 4:3 }{\FR{4:3
}}{\FT{Hituwen nahamad an hi ibbana ya hay alyon di udum ya hi Sysigus te hay ibalinan nan ngadana ya nahamad an hi ibba.}}} ta bumoddang'ah e pun'unnudanan danaen i'iba ta'un binabai. Te ongal di imboddangdah din hopapnah emi nangipa'in'innilaan hinan iphodan ta'u an inat Jesu Kristu an didan namin i da Klemente ya nadan udum an ni'tamutamu i da'mi. Ta'on hi adi' ngadanon dida ot innila' an impitudo' Apu Dios di ngadandah nan liblun nitud'an di ngadan nadan mi'tagun hiyah munnananong.


\par }{\PP \VS{4}Ot dita'un kimmulug ya mahapul an nanongnan mun'am'amlong ta'u te waday niyatan ta'uh nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu. Ot ipidwa' bon ibaga an hanat mun'am'amlong ta'u.

\VS{5}Ya mahapul an mipatigoy ule ta'uh tatagu te adi madne ya umali nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu.

\VS{6}Ya ta'on on nganney ma'ma'at i dita'u ya hanat adi ta'u minomnoman mu on ta'uot idasal i Apu Dios nadan inomnoman ta'u ya mahapul an munhana ta'u i hiya.

\VS{7}Athidi'ey pangat ta'u ya hi Apu Dios an alpuwan di linggop ya palinggoponay li'na ta'u ya nomnom ta'u ta adi hi kittang on naha'ul ta'u an gapuh nan nidduman ta'u i Jesu Kristu.


\par }{\PP \VS{8}Ya hay itugun'u bo i da'yu ya hanat hay nanongnah nomnomnomonyu ya nadan immannung ya maphod ya nipto' ya nadan umipa'amlong an pangat.

\VS{9}Ya an namin nan inadalyun ha''on an umat hinan tugun an dingngodingngolyu ya nadan tinannigoyun ina'inat'u ya hanat dadiyey ipa'inghayun aton hinan nitaguwanyu. Ot hi Apu Dios an alpuwan di linggop di nanongnan bumoddang i da'yu.


\par }{\SH Hay Nunnomnoman Nadan I Pilipay I Paul
\par }
{\PP \VS{10}Nunhiglay e' pun'amlongan hinan Ap'apu ta'u hi nunnomnomanyu i ha''on an ta'on on nadne ot ahiyu ipa'ali nan iboddangyu i ha''on. Innila' an nomnomnomona' i da'yu mu ningamut an nidawwiy awadanyu.

\VS{11}Ya adiya' munlili an ta'on on kulang di mahapul'u te nundadaana' an mangabulut hi kumpulnan pohdon Apu Dios hi ma'at i ha''on.

\VS{12}Te pinatna' di a"idna ya pinatna' boy awawadana. Ot ta'on on nganney ma'at i ha''on hi ad uwanin atagu' ya wada damdamay amlong'u an ta'on on alinah kumulang di mahapul'u onu wadan namin ya hiyah diyen adiya' minomnoman.

\VS{13}Te innila' an ta'on on nganney ma'at ya abalina' te wadah Kristu an bumoddang i ha''on.

\VS{14}Ya maphod ta banoddangana' i da'yuh tudan punligata'.


\par }{\PP \VS{15}Da'yun i'iba an kimmulug an i Pilipay ya innilayu an da'yu ya abuh han bimmoddang tuwali i ha''on hidin hopapna hi e' nangipa'in'innilaan hinan inat Jesu Kristu an iphodan ta'u. Ya hidin nanayna' hi ad Masedonia ya ma''id ha udum hi namoddang i ha''on te da'yu ya abuh.

\VS{16}Ya ta'on on hidin awada' hi ad Tesalonika hidih ad Masedonia ya impiyapiyaliyuy mahapul'u.


\par }{\PP \VS{17}Mu bokon hanadan iboddangyuy pun'am'amlonga' ya abuh te ha ahan di umipa'amlong i ha"on ya hay e pangdatan Apu Dios hi gunggunayu an gapuh nan bumanoddanganyu.

\VS{18}Ot nan pihhun impiyaliyu i Epaproditus ya indatna peman eh'a tuwalin ha''on. Ot ad uwani ya wadan namin di mahapul'u te nahuluk nan impadonyu. Hinaen indatyun ha''on ya paddungnay hi Apu Dios di nangidawatanyu ta ta'on on hiya ya mun'am'amlong i naen inatyu.

\VS{19}Ot hanat hi Apu Dios an ongal di kinadangyanay mangdat damdamah nadan mahapulyu an gapuh nan niyatan ta'u i Jesu Kristu.

\VS{20}Ya hanat hi Apu Dios an hi Ama ta'uy nanongnah dayawon ta'un namin hi inggana. Amen.


\par }{\PP \VS{21}Pohdo' bo an ipa'innilayuh nadan i'iba ta'un kimmulug i Kristu hina an nomnomnomon da'yun namin i ha''on. Ya atbohdih nadan i'iba ta'uhtu an alyonday nomnomnomon da'yu i dida.

\VS{22}Ya an namin nadan tatagun Apu Dios hitun ad Roma an namamah nadan mumpuntamuh nan balen di patul ya nomnomnomon da'yu damdaman dida.


\par }{\PP \VS{23}Ot hanat nan homo' nan Ap'apu ta'un hi Jesu Kristu di minaynayun i da'yun namin.

\par }