11
1 “ना मादी लॉकुर्द इन सम्राट दारा अन्द राज्‍यकाल इन पयला वर्ष टु आऊन मदत माळतेला बरेतीन, अदिक ना आऊक शक्‍ति भी प्रदान माळदीन.”
मिस्र अदिक सीरिया द्याश इन राज्य
2 “ईग ना नीन इक सत्य इन दर्शन माळसुसाईन. नोळ, फारस साम्राज्‍य इन मुर व्हाशोर सम्राट पैदा आदार, लेकीन ऊंद मात सम्राट पैदा आदान. ईव चौथा सम्राट अन्य मुरू सम्राटगोळ से येक्कुल धनवान आदान. याग आव तान धन इन ताकद मा शक्‍तिशाली आगेदान, आग आव यूनान राज्‍य इन विरोध दा अन्य राज्‍यगोळ इक भळकुस्यान. 3 आग ऊंद व्हाशोद राजा पैदा आदान जो महायोद्धा आदान. आव ऊंद धोळ्द साम्राज्‍य इन स्‍थापना माळ्यान अदिक तान इच्‍छा अनुसार आंदुर मा शासन माळ्यान. 4 याग आव धोड्डेव आदान, आऊन राज्य मुरूकु नाकु दिशागोळ दा वाटसेदीत. अदिक आऊन शक्ती इन प्रभाव आ राज्य मा बिळतीदील, यतिकी आऊन राज्य कसुकु यावारा दुसरा अक कोटकु आदीत.”
5 “आग दक्षिण द्याश इन राजा शक्‍तिशाली आदान. लेकीन आऊन ऊंद हाकिम आऊन से भी येक्कुल शक्‍तिशाली आगेदान, अदिक आव ऊंद व्हाशोद राज्‍य स्‍थापित माळ्यान, अदिक आऊन राज्‍य धोळ्द साम्राज्‍य बनसेदित. 6 हापाळ वर्ष इन बाद्दा आंदुर आपस दा समझोता माळ्यार. आंदुर दा रोटी-बेटी इन संबंध स्‍थापित आदीत. संबंध स्‍थापित माळोर साटी मिस्र द्याश इन राजा तान पोर इन मदा सीरिया द्याश इन राजा से माळ्यान. लेकीन अल आऊन पोर इन ताकत हमेशा बनस्कु ईरतीदील अदिक आकिन वंशज टिक्सकु ईरतीदील. आकिन पोर, पोर इन सेविकागोळ, आकिन नातु अदिक आकिन पोर इन संकट-काल दा ताकत कोळावाळा, इंदुर सप्पा मुंदुर मौत इन घाट ईळ्सकु आदार.”
7 आग आ पोर इन वंश इन ऊंद जन आऊन जागा दा येद्दान. आव सीरिया द्याश इन राजा अन्द सेना मा आक्रमण माळ्यान, अदिक राजा अन्द गढ़ मा प्रवेश माळ्यान अदिक लळाई माळ्यान अदिक जिकस्यान. 8 आव हापाळ द्यावगोळ्द मूर्तिगोळ, ढलुस्कु आग्याव प्रतिमागोळ, मंदिर इन व्हान्ना-बेळ्ली इन किमती बरतन मिस्त्र द्याश इक ओतान. आग आव येनारा वर्ष ताका सीरिया द्याश इन राजा मा आक्रमण माळालुन. 9 लेकीन सीरिया द्याश इन राजा आऊन मा आक्रमण माळली बंदान, लेकीन आऊक पराजय इन बाय नोळोद बिळबाळुल इदुरसाटी आव तान द्याश इक वापस होटोदान.
10 “बाक सीरिया द्याश इन राजा अन्द पार युद्ध छेळ्स बुट्टान. आंदुर धोळ्द सेनागोळ्द गुठ जमा माळ्यार, जो बाढ़ इन घाई मिस्र द्याश उक ढाक्स कोंडार. अव अदुर दा टु गुजरूस्तेला लळाई इक आऊन गढ़ ताका वोताव. 11 आग मिस्र द्याश इन राजा गुस्सा दा तुमकु येद्दान. आव गढ़ इन व्हार्या होट्टान, अदिक सीरिया द्याश इन राजा से युद्ध माळ्यान. आ राजा धोळ्द सेना नीदरूस्यान. लेकीन आऊन सेना मिस्र द्याश इन राजा अन्द कय दा सौप्सकु आदीत.”
12 “याग मिस्र द्याश इन राजा आऊन सेना अक पराजित माळ बुट्टीत, आग आऊन दिल घमण्‍ड देल फूलुसीत. आव लाखों सैनिकगोळ्द वध माळ्यान, लेकीन आव अदुर मा प्रबल आगतीदील; 13 यतिकी सीरिया द्याश इन राजा ऊंद दुसरा सेना नीदरूस्यान, अदिक अद सेना पयला धोळ्द सेना से येक्कुल धोळ्द ईत्तीत. आ द्याश इन राजा हापाळ वर्ष इन बाद्दा आव पुरा तयारी इन सांगुळ ऊंद सेना हुळकु मुंद वाळुस्यान.”
14 “आ दिनगोळ दा मिस्र द्याश इन राजा अन्द विरूद्ध हापाळ सामन्‍त विद्रोह माळ्यार. खुद नीन थ्वाळासा लॉकुर जो हिंसक ईत्तार, यातारा दिव्‍य दर्शन इक पुरा माळोद आशा देल, विद्रोह माळ्यार. लेकीन नीन ई हिंसक मंळसा तान लक्ष्य दा सफल आगतीदील.”
15 “आग सीरिया द्याश इन राजा चढ़ाई माळ्यान, अदिक मोर्चाबन्‍दी माळकु ऊंद सुदृढ़ नगर मा कब्जा माळ कोंडान. मिस्र द्याश इन सेनागोळ आऊन मुंद टिक्सतीदील, अदिक आऊन नीवळुस्द योद्धागोळ्द दलगोळ दा ईट ताकत ईरतीदील कि आंदुर आऊन सामना माळ सकुल. 16 आग आव जो आऊन विरूद्ध बंदान, आव ह्यांग चाहस्यान हांग माळ्यान, अदिक याऊ भी आऊन मुंद ठहरूस सकालुन. आव तान तान इक आ सुंदर द्याश दा नीदरूस्यान, अदिक आऊन हात्ती अदरी नाश माळोद शक्ती ईत्तीत. 17 इदुर बाद्दा आव तान राज्‍य इन पुरा शक्‍ति इक संचित माळ्यान अदिक मिस्र द्याश इन साम्राज्‍य अक तान अधिकार दा माळोर साटी इच्छुक आदान. पयले आव राजा अन्द सांगुळ समझौता माळ्यान अदिक बाक आऊक नष्‍ट माळोद उद्देश्‍य देल आऊन सांगुळ तान पोर इन मदा भी माळकु कोट्टान. फिर भी आऊन ईद कूटनीति सफल आगतीदील अदिक आऊक येनु लाभ आगतीदील. 18 आग आव तान ध्यान समुद्र अन्द किनारा मा हच्यान अदिक अऊर दा टु हापाळ राज्यगोळ इक तान अधिकार दा माळ कोंडान; लेकीन ऊंद सेनापती आऊन अहंकार इक खतम माळ बुट्टान. अदिक आऊन अहंकार इन अनुसार आऊन से बदला ताकोंडान. 19 सीरिया द्याश इन राजा तान द्याश इन गढ़गोळ दी लौटुसोर साटी वापस आदान. लेकीन आव हादी दा ठोकर तिंदकु बिद्दान अदिक आऊन येलु पता नळुतीदील. 20 आग आऊन जागा मा ऊंद हिंग राजा बंदान, जो राजकीय वेभव उक माळकु ईटोर साटी कर जमा माळावाळा अक कळ्यान. फिर भी थ्वाळासा वर्षगोळ दा नाश आगेदान, लेकीन आव गुस्सा अदिक युद्ध माळदुर बिना सोतोदान.”
सीरिया द्याश इन दुष्ट राजा
21 “आऊन जागा मा ऊंद तुच्‍छ मंळसा गद्दी मा कुरतान जो राज्‍य-प्रतिष्‍ठा अन्द योग्य हैलेच. आव चापलूसी इन माध्‍यम देल राज्‍य प्राप्‍त माळ्यान. याग जनता असावधान आदीत आग आव बिना चेतावनी कोटकु गद्दी मा कुर्तोदान. 22 अदिक सेनागोळ आऊन मुंद पुरा तरीका देल नष्‍ट आगेदव उल्टा नाम्द वादा अन्द प्रमुख मंळसा भी नाश आगेदान. 23 जो राज्‍य आऊन सांगुळ वादा माळीत फिर भी आव आंदुर सांगुळ छल माळकु आव थ्वाळासा लॉकुर इक सांगुळ हुळकु ताकत इन सांगुळ राज्य मा शासन माळ्यान. 24 याग धनी राज्य सुरक्षित महसुस माळ्यार अदा समय आव आंदुर मा आक्रमण माळ्यान अदिक हिंग सफलता प्राप्त माळ्यान अदिक जो आऊन पुर्वजगोळ पुर्वज भी यागलु माळीदिल. आव लूट इन माल अदिक धन-सम्पत्ति तान लॉकुर दा वाट्स कोंडान. आव थ्वाळासा समय ताका सुदृढ़ गढ़गोळ विरूद्ध षड्‍यन्त्र माळ्यान. लेकीन थ्वाळासा अच समय इन साटी. 25 अदुर बाद्दा आव तान ताकत अदिक तान साहस इन कारण ईट उत्तेजित आदान कि आव ऊंद धोळ्द सेना अक हुळकु मिस्र द्याश मा हमला माळ बुट्टान. आ द्याश इन राजा भी महाविशाल सेना अन्द सांगुळ युद्ध दा आऊन सामना माळ्यान, लेकीन आव आऊन मुंद टिक्सतीदील; यतिकी खुद आऊन द्याश दा आऊन विरूद्ध षड्‍यन्त्र माळकु आदीत. 26 ईल ताका कि राजा अन्द द्वारा कोळ्द भोजन इक तिनतोगोर आंदुर अच आऊक नाश माळोद कोशिश माळ्यार, आऊन सेना तुळकाळस्यार अदिक आ सप्पा लॉकुर मौत इन घाट ईळ्सकु आदार. 27 आग येढ्ढु राजागोळ्द मन कुकर्म माळोर मा उतारू आगेदव. आंदुर ऊंद अच मेज मा कुर्तकु भी आबुर-दाबुर से ख्वाटा माताळ्यार. लेकीन अदुर देल येनु लाभ आगतीदील; यतिकी ठहरूस्कु समय दा ईद सप्पा आगावाळा आद.”
28 “आग सीरिया द्याश इन राजा दक्षिण द्याश इन धोळ्द लुट्सकु तान द्याश इक वापस होदान. लेकीन आऊन दिल पवित्र वादा अन विरूद्ध आदीत. आव तान इच्‍छा अन्द अनुसार महिमा-मंडित पवित्र नगर दा क्याल्सा माळ्यान अदिक मात तान द्याश इक वापस होदान.” 29 “ठहरूस्कु समय मा आव मात मिस्र द्याश मा आक्रमण माळ्यान, लेकीन ई घन इन स्‍थिति पयले अन्द स्‍थिति टु अलग ईत्तीत. 30 समुद्र तट इन निवासी कित्तिगोळ्द जहाजी बेळा आऊन विरूद्ध मिस्र द्याश दा बंदाव अदिक सीरिया अंज्कु वापस होदान. आव वापस होगा समय तान गुस्सा पवित्र नगर मा ईळस्यान अदिक पवित्र वादा अन विरूद्ध तान इच्‍छा पुरा माळ्यान. वापस होदुर बाद्दा आव आ लॉकुर इक ढुंढस्यान जो पवित्र वादा अक मुर्द बुट्टुर. 31 आऊन द्वारा कळुद सैन्‍यदल पवित्र-जागा अदिक गढ़ इक अशुद्ध माळ बुट्टव. आंदुर हमेशा अग्‍नि-बलि इक बंद माळ बुट्टार. आंदुर आ घृणित वस्‍तु उक चालु माळ्यार जो विध्‍वंस इन कारण आदीत.* 32 जो मंळसा वादा अक मुरदान, आऊक आव सय-सय मातगोळ देल बयकुस बुट्टान. लेकीन या लॉकुर इक परमेश्वर उन ग्यान ईत्तीत आंदुर तान विश्‍वास दा अटल ईत्तार अदिक उचित क्याल्सा माळ्यार. 33 जो लॉकुर समझदार आर, आंदुर जनता अन्द हापाळ लॉकुर इक समझुस्यार. लेकीन तान ई क्याल्सा अन्द साटी आंदरी शहीद आगोद बिद्दीत: आंदुर तलवार देल मौत इन घाट ईळ्सकु आदार; आंदुर होततेला बेक्की दा भिटकु आदार; आंदुर बंदीगृह दा हाक्कु आदार अदिक आंदुर्द धन-सम्पत्ति लुट्सकु आदीत. ईद दुख केवल थ्वाळासा दिनगोळ साटी ईत्तीत. 34 याग आंदुर मा दुखगोळ बंदाव, आग आंदरी येनारा सहायता प्राप्‍त आदीत; लेकीन हापाळ लॉकुर आंदुर्द चापलूसी माळकु आंदुर से सिक्केदार. 35 थ्वाळासा समझदार लॉकुर भी वादा टु बिदोदार. आंदुर इदुरसाटी बिद्दार कि आंदुर तान विश्वास इन साटी जांचस्कु अदिक परखुस्कु आगुल, आंदुर तान विश्‍वास दा शुद्ध अदिक उज्वल माळकु आदार. ईद स्‍थिति हमेशा बनस्कु ईत्तीत; यतिकी ई सप्पा मातगोळ्द अंत ठहरूस्कु समय मा आदीत.
36 “अदिक सिरीया अन्द राजा तान इच्‍छा अन्द अनुसार क्याल्सा माळ्यान. आव खुद इक सप्पा द्यावगोळ्द म्याकुच प्रतिष्‍ठित माळ्यान अदिक तान तान इक आंदुर से धोळ हेळ्यान. आव ईश्वरगोळ्द ईश्‍वर, परमेश्‍वर उन विरूद्ध भी अनोखा मातगोळ माताळ्यान. आव आगासताका सफल आगतेला ईत्तान यागासताका कि आऊन पाप इन घड़ा तुमालव; यतिकी जो निश्‍चित आद, अद रा आदीत अच.† 37 आव तान पूर्वजगोळ्द द्यावगोळ्द परवाह भी ईला माळ्यान अदिक आर्तेर्द प्रिय इष्‍ट द्याव उन भी परवाह माळालुन. आव यातोदु द्याव उन परवाह माळालुन, यतिकी आव सप्पा द्यावगोळ्द म्याकुच खुद इक धोड्डेव समस्यान. 38 आव ई द्यावगोळ जागा मा ‘गढ़ इन द्याव’ उन पुजा माळ्यान. ई द्याव उक आऊन पुर्वज भी ईला जानसोर. आव व्हान्ना, बेळ्ली किमती मणि अदिक किमती भेंट तान ई गढ़ इन द्याव उक येरस्यान. 39 आव ऊंद पराया द्याव उन मदत देल सप्पा सुदृढ़ गढ़गोळ मा आक्रमण माळ्यान. जो लॉकुर आऊक तान शासक स्‍वीकार माळ कोंडार, आंदरी आव हापाळ सम्‍मान कोट्टान. आव आंदरी हापाळ लॉकुर मा शासक नियुक्‍त माळ्यान अदिक आंदरी पुरस्‍कार दा भूमी प्रदान माळ्यान.
40 “आखरी समय दा मिस्र द्याश इन राजा आऊन मा आक्रमण माळ्यान. लेकीन सीरिया द्याश इन राजा रथगोळ, घुड़सवारगोळ अदिक जहाजी बेड़गोळ सांगुळ बवंडर इन घाई आऊन मा झपटुस्कु बिद्दान. आव हापाळ द्याशगोळ दा होक्यान. आव आंदरी उलट-पुलट माळ बुट्टान अदिक अऊर दा टु गुजरूस्तेला मुंद वाळुसेदान. 41 आव नाम्द ‘वैभव-सम्‍पन्न द्याश’ दा भी बंदान. नाम द्याश इन लाखों निवासी मौत इन घाट ईळुकु आदार. लेकीन एदोम अदिक मोआब अदिक अम्मोन द्याश इन लॉकुर्द मुख्‍य भाग आऊन विनाशकारी कय देल ऊळदेव. 42 आव दुसरा द्याशगोळ इक कबजा माळोर साटी तान कय वाळुस्यान अदिक मिस्त्र द्याश उक भी बिळतीदील. 43 आव मिस्त्र द्याश इन व्हान्ना-बेळ्ली अदिक दुसरा किमती वस्‍तुगोळ्‍द मालिक बनसेदान. लीबिया अदिक इथियोपिया‡ द्याश इन ईरावाळेर भी आऊन अधीन आगेदार. 44 लेकीन पूर्व अदिक उत्तर टु समाचार बंदीत, अदरी केळकु आव व्‍याकुल आगेदान अदिक गुस्सा दा तुमतेला हापाळ लॉकुर्द नाश माळली अदिक आंदरी निराश माळोर साटी अल टु होट्टान. 45 आव समुद्र अदिक तेजोमय पवित्र पर्वत इन न्याड्या तान राजसी तम्बू नळस्यान. तरी भी आऊन अन्‍त आदीत अच. आऊक ऊळसावाळा याऊ ईरतीदील.
* 11:31 दानिएल 9:27; 12:11; मत्ती 24:15; मरकुस 13:14 † 11:36 2 थिस्सुलुनिसीयो 2:3,4; प्रकाशितवाक्य 13:5,6 ‡ 11:43 इब्रानी दा कूश द्याश इन नील हेसुर इन गांगा अन्द पयला झरना अन दक्षिण दा धोळ्द क्षेत्र अन प्राचीन हेसुर आद. यूनानी रोमन काल दा ई क्षेत्र अक इथियोपिया अंदकु आगतोगोद, इदुर सिमागोळ दा व्हाशोद सुढान द्याश इन हापाळ सा भाग अदिक वर्तमान इथियोपिया (एबीसिनीया) अन येनारा भाग शामिल ईरोद.