14
1 Ang maalamon nga asawa nagapabakod sang iya panimalay, pero ang buang-buang iya nagaguba sang iya panimalay.
2 Ang tawo nga nagakabuhi sing husto nagatahod sa Ginoo, pero ang wala nagakabuhi sing husto nagainsulto sa iya.
3 Ang mga ginahambal sang buang-buang nga tawo makahalit sa iya, pero ang mga ginahambal sang maalamon nga tawo makatipig sa iya.
4 Kon wala ka sing sapat nga inug-arado wala ka sing anihon, pero kon may sapat ka, kag makusog pa, madamo ang imo anihon.
5 Ang masaligan nga saksi wala nagabutig, pero ang indi masaligan puro kabutigan ang iya ginahambal.
6 Ang tawo nga nagapangyaguta indi gid makaangkon sang kaalam bisan ano pa niya katinguha, pero ang tawo nga may pag-intiendi dali lang makatuon.
7 Likawi ang mga buang-buang kay wala ka sing may matun-an nga maayo sa ila.
8 Ang kaalam sang tawo nga nakahibalo magtimbang-timbang kon diin ang husto ukon indi amo ang nagahatag sa iya sang ihibalo kon ano ang iya himuon, pero ang kabuangan sang buang-buang nga tawo nagapatalang sa iya.
9 Daw sa wala lang sa mga buang-buang kon makasala sila, pero sa mga matarong nga tawo nga nagakabuhi sing husto, gusto nila nga batunon sila sang Dios.*
10 Ikaw lang ang nakahibalo kon ano ka gid kamalipayon ukon kamasinulub-on.
11 Pagalaglagon ang panimalay sang mga malain, pero pauswagon ang panimalay sang mga nagakabuhi sing husto.
12 Mahimo nga nagahunahuna ka nga ara ka sa husto nga dalan, pero gali ang padulungan sini amo ang kamatayon.
13 Puwede mo matago ang imo kasubo sa imo nga pagkadlaw, pero kon tapos ka na kadlaw ang kasubo ara man gihapon.
14 Ang tawo pagabalusan sang nagakabagay gid sa iya nga mga ginhimo, maayo man ukon malain.
15 Ang tawo nga wala sing alam nagapati sang bisan ano; ang tawo nga nakahibalo magtimbang-timbang kon diin ang husto ukon indi nagabantay gid sang iya mga tikang.
16 Ang maalamon nga tawo nagahalong sang iya kaugalingon kag nagalikaw sa gamo, pero ang buang-buang nga tawo wala nagahalong kundi nagapadasodaso.
17 Ang tawo nga dali lang mangakig nagahimo sang kabuangan. Ang tawo nga nagapadihot sing malain ginakaugtan.
18 Makita ang kabuangan sa tawo nga wala sing alam, pero makita ang kaalam sa tawo nga nakahibalo magtimbang-timbang kon diin ang husto ukon indi.
19 Magasaludo kag magapakitluoy ang mga malain sa mga matarong.
20 Wala kaayo sing may nagapakig-abyan sa mga imol, bisan ang ila mga kasilingan, pero ang mga manggaranon ya madamo sing mga abyan.
21 Makasasala ang tawo nga nagainsulto sa iya isigkatawo nga imol, pero bulahan ang tawo nga maayo sa imol.
22 Makasala ka lang kon magplano ka sing malain sa imo isigkatawo, pero kon magplano ka sing maayo, may mga tawo nga magahigugma kag magaunong sa imo.
23 Ang pagtrabaho sing tudo may pulos, pero ang pagsagi wakal magapaimol lang sa tawo.
24 Ang balos sa mga maalamon amo ang ila manggad, pero ang balos sa mga buang-buang sa ila nga kabuangan amo ang dugang nga kabuangan.
25 Ang saksi nga nagasugid sang matuod makaluwas sa kabuhi sang tawo. Traidor ang saksi nga nagabutig.
26 Ang pagtahod sa Ginoo nagahatag sang sigurado nga kabakod kag proteksyon sa tawo kag sa iya mga anak.
27 Ang pagtahod sa Ginoo makapaayo kag makapalawig sang imo kabuhi,† kag makapalikaw sa imo sa kamatayon.
28 Ang pagkagamhanan sang hari nagadepende sa kadamuon sang iya katawhan; kon wala ang iya katawhan malaglag ang hari.
29 Ang mapinasensyahon nga tawo maalamon gid, pero ang tawo nga dali mangakig nagapakita sang iya pagkabuang-buang.
30 Ang malinong nga panghunahuna makapaayo sa lawas, pero ang kahisa‡ pareho sa sakit nga nagaut-ot sa mga tul-an.
31 Ang nagadaogdaog sa mga imol nagainsulto sa Dios nga naghimo sa ila, pero ang nagakaluoy sa mga imol nagapadungog sa Dios.
32 Ginalaglag sang Dios ang mga malain tungod sang ila malain nga mga binuhatan, pero ginaprotektaran niya ang mga matarong tungod sang ila pagkadiosnon.§
33 Ang kaalam ara sa hunahuna sang tawo nga may pag-intiendi, pero ang mga buang-buang wala sing* may nahibaluan parte sa kaalam.
34 Magauswag ang isa ka nasyon kon ang mga pumuluyo sini magkabuhi sing matarong, pero kon magpakasala sila, mahuy-an ang ila nasyon.
35 Nagakalipay ang hari sa maalamon nga suluguon, pero ginakaugtan niya ang suluguon nga nagapakahuya sa iya.
* 14:9 Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo. † 14:27 makapaayo…kabuhi: sa literal, tuburan nga nagahatag sang kabuhi ‡ 14:30 kahisa: ukon, kaimon § 14:32 tungod sang ila pagkadiosnon: Amo ini sa Septuagint kag sa Syriac. Sa Hebreo, sa ila kamatayon. * 14:33 wala sing: Wala ini sa Hebreo, pero ara sa Septuagint kag sa Syriac.