﻿Kitsariyaxi.
5.
Nepɨtakwika nehamiku nemɨnaki'erie hetsiemieme kaxie haraweriyari nɨawariyari hepaɨtsita. Nehamiku kwinimieme nemɨtinaki'erie kaxie haraweri xeime pexeiyakai 'ukakɨakaku 'aixɨa tiuxuaweriwekaku. 
Kaniwati'ine, tetexi kananuyexɨrieni 'aixɨa 'anekɨa kanika'iteɨta. Mɨkɨ hixɨapa tuxiyu kaniutakeni meta mana matipɨnarɨwani kaniutawewieni. Mɨkɨ 'aixɨa 'anenetɨ kaxie mɨtixuawerekɨ pɨta'ikwewakai, matsi xeikɨa kaxie hatsinatɨ kaniukaxuawere. 
Hikɨ Kura teɨteriyari, Kerutsareme kiekatari, yaxekeneutiyua kemɨ'ane mɨya'aneme peutiwiwiexɨa nekaxie haraweriyari nutsɨtɨ ne pɨnehetsiemieme. 
¿Tawarita 'akuxi kenetiyurienikekai nekaxie haraweriyari hetsiemieme tita reuyewetɨ ratɨa? Ne 'aixɨa 'anenetɨ kaxie mɨkayaxekɨ nepɨta'ikwewakai. ¿Titayari kaxie hatsinatɨ tiukaxuawerixɨ? 
Ne nepɨtixetaxatɨani kenemɨtiyurieni nekaxie haraweriyari hepaɨtsita: Kuraruyari nepa'unatɨyani, kanika'unariemɨkɨ, tetsariya 'amɨtɨtɨ nekanika'unamɨkɨ, hetsiena katina'uitɨmɨkɨ. 
Yuxaɨta nekaniku'eirimɨkɨ, pɨkakawitekieni mɨkakayɨrakɨ meta pɨkakakwietsanarieni, mana xuya pɨtinexɨani meta 'ɨtsi. Ne hai nepɨtita'aitɨani mɨkɨ hetsie mɨka'ukawiwiyenikɨ. 
Kaxie haraweriyari Yawé Naimekɨmɨtɨrɨkaɨye tipiinieya 'ixaheri teɨteriyari mekanihɨkɨtɨni, Kura teɨteriyari kwiepa mɨraka'etsitɨre manayexeiyarie mekanihɨkɨtɨni. Mɨkɨ 'aixɨa mɨti'ane pɨtitakwewiekai, matsi xeikɨa xuriya 'uhaneme pukaxei, mɨtiheitserie pɨtitakwewiekai, matsi xeikɨa kukuiniya hiwariyari pukaxei. 
Xɨa'ui 'iya kemɨ'ane yukii waɨkawa mexeiya meta kwie mɨraka'etsitɨre waɨkawa yupiini memɨte'ayeitɨwa nixeime tɨma mekahayewirietɨ mana mɨtayerɨnikɨ, yuxaɨta xeikɨa 'axeikɨa metitetɨ mepuyukuhayeikawa. 
Yawé Naimekɨmɨtɨrɨkaɨye mɨpaɨ nerahɨaweme nekaniu'enieni: «Kiite waɨkawatɨ yuxaɨta kaniyuhayewamɨkɨ, pumaweni kemɨ'ane kiite 'amupapata mayekanikɨ. 
Kaxie haika hetariyayari xeikɨxauriyari xeikɨa payani, meta tamamata merirayari 'imɨari xeimerirayari xeikɨa kanayeimɨkɨ». 
Xɨa'ui kemɨ'ane ximeri paitɨ memanuku'uwe winu xeikɨa me'iyuka memɨtitaruwenikɨ, memukutaikaiyarɨwa winukɨ metaruwetɨ. 
Wa'ixɨararitsie winu puxuawe meta kanarite, xawerite, tepu meta pirikɨxa. Peru Yawé kemɨtiuyuri mepɨkayɨkɨ'ɨwiya meta ketita mɨtiutiwewi yamepɨkatemate. 
'Ayumieme neteɨterima 'ateewa mepanuhapanieni memɨkanetsimatekɨ, waɨkawa memeuka'u hetsɨana miemete haakakɨ mekanikwikuni meta teɨteri meyumuiretɨ hariyakɨ mekanikwikuni. 
'Ayumieme teukiya yukɨipi waɨkawa panatixawariya, ka'inɨarimekɨ yuteni kananutayepiwani. Muwa mepeukakɨka waɨkawa memeuka'u meta tixaɨtɨ memɨkatehɨkɨ, 'ixɨarari yuariyaya meta waikari meta kememutiyɨ naime mete'atɨtɨ. 
Tewi tixaɨtɨ pɨkarayeitɨarieni, teɨteri mekanitihɨxima'uikuni, kwinimieme memɨteyuti'ɨre mekanika'unariekuni. 
Yawé Naimekɨmɨtɨrɨkaɨye 'aixɨa katinikuxaxatsiwamɨkɨ 'axamɨti'ane mɨtiukwinitɨakɨ, Kakaɨyari mɨpatsie matsiɨkɨtɨ kanayuyeitɨamɨkɨ kemɨtiheitserie patsietɨ. 
Muxatsi mepɨtetikwani yu'ɨxata memɨyɨaka hepaɨ, tsipuri mepɨtetikwani xikutsixi mematitekaitsie. 
Xɨa'ui kemɨ'ane 'axamɨti'ane memɨte'uhaxime 'itarika kaunariyarikɨ, meta 'axakememɨteyurie memuhaxime kaxeta kaunariyarikɨ. 
Mɨpaɨ mekaniutiyuaneni: «Kakaɨyari keyumexɨitɨaka, kemɨtiyurieni keyukumexuitɨani tame temixeiyakɨ, 'ahurawa kehayani meta yaketiɨyɨni 'Ixaheri hetsiemieme Mɨpatsie kemɨtiyurimɨkɨ, mɨpaɨ yatemɨtehetimanikɨ». 
Xɨa'ui kemɨ'ane 'axamɨti'ane 'aixɨa ti'anekame mɨtiuterɨwa, meta 'aixɨa mɨti'ane 'axati'anekame mayeitɨwa, yɨriya hekɨariya memɨxata, meta hekɨariya yɨriya memayeitɨwa, mɨratsiwi hakakame memɨxata, meta makaka hatsiwime memayeitɨwa. 
Xɨa'ui kemɨ'ane waɨkawa metemaiwaweme memuyuxata, kwinimieme meteheutamaiwaweme memuyu'erie. 
Xɨa'ui kemɨ'ane kwinimieme winu memɨteheuta'iwawe, memɨkamama timɨireme mete'anuye'etɨ memɨtitaruwenikɨ, 
tumini memanu'ɨwe hetsiena mɨraka memɨteheuyehɨwirienikɨ, meta 'atsimɨkatiuyuri heitserie kemɨrexeiyakɨ mepɨkaparewiku. 
'Ayumieme, tai nerɨkwari xatsi kemɨtitixɨxɨtsitɨwa meta tai 'ɨxa muwawaki kemɨtititaiya, nanarieya mɨtipɨniya, meta kwauni hepaɨ tuturiyari katiniti'enimɨkɨ. Yawé Naimekɨmɨtɨrɨkaɨye 'inɨari niukiyarieya memɨka'utanaki'erikɨ meta 'Ixaheri hetsiemieme Mɨpatsie niukieya memɨnanaimakɨ. 
'Ayumieme Yawé haxɨaya kaniutani yuteɨterima wahepaɨtsita, hetsiena yumamá kananukuhana meta kaniwani, hɨrite kaniwatayuatɨkani, mɨkite xatsi hepaɨ mekateniyukuhayeikawani mɨranuyekɨkatɨretsie hixɨapa. Mɨyatɨtɨ haxɨaya pɨkatiuhayewaxɨ, yumamate 'akuxi kanitatseratɨkani. 
Paterakɨ xeime nuiwari teewatanaka kani'iniemɨkɨ, kwie manu'axe paitɨ kiekame kanitawikɨiyamɨkɨ, mɨkɨ nuiwari kwitɨwa kaninuamɨkɨ meta mexɨima. 
Mɨkɨ nixewitɨ pɨkati'uxe meta pɨkahekaweni, pɨkaheukumɨkɨni meta pɨkaheukuni, nixewitɨ hɨiyameya pɨkaweranaxɨani meta kakaiya kwitaxiyari pɨkahatekixɨani. 
Wa'ɨrɨ kwinimieme pɨranuyemɨtsɨ, naitɨ watupi payuhapatɨka, wakawayutsixi tepɨa memeumanatɨka tete mɨtse'i hepaɨ pɨ'anene, meta wakaxetate 'itsikɨriyarita teɨka puwayenenetɨwa. 
Maye 'ukaratsi mɨtiyuhaxɨatɨwa hepaɨ katiniyu'eniɨriɨkɨni, meta mayetsi tɨɨrixi wahepaɨ, 'utitsinawatɨ yutahaxɨatɨame kaniwiyamɨkɨ tita mɨtitakwani, meta kanenuhanimɨkɨ nixewitɨ pɨkayɨwe minawairienikɨ. 
'Iya tukaritsie kaniyutahaxɨatɨamɨkɨ hepaɨtsitana, haramara kemɨtiutarɨrɨrɨka hepaɨ. Xɨka xewitɨ kwie 'uxeiya, 'ɨyɨwime hetsiena pɨxeiya meta 'uximatɨariekame, 'ana hekɨariya kaniyuti'awietamɨkɨ hai 'amayetsuye warita. 
