2
'Ixaheri Kakaɨyari kemɨtiuku'eiri
1 Yawé niukieya nehetsɨa kaninuani: 2 «Kenemie Kerutsareme kiekatari mɨpaɨ ketiniwaretaxatɨa Yawé mɨpaɨ kanaineni:
»“Nepa'eriwa matɨari 'ɨimariyari kepemɨnetinaki'eriekaitsie,
'anaki'eriyakɨ kepauka nemetsi hewitɨtsie,
kepauka makumawetsie pemɨnetsi'uweiyakai,
'iya kwietsie 'etsiya mumawetsie.
3 'Ixaheri pɨpatsiekai Yawé hetsiemieme,
matɨari mieme 'ikwaxi pɨhɨkɨtɨkai hetsiena mieme,
kemɨ'ane memitikwa'akai mete'uka'eniwatɨ mepakɨkakai,
wahetsie 'uximatɨarika pɨ'axekai”»,
Yawé mɨpaɨ kanaineni.
4 Yawé niukieya xekeneu'eni Kakuwu xiɨyarimama,
yunaitɨ 'Ixaheri nuiwarima teɨterimama.
5 Yawé mɨpaɨ kanaineni:
«¿Ketita 'axati'aneme mete'ukaxei nehetsie xetutsima,
merikɨte yemekɨ menetsi'uku'eiri?
Tixaɨtɨ mɨkatiyunaki'erie 'utɨa pɨta mepekɨ,
'ayumieme tixaɨtɨ mepɨkatehakɨ.
6 Hatsuaku mɨpaɨ mepɨka'utiyua:
“¿Hakewari Yawé
'Ekipitu mɨtatsihayewitɨ,
makumawetsie mɨtatsi'uwitɨximekai,
'uwakikaku kweriwa'anekɨa,
tixaɨtɨ mɨkaraxuawetsie meta 'umariwekaku,
hakewa xewitɨ muka'anuyeikatsie
meta xewitɨ muwa mɨkakietsie?”
7 Ne nepɨxe'atɨa kwie 'aixɨa mɨ'anetsie,
mana 'ikwaxi mɨtixuawe xemɨtekwakakɨ
tinaitɨ mana mɨtixuawe.
Peru xeme xe'u'axɨaka nekwie ka'itiyakame xepayeitɨa,
xeme kwie nemɨxeyetuiri ne'ixani'eriekame xepayeitɨa.
8 Hatsuaku mawari wewiwamete mɨpaɨ mepɨka'utiyua:
“¿Hakewari Yawé?”
'Inɨari niukiyari memakumate hatsuaku mepɨkanetsi hetima,
teɨteri wahetsiemieme memanuyetekai menetsi'aye'unietɨ mepakɨ,
neniukamete Wahari hetsiemieme pɨta mepɨte'utaxa
meta kakaɨyarixi tixaɨtɨ memɨkateyunaki'erie pɨta mewaruweiyatɨ mepakɨ.
9 'Ayumieme, hikɨ 'akuxi hekwamekɨ nepɨxetaxaneta,
metatsiere xeniwema waniwema wahetsie nepɨrahɨani,
—Yawé mɨpaɨ kanaineni—.
10 »Xekenehu Tsipɨre kwieyari haramara hixɨapa mɨyema hatetsitana, meta xekenenenieri mana kereyɨane,
hipame xekeniwarutanɨ'a Tseraxi paitɨ, mana memenenierekɨ kemɨreyɨane,
hikɨ xekeneuyu'ɨwiya xɨka hawaikɨ meripaitɨ mɨpaɨ reyɨni:
11 ¿Kamɨtsɨ xewitɨ nuiwari tiuyeika hipame kakaɨyarixi waruku'eirieka hipame pɨta wareweiyaka,
tsepanetɨ mekakakaɨyarixi?
Neteɨterima mepɨnetsi'uku'eiri, nemɨmariwe wahetsiemieme,
tixaɨtɨ mɨkatiyunaki'erie hekɨ.
12 Muyuawi, kenemaka, 'ikɨ mɨya mɨtiɨyɨkɨ.
Keneutayɨyɨakani meta waɨkawa keneutimamaweni.
—Yawé mɨpaɨ kanaineni—.
13 »Pɨtihuta 'axamɨti'ane
neteɨterima 'axakememɨte'uyuri:
Mepɨnetsi'uku'eiri,
haixa mayeniere muhane nehɨkɨtɨme,
putsute pɨta haa mukatuariketɨka yɨkɨmana mepuyutiwewiriexɨa,
putsute mɨtatari haa mɨkareuteteritɨwa.
14 ¿'Ixaheri kuta waɨriyarika ti'uximayatame tihɨkɨ?
Mɨra'uximayatsietsie pɨka'utinuiwaxɨ.
¿Kamɨtsɨ titayari tinawatsiyarie?
15 Mayetsi meputitsua hetsiena mieme,
mepuyutihaxɨatɨa karima hetsiena mieme.
Kwieya yuxaɨtame puyuhayewaxɨ,
kiekariteya naitɨ putitaiyarie,
nixewitɨri mana pɨka'uka.
16 »'Akuxi matsi waɨkawa pemɨtiuka'eniwanikɨ,
Menipitsi kiekatari meta Tapinetsi kiekatari
mekameniukaxini pemu'umetsekame mekamenayeitɨani.
17 Mɨpaɨ pekatinanuyemieni
'akakaɨyari Yawé pemuku'eirikɨ,
mɨmatsi'uwitɨximekai 'ahuyeta.
18 Hikɨta, tixaɨtɨ pepɨkarekaxeiya 'Ekipitu xɨka peheyani
haa Niru mieme pemanuharenikɨ.
Tixaɨtɨ pepɨkarekaxeiya 'Atsiriya xɨka peheyani
haa 'Eupɨrate mieme pemanuharenikɨ.
19 'Axakepemɨtiuyuri mɨkɨ 'ahetsie pɨrahɨani,
heitserie yapemɨkatikatɨakɨ pepe'atimani.
Keneutimaixɨa ke'axamɨ'ane meta kemɨtiuka'eniexɨani
xɨka Yawé 'akakaɨyari 'uku'eirieni
meta xɨka pekanetsi'ayemakatɨ pe'ayani
—Ti'aitame mɨpaɨ kanaineni, Yawé Naimekɨmɨtɨrɨkaɨye—.
20 »Mɨixa wiyari panuyemie 'ayuku pemanumuraxɨ,
pemɨhɨakai pepɨ'axɨnaxɨ
meta mɨpaɨ peputayɨ: “'Ahetsiemieme nepɨkareu'uximayatamɨkɨ”.
Naitsarie hɨri 'amanutitɨtɨtsie,
meta naime kɨyexi mɨ'e'etɨtɨkatɨa,
pepɨ'ayetua tuminikɨ pemɨkumayɨiwanikɨ.
21 Ne nepumatsi'uka'e hatsi 'aixɨa mɨ'anekɨ,
kaxie 'aixɨa mɨ'ane nemanayexei hepaɨ.
¿Titayari petiu'apataxɨ
kaxie 'axamɨ'ane nemɨka'imate peratɨa?
22 Tsepa waɨkawa mɨtiyeitɨawekɨ pemɨ'akahauxi,
meta tsepa waɨkawa xapuni pemɨ'akawiri,
'akuxi ne, 'axamɨti'ane 'ahetsie nepɨxeiyani
—Yawé mɨpaɨ kanaineni naimekɨmɨyɨwe—.
23 »¿Pepɨkayɨwe mɨpaɨ pemutayɨni:
“Neka'itiyatɨ nepɨkahayuyeitɨa,
meta Wahari kakaɨyarixiyarite newarayexeiyatɨ nepɨka'uyeika”?
Kenaye'eri kepemɨtiuyuri mayeweritsie.
Keneu'atimaixɨa kepemɨtiuyuri.
Kameyu 'ukaratsi manautsawe,
naitsarie pemukuyeika.
24 Puxu 'ukaratsi yeutanaka 'ɨtsita xeikɨa pemɨ'iyamate.
Kepauka 'ahetsie pemɨreuyehɨwa, 'ekapa pepɨreuti'ɨkwe,
kepauka pemeu'aweiyanɨaka, xewitɨ matsi'ukunuitɨani pɨkayɨwe.
Nixewitɨtɨma 'uki pɨkati'uxe matsikuwaunetɨ:
kepauka 'atukari maye'axe, yapauka pɨmetsi'ukaxeiya.
25 »Peheumamawetɨ pepɨkakuyeikani, petiu'akwinitɨani,
meta pemanatiwaukenikɨ pepɨkayupitɨaka.
Peru 'ekɨ mɨpaɨ peputaine: “Hawaikɨ yemekɨ nepɨkayɨwe nemɨtihayewa yanetiyurienetɨ.
Nepuwanaki'erie hipame kakaɨyarixi, meta mɨkɨ wa'ɨtɨma nepumieni”.
26 »'Ixaheritsixi mepuyutitetewiya,
meta tewa'aitɨwamete, 'itsɨkate
meta mawari wewiwamete, Kakaɨyari niukametemamata tsiere,
tinawayame kemɨtiyutewiya kepauka mɨxeiyarieni hepaɨ.
27 Kɨye yatewime mɨpaɨ xepɨtekɨhɨawe:
“'Ekɨ pepɨnepaapa”,
meta xeime tete mɨpaɨ xepɨtehahɨawe:
“'Ekɨ pepɨnetsi'utinuiwitɨa”.
Xepɨnetsi'uwarixiwiyaxɨ,
xepɨkanetsixeiyaku.
Peru xehetsie 'uximatɨarika munuanitsie mɨpaɨ xepɨnetekɨhɨawe:
“Kenanukukexi meta ketaneutawikweitsitɨa”.
28 Kura, ¿hakewari tamɨ kakaɨyarixi pemɨ'atiwewiri?
Yuwaɨkawame kakaɨyarixi pepɨwarexeiya kiekarite hepaɨ.
Mɨpaɨ ketiniwarutahɨawi meke'anuku'uni.
Xɨka 'aku memetsitawikweitsitɨakuni kepauka 'uximatɨarika pemexeiyanitsie.
29 »¿Titayari xenetexaneta?
Xeme yunaitɨ xenetsi'aye'unietɨ xepakɨ
—Yawé mɨpaɨ kanaineni—.
30 »Yakɨ xeikɨa nepɨtiwakwinitɨa neteɨterima,
kenemɨtiwaheitseritɨa mepɨka'eniku.
Maye mɨkatiuyukamariya hepaɨ,
xe'ixipara puwarutikwai Kakaɨyari niukametemama xehetsɨa miemete.
31 »Peru xeme, hikɨ miemete,
xekeneu'eni Yawé niukieya:
¿Kamɨtsɨ ne makumawe netihɨkɨ
yatɨni makumariwe 'Ixaheri hetsiemieme?
¿Titayari neteɨterima mɨpaɨ mete'utiyuane:
“Tekanixɨxɨnini, tawari 'ahetsɨa tepɨka'axɨani”?
32 ¿Kamɨtsɨ tiyɨwe 'uka 'ɨimari yukukate mɨraye'atɨka mɨratɨmaiya,
yatɨni wikiwame 'iwiyari matɨmaiya?
Neuxei mɨixa wiyariri kananuyemieni
neteɨterima memɨnetsihatɨmaitsie.
33 Keperakumate 'ekɨ
pemɨwakuwaunikɨ 'ahamatɨa memɨkahini.
Matsi 'ukarawetsixi 'axamemɨte'u'iyari
'ahetsie mepɨtehetimamateke.
34 'Akamixa xuriyamakame pepanakatɨkɨ,
teɨteri wahetsie mɨkarahɨiwa waxuriya meta nutuite,
hatsuaku pemɨkawarutaxei metenawatɨweme.
Naime 'ikɨkɨ 35 'ahetsie nepɨrahɨani:
mɨpaɨ pemutainekɨ kename 'axapekatiyuriwe,
mɨpaɨ pemutainekɨ kename 'atsipekatiyuruwame,
mɨpaɨ pemutainekɨ meta: “Kakaɨyari pɨkaha'ari nehamatɨa”.
36 Yapauka pepɨ'akupata hipame wahetsie pɨta petiwiyamɨtɨ.
Yaxeikɨatsiere 'Ekipitu kameniku'eirimɨkɨ,
'Atsiriya kemɨmatiuku'eiri hepaɨ.
37 Mana pekaniyeyeimɨkɨ 'akatutsitɨa peheukumetɨkaitɨ,
karikɨ Yawé kaniwarexɨrieni
kemɨ'ane wahetsie pemɨtiwiyakai,
wahamatɨa 'aixɨa pepɨkatiyeyani.