28
Ke'aixɨa mu'itɨarieni yatikamietɨ
1 »Xɨka yemekɨ yurikɨ Yawé yukakaɨyari xe'enieka, meta naime 'aitsikateya xe'aye'atɨaka hikɨ nemɨxekuxaxatɨwa Yawé xekakaɨyari mɨkɨ nuiwarite kwiepa memɨtama yunaime wayeta kanixeka'uitɨamɨkɨ. 2 Xɨka Yawé yukakaɨyari xeheu'enieka, 'ikɨ naitɨ 'aixɨa mɨtiyuyuriwe xehetsie pɨtinakeni 'aixɨa xe'itɨarietɨ xepakɨne:
3 »'Aixɨa pepɨ'itɨarieka 'akiekaritsie pe'uyeikatɨ,
meta 'a'etsaripa 'aixɨa pepɨ'itɨarieka.
4 »Tɨɨri hukatsie memɨyetei 'aixɨa mepɨ'itɨarieka,
meta xe'itsanari, meta xetewama waniwema,
xewakaitsixi 'etsimemɨpepe
meta xemuxatsima waniwema.
5 »Xetsikɨiwiti 'aixɨa pɨ'itɨarieka mana pɨkareuyeweka
meta 'amexa 'atɨxi pɨname.
6 »'Aixɨa peke'itɨarieka hakewa pemekani
meta 'aixɨa xepɨ'itɨarieka yuhuyeta.
7 »Yawé pɨxepitɨani xemɨwara'iwanikɨ memɨxe'aye'unie. Tsepa 'ahepa 'amemahu 'aixɨa meteheku'utɨ, peru 'arike mepuyuta'unani yuxexuitɨ.
8 »Yawé 'a'itsanari 'utame 'aixɨa puyurieka, meta naime 'a'uximayatsika.
»Yawé xekakaɨyari 'aixɨa pɨxeyurieka mɨkɨ kwie mɨxeyetuiritsie.
9 »Yawé pɨxekayatsa teɨterimama xemɨpatsie xemɨhɨkɨtɨnikɨ mɨkɨ kemutayɨ, xɨka heitseriemekɨ yaxetekahuni 'aitsikayatsie meta xɨka huyeya 'utɨa xe'uhuni. 10 Yunaitɨ nuiwarite kwiepa memɨtama mepɨxe'ayemakaka kepauka memɨxehetimani kename Yawé teɨrimama xehɨkɨ.
11 »Yawé waɨkawa piinitɨarika pɨxetipitɨani xemɨtehexeiyanikɨ: Xeniwema puwamɨiriyani, xetewama meta waɨkawa xepɨte'ukaxexeiyani mɨkɨ kwieyaritsie xetutsima kemɨtiwarutahɨawixɨ kename xeyetuirienikekai.
12 »Yawé muyuawitsie pɨreuyepieni, mana 'aixɨa mɨti'anene mɨtiyepine, mikaxɨrienikɨ wiyeri kwiepa kepauka yemekɨ meuyewetse, meta 'aixɨa mɨtiyurienikɨ naime xe'uximayatsika xemɨtekumaɨwa. Xeme matsi xepɨtewaniɨtɨaka yumɨireme nuiwarite, xemeta nixeime xepɨkateniɨwirieka. 13 Yawé xekakaɨyari mu'u pɨxe'ayeitɨani, hatsuaku kwaxi pɨkaxe'ayeitɨani, yuheyemekɨ 'ateewa xepaka'u, hatsuaku 'upaitɨ xepɨkahati'uka, xɨkatsɨ xeheye'atɨaka Yawé xekakaɨyari 'aitsikateya hikɨ nemɨxe'aitɨa, meta xɨka yaxetekahuni xeyukweriwayurietɨ. 14 Hatsuaku nixeimetɨma 'ikɨ niuki xepɨkahatɨtɨmaiyani hikɨ nemɨxe'aitɨa, hipame kakaɨyarixi xewarayexeiyatɨ xemɨka'akɨkanikɨ.
'Axakememɨ'itɨarieni xɨka yamekatekakɨne
15 »Mɨpaɨta xeketenemaika, xɨka xekaheye'atɨani yu'iyarikɨ Yawé xekakaɨyari 'aitsikaya naime, hikɨ nemɨxe'aitɨa, 'ikɨ 'ahetsie pɨtinake 'axape'itɨarietɨ pepayani:
16 »Yukiekaritsie 'axaxepɨ'itɨarieka,
meta xe'etsari 'axapɨ'itɨarieka.
17 »'Axapɨ'itɨarieka xetsikɨiwiti
meta xemexa xetɨxi pɨname.
18 »'Axamepɨ'itɨarieka xeniwema hukatsie memɨyetei,
meta xe'itsanari,
meta xewakaitsixi waniwema 'etsimemɨpepe
metatsiere xemuxatsima waniwema 'etsimemɨpepe.
19 »'Axaxepɨ'itɨarieka xematiteitsie,
meta yuhuyeta 'axaxepɨ'itɨarieka.
20 »Yawé pɨxeyetuirieni 'axamɨti'ane, xepɨkayumaiwaweni, yakɨ xeikɨa xepɨteyu'uxitɨaka xetekumaɨwatɨ, hikɨ yapauka xeikɨpiyaritsie haweri xe'anenetɨ xepakɨne meta xepakumaweriyarieni 'axaxemɨte'uyurikɨ meta Yawé xemuku'eirikɨ.
21 »Yawé tekɨmemete pɨwanetɨani, kwie mana xemɨyetuiriyarienitsie naime mepɨtekuxɨxɨani. 22 Yawé kwiniya mɨmɨyakɨ pɨxetikwinitɨani, hɨiya kwinie mɨtiyuyuruwakɨ meta haiyakɨ, kwinimieme pɨtiɨxɨkani meta pɨka'ukawiwiyeni, meta xe'etsarite pɨtikakwaiyaxɨani. Waɨkawa pɨxetikwinitɨani kepaukake xeme xemakumawere. 23 Muyuawi 'amu'utsie wurunitse pɨhɨkɨtɨni, 'a'ɨkate hetɨa kwie tepɨa pɨhɨkɨtɨni. 24 'Ana Yawé wiyeri hetsiemieme 'a'etsaritsie tumuanari pɨta meta xiekari panɨ'ani, naxi pɨkawiye, kepaukake xeme xemakumawere.
25 »Yawé pɨxeyetuani memɨxe'a'iwakɨ memɨxe'aye'unie. Tsepa xemekɨ 'aixɨa xeteheuku'utɨ, peru 'arike xepuyuta'unaxɨani yuxexuitɨ. Yunaitɨ kwiepa memɨtama te'aitamete mexenanaimatɨ mepakɨne. 26 Xewaiyari wirɨkɨxi wa'ikwai pɨrayani meta yeutari kwiepa memu'uwa, xewitɨ 'apɨka'uyeikani mɨwatamariutakɨ.
27 »Yawé pɨxeheiweritɨani kwiniyakɨ waiyaritsie 'u'urawitɨ mukuyaxike 'anenetɨ meta haiya mukuyaxike 'anutiteketɨ, 'Ekipitu metixuawerixu hepaɨ, meta nerɨitsitekɨ, meta tsikwakiriyakɨ, mɨkɨkɨ xepɨka'anayexɨrɨweni.
28 »Yawé waɨkawa pɨxe'uximatɨani xekayumaiwawetɨ xepakɨne, hipatɨ mekaheunenieretɨri mepakɨne, mekaheta'eriwawetɨ. 29 Hekɨtatɨtɨ xeheumetɨwetɨ xepeu'uwani, yɨwikɨta mɨkaheuniere hepaɨ. Naime kexemɨteyurieka xepɨteheuyehɨpani, tukarikɨ yuheyemekɨ xepɨnanaimarieka, yupiini xepɨtenawatsiyarieni, pumaweni xewitɨ xehetsie mɨtanuani. 30 Xewitɨ xɨka tineɨkirɨmeni peru xewitɨ pɨta nuame mitiwitɨxime pɨtsewiximani. Kii xewitɨ puyutawewirieni peru muwa pɨkahayeyerɨni. Xewitɨ kaxie pɨkayeni peru takariyari pɨkaha'inɨata. 31 'Ahɨxie 'atuuru pɨmierieni peru waiyarieya pepɨkaha'inɨata. 'Apuxu waɨriyarika pepɨnawaiyarieni, hatsuakuri pepɨkahanitɨarieni. Xemuxatsima memɨxe'aye'unie wapiini pɨrayani, xewitɨ pɨkamatsiparewieni pemɨwanawairienikɨ. 32 Xeniwema 'ukitsi meta 'ukari xaɨtsie hipame nuiwarite watsata mepɨyetuiyani, xɨka xewarutiwauni xepɨti'uxe, hatsuaku xepɨkawataxeiya. 33 Hipatɨ teɨteri xemɨkawamate xe'iteɨrite mepɨtekakwani, meta naime yu'uximayatsikakɨ xemɨte'ukaxei, xeme yuhetsiemieme xeikɨa xepeixeyani nanaimarika, waɨriyarika xepɨte'uximayatsitɨarieka tukarikɨ. 34 Yɨkɨ xepɨtenieritɨarieka mɨkɨkɨ matsi xepɨkayumaiwaweni.
35 »Yawé pɨxetikwinitɨani xetunutetsie meta naime xeteuritetsie, meta haiya 'axamɨ'anene meta mɨkayu'uayemarinɨa naitsarie xehetsie pɨkaneni, xeketatsiete meta xemu'utsie paitɨ 'uti'atɨ.
36 »Yawé yapɨtiyurieni 'ekɨ meta kemɨ'ane mati'aitɨwame mɨhɨkɨtɨnikɨ pemenukake, mɨkɨ xeyunaitɨ xeime kwieyaritsie xepanuhapanieni 'ekɨ meta 'atutsima memɨkawaretima wahetsɨa. Mana xepɨwarayexeiyani kakaɨyarixi, kɨyexikɨ meta tetexikɨ memɨwewiyatɨka. 37 Waɨkawa xepexani'eriwani meta xepɨ'atsierieka xeyuriyarietɨ, xepɨnanaimarieka naitsarie kwiepa tsepa hakewa Yawé mɨxehetanɨ'ani.
38 »Waɨkawa 'akwie pepuka'etsani, peru 'etsiwa xeikɨa pepuka'itsanani, tekɨmemete naime 'a'etsari mepɨtikɨmeni. 39 Kaxie pepuka'etsani waɨkawa, peru pepɨkatika'inɨweni meta winuyari pepɨkahanu'ieni, kwitsiteri takari memɨtikɨmenikɨ. 40 Huriwa xepexeiyani yukwiepa naitsarie, peru hatseitiyari xepɨkayukawirieni, mɨkɨ takariyari naitɨ kanikaxurimɨkɨ. 41 Yuniwema xepɨwarexeiyani 'ukitsi 'ukari peru xepɨkayɨwekaxɨani xemɨwarukunuitɨani, mɨkɨtsɨ mekananuhapaniekuni xaɨtsie paitɨ. 42 Tekɨmemete mepɨ'axɨani meyumɨiretɨ kɨyexite naime mepɨtekametseriya meta naime 'a'etsari 'akwiepa timieme.
43 »'Ateewa kiekatari xehamatɨa memɨtitei, tukari 'anukayeikakaku matsi waɨkawa tɨrɨkariya mehexeiyatɨ mepakɨnirɨmeni xehetsie, mexi xeme matsi xekayɨwaweni. 44 Mɨkɨ xemɨtewarapinirie mepɨhɨkɨtɨni, xemeta xemɨte'apine. Mɨkɨ xemu'ute mepakɨne, xemeta tixaɨtɨ xepɨkatehɨkɨtɨni.
45 »'Ikɨ naitɨ 'axamu'itɨarienikɨ mɨ'ayumieme xehetsie pɨtinake. Xehanukuweiyarieme xepanuku'axieni xepɨka'unarieni, Yawé yukakaɨyari xemɨkahanu'enikɨ xemɨkaheye'atɨakɨ naime 'aitsikateya. 46 Mɨkɨ 'inɨari yuheyemekɨ pɨhɨkɨtɨni meta mɨpaɨ xemɨteku'eriwanikɨ xehetsiemieme meta 'anuiwarima, 47 kepaukatsɨ waɨkawa xemɨtehexeiyakaitsie xeyutemamawietɨ Yawé yukakaɨyari xemɨkahayexeiyakaikɨ. 48 'Ayumieme haakakɨ hariyakɨ xepɨte'uka'eniwani, meta xepɨmamaweni yemekɨ tixaɨtɨ xepɨkatehexeiyani, meta memɨxe'aye'unie tewa'uximayatsiriwamete xepakɨne, Yawé xekakaɨyari mɨwaranɨ'ani xehetsɨa. Mɨkɨ tepɨa yukuyari xekatutsitɨa mepɨxe'atekirieni, hikɨ mɨpaɨ mepɨxeteka'una.
49 »Yawé xeime 'ateewa paitɨ kiekame pukuha'aritɨani, waniukitsie xekawa'eniekame, kwie manu'axe paitɨ paneni, mɨkɨ kwinimieme 'ayɨwetɨ kwixɨ hepaɨ. 50 Mɨkɨ nuiwari waɨkawa payu'eriyani, 'ukirawetsixi meta temari pɨkawanenimayaka. 51 Mepɨwatikwani 'atewama waniwema, 'apiini naime pemɨtiukaxeiyakai 'akwiepa, hikɨ mɨpaɨ mexeyurietɨ mepɨxekwini. 'Etsiwa tɨma mepɨkatehayewa, tɨriku, kaxie hayari, hatseiti, tsikerutsixi meta muxatsi kuraruta mepɨkawahayewa. Yemekɨ tixaɨtɨ mepɨkaxetehayewieni. 52 Naitsarie xekwieyaritsie kiekari mukumanetsie mepɨye'axɨani mepɨxekurarutɨiyaxɨani, mepaketɨkɨne kepaukake memika'unaxɨani kuraru 'aixɨa mɨ'anene hetsiena xemuyɨtɨrɨkariyakai. Hikɨ xekiekaritsie mepɨye'axɨani naitsarie xekwiepa Yawé xekakaɨyari mɨxeyetuiritsie.
53 »Mɨpaɨ yemekɨ xepɨte'uka'eniwani kepauka mɨkɨ mexi kiekari warita mehatetɨka, yuniwema xepɨwatikwani, yuniwema 'ukitsi 'ukari wawaiyari Yawé xekakaɨyari mɨxeyetuiri mɨkɨ tɨɨri. 54 Xewitɨ xetsata muyeika tsepa 'aixɨa mɨtiuka'iyari, 'ana yu'iwa pɨkaheunenimayaka, yu'ɨya meta yuniwema memɨyuhayewatɨweni 'akuxi, 55 'ana pɨkayɨweni mɨkɨ mɨwarumini yuniwema wawaiyari mikwaka, tixaɨtɨri tawarita mɨkarexeiyanikɨ.
»Mɨpaɨ xepɨte'uka'eniwani xeyuhiwerietɨ kepauka memɨxe'aye'unie xekiekaritsie memeutahaxɨaximeni, 56 'ukaratsi hikɨ 'aixɨa mɨtiuka'iyari, kwinimieme mɨtiyu'ɨwiya mɨka'inake heumamawetɨ kwiepa muyeikani, 'ana yɨkɨna pɨkanenimayaka minaki'erie hikɨ, meta yuniwema 'ukitsi meta 'ukari. 57 'Ana pɨkayuwaɨriyani yuniwe xike mitiniwexɨ hipame wahamatɨa mitakwanikɨ, meta yukeiyari, matsi yuti'awietame naime yuxaɨtame pɨtitikwani, mɨkɨ xeikɨa mɨtihɨkɨtɨnikɨ mɨrexeiyani. Mɨpaɨ xepɨte'uka'eniwani kepauka memɨxe'aye'unie xekiekaritsie memɨtahaxɨaximeni.
58 »Xɨka xekayuwaɨriyani yaxemɨteyuriekakɨ 'ikɨ naime 'aitsikatetsie, kemɨre'uxa 'ikɨ xapatsie, Yawé xekakaɨyari xɨka xeka'ayemakaka, kemɨtitewa yemekɨ mɨmariwe mɨtɨrɨkaɨye, 59 Yawé xehetsie meta xenuiwarima wahetsie pɨranɨ'ani, waɨkawa 'uximatɨarika, meta kwiniya kayu'uayemarinɨakame. 60 'Ekipitu naitɨ tita kwiniyayari mɨrexuawe, waɨkawa xemeitixani'eri, mɨkɨ xehetsie pɨtixuawere 'anari 'aixɨa xeteheu'erietɨ xepɨka'akɨne.
61 »Yawé meta xehetsie waɨkawa kwiniya panɨ'ani, kepaukake mɨxehakumaweriya, meta ke'axamɨtiyɨni 'ena 'ikɨ 'aitsika xapayaritsie mɨka'aye'uxa 'akuxi. 62 Xemeta tsepa xemɨyɨmɨirekai muyuawitsie xurawetsixi wahepaɨ, 'etsixeyupaɨmetɨ xepayeitɨarieni Yawé yukakaɨyari xemɨka'anu'enikɨ. 63 Yawé ketiyutemawietɨ mɨxe'utimɨiriyaxɨ meta waɨkawa xetehexeiyakame kemɨtixe'ayeitɨa, yaxeikɨata yutemawietɨ pɨxeka'una meta pɨxeheuyehɨani. 'Anari yunanaritsie xepahunarieni mɨkɨ kwieyaritsie hakewa hikɨ yukwie xemayeitɨanitsie.
64 »Yawé pɨxetaxɨriexɨani naitsarie xexuime kiekaritsie kwiepa kemakuyewa. Mana hipame kɨyexi meta tetexi kakaɨyarixiyari xepɨwarayexeiyani, xeme meta xetutsima memɨkawaretima. 65 Mɨkɨ kiekaritetsie 'uxipiya xepɨkahekaxeiya meta kayuwatɨ pɨkahemaka. Yawé xe'iyari pe'uximatɨaka, xehɨxite peti'uxe tixeiyamɨtɨ, xe'iyari petiwaɨripieni ta'ikwewatɨ. 66 Tukarikɨ meta tɨkarikɨ xeheumamatɨ xepe'uwani, waɨkawa xemariutsietɨ hawaikɨ tɨma 'aixɨa 'iyari xepɨkahe'uwani. 67 Waɨkawa xenenieretɨ heinɨtsikɨ, marika xehetsie punuani, ximeri mɨpaɨ xepaitɨkani: “'Arikutari mɨniɨkɨyɨreke”, tɨkarikɨta mɨpaɨ xepaitɨkani: “'Ariri mɨniukuhekɨareke”. 68 Tsepa Yawé mɨpaɨ mɨtixe'utahɨawixi kename hatsuaku xekahakunuaxɨanikekai 'Ekipitu huyeyari 'utɨa, mɨkɨ pɨxe'akunuitɨani kanuwatsie. Mana xepeyuyexatani waɨriyarika ti'uximayatamekɨ, peru xewitɨ 'apɨkaheyeikani mɨxehetinanenikɨ».