GEN 1:1 Kerrngehkenh duninjh God bolkmarnbom rowk, kaddum dja kurorre.
GEN 1:2 Wanjh minj njale bangmemarnbuyindangimeninj kurorre, dja mak bolklarrkni. Dja kunkak yiman rerrih barrkbom kukku manbu boyoy kanjdji, dja God nuye Namalngmakkaykenh, yiman kunmayorrk rerrih djahdjalrokani kaddum kore kubokehkekeb.
GEN 1:3 Wanjh God yimeng, “Mah, kumwolkayinda.” Wanjh kumwolkayindanj.
GEN 1:4 Dja God nang manbu kumwolkayindanj, nang kamak rowk. Wanjh nungka welenglarlmey manbu kumhwolkani dja manbu kunkak.
GEN 1:5 Dja nungka God ngeykurrmeng, manbu kumhwolkani manu wanjh ngeykurrmeng barnangarra, dja manbu kunkak, manu wanjh ngeykurrmeng kumunun. Wanjh kunkak wam, kunkabel kumwam, wanjh kunbarnangarrakudji kunu.
GEN 1:6 God yimeng, “Mah, kunngol kumray kakurrmerren kubulkayh kore kaboyo, ba kabebbehbolarlmang.”
GEN 1:7 Wanjh God marnbom kunngol dja bebbehbolarlmey, ngalengman manu kaboyo kanjdjikah, dja mak ngalengman manu kaboyo kaddumkah. Wanjh kundjalmekbe yimerranj.
GEN 1:8 Wanjh God welengngeykurrmeng kunngol. Wanjh kunkak wam, kunkabel kumwam, wanjh kunu kunbarnangarra bokenh.
GEN 1:9 Wanjh God yimeng, “Mah, kukku manbu kaboyo kanjdjikah kore kunngol, wanjh bomornnamiyinda kukudji ba kamrorrebebme.” Wanjh kundjalmekbe yimerranj.
GEN 1:10 Wanjh God welengngeykurrmeng kunrorre. Dja kukku manbu bomornnamerrinj kukudji, wanjh kunu ngeykurrmeng kurrula. Wanjh God nang kamak rowk.
GEN 1:11 Wanjh God yimeng, “Mah, ngalengman kunrorre bebkemen mankolhdebubuyika, ngalengman manbu kakarrme manmim, dja ngalengman kundulk, kakarrme manbarnem manmim dorrengh, manbebbehbubuyika.” Wanjh kundjalmekbe yimerranj.
GEN 1:12 Ngalengman kunrorre ngalkeng mankolhdebubuyika, ngalengman manbu kakarrme manmim, manbebbehbubuyika, dja ngalengman kundulk kakarrme manbarnem manmim dorrengh, manbebbehbubuyika. Wanjh God nang kamak rowk.
GEN 1:13 Wanjh kunkak wam, kunkabel kumwam, wanjh kunu kunbarnangarra danjbik.
GEN 1:14 God yimeng, “Mah, manbu kabirriwolkan birrimbebmerrimen kore kungolbeh ngarre kaddum, ba kabirrilarlmang barnangarra dja kumunun, kabirribukkarren munguyh munguyh ngarre kurrung dja kudjewk, dja mak ngarre kunbarnangarrabubuyika dja mandjewkbubuyika.
GEN 1:15 Bedda kaluk birriwolka kungol ngarre kaddum ba kabirribolkwolkan kanjdji kurorre.” Wanjh kundjalmekbe yimerranj.
GEN 1:16 God marnbom mankihkimuk bokenh, manbu manwernhkimuk, manu ngalengman kawolkan kawohrnan barnangarrakenh, dja manbu manwohbirluyahwurd, manu ngalengman kawolkan kawohrnan kumununkenh, dja mankokkarrng warridj kunimarnbom.
GEN 1:17 Wanjh God welengkurrmeng manbu kabirriwolkan, kurrmeng kore kungol ngarre kaddum ba kabirribolkwolkan kanjdji kurorre, dja mak kabenebebbehwohrnan barnangarrakenh dja mak kumununkenh, dja mak kabirribebbehlarlmang kore kahwolkan dja kore kunkak. Wanjh God nang kamak rowk.
GEN 1:19 Kunkak wam, dja kunkabel kumwam, wanjh kunu kunbarnangarra kunkarrngbakmeng.
GEN 1:20 Wanjh God yimeng, “Mah, nawu kukbubuyika kamimbi wernhmerrimen kore kukku rowk, dja mak nawern nawu welyi birriray kaddumkah kurorre kore kungol ngarre kaddum.”
GEN 1:21 Wanjh kunu God marnbom nakihkimuk djenj yiman kayime birddurrangkan, mak nadjalbubuyika rowk nawu kamimbi nawu kamirndere kukukku, benmarnbom birribebbehkukbubuyika rowk. Dja mak nadjalwern rowk nawu welyi benmarnbom birribebbehkukbubuyika rowk. Wanjh God nang kamak rowk.
GEN 1:22 Wanjh God benmarneyimeng kunmak kunwok, yimeng, “Ngurrima nawern yaw, ngurrimirndewernworrimen, barlmirrangimen kore kukku manbowarlahbubuyika, dja mak nawu ngurriwelyi, ngurrimirndewernworrimen kore kurorre.”
GEN 1:23 Kunkak wam, kunkabel kumwam, wanjh kunu kunbarnangarra five.
GEN 1:24 Wanjh God yimeng, “Mah, kunrorre ngalkemen bebbehkukbubuyika nawu kamimbi, mayh nadjalwern, nawu kelebuk, dja nawu kawake, dja nawu kele, birribebbehkukbubuyika.” Wanjh kundjalmekbe yimerranj.
GEN 1:25 God benmarnbom mayh kukbubuyika, kele nawu birribebbehkukbubuyika, kelebuk nawu birribebbehkukbubuyika, dja mak nawu kawake kurorre birribebbehkukbubuyika rowk. Wanjh God nang kamak rowk.
GEN 1:26 Wanjh God yimeng, “Kab ngarrbenmarnbu bininj, yiman ngad rerrih karrirohrok dja kabirrimarnewohrnan djenj nawu kare kukukku, mak nawern nawu welyi nawu kare kuwonge, dja mak mayh kelebuk, dja kurorre rowk, dja mak mayh rowk nawu kawake kurorre.”
GEN 1:27 Wanjh God benmarnbom bininj, yiman nungka rerrih kabirrirohrok. Yiman God nungan rerrih kabirrirohrok benmarnbom. Benmarnbom bu narahrangem dja ngaldahdaluk.
GEN 1:28 Kaluk benmarneyimeng kunmak kunwok, dja yimeng, “Ngurrima nawern wurdyaw, bininj ngurrimirndewernworrimen, ngurribarlmirrangimen kurorre dja ngurribolkkarrmen. Dja mak ngurrimarnewohrna djenj nawu kare kukukku, mak nawern welyi nawu kare kuwonge, dja mayh rowk nawu kamimbi nawu kahre kurorre.”
GEN 1:29 Wanjh God yimeng, “Ngurrina, ngaye ngokko ngakurrmeng ngudberre bininj mankolhdebubuyika rowk kakarrme manmim, manbu karri kurorre kubolkbubuyika rowk, dja mandulkbubuyika rowk kakarrme manbarnem manmim dorrengh, manmekbe rowk wanjh manme ngudberre ngurringun.
GEN 1:30 Dja nawu mayh rowk nawu kele, dja mak nadjalwern rowk nawu welyi nawu kare kuwonge, dja mak mayh rowk nawu kawake kurorre, mayh nawarlahkenh rowk nawu kakarrme kunngolek bu kamimbi, bedda wanjh ngabenmarnekurrmeng kabirringun manbu kundalk manbu mandalkkuk, dja manbu kundulk kakarrme manworrkuk.” Wanjh kundjalmekbe yimerranj.
GEN 1:31 Wanjh God nang yehyeng rowk nawu marnbom, nang kamak duninjh. Kunkak wam, kunkabel kumwam, wanjh kunu kunbarnangarra six.
GEN 2:1 Kunu wanjh God yakwong rowk bu bolkmahbolkmarnbuni kaddum dja kurorre, dja mak yehyeng rowk nawu kumekbe karri.
GEN 2:2 Wanjh bu kunbarnangarra seven God ngehmeng. Nungka yakwong rowk kore durrkmihdurrkmirri, wanjh ngehmeng dja ngokko yakwong rowk kore durrkmihdurrkmirri bolkmahbolkmarnbuni, kunmekbekenh kunu nungka kukenhmeng kunbarnangarra seven, larlmey, marnbom bu kunbarnangarradjamun nungan nuye.
GEN 2:4a Wanjh kunih kunu kayolyolme bu kaddum dja kurorre God bolkmahbolkmarnbuni.
GEN 2:4b Bu Yawey nawu God bolkmarnbom kurorre dja kaddum, minj kundulk bangmediwirrinj kurorre, dja manmim minj bangmebebmeninj, dja Yawey God minj bangmemunkewemeninj mandjewk kore kurorre, dja minj nangale mak diwirrinj bu bolkyilkbuyi. Djal kukku kumbobebmi kurorrebeh bolkdjuhkeyi rowk.
GEN 2:7 Wanjh Yawey nawu God mey kundjulng kore kurorrebeh dja bimarnbom nayungkih duninjh bininj, biwelengkebbuhmeng nuye kunngolek kore kukeb nuye bininj, wanjh bininj mimbiminj.
GEN 2:8 Kaluk Yawey nawu God manme dudji kore koyek kabolkngeyyo Eden, wanjh kunmekbe kunu nungka bikurrmeng bininj nawu bimarnbom.
GEN 2:9 Wanjh nungka Yawey nawu God welengmarnbom kundulk rowk, dangerrinj kurorrebeh, kundulk manbu bininj kanan mandulkmakkaykenh, dja mak manbu kakarrme manme manmakmak. Kumekbe kore manme dudjihdudjindi, kubulkayh, kumekbe dulkdi manbu kahwon bininj kunngolek bu kamimbi munguyh munguyh, dja mak manbadbuyika manbu kahwon kunmayali kore kunmakkenh dja kore kunwarrekenh.
GEN 2:10 Mankabo balboyakbuni kore Eden, djuhkeyi manme manbu dudjihdudjindi. Kaluk bewhkah yungkikah Eden, wanjh kumekbe kunu mankabo kabolarlmilarlmirranj kabomarnburrinj kunkarrngbakmeng.
GEN 2:11 Mankabo manbu karrokme, kangeyyo Pishon, wanjh manu kabalboborledme kore kubolkwarlah rowk kunred kabolkngeyyo Havilah.
GEN 2:12 Kumekbe kunred kahyo gold kunwardde nawu namakkaykenh, dja mak manjmakmak perfume yiman kunkalkkid, dja kunwardde kunmakmak duninjh kangeyyo cornelians.
GEN 2:13 Manbadbuyika mankabo manbu kabolarlmang, manu wanjh Gihon, kabalboborledme kore kunred kubolkwarlah rowk kabolkngeyyo Cush.
GEN 2:14 Dja mak manbu mankaboberlbuyika manbu karranjbikwon, manu wanjh Tigris, manbu kabalboyakbun koyekkah kunred kubolkwarlah kunbolk Asshur. Wanjh ngalengman manbu kunkarrngbakmeng kabalkabore, manu wanjh kangeyyo Euphrates.
GEN 2:15 Wanjh Yawey nawu God bimey nahni bininj nawu nayungkih dja bikurrmeng kore manme dudjihdudjindi kore kunbolk Eden, ba kabolkyilkbun dja kabolknahnan.
GEN 2:16 Wanjh Yawey nawu God biwokrayekwong nahni bininj, yimeng, “Ngudda kamak yingun mandjalwern manbubuyika manbarnem kore maninjmanu kundulk rowk kondah kore manme kahdudjindi.
GEN 2:17 Mandjalkudji manbu kundulk, manbu kahwon kunmayali kore kunmak dja kunwarre, yuwn yingun manmekbe manme. Bu yingun maninjmanu manbarnem, wanjh bonj, yidjalmalngdowen kundjalmekbe kunbarnangarra rerrih.”
GEN 2:18 Wanjh Yawey nawu God yimeng, “Minj kunmak bu nahni bininj kahdjalni nadjalkudji. Ngaye ngamarnbun nawu kabibidyikarrme nawu kamak kabenedjarrkni.”
GEN 2:19 Wanjh Yawey nawu God benmarnbom mayh kukbubuyika rowk kore kurorrebeh, nawu kare kore kabbal, dja mak marnbom nadjalwern kukbubuyika rowk nawu welyi dja kare kuwonge. Nungka benkang kore bininj ba kanan bu baleh kabenbebbehngeykurrme. Kore baleh bininj benngeykurrmi bedda rowk nawu birrimimbi, wanjh kundjalmekbe birringeyyoy.
GEN 2:20 Wanjh nahni bininj ngeykurrmeng rowk mayh nawu kelebuk, dja mak nawern nawu welyi nawu kare kuwonge, dja mak mayh rowk nawu kare kore kabbal. Dja bininj minj bimarnengalkemeninj nawu bibidyikarrmeninj kamak benedjarrkniwirrinj.
GEN 2:21 Wanjh Yawey nawu God bikekurrmeng bininj, kerroweng duninjh. Bu nungka keyohkeyoy, God mey kunkudji kunbirrkbirrkmurrng kore bininjbeh biwelengmokbalhmeng kunkulahwi.
GEN 2:22 Wanjh Yawey nawu God bimarnbom ngalkudji daluk kore kunbirrkbirrkmurrngbeh bininj, wanjh bimarnekang kore bininj.
GEN 2:23 Wanjh bininj welengyimeng, “Kalukburrk bebmeng nawu kunmurrng wam kore ngayebeh, dja kunburrk bu ngayebeh kunburrk. Ngahli wanjh kangeyyo ngalbininjkobeng, dja ngaleng kunu kumkukmarnbuyindanj bininjbeh.”
GEN 2:24 Kunmekbekenh kunu bininj kabenbenebawon ngalbadjan dja kornkumo, dja kabenebelbmerren ngalbininjkobeng nuye wanjh kabenekudjihmen.
GEN 2:25 Namekbe bininj dja ngalbininjkobeng benekukworrhworrni, kaluk minj beneyemeninj.
GEN 3:1 Kaluk nawu nayin namekbe wanjh djalwernhkurrehkurreni dja mak bendjalwernhyurrhkeyi rowk mayhbubuyika rowk nawu kelekeleh kore Yawey nawu God marnbom. Wanjh namekbe nawu nayin balwokdanj bidjawam daluk, yimeng, “Yiddok woybukkih duninjh God yimeng, ‘Yuwn bu ngunengun manbu manbarnem kore kahdulkdingihdi kondah kore manme kahdudjindi’?”
GEN 3:2 Ngalbu daluk yimeng, “Nganengun rowk manme manbu mandulkbubuyika manbu kondah kahdudjindi, dja God kanbenemarneyimeng, ‘Mandjalkudji manbu kubulkayh kahdulkdi, manmekbe manme yuwn ngunengun, yuwn bu mak ngunekarrme, marndi ngunebaldjaldowen.’”
GEN 3:4 Wanjh nayin kumyimeng, “Aba. Minj woybukkih ngunedowen! God kaburrbun bu kundjalmekbe kunbarnangarra bu ngunengun wanjh ngunemayalidangen, nguneyimerran yiman nungka rerrih, nguneburrbun bu kore kunmakkenh dja kunwarrekenh.”
GEN 3:6 Wanjh ngalbu daluk dulknang, nang mandulkmakkaykenh dja nang manbarnemmak, dja ngalengman kanjdjiwi wurrmey, yimeng, “Ngadjalmang ngangun ba ngamayalidangen.” Wanjh mey manmekbe manme, nguneng, wanjh bibalmarnekang nabininjkobeng nawu benedjarrkni, nunganwali balnguneng.
GEN 3:7 Bu benenguneng wanjh kunmayali benemey, benekuknarrinj wanjh benewohburrbom bu beneworrhworr. Wanjh benewam, benemey kunworr, benebibbom dja benenameng bu benedukkarrinj.
GEN 3:8 Wanjh bu wolewolehminj, kunmayorrkmak kumwam, dja bedda nawu bininj dja ngalbininjkobeng benebekkang Yawey nawu God bu rengehrey kore manme dudjihdudjindi, kaluk benemarnewarlkkarrinj kore kurruhdurrulk.
GEN 3:9 Wanjh Yawey nawu God bikayhmeng namekbe bininj, yimeng, “Ngudda baleh?”
GEN 3:10 Nungka biwokmey, yimeng, “Ngaye bekkang kondah kore manme kahdudjindi dja ngakeleminj, marnewarlkkarrinj dja ngakukworrhworr!”
GEN 3:11 Wanjh Yawey nawu God yimeng, “Nangale ngunmarneyimeng yikukworrhworr? Yiddok yinguneng manbu manme kore kurrulkbeh bu ngaye wokrayekwong marneyimeng, ‘Yuwn yingun?’”
GEN 3:12 Wanjh nawu bininj yimeng, “Ngahli daluk ngalbu ngudda kanwong nganedjarrknikenh, ngaleng wanjh nganwong manmekbe manme manmekbe kurrulkbeh, wanjh nganguneng.”
GEN 3:13 Wanjh Yawey nawu God bidjawam ngalbu daluk, “Baleh kuhni bu yikurduyimeng?” Ngaleng yimeng, “Nahni nayin ngankoweng nganmarnekarrebuyikawong, kunmekbekenh kunu wanjh nganguneng.”
GEN 3:14 Wanjh Yawey nawu God bimarneyimeng namekbe nayin, yimeng, “Bu kunmekbe yikurduyimeng, wanjh yidjalwake kore kunjam ke munguyh. Ngudda kaluk yingun kundjulng djalmunguyh bu yihmimbi. Kuhni kunyid djalyingan ke, minj mak nawarlahkenh mayhbubuyika kelebuk dja kele, ngudda djal ke kunyid yidjalkudji.
GEN 3:15 Ngaye ngamarnbun ngorrewoneng bu ngunewidnarrenkenh. Ngudda ke wurdwurd dja ngalengngarre wurdwurd kabirribebbehnjirrkerren munguyh. Ngalengngarre wurdwurd ngundibun kukodj ngundikodjdjubulhme, dja nguddambu ngurrbenbaye kumadbundedj.”
GEN 3:16 Wanjh Yawey God bimarneyimeng ngalbu daluk, “Ngaye kaluk ngakimukwon duninjh ke kundjak bu wurdyaw yihmerlem. Kaluk yidjakbekkan bu wurdyaw karrurrkmirri bu karrangenkenh. Djamku bu baleh kakurduyime bu kunmekbe kundjak ke, dja nawu nabininjkobeng yidjalmarnedjare munguyh, dja nungka ngunmarnewohrnan.”
GEN 3:17 Wanjh Yawey God bimarneyimeng nawu bininj, “Ngudda yibekkang ngalbininjkobeng ke, yinguneng manmekbe manme manbarnem manmekbe kurrulkbeh, manbu ngaye wokrayekwong marneyimeng, ‘Yuwn yingun.’ Bu kunmekbe yikurduyimeng wanjh kunyid ngunmarnekarrme manbu kunrorre. Bu yidjalmimbi, yingudjngarrhme bu yirrurrkmirri djalmunguyh, ba bu kunrorre kangalke manme manbu ngudda ke yingunkenh.
GEN 3:18 Wanjh kangalke kundalk dja kinj manmirrhyi, dja mak yibalwelengngun manbu kurralkwaken manrakel.
GEN 3:19 Ngudda kaluk yirrurrkmirri kunkimuk duninjh kunkebkurrngirn dorrengh, ba kunu kunrorre kangalke ke manme. Kunmekbe yikurduyime munguyh, kaluk yibalwelengdurndeng kukulk. Ngudda yimmarnbuyindanjbeh kukulk, kunmekbekenh kunu yiyawoyhdurndeng. Ngudda wanjh kundjulng, kaluk yiyawoyhdurndeng kundjulng.”
GEN 3:20 Adam bingeykurrmeng ngalbininjkobeng nuye Eve, dja ngaleng kunu ngalbadjan ngalkudji kadberre karriwarlahken nawu karrimimbi.
GEN 3:21 Dja Yawey nawu God mey mayh nuye kunkulah berrewoneng bininj dja ngalbininjkobeng, marnbom benbenedjongbom benedjongbuyindi.
GEN 3:22 Wanjh Yawey nawu God yimeng, “Nawu bininj yimerranj yiman ngad rerrih, kakarrme kunmayali bu kaburrbun kore kunmak dja kunwarre. Marndi mak kayawoyhbidyirriyongen kamang manbarnem kore kurrulkbeh manbu kahwon bininj kunngolek bu kamimbi munguyh munguyh, dja marndi kangun wanjh kamimbi munguyh munguyh.”
GEN 3:23 Kunmekbekenh Yawey nawu God bikukmunkeweng kore kumekbe manme dudjihdudjindi, Eden, ba kabolkyilkbun kurorre kore nungka kummarnbuyindanjbeh.
GEN 3:24 Bu Yawey bidjalbebkeng nawu bininj kore Edenbeh, wanjh kumekbe benwelengkurrmeng Cherubim nawu yiman mayh welyi Godbeh, kaluk koyekkah kore manme dudjihdudjindi, nawu birrimarnedurrkmirri nungan God birrimarnebolknahnani, dja nawu mandjawak yiman kunak rerrih djurruhdjurrungi djurrbohdjurrborledmi kore kumekbe bendjangnanikenh, ba minj nangale baldarnhrawinj kore kumekbe dulkdi kundulk manbu kahwon bininj kunngolek bu kamimbi munguyh munguyh.
GEN 4:1 Wanjh Adam beneyonginj Eve ngalbu ngalbininjkobeng nuye, wanjh ngaleng yawkani, dja biyawmey nawu Cain. Dja ngaleng yimeng, “Wanjh ngayawmey bininj bu Yawey nawu God nganbidyikarrmeng.”
GEN 4:2 Kaluk mak ngaleng biyawmey Abel nawu benedanginj Cain. Abel kaluk nungka bennahnani mayh nawu sheep, dja Cain nungka bolkyilkbuni kurorre.
GEN 4:3 Dja kaluk bu Cain kumkang yikahwi manme manbu kunrorre bimarnengalkeng, kumkang biwong nawu Yawey.
GEN 4:4 Dja Abel nawu nungka wanjh mey mayh nuye nawu nadjdjamanni nawu nawernhmak kunbalem dorrengh, wanjh kumkang biwong Yawey. Wanjh nungka Yawey yimeng kamak bu nang Abel dja nawu nungka balweykang biwong nungka.
GEN 4:5 Dja bu binang Cain dja manbu nungka biwong, wanjh nungka Yawey minj yimeninj kamak. Kunmekbe wanjh Cain nungka yidduy duninjh, dja mak kebbumeng.
GEN 4:6 Wanjh Yawey bimarneyimeng Cain, “Njalekenh ngudda yihyiddung, dja njalekah mak yihkebbume?
GEN 4:7 Bu ngudda yikurduyime kunmak wanjh minj nuk ngayime ke yimak? Dja bu ngudda minj yikurduyime kunmak, wanjh kunu kunwarre yiman ngunmarneyo kuberrkkah kore kururrkdangmaye ke, ngunmadbun, kadjare ngundarrkidmang, dja nguddambu wanjh yiman rerrih yibu, yuwn yimarrkmang.”
GEN 4:8 Wanjh Cain bimarneyimeng Abel nawu benedanginj, yimeng, “Kab ngarray kore kabbal.” Bu kumekbe kabbal benehni Cain bibom nawu benedanginj, wanjh bikukkurrmeng.
GEN 4:9 Wanjh Yawey bidjawam Cain, yimeng, “Nawu ngudda ngunedanginj Abel, kaluk baleh wam?” Wanjh Cain biwokmey, yimeng, “Ngayembu ngawakwan, yiddok ngaye yimankek nganahnan nawu nganedanginj?”
GEN 4:10 Wanjh Yawey yimeng, “Ngudda baleh yikurduyimeng? Kanbekka, kunkurlba nuye nungka nawu ngunedanginj wanjh yiman ngankayhme kukulkbeh.
GEN 4:11 Wanjh kuhni bu ngudda ke kunyid, dja bonj minj mak yiyawoyhbolkyilkbun kunrorre nawu yiman bikurlbabonguneng yibidkenwong nawu ngudda ngunedanginj.
GEN 4:12 Wanjh bu ngudda yimankek yibolkyilkbun kunrorre, wanjh minj ngunmarnengalke manme. Dja ngudda yiman yikelerlobme yidjalwohrewohre munguyh kubolkbubuyika kurorre dja yiredyak.”
GEN 4:13 Wanjh Cain bimarneyimeng nawu Yawey, yimeng, “Kuhni bu ngudda kandahmeng wernkih duninjh, wanjh ngabekkarren kunrayek duninjh.
GEN 4:14 Bolkkime wanjh ngudda kankukmunkewe minj ngabolkyilkbun, dja mak minj ngamyawoyhre kore ngudda. Ngaye kaluk ngaredyak, dja ngadjalwohre munguyh kubolkbubuyika bu ngakelerlobme. Dja nawu yimankek nganngalke wanjh nganbun ngankukkurrme.”
GEN 4:15 Wanjh Yawey bimarneyimeng, “Burrkyak, dja bu nangale ngunbun yirrowen, wanjh kunu seven bininjwali kabirridowen.” Wanjh nungka Yawey bikukbimbom Cain ba minj nangale nawu bingalkemeninj bibuyi.
GEN 4:16 Wanjh Cain wam bolkbawong kumekbe kore Yawey ni, wanjh nungka wam ni kore kubolkwarlah kabolkngeyyo Nod, koyekkah kore Eden.
GEN 4:17 Cain wanjh beneyonginj ngalbininjkobeng nuye, wanjh ngaleng yawkani, wanjh biyawmey Enoch. Cain rurrkdundulubuni kubolkkimuk wanjh kunu bolkngeykurrmeng Enoch, beywurd bolkngeykenkang.
GEN 4:18 Enoch nunganwali bibornang Irad, nawu nunganwali Irad bibornang Mehujael, Mehujael wanjh bibornang Methushael, dja Methushael nunganwali bibornang Lamech.
GEN 4:19 Lamech benbenemey daluk bokenh, ngalkudji ngeyyoy Adah, dja ngalbuyika ngeyyoy Zillah.
GEN 4:20 Adah wanjh biyawmey Jabal. Dja nungka Jabal wanjh Mawah bedberre nawu kabirriyo kore dabburlin, dja kabirrimirndenahnan mayh.
GEN 4:21 Nawu Jabal benedanginj wanjh ngeyyoy Jubal, dja nungka wanjh Mawah bedberre nawu kabirribun lyre manbu yiman guitar, dja mak kabirribuhme nawu flute.
GEN 4:22 Dja Zillah ngaleng mak biyawmey narangem nawu ngeyyoy Tubal-Cain, dja nungka marnbuni kukbubuyika yehyeng bu wirlmurrng bronze dja iron. Kaluk Tubal-Cain benedanginj ngaldaluk, ngaleng wanjh ngeyyoy Naamah.
GEN 4:23 Wanjh Lamech benbenemarneyimeng ngalbibininjkobeng nawu nuye, yimeng, “Ngudda nawu Adah dja Zillah ngalbibininjkobeng ngardduk, kandibekka, kunwok ngardduk ngunebekka. Ngaye ngabom bininj ngakukkurrmeng bu nungka werrk nganbom, yawurrinj ngabom bu nungka werrk ngankanjbarrhmey.
GEN 4:24 Bu seven bininj birridowimeninj bu Cain nangale bibuyi bikukkurrmeninj, wanjh seventy seven bininj kabirridowen bu nangale nganbun ngaye Lamech ngankukkurrme.”
GEN 4:25 Adam beneyawoyhyonginj ngalbininjkobeng nuye wanjh ngaleng biyawmey narangem dja bingeykurrmeng Seth. Ngalkai yimihyimi, “God nganwong nabuyika wurdyaw bimarnebolkmey Abel, dja Cain bibom.”
GEN 4:26 Seth warridj bibornang narangem, dja bingeykurrmeng Enosh. Wanjh yiman bu kunmekbe bininj birridedjdjingmangi birrimarnekayhmi Yawey nuye kunngey bu birrihdi yiwarrudj.
GEN 5:1 Kuhni wanjh kabimdi kabenyolyolme Adam nuye nawu benbornang dja nawu benkebmawahmeng. Bu God benmarnbom bininj, wanjh benmarnbom bu kabirrirohrok nungka nawu God.
GEN 5:2 Benmarnbom bininj dja daluk, benmarneyimeng kunmak kunwok, dja benngeykurrmeng “Bininj”.
GEN 5:3 Bu Adam mimbini mandjewk 130, wanjh bibornang beywurd nawu nungka benerohrokni, dja bingeykurrmeng Seth.
GEN 5:4 Dja bu Seth danginj, Adam djahdjalmimbini mandjewk 800, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:5 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Adam bu mimbini wanjh nine hundred dja thirty, wanjh doweng.
GEN 5:6 Bu Seth mimbini mandjewk 105, wanjh bibornang nawu Enosh.
GEN 5:7 Dja bu Enosh danginj, Seth djahdjalmimbini mandjewk 807, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:8 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Seth bu mimbini wanjh 912, wanjh doweng.
GEN 5:9 Bu Enosh mimbini mandjewk 90, wanjh bibornang Kenan.
GEN 5:10 Dja bu Kenan danginj, Enosh djahdjalmimbini mandjewk eight 815 mak benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:11 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Enosh bu mimbini wanjh 904, wanjh doweng.
GEN 5:12 Bu Kenan mimbini mandjewk 70, wanjh bibornang Mahalalel.
GEN 5:13 Dja bu Mahalalel danginj Kenan djahdjalmimbini mandjewk 840, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:14 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Kenan bu mimbini wanjh 910, wanjh doweng.
GEN 5:15 Bu Mahalalel mimbini mandjewk 65, wanjh bibornang Jared.
GEN 5:16 Bu Jared danginj, Mahalalel djahdjalmimbini bu mandjewk 830, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:17 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Mahalalel bu mimbini wanjh 895, wanjh doweng.
GEN 5:18 Bu Jared mimbini mandjewk 162, wanjh bibornang Enoch.
GEN 5:19 Dja bu Enoch danginj, Jared djahdjalmimbini mandjewk 800, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:20 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Jared bu mimbini wanjh 962, wanjh doweng.
GEN 5:21 Bu Enoch mimbini mandjewk 65, wanjh bibornang Methuselah.
GEN 5:22 Dja bu Methuselah danginj, Enoch munguyh benehdjaldjarrkrey God bu mandjewk 300, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:23 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Enoch bu mimbini wanjh 365.
GEN 5:24 Enoch benehdjarrkrey God, kaluk baldjalyakminj, dja God birrarrkidmey bikang.
GEN 5:25 Bu Methuselah mimbini mandjewk one 187, nungka bibornang Lamech.
GEN 5:26 Dja bu Lamech danginj, Methuselah djahdjalmimbini mandjewk 782, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:27 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Methuselah bu mimbini wanjh 969, wanjh doweng.
GEN 5:28 Bu Lamech mimbini mandjewk 182, wanjh nungka bibornang beywurd, dja bingeykurrmeng Noah, mak yimeng, “Nungka kaluk kankangemarnbun kadberre, bu karrihdurrkmirri dja mak karrihngudjngarrhme bulkkidj duninjh, bu karribolkyilkbun kunrorre, manbu Yawey marnbom kunyid.”
GEN 5:30 Dja bu Noah danginj, Lamech djahdjalmimbini mandjewk 595 dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 5:31 Wanjh mandjewk nuyeni rowk Lamech bu mimbini wanjh 777, wanjh doweng.
GEN 5:32 Bu Noah mimbini mandjewk 500, wanjh benbornang Shem, Ham dja Japheth.
GEN 6:1 Bu bininj birridedjdjingmey birrimirndewernmerreni kore kurorre, wanjh ngalbebeywurd bindimarnedanginj.
GEN 6:2 Wanjh yikahwi nawu birrikukyimi yiman angel rerrih, bu bedda bindinang birrimekbe daluk birrinang birrimakkaykenhni, wanjh bindimey nawu bindibebbehdjarrngbom dja birrimarreni.
GEN 6:3 Wanjh Yawey yimeng, “Kunngolek ngardduk minj munguyh karri kore bininj, dja bedda djalbininjwi, minj kabirrimimbi munguyh, kaluk ngamarnbun mandjewk bedberre bu 120, wanjh kabirridowen.”
GEN 6:4 Kaluk kumekbe wanjh birrini kore kurorre nawu birringeyyoy Nephilim, kaluk birrikornamkuyengni duninjh dja birrikukkihkimukni dorrengh. Mak rerre birrini bu birrimekbe nawu birrikukyimi yiman angel rerrih birriyoy ngalbebeywurd bedberre bininj, dja bindimarneyawdanginj wurdwurd. Bedda wanjh birrimekbe nawu korrokoni birrihni nawu bindiyurrhkeyi birribuyika, dja bininj birriwarlahkenh bindiburrbuni bindiburlumi dja bindiyolyolmi.
GEN 6:5 Wanjh Yawey bennang bininj rowk nawu birrihni kurorre dja bennang birriwarreminj duninjh, dja yehyeng rowk nawu bininj birrihburrbuni kukangebeh bedberre wanjh djalwernhwarreni duninjh bu munguyh.
GEN 6:6 Wanjh Yawey njilngwarreminj duninjh bu bininj benmarnbom kore kurorre, dja kangewarreminj.
GEN 6:7 Wanjh kunmekbe Yawey yimeng, “Ngaye ngabenbularrbun bininj rowk nawu ngabenmarnbom, ngabenyakwon rowk nawu kabirrihni kurorre; bininj, mak mayh duninjh, dja mayh nawu kawake, dja nawern warridj nawu welyi nawu kare kuwonge, ngabenyakwon rowk, dja nganjilngwarreminj bu ngabenmarnbom.”
GEN 6:8 Dja nadjalkudji bininj Noah, wanjh Yawey bimakwam bu namakni nuye.
GEN 6:9 Kuhni wanjh kabiyolyolme Noah. Noah wanjh namakni, nungka wanjh nadjalkudjini namakni kore birriwern rowk nawu birridjarrkmimbini. Nungka munguyh benehdjarrkrey God.
GEN 6:10 Nungka Noah benkarrmi danjbik bebeywurd, Shem, Ham dja Japheth.
GEN 6:11 Dja bininj rowk God bennang birriwarreminj duninjh, dja mak wernminj duninjh bu birrihburreni kore kurorre rowk.
GEN 6:12 God bolknang kurorre rowk, nang bolkwarreminj bu bininj rowk kore kurorre birrihkurduyimi kunwarre.
GEN 6:13 Wanjh God bimarneyimeng Noah, yimeng, “Ngaye nganjilngbekkarrinj ngabenyakwon rowk nawu kabirrimimbi, dja wernminj duninjh kore kurorre bu kabirrihburren. Kanbekka, marneyime, ngaye bedda ngabenyakwon dja kunrorre dorrengh ngabendjarrkyakwon.
GEN 6:14 Wanjh yimarnbu Ark manbu kabbala mankimuk ke, kundulk manbu karrulkngeyyo cypress yirrulkma yirrundulubu, dja yirurrkmarnbun kunrurrkwern, dja mak yima manbu tar dja yibelebelbmen kururrk dja mak kuberrk, ba kukku minj kambongimen.
GEN 6:15 Kuhni wanjh yikurduyimen bu yimarnbun; kuhni kare mankuyengkenh, 140 metres, dja kuni kayime mandedjwarlah, 23 metres, dja bu kakodj wanjh 13 metres.
GEN 6:16 Yimarnbu mak kaddumkah ngarre ark, dja yuwn yibangmekodjbalhme. Yiwohbawon 50 centimetres kore kaddum kungorrk ngarre ark. Kaluk kunrurrkdangmaye yiname kungorrk, dja balabala yimarnbun danjbik yiman kanjdji, kubulkayh dja mak kaddum.
GEN 6:17 Dja yina, ngaye wanjh ngamunkewe kundjurrh kore kurorre, kabenkebngakke rowk nawu kabirrimimbi kabenyakwon, kabirridowen rowk yehyeng nawu kunngolek kakarrme kondah kabirrihni kurorre.
GEN 6:18 Dja kaluk ngarayekwon kunwok ngardduk ngawokkurrmerren bu berrebbun ngudda. Ngudda kaluk yibidbun kore kabbala, ngudda, bebeywurd ke, ngalbininjkobeng ke, dja ngalbibininjkobeng bedberre bebeywurd ke, wanjh ngurridjarrkbidbun.
GEN 6:19 Ngudda mak yibenngimewe mayh bokenhbokenh nawu kukbubuyika rowk nawu kabirrimimbi, kaluk nakudji narangem dja ngalkudji ngaldaluk birribebbehkukbubuyika rowk, ba kunu ngurridjaldjarrkdarrkid.
GEN 6:20 Kaluk nawern mayh nawu welyi birribebbehkukbubuyika, mayh duninjh birribebbehkukbubuyika, dja mayh nawu kawake kurorre birribebbehkukbuyika, kaluk bokenh birribebbehkukbubuyika rowk wanjh kabirrimre kore ngudda, ba kunu kabirridjaldarrkid.
GEN 6:21 Dja mak manme yika manbu manbubuyika rowk, dja yikarekurrmen, manbu ngudda ngurringun dja mak bedda mayh kabirringun.”
GEN 6:22 Wanjh kuhni Noah kurduyimeng rowk kore God biwokrayekwong.
GEN 7:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Noah, “Yibidbu kore kabbala, ngudda dja nawu ngurrimud ngurridjarrkbidbu, dja ngaye ngalkeng ngudda yidjalkudji nawu ngayime yimak, kore birridjalwern rowk nawu bolkkime ngurridjarrkmimbi.
GEN 7:2 Yibenka seven narahrangem dja seven ngaldahdaluk birribebbehkukbubuyika rowk mayh nawu ngurriyime bele nawu ngurringun, dja mak yibenka nakudji narangem ngalkudji ngaldaluk mayh birribebbehkukbubuyika rowk nawu ngurriyime burlerri nawu minj ngurringun.
GEN 7:3 Dja mak yibenka seven narahrangem dja seven ngaldahdaluk nawu mayhmayh nawu kare kuwonge, birribebbehkukbubuyika rowk. Kuhni wanjh yikurduyimen ba munguyh kabirridjaldarrkid, birribebbehkukbubuyika rowk kore kubolkbubuyika kurorre.
GEN 7:4 Dja kaluk bu kunkodjke seven wanjh ngaye ngamunkewe mandjewk, kadjaldjakdung munguyh bu kunbarnangarra dja kunkak bu kunkodjke forty, dja ngabenbularrbun ngabenyakwon rowk nawu kabirrimimbi nawu ngabenmarnbom.”
GEN 7:5 Wanjh Noah kurduyimeng rowk kore Yawey biwokrayekwong.
GEN 7:6 Noah wanjh mandjewk nuyeni 600 bu kundjurrh bebmeng kore kurorre.
GEN 7:7 Wanjh Noah dja bebeywurd nuye, ngalbininjkobeng nuye, dja ngalbibininjkobeng bedberreni nawu bebeywurd, bedda wanjh birribidbom kore kabbala ba minj kundjurrh benkebnguyi.
GEN 7:8 Dja birridjarrkbidbom warridj mayh duninjh nawu bininj birriyimi bele dja burlerri, dja nawern nawu welyi, mak mayh nawu kawake kurorre, narahrangem ngaldahdaluk birribebbehkukbubuyika rowk, wanjh Noah birridjarrkbidbom kore kabbala. Kunmekbe kurduyimeng bu God biwokrayekwong.
GEN 7:10 Wanjh bu kunkodjke seven wanjh kundjurrh kumbebmeng kore kurorre.
GEN 7:11 Bu Noah nungka mimbini 600 mandjewk kaluk bu kunbarnangarra seventeen kore dird bokenh, wanjh kukku manbu kanjdjibeh kurorre kumhdjalbobebmerrinj, mak yiman ngolduhmeng dja kumdjurrhbumi.
GEN 7:12 Wanjh djahdjaldjakdungi kore kurorre bu kunbarnangarra dja kunkak bu kunkodjke forty.
GEN 7:13 Wanjh bu kunmekbe kunbarnangarra Noah bidbom kore kabbala, bebeywurd birridjarrkbidbom nawu Shem, Ham dja Japheth, mak Noah nuye ngalbininjkobeng, dja ngalbibininjkobeng bedberre nawu birridanjbik bebeywurd.
GEN 7:14 Dja mak birridjarrkbidbom mayh kele birribebbehkukbubuyika rowk, dja mayh kelebuk birribebbehkukbubuyika rowk, dja mak mayh nawu kawake kurorre birribebbehkukbubuyika rowk, dja mak mayhmayh birribebbehkukbubuyika rowk, birribebbehkukbubuyika rowk nawu birriwelyi.
GEN 7:15 Kaluk bokenhbokenh birribebbehkukbubuyika rowk nawu birrikarrmi kunngolek dja birrimimbini, Noah birridjarrkbidbom kore kabbala, ngalkudji ngaldaluk dja nakudji narangem birribebbehkukbubuyika rowk nawu birrimimbini, birringimeng. Kunmekbe birrikurduyimeng bu God biwokrayekwong Noah. Wanjh nungka Yawey biwelengdangbalhmeng bedberre.
GEN 7:17 Wanjh kundjurrh djalbobidbuni munguyh bu kunkodjke forty, dja bowernmerrinj, wayhkeng kabbala kaddumkah wam, kurorre bolkbawong.
GEN 7:18 Wanjh bokihbokimukmeni dja munguyh djahdjalbobidbuni kore kurorre, dja kabbala darlkadarlkani kaddum kubokehkekeb.
GEN 7:19 Kaluk bobidburrinj bulkkidj, dja manwarddekuyengkuyeng kukku warddebarrkbom rowk.
GEN 7:20 Dja mak munguyh djalbobidburreni bobidbom wernhwarddekodjyibkeng rowk, kaddum balwernhbowayhmeng seven metres.
GEN 7:21 Wanjh nadjalwern rowk nawu birrimimbini nawu birrihrey kurorre birriyakminj rowk; nawern nawu welyi, mayh kelebuk dja kele, nawarlahkenh rowk nawu birrimirnderey kurorre, dja mak bininj rowk.
GEN 7:22 Birriwern rowk nawu birrihni kuberrkkombuk dja birrikarrmi kunngolek bu birrimimbini wanjh birridowerrinj rowk.
GEN 7:23 God benbularrbom benyakwong rowk nawu birrimimbini kurorre; bininj, dja mayh duninjh, dja mayh nawu kawake kurorre, dja nawern nawu welyi nawu kare kuwonge, bedda rowk benbularrbom kore kurorre. Noah nadjalkudji dja nawu birrihdjarrkni kore kabbala birridjalmekbe wanjh birridarrkidni.
GEN 7:24 Kaluk manbu kukku yiman wohrnani rerrih kore kurorre bu kunkodjke 150.
GEN 8:1 Wanjh God benburrbom Noah dja mayh rowk nawu kele dja kelebuk nawu birridjarrkdahkendi kabbala, wanjh nungka God munkeweng kunmayorrk kore kurorre, dja bokohbokolungi.
GEN 8:2 Kukku manbu kumbobebmi kanjdjibeh kurorre wanjh bongurdmeng, dja mak kore ngolduhmi wanjh balhmeng, dja mandjewk ngurdmeng.
GEN 8:3 Dja kukku yeledj djahdjalbokolungi munguyh. Bu kunkodjke 150 wanjh bokolurrinj,
GEN 8:4 dja bu kunbarnangarra seventeen bu dird seven wanjh manbu kabbala barndanginj kuwarddekimuk kawarddengeyyo Ararat.
GEN 8:5 Kukku munguyh djahdjalbokolungi bu dird ten. Kaluk bu kunbarnangarrakudji bu dird ten wanjh warddebebmeng birriwarddekodjnang kunwarddebubuyika.
GEN 8:6 Kaluk bu kunkodjke forty yakminj, wanjh Noah dangmarrhmey window kore kabbala manbu marnbom kore kabbala,
GEN 8:7 dja munkeweng nakudji wakwak, dja namekbe wakwak djahdjalrengehrey munguyh madbuni kukku kahbokolungkenh kurorre.
GEN 8:8 Wanjh Noah munkeweng dorddorok ba kanan bu kunubewu kukku bokoluy kore kurorre.
GEN 8:9 Dja nawu dorddorok minj baleh bolkngalkemeninj bu rerrkayi, wanjh bimarnedurndi Noah kore kabbala, dja kukku boyohboyoy kurorre rowk. Wanjh Noah bidbebmeng mey ngalmekbe dorddorok, ngimowong kore nungka di kore kabbala.
GEN 8:10 Wanjh Noah madbuni kunkodjke seven, wanjh kunu yawoyhmunkeweng dorddorok kabbalabeh.
GEN 8:11 Wanjh bu wolewolehminj ngalmekbe dorddorok bimarnedurndi, dja manmalaworrkerrnge dorrengh kore kukeb ngarre, manbu bolkkime ngaleng malaworrdurrkmengbeh kore olive kundulk, wanjh kunu Noah burrbom bu bokolurrinj kore kurorre.
GEN 8:12 Wanjh yawoyhmadbom kunkodjke seven, dja yawoyhmunkeweng dorddorok, dja kunukka minj ngaleng biyawoyhmarnedurndeyi.
GEN 8:13 Wanjh bu Noah mandjewk nuyeni 601, bu kunbarnangarrakudjini bu dird nakudji wanjh kukku boyakminj kore kurorre dja bolkbukminj. Nawu Noah kodjmarrhmey manmekbe kabbala dja bolknang nang kurorre balbolkbukminj.
GEN 8:14 Wanjh bu kunbarnangarra twenty seven bu dird bokenh wernhbolkbukminj rowk.
GEN 8:15 Dja God bimarneyimeng Noah, yimeng,
GEN 8:16 “Ngurribebmerrimen kore kabbala, ngudda, ngalbininjkobeng ke, bebeywurd ke dja ngalbibininjkobeng bedberre.
GEN 8:17 Dja yibenbebkemen rowk birribebbehkukbubuyika nawu kabirrimimbi nawu ngurridjarrkdahkendi, nawern nawu welyi, mayh duninjh, dja nawarlahkenh rowk nawu kawake kurorre, ba kunu kabirriyawmayawmang kore kurorre, nawern yaw kabirrimang kabirriwernmerren kore kurorre.”
GEN 8:18 Wanjh kunu Noah dja bebeywurd nuye birribebmerrinj, dja ngalbininjkobeng nuye dja ngalbibininjkobeng bedberre nawu bebeywurd, birridjarrkbebmerrinj, dja mak mayh rowk; mayh duninjh, dja nadjalwern nawu kawake kurorre, nadjalwern nawu welyi, nadjalwern rowk nawu kare kurorre, wanjh birrimirndebebmerrinj kabbalabeh, kaluk bedman nawu birribebbehkukrohrokni; ngalbadjan, kornkumo, yayaw, wanjh birridjarrkbebmerrinj.
GEN 8:20 Wanjh Noah marnbom altar kunwardde yiwarrudjkenh nuye nawu Yawey, wanjh mey yikahwi kukbubuyika rowk nawu birriyimi bele, kaluk mayh dja mayhmayh, wanjh benkukwurlhkeng kore manmekbe kunwardde bu biwong rowk Yawey.
GEN 8:21 Wanjh Yawey bu nomeng manbu manmanjmakni wanjh nungan burrbom baybaywi, yimeng, “Ngaburrbun bininj rowk wanjh munguyh kabirridjaldjare kunwarre kore kukange bedberre bu birriyayahwurd dja mak bu birridabbolk, dja bonj, ngaye minj kunyawoyhkudji ngayawoyhmarnbun kurorre bu kayidwernmerren bedberre. Dja ngaye minj mak kunyawoyhkudji ngabenyawoyhbun ngabenyakwon rowk nawu kabirrimimbi mayh yiman bu kunihbu ngakurduyimeng.”
GEN 8:22 “Dja bu kunrorre kadjaldi wanjh munguyh kadjalyime bu kamre kore manmim karrudjindangenkenh dja mak bu manme kabirrimoyhmang, dja bu kunbonjdjek kamre mak manbu kawurlhmikenh, dja mak bu kurrung kamre dja kudjewk, kunbarnangarra dja kunkak. Kuhni wanjh munguyh kadjalyime, minj kayakmen.”
GEN 9:1 God kunmak kunwok benmarneyimeng Noah dja bebeywurd nuye, dja yimeng bedberre, “Ngurrbenborna birriwern wurdwurd, ngurrimirndewernmerrimen dja ngurrimirndebarlmirrangimen kore kurorre.
GEN 9:2 Dja kaluk ngundikengeme ngudberre bulkkidj mayh nawarlahkenh rowk nawu kare kurorre, dja nadjalwern rowk nawu welyi nawu kare kuwonge, mayh nawarlahkenh rowk nawu kawake kurorre, dja djenj nawarlahkenh rowk nawu kare kukukku, bedda rowk ngudda ngurrbenmarnewohrna.
GEN 9:3 Dja mayh rowk nawu kamimbi ngaye won ngudberre bu ngurringun, yiman bu kerrngehkenh ngaye wong ngudberre mankolhdebubuyika, wanjh bolkkime won yehyeng rowk.”
GEN 9:4 “Dja ngaleng, yuwn kunkanj ngurringun nawu kunkurlba dorrengh, dja kundarrkid karri kore kukurlba.
GEN 9:5 Dja bu bininj dja nuk mayh nabang kabibun bininj kakurlbare karrowen wanjh woybukkih ngaye ngayime namekbe nunganwali karrowen. Kaluk ngayime karrowen mayh nawu kabibun bininj bu karrowen, dja mak bininj ngayime karrowen nawu kabibun nabuyika bininj bu karrowen.
GEN 9:6 Dja ngaye God marnbom ngudberre bininj, yiman ngaye God rerrih karrirohrok, kunmekbekenh kunu nawu kabibun bininj bu karrowen, wanjh namekbe nunganwali bininj kabirribun kabirrikukkurrme.
GEN 9:7 Dja ngudda, ngurrbenborna wurdwurd birriwern, ngurrimirndewernmerrimen duninjh, ngurribaldjalwernhmirndewernworrimen kore kurorre.”
GEN 9:8 Wanjh God benmarneyimeng Noah dja bebeywurd nuye dorrengh, yimeng, “Ngaye ngarayekwon kunwok ngardduk ngawokkurrmerren, berrebbun ngudda dja nawu ngurrbenkebmawahme, dja mak nawarlahkenh rowk nawu kamimbi nawu ngurridjarrkni; nawern nawu welyi, mayh kelebuk dja kele, birrimekbe rowk nawu ngurrimdjarrkbebmerrinj kabbala, nadjalwarlahkenh rowk nawu kamimbi kore kurorre.
GEN 9:11 Ngaye ngarayekwon maninjmanu kunwok ngardduk ngawokkurrmerren berrebbun ngudda minj kunyawoyhkudji kundjurrh kabenyawoyhkebngun kabenyakwon rowk nawu kabirrimimbi, minj kunyawoyhkudji kundjurrh kamre nawu kabolkwarrewon rowk kurorre.”
GEN 9:12 Dja God yimeng, “Kuhni ngurrina kayime ba ngurriburrbun bu ngawokkurrmerren bu ngaye berrebbun ngudda dja nawarlahkenh rowk nawu kamimbi nawu ngurridjarrkni. Ngawokkurrmerren berrebbun ngudberre, kaluk bedda dorrengh nawu yerreyerre kabirridangerren djalmunguyh.
GEN 9:13 Ngaye nganameng ngalyod ngardduk kore kungol, kunu wanjh ngurriburrbun bu ngaye ngawokkurrmerrinj berrebbom ngudda dja ngurriwern rowk nawu ngurrini kurorre.
GEN 9:14 Bu yarrkka ngaye ngamarnbun kunngol kawernmerren kore kurorre dja ngalyod kabebme kawarnamyongen kore kungol,
GEN 9:15 wanjh kunu ngaburrbun bu ngaye ngawokkurrmerrinj berrebbom ngudberre dja mak ngurridjalwern birrikukbubuyika nawu ngurridjarrkmimbi. Minj kunyawoyhkudji kukku kabowernmerren kayimerran kundjurrh bu kabenkebngun rowk nawu kabirrimimbi.
GEN 9:16 Yarrkka bu ngalyod kabebme kore kungol wanjh ngaye nganan dja ngaburrbun bu ngaye God ngawokkurrmerrinj djalmunguyh munguyh, bu berrebbom bininj dja mak birrikukbubuyika rowk nawu ngurrimimbi kore kurorre.”
GEN 9:17 Kunu wanjh God bimarneyimeng Noah, yimeng, “Kunmekbe wanjh kayime ba ngurriburrbun bu ngarayekwong kunwok ngardduk, ngawokkurrmerrinj berrebbom ngudberre rowk nawu ngurridjarrkmimbi rowk kore kurorre.”
GEN 9:18 Nawu Noah birribebeywurd nuyeni nawu birrimbebmeng kabbalabeh wanjh Shem, Ham dja Japheth. Ham wanjh bibornang Canaan.
GEN 9:19 Birrimekbe wanjh birridanjbik nawu Noah nuyeni bebeywurd dja bedda wanjh mawahmawah kadberre karriwern rowk nawu karrihni kubolkbubuyika rowk.
GEN 9:20 Noah wanjh nungka bolkyilkbuni kurorre, dja kaluk dudji manrakel manbu grapes.
GEN 9:21 Wanjh bu bonguneng mankalkkid manrakelbeh, wanjh mayahmeng, yongohyoy kuklahlarrkni kururrk kore dabburlin nuye.
GEN 9:22 Wanjh Ham nawu bibornang Canaan bikuklarrknang kornkumo dja benbenemarneyimeng birridanginj nuye nawu beneni kuberrk.
GEN 9:23 Wanjh Shem dja Japheth benemey manburrba benekurrmeng kukarlang berrewoneng benengorrkang dja benededjkenhdurndi benekukbarrkbom kornkumo nawu kuklarrkyoy. Benekebborledmeng kubuyika benebolknang ba minj benekuklarrknayi kornkumo.
GEN 9:24 Kaluk bu Noah kodjkerrolkkang bu bonguneng mayahmeng, dja bekkang bu nawu beywurd nayahwurd duninjh nuye bimarnekurduyimeng,
GEN 9:25 wanjh Noah yimeng, “Ngadjare kunyid kamre nuye Canaan kakukmarladjmen duninjh, karrurrkmirri yiman rerrih birrikarremulewam bedberre nawu birridangerrinj.”
GEN 9:26 Mak kuhni warridj Noah yimeng, “Ngaburlume Yawey, nawu God nuye Shem. Kaluk ngadjare Canaan nuye kabirriyimerran kabindimarnedurrkmirri Shem nuye.
GEN 9:27 Ngadjare God kabimarnebolkwarlahwon Japheth, dja mak ngadjare Japheth nuye nawu kabenkebmawahme, wanjh kabirridjarrkni kore Shem nuye bininj, dja Canaan nuye kabindimarnedurrkmirri Japheth nuye.”
GEN 9:28 Wanjh bu kundjurrh yakminj, wanjh Noah munguyh djahdjalmimbini bu mandjewk 350.
GEN 9:29 Kaluk mandjewk nuyeni rowk bu mimbini wanjh 950, wanjh doweng.
GEN 10:1 Kuhni kabenyolyolme nawu Shem, Ham dja Japheth bindibornang mak bindikebmawahmeng. Bedda nawu Shem, Ham dja Japheth nawu Noah benbornang, wanjh bindibornang bebeywurd kaluk yerrekah bu kundjurrh yakminj.
GEN 10:2 Nawu Japheth benbornang bebeywurd nuye wanjh; Gomer, Magog, Madai, Javan, Tubal, Meshech dja Tiras.
GEN 10:3 Nunganwali Gomer benbornang bebeywurd; Ashkenaz, Riphath, dja Togarmah.
GEN 10:4 Dja Javan nuyeni bebeywurd bu benbornang wanjh Elishah, Tarshish, Kittim, dja nawu Dodanim.
GEN 10:5 Bedda rowk wanjh bindimawahmeng birriwern bininj nawu birrini kore kurrula darnkih dja kore manyunkurrbubuyika. Bedda birrikaberrkwernminj, birriyarlarrmeng birribebbehwam kore bedman bedberrekih kunred, birriyawmud duninjh birridjarrkni, kore bedman nawu birriredbo duninjh, birribebbehdjenbubuyika.
GEN 10:6 Dja nawu Ham benbornang bebeywurd nuye wanjh Cush, Mizraim, Put dja Canaan.
GEN 10:7 Nawu nunganwali Cush benbornang Seba, Havilah, Sabtah, Raamah, Sabtecah. Dja nunganwali Raamah benbenebornang bebeywurd nawu Sheba dja Dedan.
GEN 10:8 Dja Cush wanjh mawah nuye Nimrod, nawu nungka yimerranj ngudjmakni duninjh, benyurrhkeng birribuyika bininj rowk kore kurorre birrihni.
GEN 10:9 Dja Yawey warridj yimeng bu nungka Nimrod mayhmakni duninjh, wanjh kunu bininj birriyimi, “Yiman yerreh Nimrod, nawu Yawey yimi mayhmakni duninjh.”
GEN 10:10 Kunred nuye bu wohrnawohrnani, wanjh dedjdjingmey kore kurehred kabolkngeyyo Babel. Kunmekbe kunred kabolkngeyyo warridj Babylon. Dja mak kore kurehred kabirribolkngeyyo Erech, dja Akkad, dja Calneh kore kubolkwarlah kabolkngeyyo Shinar.
GEN 10:11 Dja kumekbe kunredbeh nungka wam kore kabolkngeyyo Assyria. Kumekbe rurrkdundulubom bolkmarnbom kabolkngeyyo Ninevah, dja mak Rehoboth-Ir, dja Calah.
GEN 10:12 Dja mak kunred Resen bolkmarnbom kaluk kubulkayh kore Ninevah dja Calah. Kunmekbe kubolkkimuk kaluk kururrkwern duninjh.
GEN 10:13 Dja Mizraim nungka mawah nuye bininj nawu birribebbehdi kore namudbubuyika bedberre, kaluk birringeyyoy Lud, dja mak Anam, dja Lehab, Naphtuh, Pathrus, Casluh, dja mak Caphtor. Kaluk nawu bininj namud bedberre ngeyyoy Caphtor, bindikebmawahmeng bininj nawu Philistiabeh.
GEN 10:15 Nawu Canaan nungka wanjh bibornang Sidon nawu nadjdjaman nuye, dja mak nawu nungka Canaan mawahmawah nuye wanjh bininj nawu Heth benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu birrikang kore kunred Jebus, dja bininj nawu Amor benkebmawahmeng, dja nawu Gergash benkebmawahmeng, dja bininj nawu birringeyyoy Hiv, dja mak bininj nawu Canaan benkebmawahmeng kore namudbubuyika birringeyyoy Ark, dja mak Arvad, dja mak Zemar, dja mak bininj nawu birrikang kore kunred Hamath, dja kore kunred kabolkngeyyo Sin. Kaluk bedda nawu Canaan nawu birriyawmud duninjh birrikaberrkwernminj birriyarlarrmeng, dja kunred kubolkwarlah kabolkngeyyo Canaan wanjh yiman dedjdjingmey kore Sidon, djalwam kore kunbolk Gaza, darnkih kore Gerar, mak kunmekbe djalwam darnkih kore kunbolkbuyika manbu Sodom, Gomorrah, Admah dja Zeboiim. Kaluk burnbom kore kunred kabolkngeyyo Lasha.
GEN 10:20 Bedda wanjh birrimekbe nawu Ham mawah nuyeni nawu bedman birriyawmud duninjh, nawu mak bedman birribebbehdjenbubuyika, dja kunred bedberre bu birrini, dja nawu birriredbo duninjh.
GEN 10:21 Dja Shem wanjh benedanginj Japheth. Kaluk nungka Shem nawernwarreni. Nungka wanjh mawah bedberre nawu birriwern Hebrew bininj rowk.
GEN 10:22 Shem benbornang bebeywurd nuye wanjh birringeyyoy Elam, Asshur, Arpachshad, Lud dja Aram.
GEN 10:23 Dja nunganwali Aram benbornang Uz, Hul, Gether dja Meshech.
GEN 10:24 Dja mak Arphaxad bibornang Shelah, dja nunganwali Shelah bibornang Eber.
GEN 10:25 Eber nunganwali benbenebornang bebeywurd bokenh, nawu nakudji wanjh ngeyyoy Peleg (Peleg kunekke kunngey kayime kalarlmiyindan) dja bu nungka ni wanjh birrirorrelarlmey. Dja nawu benedanginj wanjh ngeyyoy Joktan.
GEN 10:26 Nunganwali Joktan benbornang Almodad, Sheleph, Hazarmaveth, Jerah, Hadoram, Uzal, Diklah, Obal, Abimael, Sheba, Ophir, Havilah dja Jobab. Birrimekbe rowk wanjh Joktan nuyeni bebeywurd.
GEN 10:30 Wanjh kunred bedberre kore birrini dedjdjingmey kore kunred Mesha, dja djalwamwi darnkih kore kunbolk Sephar kore kubolkduluhdulum kore koyek.
GEN 10:31 Bedda wanjh birrimekbe nawu Shem Mawah nuyeni, nawu bedman birriyawmud duninjh, nawu mak bedman birribebbehdjenbubuyika, dja kunred bedberre bu birrini dja nawu birriredbo duninjh.
GEN 10:32 Kuhni kabenmulewan bininj mawahmawah bedberre nawu Noah benbornang. Nakka birriyawmud duninjh kabirribebbehngeydingeydi, nawu bedman birriredbo duninjh. Dja birrimekbe kaluk kumekbebeh birriwelengmirndeyarlarrmeng birribebbehwam, birribebbehmarnburrinj bedmandeleng birriredbo kore kurorre rowk. Kaluk yerrekah bu kundjurrh yakminj.
GEN 11:1 Kerrngehkenhni bininj rowk nawu birrihni kurorre wanjh birriwokkudjini, kundjenkudji birridjarrkwokdi.
GEN 11:2 Kaluk bu bininj birrihrey koyek wanjh birribolkngalkeng kabbal kore kubolkwarlah kabolkngeyyo Shinar, wanjh kumekbe birriyerrkang.
GEN 11:3 Wanjh bedda birrimarneyimerrinj, “Kab karrimarnbu manwern brick, karrikinje kukunak ba karayekmen.” Wanjh birribawong kunwardde bu birrirurrkmarnbuni, dja birrimarnbuni manwern brick, dja tar birribarungi bu birribelbmi.
GEN 11:4 Wanjh birrimarneyimerrinj, “Kab karrimarnbu kadberre kubolkkimuk, dja karrirurrknamen warridj manrurrkkuyeng duninjh manbu kadjalewi kaddum kungol, ba karringeykukenworren, dja marndi kandikukyarlarrke karribebbehre kubolkbubuyika rowk kore kurorre.”
GEN 11:5 Wanjh Yawey kumkoluy kanan kubolkkimuk dja manrurrkkuyeng manbu bininj birrimarnbuni.
GEN 11:6 Dja nungka Yawey yimeng, “Bedda bininj wanjh birridjalkudji dja birriwokkudjiwi. Kuhni wanjh yiman birridjaldedjdjingmey, dja kunwern mak kaluk kabirrikurduyime warridj, wanjh bonj yehyeng nawu bedda kabirrikarremarnbun, yimankek kabirrikurduyime, wanjh minj kabirribarabun.
GEN 11:7 Kab ngarrkolung ngarrbendjenborledke ba bu kabirribebbehwokwakwarren dja kabirrimayahmerren.”
GEN 11:8 Wanjh Yawey benyarlarrkeng, benbebbehmunkeweng kumekbebeh birribebbehwam kubolkbubuyika rowk kore kurorre, wanjh birribawong bu kubolkkimuk birrirurrkmarnbuni.
GEN 11:9 Dja kumekbe wanjh Yawey benbebbehdjenborledkeng dja birribebbehmayahmeng. Wanjh kunmekbekenh kunu kabolkngeyyo Babel. Kunekke kunngey kayime “Birrimayahmeng”. Dja mak kumekbebeh Yawey benyarlarrkeng benbebbehmunkeweng birribebbehwam kubolkbubuyika rowk kore kurorre.
GEN 11:10 Kuhni wanjh kabenyolyolme nawu Shem benbornang dja benkebmawahmeng. Kaluk yerrekah mandjewk bokenh bu kundjurrh yakminj, kaluk bu Shem nuyeni mandjewk wanjh 100, nungka wanjh bibornang Arphaxad.
GEN 11:11 Dja bu Arphaxad danginj Shem djahdjalmimbini mandjewk 500, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:12 Bu Arphaxad mimbini bu mandjewk 35 wanjh nungka bibornang Shelah.
GEN 11:13 Dja bu Shelah danginj, Arphaxad djahdjalmimbini bu mandjewk 403, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:14 Bu Shelah mimbini bu mandjewk 30, wanjh bibornang Eber.
GEN 11:15 Dja bu Eber danginj, Shelah djahdjalmimbini mandjewk 403, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:16 Bu Eber mimbini bu mandjewk 34 wanjh bibornang Peleg.
GEN 11:17 Dja bu Peleg danginj Eber djahdjalmimbini bu mandjewk 430, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:18 Bu Peleg mimbini bu mandjewk thirty nungka bibornang Reu.
GEN 11:19 Dja bu Reu danginj, Peleg djahdjalmimbini bu mandjewk 209, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:20 Bu Reu mimbini mandjewk 32 wanjh nungka bibornang Serug.
GEN 11:21 Dja bu Serug danginj, Reu djahdjalmimbini mandjewk 207, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:22 Bu Serug mimbini mandjewk 30, wanjh bibornang Nahor.
GEN 11:23 Dja bu Nahor danginj, Serug djahdjalmimbini bu mandjewk 200, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:24 Bu Nahor mimbini mandjewk 29 wanjh nungka bibornang Terah.
GEN 11:25 Dja bu Terah danginj, Nahor djahdjalmimbini mandjewk 119, dja benbalbornabornang birribuyika bebeywurd mak ngalbebeywurd.
GEN 11:26 Dja Terah bu mimbini mandjewk 70, nungka wanjh benbornang Abram, Nahor, dja Haran.
GEN 11:27 Kuhni wanjh kabenyolyolme nawu Terah benbornang dja benkebmawahmeng. Terah wanjh kornkumo bedberre nawu Abram, Nahor dja Haran. Haran nunganwali bibornang nawu Lot.
GEN 11:28 Kaluk Haran doweng kore kunred bolkngeyyoy Ur kore kubolkwarlah bedberre nawu birringeyyoy Chaldea, kumekbe kore Haran danginj. Dja bu doweng wanjh Terah nawu nuyeni kornkumo, nungka wanjh djaldarrkidni.
GEN 11:29 Abram dja Nahor bindibebbehmey ngalbibininjkobeng. Abram nuyeni ngalbininjkobeng kaluk ngeyyoy Sarai, dja ngalbu Nahor nuyeni ngaleng wanjh ngeyyoy Milcah, ngalbeywurd nuyeni Haran. Nungka Haran wanjh kornkumo berrewoneng Milcah dja Iscah.
GEN 11:30 Dja Sarai ngaleng ngalwurdyakni dja ngalwalirrngwarreni.
GEN 11:31 Kaluk Terah benmey beywurd nuye Abram, dja Mawah nuye nawu Lot nawu Haran bibornang, dja mak ngalbininjdoy nuye Sarai, ngalbu Abram nuye ngalbininjkobeng, dja birridolkkang birribolkbawong Ur kunred bedberre bininj nawu birringeyyoy birrikang Chaldea, dja birribalbolkyikani kunred kubolkwarlah Canaan, dja bu birribebmeng kabolkngeyyo Haran, wanjh kumekbe birriyerrkang birrini.
GEN 11:32 Terah wanjh mandjewk nuyeni 205 bu mimbini, wanjh doweng kore kunred Haran.
GEN 12:1 Yawey wanjh bimarneyimeng Abram, “Yibolkbawo kekih kunred, yibenbawo nawu ngurrimud, dja nawu kornkumo ke nuyeni, dja yiray kore kunred kubolkwarlah ngaye kaluk bolkbukkan.
GEN 12:2 Ngaye kaluk won birrimirndewern bininj nawu ngudda yibenkebmawahme, kabirriyimerran birriredbo nawu birrikuken, dja ngaye kaluk marnekurduyime djal kunmak, dja ngaye kaluk ngeykukenwon, dja ngudda yibenmarnekurduyime kunmak bedberre birriwern nawu ngundingeyburrbun.
GEN 12:3 Nawu ngundimarneyime kunmak, wanjh ngayemanwali ngabenmarneyime kunmak. Dja nawu kabirridjare ke kunyid kabirrimarnbun, ngayemanwali ngabenmarnemarnbun kunyid bedberre. Dja kore ngudda ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu birribebbehmud rowk kore kurorre kabirrihbebbehdi.”
GEN 12:4 Kunmekbe bu Yawey bimarneyimeng, wanjh Abram wam, dja nawu Lot benedjarrkwam. Kaluk mandjewk nuyeni Abram wanjh 75 bu nungka bolkbawong Haran.
GEN 12:5 Nungka bikang Sarai ngalbu ngalbininjkobeng nuyeni, mak Lot warridj bikang nawu Abram benedanginj Haran biwakwam, dja mak birrimadjkang rowk yehyeng nawu wernworrinj bedberre, dja bininj nawu bindikarremulewani kore Haran nawu bindimarnedurrkmirri. Wanjh bedda birridolkkang birribolkbawong, birribalbolkyikani kubolkwarlah kabolkngeyyo Canaan. Kaluk bu kumekbe Canaan birribolkmey.
GEN 12:6 Abram balhdjalbolkyurrhyurrkeyi kore kubolkwarlah Canaan, kaluk bolkmey kore Shechem kore mandulkkuken dulkdi manu nuyeni Moreh. Bu kunmekbe wanjh bininj nawu birrikang Canaan birrihdjalyingkihni kore kumekbe kubolkwarlah.
GEN 12:7 Kumekbe wanjh Yawey bimarnebukkarrinj Abram, dja bimarneyimeng, “Kondanjkunu kunred kubolkwarlah ngaye kaluk ngabenbolkwon bininj nawu ngudda yibenkebmawahme.” Wanjh kunu Abram marnbom altar kunwardde yiwarrudjkenh Yawey nawu bimarnebukkarrinj.
GEN 12:8 Kaluk kumekbebeh nungka Abram djalwam balhbolkyikani kore kuwarddewardde koyekkah Bethel, dja kumekbe dabburlin nameng. Yiman kubulkayh ni, dja Bethel karrikadkah reddi dja Ai wanjh koyekkah. Kumekbe wanjh marnbom altar kunwardde yiwarrudjkenh Yawey nuye dja yiwarrudj di bikayhmeng Yawey nuye kunngey.
GEN 12:9 Kaluk wanjh Abram dolkkang bolkbawong balhdjalley walem balbolkyikani kore kabolkngeyyo Negeb.
GEN 12:10 Kaluk kumekbe kunred kubolkwarlah Canaan wanjh djewkwarrewong bolkdarlehminj dja manme birriyawarreni. Dja bu bolkwarreminj duninjh, manme birridjalyawarreni bulkkidj, kunu wanjh Abram koluy wam kore kubolkwarlah Egypt ba kumekbe kadjalwohni waken.
GEN 12:11 Bu darnkih bebmeng kore Egypt Abram bimarneyimeng Sarai ngalbininjkobeng nuye, yimeng, “Ngaye ngaburrbun bu ngudda daluk yikukmakkaykenh, dja bu bininj nawu Egyptbeh ngundinan kaluk kabirriyime bu ngudda ngalbininjkobeng ngardduk, wanjh kunu ngandibun ngarrowen, dja ngudda ngundibawon yirrarrkid.
GEN 12:13 Wanjh yibenmarneyimen bu ngudda ngarrdanginj, ba ngandinahnan ngandimarneyime kunmak nguddakah, dja mak minj ngandibun, ngandibawon ngarrarrkid nguddakah.”
GEN 12:14 Wanjh bu Abram bebmeng kore Egypt, kaluk bininj nawu Egyptbeh birrinang bu ngalmekbe daluk ngalkukmakkaykenhni duninjh.
GEN 12:15 Bu bininj birringeykimuk nawu birrimarnedurrkmirri Pharaoh nawu nungka king wohrnani kore Egypt, bu bedda birrinang wanjh birrikukburlumeng kore Pharaoh, dja birrimey birrikang kore Pharaoh kunrurrk nuye.
GEN 12:16 Kunmekbekenh kunu Pharaoh bimarnekurduyimeng Abram kunmak ngalengkah, dja biwong Abram sheep, bulikki, donkey nawu narahrangem dja ngaldahdaluk, dja mak bininj dja daluk nawu birrimarnedurrkmirri, dja mak mayh nawern nawu camel.
GEN 12:17 Wanjh Yawey benmarnemarnbom kunyid bedberre Pharaoh dja nawu birrihdjarrkni kore kunrurrk nuye, kunkihkimuk kundjak benhmangi, bu Saraikenh ngalbu Abram nuyeni ngalbininjkobeng.
GEN 12:18 Wanjh Pharaoh bikayhmeng Abram, dja bimarneyimeng, “Njale bu kuhni kanmarnekurduyimeng? Njalekah minj kanmarneyimeninj bu ngaleng ngalbininjkobeng ke?
GEN 12:19 Dja njalekah yiyimeng bu ngaleng ngunedanginj ba kunu ngaye ngamey ngamarnbom ngalbininjkobeng ngardduk? Yina, ngahli wanjh ngalbininjkobeng ke, yika mak yidjallaywi.”
GEN 12:20 Pharaoh benwokrayekwong bininj nuye Abramkah, dja bedda birrimunkeweng ngalbininjkobeng dorrengh nuye, dja mak yehyeng rowk nawu karrmi.
GEN 13:1 Wanjh kunmekbekenh kunu Abram bolkbawong Egypt, wanjh dolkkang wam kore Negeb, nungka mak ngalbininjkobeng nuye dja yehyeng rowk nawu karrmi, dja Lot warridj birridjarrkwam.
GEN 13:2 Abram wanjh nungka wernhkukenminj, kaluk karrmi nawern mayh, dja mak money yiman silver dja gold.
GEN 13:3 Abram rengehrey yeledj, Negeb bolkbawong, djalwam kore Bethel, dja bebmeng kured kubulkayh kore Bethel dja Ai, kore kerrngehkenhni nameng dabburlin nuye.
GEN 13:4 Kaluk kumekbe kunu kore kerrngehkenh altar marnbom kunwardde yiwarrudjkenh. Wanjh kumekbe Abram yiwarrudj yawoyhdanginj biyawoyhkayhmeng Yawey kunngey nuye.
GEN 13:5 Dja Lot nawu benedjarrkrey Abram, nungka mak karrmi mirndewern mayhbubuyika dja mak dabburlin nawern.
GEN 13:6 Minj bolkmakniwirrinj, minj manwern manme diwirrinj bu yimankek benedjarrkniwirrinj, dja nawern yehyeng benebebbehkarrmi, wanjh kunu kunmekbekenh minj benedjarrkniwirrinj.
GEN 13:7 Wanjh kunyid ngalmeng berrewoneng bininj nawu bindimarnedurrkmirri, kaluk bedman nawu Abram birrimarnenahnani mayh, dja mak bedman nawu Lot nuye birrimarnenahnani wanjh birridangwerreni. Kaluk kumekbe bininj nawu birrihyingkihni kumekbe kunred kubolkwarlah wanjh birrikang Canaan, dja mak bininj nawu birringeyyoy Periz nuye.
GEN 13:8 Wanjh Abram bimarneyimeng Lot, “Yuwn ngarrdurren ngudda ngaye, dja yuwn mak kabirridurren ngudda ke bininj nawu mayh kabirrinahnan dja ngardduk bininj, dja ngad wanjh ngarrmud.
GEN 13:9 Dja yiddok minj yibolknan kabolkwarlah, ngarrkuklarlmirra ngarrbebbehre. Bu ngudda yibolkdjarrngbun yire kudjakku wanjh bonj ngaye ngare kukun, dja bu ngudda yibolkdjarrngbun yire kukun, wanjh bonj ngaye ngare kudjakku.”
GEN 13:10 Wanjh Lot bolknang rowk kabbal kanjdjikanjdji ngarre Jordan mankabo, dja nang bokimukni, dja yiman kayime njilhmi karrmi kubolkwarlahkenh djahdjalley darnkih kore Zoar, bolkrohrokni yiman kayime bu kore manme Yawey dudji kore Eden, dja yiman kayime kubolkwarlah Egypt warridj. Dja bu kunmekbe Yawey minj bangmebolkbularrbuyinj Sodom dja Gomorrah.
GEN 13:11 Wanjh kunu Lot bolkdjarrngbom kunmekbe kabbal rowk ngarre kanjdjikanjdji Jordan mankabo, dja djahdjalrey koyek, wanjh kunu kunmekbe benebebbehmunkewerrinj.
GEN 13:12 Abram wanjh ni kore kubolkwarlah Canaan, dja Lot ningihni kore kubolkkihkimuk kanjdjikanjdji kore kabbal ngarre Jordan mankabo. Kaluk nungka nameng dabburlin nuye darnkih kore kunred Sodom.
GEN 13:13 Dja bininj nawu birrihni kore Sodom bedda wanjh birrihdjalkadjungi kunwarre, birrihmarneyimi Yawey kunwarre duninjh.
GEN 13:14 Bu Lot bibawong, wanjh kalukburrk Yawey bimarneyimeng Abram, yimeng, “Kore yihdi, wanjh yibolkna kakbi, walem, koyek mak karrikad, kumekbe rowk djarreh kore yihbolknan, kaluk ngaye bolkwon ngudda dja nawu ngudda ke yibenkebmawahme, kabirribolkkarrme djalmunguyh munguyh.
GEN 13:16 Dja ngaye kaluk ngabenmarnbun ngudda ke nawu yibenkebmawahme kabirrimirndewernmerren duninjh, yiman kayime kundjulng rerrih kabirrimirndeyimerran. Bu yiman bininj kamirnderohrokme kundjulng ngarre kurorre, wanjh ngudda ke nawu yibenkebmawahme yimankek bedmanwali kabindimirnderohrokme.
GEN 13:17 Wanjh yirrolkka, yidjallay kubolkbubuyika djarreh kore kuninjkunu kubolkwarlah, kunmekbe yikurduyimen dja ngaye bolkwon ngudda.”
GEN 13:18 Kunu Abram madjwabkeng dabburlin nuye dja wam ni kore darnkih oak dulkdingihdi mandulkkuken nuye Mamre kore Hebron, dja kumekbe Abram marnbom altar kunwardde yiwarrudjkenh Yawey nuye.
GEN 14:1 Kaluk bu kumekbe wanjh kunkarrngbakmeng kings birriwohrnani. Bedda nawu Amraphel nawu wohrnani kore kabolkngeyyo Shinar, dja mak Arioch nawu wohrnani kore kabolkngeyyo Ellasar, Kedorlaomer nawu wohrnani kore Elam, dja Tidal nawu wohrnani kore Goyim.
GEN 14:2 Wanjh bedda birrimarnbom kunyid, bindibuni birribuyika kunbidkukudji nawu birribuyika kings, kaluk Bera nawu wohrnani kore Sodom, Birsha nawu wohrnani kore Gomorrah, Shinab nawu wohrnani kore Admah, Shemeber nawu wohrnani kore Zeboiim, dja mak king nawu wohrnani kore Bela, kumekbe kunred warridj kabolkngeyyo Zoar.
GEN 14:3 Birrimekbe nawu kunbidkukudji kings birriwokmarnburrinj birriraworrinj kabirribidyikarrmerrenkenh kore kanjdjikanjdji ngarre Siddim, kore bolkkime kabongeyyo “Kurrula Manbu Manbodjirla”.
GEN 14:4 Nawu Kedorlaomer benmarnbom birrimekbe kings bu birrimarnedurrkmirri kunkuyeng yiman 12 mandjewk, dja bu mandjewkbuyika thirteen, bedda wanjh birriwarnyakminj, minj birriyawoyhmarrkmayi.
GEN 14:5 Wanjh bu mandjewkbuyika fourteen, Kedorlaomer dja bedman nawu birriwokmarnburrinj kabirribidyikarrmerrenkenh, wanjh birrimwam miwadj dorrengh bedberre, dja bindibom bininj nawu birringeyyoy Rephaim kore kunbolk bolkngeyyoy Ashteroth-Karnaim, dja mak bindibom bininj nawu birringeyyoy Zuz kore kunred nuye Ham, dja mak bindibom bininj nawu Em benkebmawahmeng kore kunbolk bolkngeyyoy Shaveh-Kiriathaim.
GEN 14:6 Dja mak bindibom bininj nawu Hor benkebmawahmeng kore kuwarddekimuk ngarre kunbolk Seir, wanjh bedda rowk bindibuni, birrihdjalwam kaluk birriburnbom kore kunred El-Paran kore darnkih kubolkdarleh.
GEN 14:7 Bu bindibom rowk wanjh birridurndi kore En-Mishpat, kumekbe kunred warridj kabolkngeyyo Kadesh, wanjh bindibom bindimarnebolkmarladjwong kunred bedberre bininj nawu Amalek birringeyyoy dja mak nawu Amor benkebmawahmeng birrihni kore kunred Hazazon-Tamar.
GEN 14:8 Wanjh kumekbe kunbidkukudji kings nawu birriwohrnani kore Sodom, Gomorrah, Admah, Zeboiim dja Bela Zoar, wanjh bindimey miwadj bedberre birriraworrinj ba bu kabirriburren kore kanjdjikanjdji ngarre Siddim.
GEN 14:9 Wanjh bindibuni Kedorlaomer nawu king wohrnani kore Elam, Tidal nawu wohrnani kore Goyim, Amraphel nawu wohrnani kore Shinar, dja Arioch nawu wohrnani kore Ellasar, kaluk bedman nawu kunkarrngbakmeng kings wanjh bindibalbuni nawu bedman kunbidkukudji king.
GEN 14:10 Kaluk kumekbe kore kanjdjikanjdji ngarre Siddim wanjh kudjorlokwernni, kore mankalkkid bitumen kalkkidyongoyoy, dja bu king nawu benewohrnani kore Sodom dja Gomorrah bu bedda benekelerlobmeng, yikahwi bininj berrewoneng birrimankang kore kudjorlohdjorlok, dja birribuyika birrikelerlobmerrinj kore birriwarddebidom kuwarddewardde.
GEN 14:11 Dja nawu bedman kunkarrngbakmeng kings nawu birridjarrkrey nawu bindiwidnani bindibom, wanjh birrikang rowk yehyeng bedberre bininj nawu birrihni kore Sodom dja Gomorrah, dja manme rowk bedberre birrikang dja birriwam.
GEN 14:12 Dja warridj birridarrkidmey dja birrikang Lot, nawu Abram benedanginj biwakwam, nawu nungka kumekbe ni kore Sodom, dja mak birrikang nawu yehyeng nuye wanjh birridjarrkwam.
GEN 14:13 Kaluk nakudji nawu kelerlobmeng, wam bimarneyimeng Abram nawu Hebrew bininj. Dja Abram ni darnkih kore mandulkkuken dulkdingihdi nuyeni Mamre nawu bininj bedberre birringeyyoy Amor, nawu birridanginj Eshcol dja Aner, nawu bedda birriwokmarnburrinj Abram kabirribidyikarrmerrenkenh.
GEN 14:14 Bu Abram bekkang bu nungka nawu benemud birrikelehmeng birrimey birrikang, wanjh nungka benkayhmeng 318 bininj nawu birriburrbuni bu kabirriburrenkenh, nawu bedda birridanginj kore nungka Abram kunred nuye, dja wanjh bedda bindikadjuy, birridjalwam kore kunred Dan birribebmeng.
GEN 14:15 Dja bu kukak Abram benlarlmey bininj nuye nawu birriburreni, wanjh bindibom bindikadjuy kore kunred Hobah birribebmeng, kaluk kakbikah kunred Damascus.
GEN 14:16 Dja nungka Abram durndiweng rowk yehyeng, dja mak bimdurndiweng Lot nawu namud nuye dja mak yehyeng nawu Lot nuyeni, dja mak morlehmorlenj dja birribuyika bininj nawu bindikang.
GEN 14:17 Wanjh bu Abram kumdurndi bu benbom Kedorlaomer dja birribuyika kings nawu nungka birribidyikarrmerreni, wanjh king nawu wohrnani kore Sodom kumbebmeng kabirrabke kore kanjdjikanjdji ngarre kunred Shaveh, kaluk kumekbe kunngey kamenyime, “King nuye Kanjdjikanjdji”.
GEN 14:18 Wanjh Melchizedek nawu king bu wohrnani kore kunred Salem, nungka kumyibebmeng buriddi dja wine, nungka wanjh priestni yiwarrudj dingihdi nuye God nawu Kawernhwohrnan duninjh.
GEN 14:19 Wanjh nungka Melchizedek kunmak kunwok bimarneyimeng Abram, yimeng, “Ngadjare God ngunmarnekurduyime kunmak Abram, nawu nungka God Kawernhwohrnan duninjh, nawu bolkmarnbom kaddum dja kurorre.
GEN 14:20 Dja ngaburlume God nawu Kawernhwohrnan duninjh nawu ngunbidyikarrmeng yibenbom nawu ngundiwidnani.” Wanjh Abram yiman larlmey yehyeng rowk nawu mey dja ten madjyoy, wanjh nakudji kore tenbeh Abram bimadjwoyi Melchizedek.
GEN 14:21 Dja namekbe king nawu wohrnani kore Sodom yimeng, “Kanwo ngaye nawu bininj rowk ngardduk, dja nawu yehyeng, wanjh ngudda yidjalkarrmen yingan ke.”
GEN 14:22 Dja Abram bimarneyimeng namekbe king nawu wohrnani kore Sodom, yimeng, “Ngaye ngabidwayhmeng nuye Yawey God nawernhkuken duninjh nawu bolkmarnbom kaddum dja kurorre, dja ngawokkurrmerrinj nuye kunwok kunrayek duninjh, ngayimeng bu minj njale ngaye ngakan nawu ngudda ke, minj mak ngawohkan kunyarl kunkudji, dja mak kunyarl ngarre nawu yirrengedjongburren, minj ngakan ba minj ngudda kaluk yiwohyime bu marndi yimankek ngudda kankukenhmeng.
GEN 14:24 Minj njale ngakan, djal bonj ngakang nawu bininj ngardduk birringuneng, dja nawu yilarlmang yibenwon bedberre bininj nawu ngarridjarrkwam yiman Aner, Eshcol dja Mamre, bedda yibenwo nawu bedberre.”
GEN 15:1 Kaluk rerrikah, Yawey nuye kunwok bimarnebebmeng Abram bu yiman biwaralnani rerrih, bu nungka Yawey yimeng, “Abram, yuwn yikele, dja ngaye yiman ngakandename ke, ngabenngurdke bu yimankek ngundibun, dja kaluk ngaye karremulewan bu kunkimuk duninjh.”
GEN 15:2 Dja Abram yimeng, “Aba, ngudda Yawey nawu yidjalwohrnan rowk, kaluk njale yimankek ngudda kanwon, dja ngaye munguyh wurdyawyak ngahre, dja ngawakwan wanjh Eliezer nawu nakang Damascus wanjh kamang ngardduk yehyeng?”
GEN 15:3 Mak Abram yimeng, “Yina, ngudda minj wurdyaw kanwoyi, wanjh kunu nakudji nawu nganmarnedurrkmirri nungka wanjh kamang rowk ngardduk bu ngawakwan.”
GEN 15:4 Wanjh kaluk kuninjkunu kunwok Yawey bimarneyimeng, yimeng, “Minj nungka kamang nawu ke yehyeng, dja yingan ke wurdyaw nawu kaluk rerrihkah yibornan kore kunburrk ke, namekbe kaluk kamang rowk.”
GEN 15:5 Dja Yawey bibebkeng Abram kuberrk dja yimeng, “Kaddum yingolna, wardibu yimirnderohrokmen mankokkarrng? Wanjh nawu ngudda yibenkebmawahme yiman kunmekbe rerrih kabirrimirndeyimerran!”
GEN 15:6 Wanjh Abram biwoybukwong Yawey bu bimarneyimeng, wanjh kunmekbekenh Yawey yimeng, “Abram nungka namak kore ngaye.”
GEN 15:7 Mak Yawey bimarneyimeng, “Ngaye wanjh Yawey nawu bebkeng kunredbeh bolkngeyyoy Ur, kore bininj nawu Chaldea kabirrini, djahdjalmikani ba bolkwon kondanjkunu kunred kubolkwarlah yibolkkarrme.”
GEN 15:8 Dja Abram yimeng, “Ngudda Yawey nawu yidjalwohrnan rowk, kaluk baleh kayimerran ba ngaburrbun bu ngaye ngabolkmang rowk?”
GEN 15:9 Wanjh Yawey bimarneyimeng, “Kanmarneka bulikki ngaldaluk, mak goat ngaldaluk, dja sheep narangem, kaluk mandjewk bedberre wanjh danjbik, dja yimka warridj dorddorok dja mak korlobok yaw.”
GEN 15:10 Wanjh Abram benmey rowk bimmarnekang wanjh benkukwarlaybom benbebbehkukwarlaykurrmekurrmeng, dja nawu mayhmayh minj benbenekukwarlabuyi dja benbenedjalkukmokenkurrmeng.
GEN 15:11 Wanjh bu marram kumkoluy kore mayh kukyohkukyoy, wanjh Abram benkelehmeng.
GEN 15:12 Bu balhdungyibmi Abram keyonginj wanjh kerroweng duninjh, wanjh yiman kundulmuk kunkak bibarrkbom bikelehmeng duninjh.
GEN 15:13 Wanjh Yawey bimarneyimeng, “Kuninjkunu wanjh yiburrbu bu woybukkih nawu ngudda ke yibenkebmawahme kaluk kabirridjalwohni kore kunred kubolkwarlah minj bedman bedberrekih, dja birribuyika kabindibongkarrme dja kabindimarnbun kabirridurrkmirri bedberre, dja kabindimarneyime kunwarre yiman kabindikuyindombuyhwe bu mandjewk 400.
GEN 15:14 Dja ngaye kaluk ngabendung birrimekbe nawu birriredbo nawu kabindimarnedurrkmirri, dja kaluk rerrikah ngudda ke bininj kabirrimbebme, nadjalwern duninjh yehyeng dorrengh kabirrimyibebme.
GEN 15:15 Dja nguddambu, bonj, ngudda kaluk yirrowen bu yiwernhkohbanjmen duninjh dja ngundikukdudjeng. Kaluk yimalngre kore mawahmawah ke birriyingkihmalngdokmeng, kaluk kunmodmikenh dorrengh.
GEN 15:16 Kaluk bu ngudda yibenbornan, dja bedmanwali kabindibornan, dja bedmanwali kabindibornan, dja mak bedmanwali, wanjh kaluk kunmekbe wanjh ngudda ke nawu yibenkebmawahme kabirrimdurndeng kondah, dja med rerrih, bininj nawu Amor benkebmawahmeng minj bangmewernhwernmerrimeninj kunwarre bedberre.”
GEN 15:17 Wanjh bu dungyibmeng dja ngokdanj, kaluk bebmeng djabbirlana kunakkenh kaluk kundolng dorrengh, mak kunkong manbu manwoldjen dorrengh, wanjh bu benebebmeng wanjh benewam kubulkayh kore kukdakukdarrahyoy.
GEN 15:18 Wanjh bu kundjalmekbe kunbarnangarra Yawey wokkurrmerrinj bimarneyimeng Abram biberrebbom, yimeng, “Kaluk ngudda ke nawu yibenkebmawahme ngaye ngabenbolkwon kondanjkunu kunred kubolkwarlah, kabolkdedjdjingmang kore mankabo ngarre Egypt, kadjalewi kabolkburnbun kore mankuken mankabo manbu Euphrates.
GEN 15:19 Kaluk kunred kubolkwarlah bedberre nawu Ken benkebmawahmeng, dja nawu Keniz benkebmawahmeng, dja nawu Kadmon benkebmawahmeng, dja mak ngabenbolkwon ke mawahmawah bedberre kunred nawu Heth benkebmawahmeng, nawu Periz benkebmawahmeng, nawu birringeyyoy Reph, dja mak bininj nawu Amor benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu birrikang Canaan, dja nawu Girgash benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu birrikang Jebus.”
GEN 16:1 Kaluk Sarai ngalbu Abram ngalbininjkobeng nuye minj bimarneyawmayi. Dja Sarai bikarrmeng ngalkudji ngalyawk ngalbu Egyptbeh ngalbu Sarai bimarnedurrkmirri, dja ngaleng wanjh ngeyyoy Hagar.
GEN 16:2 Wanjh Sarai bimarneyimeng Abram, yimeng, “Yina, Yawey wanjh nganmarnbom minj ngayawmang, wanjh yima ngalbu nganmarnedurrkmirri, dja nguneyuwn, kunubewu ngaleng kayawmang wanjh namekbe ngaye ngardduk wurdyaw.” Wanjh Abram biwokmarrkmey bu Sarai bimarneyimeng.
GEN 16:3 Wanjh kunu bu Abram ni kore kubolkwarlah Canaan bu mandjewk ten, Sarai ngalu ngalbininjkobeng nuye bikang ngalbu bimarnedurrkmirri ngalbu Egyptbeh, dja biwong Abram kabeneyo.
GEN 16:4 Wanjh beneyonginj dja kaluk Hagar yawkani. Dja bu Hagar narrinj wurdyaw kahkan wanjh kunu biwidnani Sarai ngalbu bimarnewohrnani.
GEN 16:5 Wanjh Sarai bimarneyimeng Abram, yimeng, “Ngudda welengname bu ngaleng nganwidnan, ngaye wong ngardduk ngalbu nganmarnedurrkmirri nguneyonginj, dja bolkkime bu ngaleng narrinj wurdyaw kahkan, wanjh ngaye nganwidnan. Ngadjare Yawey kandjadme ngarrku, kayime nangale warrewong, ngaye dja kunubewu ngudda.”
GEN 16:6 Wanjh Abram bimarneyimeng Sarai, yimeng, “Yina, ngaleng wanjh nguddah ke bu ngunmarnedurrkmirri, yimarnekurduyimen nawu ngudda yidjare.” Wanjh Sarai binjilngwarrewoni bulkkidj, wanjh kunu Hagar kelerlobmeng bibawong.
GEN 16:7 Kaluk nawu angel nuye Yawey bingalkeng Hagar kore kukku manbu njilhmi kore kubolkdarlehni, kaluk manmekbe manbu njilhmi, kaluk darnkih kore manbolh manbu kahre kore kabolkngeyyo Shur.
GEN 16:8 Wanjh angel yimeng, “Hagar, ngudda ngalbu yimarnedurrkmirri Sarai, balehbeh yimwam, dja baleh yire?” Ngaleng yimeng, “Ngaye ngakelerlobmeng ngabawong Sarai ngalbu nganmarnewohrnan.”
GEN 16:9 Wanjh angel nuye Yawey bimarneyimeng, “Yirrurnde kore ngaleng ngalbu ngunmarnewohrnan dja yiwokmarrkma kore ngaleng ngunmarneyime.”
GEN 16:10 Mak angel yimeng, “Ngaye wanjh Yawey. Ngaye ngamirndewernwon nawu ngudda ke nawu yibenkebmakkahme, dja kabirrimirndewernmerren, minj nangale kabenmirnderohrokme.”
GEN 16:11 Mak kuhni warridj angel nawu Yawey nuye bimarneyimeng, “Yina, ngudda wanjh bolkkime yihkan wurdyaw, kaluk yiyawmang narangem, yingeykurrmen Ishmael, dja Yawey bekkang ngudda ke kunnjilngwarre.”
GEN 16:12 “Kaluk nungka kayimerran bininj nawu yiman donkey nawu kele, nungka yiman kabenwidnan birribuyika, dja birribuyika kabirriwidnan, dja nungka kayidngalhngalke bedberre rowk nawu birridanginj.”
GEN 16:13 Wanjh Hagar bingeykurrmeng Yawey bimarnewokdanj, bingeykurrmeng, “Ngudda wanjh God nawu ngarrinan.” Dja ngaleng yimeng, “Ngaye wanjh nganang namekbe nawu ngannan dja minj kanbuyinj.”
GEN 16:14 Wanjh kunmekbekenh kunu ngaleng bongeykurrmeng kunngad manbu boyoy, bongeykurrmeng. “Kungad nuye nawu kadjalmimbi munguyh dja nganhnan ngaye.” Kadjalboyo munguyh kumekbe kubulkayh kore Kadesh dja Bered.
GEN 16:15 Wanjh Hagar bimarneyawmey Abram beywurd nuye, dja Abram bingeykurrmeng Ishmael.
GEN 16:16 Abram wanjh mandjewk nuyeni 86 bu Hagar bimarneyawmey Ishmael.
GEN 17:1 Kaluk bu Abram mandjewk nuyeni yimerranj 99, wanjh Yawey bimarnebukkarrinj dja yimeng, “Ngaye wanjh El-Shaddai. Ngudda kanwokma, dja munguyh yidjalkurduyimen mandjad bu kundjalmak.
GEN 17:2 Ngaye ngawokrayekworren kore ngawokkurrmerren dja berrebbun ngudda, dja ngaye ngabenmirndewernwon bulkkidj nawu ngudda yibenkebmawahme.”
GEN 17:3 Wanjh Abram mankang kunkeb bolkdoy kurorre, dja God bimarneyimeng,
GEN 17:4 “Dja ngayembu, kuhni wanjh ngardduk bu ngawokkurrmerren berrebbun ngudda, wanjh ngudda kaluk yiyimerran Mawah bedberre birribebbehmirndewern nawu birriredbobubuyika.
GEN 17:5 Bonj yingeyyoy Abram, dja yidjalngeyyo Abraham, dja ngaye marnbun ngudda bu yiyimerran Mawah bedberre birribebbehmirndewern nawu birriredbo.
GEN 17:6 Ngaye marnbun bu birriwern duninjh yibenkebmawahme, kaluk ngaye marnbun yiyimerran birribebbehmirndebubuyika birriredbo, dja kings kabirrimbebmerren kore nguddahbeh nawu yibenkebmawahme.
GEN 17:7 Dja mak ngaye ngarayekwon kunwok ngardduk ngawokkurrmerren ba minj kawokyakmen kore ngaye berrebbun ngudda dja nawu yibenkebmawahme rowk bu djalmunguyh munguyh. Ngaye wanjh ngadjalyime God ke dja mak bedman bedberre God, nawu kaluk yibenkebmawahme.
GEN 17:8 Kondah kubolkwarlah Canaan kore bolkkime ngudda wakewaken yidjalwodjalwohre, wanjh ngaye kaluk bolkwon kondanjkunu kubolkwarlah rowk, ngudda dja nawu yibenkebmawahme, ngudda ngurridjalbolkkarrme bu munguyh, dja ngaye ngadjalyime God bedberre bedda dorrengh nawu yibenkebmawahme.”
GEN 17:9 Wanjh God bimarneyimeng Abraham, “Ngudda wanjh kanwokkarrmen kunwok ngardduk bu ngawokkurrmerrinj berrebbom ngudda, dja nawu yibenkebmawahme bedmanwali ngandiwokkarrme djalmunguyh.”
GEN 17:10 Dja mak God bimarneyimeng Abraham, “Kuhni wanjh ngardduk kunwok bu ngawokkurrmerrinj bu berrebbom ngudda dja nawu yibenkebmawahme, nawu kunwok ngudda kandiwokkarrme. Kaluk narahrangem rowk nawu ngurridjarrkni nanu wanjh ngurridjallakkayenworrimen.
GEN 17:11 Ngurriwern ngurrilakkayenworrimen rowk, kuhni wanjh ngurrimulewarren bu ngaye ngawokkurrmerrinj ngudda berrebbom.
GEN 17:12 Djalmunguyh nawu rerrererre kabirridangerren narahrangem rowk nawu ngurrini kaluk ngurrbenlakkayenwo rowk, bu kabirriyawdangen kaluk kunkodjke eight bedberre, ngurrbenlakkayenwo rowk, kaluk bedda dorrengh nawu ngundimarnedurrkmirri ngudberre nawu minj ngudberre Mawah, kaluk nawu bedman kabirridangen kore kured ngudberre ngurrini, dja mak bedman nawu ngurrbenkarremulewan ngurrbenwon kunwardde birriwokbubuyika.”
GEN 17:13 “Bedda wanjh ngurrbenlakkayenwo rowk nawu ngundimarnedurrkmirri, nawu kabirridangen kore ngurrini dja mak nawu ngurrbenkarremulewan. Kuhni bu ngurrikurduyime wanjh kunwok ngardduk bu ngawokkurrmerrinj bu berrebbom wanjh yiman kawokbimbuyindangen kuburrk ngudberre djalmunguyh.
GEN 17:14 Kaluk narangem nawu minj ngurrilakkayenwon wanjh nungka kayimerran yiman minj ngurrimud, dja nungka wanjh bakkeng kunwok ngardduk bu ngawokkurrmerrinj berrebbom.”
GEN 17:15 Dja mak God bimarneyimeng Abraham, yimeng, “Ngalbu ngalbininjkobeng ke Sarai, bonj yingeybun Sarai, dja kaluk kadjalngeyyo Sarah.
GEN 17:16 Ngaye kaluk ngamarnekurduyime kunmak dja woybukkih ngaye won beywurd ke, bu ngaleng ngunmarneyawmang. Ngaye ngamarnekurduyime kunmak ba kayimerran Makkah bedberre bininj nawu birribebbehmirndewern birriredbobuyika, dja ngaleng nawu kabenkebmakkahme wanjh kumekbebeh kabirrimbebmerren kings nawu kabindimarnewohrnan bininj nawu birribebbehmirndewern.”
GEN 17:17 Wanjh Abraham mankang kunkeb bolkdoy kurorre djekmeng dja nungan baybaywi yimeng, “Yiddok bininj kayawbornan beywurd bu mandjewk nuye one hundred? Dja yiddok Sarah kayawmang wurdyaw bu mandjewk ngalengngarre ninety?”
GEN 17:18 Dja Abraham bimarneyimeng God, yimeng, “Bonj, yiddok minj yidjalbawon Ishmael ngardduk beywurd? Kamak bu nungka dorrengh yimarnekurduyime kunmak.”
GEN 17:19 Dja God yimeng, “Burrkyak, dja Sarah ngalbininjkobeng ke ngaleng woybukkih ngunmarneyawmang beywurd, kaluk ngudda yingeykurrmen Isaac. Wanjh ngamarnerayekworren nuye kunwok ngardduk dja minj kayakmen, kaluk ngawokkurrmerren ngaberrebbun nungka dja nawu kabenkebmawahme djalmunguyh munguyh.
GEN 17:20 Dja wanjh Ishmael nawu, ngaye bekkang bu ngudda kandjawam Ishmaelkah. Yina, woybukkih ngaye kaluk ngamarnekurduyime kunmak, dja ngamarnbun birriwern kabenbornan, dja ngamirndewernwon duninjh nawu kabenkebmawahme. Nungka kaluk Mawah bedberre twelve nawu kabindimarnewohrnan birrimirndebubuyika bininj nawu twelve birriredbo, dja ngaye ngabenmarnbun nungka nuye nawu kabenkebmawahme kabirriyimerran birriredbo nawu birrikuken.
GEN 17:21 Dja ngaleng manbu kunwok ngardduk ngarayekwon, kaluk ngawokkurrmerren ngaberrebbun Isaac nawu Sarah kaluk ngunmarneyawmang, bu ngaye ngarrungname bu dird twelve kayakmen.”
GEN 17:22 Kuhni rowk God yakwong kore Abraham benewokdi, wanjh bibawong bidbom.
GEN 17:23 Wanjh kundjalmekbe kunbarnangarra Abraham bikang Ishmael nawu beywurd nuye, dja mak benkang rowk bininj nawu birrimarnedurrkmirri, bedman nawu birridanginj kore kured nuye, dja mak bedman nawu karremulewam bedberre, kunwardde benwong birribuyika, kaluk narahrangem rowk nawu birrini kured nuye, wanjh benlakkayenwong rowk. Kuhni kurduyimeng bu God bimarneyimeng.
GEN 17:24 Abraham nungka wanjh mandjewk nuyeni bu birrilakkayenworrinj wanjh 99,
GEN 17:25 dja mak bilakkayenwong beywurd nuye nawu Ishmael, dja nungka wanjh thirteen bu mandjewk nuye.
GEN 17:26 Kundjalmekbe kunbarnangarra Abraham dja Ishmael nawu nuye beywurd benedjarrklakkayenminj,
GEN 17:27 dja mak bininj rowk nawu birrini kured nuye, bedda dorrengh nawu birrimarnedurrkmirri, bedman nawu birridanginj kured nuye dja bedman nawu birriwokbuyika benmarnekarremulewam, bedda rowk birridjarrklakkayenminj Abraham dorrengh.
GEN 18:1 Kaluk Yawey biyawoyhmarnebukkarrinj Abraham bu nungka reddi kore mandulkkuken dulkdingihdi nuyeni Mamre. Kaluk barnangarraburrk bu wernhdungbahbangni, bu Abraham ni kore kururrkdangmaye ngarre dabburlin nuye.
GEN 18:2 Wanjh nungka balwohnang bennang bininj danjbik kabirrihdi darnkih nuye. Bu nungka bennang wanjh nungka rlobmeng kumekbe kururrkdangmayebeh, bendabkeng dja boddanj kanjdji kurorre.
GEN 18:3 Dja yimeng, “Ngudda nawu ngurriwohrnan, bu ngudda ngurriyime yimankek ngamak, yuwn kandibangmebawon ngaye nawu ngamarladj, dja med karridjalwohnin.
GEN 18:4 Bu ngudda kandidjalwohmarnebebmeng ngaye nawu ngahdurrkmirri ngudberre, dja bu ngurrihwirle ngurrihre wanjh kab ngabomang kukku kunboyahwurd ngurridengedjirridjburren dja ngurridjalwohngehmen kore kudjurle, dja ngare ngamang manme manyahwurd, ngamkan ngudberre ngurringun, ba ngurringudjmakmen wanjh kunu ngurrire.” Bedda birriyimeng, “Mah, kunmekbe yikurduyimen.”
GEN 18:6 Wanjh Abraham dokorrokmeng durndi kore Sarah kore dabburlin, dja bimarneyimeng, “Werrkwerrk yirrudma manwern kandidjdjawa manduyh, yikarrmen yikinjemen manlodkilehkilelk.”
GEN 18:7 Dja nungka rlobmeng kore bulikki mirndemirnderri, mey nakudji kukmak bulikki yaw nawu kanjkelk, dja biwong bininj nawu bimarnedurrkmirri, dja nungka kinjeng werrkwerrk.
GEN 18:8 Wanjh Abraham kang manbu yiman cheese, dja mak kundjikka dja bulikki yaw nawu ngokko kumyingkihmarnbuyindanj, dja benmarnekurrmeng, dja nungka Abraham kumekbe kudjurle djahdjaldarnhdi bedberre bendangmadbuni birrihnguni.
GEN 18:9 Wanjh bedda birridjawam, “Baleh Sarah ngalbu ngalbininjkobeng ke?” Abraham yimeng, “Kururrk kahdi kore dabburlin.”
GEN 18:10 Wanjh Yawey yimeng, “Ngaye woybukkih ngamdurndeng bu mandjewkbuyika, dja bu kumekbe kabolkyime, wanjh ngalbininjkobeng ke Sarah kayawmang narangem.” Sarah wanjh ngaleng bihbekkani bu dingihdi kore dabburlin kururrkdangmaye, kaluk kubodme nuye.
GEN 18:11 Kaluk Abraham dja Sarah bedda wanjh benewernhkohbanjni, dja yakminj ngarreni Sarah bu yimankek wurdyaw yawmayi.
GEN 18:12 Wanjh kunu ngalengman Sarah djekmeng baybaywi dja yimeng, “Bu ngaye ngakohbanjminj dja mak nabininjkobeng ngardduk nakohbanj warridj, yiddok kuhni nganmarnekurduyimerran bu ngannjilngmarnbun?”
GEN 18:13 Wanjh Yawey bimarneyimeng Abraham, “Njalekah Sarah djekmeng dja ngalengman marneyimerrinj bu yimeng, ‘Yiddok woybukkih ngayawmang bu ngaye ngakohbanjminj?’” Wanjh nungka Yawey yimeng,
GEN 18:14 “Njale yimankek karayek kore ngaye nawu Yawey? Ngaye ngamdurndeng mandjewkbuyika bu ngarrungnameng, dja Sarah kaluk kayawmang narangem.”
GEN 18:15 Wanjh Sarah keleni wanjh kunu yakwarrinj dja yimeng, “Ngaye minj ngadjekmeninj.” Dja nungka yimeng, “Ngudda yiyimeng dja yidjekmeng.”
GEN 18:16 Wanjh birrimekbe nawu bininj birridolkkang birribalhrey birribalhbolknani kanjdji kore Sodom, dja Abraham birribaldjarrkwam nungka kabendjalwohmunkewe wohkah.
GEN 18:17 Wanjh Yawey marneyimerrinj, “Minj nuk ngaye ngamarnewarlkkan Abraham bu baleh ngaye ngokko darnkih ngakurduyime,
GEN 18:18 dja nungka Abraham nawu kabenkebmawahme kabirriyimerran birriredbo nawu birrikuken dja birringudjkimuk, dja kore nungka Abraham kaluk ngabenmarnekurduyime kunmak birribebbehmirndebubuyika nawu birriredbo rowk kore kurorre.
GEN 18:19 Dja ngaye korroko ngadjalyingkihdjarrngbom ba bu nungka kabenwokrayekrayekwon wurdwurd nuye dja bininj nawu kabirridjarrkni, ba bedda kabirrikurduyime kunmak ngandiwokmarrkmang nawu ngaye Yawey ngadjare, ba bu kunu ngaye nawu Yawey ngamarnekurduyime nawu ngaye ngaberrebbom nuye.”
GEN 18:20 Wanjh Yawey bimarneyimeng Abraham, yimeng, “Wokwarlahminj duninjh nawu ngawobekkang bedberre nawu kabirrini kore Sodom dja Gomorrah, djaying kunwarre bedberre wernminj duninjh,
GEN 18:21 wanjh ngakolung nganan bu kunmekbe kunwarre duninjh kabirrihkurduyime nawu ngawobekkang, dja bu burrkyak, wanjh kunu ngaburrbun.”
GEN 18:22 Wanjh nawu bininj bokenh beneborledmeng bindibawong benedjalley benebalbolkyikani Sodom, dja Abraham djahdjaldi kore kumirrk nuye Yawey.
GEN 18:23 Wanjh Abraham bimarnewam darnkih dja yimeng, “Bu ngudda yibenbun birriwarre bininj yiddok woybukkih duninjh yibendjaldjarrkbun dorrengh nawu birrimak?
GEN 18:24 Bu yimankek fifty bininj nawu birrimak kabirrini kore kumekbe kubolkkimuk, yiddok ngudda yibenbun rowk nawu kumekbe kabirrini, minj nuk kunu yibendarrkidbawon rowk bedberrekenh nawu fifty birrimak?
GEN 18:25 Ngudda minj nuk yiman kuhni yikurduyime, bu birriwarre yibenbun, minj ngudda yibendjarrkbun dorrengh nawu birrimak. Kunkudjiwi minj yibenbebbehmarneyime nawu birrimak dja birriwarre, kunukka minj ngudda yikurduyime. Ngudda nawu kandjadme ngadberre bininj kubolkbubuyika rowk, wanjh woybukkih yidjalkurduyime kunmak.”
GEN 18:26 Wanjh Yawey yimeng, “Bu ngaye ngabenngalke fifty bininj nawu birrimak kore kubolkkimuk Sodom, wanjh bedda bedberrekenh ngabenbawon kabirridjaldarrkid bininj birriwern rowk nawu kumekbe kabirrini.”
GEN 18:27 Wanjh Abraham yawoyhwokdanj yimeng, “Yina, bu ngaye bolkkime minj ngarrangyemeninj bu ngawokdanj ke nawu Yiwohrnan Rowk, dja ngaye nawu yiman rerrih kundjulng mak kunyirrke,
GEN 18:28 wanjh yimankek bu djal forty five birrimak bininj kabirrini dja minj yiman fifty? Yiddok ngudda yibenbun rowk bininj nawu kumekbe kubolkkimuk kabirrihni bu five yak nawu birrimak?” Nungka Yawey yimeng, “Bu ngaye kumekbe ngabenngalke forty five birrimak, wanjh minj ngabenbun bininj nawu kumekbe kabirrini.”
GEN 18:29 Wanjh kunyawoyhkudji Abraham wokdanj yimeng, “Bu yimankek djal forty birrimak yibenngalke?” Wanjh Yawey yimeng, “Bu bedda bedberre nawu forty, minj ngabenbun bininj.”
GEN 18:30 Wanjh Abraham yimeng, “Yuwn nuk kandung ngudda nawu Yiwohrnan rowk, dja kanbawo ngawokdi. Dja bu djal thirty yibenngalke kumekbe?” Wanjh Yawey biwokmey, yimeng, “Minj ngabenbun bininj bu kumekbe ngabenngalke thirty nawu birrimak.”
GEN 18:31 Abraham yimeng, “Yina, bu bolkkime minj ngarrangyemeninj ngawokdanj ke nawu Yiwohrnan Rowk, dja bu yimankek djal twentywi yibenngalke kumekbe?” Wanjh Yawey yimeng, “Bedda twenty bedberre minj ngabenbun bininj.”
GEN 18:32 Wanjh Abraham yimeng, “Yuwn nuk kandung, ngudda nawu Yiwohrnan rowk, dja kanbawo ngayawoyhwokdi kunkudji, dja bu djal tenwi birrimak kumekbe yibenngalke?” Wanjh nungka Yawey biwokmey, yimeng, “Bedda bedberre nawu ten birrimak, minj ngaye ngabenbun bininj nawu kabirrihni kumekbe kubolkkimuk.”
GEN 18:33 Bu Yawey burnbom bu benewokdi Abraham, wanjh nungka bibawong, dja Abraham durndi kured.
GEN 19:1 Benemekbe bininj bokenh nawu angels wanjh benebolkmey Sodom bu balhdungyibmi, dja Lot nungka ningihni kore kururrkdangmaye ngarre kubolkkimuk Sodom, dja bu nungka benbenenang nawu bininj bokenh nungka dolkkang benbenedabkeng dja boddanj kanjdji rorrehrorrenani.
GEN 19:2 Dja benbenemarneyimeng, “Ngudda nawu ngunewohrnan, ngadjare ngunemre nguneyo kore kunrurrk ngardduk ngaye nawu ngamarladj. Kumekbe ngunedengedjirridjburren dja nguneyo, dja mak ngunedolkkan ngunerewi bu kukabel.” Dja bedda beneyimeng, “Burrkyak, ngad nganeyo kondah kuberrk kore berrebboyen bininj kabirrimirndemornnamerren bu kabirriwokdikenh.”
GEN 19:3 Dja nawu Lot kebbabiminj, benbenewernhdjawani wanjh kaluk benewokmarrkmey birridjarrkngimeng kore nuye kunrurrk. Wanjh nungka benbenemarnemarnbom manmak manme, dja kinjeng mandulmuk kandidjdjawa manbu minj karrmeninj manbu nguklurlmeninjkenh, wanjh benenguneng.
GEN 19:4 Bu minj birribangmekodjkeyuwirrinj wanjh bininj rowk nawu birrini kumekbe kubolkkimuk Sodom, nawu birriyawurrinjni dja mak birridabborrabbolkni, birridjalwern rowk wanjh birrirurrkdabkeng Lot nuye kunrurrk.
GEN 19:5 Dja birrimarnekayhmeng Lot, birriyimeng, “Baleh bininj nawu benemwam kore ngudda bolkkime? Yibenbenemdjalwohbebkemen ba ngad ngarrbenbenekukburrbun.” Kunmekbe birriyimeng, dja birridjareni yimankek birrikaliyuwirrinj bu djal bedman bininj deleng.
GEN 19:6 Lot bebmeng kuberrk kore bininj birrihdi dja yerre kumdangbalhmeng,
GEN 19:7 dja yimeng, “Ngaye djawahdjawan ngudberre nawu karridabbolk, yuwn kunmekbe ngurrikurduyime kundjalwarre.
GEN 19:8 Kandibekka marneyime ngudberre, ngaye ngabenbenekarrme ngalbebeywurd bokenh nawu minj bininj birribangmeyuwirrinj, kab bedda ngabenbenembebke ngurrbenbenemarneyime bu baleh ngudman ngurridjare, dja yuwn njale ngurrbenbenemarneyime nanih nawu bininj bokenh, dja bedda benemwam kore kunrurrk ngardduk ngabenbenenahnan.”
GEN 19:9 Dja bedda birriyimeng, “Yibalderrehmen nguddanu!” Dja mak birrimarneyimerrinj bu birribekkang nawu Lot, “Nanih nawu bininj nawu kumdjalwohwam nawu nakang baleh, dja nungka yimankek kandjadme kadberre.” Dja birrimarneyimeng, “Ngad kunwernhwarre ngundimarneyime ngudda, dja bedda nawu bininj bokenh yiman walakkih ngarrbenbenemarneyime.” Wanjh munguyh birriwernhkukdjirrkkani Lot dja birridjareni birridangbakkemeninj manu rurrkdangmayebalhmeng.
GEN 19:10 Dja bedda nawu bininj bokenh nawu benehni kururrk benebidbebmeng benemberldurrkmeng Lot, benengimowong kururrk benedangbalhmeng.
GEN 19:11 Wanjh bindimimbuyikawong bininj nawu kumekbe birrihdi kuberrkkah kore kururrkdangmaye darnkih, bedda yiman birrimimdubberranj, nawu birriyawurrinjni dja birridabborrabbolkni, birridjalbolkbirrkahbirrkani, minj birrirurrkdangmayengalkemeninj.
GEN 19:12 Wanjh nawu bininj bokenh benemarneyimeng Lot, beneyimeng, “Yiddok birribuyika yibenkarrme kondah kore kubolkkimuk, bibinjdoy, bebeywurd, ngalbebeywurd, dja mak nuk nangale nawu ngudda ke? Wanjh yibenbebkemen yibenkan kondah kubolkkimukbeh,
GEN 19:13 dja ngad ngokko darnkih ngarrbenbularrbun rowk nawu kondanjkunu kabirrihni kunred. Yawey wanjh bekkang nawu wokwarlahminj duninjh bu kunwarre bedberre nawu kabirrihni kondah kubolkkimuk, wanjh nungka Yawey kanbenemunkeweng nganerurrkbularrbun rowk.”
GEN 19:14 Wanjh Lot wam kore bininj bokenh nawu birrimarrimeninj ngalbebeywurd nuye, yimeng, “Werrkwerrk ngunedolkka ngunebolkbawon kondah, dja Yawey ngokko darnkih kabenbun nawu kondah kubolkkimuk kabirrini.” Dja bedda nawu bibinjdoy nuye beneyimeng bu yimankek kabenbenehmalelmang.
GEN 19:15 Wanjh bu darnkih kumbarrhbuni, nawu angels bokenh benedjurrkdjurrkwong Lot, benemarneyimeng, “Werrkwerrk, yika ngalbininjkobeng dja mak ngalbebeywurd bokenh nawu kondah ngurrini, yibenka, dja marndi ngurridowen bu God kabendung nawu kondah kabirrihni kubolkkimuk.”
GEN 19:16 Dja Lot bu wohbolkmaddi, bedda nawu angel bokenh bindibidkarrmeng nungka, ngalbininjkobeng nuye dja mak ngalbebeywurd bokenh nuye, dja bindimyikang kumekbe kubolkkimukbeh kamak rowk, kunmekbe beneyimeng bu Yawey bikongibom Lot.
GEN 19:17 Dja kundjalmekbe rerrih bu bindibebkeng nakudji yimeng, “Ngurrikelerlobmerrimen, yuwn ngurribolknan yerre, dja yuwn baleh ngurridangen kore kondah kanjdjikanjdji kabbal. Ngurridjalkelerlobmenwi kore kuwarddewardde, dja bu burrkyak marndi ngurridowen.”
GEN 19:18 Dja Lot yimeng, “Kunukka kunwid, ngudda nawu ngunewohrnan,
GEN 19:19 kandibekka ngaye nawu ngamarladj, ngudda nguneyimeng bu yimankek ngamak, dja kandimarnekurduyimeng kunwernhmak duninjh, kandikongibom bu kandibawong ngarrarrkid, dja minj ngakelerlobme kore kuwardde, marndi kunihbu kunyid nganwohmarnebebme dja ngarrowen!
GEN 19:20 Ngunena, kunihbu kubolkkimuk minj djarreh duninjh bu ngakelerlobme, dja minj kunwernhbolkkimuk. Kandimunkewemen kumekbe ngakelerlobme, dja yiddok minj kubolkyahwurd, dja kunu minj ngarrowen ngadjaldarrkid.”
GEN 19:21 Wanjh nakudji yimeng, “Kanbekka, ngaye won kuhni mak bu kandjawam, minj ngabenbun nawu kumekbe kunred kabirrini kore ngudda yibolkyolyolmeng.
GEN 19:22 Dja werrkwerrk yikelerlobmen, yire kumekbe, dja ngaye minj baleh ngabangmekkurduyime, djalmadbun yibolkmang.” Kunmekbe wanjh kabolkngeyyo Zoar. (Zoar kunekke kunngey kayime Kunyahwurd.)
GEN 19:23 Bu Lot bolkmey Zoar wanjh dungbebmeng.
GEN 19:24 Wanjh Yawey munkeweng manbang manbu rungirungi kore heavenbeh bu djakdungi yiman mandjewk kore bininj nawui birrihni kore Sodom dja Gomorrah.
GEN 19:25 Kuhni wanjh yimeng bu bolkyakwong rowk kubolkkihkimuk kumekbe kanjdjikanjdji kore kabbal, dja benyakwong rowk nawu birrihni kumekbe kubolkkihkimuk, dja mak kolhderuy rowk kumekbe.
GEN 19:26 Dja Lot nuye ngalbininjkobeng bu bimunkebuni Lot, borledmeng bolknang rerre, wanjh kunu kukyimerranj yiman djirla.
GEN 19:27 Wanjh bu kukabel Abraham dolkkang durndi kore kukak benehdi benehwokdi Yawey,
GEN 19:28 dja nungka bolknang kanjdji kore Sodom dja Gomorrah mak kubolkbubuyika rowk kumekbe kanjdjikanjdji, dja nungka nang kundolng manbu dolngdolkkani kumekbe kubolkwarlahbeh, wanjh mandolngkimuk duninjh, yiman yerreh manbirludjawurl duninjh kore kahrung.
GEN 19:29 Kunmekbe wanjh bu God bolkyakwong kubolkkihkimuk ngarre kanjdjikanjdji, God biburrbom Abraham dja bimunkeweng Lot bibebkeng kumekbebeh, ba minj dowimeninj, bu nungka God benyakwong rowk nawu birrihni kubolkkihkimuk kore Lot.
GEN 19:30 Lot dja ngalbebeywurd bokenh nuye kaluk birribolkbawong Zoar, dja birrini kore kuwarddewardde, dja nungka keleni, minj niwirrinj kore Zoar. Nungka dja ngalbebeywurd nuye birrini kore kuwardderurrk.
GEN 19:31 Wanjh kaluk bu ngalbu ngalwernwarre bimarneyimeng ngalwalawalak, yimeng, “Kornkumo ngarrku kohbanjminj, dja minj bininj kondah kani ba bu karriyo, yiman kabirriyime kubolkbubuyika rowk.
GEN 19:32 Kab ngarrbowo kunbang wine nawu kornkumo ngarrku, dja wanjh kaneyo, ba kunu minj kayakmen ngad bu karrimud, bu nungka Ngabbard kayawbornan ngarrku.”
GEN 19:33 Wanjh bu kunmekbe kumunun benebowong kornkumo manbang wine, dja ngalwernwarre ngimeng beneyonginj kornkumo, dja nungka wakwani bu ngaleng kurrmerrinj dja mak bu dolkkang.
GEN 19:34 Dja bu malaywi wanjh ngalu ngalwernwarre bimarneyimeng ngalwalawalak, “Yina, ngaye kukak nganeyonginj Ngabbard, kab bolkkime mak ngarryawoyhbowo manbang wine, wanjh ngudda yingimen nguneyo ba kunu minj kayakmen nawu karrimud bu Ngabbard kayawbornan ngarrku.”
GEN 19:35 Wanjh kunu beneyawoyhbowong kunbang bu kunmekbe kumunun warridj, dja ngalbu ngalwalawalak dolkkang wam beneyonginj, dja nungka wakwani bu ngaleng kurrmerrinj dja mak bu dolkkang.
GEN 19:36 Kuhni wanjh kunu benemekbe bokenh nawu ngalbebeywurd nuyeni Lot beneyawkani wurdyaw nawu nungka benbenebornang.
GEN 19:37 Ngalwernwarre yawmey narangem, bingeykurrmeng Moab, nungka wanjh mawah bedberre namud nawu kabirringeyyo Moab. (Kaluk Moab kamenhyime “kore ngabbardbeh”)
GEN 19:38 Dja ngalwalawalak ngaleng warridj yawmey narangem, bingeykurrmeng Ben-Ammi, nungka wanjh mawah bedberre nawu kabirringeyyo Ammon. (Ben-Ammi kamenyime “Beywurd Bedberre Namud Ngardduk”)
GEN 20:1 Wanjh Abraham dolkkang balhrey balhbolkyikani Negeb. Kaluk yerrkang kubulkayh kore kunred bokenh Kadesh dja Shur dja mak wam djahdjalwohni waken kore Gerar.
GEN 20:2 Wanjh bu kumekbe ni Abraham yimeng bu Sarah ngalbu ngalbininjkobeng nuye wanjh yimeng bu benedanginj, wanjh kunu Abimelech nawu king nawu wohrnani kumekbe kore Gerar bikimey Sarah.
GEN 20:3 Dja God bimarnebebmeng Abimelech bukirri bu kumunun, dja bimarneyimeng, “Kanbekka, marneyime, bu ngudda yimey ngalinjngalu daluk wanjh kunu yidjaldowen, dja ngaleng wanjh kabeneni nabininjkobeng ngarre.”
GEN 20:4 Abimelech minj Sarah bibangmemarnebebmeninj darnkih wanjh kunu nungka yimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan, yiddok ngudda kanbun ngaye ngardduk nawu ngarriredbo nawu minj kunwarre ngarriyimeninj?
GEN 20:5 Dja Abraham nganmarneyimeng bu ngaleng ngaldaluk nuye, dja mak ngalengman yimeng bu nungka benedanginj. Wanjh ngaye bu kuhni ngayimeng ngamey, wanjh woybukkih ngayimeng yimankek kamak, dja minj kunwarre ngayimeninj.”
GEN 20:6 Wanjh God biwokmey bukirri, “Ngaye ngaburrbun bu woybukkih yiyimeng yimankek kamak, dja ngaye wanjh karrmeng ba minj kunwarre kanmarneyimeninj, kunmekbekenh kunu ngaye denghkeng ba minj yikarrmeninj.
GEN 20:7 Wanjh bonj, yirrurndiwemen ngalbu nuye ngalbininjkobeng, nungka wanjh prophet kanmarnemulewan kunwok ngardduk, dja nungka kaluk ngunmarnedi yiwarrudj ba minj yirrowen. Dja bu minj yirrurndiwe, kunu wanjh woybukkih ngayime ke, ngudda dja nawu yibenkarrme rowk, kaluk ngurridjaldowen.”
GEN 20:8 Bu malaywi Abimelech dolkkang kukabel, wanjh nungka benkayhmeng rowk nawu birrimarnedurrkmirri, wanjh kuhni rowk benmarneyolyolmeng dja bedda wanjh birrikeleminj duninjh.
GEN 20:9 Abimelech bikayhmeng Abraham dja bimarneyimeng, “Njale ngudda kanmarnekurduyimeng ngadberre? Njale yiddok ngaye kunwarre ngayimeng ke, bu ngudda kanmarnbom ngaye dja nawu ngabenmarnewohrnan ngundimarneyime kunihbu kunwarre duninjh? Dja kuhni bu kanmarnekurduyimeng, wanjh yiman bininj kabirriyime yimankek minj nangale kakurduyime.”
GEN 20:10 Dja mak Abimelech yimeng, “Njale ngudda yiburrbuni bu kuhni kanmarnekurduyimeng?”
GEN 20:11 Abraham biwokmey yimeng, “Ngaye ngamarneyimerrinj, ‘Woybukkih nuk minj nangale kondah kabimarnekele God, wanjh ngandibun ngalbininjkobengkah ngardduk.’
GEN 20:12 Dja mak woybukkih ngaleng yiman nganedanginj duninjh, dja kornkumo nakudji ngarrewoneng dja ngaleng ngalbadjanbuyika ngarre, dja wanjh yimerranj ngalbininjkobeng ngardduk.
GEN 20:13 Bu God nganmarneyimeng ngabolkbawon kore Ngabbard ngarrihni, ngawohrey, wanjh ngaye ngamarneyimeng ngalbininjkobeng ngardduk, ngayimeng, ‘Kuhni bu kunmak kandjalmarneyimen, bu baleh yarrkka ngarre, wanjh yiyime bu ngaye ngarrdanginj.’”
GEN 20:14 Wanjh Abimelech biwong Abraham sheep dja bulikki, dja bininj daluk nawu birrimarnedurrkmirri, dja mak bimarnedurndiweng Sarah ngalbininjkobeng nuye.
GEN 20:15 Abimelech yimeng, “Yina, kubolkwarlah ngardduk yibolknan dja bu baleh yidjare, kunukka wanjh yini.”
GEN 20:16 Dja mak Abimelech bimarneyimeng Sarah, yimeng, “Ngaye ngawong nawu ngudda ngunedanginj kunwardde nakimuk, ba nawu ngurridjarrkre kabirribularrbun yiman kabirribengmidjdan, dja kabirriyime bonj ngudda minj kunwarre yiyimeninj.”
GEN 20:17 Yawey ngokko benmarnbom daluk rowk nawu birrini kore Abimelech nuye kunred minj birriyawmayi, kuhni yimeng bu Sarahkenh ngalbu Abraham nuyeni ngalbininjkobeng. Wanjh Abraham yiwarrudj di bidjawam God, dja nungka God bimarnbom Abimelech, dja ngalbininjkobeng nuye dja daluk nawu birrimarnedurrkmirri, benmarnbom warridj ba wurdyaw kabirriyawoyhyawmang.
GEN 21:1 Kaluk Yawey bimarnekurduyimeng Sarah kunmak bu nungka yingkihdjedjenkurrmeng, dja nungka Yawey bimarnekurduyimeng bu nungka biberrebbom.
GEN 21:2 Sarah ngaleng wanjh kanihkani wurdyaw dja bimarneyawmey Abraham beywurd bu nungka wernhkohbanjminj, namekbe wurdyaw danginj bu God biyingkihmarnedungnameng.
GEN 21:3 Abraham bingeykurrmeng Isaac beywurd nuye nawu Sarah bimarneyawmey.
GEN 21:4 Bu beywurd nuye nawu Isaac bu danginj, kaluk kunkodjke eight nuye wanjh Abraham bilakkayenwong kore God biwokrayekwong.
GEN 21:5 Dja Abraham nungka wanjh mandjewk nuyeni 100 bu Isaac nawu beywurd nuye bimarnedanginj.
GEN 21:6 Wanjh Sarah yimeng, “God ngannjilngmarnbom bu ngadjekme, dja birriwern rowk nawu kuhni kabirriwobekkan, bedda dorrengh kaluk ngarridjarrkdjekme.”
GEN 21:7 Dja mak ngaleng yimeng, “Nangale yimankek bimarneyimeninj Abraham bu ngaye wurdyaw ngadjikkawoyi? Dja ngaye ngamarneyawmey beywurd bu nungka wernhkohbanjminj.”
GEN 21:8 Nawu wurdyaw wanjh djordmehdjordmeni, kaluk djikkabawong. Dja kunbarnangarra bu Isaac djikkabawong wanjh Abraham marnbom mulil mankimukkenh.
GEN 21:9 Dja Sarah nang bu wurdyaw nawu Hagar ngalbu ngalkang Egypt bimarneyawmey Abraham, nungka wanjh bidjekmiwoni Isaac.
GEN 21:10 Wanjh Sarah bimarneyimeng Abraham, “Yibenbenekukmunkewemen ngalmekbe ngalbu nganhmarnedurrkmirri dja nayaw ngarre, dja namekbe nawu nayaw ngarre ngalbu nganhmarnedurrkmirri, minj nungka kalarlmang nawu yehyeng ke bu yibawon, dja Isaac nuye rowk, nawu ngaye nayaw ngardduk.”
GEN 21:11 Wanjh kunu Abraham bimarnenjilngwarreminj duninjh Ishmael nawu beywurd nuye.
GEN 21:12 Dja God bimarneyimeng, “Yuwn bu kunihbukenh yiwernhnjilngwarre berrewoneng wurdyaw ke dja daluk ngalbu ngunmarnedurrkmirri. Dja kore Isaac ngaye won mawahmawah ke nawu berrebbom, kunmekbekenh yikurduyimen kore baleh Sarah ngunmarneyime.
GEN 21:13 Dja mak ngaye ngabenmirndewernwon mawah nuye nayaw nawu ngalmekbe ngalbu ngunmarnedurrkmirri biyawmey, dja kabirriyimerran birriredbo warridj. Kuhni ngakurduyime bu nungka mak ngudda ke beywurd.”
GEN 21:14 Wanjh Abraham dolkkang maninjmanu kukabel, mey buriddi mak kukku budjdjurlung dorrengh nawu mayh kunkulah, dja bingorrkenwong Hagar, dja benbenemunkeweng Hagar dja nayaw ngarre nawu Ishmael. Wanjh kunu benewam benedjalwohrey kore kubolkdarleh ngarre Beersheba.
GEN 21:15 Kaluk bu kukku boyakminj manbu borrahkendi mayh kunkulah, ngaleng bikurrmeng Ishmael kore kudjurle, kaluk mandulkyahwurd.
GEN 21:16 Wanjh wam wurd djarreh, yiman bininj kaburriwe bunarra, kumekbe yerrkang ni, dja ngalengman yimeng, “Minj ngadjare nganan bu wurdyaw karrowen.” Dja bu kumekbe ni ngaleng wanjh nalkbuhnalkbuni.
GEN 21:17 Wanjh God bibekkang Ishmael bu nungka dorrengh nalkbuhnalkbuni, wanjh angel nuye God bikayhmeng Hagar kaddumbeh dja bimarneyimeng, “Hagar, njale yihkangewarre? Yuwn yikele, dja ngaye God nganalkbekkang wurdyaw kore kahyo.
GEN 21:18 Mah. Yirrolkka, yiwayhkemen Ishmael dja yibidkarrkarrmen, dja ngaye ngamarnbun kabenkebmawahme birriwern, kabirrimirndewernmerren kabirriyimerran birriredbo nawu birrikuken.”
GEN 21:19 Wanjh God bimarnbom Hagar bu bolknang dja nang kaboyo kungad. Wanjh kunu ngaleng borrahkendoy rowk kore mayh kunkulah wanjh bibowong Ishmael bonguneng.
GEN 21:20 Wanjh God binahnani nawu Ishmael bu nungka djordmehdjordmeni. Nungka ni kore kubolkdarleh wanjh mayhmakminj duninjh bu bunarra burriweyi.
GEN 21:21 Bu nungka ni kore kubolkdarleh ngarre Paran, wanjh ngalbadjan nuye bimarnemey ngalbininjkobeng nuye kore Egyptbeh.
GEN 21:22 Kaluk yiman kunmekbe rerrih Abimelech kumwam kore Abraham, dja kaluk Phicol dorrengh, bininj nawu benmarnewohrnani djuram nuye Abimelech, wanjh Abimelech bimarneyimeng Abraham, yimeng, “God ngunehdjarrkre bu baleh yarrkka ngudda yikurduyime.
GEN 21:23 Kondah wanjh yiwokkurrmerrimen kore ngarrhdi, kunwok kunrayek duninjh, God nuye kunngey dorrengh, kanmarneyime bu ngudda minj kunwarre kanmarnekurduyime ngaye dja wurdyaw dorrengh ngardduk, mak mawahmawah kanmarnekurduyimen kunmak, dja mak kubolkwarlah warridj kore ngudda yidjalwohni nawu minj ke kunred, yikurduyimen kunmak, yiman bu ngaye werrk marnekurduyimeng ngudda.”
GEN 21:24 Wanjh Abraham yimeng, “Ngaye kuninjkunu ngawokkurrmerren kunwok kunrayek duninjh.”
GEN 21:25 Wanjh Abraham bimarneyimeng Abimelech bu bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri Abimelech birriwam birringadyirrurrkmey manu nungan Abraham nuye kungad.
GEN 21:26 Dja Abimelech yimeng, “Ngaye ngawakwan bu nangale kuhni yimeng. Minj korroko kanmarneyimeninj, dja bolkkimewi ngahdjalbekkan.”
GEN 21:27 Wanjh Abraham kumkang sheep dja bulikki biwong Abimelech dja bedda nawu Abimelech dja Abraham benewokmarnburrinj.
GEN 21:28 Abraham larlmey seven sheep yaw ngaldahdaluk kore kumirnde nuye dja benkurrmeng bebbehbeh.
GEN 21:29 Wanjh Abimelech yimeng, “Njalekenh yilarlmey yibenkurrmeng bebbehbeh nanih nawu seven sheep yaw ngaldahdaluk?”
GEN 21:30 Abraham biwokmey yimeng, “Ngadjare kanbidyimang nanih nawu seven sheep yaw, ba ngurriburrbun ngaye ngangadkaruy manih manbu kahbongadyo.”
GEN 21:31 Wanjh kunu kunmekbe kunred kabolkngeyyo Beersheba, kunmekbe kabolkngeyyo bu bedda nawu bininj bokenh benewokkurrmerrinj kunrayek duninjh kunwok.
GEN 21:32 Bu Abraham Abimelech benewokmarnburrinj kore Beersheba wanjh Abimelech bikang Phicol nawu benmarnewohrnani djuram nuye, wanjh benedurndi kore kunbolkwarlah bedberre nawu Philistine bininj.
GEN 21:33 Abraham dulkdudji tamarisk kundulk kore Beersheba, dja kumekbe yiwarrudj di bu bikayhmeng Yawey kunngey nuye God nawu kahdjalmimbi munguyh munguyh.
GEN 21:34 Dja Abraham kumekbe ni kunkuyeng kore kubolkwarlah bedberre nawu Philistines.
GEN 22:1 Kaluk rerrekah wanjh God birohrokmeng Abraham. Nungka bikayhmeng, yimeng, “Abraham!” Dja Abraham biwokmey, yimeng, “Kondah ngaye ngahdi, bekkahbekkan.”
GEN 22:2 Wanjh God yimeng, “Yika ke beywurd, nawu nadjalkudji beywurd ke Isaac nawu yimarnedjare duninjh, dja yiray kore kunred kabolkngeyyo Moriah, kumekbe kore kuwarddekimuk ngaye kaluk marnewarddeyolyolme, kumekbe kunu yibun bu yikukwurlhke bu kanwon ngaye.”
GEN 22:3 Wanjh kunu Abraham dolkkang kukabel, kurrmeng kubodmekenh nuye donkey, benbenekang bininj bokenh nawu benemarnedurrkmirri, dja mak Isaac bikang nawu beywurd nuye. Wanjh rerrngdadjdadjkeng rowk manbu kakinjekenh, wanjh birridolkkang birribolkyikani kore God bimarnebolkyolyolmeng.
GEN 22:4 Bu kunbarnangarra danjbik Abraham balwohnang bolknang djarreh.
GEN 22:5 Wanjh benbenemarneyimeng bininj bokenh nawu benemarnedurrkmirri, yimeng berrewoneng, “Ngunenin kondah kaluk donkey dorrengh, bu ngaye dja yawurrinj nganere kunukka, nganedi yiwarrudj. Kaluk nganemdurndeng ngorrewoneng.”
GEN 22:6 Wanjh Abraham rerrngmey manbu kakinjekenh, dja birerrngwong Isaac nawu beywurd nuye bu rerrngkani, dja nungan Abraham kanihkani kuybuk dja mandjawak. Wanjh benebalhdjarrkrey.
GEN 22:7 Dja Isaac bimarneyimeng kornkumo nuye nawu Abraham, yimeng, “Ngabba?” Wanjh Abraham yimeng, “Njale yidjare, Korlonj?” Isaac yimeng, “Yina, ngarrkarrme kuybuk dja kunrerrng, dja kaluk baleh sheep yaw nawu ngarrbun ngarrkukwurlhke ngarrwon God?”
GEN 22:8 Abraham biwokmey yimeng, “Korlonj, God nungan kaluk kanwon sheep yaw bu ngarrbun ngarrkinje ngarrwon.” Wanjh benebalhdjarrkrey.
GEN 22:9 Bu benebebmeng kore God bimarnebolkyolyolmeng, Abraham marnbom kunwardde yiwarrudjkenh dja rerrngkurrmekurrmeng kaddumkah, wanjh biwelengdukkang Isaac nawu beywurd nuye dja bikurrmeng kaddum kore rerrngyoy kore altar.
GEN 22:10 Wanjh bidyirriyonginj mandjawak mey, yimankek bikuyindulubuyi beywurd nuye.
GEN 22:11 Dja angel Yawey nuye bikayhmeng kaddumbeh, yimeng, “Abraham! Abraham!” Dja nungka yimeng, “Kondah ngaye ngahdi, bekkahbekkan.”
GEN 22:12 Wanjh angel yimeng, “Yuwn yibun nawu Isaac, yuwn baleh yimarnekurduyime, dja bonj, bolkkime wanjh ngaburrbun bu ngudda kanmarnekele ngaye God, bu ngudda minj yinganenghmeninj kankaybuyi beywurd ke, nawu nadjalkudji beywurd ke.”
GEN 22:13 Wanjh Abraham balwohnang dja nang sheep nawu narangem kanemdjardabmeng kore kuyahyay kundulk. Wanjh wam mey namekbe sheep dja bom kinjeng bu biwong God, dja bibawong nawu nuye beywurd, minj bibuyi.
GEN 22:14 Kunu wanjh Abraham bolkngeykurrmeng “Yawey nungan kanwon.” Dja kunu bininj kabirridjalyime bu munguyh kabirriyime, “Kore Yawey nuye kunwarddekimuk nungan kanwon.”
GEN 22:15 Kaluk wanjh angel nawu nuye Yawey wanjh biyawoyhkayhmeng Abraham kaddumbeh,
GEN 22:16 dja yimeng, “Kuhni ngayime ngaye Yawey ngayeman ngawokkurrmerrinj, kunwok kunrayek duninjh, bu ngudda kuhni yikurduyimeng, bu minj yinganenghmeninj kankaybuyi beywurd ke nawu nadjalkudji beywurd ke,
GEN 22:17 wanjh ngaye woybukkih marnekurduyime kunmak, ngaye ngabenmirndewernwon nawu ngudda yibenkebmawahme ba kabirrimirndeyimerran yiman kayime mankokkarrng rerrih kore kungol yinan, dja mak yiman kayime kunkayalanj rerrih kore kukadjid kurrula kahyo. Dja nawu ngudda yibenkebmawahme kaluk kabindibolkyimang kubolkkihkimuk bedberre nawu kabindiwidnan, kaluk kabirribolkkarrme.
GEN 22:18 Dja kore bedda nawu ngudda yibenkebmawahme ngabenmarnekurduyime kunmak birribebbehmirndebubuyika rowk nawu birriredbo kore kubolkwarlahkenh rowk. Kuhni ngakurduyime bu ngudda kanwokmarrkmey kore ngawokdanj ke.”
GEN 22:19 Wanjh kunu Abraham dja Isaac bindimarnedurndi bininj bokenh nawu benemarnedurrkmirri Abraham, dja benedolkkang birridjarrkwam kore kunred Beersheba, dja wanjh Abraham kumekbe djahdjalni.
GEN 22:20 Kaluk yerrekah wanjh Abraham bekkang bu Milcah warridj bimarneyawmey wurdwurd nuye Nahor nawu Abraham benedanginj.
GEN 22:21 Bedda nawu bebeywurd wanjh birringeyyoy Uz, nawu nadjdjaman, Buz nawu benedanginj, dja Kemuel, Chesed, Hazo, Pildash, Jidlaph, dja Bethuel. Bedda wanjh Milcah bimarneyawmey eight bebeywurd nuyeni Nahor nawu Abraham benedanginj. Kaluk Kemuel bibornang Aram. Dja Bethuel nungka wanjh kaluk bibornang Rebekah.
GEN 22:24 Dja mak ngalbuyika ngalbu Nahor bidjalwohmey ngalbu ngeyyoy Reumah, ngaleng wanjh benyawmey Tebah, Gaham, Tahash dja Maacah.
GEN 23:1 Sarah wanjh mandjewk ngarreni bu djahdjalmimbi wanjh 127,
GEN 23:2 wanjh ngaleng doweng kore kunred Kiriath-arba, kunmekbe kunred kabolkngeyyo warridj Hebron kore kubolkwarlah Canaan. Abraham wam bimarnenjilngwarreni dja bimarnenalkbuni Sarah bu doweng.
GEN 23:3 Wanjh nungka dolkkang bolkbawong kore ngalbininjkobeng kukyoy, dja wam kore bininj nawu Heth benkebmawahmeng, dja wanjh benmarneyimeng,
GEN 23:4 “Ngaye ngamwam nawu ngakang kubolkbuyika dja kondah ngadjalwohni, yiddok minj ngurribolkweykan kandibolkwon kore ngakukdudjengkenh ngalbu nganmarnedoweng?”
GEN 23:5 Bedda nawu Heth benkebmawahmeng birriwokmey Abraham, dja birriyimeng,
GEN 23:6 “Ngudda nawu yikimuk, kanbekka ngadberre. Ngudda nawu yiman yingudjkimuk dja yiwohrnawohrnan kore ngad ngadberre, wanjh ngalbu ngunmarnedoweng yikukdudje kore kumidj kuwardderurrk kuwernhmak duninjh ngadberre, minj nakudji kore ngad ngunkaybun nawu nungan nuye kumidj ba ngudda yikukdudjeng.”
GEN 23:7 Abraham dolkkang boddanj kanjdji kumirrk bedberre bininj nawu Heth benkebmawahmeng nawu birrikang kumekbe kunred.
GEN 23:8 Dja benmarneyimeng, “Bu ngudda ngurrinjilng ngakukdudjeng ngalbu nganmarnedoweng, wanjh kandibekka, wardi djawan ngudberre, ngudda kandimarnewokdi nawu Ephron, ngurrimarneyime nawu beywurd nuye Zohar,
GEN 23:9 ba nungka kabolkweykan ngardduk kunwardderurrk nawu nungan nuye kore kunred Machpelah, kunmekbe kunwardderurrk wanjh darnkih kore nungka nuye kabbal kabalbolkburnbun. Ngurridjawa bolkweyka ngardduk bu kunmak, kore ngudda nawu ngurribekkan, kunwardde ngakukwon rowk nawu nungka rohrokmeng, ba ngabolkkarrme ngakukdudjengkenh.”
GEN 23:10 Wanjh nawu Ephron nungka kumekbe birridjarrkni bininj nuye nawu Heth benkebmawahmeng, dja nungka biwokmey Abraham kore bedda birribekkang nawu birridjarrkmirndemornnamerrinj darnkih kore kururrkdangmaye ngarre kumekbe kubolkkimuk ni.
GEN 23:11 Wanjh yimeng, “Burrkyak, ngudda nawu kanmarnewohrnan, kanbekka, ngaye bolkwon kabbal dja kunwardderurrk dorrengh. Kore bininj ngardduk kabirribekkan, wanjh ngaye bolkwon, wanjh yikukdudje ngalbu ngunmarnedoweng.”
GEN 23:12 Wanjh Abraham yawoyhboddanj kanjdji kumirrk bedberre bininj nawu birrikang kumekbe kunred kubolkwarlah.
GEN 23:13 Dja bu bedda birribekkang, nungka bimarneyimeng Ephron, yimeng, “Ngadjare kanbekkan, ngadjare kukwon kunwardde rowk nawu yirohrokmeng ngarre kunmekbe kabbal. Ngadjare kankukyimang kunwardde yikan, kanbolkwon, kumekbe kunu ngakukdudjeng ngalbu nganmarnedoweng.”
GEN 23:14 Ephron biwokmey Abraham, yimeng,
GEN 23:15 “Kanbekka, ngudda nawu kanmarnewohrnan, kunmekbe kabbal bu bininj kabirriyime yiman 400 silver shekels kanwoyi kunwardde, dja bonj minj njale nuk 400 shekels bu ngudda dja ngaye. Bonj yidjalkukdudje ngalbu ngunmarnedoweng.”
GEN 23:16 Wanjh Abraham biwokmarrkmey, dja bimarnerohrokmeng Ephron kunwardde nawu Ephron ngeybom kore bedda birribekkang nawu Heth benkebmawahmeng, mandjad rohrokmeng kore mankarre bedberre.
GEN 23:17 Wanjh kunu Ephron nuyeni kabbal kore Machpelah, darnkih kunred Mamre, kaluk kabbal dja kunwardderurrk dorrengh, dja kundulk rowk kore kabbal rowk, wanjh birriwokrayekworrinj bolkyimerranj Abraham nuye kabolkkarrme, bu bininj nawu Heth benkebmawahmeng wanjh birribekkang rowk nawu birrimirndemornnamerrinj darnkih kururrkdangmaye ngarre kumekbe kubolkkimuk.
GEN 23:19 Wanjh kaluk Abraham bikukdudji Sarah ngalbu ngalbininjkobeng nuyeni kumekbe kore kuwardderurrk kore Machpelah darnkih Mamre, kabolkngeyyo warridj Hebron, kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 23:20 Kuhni wanjh kayolyolme bu bininj nawu Heth benkebmawahmeng birribolkweykang birribolkwong Abraham kabbal kaluk kunwardderurrk dorrengh, ba kumekbe kabolkkarrme kabenkukdudjengkenh.
GEN 24:1 Abraham wanjh wernhkohbanjminj duninjh, dja Yawey biwernhmarnekurduyimeng kunmak rowk dja kunwernhkah.
GEN 24:2 Kaluk Abraham bikarrmi nakudji bininj nawu bimarnedurrkmirri korroko duninjh, nawu nahnani yehyeng rowk nawu Abraham karrmi. Wanjh Abraham bimarneyimeng, “Yibidkurrmerrimen kanjdji kore kurrad ngardduk.
GEN 24:3 Ngadjare yiwokkurrmerren kunwok kunrayek duninjh, kore kunngey dorrengh Yawey nawu God kore kaddum dja mak kore kurorre. Yiwokkurrmerren bu ngudda minj beywurd ngardduk yimarnemang daluk ngalbu ngalkang kondah kore karrini bedberre kunred Canaan.
GEN 24:4 Dja ngudda yiray kore ngardduk kunred kore ngaye ngarrimud kabirrini, dja kumekbebeh yimarnemang daluk Isaac nuye nawu beywurd ngardduk.”
GEN 24:5 Wanjh namekbe nawu bimarnedurrkmirri yimeng, “Kunubewu yimankek ngalbu daluk minj kadjare nganemre kondah kubolkwarlah, yiddok kunu beywurd ke ngakan kore kunred kubolkwarlah kore ngudda yimdolkkang?”
GEN 24:6 Abraham yimeng, “Yuwn kunukka. Yuwn kumekbe yikan nawu beywurd ngardduk.
GEN 24:7 Dja Yawey nawu God kore kaddum heaven nganbebkeng kore kornkumo ngardduk ngarrihni, kore kubolkwarlah kore ngarranginj, dja nganmarnewokdanj dja wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh bu nganberrebbom, yimeng bu kondah kubolkwarlah kaluk kabenbolkwon nawu ngaye ngabenkebmawahme. Nungka wanjh kabimunkewe angel ngunyingkihmarnedokme, ba beywurd ngardduk yimarnemang daluk kumekbebeh.
GEN 24:8 Dja bu daluk minj kanjilng ngunemdjarrkre, wanjh kunu bonj kabularrbuyindangen kuhni kunwok kunrayek duninjh bu kanmarnewokkurrmerren. Dja kuhni bu kundjalkudji, yuwn beywurd ngardduk yikan kumekbe.”
GEN 24:9 Wanjh kunu namekbe bininj nawu bimarnedurrkmirri Abraham bidkurrmerrinj kore kurrad nuyeni Abraham nawu bimarnewohrnani, dja bimarnewokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh bu dalukkenh Isaac nuye.
GEN 24:10 Wanjh namekbe bininj kang ten camel mayh nawu nuyeni Abraham nawu bimarnewohrnani, dja dolkkang wam, kang nawern namakmak dorrengh nawu Abraham biwong kabenwonkenh, wanjh wam bolkyikani kore nawu Nahor nuyeni kubolkkimuk kore kubolkwarlah Mesopotamia.
GEN 24:11 Wanjh kuberrkkah kore kumekbe kubolkkimuk kaluk kore boyoy kunngad birrihbomangi, nungka benmarnbom camel birribarddurrukkulhdi. Wanjh dungkedjelkminj bu daluk birrimrey birribomangi.
GEN 24:12 Wanjh namekbe bininj danginj yiwarrudj, yimeng, “Ngudda Yawey nawu God nuye Abraham, nawu nganmarnewohrnan. Ngaye djawan kanbidyikarrmen bolkkime, ba kakurduyimerran bu ngamwamkenh, dja yikongibu yimarnekurduyimen kunmak Abraham nawu nganmarnewohrnan.
GEN 24:13 Yina, ngaye ngahdi darnkih kore maninjmanu njilhmi kaboyo, dja daluk nawu birrikang kondah kubolkkimuk kabirrimre kabirribomang.
GEN 24:14 Kab bu ngamarneyime ngalyawk, bu ngayime, ‘Ngadjare kanmarneboma budjdjurlung ke ba ngabongun.’ Dja ngaleng kayime, ‘Yibongu, dja ngabenbowon camel ke warridj.’ Ngalyawk ngalbu kunmekbe kayime, wardi bu ngaldjalmekbenin ngalbu ngudda yimarnedjarrngbom nuye Isaac nawu ngunmarnedurrkmirri. Bu kuhni kakurduyimerran, wanjh ngaye ngaburrbun bu ngudda yikongibun nawu ngaye nganmarnewohrnan.”
GEN 24:15 Minj bangmeyakwoyi bu yiwarrudj dingihdi, wanjh kumekbe ngalbu Rebekah kumbebmeng budjdjurlung ngorrkani kukkukenh kukarlang ngarre. Ngalmekbe ngalyawk Rebekah wanjh kornkumo ngarreni Bethuel nawu Milcah ngalbadjan nuye, dja ngalbu Milcah ngalbininjkobeng nuyeni Nahor, nawu nungka Abraham benedanginj.
GEN 24:16 Ngalmekbe ngalyawk ngalkukmakkaykenhni duninjh, dja minj bininj benebangmeyuwirrinj. Ngaleng wanjh koluy kore njilhmi boyoy, borrahkendoy bobarlkeng budjdjurlung, wanjh kumbidbom.
GEN 24:17 Wanjh namekbe bininj rlobmeng birrabkeng, dja yimeng, “Ngadjare kanwohbowo manboyahwurd ngawohbongun kore ngudda ke budjdjurlung.”
GEN 24:18 Ngaleng yimeng, “Yibongu ngudda nawu kanmarnewohrnan.” Wanjh ngaleng werrkwerrk koluyhweng budjdjurlung kukarlangbeh, karrmeng kore kubid, dja bibowong.
GEN 24:19 Bu ngaleng yakwong bu bibowong, wanjh ngaleng yimeng, “Ngabomang bedberre nawu camel ke warridj. Ngadjalbomang munguyh bu kabirribongun rowk kabirriboyakwon.”
GEN 24:20 Wanjh kunu werrkwerrk ngaleng boyakbom kore mayh bedberre birriborrahkendongi, dja rlobmeng durndi kore kungad, benmarnebomangi camel nuyeni rowk.
GEN 24:21 Dja namekbe bininj bidjalnani wokyak, ba kaluk kaburrbun bu Yawey kabimarnekurduyime nawu kumwamkenh, dja nuk burrkyak.
GEN 24:22 Bu camels birribonguneng rowk birriyakwong, wanjh nawu bininj bebkeng nawu kunkebkenh gold, walakkih dulmuk, dja bokenh gold kunberlkenh ngalengngarre dulmukwurd, wanjh biwong Rebekah.
GEN 24:23 Wanjh nungka bidjawam, yimeng, “Kanmarneyimen, ngudda nangale ngunbornang? Yiddok kunrurrkkimuk nuye bu ngad ngarriwohyo?”
GEN 24:24 Wanjh ngaleng bimarneyimeng, “Ngaye wanjh kornkumo ngardduk wanjh Bethuel nawu Milcah bimarneyawmey Nahor.”
GEN 24:25 Dja yimeng warridj, “Ngad ngarrikarrme kundalk dja manme bedberre mayh, dja mak kunrurrk bu ngurriwohyo.”
GEN 24:26 Wanjh namekbe nawu bininj barddurrukkurlhdanj dja biburlumeng Yawey,
GEN 24:27 dja yimeng, “Ngaburlume Yawey nawu God nuye Abraham nawu nganmarnewohrnan, bu nungka minj bawoyi bu kabikongibun, kunmak kabidjalmarnekurduyime, kabidjalburrbun munguyh kabinahnan nawu nganmarnewohrnan. Dja wanjh ngayembu, nungka Yawey mandjad nganmikang ngamwam kore kunred bedberre birrimud nuye nawu nganmarnewohrnan.”
GEN 24:28 Wanjh ngalbu ngalyawk ngaleng wanjh rlobmeng, dokmeng kured dja benmarneyimeng rowk nawu birrihni ngalbadjan ngarre kururrk.
GEN 24:29 Dja nawu Rebekah benedanginj nungka ngeyyoy Laban, nungka wanjh dokorrokmeng bimarnebebmeng bininj nawu di kumekbe kore njilhmi boyohboyoy.
GEN 24:30 Bu Laban bimarnenang ngaldaluk Rebekah bu kebdjongbuyindi dja berldjongbuyindi, dja bibekkang yolyohyolyolmi bu bininj bimarneyimeng, wanjh kundjalmekbe rerrih nungka Laban wam kore bininj, bingalkeng, kaluk kumekbe djahdjaldi camel dorrengh kore njilhmi boyoy.
GEN 24:31 Laban yimeng, “Yimray ngarre, ngudda nawu Yawey ngunmarnekurduyime kunmak, dja njalekah yihdi kuberrk? Dja ngokko ngaye ngayingkihbolkmarnbom ke dja mak camels bedberre.”
GEN 24:32 Wanjh kunu namekbe bininj benewam kore Laban nuyeni kunrurrk, dja Laban bodmeyerrhyerrkkeng nawu camels, dja biwong kundalk dja manme bedberre. Dja mak benmarnebokurrmeng kukku kundengekenh nungka dja bininj nawu birridjarrkrey ba kabirridengedjirridjburren.
GEN 24:33 Bu manme bimarnekurrmeng kangun, nawu Abraham bimarnedurrkmirri yimeng, “Minj ngaye ngabangmengun, ngayolyolme werrk bu njale ngamwamkenh.” Wanjh Laban yimeng, “Mah yiyolyolmen.”
GEN 24:34 Wanjh nungka yimeng, “Ngaye wanjh ngamarnedurrkmirri Abraham.
GEN 24:35 Yawey kunmak duninjh bimarnekurduyimeng nungka nawu nganmarnewohrnan, dja nungka kukenminj duninjh. Nungka biwong namirndebubuyika nawu mayh, dja silver dja gold, dja bininj daluk nawu ngarrimarnedurrkmirri, dja camels, dja donkeys.
GEN 24:36 Dja Sarah ngalbu ngalbininjkobeng nuyeni nungka nawu nganmarnewohrnan, wanjh ngaleng bimarneyawmey bu kohbanjminj, dja nungka biwong namekbe beywurd yehyeng rowk nawu nuye.
GEN 24:37 Dja nungka nawu nganmarnewohrnan ngandjurrkkang ngawokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh, bu nungka nganmarneyimeng, ‘Yuwn beywurd ngardduk yimarnemang daluk ngalbu ngalkang kondah kore karrihni kubolkwarlah bedberre bininj nawu birrikang kondah Canaan.
GEN 24:38 Dja ngudda yiray kore kunred nuyeni kornkumo ngardduk kore ngaye ngarrimud kabirrini, kaluk kumekbebeh daluk yimarnemang beywurd ngardduk.’
GEN 24:39 Kunmekbe nganmarneyimeng, dja ngaye ngamarneyimeng nungka nawu nganmarnewohrnan, ngayimeng, ‘Kunubewu yimankek ngalbu daluk minj nganemre.’
GEN 24:40 Dja nungka nganmarneyimeng, yimeng, ‘Yawey nawu nganehdjarrkre, nungka kaluk kabimunkewe angel nuye ngunedjarrkre, dja ngunmarnekurduyime kunmak bu ngaye ngayimeng, dja beywurd ngardduk yimarnemang daluk kaluk kumekbebeh kore ngarrimud kore nawu nganbornang nuyeni kunred.
GEN 24:41 Kaluk bu ngudda yikurduyime rowk, wanjh kabularrbuyindangen kore yiwokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh. Bu yire kore ngaye ngarrimud, dja bu bedda minj ngundiwon daluk, wanjh kunu bonj kabularrbuyindangen bu ngudda kanmarnewokkurrmerrinj kuhni bu kunwok kunrayek duninjh.’”
GEN 24:42 “Kunmekbe wanjh nganmarneyimeng Abraham, dja bolkkime ngamwam kore njilhmi kaboyo dja yiwarrudj ngarranginj ngayimeng, ‘Ngudda Yawey nawu God nuye Abraham nawu nganmarnewohrnan, bu ngudda yidjare yikurduyime nawu ngamwamkenh,
GEN 24:43 wanjh yina ngahdi kondah darnkih kore maninjmanu njilhmi kabirrihbomang, kab bu ngalyawk kamre kabomang dja ngamarneyime, “Ngadjare kanwohbowo manboyahwurd kore budjdjurlung ke ngawohbongun.”
GEN 24:44 Dja bu ngaleng kayime ngardduk, “Yibongu, dja ngabomang bedberre nawu camels ke warridj.” Daluk ngalbu kunmekbe kayime, wardibu ngaldjalmekbenin ngalbu ngudda Yawey yimarnedjarrngbom beywurd nuye nawu ngaye nganmarnewohrnan.’”
GEN 24:45 “Kuhni ngayimeng, dja bu ngaye minj ngabangmeyakwoyi bu ngawokdi baybaywi kukange ngardduk, wanjh kumekbe Rebekah kumbebmeng budjdjurlung ngorrkani kukkukenh kukarlang ngarre, dja ngaleng koluy kore njilhmi kaboyo dja bomey. Ngaye ngamarneyimeng, ‘Ngadjare kanbowo.’
GEN 24:46 Wanjh ngaleng werrkwerrk budjdjurlung koluyhweng kukarlangbeh dja yimeng, ‘Yibongu dja camels ke warridj ngabenbowon.’ Wanjh kunu ngaye ngabonguneng, dja ngaleng benbowong camels warridj.
GEN 24:47 Wanjh ngaye ngadjawam, ‘Ngudda nangale ngunbornang?’ Wanjh ngaleng yimeng, ‘Ngaye kornkumo ngardduk wanjh Bethuel nawu Milcah bimarneyawmey Nahor.’ Kunu wanjh ngakebdjongbom ring, dja kunberlkenh ngaberldjongbom.
GEN 24:48 Wanjh ngadjalbarddurrukkurlhdanj bu ngaburlumeng nawu Yawey. Ngaburlumeng nungka Yawey, nawu God nuye Abraham nawu nganmarnewohrnan, dja nungka God mandjad nganmikang ngamwam kore ngurrimud nuye nawu nganmarnewohrnan, ba beywurd nuye ngamarnemang daluk ngalbu Abraham benedanginj bikebmawahmeng.”
GEN 24:49 Wanjh namekbe bininj nawu Abraham bimarnedurrkmirri yimeng bedberre, “Wanjh bu ngudda ngurrimarnewoybuk ngurrimarnekurduyime kunmak nungka nawu nganmarnewohrnan, wanjh kandimarneyimen, dja bu burrkyak wanjh kandimarneyimen ba ngaburrbun bu baleh ngakurduyime.”
GEN 24:50 Wanjh Laban dja Bethuel benewokmey beneyimeng, “Kuhni wanjh Yaweybeh, wanjh ngad minj baleh mak ngundimarneyime bu yimankek kamak dja nuk kawarre.
GEN 24:51 Yina ngahli wanjh Rebekah, yima dja ngunere, wanjh bonj benemarrimen beywurd nuye nawu ngunmarnewohrnan, kore Yawey nungka ngunbukkang.”
GEN 24:52 Bu namekbe bininj nawu Abraham bimarnedurrkmirri bu benbenebekkang kore beneyimeng, nungka boddanj kanjdji kurorre kore Yawey kumirrk nuye.
GEN 24:53 Wanjh namekbe bininj bebkeng yehyeng namakmak nawu birridjongburreni silver dja gold, dja mak kunmadj, dja biwong Rebekah, dja warridj ngalbadjan dja narangem benbenewong namakmak.
GEN 24:54 Wanjh nungka dja bininj nawu birridjarrkrey birringuneng birribonguneng dja kumekbe birriwohyonginj. Bu nungka dolkkang bu malaywi wanjh yimeng, “Kandimunkewemen ngarrurndeng kore nganmarnewohrnan.”
GEN 24:55 Dja nawu Rebekah benedanginj dja ngalbadjan ngarre beneyimeng, “Kab minj ngalyawk ngarriwohni kondah bu yiman ten kunkodjke, kunmekbe wanjh ngurrire.”
GEN 24:56 Wanjh nungka yimeng, “Yuwn kandimaddeng, dja Yawey nganmarnekurduyimeng bu ngamwamkenh. Wanjh kandimunkewemen ba ngare kore nungka nawu nganmarnewohrnan.”
GEN 24:57 Wanjh bedda beneyimeng, “Wardi ngalyawk nganekayhme nganedjawan.”
GEN 24:58 Wanjh benekayhmeng Rebekah benedjawam, “Yiddok ngunere nanih nawu bininj?” Dja ngaleng yimeng, “Yoh ngare.”
GEN 24:59 Wanjh kunu benemunkeweng Rebekah ngalbu birrimud, daluk dorrengh ngalbu bihnahnani birridjarrkwam namekbe bininj nawu Abraham bimarnedurrkmirri, dja bininj nawu birridjarrkrey.
GEN 24:60 Wanjh bedda nawu Laban dja ngalbadjan beneyimeng kunmak kunwok ngarre Rebekah, beneyimeng, “Ngalyawk ngalbu kanemud, nganedjare ngudda wurdwurd ke kabirrimirndewernmerren duninjh, dja nawu ngudda ke yibenkebmakkahme kabindibolkyimang kubolkkihkimuk bedberre nawu kabindiwidnan, kaluk kabirribolkkarrme.”
GEN 24:61 Kunu wanjh Rebekah dolkkang dja daluk dorrengh nawu birrimarnedurrkmirri, wanjh camels birrimorneni, dja birridjarrkwam namekbe nawu bininj.
GEN 24:62 Bu kumekbe bolkyimi, Isaac nungka bolkbawong Beer Lahai Roi, dja wanjh nungka wam ningihni kore Negeb.
GEN 24:63 Bu wolewolehminj Isaac wam kore kabbal burrbuhburrbuni, wanjh balwohnang nang camels kabirrimhre.
GEN 24:64 Dja Rebekah balwohnang dja bu ngaleng binang Isaac, ngaleng wanjh kumkoluy dja bimarneyimeng nawu Abraham nuye kabimarnedurrkmirri, yimeng,
GEN 24:65 “Kaluk nangale nahni bininj nawu kahdjalle kore kabbal, nawu kamre kandabke kadberre?” Wanjh nawu bininj yimeng, “Nungka wanjh beywurd nuye nawu nganmarnewohrnan.” Kunu wanjh ngaleng kummey nawu manburrba ngarre nawu kunkebkenh, dja kebbarrkburrinj.
GEN 24:66 Wanjh namekbe bininj bimarneyolyolmeng Isaac yehyeng rowk nawu nungka kurduhkurduyimi.
GEN 24:67 Wanjh Isaac bimey ngalyawk Rebekah, bikang kore dabburlin nuye kore ngalbadjan nuye Sarah yoy kunkare, dja Rebekah yimerranj ngalbininjkobeng nuye. Wanjh Isaac bimarnedjareni. Kunu wanjh nungka njilngmakminj bu ngalbadjan nuyeni ngalbu Sarah bimarnedoweng.
GEN 25:1 Kaluk Abraham bimey ngalbuyika ngalbininjkobeng ngalbu ngeyyoy Keturah.
GEN 25:2 Ngaleng bimarneyawmey Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak dja Shuah.
GEN 25:3 Kaluk Jokshan benbenebornang Sheba dja Dedan. Kaluk nawu nunganwali Dedan benkebmawahmeng bininj nawu birribebbehngeyyoy Ashur, dja mak Letush dja mak nawu Leumm.
GEN 25:4 Dja Midian nuyeni bebeywurd wanjh Ephah, Epher, Hanoch, Abida dja Eldaah. Birrimekbe rowk wanjh Keturah benyawmey dja benkebmakkahmeng.
GEN 25:5 Abraham biyibawong Isaac yehyeng rowk nawu karrmi.
GEN 25:6 Dja bu nungka Abraham djahdjaldarrkidni nungka burudjang benwong bebeywurd nuyeni nawu dalukbubuyika nawu nungka bendjalwohmey bindiyawmey. Wanjh benmunkeweng rowk kore kubolkwarlahbuyika, kaluk koyek, ba minj bedda birridjarrkraworrimeninj Isaac nawu beywurd nuye.
GEN 25:7 Abraham nuyeni mandjewk rowk bu djahdjalmimbini wanjh 175.
GEN 25:8 Wanjh nungka ngolekdadjmeng, doweng bu wernhkohbanjminj duninjh, dja malngwam kore Mawah nuyeni birriyingkihmalngdokmeng.
GEN 25:9 Bebeywurd nuye nawu Isaac dja Ishmael bedda wanjh benekukdudji kore kuwardderurrk kore kunred Machpelah darnkih Mamre, kaluk kore kabbal nuyeni Ephron beywurd nuyeni Zohar nawu mawahmawah nuye Heth.
GEN 25:10 Mahni kabbal nawu Abraham korrokoni karremulewam bu birribolkweykang bininj nawu Heth benkebmawahmeng. Wanjh kumekbe Abraham benekukdudji, dja Sarah kumekbe benemidjraworrinj ngalbu ngalbininjkobeng nuyeni.
GEN 25:11 Bu Abraham doweng wanjh God bimarnekurduyimeng kunmak Isaac nawu beywurd nuye Abraham, dja nungka Isaac yerrkang ni darnkih kore kunngad boyoy manbu bongadngeyyoy Beer Lahai Roi.
GEN 25:12 Kuhni kabiyolyolme Abraham beywurd nuye nawu Ishmael nawu Hagar bimarneyawmey Abraham. Hagar ngaleng ngalkang Egyptbeh dja bimarnedurrkmirri Sarah. Wanjh nawu Ishmael benbornang dja benkebmawahmeng nahni bininj rowk.
GEN 25:13 Kuhni wanjh birringeyyoy bebeywurd nuye, nawernwarre kangeydi werrk, kabirringeydi rowk, kaluk yerre wanjh nayahwurd duninjh kangeydi. Kuhni wanjh birringeyyoy; Nebaioth nawu nadjdjaman nuyeni Ishmael, dja Kedar, Adbeel, Mibsam,
GEN 25:14 Mishma, Dumah, Massa,
GEN 25:15 Hadad, Tema, Jetur, Naphish dja Kedemah.
GEN 25:16 Kunmekbe wanjh birringeyyoy Ishmael nuyeni bebeywurd. Bedda wanjh birriyimerranj rowk bu birribebbehwohrnani namudbubuyika bedberre. Kunmekbe wanjh birribebbehbolkngeykenhkani warridj kubolkyahwuyahwurd bedberre kore birrireddi.
GEN 25:17 Ishmael nuyeni mandjewk rowk bu djahdjalmimbini wanjh 137. Wanjh nungka ngolekdadjmeng, doweng dja malngwam kore mawah nuyeni birriyingkihmalngdokmeng.
GEN 25:18 Dja nungka nawu benkebmawahmeng birrini kore kubolkwarlah, kaluk kabolkdedjdjingmang kore kunred Havilah, kadjalewi kabolkburnbun kore kunred Shur, darnkih kore Egypt, dja mak kore karribalhbolkyikan kunred Asshur. Dja bedda birriyidwernni bindimarneyidngalhngalkeyi bedberre birribuyika bininj nawu Abraham benkebmawahmeng.
GEN 25:19 Kuhni wanjh kabiyolyolme Isaac nawu Abraham nuyeni beywurd. Abraham bibornang nawu Isaac.
GEN 25:20 Kaluk bu Isaac mandjewk nuyeni wanjh forty nungka benemarrinj Rebekah, ngalbu ngalbeywurd nuye Bethuel nawu Aramean bininj, nakang Paddan Aram kore kubolkwarlah Mesopotamia. Dja ngaleng wanjh benedanginj Laban nawu Aramean bininj.
GEN 25:21 Isaac nuyeni ngalbininjkobeng wanjh ngalwalirrngwarreni, wanjh kunu Isaac bimarnedanginj yiwarrudj bidjawam Yawey bu ngalengkenh. Wanjh Yawey bibekkang bu yiwarrudj dingihdi dja ngalbininjkobeng nuye ngalbu Rebekah ngaleng wanjh kanihkani wurdyaw.
GEN 25:22 Kaluk Rebekah bekkabekkarreni namekbe bokenh wurdyaw beneburreni kore kunjam ngalengngarre, wanjh yimeng, “Njalekenh mak ngaye ngahmimbi bu kuhni kurduyimerranj ngardduk?” Kunmekbekenh kunu wanjh ngaleng wam bidjawam Yawey.
GEN 25:23 Dja nungka Yawey bimarneyimeng, yimeng, “Nawu ngudda yibenbeneyawkan wanjh kabenebebbehyimerran benebebbehredbubuyika nawu kabenebebbehmud, nawu kaluk kabenebebbehkuklarlmiyindan. Kaluk mirndebuyika nawu nakudji nuye kabirriwernhngudjkimukmen, nabuyika nawu mirndebuyika nuye nanu wanjh birringudjwarre. Dja nawu kamdokme karrangen, nungka wanjh kabimarnedurrkmirri nawu yerre kamdangen.”
GEN 25:24 Kaluk bu kumwam ngarre wurdyaw bihbuni wanjh benedanginj narangem bokenh.
GEN 25:25 Nawu werrk danginj nungka wanjh kukkurlbakurlbahni, dja kunburrk rowk nuyeni wanjh muddubbeni. Wanjh kunmekbekenh kunu benengeykurrmeng Esau.
GEN 25:26 Kaluk rerre wanjh nawu benedanginj wanjh danginj. Nungka wanjh bidjalmadkarrmi nawu nawernwarre Esau. Kunmekbekenh kunu nungka wanjh ngeyyoy Jacob. Isaac wanjh mandjewk nuyeni yimerranj 60 bu Rebekah benbeneyawmey.
GEN 25:27 Kaluk namekbe narangem bokenh benedjordminj. Wanjh Esau yimerranj mayhmakni dja djareni djahdjalley kubehbeberrk. Dja Jacob nungka namodmikenhni, nungka djahdjalni kured, djahdjalwohrey kore dabburlin.
GEN 25:28 Isaac biwernhmarnedjareni Esau, djareni nguyihnguyi mayh nawu Esau bimarnedjangkani. Dja Rebekah ngaleng wanjh biwernhmarnedjareni Jacob.
GEN 25:29 Kaluk kunkudjikenh bu Jacob kinjehkinjeyi manme kunkalkkid, wanjh Esau kumbebmeng kuberrkbeh kore rengehrey, dja nungka bulkkidj djalwernhmarrwedoweng.
GEN 25:30 Wanjh nungka bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Werrkwerrk kanwo yikah manmekbe mankukkurlba manme ngangun, dja ngaye ngadjalwernhmarrwedoweng bulkkidj.” (Kunmekbekenh kunu wanjh nungka ngeyyoy Edom warridj, dja Edom, kunekke kunngey kayime “Kukkurlba”.)
GEN 25:31 Dja Jacob biwokmey, yimeng, “Kanwo werrk yimweyka nawu nawernwarrekenh, yerre wanjh yingun manme.”
GEN 25:32 Esau yimeng, “Yina, ngaye bolk darnkih ngarrowen, dja njalekenh yimankek ngaburrbun nawernwarrekenh?”
GEN 25:33 Dja Jacob yimeng, “Kanmarnewokkurrmerrimen werrk kunwok kunrayek duninjh!” Wanjh Esau wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh bu bimarneweykang Jacob nawu nungan Esau nuyeni nawernwarrekenh, biwong Jacob.
GEN 25:34 Kunu wanjh Jacob biwong Esau buriddi mak manmekbe mankukkurlba manme kunkalkkid. Wanjh Esau nguneng dja bonguneng wanjh dolkkang wam. Kunu wanjh Esau warnyakminj djalbawong nawu nuyeni nawernwarrekenh.
GEN 26:1 Kaluk kore kumekbe kubolkwarlah wanjh yawoyhdjewkwarrewong bolkdarlehminj, manme birriyawarreni. (Kaluk kunbuyika minj kunkudjiwi bu bolkdarlehminj bu Abraham darrkidni.) Wanjh Isaac wam kore kunred kabolkngeyyo Gerar kore kubolkwarlah bedberre Philistines kore nawu king Abimelech wohrnawohrnani.
GEN 26:2 Yawey bimarnebukkarrinj Isaac, dja bimarneyimeng, “Yuwn yire kore kubolkwarlah Egypt, dja yidjalnin kore kubolkwarlah bu ngaye wokrayekwon.
GEN 26:3 Kondah kubolkwarlah yidjalwohnin wurd kunkuyeng, dja ngaye ngarrdjarrkre dja marnekurduyime kunmak. Kunmekbe ngayime ke bu ngaye kaluk bolkwon ngudberre, ngudda dja nawu yibenkebmawahme, bolkwon rowk kondanjkunu kubolkwarlahbubuyika, wanjh kunu ngakurduyime, bu ngawokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh nuye kornkumo ke Abraham.
GEN 26:4 Ngaye ngabenmarnbun nawu ngudda yibenkebmawahme bininj kabirrimirndeyimerran yiman mankokkarrng kamirndeyime kore kungol, dja ngabenbolkwon kondanjkunu kubolkwarlahbubuyika rowk, dja mak kore bedda nawu yibenkebmawahme, wanjh ngabenmarnekurduyime kunmak birribebbehmirndebubuyika rowk nawu kabirrihni kubolkbubuyika kore kondah kurorre.
GEN 26:5 Kunmekbe kunu ngakurduyime bu Abraham nganwokmarrkmangi dja nganwokkarrmi rowk kore ngaye ngahdjareni, dja mak kore ngawokrayekwong, dja mak ngawokkurrmerrinj, dja mankarre rowk bu ngakarremarnbom. Kunmekbe rowk nungka kurduhkurduyimi bu nganwokkarrmi.” Kuhni Yawey bimarneyimeng nawu Isaac.
GEN 26:6 Wanjh kunmekbekenh kunu Isaac ni kore Gerar.
GEN 26:7 Bu bininj nawu kumekbe birrini birridjawam Isaac Rebekahkenh nungka yimeng, “Ngaleng wanjh ngaye nganedanginj.” Nungka keleni bu yimankek yimeninj, “Ngaleng wanjh ngalbininjkobeng ngardduk.” Dja nungka burrbuhburrbuni baybaywi yimeng, “Bininj nawu kondah kunred kabirrini wardi ngandibun Rebekahkah, dja ngaleng ngalkukmakkaykenh.”
GEN 26:8 Bu Isaac kumekbe ni bu korroko wanjh Abimelech nawu king nawu benmarnewohrnani Philistine bininj, nungka bolknang kanjdji bu nungka dingihdi darnkih kore window, dja benbenenang Isaac benehkeyoy Rebekah ngalbu ngalbininjkobeng nuye.
GEN 26:9 Kunu wanjh Abimelech bikayhmeng Isaac dja yimeng, “Yina, ngaleng wanjh ngalbininjkobeng ke, wanjh njalekenh ngudda yiyimeng bu ngunedanginj?” Isaac yimeng, “Ngaye ngayimeng marndi ngandibun bu ngalengkah.”
GEN 26:10 Wanjh Abimelech yimeng, “Njale kuhni ngudda kanmarnekurduyimeng ngadberre? Nakudji nawu ngad bininj marndi benewarriboyuwurrinj ngalbininjkobeng ke, dja kunu ngudda kanmarnbuyi bu ngad kunwarre ngarriyimeninj.”
GEN 26:11 Wanjh Abimelech benwokrayekwong nungka nuye rowk, yimeng, “Nawu kabenbenemarneyime kunwarre nanih nawu bininj dja ngalbininjkobeng nuye, namekbe wanjh kadjaldowen.”
GEN 26:12 Isaac kaluk dudji manmim kore kumekbe kubolkwarlah, dja bu kunkudjiwi mandjewk nungka mangi manwern duninjh manme yiman 100. Yawey bimarnekurduyimeng kunmak.
GEN 26:13 Wanjh nungka kukenminj, dja mak munguyh wernhkukenwernminj, kaluk nungka djalwernhkukenminj duninjh.
GEN 26:14 Nungka benkarrmi namirndebubuyika mayh, dja mak birriwern bininj nawu birrimarnedurrkmirri, wanjh kunu nawu Philistine bininj birrimarnekirnni.
GEN 26:15 Kaluk kunngad rowk manbu kornkumo nuyeni bininj birringadkaruy bu nungka Abraham rengehrey kumekbe, wanjh bedda nawu Philistine bininj birringaddudji rowk.
GEN 26:16 Wanjh Abimelech bimarneyimeng Isaac, yimeng, “Yiray, kanbawo ngadberre, dja ngudda yiwernhngudjkimukminj ngadberre.”
GEN 26:17 Wanjh kunu Isaac bolkbawong kumekbe, dja wam bolkmarnbom kore kanjdjikanjdji ngarre Gerar dja kumekbe kunu ningihni.
GEN 26:18 Isaac nuye bininj birriyawoyhngadkaruy rowk kunngad manbu Philistine bininj birringaddudji bu kornkumo nuyeni nawu Abraham doweng, manbu kerrngehkenh birringadkaruy bininj nuyeni Abraham, bu nungka ningihni kumekbe. Dja Isaac yawoyhbongadngeykurrmeng rowk kunngeykudjiwi bu kornkumo yingkihbongadngeykurrmeng.
GEN 26:19 Isaac nuye bininj nawu birrimarnedurrkmirri wanjh birringadkarungi kumekbe kore kanjdjikanjdji dja birribongalkeng kukku njilhmi.
GEN 26:20 Dja bininj nawu birrinahnani mayh nawu birrikang Gerar, dja nawu Isaac nuyeni bininj nawu birrinahnani mayh, wanjh birriboyirrurreni. Dja bedda nawu birrikang Gerar birriyimeng, “Maninjmanu kukku wanjh ngad ngadberre.” Wanjh kunu Isaac bongadngeykurrmeng “Birridurrinj” bu bedda birriboyirrurrinj.
GEN 26:21 Wanjh birriyawoyhngadkaruy manbobuyika dja manmekbe warridj birriboyirrurrinj, wanjh kunu Isaac bongadngeykurrmeng “Kandiwidnan”.
GEN 26:22 Wanjh nungka bolkbawong kumekbe, dja bininj nuye birriyawoyhngadkaruy manbobuyika, dja minj birriboyirrurrimeninj. Wanjh kunu nungka bongadngeykurrmeng “Kubolkwarlah”, wokkihyimi dorrengh, “Bolkkime wanjh Yawey kanmarnebolkwarlahwong ba karrini kamak rowk dja ngad karrimirndewernmerren kondah kubolkwarlah.”
GEN 26:23 Kaluk Isaac bolkbawong kumekbe dja wam kore Beersheba.
GEN 26:24 Wanjh kundjalmekbe kumunun bu bolkmey wanjh Yawey bimarnebukkarrinj, dja yimeng, “Ngaye wanjh God nuyeni kornkumo ke Abraham. Yuwn yikele, ngaye ngarrdjarrkre, dja ngaye marnekurduyime kunmak, dja ngabenmirndewernwon nawu ngudda yibenkebmawahme. Kuhni ngakurduyime bu Abrahamkenh nawu nganmarnedurrkmirri.”
GEN 26:25 Kaluk kumekbe Isaac marnbom altar kunwardde yiwarrudjkenh, dja kumekbe danginj yiwarrudj bikayhmeng kunngey nuye Yawey. Kumekbe nungka nameng dabburlin nuye, dja mak bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri birringadkarungi.
GEN 26:26 Dja bu kunmekbe birribalhyimi, Abimelech kumbebmeng Gerarbeh, birrimdjarrkwam Ahuzzath nawu nungan nuye bibidyikarrmi, dja Phicol nawu benmarnewohrnani djuram nuye.
GEN 26:27 Isaac bendjawam, “Njalekenh ngurrimwam kore ngaye dja ngudda wanjh kandiduy kandikukmunkeweng?”
GEN 26:28 Bedda birriwokmey birriyimeng, “Ngad mandjad ngarrihnan bu Yawey ngunehdjarrkre, wanjh kunu ngundimarneyime, wardi karriwokkurrmerrimen kunwok kunrayek duninjh, ngad dja ngudda, wardi karriwokmarnburrimen,
GEN 26:29 ba ngudda minj njale kunwarre kanmarneyime ngadberre, yiman rerrih bu ngad minj baleh ngundimarneyimeninj, kunmakwi ngundihdjalmarneyimi, dja ngundimunkeweng kunmodmikenh dorrengh, dja bolkkime wanjh Yawey ngunmarnekurduyimeng kunmak.”
GEN 26:30 Wanjh Isaac benmarnemarnbom mulil, wanjh birringuneng dja birribonguneng.
GEN 26:31 Dja wanjh bu kukabel bedda kunu birriwokkurrmerrinj kunmekbe kunwok kunrayek duninjh. Wanjh Isaac benmunkeweng kabirridurndeng, wanjh birribawong kunmodmikenh dorrengh.
GEN 26:32 Wanjh kunmekbe kunbarnangarra rerrih Isaac nuye bininj nawu birrimarnedurrkmirri birrimarnebebmeng, dja birrimarnemulewam kunngad manbu birringadkaruy. Birriyimeng, “Ngad ngarribongalkeng kukku.”
GEN 26:33 Nungka Isaac bongadngeykurrmeng Shiba, dja kunmekbekenh kunu kunmekbe kubolkkimuk munguyh kadjalbolkngeyyo Beersheba.
GEN 26:34 Bu Esau nungka mandjewk nuyeni forty nungka benemarrinj Judith ngalbeywurd nuye Beeri nawu Nahit bininj, dja mak benemarrinj Basemath ngalbeywurd nuye Elon nawu Nahit bininj.
GEN 26:35 Dja bedda nawu ngalbibininjkobeng nuye wanjh bindinjilngwarrewoni Isaac dja Rebekah.
GEN 27:1 Bu Isaac wernhkohbanjminj dja wernhmimbulerranj minj njale wernhnayi, wanjh bikayhmeng Esau nawu nuye beywurd nawu nadjdjaman, dja bimarneyimeng, “Korlonj.” Esau biwokmey yimeng, “Njale yidjare?”
GEN 27:2 Isaac yimeng, “Kanbekka, marneyime. Ngaye ngakohbanjminj, dja ngawakwan bu baleh kayime ngarrowen.
GEN 27:3 Mah, wanjh yima bunarra ke dja yiray kore kubehbeberrk, yidjangka mayh ngardduk.
GEN 27:4 Kanmarnekinjemen namanjmak nawu ngahdjaredjare dja yimkan ngardduk ngangun, ba ngaye marneyime kunmak kunwok, wanjh yerre ngawelengdowen.”
GEN 27:5 Rebekah ngaleng wanjh bibekkani kore Isaac bimarneyimi Esau nawu beywurd nuye. Dja Esau wam kore kabbal kadjangkan mayh kamkukyirrurndeng,
GEN 27:6 Wanjh Rebekah bimarneyimeng nayaw ngarre nawu Jacob, yimeng, “Ngabekkang kornkumo ngorrewoneng bimarneyimeng Nakokok Esau bu yimeng,
GEN 27:7 ‘Kanmarnedjangka mayh dja kanmarnekinjemen namanjmak ngangun, ba ngaye marneyime kunmak kunwok kumirrk nuye Yawey, rerre wanjh ngawelengdowen.’
GEN 27:8 Kunmekbe bimarneyimeng kornkumo ngorrewoneng, wanjh kunu ngayime ke Djedje, kanwokmarrkma kore ngaye wokrayekwon.
GEN 27:9 Yiray kore mayh kadberre kamirnderri, dja kanmarneka bokenh goat yaw nawu namak, ba ngaye ngakinje namanjmak nuye kornkumo ke nawu nungan kahdjaredjare.
GEN 27:10 Dja wanjh kaluk ngudda yimarnekan kornkumo ke kangun, ba ngunmarneyime kunmak kunwok, rerre wanjh kawelengdowen.”
GEN 27:11 Jacob bimarneyimeng Rebekah ngalbu ngalbadjan nuye, yimeng, “Aba, nawu ngardduk Kokok nawu Esau nungka namuddubbe, dja ngaye ngamudyak.
GEN 27:12 Dja baleh bu kayime Ngabbard ngankukbekkan? Kunu wanjh nungka kayime ngahkowe, wanjh kunukka nungka ngandung, nganmarneyime kunyid kadjare ngardduk, dja minj kunmak kunwok nganmarneyime.”
GEN 27:13 Wanjh ngalbadjan yimeng, “Djedje, bu yimankek ngunmarneyime kadjare kunyid ke, wanjh kunu nganmarneyimerra ngaye. Dja bonj, kandjalwokmarrkma, dja yiray yimka nawu mayh.”
GEN 27:14 Wanjh Jacob wam mey nawu mayh bokenh benbenemkukkang kore ngalbadjan nuye, dja ngaleng kinjeng namanjmak nawu kornkumo nuye djarehdjareni.
GEN 27:15 Wanjh Rebekah mey nawu namak duninjh kunmadj nuye Esau nawu nayawwernwarre ngalengngarre, mey namekbe kunmadj nawu ngaleng bihmadjkarrmi kumekbe kururrk kore yongohyoy, dja ngaleng bidjongbom nayawwalawalak ngalengngarre nawu Jacob.
GEN 27:16 Dja mak bibiddukkang mayh kunkulah nawu goat dja kukom warridj.
GEN 27:17 Wanjh bibidkenwong nayaw ngarre nawu Jacob namekbe namanjmak dja mak buriddi manbu ngaleng kinjeng.
GEN 27:18 Nungka ngimeng kore kornkumo dja yimeng, “Ngabba.” Nungka yimeng, “Ayh! Ngudda yingale, Korlonj?”
GEN 27:19 Wanjh Jacob bimarneyimeng kornkumo, yimeng, “Ngaye wanjh Esau nawu ngawernwarre ke. Ngakurduyimeng bu ngudda kanmarneyimeng. Yirrolkka wanjh yiwohngun yikahwi mayh ngardduk nawu ngahdjangkani, ba kanmarneyime kunmak kunwok ke.”
GEN 27:20 Isaac bidjawam beywurd, yimeng, “Njalekah bu werrkwerrk yidjalngalkeng Korlonj?” Jacob biwokmey, yimeng, “Yawey nawu God ke, nungka wanjh nganbidyikarrmeng, kamak rowk ngangalkeng.”
GEN 27:21 Wanjh Isaac bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Yimray darnkih ba bidbekkan Korlonj, ba kunu ngaburrbun ngudda woybukkih beywurd ngardduk nawu Esau, dja kunubewu nawid.”
GEN 27:22 Jacob wam darnkih kore kornkumo nuye Isaac, dja nungka bibidbekkang, wanjh marneyimerrinj, “Kamerlkyime yiman Jacob kunmerlk nuye, dja kabidyime yiman Esau kunbid nuye.”
GEN 27:23 Nungka minj biwernhkukburrkburrkbekkayi dja nungka kunbid nuye bidmudwernni yiman yerreh benedanginj nuye nawu Esau bidyihbidyimi, wanjh kunu nungka kaluk bimarneyimeng kunmak kunwok.
GEN 27:24 Nungka bidjawam yimeng, “Yiddok ngudda woybukkih beywurd ngardduk nawu Esau?” Wanjh Jacob yimeng, “Yoh, wanjh ngaye.”
GEN 27:25 Wanjh Isaac yimeng, “Korlonj, yimka yikahwi nawu mayh ke nawu yidjangkani, yimka ngangun ba marneyime kunmak kunwok nawu marnehmarnekarrme.” Jacob bimmarnekang dja nungka nguneng, dja bimmarnebokang wine dja bonguneng.
GEN 27:26 Wanjh kornkumo nuye nawu Isaac bimarneyimeng, “Yimdarnhray darnkih Korlonj, ba kanbunjhmang.”
GEN 27:27 Wanjh kunu nungka wam kore kornkumo dja bibunjhmey. Bu Isaac bimadjnomeng nungka bimarneyimeng kunmak kunwok, dja yimeng, “A, beywurd ngardduk kakukbanj yiman rerrih kabbal kabanj manbu Yawey marnekurduyimeng kunmak.
GEN 27:28 Ngadjare God ngunwon kunberle kaddumbeh kabolkkihwon kabbal ke, dja manme manwern duninjh kadjokodjordmen ke, manmim manwern ba yingun, dja mak manbowern wine manbu manbokerrnge yibongun.
GEN 27:29 Ngadjare birrimudbubuyika bininj ngundimarnedurrkmirri, dja mak nawu birribebbehmirndewern ngundimarneboddan. Ngadjare ngudda yibenmarnewohrnan nawu ngurrimud, dja nawu ngalbadjan ke kabenkebmakkahme ngundimarneboddan. Nawu kabirridjare kunyid ngundimarnemarnbun, wanjh ngadjare kunyid kabenmarnebebme bedberre, dja nawu kabirridjare kunmak ke, wanjh ngadjare kunmak kabenmarnebebme bedberre.”
GEN 27:30 Isaac yakwong kore bimarneyimi kunmak kunwok, dja nungka Jacob bibalhbawoni kornkumo, wanjh kundjalmekbe rerrih benedanginj nuye nawu Esau kumbebmeng kore mayh kumhdjangkanibeh.
GEN 27:31 Nungka warridj mayh kumkinjeng nawu namanjmak dja kumkang kore kornkumo nuye, wanjh bimarneyimeng, “Ngabba, yirrolkka dja yingun yikahwi nawu mayh ngardduk nawu ngahdjangkani, ba kunu kanmarneyime kunmak kunwok kore nguddahbeh.”
GEN 27:32 Wanjh kornkumo nuye nawu Isaac bidjawam, yimeng, “Nangale ngudda?” Nungka biwokmey, yimeng, “Ngaye wanjh ngawernwarre Esau.”
GEN 27:33 Wanjh Isaac deldehdeldelmi bulkkidj dja yimeng, “Nangale wanjh nawu djangkang mayh, dja kumkang kore ngaye? Ngaye nganguneng bu ngudda minj yimbangmebebmeninj dja ngamarneyimeng kunmak kunwok, dja bonj wanjh nungka woybukkih kunmak kayimerran nuye.”
GEN 27:34 Bu Esau bibekkang kornkumo nuye kunwok, nungka kayhmeng wernkih duninjh kunmimnalk dorrengh, bu njilngwarreminj duninjh, dja bimarneyimeng kornkumo. “Ngaye warridj kanmarneyimen kunmak kunwok, Ngabba.”
GEN 27:35 Dja nungka yimeng, “Nawu ngunedanginj kumwam ngankoweng dja ngunyirrurrkmey kunmak kunwok nawu marneyimeninj ngudda.”
GEN 27:36 Wanjh Esau yimeng, “Nungka wanjh mandjad kangeyyo Jacob nawu kahkurren. Nungka bokenhkah ngankoweng. Kerrngehkenh nungka nganyirrurrkmey nawu ngarddukniwirrinj bu nawernwarrekenh, dja bolkkime nganyirrurrkmey bu kanmarneyimeninj kunmak kunwok.” Wanjh Esau bidjawam kornkumo, yimeng, “Minj nuk ngudda kanwohmarnekarrme bu ngaye kunmak kunwok kanmarneyime?”
GEN 27:37 Isaac biwokmey Esau, yimeng, “Yina, ngaye ngamarnbom nungka ngunmarnewohrnan, dja nawu ngurrimud rowk ngurrimarnedurrkmirri nungka, dja nungka ngawong manmim dja manbokerrnge wine ba kunmak rowk kani. Dja mak baleh ngaye ngakurduyime ke, Korlonj?”
GEN 27:38 Esau bimarneyimeng kornkumo, yimeng, “Yiddok ngudda kundjalkudji kunmak kunwok yikarrme, Ngabba? Ngaye warridj kanmarneyimen kunmak kunwok, Ngabba.” Wanjh Esau nalkbom wernkih.
GEN 27:39 Wanjh kornkumo nuye nawu Isaac biwokmey yimeng, “Yina, ngudda kaluk yini djarrehkah kore manme manwern kadjokodjordmen, dja mak djarrehkah kore kunberle kaddumbeh kabolkkihwon.
GEN 27:40 Bu ngudda yimimbi wanjh mandjawak yikan yibenbunkenh, dja ngudda yimarnedurrkmirri nawu ngunedanginj. Dja kaluk bu yiwunjibmingalme, ngudda yiman rerrih yibakke nawu nungka ngunbongkarrme.”
GEN 27:41 Wanjh Esau biwidnani Jacob bu nungka kornkumo bimarneyimeng kunmak kunwok. Dja Esau nungan baybaywi marneyimerrinj, “Ngokko darnkih Ngabbard karrowen karrimarnenjilngwarre, kunu wanjh ngabun ngakukkurrme nawu nganedanginj Jacob.”
GEN 27:42 Bu Rebekah wobekkang bu kuhni yimeng nawu nayawwernwarre ngarre Esau, wanjh ngaleng bikayhmeng Jacob nawu nayawwalawalak ngalengngarre, dja bimarneyimeng, yimeng, “Yina, nawu ngunedanginj Esau, nungka wanjh kakangemarnburren bu kayime kaluk ngunbun ngunkukkurrme.
GEN 27:43 Wanjh kunmekbekenh kunu Djedje, kanwokmarrkma, yirrolkka, yikelerlobmen kore ngaye nganedanginj Laban kore Haran.
GEN 27:44 Nungka ngunewohni bu kundedjdjumbungkenh, kaluk bu ngunedanginj kayidyakmen.
GEN 27:45 Wanjh bu nungka nawu ngunedanginj kayidyakmen dja kabengmidjdan kore baleh ngudda yimarnekurduyimeng, wanjh kunu ngaye kunwok marnemunkewe ba yimdurndeng kumekbebeh. Dja njalekah yimankek bu kunbarnangarrakudji ngudda benbenedjarrkbalanhmang?”
GEN 27:46 Wanjh Rebekah bimarneyimeng Isaac, yimeng, “Ngaye wanjh ngawarnyakminj bu ngamimbi bu bedda daluk birriwern ngalbu mawahmawah Heth nuye. Wanjh bu Jacob daluk kabimang kore birrimekbe daluk nawu yiman bedda, daluk nawu birrikang kondah kubolkwarlah, wanjh yiman yerreh ngadjaldjare ngarrowen.”
GEN 28:1 Kunu wanjh Isaac bikayhmeng Jacob dja bimarneyimeng kunmak kunwok, dja biwokrayekwong, yimeng, “Yuwn ngunemarren daluk ngalbu ngalkang kunbolk Canaan.
GEN 28:2 Yirrolkka, yiray kore kunred Paddan Aram kore kunrurrk nuye kornkumo ngarre ngalbadjan ke nawu Bethuel. Dja kumekbe yimang daluk ngunemarren, kaluk ngalbeywurd nuye Laban nawu badjan ke.
GEN 28:3 Ngadjare El Shaddaingunmarnekurduyime kunmak, dja mak ngunmarnbun bu yibenbornan birridjalwern, kaluk nawu yibenkebmawahme bininj kabirrimirndewern kore kabirrimudbubuyika kabirrihni.
GEN 28:4 Ngadjare mak ngunwon ngudda dja nawu yibenkebmawahme, ngunwon kunmak nawu nuyeni Abraham, ba kunu ngudda ngurribolkkarrme kunred kubolkwarlah kore bolkkime karrihni, kore minj kadberrekih kunred, kaluk kunred nawu God bibolkberrebbom Abraham.”
GEN 28:5 Wanjh Isaac bimunkeweng Jacob, dja nungka wam kore Paddan Aram, kore Laban beywurd nuye Bethuel nawu Aramean bininj, nawu nungka Laban benedanginj Rebekah, ngalbu ngalbadjan berrewoneng Jacob dja Esau.
GEN 28:6 Kaluk Esau bekkang bu Isaac kunmak kunwok bimarneyimeng Jacob dja bimunkeweng kore Paddan Aram, ba kumekbe daluk kabimang kabenemarren, dja mak Esau bekkang bu Isaac kunmak kunwok bimarneyimeng Jacob, nungka biwokrayekwong dorrengh, yimeng, “Yuwn ngunemarren ngalbu daluk kore nawu Canaan benkebmawahmeng.”
GEN 28:7 Dja mak nungka bekkang bu Jacob benbenewokmarrkmey kornkumo dja ngalbadjan, dja bu nungka wam kore Paddan Aram.
GEN 28:8 Wanjh Esau bengdayhmeng bu daluk bokenh nuye ngalbu Canaanbeh wanjh benenjilngwarrewong kornkumo nuye nawu Isaac.
GEN 28:9 Kunu wanjh nungka Esau wam kore Ishmael nawu beywurd nuye Abraham, dja benemarrinj Mahalath ngalbu ngalbeywurd nuye Ishmael, dja benedanginj nawu Nebaioth. Esau wanjh bimey Mahalath dja benrawong ngalbibininjkobeng nawu ngokko benbenekarrmi.
GEN 28:10 Jacob bolkbawong Beersheba, dja wam bolkyikani Haran.
GEN 28:11 Nungka bebmeng kore kubolkkudji dja dungyibmeng, wanjh kunmekbekenh kunu nungka kumekbe yonginj. Nungka mey mankudji kunwardde manbu kumekbe yoy, dja kurrmeng kodjbahkodjbarndi, wanjh kumekbe kekurrmerrinj.
GEN 28:12 Wanjh nungka bukirribom yiman stairs rerrih manbu balhrey kurorrebeh, djahdjalleywi kaddum heaven. Dja kumekbe angels nawu birrimarnedurrkmirri God wanjh birribalbidbuni dja birrimkolungi manmekbe stairs.
GEN 28:13 Wanjh kaluk Yawey bimarnedanginj kungurrid nuye, dja nungka yimeng, “Ngaye wanjh Yawey nawu God nuye Abraham nawu Mawah ke, dja mak God nuye Isaac. Kondah kunred kore yihyo ngaye kaluk bolkwon ngudda dja nawu yibenkebmawahme.
GEN 28:14 Dja bedda nawu yibenkebmawahme kaluk kabirrimirndeyimerran yiman kundjulng rerrih kore kurorre, kabirrikaberrkwernmen kabirriyarlarrme, kabirribolkmang karrikad, koyek, dja kakbi, dja mak walem. Dja kore ngudda dja nawu yibenkebmawahme ngaye ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu birribebbehmudbubuyika rowk kore kurorre.
GEN 28:15 Dja kanbekka, marneyime, ngaye ngarrdjarrkre dja mak nahnan bu baleh yarrkka yire, dja mak kaluk durndiwe ngudda kondah kunred kubolkwarlah. Dja ngaye minj bawon, ngadjalkurduyime werrk nawu ngaye berrebbom ngudda.”
GEN 28:16 Wanjh Jacob kodjkerrolkkang dja yimeng, “Woybukkih wanjh Yawey kani kondah dja ngaye minj ngayingkihburrbuyi.”
GEN 28:17 Wanjh nungka keleminj dja yimeng, “Kondah wanjh ngadjalbolkkengeme! Kondah kadjalbolkyime God nuye kunrurrk, dja mak kondah kururrkdangmaye ngarre kaddum heaven.”
GEN 28:18 Wanjh kunmekbekenh kunu Jacob dolkkang bu kukabelbuyika dja mey manmekbe kunwardde kore kodjdihkodjdi, dja warddedjabnameng dja yakbom mankalkkid kore manmekbe kunwardde.
GEN 28:19 Nungka bolkngeykurrmeng kumekbe Bethel. Dja kerrngehkenhni kumekbe kunred bolkngeyyoy Luz.
GEN 28:20 Wanjh Jacob wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh, yimeng, “Bu ngudda God ngarrdjarrkre, dja kannahnan kore yiman kunihbu ngahre, dja mak kanwon buriddi ngangun, kunmadj ngadjongburren, ba ngamdurndeng kore Ngabbard ngardduk nuye kunrurrk kunmodmikenh dorrengh, wanjh kunu ngudda nawu Yawey ngayime ngudda God ngardduk.
GEN 28:22 Dja maninjmanu kunwardde manbu ngawarddedjabnameng, wanjh kayimerran ngudda God kunrurrk ke. Dja yehyeng rowk bu ngudda kanwon, bu yarrkka yiman ten kanwon, wanjh ngaye nakudji marnedurndiwe bu munguyh.”
GEN 29:1 Wanjh Jacob dolkkang wanjh rengehrey dja bolkmey kubolkwarlah kore kabirrihni birrimudbubuyika bininj nawu birrikang koyek.
GEN 29:2 Wanjh kumekbe kore kabbal nungka nang kunngad, dja kumekbe darnkih birriyoy birrimirndedanjbik nawu sheep, dja manmekbe kunngad bininj mayh birrimadbuni bindibowoyi. Wanjh kunmekbekenh kunu birrimekbe mayh birriyoy kumekbe. Kunwardde manbu birringadbalhmeng mahni kungad wanjh manwarddekimuk.
GEN 29:3 Dja berrebboyen bu kumirndebubuyika rowk nawu sheep bindimirndemornnamerrinj, wanjh bininj nawu birrinahnani sheep birriwarddedjirrkkayi, dja sheep birribowoyi. Wanjh kunmekbe birriwarddedurndiweng kore ngaddangbalhmeng.
GEN 29:4 Wanjh Jacob bendjawam bininj nawu birrinahnani sheep kumekbe, yimeng, “Ngudda nawu karridabbolk, ngudda ngurrikang baleh?” Bedda birriyimeng, “Ngad ngarrikang kunbolk Haran.”
GEN 29:5 Wanjh nungka yimeng bedberre, “Yiddok ngurriburrbun Laban nawu Nahor Mawah nuyeni?” “Yoh”, birriyimeng, “wanjh ngarriburrbun.”
GEN 29:6 Wanjh Jacob bendjawam, yimeng, “Kaluk nungka kamak?” Wanjh bedda birriyimeng, “Yoh nungka kamak, dja yina, Rachel ngalbu ngalbeywurd nuye ngalih wanjh kamhre, kamhmirndekan sheep.”
GEN 29:7 Jacob yimeng, “Ngurrina, kaddum kahdjaldungdi, minj ngurribangmemirndemornname nawu sheep. Wanjh ngurrbenbowo dja ngurrimirndeka kabirridalkngun.”
GEN 29:8 Bedda birriyimeng, “Minj kunukka ngarribangmeyime, dja med ngarrimadbun mayh kumirndebubuyika rowk kabindimirndemornname, wanjh kunu ngarriwarddedjirrkkan manbu kahngaddangbalhmiyindi. Kumekbe wanjh sheep ngarrbenbowon kukku.”
GEN 29:9 Wanjh bu nungka djahdjalwokdi, Rachel bebmeng sheep dorrengh nawu kornkumo ngarre nuye, dja ngalengbu bennahnani.
GEN 29:10 Wanjh bu Jacob binang Rachel ngalbu ngalbeywurd nuye Laban nawu badjan nuye, dja mak nang mayh nuye nawu sheep, Jacob wam warddedjirrkkang manmekbe kunwardde, dja benbowong mayh nawu nuye nawu Laban.
GEN 29:11 Wanjh Jacob bibunjhmey Rachel dja nalkbom wernkih.
GEN 29:12 Wanjh Jacob bimarneyimeng Rachel bu nungka nayaw nuye kornkumo ngarre, dja bu nungka wanjh nayaw ngarre Rebekah. Wanjh kunu ngaleng rlobmeng bimarneyimeng kornkumo.
GEN 29:13 Wanjh kunmekbe rerrih bu Laban biwobekkang Jacob nawu nayaw nuye, nungka dokorrokmeng birrabkeng. Nungka biwanjbimey, bibunjhmey dja bimkang kore kururrk nuye, wanjh kumekbe Jacob yolyolmerrinj dja bimarneyimeng rowk.
GEN 29:14 Wanjh Laban yimeng nuye, “Woybukkih ngudda wanjh yawmey duninjh.” Wanjh Jacob benehni bu dird nakudji.
GEN 29:15 Kaluk Laban bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Bu ngudda ngarrmud minj nuk kunmekbekenh kanmarnedurrkmirri bu minj marnekarremulewan. Kanmarneyimen baleh yiyime karremulewan?”
GEN 29:16 Wanjh Laban benbenekarrmi ngalbebeywurd bokenh. Ngalwernwarre wanjh ngeyyoy Leah, dja ngalwalawalak ngaleng wanjh ngeyyoy Rachel.
GEN 29:17 Leah ngalmimwarreni dja Rachel ngalkukmakni dja ngalmakkaykenhni duninjh.
GEN 29:18 Jacob bimarnedjareni Rachel, wanjh yimeng, “Ngaye marnedurrkmirri seven mandjewk bu ngudda kanwon ngalbeywurd ke ngalwalawalak ngalbu Rachel.”
GEN 29:19 Laban yimeng, “Kunwernhmak bu won ngudda, minj ngadjare ngawon nabuyika bininj, wanjh kondah yinin kore ngaye.”
GEN 29:20 Wanjh kunu Jacob bimarnedurrkmirranginj bu mandjewk seven ba Rachel bimayi. Dja nungka bu bimarnedjareni Rachel bulkkidj, wanjh kunmekbekenh kunu nungka bekkarrinj bu yiman minj kunwern kunbarnangarra bu bimarnedurrkmirranginj.
GEN 29:21 Kaluk Jacob bimarneyimeng Laban, yimeng, “Kanwo daluk ngalbu ngardduk. Ngayakwong bu mandjewk seven marnedurrkmirranginj, dja ngadjare nganeyo.”
GEN 29:22 Wanjh Laban benmirndemornnameng birriwern rowk nawu kumekbe kured birrini, dja mulil marnbom benwong.
GEN 29:23 Dja bu ngokdanj nungka bikang ngalbeywurd nuye ngalbu Leah dja biwong Jacob, wanjh Jacob beneyonginj.
GEN 29:24 Dja ngalkudji ngalbu bimarnedurrkmirri Laban ngalbu ngeyyoy Zilpah, ngaleng wanjh Laban biwong ngalbeywurd Leah kabimarnedurrkmirri.
GEN 29:25 Wanjh yimankek bu barrhbom, kaluk Jacob bikuknang Leahni! Wanjh Jacob bimarneyimeng Laban, “Njale kuhni bu ngudda kanmarnekurduyimeng? Ngaye wanjh marnedurrkmirranginj bu Rachel ngamayi. Njalekah ngudda kankoweng?”
GEN 29:26 Laban biwokmey, yimeng, “Minj kondah ngarriyime kakarremak bu ngalwalawalak werrk bininj kabimang, dja ngalwernwarre werrk kabimang bininj.
GEN 29:27 Bonj wanjh, ngunedjalyuwn bu kunbarnangarra seven bu bimulilmang, wanjh kunu ngundiwon ngalbuyika warridj, bu kanyawoyhmarnedurrkmirri mandjewk seven.”
GEN 29:28 Wanjh Jacob kodjdukmeng, nungka benehyoy Leah bu kunbarnangarra seven, wanjh Laban biwong ngalbeywurd nuye ngalbu Rachel ngalbininjkobeng nuye.
GEN 29:29 Ngalkudji ngalbu bimarnedurrkmirri Laban ngalbu ngeyyoy Bilhah, wanjh Laban biwong ngalbeywurd nuye Rachel kabimarnedurrkmirri.
GEN 29:30 Wanjh Jacob benehyoy Rachel warridj, dja nungka biwernhmarnedjareni Rachel, dja Leah walakkih. Dja nungka biyawoyhmarnedurrkmirranginj Laban kunbuyika bu seven mandjewk.
GEN 29:31 Bu Yawey binang Jacob minj bimarnedjareniwirrinj Leah, wanjh nungka bimarnbom kamak kayawkan, dja Rachel ngaleng ngalwalirrngwarreni.
GEN 29:32 Leah yawkani dja yawmey narangem. Dja ngaleng yimeng, “Yawey nungka burrbom ngardduk bu kunnjilngwarre, dja woybukkih nuk wanjh nabininjkobeng ngardduk bolkkime nganmarnedjare bu kunmekbekenh.” Kunmekbekenh kunu bingeykurrmeng namekbe wurdyaw Reuben.
GEN 29:33 Kaluk yawoyhyawkani dja bu narangem bimarneyawdanginj, wanjh yimeng, “Bu Yawey bekkang bu minj Jacob nganmarnedjare, kunmekbekenh kunu namekbe warridj nganyawwong.” Kunu wanjh ngaleng bingeykurrmeng Simeon.
GEN 29:34 Wanjh yawoyhyawkani, dja bu narangem bimarneyawdanginj, wanjh ngaleng yimeng, “Kaluk burrk wanjh nabininjkobeng ngardduk nuk nganbelbme, dja ngaye ngamarneyawmey danjbik bebeywurd.” Kunu wanjh ngaleng bingeykurrmeng Levi.
GEN 29:35 Wanjh yawoyhyawkani dja bu bimarneyawdanginj narangem, ngaleng yimeng, “Kuninjkunu wanjh ngaburlume Yawey.” Kunu wanjh bingeykurrmeng Judah. Wanjh Leah ngurdmeng, minj yawoyhyawmayi.
GEN 30:1 Bu Rachel narrinj bu ngaleng minj Jacob bimarneyawmayi wurdyaw, wanjh ngaleng kirnni bikirnweyi ngalbu benedanginj. Wanjh kunu bimarneyimeng Jacob, “Kanyawwo wurdwurd, dja bu burrkyak, wanjh ngarrowen.”
GEN 30:2 Wanjh Jacob birruy, yimeng, “Yiddok ngaye yimankek yiyime God, nawu nungan ngunmarnbom minj yiyawmang?”
GEN 30:3 Wanjh ngaleng yimeng, “Ngahli wanjh Bilhah ngalbu nganmarnedurrkmirri. Nguneyuwn ba ngaleng nganmarneyawmang, nawu kayawmang, wanjh namekbe ngaye ngardduk wurdyaw.”
GEN 30:4 Wanjh kunmekbekenh kunu ngaleng biwong Bilhah ngalbu bimarnedurrkmirri, biwong Jacob bu ngalbininjkobeng yimerranj. Wanjh Jacob beneyonginj.
GEN 30:5 Dja ngaleng yawkani bimarneyawmey Jacob beywurd.
GEN 30:6 Wanjh Rachel yimeng, “God wanjh yiman ngandjadmeng, yimeng ngamak, nungka nganbekkang bu ngakebdjarrkmi dja nganyawwong narangem.” Kunmekbekenh kunu ngaleng bingeykurrmeng Dan.
GEN 30:7 Bilhah ngalbu Rachel bimarnedurrkmirri wanjh yawoyhyawkani, dja bimarneyawmey Jacob nabuyika beywurd.
GEN 30:8 Wanjh Rachel yimeng, “Ngaye yiman nganeyimarreni bulkkidj ngalbu nganedanginj, dja ngaye ngawinhmeng.” Wanjh kunu ngaleng bingeykurrmeng Naphtali.
GEN 30:9 Bu Leah narrinj bu ngaleng ngurdmeng, minj kayawoyhyawmang, wanjh ngaleng bikang Zilpah ngalbu bimarnedurrkmirri, dja biwong Jacob kabeneyo.
GEN 30:10 Wanjh Zilpah ngalbu Leah bimarnedurrkmirri, ngaleng wanjh bimarneyawmey Jacob beywurd.
GEN 30:11 Wanjh Leah yimeng, “Kunukka wanjh kunmak.” Wanjh kunu ngaleng bingeykurrmeng Gad.
GEN 30:12 Zilpah ngalbu bimarnedurrkmirri Leah wanjh bimarneyawmey Jacob nabuyika beywurd.
GEN 30:13 Wanjh Leah yimeng, “A! Ngadjalnjilngmak, morlehmorlenj kaluk kabirriyime bu ngaye nganjilngmak.” Wanjh kunu ngaleng bingeykurrmeng Asher.
GEN 30:14 Kaluk bolkyimi bu manmim wheat birrimimmoyhmangi, Reuben wam kore kabbal dja ngalkeng mankolhde manme manbu ngeyyoy mandrake, dja kumkang kore ngalbadjan Leah. Wanjh Rachel bimarneyimeng Leah, “Kab kanwo yikah manbu mandrake manbu nayaw ke ngalkeng.”
GEN 30:15 Dja Leah bimarneyimeng, “Yiddok minj yiyime bonj bu kanyimey nabininjkobeng ngardduk? Yidjare yikan mandrake warridj manbu nayaw ngardduk ngalkeng?” Wanjh Rachel yimeng, “Kaluk kamak nguneyuwn Jacob kuninjkunu kumunun bu ngudda kanwon mandrake manbu nayaw ke ngalkeng.”
GEN 30:16 Wanjh kunu bu Jacob kumbebmeng kabbalbeh bu wolewoleh, Leah wam birrabkeng, yimeng, “Ngudda bolkkime ngarryo, dja ngaye karremulewam ngaweykang mandrake manbu nayaw ngardduk ngalkeng.” Wanjh kunu beneyonginj bu kunmekbe kumunun.
GEN 30:17 Wanjh God bibekkang Leah, dja yawkani, bimarneyawmey Jacob beywurd nabuyika nawu marnbom kunbidkudji ngalengngarre.
GEN 30:18 Wanjh Leah yimeng, “God ngankarremulewam bu ngalbu nganmarnedurrkmirri ngawong nabininjkobeng ngardduk.” Wanjh kunu ngaleng bingeykurrmeng Issachar.
GEN 30:19 Leah yawoyhyawkani, dja bimarneyawmey Jacob beywurd nabuyika nawu marnbom kunbidkudji dja nakudji ngalengngarre.
GEN 30:20 Wanjh Leah yimeng, “God nganwong burudjang namakmak. Bolkkime wanjh nabininjkobeng ngardduk yiman ngankukenhme, kunmekbe kakurduyime bu ngaye ngamarneyawmey kunbidkudji dja nakudji bebeywurd.” Wanjh kunu ngaleng bingeykurrmeng Zebulun.
GEN 30:21 Kaluk rerrikah ngaleng yawmey ngaldaluk, dja bingeykurrmeng Dinah.
GEN 30:22 Wanjh yerre God biburrbom Rachel bibekkang dja bimarnbom ba kamak kayawkan.
GEN 30:23 Wanjh ngaleng yawkani, yawmey narangem dja yimeng, “God nganmarneyakwong bu bininj ngandiwarreweyi.”
GEN 30:24 Ngaleng bingeykurrmeng Joseph, wokkihyimi, “Ngadjare Yawey nganmarnerawon nabuyika narangem.”
GEN 30:25 Wanjh bu Rachel biyawmey Joseph, kaluk yerrekah Jacob bimarneyimeng Laban, yimeng, “Kanmunkewemen ba ngarrurndeng kunred ngardduk.
GEN 30:26 Kanwo ngalbibininjkobeng ngardduk, dja mak wurdwurd nawu ngaye marnehmarnedurrkmirri beddakenh, dja kanmunkewemen ngare. Ngudda yiburrbun bu kunkimuk ngaye marnehmarnedurrkmirri.”
GEN 30:27 Dja Laban bimarneyimeng, yimeng, “Bu ngudda nuk yiyime ngamak, yuwn yire, ngarrnin. Ngaye ngabolbmeng bu mankurdang nganmarneyimeng bu Yawey nganmarnekurduyimeng kunmak bu nguddakenh.
GEN 30:28 Dja bu ngudda njale yidjare marnekarremulewan, wanjh yingeybu, won.”
GEN 30:29 Jacob yimeng, “Ngudda yiburrbun bu ngaye kamak marnehmarnedurrkmirri, dja bu mayh ke kamak rowk ngabennahnani.
GEN 30:30 Bu ngaye minj ngambangmerawinj, wanjh minj ngudda yikarrmeninj nawern, dja bu ngaye dorrengh wanjh ngunmarnewernminj duninjh, dja Yawey ngunmarnekurduyimeng kunmak kore baleh yarrkka ngaye ngahrey. Dja kaluk baleh kayime bu ngaye ngabenmarnemang bedberre nawu ngaye ngardduk?”
GEN 30:31 Wanjh Laban bidjawam, “Kaluk njale won?” Jacob biwokmey yimeng, “Yuwn njale kanwon, dja ngaye mayh ke ngabenyawoyhwon manme, dja ngabendjalnahnan bu kuhni kaluk kanmarnekurduyime.
GEN 30:32 Kanmunkewemen ngare bolkkime kore mayh ke kabirrihmirnderri, dja ngabenbebke rowk nawu mayh nawu birrimudbubuyika dja birrikukdjirlhdjirlmikenh, dja ngabenbebke rowk sheep yaw nawu birrikukbulerri, dja goat nawu birrikukdjirlhdjirlmikenh dja birrimudbubuyika. Bedda wanjh bu ngabenmang wanjh yikarremulewan ngardduk.
GEN 30:33 Dja kaluk yinan bu ngawoybuk, bu ngudda yirohrokme nawu kankarremulewan. Bu yinan ngaye yimankek ngakarrme goat nawu minj mudbubuyika dja minj kukdjirlhdjirlmikenh, dja sheep yaw nawu minj kukburlerri, wanjh namekbe yiyime ngadjirdmey.”
GEN 30:34 Wanjh Laban yimeng, “Mah, kunmekbe ngarrkurduyimen kore ngudda yimeng.”
GEN 30:35 Madjamku kunmekbe yimeng Laban, dja kundjalmekbe kunbarnangarra Laban benbebkeng rowk goat narahrangem nawu birrikuklayirrhlayirrmikenh dja birrikukdjirlhdjirlmikenh, dja ngaldahdaluk nawu birrimudbubuyikani dja birrikukdjirlhdjirlmikenh, birriwern rowk nawu birriwohmudbeleni. Dja mak benbebkeng rowk birrikukbulerri sheep yaw, dja benwong bebeywurd nuye kabindinahnan.
GEN 30:36 Dja bindikang djarreh duninjh bu kunbarnangarra danjbik, dja Jacob nungka djahdjalni kured bennahnani birrimirndebuyika nawu Laban nuye mayh.
GEN 30:37 Yiman djamku kuhni Laban kurduyimeng, dja Jacob nungka wanjh dulkberldjobkeng manbu karrulkngeyyo poplar, almond, dja plane kundulk, wanjh dulkmornihmorninjkurrmeng.
GEN 30:38 Wanjh manmekbe kundulk rowk manbu dulkmornihmorninjkurrmi wanjh nungka dulkdjabdjabnameng kumirrk bedberre mayh, kore kukku borrahkendi bedberre mayh kore birrimrey birribonguni. Dja mayh bu birrimrey birribonguni wanjh kumekbe warridj birrimarreni.
GEN 30:39 Wanjh kumekbe birrihdjalmarreni kore kurrulkmihmimirrk kore dulkdjahdulkdjabdjabdi. Dja kaluk yayaw bedberre nawu bindiyawmangi wanjh birrikuklayirrhlayirrmikenh, birrimudbubuyikani, dja birrikukdjirlhdjirlmikenh.
GEN 30:40 Jacob benlarlmey nawu yaw benkurrmeng bebbehbeh, dja mayh nawu mirndehmirnderri nungka benkebborledkeng birribalhbolknani kore Laban nuye mayh birrihmirnderri, nawu birrikuklayirrhlayirrmikenh dja birrikukbulerri. Dja wanjh nungka benkurrmeng mayh nuye bebbehbeh, minj bindirawoyi nawu Laban nuye.
GEN 30:41 Dja yarrkka bu birriwernhngudjmak nawu ngaldahdaluk mayh bindihmangi, wanjh Jacob dulkdjabnami kore kukku borrahkendi birribonguni, kukok bedberre kundulk, ba kunu birrimarreni kore darnkih dulkdjabdjabdi.
GEN 30:42 Dja bu nungka bennani birringudjwarreni myah, wanjh minj dulkdjabnameninj. Wanjh kunu nawu birringudjwarre mayh kaluk Laban nuye, dja nawu birringudjmak wanjh Jacob nuye.
GEN 30:43 Wanjh bu kunmekbe kurduhkurduyimi Jacob wernhkukenminj duninjh, dja mayh mirndewernminj nuye nawu sheep dja goat, dja mak benkarrmi birriwern daluk dja bininj nawu birrimarnedurrkmirri, dja mak camel dja donkey.
GEN 31:1 Kaluk Jacob wobekkang bu Laban nuye bebeywurd birriyimi, “Jacob kang rowk nawu Ngabbard nuyeni, dja kore nawu Ngabbard nuyeni nungka kukenminj.”
GEN 31:2 Dja mak Jacob nang bu Laban bimarnekebbumi, dja kerrngehkenhni kamakni.
GEN 31:3 Wanjh Yawey bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Yirrurnde kore kubolkwarlah bedberre nawu mawahmawah ke kore ngudda ngurrimud kabirrini, dja ngaye wanjh ngarrdjarrkre.”
GEN 31:4 Wanjh Jacob benbenekayhmeng Rachel dja Leah kabenemre kore kabbal kore mayh nuye mirnderri.
GEN 31:5 Dja nungka benbenemarneyimeng, “Ngaye nganan bu kornkumo ngorrewoneng nganhmarnekebbume dja kerrngehkenhni kamakni. Kunu bonj, dja God nawu Kornkumo ngardduk wanjh nganehdjarrkrey nganbidyikarrmeng.
GEN 31:6 Ngudda nguneburrbun bu ngaye ngamarnedurrkmirranginj kornkumo ngorrewoneng kunngudj dorrengh ngardduk.
GEN 31:7 Dja kunu yiman djamku, dja nungka ngankoweyi, dja kunwernhkah borledkeyi nawu yimankek nganmarnekarremulewayi, dja God birrenghkeyi ba minj kunwarre nganmarnekurduyimeninj.
GEN 31:8 Bu nungka yimeng, ‘Kaluk mayh nawu birrimudbubuyika wanjh ke bu karremulewan.’ Wanjh mayh rowk bindiyawmangi birrimudbubuyikani. Dja bu yimeng, ‘Kaluk mayh nawu birrikuklayirrhlayirrmikenh wanjh ke bu karremulewan.’ Wanjh mayh rowk bindiyawmangi birrikuklayirrhlayirrmiken.
GEN 31:9 Kunu God biyimey mayh rowk nawu nuyeni kornkumo ngorrewoneng, dja nganwong ngaye.
GEN 31:10 Kaluk bolkyimi bu mayh bedberreni birrimarreni, ngaye ngabukirribom, ngawohnang nganang mayh nawu goat narahrangem nawu bindihmangi ngaldahdaluk wanjh birrikuklayirrhlayirrmikenh, birrimudbubuyikani dja birrikukdjirlhdjirlmikenh.
GEN 31:11 Dja ngabekkang angel nuye God nganmarneyimeng bukirri, yimeng, ‘Jacob!’ Dja ngayimeng, ‘Ngaye konhda, bekkabekkan.’
GEN 31:12 Dja nungka yimeng, ‘Yiwohrna, dja yinan goat rowk nawu narahrangem nawu kabindimang ngaldahdaluk wanjh birrikuklayirrhlayirrmikenh, birrimudbubuyika, dja birrikukdjirlhdjirlmikenh. Kuhni ngakurduyime bu ngaye nganang rowk nawu Laban ngunhmarnekurduyimi.
GEN 31:13 Ngaye wanjh God, dja marnebebmeng kore kunred Bethel, kore ngudda mankalkkid oil yikalkkidyakbom kore kunwardde manbu yiwarddedjabnameng, dja kore ngudda kanmarnewokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh. Mah. Wanjh yirrolkka yibolkbawo kondah kubolkwarlah, dja werrkwerrk yirrurndeng kore kubolkwarlah kore yirranginj.’”
GEN 31:14 Bu Jacob kuhni benbenemarneyimeng wanjh Rachel dja Leah benewokmey beneyimeng, “Minj njale Ngabbard nganbeneyibawon.
GEN 31:15 Nungka wanjh nganbenemarnekurduyime yiman bu ngad nganewokbuyika! Nungka nganbenekukweykang dja warridj kahkukyakwon nawu mey bu nganbeneweykang.
GEN 31:16 Yehyeng rowk nawu God biyimey Ngabbard, wanjh woybukkih yimerranj ngad ngadberre, dja mak wurdwurd dorrengh nawu ngadberre. Wanjh kunu bu baleh God ngunmarneyimeng, wanjh kunmekbe yikurduyimen.”
GEN 31:17 Wanjh kunu Jacob dolkkang benkurrmeng wurdwurd nuye dja mak ngalbibininjkobeng kore camel birrimorneni.
GEN 31:18 Dja nungka benmirndemunkeweng mayh nuye kabirrimarnedokme. Yehyeng rowk dorrengh nawu wernmerreni nuye kore Paddan Aram wanjh kang, dja birriwam birribolkyikani kore kornkumo nuye nawu Isaac kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 31:19 Bu Laban wam benhmuddjobkeyi nawu sheep, wanjh Rachel djalmey wokyak nawu god nawern nuye kornkumo nawu yiwarrudj benmarnedi kore kururrk nuye.
GEN 31:20 Dja warridj Jacob bikoweng Laban nawu Arameabeh bu nungka minj bimarneyimeninj kakelerlobme.
GEN 31:21 Nungka kelerlobmeng kang rowk yehyeng nawu nuye, wanjh dolkkang wam djowkkeng mankabo Euphrates dja djahdjalley balbolkyikani kore kurruluhdulum ngarre kabolkngeyyo Gilead.
GEN 31:22 Kaluk bu kunbarnangarra danjbik wanjh bininj birrimarneyimeng Laban bu Jacob kelerlobmeng.
GEN 31:23 Wanjh nungka Laban benkang nawu birrimud dja bindingudjkadjuy bu kunbarnangarra seven, dja bindimarnebebmeng kore kurruluhdulum ngarre Gilead.
GEN 31:24 Wanjh kumekbe kukak God bimarnebebmeng Laban nawu Aramean bininj, bimarnebebmeng bukirri dja bimarneyimeng, “Marndi yinahnarrimen, dja yuwn njale yimarneyime Jacob nawu kunmak dja kunwarre.”
GEN 31:25 Jacob wanjh dabburlin nuye nameng kore kunwarddekimuk ngarre kunbolk Gilead bu Laban bimarnebebmeng, dja Laban dja nawu birrimud birriyonginj kumekbe warridj.
GEN 31:26 Wanjh Laban bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Ngudda njale yikurduyimeng? Ngudda kankoweng dja yibenbenekang ngalbebeywurd ngardduk yiman rerrih nawu bininj kabindidukkan daluk kabindikan bu kabirriburren war.
GEN 31:27 Njalekah ngudda manmolk yikelerlobmeng dja kankoweng? Njalekah minj kanmarneyimeninj ba kunu ngaye munkewemeninj bu karriwarnmakmeninj karriwayiniwirrinj bu birridoyi tambourine dja birribuyi lyre.
GEN 31:28 Njalekah ngudda minj yibenbawoyi ngabenbunjhmayi ngabenwoknayi nawu ngabenkebmanjmeng dja ngalbebeywurd ngardduk? Ngudda kunu yikurduyimeng yiman yerreh yikodjkuluyak.
GEN 31:29 Ngaye wanjh ngakarrme kundulkarre bu marneyime kunwarre, dja bonj, God nawu kornkumo ke nuye wokdanj ngardduk kukak, yimeng, ‘Marndi yuwn njale yimarneyime Jacob nawu kunmak dja kunwarre.’
GEN 31:30 Bonj, ngaye ngaburrbun bu ngudda wanjh yibolkbawong bu ngudda yidjareni bulkkidj yirrurndeng kore kornkumo ke kani. Bonj kunu, dja njalekah yidjirdmey nayahwurd gods nawu ngardduk?”
GEN 31:31 Jacob biwokmey Laban, yimeng, “Ngaye ngamwam manmolk bu ngakeleni, dja ngaye ngayimeng bu ngudda kanyirrurrkmayi ngalbebeywurd ke.
GEN 31:32 Dja bolkkime marneyime, bu yingalke nangale kakarrme gods ke, wanjh bonj namekbe kadjaldowen. Bu nawu ngad karrimud dorrengh kabirrinan wanjh kanbukka yehyeng nawu ngaye ngakarrme bu ngudda ke, dja yidjalka.” Kaluk Jacob nungka wakwani bu Rachel djirdmey namekbe nawu gods.
GEN 31:33 Wanjh Laban ngimeng kore Jacob nuye dabburlin, dja Leah ngalengngarre, dja dabburlin berrewoneng benemekbe daluk bokenh nawu bindimarnedurrkmirri, dja minj kumekbe ngalkemeninj nawu god nuye. Wanjh nungka kumbebmeng kore Leah ngarre dabburlin dja ngimeng kore Rachel ngalengngarre.
GEN 31:34 Rachel wanjh korroko mey nawu gods nuye dja dahkendoy kore camel nuyeni baladji kubodmekenh, dja ngaleng wanjh ngerrehmeng. Bu kumekbe ni Laban wernhmadjyawani kore dabburlin rowk, dja minj ngalkemeninj.
GEN 31:35 Dja Rachel bimarneyimeng kornkumo, yimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan ngardduk, yuwn kandung bu minj marnedolkkan dja ngaye kunbodme ngarrowen.” Wanjh Laban benmadjyawam, dja minj ngalkemeninj namekbe nawu gods nuyeni nawu benmarnedi yiwarrudj kururrk nuye.
GEN 31:36 Wanjh Jacob ngukwarreminj dja birruy Laban. Jacob yimeng, “Baleh yiddok ngayimeng? Njale yiddok kunwarre ngakurduyimeng ke bu rerre ngudda kanmunkekadjuy bu kanbuyi?
GEN 31:37 Ngudda wanjh kanmadjyawam rowk nawu ngahkarrme, njale yiddok yingalkeng nawu ke yehyeng? Wanjh yikurrmen kondah kore ngaye ngarrimud kabirrinan, dja mak ngudda ngurrimud, ba kunu bedda kandidjadme ngarrku, kabirriyime nangale kunwarre yimihyimi, kunubewu ngudda dja ngaye nuk.
GEN 31:38 Ngaye mandjewk twenty ngarrdjarrkni, dja sheep ke ngaldahdaluk dja mak goat minj bindimarneyawdowimeninj. Dja ngaye minj nganguyi nawu sheep narahrangem kore ngudda ke mayh mirndehmirnderri.
GEN 31:39 Dja bu mayh nabang buni bikukdjalkdjalkmangi nawu ngudda ke, wanjh namekbe nawu mayh ke minj ngamkayi kore ngudda bukkayi, dja ngayeman ngakarremulewani. Dja ngudda kandjalyidjawani ngakarremulewani bu mayh bindidjirdmangi bu barnangarrakenh dja mak bu kukakkenh.
GEN 31:40 Kunih wanjh kunu ngakurduyimi, bu barnangarra wanjh ngarungi kundungbang dja bu kukak ngabonjdjekdoweni, dja mak minj ngawernhkeyuwirrinj.
GEN 31:41 Ngaye mandjewk twenty ngani kore ngudda ke kunrurrk. Ngaye mandjewk fourteen marnedurrkmirranginj bu ngalbebeywurd ke bokenh kanwongkenh, dja mak mandjewk six marnedurrkmirranginj bu mayhkenh nawu kekih kanwongkenh. Dja ngudda kunwernhkah yibuyikawoni nawu kankarremulewani.
GEN 31:42 Bu God nawu Ngabbard nuye, nawu God nuyeni Abraham, dja nawu Isaac kabimarnekele, bu nungka minj nganbidyikarrmeninj, wanjh woybukkih ngudda kankukmunkewemeninj ngalarrkniwirrinj. God nang ngardduk kunmurrngrayek, dja bu ngawernhdurrkmirranginj, dja wanjh kukakni nungka ngunduy.”
GEN 31:43 Wanjh Laban biwokmey Jacob, yimeng, “Bedda wanjh ngalbebeywurd ngardduk, dja wurdwurd wanjh ngabenkebmanjmeng, dja mayh wanjh ngardduk, yehyeng rowk nawu yihnan nakka wanjh ngardduk. Kunu bonj, dja njale yimankek bolkkime ngabenmarnekurduyime ngalbebeywurd ngardduk dja wurdwurd berrewoneng nawu bedda bindiyawmey?
GEN 31:44 Kuhni yina ngarryimen, wanjh ngarrwokmarnburren ngudda dja ngaye, ba kanmulewan ngarrku.”
GEN 31:45 Wanjh Jacob mey kunwardde dja warddedjabnameng.
GEN 31:46 Dja benmarneyimeng nawu birrimud nuye, “Ngurriwarddemoyhma.” Wanjh bedda birrimey kunwardde dja birridulminjameng kukudji, dja kumekbe darnkih birringuneng manme.
GEN 31:47 Laban dja Jacob benebebbehwarddengeykurrmeng. Laban nuye kunwok wanjh “Jegar Sahadutha”. Dja bu Jacob nuye kunwok wanjh “Galeed”.
GEN 31:48 Laban yimeng, “Maninjmanu manbu birridulminjameng kunwardde wanjh bolkkime kanmulewan ngudda dja ngaye.” Kunmekbekenh kunu warddengeykurrmeng Galeed.
GEN 31:49 Dja mak warddengeykurrmeng Mizpah. Kunmekbe warddengeykurrmeng bu yimeng, “Ngadjare Yawey kanbebbehnahnan bu ngudda dja ngaye kore ngarrhbebbehni.
GEN 31:50 Bu kunubewu ngudda kunwarre yibenbenemarnekurduyime ngalbebeywurd ngardduk, dja kunbuyika bu ngudda yibenmang dalukbubuyika yibenrawon ngalbebeywurd ngardduk, madjamku minj nangale karrini kannan ngarrku, yiburrbu God kannan bu ngudda dja ngaye.”
GEN 31:51 Mak Laban bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Yina, maninjmanu manbu kunwardde birridulminjameng dja mak manbu kawarddedjabdi bu ngaye ngawarddenameng kubulkayh ngarrku.
GEN 31:52 Maninjmanu manbu kunwardde birridulminjameng wanjh kanmulewan, dja maninjmanu manbu kawarddedjabdi wanjh kanmulewan bu maninjmanu kunwardde manbu birridulminjameng ngaye minj ngawarddeyurrhke ngamre kore ngudda, dja ngudda minj yimwarddeyurrhke maninjmanu kunwardde manbu birridulminjameng dja manbu kawarddedjabdi, minj yimre kore ngaye bu kunwarrekenh ngarrmarneyimerren.
GEN 31:53 Nawu God nuyeni Abraham dja nuyeni Nahor, nawu God nuyeni kornkumo berrewonengni, kandjadme ngarrku.” Wanjh kunu Jacob wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh, kunngey dorrengh God nawu kornkumo nuye nawu Isaac bimarnekeleni.
GEN 31:54 Dja Jacob kinjeng mayh God nuye bu yiwarrudj di kumekbe kore kuwarddekimuk, dja benkayhmeng nawu birrimud kabirringun, wanjh birringuneng dja kumekbe birrini bu kukakkuyeng kore kuwarddekimuk.
GEN 31:55 Wanjh bu kukabel Laban dolkkang benbunjhmey nawu benkebmanjmeng dja ngalbebeywurd nuye, dja benmarneyimeng kunmak kunwok, wanjh kunu nungka benbawong dja dokmeng kured.
GEN 32:1 Wanjh Jacob djahdjalley, dja angel nuye God birridabkeng.
GEN 32:2 Bu Jacob bennang nungka yimeng, “Nanih wanjh God nuye bininj nawu kabirriburrenkenh.” Kunmekbekenh kunu nungka bolkngeykurrmeng kunmekbe kunred Mahanaim.
GEN 32:3 Jacob benyingkihmunkeweng bininj nuye kunwok kabirriyingkihyirrokme kabirrimarnekan nuye Esau nawu benedanginj nuye kore kunred Seir, kumekbe kubolkwarlah bolkngeyyoy warridj Edom.
GEN 32:4 Jacob benwokrayekwong birrimekbe bininj nawu benmunkeweng, yimeng, “Kuhni wanjh ngurrimarneyimen Esau nawu yiman nganmarnewohrnan, ngurriyimen, ‘Kuhni wanjh ngunmarneyime Jacob nawu yiman namarladj, kayime ke, “Ngaye ngadjalni kore Laban, kumekbe ngahdjalni munguyh, bolkkime ngambolkbawong.
GEN 32:5 Dja ngabenkarrme bulikki, donkey, sheep, dja goat, dja bininj daluk nawu ngandimarnedurrkmirri, dja wanjh ngaye ngamunkewe kuhni kunwok ngudda marneyime nawu kanmarnewohrnan, ba kunu ngudda kunubewu yiyime ngamak.”’ Kuhni bu ngurrimarneyime nawu Esau.”
GEN 32:6 Kaluk birrimekbe bininj nawu Jacob benmunkeweng wanjh birrimmarnedurndi Jacob dja birriyimeng, “Ngad ngarriwam kore ngunedanginj nawu Esau, dja nungka wanjh kamhre ngunhdabke, dja 400 bininj kabirrimdjarrkre.”
GEN 32:7 Jacob wanjh keleni duninjh dja mak kangewarreni duninjh, wanjh kunu nungka benlarlmey bininj rowk nawu birridjarrkrey benmarnbom mirndebokenh. Dja mak sheep, goat, bulikki, camel, mirndelahlarlmey warridj.
GEN 32:8 Dja nungka burrbom baybaywi, yimeng, “Bu Esau kunubewu kamre kabenbun kabenyakwon nawu birrimirndekudji, wanjh kunubewu birrimirndebuyika kabirrikelerlobme.”
GEN 32:9 Wanjh Jacob danginj yiwarrudj yimeng, “Ngudda nawu God nuyeni Mawah ngardduk nawu Abraham, dja mak God nuye Ngabbard Isaac, ngudda Yawey nawu kanmarneyimeng ngarrurndeng kore kubolkwarlah ngardduk dja nawu ngarrimud, dja ngudda kunmak kanmarnekurduyime.
GEN 32:10 Ngaye wanjh ngawarre, minj ngamak bu ngudda kankongibuni kanmarnekurduyimi kunmak, kanburrbuni munguyh kannahnani. Dja bu ngamdjowkkeng manih mankabo Jordan ngadjalkarrmi kunkarndudjwi, dja bolkkime wanjh ngayimerranj nganemirndebokenh.
GEN 32:11 Ngaye djawan kanbebkemen kore kunbid nuye nawu nganedanginj Esau, dja ngakengeme, marndi nungka nuk kamre kanbun, dja ngalbabadjan warridj wurdwurd dorrengh.
GEN 32:12 Dja ngudda yiyimeng bu ngudda kanmarnekurduyime kunmak, dja yibenmirndewernwon nawu ngaye ngabenkebmawahme, kabirrimirndeyimerran yiman kunkayalanj kamirndeyime kore kurrula kurrid, nawu minj nangale kamirnderohrokme dja manmirndewern.”
GEN 32:13 Wanjh Jacob kumekbe yonginj bu kukak, dja kore nungka karrmi nungka djarrngbom nawu kabiwon Esau burudjang; 200 goats ngaldahdaluk, twenty goats narahrangem, 200 sheep ngaldahdaluk, twenty sheep narahrangem, thirty camels ngalbabadjan, dja yayaw bedberre, forty bulikki ngaldahdaluk, ten bulikki narahrangem, twenty donkeys ngaldahdaluk, dja ten donkeys narahrangem. Nungka benwong kabindinahnan bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri, mirndebubuyika kabindibebbehmirndenahnan. Wanjh nungka benmarneyimeng bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri, yimeng, “Ngurriyingkihdokmen, mirndekudji karrokme, wanjh djarrehkahwurd mirndebuyika, dja djarrehkahwurd mirndebuyika, bu munguyh.”
GEN 32:17 Wanjh nungka biwokrayekwong nawu dokmidokmi, yimeng, “Bu ngaye nganedanginj Esau ngundabke dja ngundjawan, ‘Ngudda nangale ngunmarnewohrnan, dja baleh yire, dja nangale nuye nanih nawu mayh nawu kahdokme?’
GEN 32:18 Wanjh kunukka ngudda yiyime, ‘Bedda wanjh Jacob nuye nawu namarladj. Nungka wanjh ngunwon burudjang bu ngunmarnemunkeweng, ngudda nawu Esau nawu kanmarnewohrnan, dja warridj nungka kamre rerre.’”
GEN 32:19 Dja Jacob benwokrayekwong nayungkih, yerre, wohbulkayh, dja yerre duninjh, kaluk birribuyika rowk nawu bindimirndekadjungi mayh, benmarneyimeng, “Ngudda kunkudjiwi ngurrimarneyimen Esau bu ngurridabke.
GEN 32:20 Dja mak yuwn ngurribengmidjdan dja ngurriyimen nuye, ‘Jacob nawu namarladj nungka wanjh yerre kamre warridj.’” Kuhni Jacob yimeng bu nungka burrbom baybaywi, yimeng, “Ngaye kunubewu nganjilngmarnbun, bu ngamunkewe nawu ngawon burudjang ngayingkihdokmihwe, wanjh yerre bu nganan, wanjh kunubewu kamak rowk ngankimang.”
GEN 32:21 Wanjh kunu nawu Jacob kabiwon Esau wanjh yingkihdokmihweng, dja nungan wanjh kumekbe yonginj kured bu kukak.
GEN 32:22 Wanjh bu kundjalmekbe kumunun, Jacob dolkkang benkang ngalbibininjkobeng nuye nawu benebokenh, dja daluk benebokenh nawu benemarnedurrkmirri, dja bebeywurd nuye nawu eleven, dja bedda birridjowkkeng mankabo Jabbok.
GEN 32:23 Nungka benmey dja benmunkeweng birridjowkkeng mankabo, dja mak yehyeng nuye nawu karrmi warridj nungka munkeweng.
GEN 32:24 Wanjh Jacob nungka djahdjalni nakudjihkudji, dja wanjh nabuyika bininj bimarnebebmeng, wanjh benehdjalkommarreni kunkakkuyeng munguyh kore kumbarrhbom.
GEN 32:25 Bu namekbe bininj narrinj bu nungka minj biburriwemeninj Jacob, nungka bibom kungadmo dja bingadmoyirrhmey bu benekommarreni.
GEN 32:26 Wanjh nungka nawu bininj yimeng, “Kanbawo ngare dja kumbarrhbom.” Dja Jacob yimeng, “Minj bawon yire, bu minj kanmarneyime kunmak kunwok.”
GEN 32:27 Dja nawu bininj yimeng, “Ngudda baleh yingeyyo?” Dja nungka yimeng, “Jacob.”
GEN 32:28 Wanjh nawu bininj yimeng, “Minj munguyh yingeyyo Jacob, dja Israel yidjalngeyyo, kunmekbe yingeyyo bu ngudda ngunedurrkmarreni God, dja bininj ngurridurrkmarreni, dja ngudda yiwinhmeng.”
GEN 32:29 Wanjh Jacob bidjawam, yimeng, “Kab ngadjare kanmarneyime, baleh yingeyyo?” Dja nungka yimeng, “Njalekah kandjawan bu baleh ngangeyyo?” Wanjh kunmekbe nungka bimarneyimeng kunmak kunwok.
GEN 32:30 Wanjh Jacob bolkngeykurrmeng kunmekbe kunred Peniel, wokkihyimi, “Kunmekbe ngabolkngeykurrme bu ngaye nganang God kukeb dja nganbawong ngarrarrkid.”
GEN 32:31 Wanjh kumdungbebmeng bu nungka bolkyurrhkeng Peniel, nungka burriwarreminj dja kunngadmo biwarrewoni.
GEN 32:32 Kunmekbekenh kunu bininj nawu Israel benkebmawahmeng djalmunguyh minj kabirringun kunngadmokanj kore kangadmodjinhdjinduluburren, dja kumekbe bininj Jacob bibom.
GEN 33:1 Wanjh Jacob bolknang dja nang kaluk Esau kamhre, dja 400 bininj dorrengh. Wanjh kunu nungka benlarlmey wurdwurd, dja Leah, Rachel, dja daluk benebokenh nawu bindimarnedurrkmirri, bindibebbehkarrmi wurdwurd.
GEN 33:2 Nungka bendokmiweng daluk nawu bindimarnedurrkmirri dja wurdwurd berrewoneng, wanjh Leahwali dja wurdwurd ngalengngarre benkurrmeng yerrekah, dja yerre duninjh benbenekurrmeng Rachel dja Joseph.
GEN 33:3 Dja nungka naweleng wanjh dokmi dja balwohboddaboddangeni kurorre kunwernhkah seven, bu nungka balhbebmi kore nawu benedanginj.
GEN 33:4 Dja Esau nungka rlobmeng birrabkeng, berlwakbom biwanjbimey, bibunjhmey, wanjh benemarnenalkburrinj.
GEN 33:5 Wanjh Esau balwohnang bennang daluk dja wurdwurd, wanjh bidjawam Jacob, yimeng, “Birringale nanih nawu ngurridjarrkre?” Jacob biwokmey, yimeng, “Bedda wanjh wurdwurd nawu God burudjang nganwong ngaye nawu ngamarladj.”
GEN 33:6 Wanjh daluk nawu bindimarnedurrkmirri dja wurdwurd berrewoneng birrimwam dja birrimarneboddanj.
GEN 33:7 Wanjh Leahwali dja wurdwurd ngalengngarre birrimwam birrimarneboddanj. Wanjh yerre duninjh benemwam Joseph dja Rachel, dja bedda warridj benemarneboddanj.
GEN 33:8 Esau bidjawam, “Dja njalekenh nawu birrimirndebubuyika mayh nawu ngabennang?” Wanjh Jacob yimeng, “Ngabenmunkeweng ba ngudda kunubewu yiyime ngamak ngudda nawu kanmarnewohrnan.”
GEN 33:9 Dja Esau yimeng, “Ngaye ngokko ngakarrme nawern, ngudda nawu ngarrdanginj. Nawu yikarrme, wanjh yidjalkarrmen yingan ke.”
GEN 33:10 Wanjh Jacob yimeng, “Burrkyak, ngaye kebdjarrkme, bu ngudda yiyime yimankek ngamak, wanjh kanbidyima nawu ngaye won burudjang. Dja woybukkih ngaye bu kebnan wanjh yiman rerrih God ngakebnan, bu ngudda kamak rowk kankimey.
GEN 33:11 God nungka kunmak nganmarnekurduyimeng burudjang, dja nawu ngakarrme wanjh bonj nawern, kunmekbekenh kunu ngaye kebdjarrkme, kanbidyima nawu ngaye marnemunkeweng won burudjang.” Wanjh kuhni nungka bimarneyimi kebbabiminj, wanjh kaluk Esau nungka biyimey.
GEN 33:12 Wanjh Esau yimeng, “Kab karridjarrkray dja ngaye mak.”
GEN 33:13 Dja Jacob bimarneyimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, yiburrbun bu wurdwurd birringudjwarre, dja ngabennahnan sheep, goat, dja bulikki nawu kabindiyawdjikkawon. Bu yimankek bu kunbarnangarrakudji ngabendjirrkkan wernkih, wardi mayh kabirridowerren rowk.
GEN 33:14 Wanjh kunu ngudda nawu kanmarnewohrnan kanmarneyingkihdokmen ngaye nawu ngamarladj, dja ngaye yeledj ngamdjalle yiman mayh kabirrire nawu ngabendjirrkkan, dja mak yiman bu wurdwurd yeledj kabirrire, kunmekbe ngayime munguyh, kaluk marnebebme ngudda nawu kanmarnewohrnan, kore kunred Seir marnebebme.”
GEN 33:15 Wanjh Esau yimeng, “Wanjh yiyimen kamak ngabenbawon ngurridjarrkre yikahwi nawu bininj ngardduk nawu ngarridjarrkre.” Dja Jacob yimeng, “Njalekah yimankek kunmekbe yikurduyime? Ngadjaldjare ngudda yiyime ngaye ngamak, ngudda nawu kanmarnewohrnan.”
GEN 33:16 Wanjh kunu Esau dolkkang kunmekbe kunbarnangarra, baldjaldurndi kore kunred Seir.
GEN 33:17 Dja yiman djamku Jacob yimeng rawinj kore Seir, dja nungka barlungmeng wam kore kunred Succoth, dja kumekbe nungka rurrknameng kunrurrk nuye dja djurlenameng bedberre mayh. Kunmekbekenh kunu kabolkngeyyo Succoth.
GEN 33:18 Wanjh kaluk Jacob bu kumhrey Paddan Arambeh nungka kaluk bebmeng kamak rowk kore kubolkkimuk Shechem kore kubolkwarlah Canaan, dja nungka birriyoy darnkih kore kubolkkimuk.
GEN 33:19 Dja Jacob karremulewam kunred kore dabburlin nuye nameng, kunwardde 100 silver benwong bebeywurd nuye Hamor nawu kornkumo nuye Shechem bu birribolkweykang.
GEN 33:20 Wanjh kumekbe Jacob marnbom kunwardde yiwarrudjkenh dja nungka warddengeykurrmeng, “God, nawu God nuye Israel.”
GEN 34:1 Kaluk Dinah ngalbu ngalyaw ngarre Leah ngalbu bimarneyawmey Jacob, wanjh Dinah wam kabennan morlehmorlenj ngalbu birrihni kumekbe kunred.
GEN 34:2 Kaluk Shechem nawu beywurd nuye Hamor nawu namud Hiv, nawu nungka benmarnewohrnani bininj kumekbe, wanjh bu nungka binang Dinah, wanjh bidjaldarrkidmey beneyonginj.
GEN 34:3 Wanjh nungka bulkkidj bimarnedjareni bikangebakkeng Dinah ngalbu ngalbeywurd nuye Jacob, wanjh nungka bimarnedjareni ngalmekbe ngalyawk dja kunwok kunkerlh bimarneyimeng.
GEN 34:4 Wanjh Shechem bimarneyimeng kornkumo nuye nawu Hamor, yimeng, “Kanmarnema ngalbu ngalyawk ba nganemarren ngamarnbun ngalbininjkobeng ngardduk.”
GEN 34:5 Bu Jacob bekkang bu ngalbeywurd nuye, bininj bimarneyimeng kunwarre, wanjh nungka nuye bebeywurd birrini kuberrk kore kabbal birrinahnani mayh nuye, wanjh kunu Jacob djalngurdmeng, minj baleh bangmeyimeninj, nungka benmadbuni bebeywurd kabirrimdokme kured.
GEN 34:6 Wanjh Hamor nawu Shechem nuye kornkumo nungka wanjh wam kabenewokdi Jacob.
GEN 34:7 Kaluk Jacob nuye bebeywurd bedda wanjh bu birriwobekkang baleh yimerranj, wanjh birrimbebmeng kabbalbeh. Dja bedda birrikangewarreni duninjh, dja mak birriyidduy duninjh, bu Shechem kurduyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirriyime kunwarre duninjh birriyemikarrinj, bu nungka beneyonginj Jacob nuye ngalbeywurd, kunu wanjh nawu kunwarre birriyimi minj nangale kurduyimeninj.
GEN 34:8 Dja Hamor benmarneyimeng, yimeng, “Nawu beywurd ngardduk Shechem, nungka kabidjalmarnedjare ngalbu ngudda ngurridanginj. Ngaye djawan ngudberre bu ngurriwon kabenemarren kayimerran ngalbininjkobeng nuye.
GEN 34:9 Kamak nuk karriworren daluk, ngudda kandiwo ngarrimarren ngudberre ngalbebeywurd, dja ngadmanwali ngalbebeywurd ngadberre ngurrimarren.
GEN 34:10 Ngudda kamak ngurrini kore ngad, dja ngudda kamak ngurrimre kore kubolkwarlah ngadberre, ngurrini, dja ngurrikarremulewan ngurrimang yehyeng, mak ngurriweykan kondah kore ngadberre kunred kubolkwarlah, dja kaluk kamyawoyhwernworren ngudberre.”
GEN 34:11 Wanjh Shechem warridj wokdi, dja benmarneyimeng nawu Dinah ngarre kornkumo dja birridanginj, yimeng, “Ngaye ngadjare ngurriyime nuk ngamak, dja ngaye won bu baleh kandiyidjawan, ngudda ngurriyime bu ngaye won ngudberre dalukkenh ngamang. Bu ngurringeybun nakimuk duninjh won ngudberre, wanjh ngaye won nawu baleh ngudda kandiyidjawan, dja kandidjalwo ngalbu ngalyawk ba nganemarren.”
GEN 34:13 Wanjh bu ngaldaluk bedberre Dinah kunwarre nungka bimarneyimeng, wanjh kunmekbekenh kunu bedda nawu Jacob nuye bebeywurd bu bindiwokmey Shechem dja kornkumo nuye nawu Hamor, bedda wanjh bindikoweng,
GEN 34:14 bindimarneyimeng, “Kunukka minj ngad ngarrikurduyime, minj ngarriwon ngalbu ngarridanginj kore bininj nawu minj birrilakkayenwoyi. Kunukka wanjh ngarriyime kundjalwarre duninjh ngarriyemikarren.
GEN 34:15 Ngad ngarriyime kamak ngunemarren bu kuhni kundjalkudji ngurriyime, bu ngudda ngurriyimerran yiman ngad, dja ngurrilakkayenworren rowk nawu narahrangem rowk ngudberre.
GEN 34:16 Bu kunmekbe ngurrikurduyime wanjh ngad biwon ngudberre ngalbebeywurd ngadberre, dja ngarrimang ngalbebeywurd ngudberre ngarrimarren. Wanjh ngarribolkmarnbun ngarrini kore ngudda dja karriyimerran yiman karrikudjiwi.
GEN 34:17 Dja bu ngudda minj ngurrikodjdukme ngurrilakkayenworrenkenh, wanjh kunu ngad ngarrikan ngalbu ngarridanginj dja ngarrire.”
GEN 34:18 Wanjh nawu bedda birrikarremarnbom berrewoneng Hamor dja beywurd nuye nawu Shechem, wanjh bedda benebekkarrinj kamak rowk.
GEN 34:19 Wanjh namekbe nawu yawurrinj bimarnedjareni Jacob nuye ngalbeywurd, wanjh kunu nungka djalwam werrkwerrk, kakurduyime nawu bedda birrimarneyimeng. Dja nungka wanjh nawernhkuken kore nawu birrimud.
GEN 34:20 Wanjh kunu Hamor dja Shechem nawu beywurd nuye benewam kore kururrkdangmaye kore kumekbe kubolkkimuk dja birriwokdi bininj rowk nawu birridjarrkni kumekbe kubolkkimuk.
GEN 34:21 Wanjh bedda beneyimeng, “Nahni nawu bininj kabirridjare karridabbolkmen, kab ngurriyimen kamak kabirrini kore kubolkwarlah kadberre, kabirrikarremulewan kabirrimang yehyeng mak kabirriweykan. Ngurrina, kondah bu kabolkwarlah, bedda kamak kabirrini. Ngad wanjh karrbenmang ngalbebeywurd bedberre, dja bedda kabindimang ngalbebeywurd kadberre.
GEN 34:22 Dja bedda nawu bininj kabirrikodjdukme karridjarrkni yiman karrikudjiwi, bu kuhni karridjalkurduyime, narahrangem rowk ngad kadberre wanjh karrilakkayenworren yiman bu bedda rerrih.
GEN 34:23 Minj nuk ngurrinan bu bulikki bedberre, dja yehyeng nawu kabirrikarrme, dja mayhbubuyika bedberre warridj, wanjh nahni rowk kayimerran ngad kadberre? Wanjh kunu karrbenmarnekodjdukmen dja kabirribolkmarnbun kore ngad karridjarrkni.”
GEN 34:24 Bininj rowk nawu birrimirndemornnamerrinj kore kumekbe kururrkdangmaye, wanjh bindimarnekodjdukmeng Hamor dja beywurd nuye nawu Shechem. Wanjh narahrangem rowk nawu birrihni kumekbe kubolkkimuk wanjh birrilakkayenworrinj.
GEN 34:25 Bu kunbarnangarra danjbik bu bedda birridjakbekkani rowk, benebokenh nawu Jacob nuye bebeywurd, kaluk Simeon dja Levi nawu Dinah birridanginj, bedda wanjh benemey mandjawakkuyeng berrewoneng, dja benemwam kore kumekbe kubolkkimuk bu minj njale bedda birriburrbuyi, dja bindidulubom bindikukkurrmeng narahrangem rowk.
GEN 34:26 Bindidulubom mandjawak, kaluk bedda dorrengh Hamor dja beywurd nuye nawu Shechem, dja benemey Dinah kore ngaleng ni kore Shechem nuyeni kunrurrk dja birriwam.
GEN 34:27 Nawu birribuyika Jacob nuye bebeywurd bindimarnebebmeng nawu birrikukyoy, dja bedda birrikang yehyeng nawu birringalkeng kore kumekbe kubolkkimuk. Kunmekbe birriyimeng bu bininj bimarneyimeng kunwarre ngalbu bedda birridanginj.
GEN 34:28 Bedda birrikang sheep, goat, bulikki, dja donkey, dja mak yehyeng warridj nawu bedberre kore kubolkkimuk, dja mak kore kabbal.
GEN 34:29 Bedda wanjh birrikang rowk nawu namakmak bedberre, dja daluk rowk warridj bindidukkang bindikang, dja mak wurdwurd bedberre, dja birrikang yehyeng kore kunrurrk bedberre.
GEN 34:30 Wanjh Jacob benbenemarneyimeng Simeon dja Levi, “Ngudda wanjh kunyid ngunemarnbom ngardduk, dja bininj nawu birrimdolkkang Canaan dja bininj nawu Periz benkebmawahmeng, nawu kabirrini kondah kubolkwarlah, bedda wanjh kaluk ngandiwidnan. Ngaye minj birriwern ngabenkarrme, dja bu bedda kabirriraworren kandidabke kandibunkenh, ngaye dja ngardduk bininj karridowen.”
GEN 34:31 Dja bedda benewokmey beneyimeng, “Yiddok yiyime bonj kamak bu nungka bidjalmarnekurduyimeng ngalbu ngad ngarridanginj, yiman ngaleng ngalwarre rerrih ngalbininjwern kakukweykaweykarren?”
GEN 35:1 Wanjh God bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Yirrolkka, yiray kore Bethel, kumekbe yibolkmarnbu yinin, dja altar kunwardde yiwarrudjkenh yimarnbu ngayekenh, nawu God nawu marnebukkarrinj bu ngudda yikelerlobmeng kore ngunedanginjbeh nawu Esau.”
GEN 35:2 Wanjh kunu Jacob benmarneyimeng nawu birrimud dja bininj rowk nawu birridjarrkrey, wanjh yimeng, “Ngurribawo rowk nawu birriwokbubuyika bedberre gods nawu ngurrikarrme, dja ngurrikukdjirridjburrimen ngurrikukbeleworrimen, dja kunmadjbele ngurridjongburrimen.
GEN 35:3 Wanjh ngurrimray, wanjh karrire kore Bethel, ba kumekbe ngaye ngamarnbun altar kunwardde yiwarrudjkenh nuye God nawu nganbekkang bu ngaye ngakangewarreni, dja nawu mak nganehdjarrkrey bu baleh yarrkka ngarey.”
GEN 35:4 Wanjh kunu bedda birriwong Jacob birriwokbubuyika bedberreni gods nawu birrikarrmi, mak kunkanemkenh nawu birrikanemdjongbuyindi, birriwong rowk, dja Jacob dudji rowk kanjdji kore oak kundulk kore Shechem.
GEN 35:5 Wanjh birriwam, dja God benmarnbom birrikeleminj bininj nawu birrini kubolkkihkimuk rowk kumekbe darnkih, ba minj bindikadjuyi Jacob dja nawu birrihdjarrkrey.
GEN 35:6 Jacob dja bedda rowk nawu birridjarrkrey wanjh birrimbebmeng kore kunred Luz, kumekbe kore kabolkngeyyo warridj Bethel, kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 35:7 Wanjh kumekbe nungka marnbom altar kunwardde yiwarrudjkenh, dja kumekbe God korroko bimarnebukkarrinj bu nungka kelerlobmeng benedanginjbeh, wanjh kunmekbekenh kunu Jacob bolkngeykurrmeng “God nawu kunred Bethelkenh.”
GEN 35:8 Kaluk Deborah ngalbu Rebekah binahnani wanjh doweng, dja birrikukdudji kanjdji kurrulk oak, kaluk walemkah Bethel. Wanjh kunu birridulkngeykurrmeng “Kundulk kore birrinalkbuni”.
GEN 35:9 Bu Jacob kumdurndi Paddan Arambeh God biyawoyhmarnebukkarrinj dja bimarneyimeng kunmak kunwok.
GEN 35:10 God bimarneyimeng, “Ngudda yingeyyo Jacob, wanjh minj munguyh mak ngundingeybun Jacob, dja Israel yidjalngeyyo.” Wanjh kunu bingeykurrmeng Israel.
GEN 35:11 Wanjh God bimarneyimeng, yimeng, “Ngaye wanjh God nawu Ngangudjkimuk Duninjh. Ngudda yibenborna birriwern wurdwurd, ngurrimirndewernworrimen. Nawu ngudda yibenkebmawahme kaluk kabirriyimerran birriredbo, dja mak birrimirndekihkimuk nawu birriredbo. Dja king kabirrimbebmerren kore nguddahbeh nawu yibenkebmawahme, kaluk kabindibebbehmarnewohrnan birribebbehmirndewern bininj.
GEN 35:12 Dja kunred nawu ngabenbenebolkwong Abraham dja Isaac, wanjh ngudda bolkwon warridj, dja ngabenbolkwon nawu ngudda kaluk yibenkebmawahme.”
GEN 35:13 Kaluk God bibawong bolkbawong kumekbe kore benehwokdi.
GEN 35:14 Wanjh Jacob warddedjabnameng kumekbe kore God benehwokdi, wanjh nungka boyakbom manbu bibowong God, dja mak mankalkkid oil yakbom kore manmekbe manbu djabnameng.
GEN 35:15 Kumekbe kore God benehwokdi Jacob bolkngeykurrmeng Bethel.
GEN 35:16 Wanjh bedda birribolkbawong Bethel. Bu birrimhboyenrey kaluk Ephrath djarrehni rerrih, Rachel wurdyaw bihbuni, dja baraburreni.
GEN 35:17 Bu ngaleng barahbaraburreni bu wurdyaw bihbuni, wanjh daluk ngalbu bibidyikarrmi wurdyawkenh wanjh bimarneyimeng, “Yuwn yikele, dja yiyawmey narangem nabuyika.”
GEN 35:18 Wanjh Rachel kuyindoweng, dja bu ngolekyakmeni ngaleng bingeykurrmeng, “Nayaw ngardduk bu ngakangewarre.” Dja kornkumo nuye bingeykurrmeng Benjamin. Kunekke kunngey kayime “Wurdyaw kunbidkunkenh ngardduk.”
GEN 35:19 Wanjh kunu Rachel doweng dja birrikukdudji kore darnkih manbolh manbu kahre kore Eprath. Kumekbe Eprath kabolkngeyyo warridj Bethlehem.
GEN 35:20 Kaluk kaddumkah kore kumidj ngarre Jacob warddedjabnameng, manmekbe manbu kadjalwarddedjabdi munguyh, kabimidjmulewan Rachel ngarre kumidj.
GEN 35:21 Israel yawoyhwam dja dabburlin nameng bewhkah ngarre kunred Migdal Eder.
GEN 35:22 Bu Israel ni kumekbe kubolkwarlah, kaluk Reuben bimarnengimeng beneyonginj Bilhah, ngalbu kornkumo nuyeni daluk ngalbu benedjalwohni, dja Israel wobekkang bu kunmekbe yimeng. Jacob benbornang twelve bebeywurd.
GEN 35:23 Nawu nayayaw ngarreni Leah wanjh Reuben nawu nadjdjaman nuye Jacob, dja mak Simeon, Levi, Judah, Issachar dja Zebulun.
GEN 35:24 Nawu nayayaw ngarreni Rachel wanjh Joseph dja Benjaminj.
GEN 35:25 Nawu nayayaw ngarreni Bilhah ngalbu Rachel bimarnedurrkmirri, wanjh Dan dja Naphtali.
GEN 35:26 Dja nawu nayayaw ngarreni Zilpah ngalbu Leah bimarnedurrkmirri, wanjh Gad dja Asher. Bedda wanjh birribebeywurd nuye Jacob nawu birrimarnedanginj kore Paddan Aram.
GEN 35:27 Jacob kumdokmeng kured kore kornkumo nuye nawu Isaac kore kunred Mamre, darnkih kore Kiriath Arba. Kumekbe mak kabolkngeyyo warridj Hebron kore Abraham ningihni korrokoni, dja mak Isaac kumekbe ni.
GEN 35:28 Isaac djahdjalmimbini bu mandjewk 180.
GEN 35:29 Wanjh nungka ngolekdadjmeng doweng, dja malngwam kore mawahmawah nuye birriyingkihmalngdokmeng. Bu nungka doweng wanjh nungka wernhkohbanjminj duninjh. Dja bebeywurd nuyeni nawu Esau dja Jacob benekukdudji.
GEN 36:1 Kuhni wanjh kabenyolyolme Esau dja nawu benbornang dja nawu benkebmawahmeng. (Esau nungka mak ngeyyoy Edom.)
GEN 36:2 Esau benbenemey ngalbibininjkobeng kore Canaanbeh daluk, ngalkudji Adah ngalbu ngalbeywurd nuye Elon nawu Nahit bininj, dja ngalbuyika Oholibamah ngalbu ngalbeywurd nuye Anah, nawu nungan nuyeni kornkumo wanjh Zibeon ngalbu ngeyyoy Hiv,
GEN 36:3 dja mak Esau bimey Basemath ngalbu ngalbeywurd nuyeni Ishmael dja ngaleng benedanginj Nebaioth.
GEN 36:4 Adah bimarneyawmey Esau Eliphaz. Basemath biyawmey Reuel.
GEN 36:5 Dja Oholibamah benyawmey Jeush, Jalam, dja Korah. Birrimekbe wanjh bebeywurd nuye Esau nawu birrimarnedanginj kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 36:6 Esau benkang ngalbibininjkobeng nuye dja bebeywurd ngalbebeywurd dja bininj nuye rowk nawu birridjarrkni, dja mak benkang mayh nuye rowk, dja yehyeng rowk nuye nawu mangi kore Canaan, dja nungka wam kore kubolkwarlah djarrehkah kore benedanginj nawu Jacob.
GEN 36:7 Nawu bedda benebebbehkarrmi wanjh nawern duninjh, wanjh kunu minj benedjarrkniwirrinj munguyh, dja kore kubolkwarlah kore benedjalwohningini minj manme manwern yuwirrinj, dja mayh berrewoneng nawern duninjh.
GEN 36:8 Wanjh kunmekbekenh kunu Esau nawu mak ngeyyoy Edom, nungka bolkmarnbom ni kore kurruluhdulum ngarre Seir.
GEN 36:9 Kuhni kabenyolyolme Esau dja nawu Esau benbornang dja benkebmawahmeng. Esau wanjh nungka mawah bedberre bininj nawu birringeyyoy Edom, nawu birrini kore kurruluhdulum ngarre kunred Seir.
GEN 36:10 Kuhni birringeyyoy Esau nuye bebeywurd dja Mawah nuye. Kaluk benbenebornang Eliphaz nawu nayaw ngarre Adah ngalbu Esau nuye ngalbininjkobeng, dja Reuel nawu nayaw ngarre Basemath ngalbu Esau nuye ngalbininjkobeng.
GEN 36:11 Dja nawu Eliphaz nunganwali bebeywurd nuye wanjh Teman, Omar, Zepho, Gatam dja Kenaz.
GEN 36:12 Dja namekbe Eliphaz nawu Esau bibornang nungka biwohmey ngalbuyika daluk ngalbu ngeyyoy Timna, ngaleng wanjh bimarneyawmey Amalek. Birrimekbe bininj rowk wanjh Esau nuye ngalbininjkobeng Adah benkebmakkahmeng.
GEN 36:13 Dja nawu Reuel benbornang wanjh Nahath, Zerah, Shammah, dja Mizzah. Birrimekbe wanjh Esau nuye ngalbininjkobeng Basemath benkebmakkahmeng.
GEN 36:14 Dja nayayaw ngarre Esau nuye ngalbininjkobeng Oholibamah, ngalbu ngalbeywurd nuye Anah nawu Zibeon kornkumo nuyeni, wanjh nayayaw ngarre nawu bimarneyawmey Esau wanjh Jeush, Jalam, dja Korah.
GEN 36:15 Nanih wanjh nawu birriwohrnani kore Esau benkebmawahmeng. Bebeywurd nuye Eliphaz nawu nadjdjaman nuye Esau, wanjh nawu birriwohrnani kaluk Teman, Omar, Zepho, Kenaz.
GEN 36:16 Korah, Gatam, dja Amalek. Birrimekbe wanjh bedda nawu birriwohrnani nawu Eliphaz benkebmawahmeng kore kubolkwarlah Edom, bedda wanjh Adah benkebmakkahmeng.
GEN 36:17 Dja bebeywurd nuye Reuel nawu Esau bibornang, wanjh bedda nawu birriwohrnani kaluk Nahath, Zerah, Shammah, dja Mizzah. Bedda wanjh birrimekbe nawu birriwohrnani, nawu Reuel benkebmawahmeng kore Edom, bedda wanjh Basemath benkebmakkahmeng, ngalbu Esau nuye ngalbininjkobeng.
GEN 36:18 Dja nayayaw ngarre Oholibamah ngalbu Esau nuye ngalbininjkobeng, bedda wanjh nawu birriwohrnani kaluk Jeush, Jalam, dja Korah. Bedda wanjh birrimekbe nawu birriwohrnani nawu Esau nuye ngalbininjkobeng Oholibamah benyawmey, ngalbu ngalbeywurd nuyeni Anah.
GEN 36:19 Bedda wanjh birrimekbe bebeywurd nuye Esau nawu mak ngeyyoy Edom, dja nawu bindimarnewohrnani birribuyika bedberre bininj.
GEN 36:20 Bininj nawu birringeyyoy Hor, wanjh birriyingkihni kumekbe kubolkwarlah. Nanih wanjh bebeywurd dja mawahmawah nuye Seir nawu birrimekbe nawu Hor birringeyyoy. Nawu benbornang wanjh Lotan, Shobal, Zibeon, Anah,
GEN 36:21 Dishon, Ezer, dja Dishan. Bedda nawu bebeywurd nuye Seir kore Edom nawu bindimarnewohrnani kore nawu birringeyyoy Hor.
GEN 36:22 Lotan nuye bebeywurd wanjh namud bedberre ngeyyoy Hori dja mak Heman. Dja Timna ngaleng benedanginj Lotan.
GEN 36:23 Shobal nuye bebeywurd wanjh Alvan, Manahath, Ebal, Shepho, dja Onam dja nawu bindikebmawahmeng.
GEN 36:24 Zibeon nuye bebeywurd wanjh Aiah dja Anah. Nanih wanjh namekbe Anah nawu bongalkeng kore kubolkdarleh bu bennahnani donkey nuye Zibeon nawu kornkumo nuye.
GEN 36:25 Anah benbenebornang Dishon dja Oholibamah ngalbu ngalbeywurd nuye Anah.
GEN 36:26 Dishon nuye bebeywurd wanjh Hemdan, Eshban, Ithran, dja Keran.
GEN 36:27 Ezer nuye bebeywurd wanjh Bilhah, Zaavan, dja Akan.
GEN 36:28 Dishan nuye bebeywurd wanjh Uz dja Aran.
GEN 36:29 Bedda wanjh birrimekbe nawu bindimarnewohrnani bininj nawu birringeyyoy Hor. Kaluk birriwohrnani Lotan, Shobal, Zibeon, Anah,
GEN 36:30 Dishon, Ezer, dja Dishan. Bedda wanjh bindibebbehmarnewohrnani nawu birringeyyoy Hor kore birribebbehmud kore kubolkwarlah Seir.
GEN 36:31 Nanih kabirringeydi king nawu birriwohrnani kore kubolkwarlah Edom, bu minj Israel birribangmekarrmeninj king benmarnewohrnayi.
GEN 36:32 Bela nawu beywurd nuye Beor, nungka yimerranj king wohrnani kore Edom. Kubolkkimuk nuye bolkngeyyoy Dinhabah.
GEN 36:33 Bu Bela doweng, wanjh Jobab nawu beywurd nuye Zerah nawu nakang Bozrah, nunganwali wanjh yimerranj king.
GEN 36:34 Bu Jobab doweng, Husham nawu nakang kubolkwarlah bedberre nawu Teman benkebmawahmeng, nunganwali yimerranj king.
GEN 36:35 Bu Husham doweng, wanjh Hadad nawu beywurd nuye Bedad, nawu bibom Midian kore kubolkwarlah Moab, nunganwali yimerranj king. Dja kubolkkimuk nuye bolkngeyyoy Avith.
GEN 36:36 Bu Hadad doweng, Samlah nawu nakang Masrekah, nunganwali yimerranj king.
GEN 36:37 Bu Samlah doweng, Shaul nawu nakang Rehoboth kore mankabo, nunganwali yimerranj king.
GEN 36:38 Bu Shaul doweng Baal Hanan nawu beywurd nuye Acbor, nunganwali yimerranj king.
GEN 36:39 Bu Baal Hanan nawu beywurd nuye Acbor doweng, Hadad nunganwali yimerranj king. Kubolkkimuk nuye bolkngeyyoy Pau, dja ngalbininjkobeng nuye ngeyyoy Mehetabel ngalyaw ngarre Matred, ngalbu ngalbeywurd nuye Mezahab.
GEN 36:40 Nanih wanjh birringeyyoy nawu birriwohrnani nawu Esau benkebmawahmeng, kaluk nawu birriyawmud duninjh birribolkngeykenkani kunred bedberre. Kaluk Timna, Alvah, Jetheth,
GEN 36:41 Oholibamah, Elah, Pinon,
GEN 36:42 Kenaz, Teman, Mibzar,
GEN 36:43 Magdiel dja Iram. Bedda wanjh birrimekbe nawu birriwohrnani kore Edom. Kunred kore birrini nawu birriyawmud duninjh, wanjh birribolkngeykenkani. Kuhni wanjh biyolyolmeng Esau nawu benkebmawahmeng bininj nawu birringeyyoy Edom.
GEN 37:1 Jacob ni kore kubolkwarlah bu kornkumo nuye djalwodjalwohrey korroko, kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 37:2 Nahni kunwok wanjh kabenyolyolme Jacob dja nawu nungka benbornang. Kunkareni, Joseph nawu yawurrinjni bu mandjewk nuyeni seventeen, wanjh nungka mayh benmirndenahnani, birridjarrknahnani nawu birridanginj, nawu nayayaw berrewoneng Bilhah dja Zilpah nawu kornkumo nuye ngalbibininjkobeng. Wanjh Joseph benmulewam kore kornkumo, yimeng bu bedda kunwarre birriyimi nawu birridanginj.
GEN 37:3 Kaluk Israel biwernhmarnedjareni Joseph, dja nawu birribuyika wurdwurd nuye, nungka yiman walakkih benmarnedjareni. Nungka Joseph danginj bu kornkumo kohbanjminj, kunmekbekenh kunu nungka biwernhmarnedjareni. Wanjh Israel namak duninjh bimarnemarnbom Joseph nawu kadjongburrenkenh.
GEN 37:4 Wanjh bu nawu birridanginj birrinang kornkumo biwernhmarnedjareni nungka nawu Joseph, wanjh kunu bedda birriwidnani, dja minj baleh kunmak birrimarneyimeninj.
GEN 37:5 Kaluk Joseph kodjbukirriwam, dja bu benmarneyimeng nawu birridanginj, bedda birriwernhwidnang.
GEN 37:6 Nungka benmarneyimeng, “Kandibekka ngaye ngamulewarren bu ngakodjbukirriwam.
GEN 37:7 Kaluk ngad karridalkdukkani kore kabbal, dja kumekbe ngaye ngardduk kundalk mandobbokenh wanjh dalkdolkkang dalkdjabdanginj mandjad, dja ngudda ngudberre kundalk birrimirndemornnamerrinj kore ngaye ngardduk kundalk, birrimarnedalkboddanj kore ngaye ngardduk kundalk.”
GEN 37:8 Wanjh nawu birridanginj birrimarneyimeng, “Yiddok yiwohrnan ngadberre woybukkih, yiddok ngudda kaluk ngundiwokmarrkmang dja ngundimarnedurrkmirri?” Bu nungka kuhni kodjbukirriwam, dja mak bu benmarneyimeng, kunu wanjh birriwernhwidnani.
GEN 37:9 Wanjh nungka yawoyhkodjbukirriwam, dja benmarneyimeng birridanginj, yimeng, “Kandibekka, ngayawoyhkodjbukirriwam, dja kaluk kundung, dird dja eleven mankokkarrng ngandimarneboddangeni.”
GEN 37:10 Wanjh bu kuhni bimarneyimeng kornkumo warridj, wanjh nawu kornkumo birruy bimarneyimeng, “Njale kuhni bu yibukirribom? Yiddok woybukkih ngaye dja ngalbadjan ke dja nawu ngurridanginj, wanjh ngarrimre ngarriboddan kurorre kumirrk ke?”
GEN 37:11 Wanjh nawu birridanginj birrimarnekirnni, dja kornkumo nungka wanjh djalkarrmeng kunwok kukange nuye.
GEN 37:12 Kaluk nawu Joseph birridanginj birriwam kabindidalkwon mayh nuye kornkumo bedberre, birriwam darnkih kore kabolkngeyyo Shechem.
GEN 37:13 Wanjh Israel bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Ngudda yiburrbun bu nawu ngurridanginj kabindidalkwon mayh darnkih kore Shechem. Ngaye munkewe kore bedda.” Wanjh bimarneyimeng, “Mah kamak.”
GEN 37:14 Wanjh kornkumo yimeng, “Yiray wanjh dja yinan bu kamak bedda kabirrini nawu ngurridanginj dja mayh warridj, dja yimdurndeng kanmarneyime.” Kunu wanjh nungka bimunkeweng kumekbebeh kanjdjikanjdji ngarre Hebron, dja wam kore Shechem.
GEN 37:15 Bu bebmeng kore darnkih Shechem, wanjh nakudji bininj bingalkeng bu nungka Joseph djahdjalrengehrey kore kabbal, dja bidjawam, “Ngudda njale yihyawan?”
GEN 37:16 Nungka yimeng, “Ngabenyawan nawu ngarridanginj, kab kanmarneyime bu bedda baleh mayh kabindidalkwon.”
GEN 37:17 Dja namekbe bininj yimeng, “Bedda birriwam dja ngabenbekkang birrimarneyimerrinj, ‘Karriray kunred Dothan.’” Wanjh Joseph djahdjalwam benyikang nawu birridanginj, benngalkeng kore darnkih Dothan.
GEN 37:18 Bedda wanjh birrinang bu djarreh kumhrey, dja bu nungka minj bangmebebmeninj bedberre, bedda birriwokmarnburrinj kabirribunkenh.
GEN 37:19 Bedda birrimarneyimerrinj, “Nanih nawu kamhre nawu munguyh kahkodjbukirrire.
GEN 37:20 Wardi karribu dja karrikukburriwe kore mandjorlokburrk, kaluk karrimulewan bu karriyime nawu mayh nabang bibom bikukyakwong. Wanjh karrinan bu baleh kayimerran bu nungka kahkodjbukirrire!”
GEN 37:21 Dja Reuben nawu nawernwarre duninjh bedberre, bu bekkang kuhni, nungka minj djareniwirrinj kunmekbe birrimarneyimeninj, yimeng, “Yuwn bu karribun!”
GEN 37:22 “Yuwn mak ngurrikurlbawarrhke! Dja wardi ngurridjalburriwemen kore kudjorlok manbu kukkukenh kondah kore kubolkdarleh, yuwn baleh mak karrimarneyime.” Kuhni nungka Reuben yimeng ba kaluk bibebkemeninj kore bedda birrimarneyimeninj, dja birrurndiwemeninj kore kornkumo.
GEN 37:23 Wanjh kunu Joseph benmarnebebmeng nawu birridanginj, bedda wanjh birriyerrkkeng nawu namak duninjh nawu djongbuhdjongbuyindi,
GEN 37:24 dja nungka birrikang birriburriweng kore kudjorlok, kaluk kumekbe kudjorlok bukni, minj boyuwirrinj.
GEN 37:25 Wanjh bedda birriyerrkang birrihnguni manme, dja birribolknang bindinang kabirrimhre bininj nawu Ishmael benkebmawahmeng kore Gileadbeh, camel dorrengh bedberre nawu birringorrkani namanjmak yiman spices, balm dja myrrh, kabirrikan kore Egypt kore birrihrey.
GEN 37:26 Wanjh Judah benmarneyimeng nawu birridanginj, yimeng, “Njale kaluk karrimang bu karribun nawu karridanginj dja karrikukwarlkkan?
GEN 37:27 Kab karrikukweyka kore bininj nawu Ishmael benkebmawahmeng, dja yuwn baleh karrimarneyime, dja nungka karridanginj bulkkidj.” Wanjh nawu birridanginj birrikodjdukmeng.
GEN 37:28 Bedda nawu Ishmael benkebmawahmeng bininj wanjh birribayahmeng dja birriweykani njalehnjale. Bu bindimarnebebmeng, wanjh Joseph birridanginj birriwayhkeng Joseph kudjorlokbeh, dja birrikukweykang bu bedda bindiwong kunwardde nawern, yiman twenty silver shekels, dja bedda birrikang Joseph kore Egypt.
GEN 37:29 Kaluk bu Reuben kumdurndi kore kudjorlok, dja nang Josephyak kumekbe kore kudjorlok, nungka welengdjobkerrinj manburrba nawu djongbuhdjongbuyindi,
GEN 37:30 dja nungka yawoyhdurndi kore birridanginj dja yimeng, “Yawurrinj wanjh wam, dja ngaye baleh ngakurduyime?”
GEN 37:31 Wanjh bedda birrimey Joseph nuye nawu djongburreni, dja birribom goat, dja namekbe nawu Joseph nuye nawu djongburreni wanjh birridjuhkeng kore goat kunkurlba.
GEN 37:32 Wanjh bedda birrikang namekbe nawu namak duninjh nawu djongburreni, birrikang kore kornkumo, dja birriyimeng, “Ngad ngarringalkeng nanih, wardi yikukna, dja kunubewu nuye nawu beywurd ke dja nuk burrkyak.”
GEN 37:33 Wanjh nungka wernhkukburrknang dja yimeng, “Namekbe wanjh nuye beywurd ngardduk. Mayh nabang bibom bikukyakwong, Joseph bonj wanjh, woybukkih bikukdjalkdjalkmey.”
GEN 37:34 Wanjh Jacob djobkeng manburrba nuye nawu djongbuhdjongbuyindi, dja djongburrinj nawu kunnjilngwarrekenh, dja bimarnenjilngwarreni kunkuyeng kunbarnangarra kunwern.
GEN 37:35 Bebeywurd nuye rowk dja ngalbebeywurd birrimrey nuye kabirrinjilngmarnbunkenh, dja yiman bendabmeng rerrih, minj njilngmakmeninj. Nungka yimeng, “Bonj, ngadjalnjilngwarre munguyh nuye beywurd ngardduk, kaluk ngayemanwali ngarrowen, ngamalngre kanjdji kore nungka kore kunbolk Sheol.” Kuhni yimi kornkumo bu bidjalmarnenalkbuni.
GEN 37:36 Kaluk bininj nawu Midianbeh birrikukweykang Joseph kore kunbolk Egypt. Nawu Potiphar bimey, nawu King Pharaoh bimarnedurrkmirri, dja benmarnewohrnani djamun nawu birrirurrknahnani Pharaoh nuye.
GEN 38:1 Wanjh Judah benbawong nawu birridanginj, dja wam beneni nakudji bininj nawu nakang kunred Adullam nawu nungka ngeyyoy Hirah.
GEN 38:2 Bu kumekbe ni, Judah binang ngalbeywurd nuye nakudji bininj nawu Canaan bikebmawahmeng, nawu nungka ngeyyoy Shua. Wanjh Judah benemarrinj dja beneyoy ngalmekbe daluk.
GEN 38:3 Wanjh ngaleng yawkani, kaluk narangem yawmey, kornkumo bingeykurrmeng Er.
GEN 38:4 Kaluk yawoyhyawkani dja yawmey narangem, bingeykurrmeng Onan.
GEN 38:5 Wanjh yawoyhyawmey nabuyika warridj, bingeykurrmeng Shelah. Ngaleng ni kore kunred Kezib bu nungka danginj.
GEN 38:6 Kaluk bu Er djordminj, wanjh Judah daluk bimarnemey daluk nuye nawu beywurd nadjdjaman nuye, ngaleng ngeyyoy Tamar.
GEN 38:7 Dja Er nawu nadjdjaman nuye Judah, nungka bu Yawey binang kunwarre djalkadjuy, wanjh kunu Yawey bibom, doweng.
GEN 38:8 Wanjh Judah bimarneyimeng Onan, “Nguneyuwn ngalbu beneni Nakokok, bu mankarre kahyo bininj kabeneyo kamarrdjukun nuye nawu nawernwarre bu beneni, ba kunu wurdwurd yibenbornan nawu yiman nungka nuye rerrih.”
GEN 38:9 Dja Onan burrbom bu wurdwurd benbornayi, bininj birriyimeninj minj nungka nuyeniwirrinj, wanjh kunu bu rey beneyoy ngalbu nawernwarre nuyeni, nungka manduk yakbom kore kurorre, ba minj yawbornayi nuyeniwirrinj nawu benedanginj.
GEN 38:10 Wanjh Yawey nang bu kuhni kurduhkurduyimi kunwarre, wanjh kunu nungka warridj bibom doweng.
GEN 38:11 Wanjh Judah bimarneyimeng ngalbinjdoy nuye Tamar, yimeng, “Ngudda yidjalkamarrdjukunnin kore kornkumo ke nuye kunrurrk, kumekbe yidjalnin munguyh, kaluk beywurd ngardduk nawu Shelah kadjordmen.” (Kunmekbe yimeng bu nungka keleni bu yimankek nunganwali Shelah dowimeninj yiman birridanginj nuye benedoweng.) Wanjh kunu Tamar wam ningihni kore kornkumo ngarreni kunrurrk nuye.
GEN 38:12 Kaluk rerrikah Judah nuyeni ngalbininjkobeng ngalbu ngalbeywurd nuye Shua, wanjh doweng. Wanjh Judah njilngwahnjilngwarreni, wanjh kaluk bu njilngmakminj wanjh nungka wam bidbom kore kunred Timnah, kore bininj birrimuddadjkeyi sheep nuye, dja nawu benedabbolk Hirah Adullumbeh wanjh benedjarrkwam.
GEN 38:13 Kaluk bu Tamar bekkang bu nabininjdoy kahre kore Timnah kabirrimuddadjke sheep,
GEN 38:14 wanjh ngaleng yerrkkerrinj nawu kamarrdjukunkenh bu djongbuhdjongbuyindi, dja manburrba djongburrinj kebbarrkburrinj, wanjh wam yerrkang ni kore bininj kabirringimen kore kunred Enaim, kaluk kore manbolh manbu kahre kore Timnah. Kunmekbe yimeng bu ngaleng nang Shelah djordminj dja minj biwoyi beneniwirrinj.
GEN 38:15 Kaluk Judah binang Timnah, dja nungka yimeng bu yimankek ngaleng daluk ngalbu kakukweykarren kore bininj. Kunmekbe nungka yimeng bu ngaleng kebbarrkbuyindi.
GEN 38:16 Nungka minj burrbuyi bu ngaleng ngalbinjdoy nuye, wanjh nungka wam kore ngaleng ni kore kubolhdid, dja yimeng, “Yimray wanjh, ngarryo.” Dja ngaleng bidjawam, “Njale kaluk kanwon ngarryokenh?”
GEN 38:17 Nungka yimeng, “Ngaye marnemunkewe goat yaw kore ngardduk mayh kamirnderri.” Wanjh ngaleng bidjawam yimeng, “Yiddok ngudda kanwon njale ngadjalwohkarrme, kaluk marnedurndiwe bu ngudda yimmunkewe?”
GEN 38:18 Nungka yimeng, “Njale kaluk yidjare won yidjalwohkarrme?” Wanjh ngaleng biwokmey yimeng, “Kanwo ring kunbidkenh nawu yingan kekih nawu yiman rerrih yihngeybimdi, kaluk kunyarl dorrengh, dja mak kunkarndudj manbu yihkarndudjkarren.” Wanjh kunu nungka biwong, dja beneyonginj. Kaluk ngaleng yawkani nungka nuye wurdyaw.
GEN 38:19 Wanjh ngaleng bu wam wanjh yerrkkerrinj nawu kebbarrkbuyindi dja yawoyhdjongburrinj kamarrdjukunkenh kunmadj.
GEN 38:20 Kaluk Judah munkeweng goat yaw, bininj nawu benedabbolk nawu nakang Adullam, nungka kang ba daluk bimarnedurndiwemeninj nawu biwong nawu djalwohkarrmi. Nungka kaluk bidjalyawam, minj bingalkemeninj.
GEN 38:21 Wanjh bendjawam bininj nawu birrini kumekbe, yimeng, “Baleh daluk ngalbu kakukweykaweykarren kore ngudberre yiwarrudjkenh, ngalbu ni kore kubolhdid kore Enaim?” Bedda birriyimeng, “Minj kondah niwirrinj ngalbu kakukweykaweykarren kore ngadberre yiwarrudjkenh.”
GEN 38:22 Wanjh kunu nungka durndi kore Judah ni dja yimeng, “Minj ngangalkemeninj dja mak bininj nawu kumekbe birrini birriyimeng bu minj kumekbe niwirrinj daluk ngalbu kakukweykaweykarren kore bedberre yiwarrudjkenh.”
GEN 38:23 Wanjh Judah yimeng, “Bonj, balkarrmen nawu kahkarrme, marndi bu ngarryawan wanjh bininj kandidjekwiwon ngarrku. Ngaye ngamarnemunkeweng goat yaw, dja minj ngaleng yingalkemeninj.”
GEN 38:24 Kaluk rerrikah bu yiman dird danjbik Judah birrimarneyimeng, “Ngalbinjdoy ke ngalbu Tamar wanjh kukweykarrinj kore bininj, dja wanjh kayawkan.” Judah yimeng, “Ngurrimbebkemen dja kunak ngurrikukwurlhkemen karrowen.”
GEN 38:25 Bu birrimbebkeng ngaleng kunwok munkeweng nuye nawu nabininjdoy, yimeng, “Ngaye wurdyaw ngakan nuye bininj nawu nuye nahni.” Dja mak yimeng, “Yinan bu yimankek yikukburrknan nangale nuye nawu nahni bininj nuye nawu yiman rerrih kahngeybimdi, kaluk kunyarl dorrengh, dja kunkarndudj?”
GEN 38:26 Wanjh Judah kukburrknang dja yimeng, “Ngaleng wanjh ngalmak, dja ngaye ngawarre bu minj ngawoyi beywurd ngardduk nawu Shelah.” Dja nungka Judah minj beneyawoyhyuwirrinj.
GEN 38:27 Bu kumwam ngarre wurdyaw bibuni wanjh narahrangem bokenh kanihkani.
GEN 38:28 Bu wurdyaw mahmirri, nakudji bidbebmerrinj, wanjh kunu daluk ngalbu bibidyikarrmi wurdyawkenh, kunyarl mey nawu kukkurlbani dja bibendedukkang, yimeng, “Namekbe wanjh bebmeng werrk.”
GEN 38:29 Dja bu nungka biddurndiwerrinj, wanjh nawu benedanginj danginj werrkwerrk, wanjh ngaleng yimeng, “Kunukka wanjh ngudda yibebmeng werrkwerrk.” Wanjh kunu nungka ngeyyoy Perez.
GEN 38:30 Wanjh nunganwali danginj nawu benedanginj nawu bendedukkayindi kukkurlba kunyarl, wanjh nungka ngeyyoy Zerah.
GEN 39:1 Bininj nawu Ishmael benkebmawahmeng, nawu birrikang Joseph kore Egypt, wanjh birribalkukweykang dja Potiphar bimey. Nungka Potiphar wanjh Egyptbeh bininj nawu king Pharaoh bimarnedurrkmirri, kaluk wohrnani bedberre djamun nawu king Pharaoh birrimarnerurrknahnani.
GEN 39:2 Yawey wanjh benedjarrkrey Joseph, dja nungka Joseph bu baleh yimerrangeni nuye wanjh kamak rowk, dja nungka Joseph ni kore kunrurrk nuye Egyptbeh bininj nawu bimarnewohrnani.
GEN 39:3 Bu nungka nawu bimarnewohrnani nang bu Yawey benedjarrkrey Joseph, dja Yawey bibidyikarrmi ba bu baleh yimerrangeni nuyeni Joseph wanjh kamak rowk,
GEN 39:4 wanjh namekbe bininj Potiphar bimarneyimeng Joseph namak, dja bikurrmeng nungan kabinahnan, dja bimarnbom nungka Joseph benmarnewohrnani bininj nuye nawu birridurrkmirri kururrk nuye, dja mak bimarnenahnani nawu yehyeng rowk nuye.
GEN 39:5 Wanjh kundjalmekbe bu Potiphar yimeng bimarnbom Joseph kawohrnan kore kunrurrk nuye dja mak kore yehyeng nuye rowk, wanjh munguyh Yawey benmarnekurduyimi kunmak bininj nuye nawu namekbe Egyptbeh bininj. Kuhni Yawey kurduyimi bu nungka Josephkenh. Yehyeng nawu Potiphar karrmi wanjh God bimarnekurduyimi kunmak, kaluk kore kunrurrk dja mak kore kabbal.
GEN 39:6 Wanjh kunu nungka bidjalyibawong rowk Joseph wohrnani. Dja bu nungka Joseph bikarrmi bimarnedurrkmirri, minj njale burrbuyi nawu Potiphar, nungka djalburrbuni manme nuye manbu nungan ngunihnguni. Dja Joseph nungka wanjh kukmakni dja mak kebmakni warridj.
GEN 39:7 Wanjh kaluk ngalbininjkobeng nuye nawu bimarnewohrnani, ngaleng wanjh binani Joseph dja yimeng, “Yimray, ngarryo.”
GEN 39:8 Dja nungka birrahmeng, yimeng, “Bu ngaye ngankarrme ngawohrnan, wanjh nungka nawu nganmarnewohrnan minj njale kaburrbun kondah kore kunrurrk, yehyeng nawu nungka kakarrme wanjh nungka ngankurrmeng ngamarnenahnan.
GEN 39:9 Minj nangale nabuyika kawernhwohrnan kondah kore kunrurrk, dja ngaye ngadjalwohrnan. Minj njale ngankaybuyi, dja yidjalkudji ngudda nawu nuye ngalbininjkobeng. Kaluk baleh yimankek ngaye kuhni kunwarre duninjh ngayime, dja God ngamarneyime kunwarre?”
GEN 39:10 Dja madjamku ngaleng munguyh bu kunbarnangarrabubuyika bihmarneyimi, dja nungka Joseph bidjaldahmi, minj beneyuwirrinj dja minj mak niwirrinj kore ngaleng.
GEN 39:11 Kaluk kunbarnangarrakudji bu nungka ngimeng kururrk kore durrkmihdurrkmirri, dja minj nangale mak nawu birridurrkmirri birriniwirrinj kururrk,
GEN 39:12 wanjh ngaleng bimarnekarrmeng manburrba nawu kaddum djongbuyindi, dja yimeng, “Yimray ngarryo.” Dja nungka djalbawong manburrba kubid ngalengngarre dja kelerlobmeng kuberrk.
GEN 39:13 Bu ngaleng nang nungka bawong manburrba kubid ngalengngarre dja nungan kelerlobmeng kuberrk,
GEN 39:14 wanjh ngaleng benkayhmeng nawu birrimarnedurrkmirri, dja benmarneyimeng, “Nabininjkobeng ngardduk bimkang nahni nawu Hebrew bininj kanyemikan kadberre. Nungka ngimeng kondah nganeyuwirrinjkenh dja ngaye ngakayhmeng.
GEN 39:15 Bu nungka nganbekkang ngaye ngakayhmeng, wanjh nungka bawong manburrba nuye kore ngaye dja kelerlobmeng kuberrk.”
GEN 39:16 Wanjh ngaleng kurrmeng manburrba nuye Joseph darnkih kore ngaleng ni, dja bimadbuni kamdurndengkenh nawu Joseph bimarnewohrnani,
GEN 39:17 dja kunkudjiwi kunwok bimarneyimeng, yimeng, “Nawu Hebrew bininj nawu ngunmarnedurrkmirri nawu ngudda yimkang kore ngad, nungka wanjh nganmarnengimeng nganyemikankenh,
GEN 39:18 dja bu ngaye ngakayhmeng wanjh kundjalmekbe rerrih nungka bawong manburrba nuye kore ngaye, dja kelerlobmeng kuberrk.”
GEN 39:19 Wanjh namekbe nawu Joseph bimarnewohrnani bu bekkang kuhni kunwok nawu ngalbininjkobeng nuye bimarneyimeng bu yimeng, “Kuhni wanjh kunukka nganmarnekurduyimeng bininj nawu ngudda ngunmarnedurrkmirri”, wanjh nungka kangewurlhmeng.
GEN 39:20 Wanjh nawu Joseph bimarnewohrnani bikang Joseph birrangbalhmeng kore prison, kore bininj nawu king benhdangbalhmi birridangbalhmiyindi, wanjh kumekbe dangbalhmiyindi.
GEN 39:21 Dja bu Joseph kumekbe ni kore dangbalhmiyindi, wanjh Yawey benedjarrkrey, bihkongibuni bihmarnekurduyimi kunmak munguyh, dja bininj nawu bennahnani nawu birridangbalhmiyindi, nungka Yawey bimarnbom bimarneyimeng Joseph namak.
GEN 39:22 Wanjh kunu namekbe bininj nawu bennahnani bikurrmeng Joseph benmarnewohrnani bininj rowk nawu kumekbe birridangbalhmiyindi kore prison, dja nungka wohrnani kore yehyeng nawu kumekbe prison birrikurduyimi.
GEN 39:23 Yawey benedjarrkrey Joseph dja bimarnbom bu baleh nungka yimi wanjh kamak rowk yimerrangeni, wanjh kunu namekbe nawu bennahnani minj baleh biyidjawayi kore Joseph nahnani.
GEN 40:1 Kaluk yerrekah bininj bokenh benenjilngwarrewong nungka nawu benehmarnedurrkmirri, nawu king Pharaoh, nawu wohrnawohrnani kubolkwarlah Egpyt. Nakudji bininj nawu wohrnani bedberre nawu birrimarnebokani king Pharaoh, dja nabuyika nawu wohrnani bedberre nawu manme birrimarnekinjeyi nawu king. Nungka wanjh yidduy bu kunmekbe beneyimeng bininj bokenh nawu benekihkimuk benemarnedurrkmirri,
GEN 40:3 wanjh benbenedangbalhmeng kore prison, kore kunrurrk nuye bininj nawu wohrnani bedberre bininj nawu king birrimarnerurrknahnani, kaluk kubolkkudjiwi kore Joseph dangbalhmiyindi.
GEN 40:4 Wanjh namekbe nawu wohrnani bedberre djamun nawu king birrimarnerurrknahnani, wanjh bikurrmeng Joseph kabenbenenahnan, wanjh nungka benbenemarnedurrkmirri, benbenemarnekani manme. Kaluk bedda kunkuyengwurd benedangbalhmiyindi.
GEN 40:5 Kaluk kunkudji kumunun king Pharaoh nuye bininj nawu bimarnebokani dja mak nabuyika nawu bimarnekinjeyi manme, nawu benedangbalhmiyindi kore prison, wanjh benebebbehkodjbukirriwam, kaluk manbebbehkarrebubuyika.
GEN 40:6 Kaluk bu kukabel bu Joseph benbenemarnebebmeng benbenenang bedda nawu benekihkimukni benemarnedurrkmirri Pharaoh nawu birridjarrkdangbalhmiyindi, benbenenang bedda wanjh benenjilngwarreni. Wanjh kunu Joseph benbenedjawam, “Njalekah bolkkime ngunekebbume?”
GEN 40:8 Wanjh bedda beneyimeng, “Ngad nganekodjbukirriwam, dja minj nangale kaburrbun bu kanbenemarnekarreyolyolme.” Wanjh Joseph benbenemarneyimeng, “God nadjalkudji kaburrbun dja kanmarnekarreyolyolme. Wanjh ngadjare kandimarneyime nawu njale ngunekodjbukirriwam.”
GEN 40:9 Wanjh kunu bininj nawu king bimarnebokani bimarneyimeng Joseph bukirri nawu nuye nungka kodjbukirriwam, yimeng, “Bu ngaye ngakodjbukirriwam nganang manrakel kore kumirrk ngardduk,
GEN 40:10 dja kore manrakel kaluk danjbik manyenhyende, wanjh bu worrbebmerrinj, wanjh kundjalmekbe rerrih mannguy dangerrinj, dja manme mirndedjolengminj manbu grapes.
GEN 40:11 Pharaoh nuye banikkin ngakarrmi kubid ngardduk wanjh ngamey grapes dja ngakalkkiddjuwimeng kore banikkin nuye Pharaoh, dja ngabidkenwong banikkin nuye.”
GEN 40:12 Wanjh Joseph bimarneyimeng, “Kuhni wanjh kakarreyime. Manbu danjbik manyende kayolyolme kunbarnangarra danjbik,
GEN 40:13 kaluk bu minj kabangmeyakmen kunbarnangarra danjbik wanjh Pharaoh ngunbebke dja ngunmarnbun yiyawoyhmarnedurrkmirri, dja ngudda kaluk yibidkenwon banikkin yiman bu kerrngehkenh yihkurduyimi bu ngudda yimarnebokani.
GEN 40:14 Dja yina! Kaluk bu ngudda ke kayimerran kamak rowk, wanjh kanburrbu ngaye, dja kankongibu kunmak kanmarnekurduyimen, ngadjare kanmulewan kore Pharaoh ba ngabebme kondah kururrkbeh.
GEN 40:15 Kunmekbe yikurduyimen dja ngaye ngandidjirdmey kore Hebrew ngadberre kubolkwarlah, dja kondah Egypt warridj minj njale kunwarre ngayimeninj ngandikurrmengkenh kondah kubolkwarre kore kururrkmunun.”
GEN 40:16 Wanjh bininj nawu king bimarnekinjeyi manme, bu nungka bimarnekarrebekkang nabuyika nuye bu kamak rowk, wanjh nungka bimarneyimeng Joseph, “Ngaye warridj ngakodjbukirriwam, ngangorrkani kukodj ngardduk basket danjbik manmekenh.
GEN 40:17 Kaluk kore basket manbu kaddum duninjh, dahkendi manme manbu mankerrikenh manbubuyika nuye Pharaoh, dja mayhmayh birringuni manme kore basketbeh kukodj ngardduk.”
GEN 40:18 Wanjh Joseph yimeng, “Kuhni wanjh kakarreyime. Nawu basket danjbik kaluk wanjh kayolyolme kunbarnangarra danjbik.
GEN 40:19 Kaluk bu minj kabangmeyakmen kunbarnangarra danjbik wanjh Pharaoh ngunbebke dja ngunkomdjobke wanjh ngunkukbarnname kurrulk, dja mayhmayh ngundikukngun.”
GEN 40:20 Wanjh bu kunbarnangarra danjbik kaluk Pharaoh nuyeni birthday bu burrbuni kore nungan danginj, nungka mulil marnbom bedberre bininj nawu birrikihkimukni birrimarnedurrkmirri, dja nungka benbenebebkeng bininj nawu bimarnebokani, dja nabuyika nawu bimarnekinjeyi manme, benbenemkang kore bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri birrikihkimukni.
GEN 40:21 Nawu bimarnebokani nungka king bimarnbom biyawoyhmarnedurrkmirri, bibidkenwoni banikkin.
GEN 40:22 Dja nawu bimarnekinjeyi manme, nungka bikukbarnnameng kore kurrulk, kunmekbe yimerranj bu Joseph benbenemarnekarreyolyolmeng.
GEN 40:23 Wanjh yiman djamku kuninjkunu karreyimerranj, dja bininj nawu king bimarnebokani minj biburrbuyi Joseph, bidjalbengmidjdanj.
GEN 41:1 Kaluk rerrikah bu mandjewk bokenh, wanjh Pharaoh kodjbukirriwam. Nungan bukirriburrinj kore yimankek darnkih mankabo Nile dingihdi.
GEN 41:2 Wanjh kumekbe nang seven birrikukmak dja birridjurdudjurduh bulikki birrimbidburrinj kore kukabobeh, birringuni kunbak.
GEN 41:3 Wanjh kumekbe birribuyikawali seven bulikki birrimbidburrinj yerre nawu birrimowarreni dja birrimurrngbebmerrinj. Wanjh kumekbe birridjarrkdi nawu bulikki rowk, kumekbe kore kurrid ngarre Nile mankabo.
GEN 41:4 Wanjh nawu birrimowarreni birrimurrngbebmerrinj bulikki bindikuknguneng bindiyakwong rowk nawu birrikukmakni birridjurdudjurduhni. Wanjh Pharaoh kodjkerrolkkang.
GEN 41:5 Kaluk nungka yawoyhkeyonginj, wanjh yawoyhkodjbukirriwam. Kumekbe nang seven manburrkkimukni dja manmakni manme djordmerreni kore kundalkkudji.
GEN 41:6 Wanjh kumekbe kaluk yerre kolhdebebmerrinj seven manmowarreni manme manbu yiman manmayorrkwurlhkenh kinjeng.
GEN 41:7 Wanjh manmekbe manme manbu manmowarreni bindinguneng manbu manmak manburrkkimuk manme, bindiyakwong rowk. Wanjh Pharaoh kodjkerrolkkang, yimerrinj, “A! Ngaye ngakodjbukirriwam.”
GEN 41:8 Wanjh kunu bu kukabel nungka kangewarreminj, dja benmarnekayhmeng birriwern rowk bininj nawu birrikurdangni nawu birrini kore Egypt dja mak nawu birrimayaliwernni bininj, dja Pharaoh benmarneyimeng kore kodjbukirriwam, dja minj nangale mak bimarnekarreyolyolmeninj Pharaoh.
GEN 41:9 Wanjh bininj nawu wohrnani bedberre nawu benmarnebokani king Pharaoh, nungka bimarneyimeng Pharaoh, yimeng, “Ngaye bolkkime ngabengdayhmeng bu kunwarre ngayimeng.
GEN 41:10 Bu ngudda Pharaoh kanbeneduy nawu ngundimarnedurrkmirri, dja kanbenekurrmeng ngaye dja bininj nawu wohrnani bedberre nawu manme ngundimarnekinjeyi, kanbenedangbalhmeng kore kunrurrk nuye bininj nawu kawohrnan bedberre nawu ngundimarnerurrknahnan.
GEN 41:11 Kaluk ngad nganekodjbukirriwam bu kunkakkudji, nungka dja ngaye nganebebbehkodjbukirriwam manbebbehkarrebuyika.
GEN 41:12 Wanjh kumekbe ngarridjarrkni yawurrinj nawu Hebrew, nawu bimarnedurrkmirri bininj nawu kabenmarnewohrnan nawu ngundimarnerurrknahnan. Wanjh bu ngad nganemarneyimeng namekbe Hebrew, nungka wanjh nganbenebebbehmarnekarreyolyolmeng ngarrewoneng kore nganebebbehkodjbukirriwam.
GEN 41:13 Dja bu nungka nganbenemarnekarreyolyolmeng wanjh kundjalmekbe kurduyimerranj, ngaye kandurndiweng yawoyhmarnedurrkmirri, dja bininj nawu manme ngunmarnekinjeyi, nungka wanjh yikukbarnnameng kore kurrulk.”
GEN 41:14 Wanjh Pharaoh bimunkeweng bininj kabikimang Joseph, wanjh werrkwerrk birribebkeng kore dangbalhmiyindi kubolkwarre kore kururrkmunun. Wanjh bu nungka djawurrkburrinj dja djongburrinj namak, wanjh kumwam bimarnebebmeng king Pharaoh, danginj kumirrk nuye.
GEN 41:15 Wanjh Pharaoh bimarneyimeng Joseph, “Ngaye ngakodjbukirriwam, dja minj nangale nganmarnekarreyolyolme, dja ngaye wobekkang bu ngudda yibekkan nawu bininj kakodjbukirrire wanjh ngudda yimarnekarreyolyolme.”
GEN 41:16 Wanjh Joseph biwokmey Pharaoh, yimeng, “Ngaye ngawid, dja God ngunmarnekarreyolyolme kunmak ngudda nawu king Pharaoh.”
GEN 41:17 Wanjh Pharaoh bimarneyimeng Joseph, “Kanbekka, bu ngakodjbukirriwam wanjh ngaye ngahdi kore kurrid ngarre Nile mankabo,
GEN 41:18 wanjh seven bulikki birridjurdudjurduh dja birrikukmak birrimbidburrinj kore kukabobeh Nile, dja birringuni kunbak.
GEN 41:19 Wanjh seven birribuyika bulikki bedmanwali birrimbidburrinj nawu birridjalmowarreni duninjh, birrimurrngbebmerrinj, birrikukyimi yiman minj kab korroko nganayi kore kubolkwarlah Egypt rowk.
GEN 41:20 Wanjh bulikki nawu birrimowarreni birrimurrngbebmerrinj, bedda wanjh bindinguneng bindiyakwong nawu seven birridjurdudjurduh bulikki nawu birrimbebmerrinj werrk.
GEN 41:21 Dja bu bindinguneng, kunmekbe birridjalkukyimi yiman rerrih minj bindinguyi, dja birridjalmurrngbebmerrinj munguyh, yiman bu kerrngehkenh birrikukyimi. Wanjh ngakodjkerrolkkang.”
GEN 41:22 “Dja mak nganang bu ngakodjbukirriwam seven manme djordmerreni kore kundalkkudji, kaluk manburrkkimuk dja manmak,
GEN 41:23 dja seven manme manbu manweleberrkni manmowarreni dja mak yiman manmayorrkwurlhmikenh kinjeng, wanjh manmekbe kolhdedangerrinj rerre.
GEN 41:24 Wanjh manme manbu manmowarreni bindinguneng manbu seven manmakni. Dja ngaye kuhni ngabenmarneyimeng birrikurdang, dja minj nangale nganmarnekarreyolyolmeninj.”
GEN 41:25 Wanjh Joseph bimarneyimeng Pharaoh, yimeng, “Nawu ngudda Pharaoh yikodjbukirriwam wanjh mandjalkudjiwi. God ngunyingkihbengdayhkeng bu baleh darnkih kakurduyime.
GEN 41:26 Nawu seven birrimak bulikki wanjh ngundimarnemulewan seven mandjewk, dja seven manmak manme wanjh seven mandjewk. Nawu yikodjbukirriwam wanjh mandjalkudji.
GEN 41:27 Dja seven nawu birrimowarre bulikki nawu birrimurrngbebmerrinj nawu yerre bindimarnebidburrinj, wanjh ngundimarnemulewan seven mandjewk, dja manbu seven manlarrk manme manbu yiman kunmayorrk wurlhmi kinjeng, manekke warridj wanjh ngundimarneyolyolme seven mandjewk bu kabolkdarlehmen, manme kayakmen kore kubolkwarlah Egypt rowk.
GEN 41:28 Wanjh kunmekbe bu ngayimeng ke nawu king Pharaoh, God ngunyingkihbengdayhkeng bu baleh kakurduyime darnkih.
GEN 41:29 Kaluk kamre seven mandjewk bu manme manwern duninjh karrikarrme kore kubolkwarlah Egypt rowk.
GEN 41:30 Dja rerrikah wanjh kamre seven mandjewk bu minj kadjordmen manme, karridjalyawarren rowk. Wanjh bininj kaluk karribengmidjdan kore manme manwern karrikarrmi kore Egypt, kadjalbolkwarremen duninjh.
GEN 41:31 Wanjh bu kunmekbe kayimerran kadjewkwarremen rowk, karriyawarren duninjh, wanjh kunmekbekenh kunu kaluk karribengmidjdan kore manwern karrikarrmi.
GEN 41:32 Dja bu bokenh yikodjbukirriwam, wanjh kunu ngunbukkan bu nungka God wokrayekworrinj duninjh, dja nungan God darnkih kakurduyime kore ngunbukkang.”
GEN 41:33 Mak Joseph yimeng, “Wanjh kunu yidjarrngbu bininj nawu mayalimak dja kaburrbun yeledj kabenmarneyime, dja yikurrmen kawohrnan kore kubolkwarlah Egypt.
GEN 41:34 Dja mak yibenkurrmen bininj nawu kabirribolknahnan, dja bu mandjewk seven bu manme manwern wanjh bedda kabirrimang yikah manme. Birriwarlahkenh bininj birrika kunkarrngbakmeng manbu manme bedberre, dja mankudji kabindiwon nawu kabirrimang kabirrikarekurrme.
GEN 41:35 Kaluk bu kamre mandjewk kore manme manwern wanjh manme kabirrimang kabirrikarekurrme bu ngudda Pharaoh yiwohrnan yibenmarneyimen kabirrikarekurrme kore kubolkkihkimuk, wanjh kumekbe kunu kakareyo.
GEN 41:36 Manmekbe manme kakareyo ba bu kaluk karringun bu kamre seven mandjewk kore kabolkdarlehmen karriyawarren kore kubolkwarlah Egypt. Kunmekbe yikurduyimen ba minj bininj karridowen bu manmeyak kondah kubolkwarlah Egypt.”
GEN 41:37 Bu kunmekbe Pharaoh bekkang nungka dja bininj nuye birrikihkimuk nawu birrimarnedurrkmirri, wanjh birribekkarrinj kamak bu kuhni kabirrikurduyime.
GEN 41:38 Wanjh Pharaoh bendjawam bedda nawu birrikihkimuk nuye, “Minj nuk nabuyika karringalke bininj yiman nungka Joseph nawu kunmalng God nuye kakarrme?”
GEN 41:39 Wanjh kunu Pharaoh bimarneyimeng Joseph, “Bu God kuhni rowk ngunbukkang, minj nangale nabuyika kaburrbun yeledj kabenmarneyime, dja minj nangale mayalimak yiman ngudda.
GEN 41:40 Ngudda wanjh yibenmarnewohrnan bininj nawu kabirrini kururrk ngardduk, dja bininj rowk ngardduk ngundiwokmarrkmang kore yibenwokrayekwon. Dja ngudda yidjalwohrnan, dja ngaye ngadjalkudji nawu king ngawernhwohrnan.”
GEN 41:41 Wanjh Pharaoh bimarneyimeng Joseph, “Yina ngaye kurrmeng ngudda yiwohrnan kubolkwarlah rowk Egypt.”
GEN 41:42 Wanjh Pharaoh bidyerrkkerrinj nawu biddjongbuyindi nawu nungan king ngeydi, dja bibiddjongbom Joseph, dja bidjongbom manburrba namak duninjh, dja bimangiwong wirlmurrng gold chain.
GEN 41:43 Dja bikurrmeng karrahkenhdi kore wirlbarra, nungka king nuye nawernhmakni dja Joseph nuye manmakni rerrih. Wanjh bininj birrikayhmeng nuye Joseph bu kumhrey, “Ngurrimarnewayhmen.” Kunu wanjh bimarnbom kawohrnan kubolkwarlah rowk Egypt.
GEN 41:44 Dja mak Pharaoh bimarneyimeng Joseph, “Ngaye wanjh Pharaoh, dja bu ngudda minj yibenmarnekodjduhme bininj, minj baleh kabirrikurduyime kore kubolkwarlah rowk Egypt.”
GEN 41:45 Wanjh Pharaoh bingeykurrmeng Joseph Zaphenath-paneah, dja biwong daluk benemarrinj ngalbu ngeyyoy Asenath, ngalbeywurd nuye Potiphera nawu wohrnani yiwarrudj bedberre kore kunred On. Wanjh Joseph rey kubolkbubuyika rowk kore kubolkwarlah Egypt.
GEN 41:46 Joseph wanjh mandjewk nuyeni thirty bu dedjdjingmey bimarnedurrkmirri king Pharaoh nawu wohrnani kore Egypt. Wanjh Joseph bu di kore Pharaoh wanjh bebmeng, dja wam rengehrey kore kubolkbubuyika rowk kore kubolkwarlah Egypt.
GEN 41:47 Wanjh bu mandjewk seven manme manwern djordmerreni, manwern duninjh,
GEN 41:48 dja nungka manme mangi bu mandjewk seven kore manwern birrikarrmi kore Egypt, dja nungka karekurrmi kore kubolkkihkimuk. Kore kubolkkihkimukbubuyika nungka bebbehkarekurrmi manme manbu djordmerreni kumekbe kore kabbal darnkih kore kubolkkimuk, kudjalmekbe darnhkarekurrmi.
GEN 41:49 Wanjh Joseph karekurrmi manmim mandjalwernkenh duninjh, yiman kamirndeyime kunkayalanj kore kurrid kurrula, kaluk minj munguyh bimbuyi rohrokmeninj, dja manwern duninjh, minj nangale rohrokmeninj.
GEN 41:50 Bu minj kumbangmeyimerrangimeninj bu mandjewk kawarremen, wanjh Joseph benbenebornang bebeywurd bokenh. Asenath ngalbeywurd nuye Potiphera nawu bininj yiwarrudj wohrnani bedberre kunred On, ngalmekbe Asenath bimarneyawmey Joseph.
GEN 41:51 Joseph bingeykurrmeng nadjdjaman Manasseh. Dja yimeng, “Kunmekbe ngangeykurrmeng bu God nganmarnbom ngabengmidjdanj kunmurrngrayek ngardduk, dja mak yiman ngabenbengmidjdanj nawu ngarrimud.”
GEN 41:52 Dja nawu nawalawalak nungka wanjh bingeykurrmeng Ephraim. Dja nungka yimeng, “Kunmekbe ngangeykurrmeng bu God nungka nganmarnbom ngayerdwernminj kore kondah kubolkwarlah kore nganjilngwarreni.”
GEN 41:53 Wanjh mandjewk seven bu manme manwernni kore kubolkwarlah Egypt kaluk yakminj,
GEN 41:54 dja dedjdjingmey bu seven mandjewk bininj birriyawarrinj manme bu Joseph yimeng. Kubolkbubuyika rowk birriyawarreni, dja kore kubolkbubuyika rowk kore kubolkwarlah Egypt wanjh manme yongohyoy.
GEN 41:55 Kaluk bu birriwernhmarrwedoweni bininj kore Egypt rowk, wanjh kunnalk dorrenghni bininj birrikayhmi Pharaoh, birridjawani manmekah. Dja Pharaoh benmarneyimeng rowk bininj nawu Egyptbeh, “Ngurriray kore Joseph, dja bu baleh ngunmarneyime, kunmekbe ngurrikurduyimen.”
GEN 41:56 Wanjh bu warlahminj manme birriyawarreni kubolkwarlah rowk Egypt, Joseph dangmarrhmey kunrurrk rowk kore manme karehkareyoy, dja weykani bedberre bininj nawu Egyptbeh. Dja djewkwarreminj duninjh, meyakminj kore kubolkwarlah Egypt rowk.
GEN 41:57 Dja mak bininj birrimdolkkarrinj kubolkbubuyika rowk, birrimrey kore Egypt kore Joseph mimweykahweykani. Kunmekbe birrikurduyimi bu birriyawarreni duninjh kubolkbubuyika rowk kurorre.
GEN 42:1 Bu Jacob bekkang manme manbu manmim birrikarrmi kore Egypt, wanjh nungka benmarneyimeng bebeywurd nuye, yimeng, “Njalekah ngudda ngurrihdjalkuknarren?”
GEN 42:2 Dja mak yimeng, “Kandibekka, ngaye ngabekkang bu manmim kabirrikarrme kore Egypt. Ngurriray kumekbe dja ngurrikan kunwardde ngurrimimmang kadberre, ba kunu karridarrkid dja minj karridowen.”
GEN 42:3 Wanjh ten nawu Joseph birridangerrinj birriwam kabirrimang manmim kore Egypt.
GEN 42:4 Dja Jacob keleni bu Benjaminj birridjarrkrawinj, marndi baleh yarrkka kunyid biwohmarnengalmeninj, wanjh kunmekbekenh kunu nungka minj bimunkewemeninj Benjaminj nawu Joseph ngalbadjan ngalkudji berrewoneng.
GEN 42:5 Wanjh kunu Israel nuye bebeywurd birrimdjarrkbebmeng birribuyika bininj nawu birrimwam kabirrimang manmim, dja manme birriyawarreni kore kubolkwarlah Canaan warridj.
GEN 42:6 Kaluk Joseph wohrnawohrnani kore kubolkwarlah Egypt, dja nungka wanjh mimweykani bedberre bininj rowk. Wanjh kunu bu Joseph nuye birridangerrinj birribebmeng, birrimarneboddanj kanjdji birrirorrenani.
GEN 42:7 Bu Joseph bennang nawu birridanginj nuye, wanjh kundjalmekbe benkukburrknang, dja bu baleh yarrkka benhmarneyimi, wanjh yiman yerreh benkukwakwani, dja warridj bu wokdi bedberre wanjh yiman yerreh benduy, dja bendjawam, “Ngudda balehbeh ngurrimdolkkang?” Bedda birriwokmey, “Ngad ngarrimdolkkang kubolkwarlah Canaan, manme ngarridjare ngarrimang.”
GEN 42:8 Kaluk Joseph benkukburrknang nawu birridanginj, dja bedda minj nungka birrikukburrknayi.
GEN 42:9 Wanjh nungka bengdayhmeng bu korrokoni benbukirribom. Wanjh benmarneyimeng, “Ngudda ngurrimwam ngurribolknabolknan, wardi ngurribolkyawan kore baleh yimankek ngurrimkuningimen kandibun!”
GEN 42:10 Bedda birriwokmey birriyimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan, burrkyak, ngad nawu ngarrimarladj, ngad wanjh ngarrimwam manme ngarrimang.
GEN 42:11 Ngad wanjh kornkumo nadjalkudji ngadberre, ngad nawu ngarrimarladj wanjh ngarriwoybuk, minj ngarrimrawinj ngarribolknabolknankenh.”
GEN 42:12 Wanjh nungka yimeng bedberre, “Burrkyak, dja ngurrimwam ngurribolkyawan kore baleh yimankek ngurrimkuningimen kandibun”
GEN 42:13 Dja bedda birrimarneyimeng, “Ngad nawu ngarrimarladj wanjh twelve ngarridangerrinj, kornkumo nakudji ngadberre, nawu kani kore kubolkwarlah Canaan. Yina, nawu nayahwurd duninjh bolkkime kabenedjarrkni Ngabbard, dja nakudji yakminj.”
GEN 42:14 Joseph benmarneyimeng, “Wanjh yiman ngaye ngayimeng ngudberre, ngudda ngurrimwam ngurribolknabolknan.
GEN 42:15 Dja kuhni wanjh ngakurduyime rohrokme ngudberre. Ngawokrayekworren Pharaoh nuye kunngey dorrengh, bu nayahwurd minj kamre, ngudda minj kondah ngurribolkbawon.
GEN 42:16 Ngurrimunkewemen nakudji kabimkan ngurridanginj nawu nayahwurd, dja ngurribuyika ngurridangbalhmiyindi kore prison, ba kunu kunwok ngudberre ngarohrokme, ngaburrbun bu ngudda kunwoybuk ngurriwokdi. Dja bu burrkyak, wanjh ngawokrayekworren kore Pharaoh kunngey dorrengh bu ngudda woybukkih ngurrimwam ngurribolknabolknankenh.”
GEN 42:17 Wanjh nungka bendangbalhmeng rowk bu kunbarnangarra danjbik.
GEN 42:18 Kaluk bu kunbarnangarra danjbik Joseph benmarneyimeng, “Kuhni ngurrikurduyimen dja ngurridarrkid, dja ngaye ngamarnekele God.
GEN 42:19 Bu ngudda bininj nawu ngurriwoybuk wanjh nakudji nawu ngurridanginj dangbalhmiyindin kondah kore prison, dja ngurribuyika nawu wanjh ngurridurnderren, dja manmim ngurrikan bedberre nawu kabirrini kured ngudberre nawu kabirrihmarrwe.
GEN 42:20 Dja ngurrimdjalka nayahwurd duninjh ngurridanginj, ba kunu kunwok ngudberre ngaburrbun kunwoybuk, dja minj ngurridowen.” Wanjh bedda birrimarnekodjdukmeng.
GEN 42:21 Dja bedda birrimarneyimerrinj, “Woybukkih wanjh ngad kunwarre karrimarneyimeng nawu karridanginj. Ngad karrinang nungka kangewarreni bu nungka kandjawadjawani kadberre bu minj karribuyi, dja ngad minj karrimarrkmayi, wanjh kunmekbekenh kunu karrikangewarre, kuhni kurduyimerranj kadberre.”
GEN 42:22 Reuben benwokmey, “Ngaye ngayimeng ngudberre, ‘Yuwn kunwarre ngurrimarneyime nawu yawurrinj.’ Dja ngudda minj kandimarrkmayi, wanjh bolkkime ngadmanwali kunwarre kumwam kadberre bu kunkurlba nuye karremulewayindanj.”
GEN 42:23 Bedda minj birriburrbuyi bu Joseph benbekkani, dja nungka bu wokdi bedberre wanjh kunwokbuyika kunwok wokdi, dja nabuyika biwokmulewani benmarneyolyolmi bu bedberrekih kunwok.
GEN 42:24 Wanjh nungka Joseph benbodmekenhwong dja dedjdjingmey nalkbuni, dja kaluk benmarneborledmeng yawoyhwokdi bedberre. Dja benmarneyimeng bininj nuye birrimey Simeon birridukkang kore kumirrk bedberre nawu birridanginj.
GEN 42:25 Joseph benwokrayekwong bininj nuye kabindimarnebarlke baladji bedberre nawu birridanginj nuye, manmim kabirridahkendong, dja kunwardde kabindibebbehmarnedurndiwe kore baladji bedberre, dja mak kabindiwon manme kabirrirekenh. Bu kuhni bindimarnekurduyimeng,
GEN 42:26 bedda manmim birridelengkurrmeng kubodme kore donkeys bedberre, wanjh birriwelengbolkbawong.
GEN 42:27 Bu kukak birriwohyonginj wanjh kumekbe nakudji dangmarrhmey baladji nuye, manme kabiwon donkey nuye, wanjh nungka nang kunwardde nuye yongohyoy kore kurrangmaye baladji!
GEN 42:28 Wanjh benmarneyimeng nawu birridanginj, yimeng, “Kunwardde ngardduk ngandimarnedurndiweng. Kondah kahyo kore baladji ngardduk.” Wanjh bedda birrikangewarreminj dja birriborledmerrinj birrideldelmeng dja birriyimeng, “Baleh kuhni bu God kanmarnekurduyimeng kadberre?”
GEN 42:29 Bu birrimarnebebmeng kornkumo bedberre nawu Jacob kore kubolkwarlah Canaan, wanjh birrimarneyimeng rowk nawu benmarnekurduyimerranj. Birriyimeng,
GEN 42:30 “Bininj nawu kawohrnan kumekbe kubolkwarlah, yiman yerreh kanduy ngadberre, kanmarneyimeng yiman bu ngad ngarriwam ngarribolknahbolknanikenh.
GEN 42:31 Kunmekbe nungka yimeng ngadberre, dja ngad ngarrimarneyimeng, ‘Ngad ngarriwoybuk bininj, minj ngarrimrawinj ngarribolknabolknankenh,
GEN 42:32 dja ngad twelve ngarridangerrinj, kornkumo nakudji ngadberre. Nakudji yakminj, dja nawu nayahwurd duninjh bolkkime kabeneni Ngabbard kore Canaan.’
GEN 42:33 Kunmekbe ngarriyimeng, wanjh namekbe bininj nawu kawohrnan kumekbe kubolkwarlah kanmarneyimeng ngadberre, ‘Kuhni wanjh ngaburrbun bu nguddambu ngurriwoybuk bininj. Ngurribawo nakudji nawu ngurridanginj kondah kore ngaye nganeni, dja ngurrika manme bedberre nawu ngurrihdjarrkni kured nawu kabirrimarrwe dja ngurridurnde.
GEN 42:34 Dja ngurrimka nawu nayahwurd duninjh ngudberre nawu ngurridanginj, ngurrimka kore ngaye ba kunu ngaye ngaburrbun bu ngudda minj ngurrimrawinj ngurribolknabolknankenh, dja ngudda wanjh ngurriwoybuk bininj. Wanjh kunu marnedurndiwe ngudberre nawu ngurridanginj, dja ngudda kamak ngurrire baleh yarrkka kondah kubolkwarlah dja ngurribayahme dja mak ngurriweykan njalehnjale.’”
GEN 42:35 Bu bedda birriyakwong bu birrimarneyimi kornkumo, wanjh bedda birriwelengyakbom manme, wanjh birribebbehdobbokenhnang kunwardde bedberre benmarnebebbehyoy kore baladji bedberre! Bu bedda dja kornkumo bedberre birridobbokenhnang nawu kunwardde wanjh birrikeleminj.
GEN 42:36 Wanjh Jacob nawu kornkumo bedberre benmarneyimeng, “Ngudda kandibeywurdyakwon. Joseph yakminj, Simeon yakminj, dja bolkkime ngurridjare ngurrikan Benjaminj. Kuninjkunu wanjh nganmarnekurduyimerranj kunwarre duninjh.”
GEN 42:37 Wanjh Reuben bimarneyimeng kornkumo, yimeng. “Bu ngaye minj ngamyirrurndeng ke Benjaminj wanjh bonj, ngardduk beywurd bokenh yibenbenebun. Kanwo Benjaminj nganahnan dja ngaye ngamyirrurndeng ke.”
GEN 42:38 Dja Jacob yimeng, “Beywurd ngardduk minj kumekbe ngurridjarrkre, nawu benedanginj ngalbadjan ngalkudji berrewoneng doweng ngokko, dja nungka nadjalkudji kahdi. Bu yimankek ngurrire, nungka baleh yarrkka kunyid kabiwohmarnengalme, wanjh kunu kandimarnbun ngaye nawu ngabulu, kunnjilngwarre dorrengh ngarrowen ngamalngre kore Sheol.”
GEN 43:1 Kaluk manme birridjalyawarrinj bulkkidj kumekbe kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 43:2 Wanjh kunu bu bedda birringuneng rowk manmim manbu birrimey kore Egypt, wanjh kornkumo bedberre benmarneyimeng, “Ngurridurnde dja ngurrimyawoyhmang manyahwurd manme kadberre.”
GEN 43:3 Wanjh Judah bimarneyimeng, yimeng, “Nawu bininj kanwokrayekwong ngadberre, yimeng bu ngarridanginj minj ngarrikan wanjh nungka minj ngarriyawoyhkebnan.
GEN 43:4 Wanjh Ngabba, bu ngudda yimunkewe nawu ngarridanginj ngarridjarrkre, wanjh kunu ngarrire ngundimarnemang manme.
GEN 43:5 Dja bu minj yimunkewe, wanjh kunu minj ngarrire, dja namekbe bininj kanmarneyimeng ngadberre bu minj ngarrikan nawu ngarridanginj, wanjh minj nungka ngarriyawoyhkebnan.”
GEN 43:6 Wanjh Israel bendjawam, “Njalekah kunmekbe kandimarnekurduyimeng bu kunwarre, ngurrimarneyimeng namekbe bininj bu ngurrikarrme nabuyika nawu ngurridanginj?”
GEN 43:7 Bedda birriwokmey birriyimeng, “Nungka kandjawadjdjawani munguyh ngadkenh dja nawu karrimud, bu yimeng, ‘Yiddok kornkumo ngudberre kadjaldarrkid?’ dja, ‘Yiddok nabuyika ngurrikarrme nawu ngurridanginj?’ Dja ngadbu ngarridjalwokmawokmangi kore kandjawadjdjawani ngadberre. Minj nuk ngarriburrbuyi nungka yimeninj, ‘Kondah yimka nawu ngurridanginj.’”
GEN 43:8 Wanjh Judah bimarneyimeng kornkumo nuye nawu Israel, yimeng, “Yimunkewemen yawurrinj bu ngaye ngakan, wanjh ngarrire werrk ba ngad dja ngudda dja wurdwurd ngadberre karridjaldarrkid, dja minj karridowen.
GEN 43:9 Ngaye ngayeman ngawokkurrmerren nganahnan kamak rowk, ngudda kanwo ngaye nganahnankenh. Bu ngaye minj ngamdurndiwe ke kondah yiyawoyhdarrkidnan, wanjh ngaye kandjalwelengnamen munguyh bu ngarrarrkid.
GEN 43:10 Dja bonj bu minj karridenghkerrimeninj, ngarrirawinj dja ngarrimdurndeyi bokenhkah.”
GEN 43:11 Wanjh Israel nawu kornkumo bedberre benmarneyimeng, “Bu yiman bu ngurridjalle, wanjh kuhni ngurrikurduyimen. Ngurridahkendo kore baladji ngudberre yikahwi nawu namakmak, nawu kondah kubolkwarlah karrikarrme, dja ngurrikan ngurriwon burudjang namekbe bininj, ngurrikan manyahwurd balm manbu karrikukdelkkerrenkenh, dja nayahwurd mankung, dja mak manmanjmak spice dja myrrh, dja pistachio nut dja almond.
GEN 43:12 Dja bokenh kunwardde ngurribebbehkan, dja ngurriwon kunwardde nawu ngundimarnedurndiweng kore kurrangmaye baladji ngudberre. Kunubewu mungu ngundimarnedurndiweng ngudberre.
GEN 43:13 Dja ngurrika warridj nawu ngurridanginj, dja ngurridjaldurnde kore namekbe bininj werrkwerrk.
GEN 43:14 Dja ngadjare God nawu Ngudjkimuk Duninjh kabimarnbun ngunkongibun namekbe bininj, ba nungka kabimmunkewe nabuyika nawu ngurridanginj, dja Benjaminj dorrengh ngurrimdjarrkdurndeng. Dja ngaye bu ngandimarnedowen wurdwurd, wanjh bonj ngandidjalmarnedowen.”
GEN 43:15 Wanjh kunu bedda nawu bininj birrikang nawu kabirriwon burudjang, dja mak kunwardde bokenh manbu birringalkeng kore baladji bedberre, dja mak Benjaminj warridj birrikang. Bedda birridokorrokmeng birriwam kore Egypt dja birrimarnebebmeng Joseph, birridanginj kumirrk nuye.
GEN 43:16 Bu Joseph bennang Benjaminj dorrengh, nungka bimarneyimeng bininj nawu bimarnedurrkmirri kunrurrk nuye, yimeng, “Nanih nawu bininj yibenka kore ngardduk kunrurrk, yibu mayh, dja manme yiyingkihmarnbu, bedda wanjh ngarridjarrkngun bu barnangarraburrk.”
GEN 43:17 Namekbe bininj kurduyimeng kore Joseph bimarneyimeng, dja benkang bedda nawu birridangerrinj kore Joseph nuye kunrurrk.
GEN 43:18 Wanjh bedda nawu birridangerrinj bu benkang kore Joseph nuye kunrurrk wanjh kunu birrikeleminj, bedda birrimarneyimerrinj, “Bu kerrngehkenh kunwardde birrimdurndiweng kadberre birridahkendoy kore baladji, wanjh kunmekbekenh kunu kondah kankang kadberre. Nungka kadjare kandarrkidmang kadberre dja kanmarnbun bu karrimarnedurrkmirri, dja mak kamang donkey kadberre.”
GEN 43:19 Wanjh kunu bedda birriwam kore namekbe bininj nawu bimarnedurrkmirri Joseph, birriwokdi nuye kore kururrkdangmaye bu birribalhngimi,
GEN 43:20 birriyimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan, ngad ngarrimwam kondah kerrngehkenhni manme ngarrimey.
GEN 43:21 Dja bu ngarriwam ngarriwohyonginj kukak, baladji ngadberre ngarridangmarrhmey, ngarribebbehkukngalkeng kunwardde rowk nawu ngarriwong manmekenh, wanjh yongohyoy kore kurrangmaye baladji. Wanjh ngarrimkang ngarrimyawoyhdurndiweng.
GEN 43:22 Dja ngad ngarrimkukkang warridj nabuyika kunwardde nawu manmekenh ngarrimang. Ngad ngarriwakwan bu nangale baladji dorrengh warddedurndiweng ngadberre.”
GEN 43:23 Wanjh nungka yimeng, “Bonj kamak, yuwn ngurrikele. Nawu God ngudberre dja nuye kornkumo nawu ngudberre, nungka ngunwong namakmak kore baladji ngudberre. Dja ngaye wanjh ngayingkihmey nawu kunwardde ngudberre.” Bu kuhni yimeng wanjh nungka Simeon bimbebkeng bedberre.
GEN 43:24 Namekbe bininj nawu Joseph bimarnedurrkmirri benngimewong kore Joseph nuye kunrurrk, benbowong kukku birridengedjirridjburrinj, dja benwong manme donkey bedberre birringuni.
GEN 43:25 Bedda nawu birridangerrinj birribekkang bu kaluk manme kabirringun kumekbe, wanjh kunu birriyingkihmarnbom nawu kabirriwon Joseph burudjang bu nungka kambebme barnangarraburrk.
GEN 43:26 Bu Joseph kumdokmeng kured, bedda birriwong burudjang nawu birrimkang kururrk, dja birrimarneboddanj kanjdji kurorre.
GEN 43:27 Nungka bendjawam bu yimankek birrimak, dja wanjh nungka yimeng, “Dja nawu nakohbanj kornkumo ngudberre nawu kandimarneyolyolmeng, yiddok nungka kamak? Yiddok munguyh kadjaldarrkid?”
GEN 43:28 Wanjh bedda birriwokmey birriyimeng, “Nungka nawu yiman namarladj nawu kornkumo ngadberre, nungka wanjh kadjaldarrkid dja kamak kani.” Wanjh bedda birrimarneboddangeni birrikukenhmi.
GEN 43:29 Bu nungka Joseph bolknang dja binang Benjaminj nawu nungka benedanginj, ngalbadjan ngalkudji berrewoneng, nungka bendjawam, “Yiddok nahni nawu nayahwurd duninjh ngudberre nawu ngurridanginj nawu kandimarneyolyolmeng?” Dja mak bimarneyimeng Benjaminj, “Ngudda nawu yawurrinj, ngadjare God ngunmarnekurduyime kunmak.”
GEN 43:30 Wanjh bu binang namekbe nawu benedanginj, nungka Joseph bimarnekangenalkbom duninjh, wanjh nungka djalbebmeng werrkwerrk bolkyawam ba kanalkbunkenh. Nungka ngimeng kore nungan nuye kunrurrk kore yongohyoy, dja kumekbe bimarnenalkbom.
GEN 43:31 Kaluk bu kebdjirridjburrinj rowk wanjh nungka kumbebmeng, kangerayekworrinj dja yimeng bedberre nawu birrimarnedurrkmirri, “Ngurrimka manme.”
GEN 43:32 Nungka nakudjihkudji ni dja birriwong manme, dja nawu birridanginj, bedman birridjarrkni bebbehbeh birringuni, dja bininj nawu Egyptbeh nawu kumekbe birringuneng, bedman bebbehbeh birridjarrkni. Kunmekbe birriyimi bu bininj nawu Egyptbeh minj kabirridjarrkngun nawu Hebrew bininj, dja bininj nawu Egyptbeh kabirriwarnyak duninjh kabirridjarrkngun.
GEN 43:33 Wanjh nawu birridanginj bedda bu Joseph nuye bininj benmarneyimeng kabirriyerrkan birrimirrkmey, wanjh benbolkbukkang kore birriyerrkarrinj, nawernwarre werrk yerrkang, yerre walawalakko, yerre wanjh nayahwurd duninjh balyerrkang. Wanjh kunu birrinarrinj dja birrikangebarrhmeng.
GEN 43:34 Bu manme bindimarnemey kore Joseph nungka ni, wanjh Benjaminj nuyeni manme mandjalwern duninjh. Wanjh mulil bedda birridjarrknguneng bu Joseph dorrengh, birribonguneng warridj, birrinjilngmarnburreni.
GEN 44:1 Wanjh Joseph biwokrayekwong bininj nawu bimarnedurrkmirri kururrk nuye, yimeng, “Nanih nawu bininj baladji bedberre yibenmarnebarlkemen, manme yibenmarnedahkendo, yirohrokmen manwern duninjh manbu darnkih kabirribarabun kabirringorrkan. Dja yibenbebbehmarnedurndiwemen kunwardde bedberre, yikurrmen kore kurrangmaye baladji bedberre.
GEN 44:2 Wanjh yikurrmen ngardduk banikkin nawu silver, kore kurrangmaye baladji nuye nawu nayahwurd duninjh, dja kunwardde dorrengh nuye yikurrmen nawu nungka karremulewam manmimkenh nuye.” Wanjh nungka djalkurduyimeng rowk nawu Joseph bimarneyimeng.
GEN 44:3 Wanjh bu kumbarrhbuni, nani nawu bininj nawu birridangerrinj, wanjh bindimunkeweng donkey dorrengh bedberre kabirrire.
GEN 44:4 Minj djarreh birribolkbawoyi kubolkkimuk bu Joseph bimarneyimeng namekbe bininj nawu bimarnedurrkmirri, yimeng, “Werrkwerrk yibenkadju birrimekbe bininj dja bu yibenmarnebebme yibenmarneyimen, ‘Njale ngudda ngurrimarneyimeng kunwarre nawu nungka kunmak ngunmarneyimeng? Dja njalekenh ngurridjirdmey nawu silver banikkin nuye?
GEN 44:5 Dja wanjh namekbe nawu banikkin wanjh nanu nuye nawu nganmarnewohrnan kahbongubongunkenh, dja mak mankurdangkenh kahbonanganan ba bu kaburrbun baleh bininj kabirrikurduyime. Kuhni wanjh kunwarre duninjh ngudda ngurrikurduyimeng.’”
GEN 44:6 Wanjh bu nungka bebmeng bedberre, kuhni kunwok rowk nungka benmarneyimeng.
GEN 44:7 Dja bedda birrimarneyimeng, “Njalekah ngudda nawu kanmarnewohrnan kuhni kunwok yiyime? Ngad nawu ngarrimarladj, minj yiman kunmekbe ngarrikurduyime.
GEN 44:8 Dja warridj ngarrimdurndiweng ngudberre kubolkwarlah Canaanbeh kunwardde nawu ngarringalkeng kore baladji ngadberre, wanjh kunu njalekah yimankek ngarridjirdmang silver mak gold nawu kayo kore kunrurrk nuye nawu ngunmarnewohrnan?
GEN 44:9 Bu yingalke kore ngad nawu ngarrimarladj, wanjh namekbe nawu kakarrme, bonj, karrowen dja ngarribuyika ngundimarnedurrkmirri ngudda nawu kanmarnewohrnan.”
GEN 44:10 Wanjh nungka yimeng, “Kunu bonj, dja bu ngangalke nawu nangale kakarrme, wanjh namekbe nanu nganmarnedurrkmirri, dja ngurribuyika wanjh bonj, minj biwelengname ngudberre.”
GEN 44:11 Wanjh werrkwerrk bedda rowk birribebbehkoluyhweng baladji bedberre kurorre dja birridangmarrhmey.
GEN 44:12 Wanjh namekbe bininj nawu bimarnedurrkmirri Joseph dedjdjingmey yawahyawani. Wanjh yawam kore nawernwarre werrk, djalwam kore walawalakko rowk, dja yerre duninjh yawam kore nayahwurd duninjh nuye. Dja banikkin badngalkeng kore Benjaminj nuyeni baladji!
GEN 44:13 Bu kuhni yimeng bu ngalkeng wanjh bedda birrimadjdjalkmarrinj manburrba bedberre nawu birridjongbuyindi, wanjh birriyawoyhkurrmeng baladji bedberre kore kubodme donkey dja birridurndi kubolkkimuk.
GEN 44:14 Bu Judah dja nawu birridanginj birrimbebmeng kore Joseph nuye kunrurrk, wanjh Joseph kumekbe djahdjalni, dja bedda birrimarnemankarrinj kore kurorre.
GEN 44:15 Wanjh Joseph benmarneyimeng, “Njale kuhni bu ngudda ngurrikurduyimeng? Minj nuk ngurriburrbun bu bininj nawu yiman ngaye wanjh ngarrikurdang, ngarrikarrme nawu kanbukkan baleh bininj ngurrikurduyime, bebke ngudberre?”
GEN 44:16 Wanjh Judah yimeng, “Njale nuk ngad ngundimarneyime ngudda nawu kanmarnewohrnan? Njale nuk ngarriyime? Baleh yimankek ngarrikurduyime ngarrimulewarren bu minj kuhni ngarriyimeninj? God nungka nganmarnekarrebebkeng bu kunwarre ngarriyimeng ngad nawu ngarrimarladj. Wanjh kumekbe ngad kaluk ngundimarnedurrkmirri ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngad dja nungka warridj nawu bimarnengalkeng banikkin karrmi.”
GEN 44:17 Dja Joseph yimeng, “Kunukka minj ngaye ngakurduyime! Nadjalkudji nganmarnedurrkmirri namekbe bininj nawu bimarnengalkeng banikkin karrmi, dja nguddambu bonj, kunmodmikenh dorrengh ngurridurnde kore kornkumo ngudberre.”
GEN 44:18 Wanjh Judah biyikang darnkih dja yimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngaye nawu ngamarladj, wanjh djawan kanbawo ngawokdi ke ngudda nawu kanmarnewohrnan, dja yuwn kandung ngaye nawu ngamarladj, dja madjamku ngudda yiman ngunerohrok yerreh nungan nawu Pharaoh.
GEN 44:19 Ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngudda kandjawam ngad nawu ngarrimarladj, ngudda yiyimeng, ‘Yiddok ngurrikarrme kornkumo, dja nuk nawu ngurridanginj?’
GEN 44:20 Dja ngad ngundimarneyimeng, ‘Ngad ngarrikarrme kornkumo nawu nakohbanj, dja mak ngarridanginj nawu nayahwurd duninjh, nawu bimarnedanginj Ngabbard bu kohbanjminj. Nawu benedanginj nuye wanjh doweng dja nungka nadjalkudji kahdi nawu ngalbadjan ngalkudjihni berrewonengni, dja Ngabbard kabimarnedjare bulkkidj.’”
GEN 44:21 “Wanjh ngudda kanmarneyimeng ngadberre nawu ngarrimarladj, yiyimeng, ‘Yimka kondah kore ngaye, ba ngaye ngakuknan nganan kumim ngardduk.’
GEN 44:22 Dja ngad ngundimarneyimeng nawu kanmarnewohrnan, ngarriyimeng, ‘Nungka nawu yawurrinj minj kabibawon Ngabbard, dja bu kabibawon wanjh kunu Ngabbard nawu karrowen.’
GEN 44:23 Wanjh ngudda kanmarneyimeng ngadberre nawu ngarrimarladj, yiyimeng bu minj ngarrimdjarrkre nawu ngarridanginj nayahwurd duninjh ngadberre, ngad minj ngundiyawoyhkebnan.
GEN 44:24 Wanjh bu ngad ngarridurndi kore nungka nawu namarladj nawu Ngabbard, ngad ngarrimarneyimeng kunwok rowk nawu ngudda nawu kanmarnewohrnan yiyimeng ngadberre.”
GEN 44:25 “Wanjh kaluk bu Ngabbard ngadberre yimeng, ‘Ngurriyawoyhray, ngurrima kadberre manyahwurd manme.’
GEN 44:26 Wanjh ngad ngarrimarneyimeng, ‘Minj ngarrire. Bu nayahwurd duninjh ngarridjarrkre, wanjh kunu ngarrire, dja minj ngarriyawoyhkebnan namekbe bininj bu minj nungka dorrengh nayahwurd duninjh ngarridjarrkre.’
GEN 44:27 Wanjh kunu nungka nawu namarladj nawu Ngabbard, wanjh kanmarneyimeng ngadberre, yimeng, ‘Ngudda ngurriburrbun bu ngalbu ngalbininjkobeng ngardduk nganmarneyawmey narahrangem bokenh.
GEN 44:28 Nakudji nganbawong dja ngayimeng woybukkih wanjh mayh bikukdjalkdjalkmey, dja minj ngayawoyhnayi.
GEN 44:29 Bu ngurrikan nahni warridj, nganbawon dja bu yimankek baleh yarrkka kunyid kabiwohmarnengalme, ngudda wanjh kandimarnbun ngaye nawu ngabulu, wanjh kunnjilngwarre dorrengh ngarrowen, ngamalngre kore Sheol.’”
GEN 44:30 Kuhni yimeng Judah biyolyolmeng kornkumo, wanjh mak yimeng nawu Judah, “Kunmekbekenh wanjh bu ngamarnebebme nungka nawu namarladj Ngabbard, dja namekbe nawu yawurrinj minj ngarridjarrkre, wanjh kunu nungka bu kannan ngadberre nungka yak, nungka wanjh karrowen, dja ngad ngarrimarnbun nungka nawu namarladj Ngabbard ngadberre nawu bulu, kunnjilngwarre dorrengh karrowen kamalngre kore Sheol. Kunmekbe kayimerran bu nungka wanjh yiman kabidjalburrbun nawu yawurrinj, nungka kabidjalmarnemimbi.
GEN 44:32 Dja ngaye nawu ngamarladj, ngayeman ngawokkurrmerrinj nuye nawu yawurrinj bu Ngabbard ngamarneyimeng, ‘Bu ngaye minj ngamdurndiwe ke, wanjh kunu ngaye kandjalwelengnamen ngudda Ngabba munguyh bu ngamimbi.’”
GEN 44:33 Wanjh kunu Judah yimeng, “Kunmekbekenh wanjh ngaye nawu ngamarladj wanjh djawan, ngaye kondah ngahni nungkakenh nawu yawurrinj, dja marnedurrkmirri ngudda nawu kanmarnewohrnan, dja nungka bonj, yibawo karrurndeng, nawu ngarridanginj birridjarrkdurnde.
GEN 44:34 Dja minj mak ngaye baleh ngayime ngarrurndeng kore Ngabbard bu nawu yawurrinj minj nganedjarrkre. Ngaye minj ngadjare nganan kunnjilngwarre Ngabbard nuye.”
GEN 45:1 Wanjh Joseph minj munguyh kangerayekworrimeninj kore bininj kumirrk bedberre nawu birrimarnedurrkmirri. Wanjh kunu nungka kayhmeng yimeng, “Ngadjare ngurriray kandibawo rowk.” Wanjh kunu minj nangale mak Joseph birridjarrkniwirrinj bu nungka mulewarrinj bedberre nawu birridanginj.
GEN 45:2 Dja nungka wernkih duninjh nalkbom, birrinalkbekkang bininj nawu Egyptbeh, dja kaluk Pharaoh dja nawu birrini kururrk nuye birriwobekkang.
GEN 45:3 Joseph yimeng bedberre nawu birridanginj, “Ngaye wanjh Joseph. Yiddok ngardduk kornkumo kadjaldarrkid?” Wanjh kunmekbe nawu birridanginj nuye minj mak baleh birriyimeninj yimankek birriwokmayi, dja birrikeleminj duninjh bu nungka dorrengh benmarnedanginj.
GEN 45:4 Wanjh Joseph benmarneyimeng nawu birridanginj nuye, “Mah, ngadjare ngurrimdarnhray.” Bu kunmekbe birrikurduyimeng birridarnhyikang wanjh nungka benwelengmarneyimeng, “Ngaye wanjh karridanginj nawu Joseph nawu ngudda kandikukweykang kore Egypt.
GEN 45:5 Dja bonj, yuwn ngurrikangewarre, dja yuwn mak ngurriwelengnamerren bu ngaye kandikukweykang kondah, dja God nganmunkeweng ngamyingkihdokmeng ngudberre ba bu nungka kanngehke dja minj mak karridowe rowk.”
GEN 45:6 “Dja kuhni ngayime. Kanbekka. Dja mandjewk bokenh kamarnbun bu minj manme karrikarrmeninj kondah kubolkwarlah Egypt, dja mak kaluk bu five mandjewk minj bininj kabirribolkkarung kabirrimimdudjengkenh, minj mak kabirrimimmoyhmang.
GEN 45:7 Dja God nganmunkeweng ngamyingkihdokmeng ngudberre, ba kunu yikahwi nawu ngudberre bininj ngurridjaldarrkid kondah kurorre. Nungka wanjh ngunngehke kundulkarre duninjh nuye dorrengh ba ngurriwern ngurridjaldarrkid.”
GEN 45:8 “Kunmekbe wanjh, minj ngudda kandimmunkewemeninj kondah, dja nungka God nganmunkeweng. Nungka nganmarnbom yiman kornkumo rerrih nuye Pharaoh, ngabenmarnewohrnan bedberre bininj nawu kabirrini kururrk nuye, dja ngawohrnan kore kubolkwarlah Egypt rowk.”
GEN 45:9 “Wanjh werrkwerrk ngurridurnde kore Ngabbard, dja ngurrimarneyimen, ‘Kuhni wanjh beywurd ke nawu Joseph ngunmarneyime, “God nganmarnbom ngawohrnan kore kubolkwarlah Egypt rowk. Wanjh yimray kore ngaye djalwerrkwerrk, dja yuwn yiwohbolkmaddeng.
GEN 45:10 Ngudda kaluk yini kore kunred Goshen, darnkih kore ngaye, ngudda, dja mak wurdwurd ke, dja mak mawahmawah ke, dja mak mayh nawu sheep, goat, bulikki, dja mak yehyeng rowk nawu yikarrme.
GEN 45:11 Ngaye kaluk won manme kumekbe, dja five mandjewk kamre bu kadjewkwarremen, minj manme kadjordmen. Bu minj yimre ngudda dja nawu ngurridjarrkni dja nawu ke rowk, wanjh ngurridjalyawarren duninjh.” Kuhni ngurrimarneyime nawu nganbornang.’”
GEN 45:12 Mak Joseph yimeng bedberre nawu birridanginj, “Ngudda wanjh ngudman kandikuknan, dja Benjaminj ngudda warridj nawu ngarrdanginj kannan, dja wanjh woybukkih ngaye nawu ngawokdi ngudberre.
GEN 45:13 Ngurrimarneyimen Ngabbard bu ngandikukenwong kondah kore Egypt, dja mak ngurrimarneyolyolmen yehyeng nawu ngurrinang. Dja ngurrimka Ngabbard kondah, djalwerrkwerrk ngurrimka.”
GEN 45:14 Wanjh nungka bimarneberlwakbom kukom nuye Benjaminj dja bimarnenalkbom, dja Benjaminj nunganwali bimarnenalkbom.
GEN 45:15 Dja nungka benbunjhmey rowk nawu birridanginj dja benmarnenalkbom. Wanjh kaluk rerrikah bedda nawu birridangerrinj birriwokdi nuye.
GEN 45:16 Kaluk kore Pharaoh nuye bininj birriwobekkang bu Joseph nuye birridanginj birrimwam Egypt, wanjh Pharaoh dja bininj nuye nawu birrikihkimuk, nawu birrimarnedurrkmirri Pharaoh, bedda rowk birrinjilngmakminj.
GEN 45:17 Pharaoh bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Yibenmarneyimen nawu ngurridanginj bu ngayimeng ngadjare bedda birrimadjkurrmen kubodme bedberre nawu mayh bedberre dja birridurnden kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 45:18 Wanjh kumekbe bindima kornkumo dja mak bininj rowk ngudberre, dja kabirrimyawoyhdurndeng kore ngaye. Wanjh ngaye bolkwon ngudberre kore kuwernhbolkmak kondah kubolkwarlah Egypt, dja munguyh ngurringun manme manmak duninjh.
GEN 45:19 Dja mak ngaye Pharaoh wokrayekwon ngudda Joseph, wanjh yibenmarneyimen bu kabirrikan wirlbarra kondah Egyptbeh ba kabirrimdahkendan wurdwurd dja ngalbibininjkobeng, dja mak nawu kornkumo ngudberre, wanjh birrimray kondah rowk.
GEN 45:20 Dja mak yibenmarneyimen, ‘Yuwn ngurrinjilngwarre bu yehyeng ngurribawon nawu ngudberre. Bonj, dja ngurridjalbawo, dja kondah kore kubolkwarlah Egypt kunwernhmak duninjh ngarre ngurrimang.’” Kuhni rowk nawu Pharaoh bimarneyimeng Joseph.
GEN 45:21 Wanjh nawu bebeywurd nuye Israel kunmekbe birrikurduyimeng. Joseph benwong wirlbarra bu Pharaoh biwokrayekwong, dja mak manme benwong kabirrirekenh.
GEN 45:22 Benbebbehmadjwong rowk kunmadjmakmak, dja Benjamin nungka wanjh biwong kunwardde nakimuk, 300 silver shekels, dja kunmadjwern duninjh.
GEN 45:23 Dja kuhni wanjh bimarnemunkeweng kornkumo nuye, kaluk ten donkeys nawu birringorrkani namakmak duninjh nawu nakang kumekbe Egypt, dja ten donkeys ngaldahdaluk nawu birringorrkani manmim dja manme dja yehyeng nuye kornkumo bu kamrekenh.
GEN 45:24 Wanjh nungka Joseph benmunkeweng nawu birridanginj nuye dja benmarneyimeng, “Yuwn ngurridurren bu ngurrire.”
GEN 45:25 Wanjh birriwam birriwelengbolkbawong Egypt, birrimarnebebmeng kornkumo bedberre nawu Jacob kore kubolkwarlah Canaan.
GEN 45:26 Wanjh birrimarneyimeng, “Joseph nungka kadjaldarrkid. Nungka kawohrnan kore kubolkwarlah Egypt rowk.” Jacob wanjh kukkangebarrhmeng dja minj benwoybukwoyi.
GEN 45:27 Dja kaluk bu bedda birriwokmulewam rowk bu Joseph benmarneyimeng, dja mak bu nang wirlbarra manbu Joseph bimarnemunkeweng kabikankenh, wanjh kunu nungka Jacob nawu kornkumo bedberre wanjh yawoyhkangemarrmarrminj.
GEN 45:28 Wanjh Israel yimeng, “Bonj, ngaburrbun kadjaldarrkid Joseph nawu beywurd ngardduk. Ngare nganan dja yerre wanjh ngawelengdowen.”
GEN 46:1 Wanjh kunu Israel bolkbawong wam, nungka kang yehyeng rowk nawu nuye. Bu nungka bolkmey Beersheba, nungka bom mayh kinjeng nuye God. Nahni God wanjh God nuyeni Isaac warridj, nawu Jacob bibornang.
GEN 46:2 Dja kunmekbe God bimarnewokdanj Israel bu yiman nungka biwaralnani bu kukak, yimeng, “Jacob, Jacob!” Wanjh Jacob biwokmey, yimeng, “Kondah ngaye.”
GEN 46:3 Wanjh God bimarneyimeng, “Ngaye wanjh God. Dja ngaye God nuye nawu ke kornkumo. Yuwn yikele bu yire kore Egypt, dja bu kumekbe yini ngaye kaluk won birrimirndewern bininj nawu ngudda yibenkebmawahme, kabirriyimerran birriredbo nawu birrikuken.
GEN 46:4 Ngaye ngudda ngarrdjarrkre Egypt, dja woybukkih ngaye durndiwe kondah warridj. Dja nungka kaluk Joseph yimarnedowen kore nungka ngunedi.”
GEN 46:5 Wanjh Jacob bolkbawong Beersheba, dja bebeywurd nuye Israel birrikang Jacob nawu kornkumo bedberre, dja wurdwurd bedberre, dja ngalbibininjkobeng bedberre bindikang, birridahkendi kore wagon manbu Pharaoh munkeweng kabenkankenh.
GEN 46:6 Dja birrikang warridj mayh bedberre dja yehyeng bedberre nawu birrikarrmi, nawu benmarnewernminj kore kubolkwarlah Canaan. Wanjh Jacob dja bedda rowk nawu nungka benbornang dja nawu benkebmawahmeng wanjh birriwam rowk kore Egypt.
GEN 46:7 Nungka benkang rowk bebeywurd dja mawamawahmikenh, ngalbebeywurd dja ngalmawahmikenh. Birriwern rowk nawu benbornang dja benkebmawahmeng birridjarrkwam Egypt.
GEN 46:8 Jacob dja nawu nungka benbornang dja benkebmawahmeng nawu birrimwam Egypt, kuhni wanjh birringeyyoy birrimekbe nawu Israel benbornang dja benkebmawahmeng. Reuben nungka Jacob nuyeni nawu nadjdjaman.
GEN 46:9 Reuben bebeywurd nuye wanjh Hanoch, Pallu, Hezron, dja Carmi.
GEN 46:10 Simeon bebeywurd nuye wanjh Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, dja Shaul nawu nungka nayaw ngarreni daluk ngalbu ngalkang Canaan.
GEN 46:11 Levi bebeywurd nuye wanjh Gershon, Kohath dja Merari.
GEN 46:12 Judah bebeywurd nuye wanjh Er, Onan, Shelah, Perez, dja Zerah. (Bedda nawu Er dja Onan wanjh ngokkokenh benedoweng kore kubolkwarlah Canaan.) Nawu Perez nungan nuye bebeywurd wanjh Hezron dja Hamul warridj birridjarrkwam.
GEN 46:13 Isaachar bebeywurd nuye wanjh Tola, Puah, Jashub, dja Shimron.
GEN 46:14 Dja Zebulun bebeywurd nuye wanjh Sered, Elon, dja Jahleel.
GEN 46:15 Birrimekbe wanjh nayayaw ngarreni Leah nawu bimarneyawmey Jacob kore Paddan Aram, dja warridj ngalbeywurd nuye ngalbu Dinah. Nanih nawu bebeywurd dja ngalbeywurd, dja mawamawahmikenh nuye Jacob nawu Leah ngarreni wanjh thirty three.
GEN 46:16 Gad bebeywurd nuye wanjh Zephon, Haggi, Shuni, Ezbon, Eri, Arodi, dja Areli.
GEN 46:17 Asher bebeywurd nuye wanjh Imnah, Ishvah, Ishvi, dja Beriah. Ngaldaluk bedberre wanjh Serah. Beriah nungan nuye bebeywurd wanjh Heber dja Malchiel birridjarrkwam.
GEN 46:18 Birrimekbe wanjh nayayaw ngarreni Zilpah ngalbu Laban biwong Leah ngalbeywurd nuyeni. Bedda nawu Zilpah bimarneyawmey Jacob wanjh sixteen bebeywurd dja mawamawahmikenh dja ngalmawahmikenh nawu Zilpah ngarreni.
GEN 46:19 Dja nayayaw ngarreni Rachel ngalbu ngalbininjkobeng nuye Jacob, wanjh Joseph dja Benjaminj.
GEN 46:20 Bu Joseph ni kore kubolkwarlah Egypt wanjh bebeywurd nuye benedanginj nawu Manasseh dja Ephraim, nawu ngalbadjan berrewoneng wanjh Asenath ngalbeywurd nuyeni Potiphera, nawu nungka yiwarrudj wohrnani bedberre kore kunred On.
GEN 46:21 Benjaminj bebeywurd nuye wanjh Bela, Becher, Ashbel, Gera, Naaman, Ehi, Rosh, Muppim, Huppim, dja Ard.
GEN 46:22 Birrimekbe wanjh nayayaw Rachel ngarreni nawu Jacob benbornang. Bedda wanjh fourteen bebeywurd nuye Jacob dja mawamawahmikenh nawu Rachel ngarreni.
GEN 46:23 Dan beywurd nuye wanjh Hushim.
GEN 46:24 Naphtali bebeywurd nuye wanjh Jahzeel, Guni, Jezer, dja Shillem.
GEN 46:25 Birrimekbe wanjh nayayaw ngarreni Bilhah ngalbu Laban biwong Rachel ngalbeywurd nuyeni. Bedda wanjh nawu Bilhah bimarneyawmey Jacob, wanjh seven nawu bebeywurd dja mawamawahmikenh nawu Bilhah ngarreni.
GEN 46:26 Bedda nawu birridjarrkwam Egypt Jacob dorrengh, nawu nungka benbornang dja nawu benkebmawahmeng wanjh 66 bininj dja daluk. Dja nawu ngalbibininjkobeng bedberre minj bindirohrokmeninj.
GEN 46:27 Dja nawu bebeywurd nuye Joseph nawu benedanginj kore Egypt, bu bedda dorrengh wanjh 70 bininj dja daluk bu Jacob dja nungka nuye nawu birriwam kumekbe Egypt.
GEN 46:28 Jacob bimunkeweng Judah yingkihdokmeng kore Joseph, kabimarneyime kabimdabke kore Goshen, wanjh birriwam kore kunred Goshen.
GEN 46:29 Wanjh Joseph mey nuye wirlbarra, dja wam kore Goshen kabirrabke kornkumo nuye nawu Israel. Bu Joseph bimarnebebmeng wanjh kundjalmekbe rerrih nungka biwanjbimey nuye kornkumo dja bimarnenalkbom kunkuyeng.
GEN 46:30 Wanjh Israel bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Bonj, bu ngayeman yawoyhkebnang ngudda, ngaburrbun yidjaldarrkid, wanjh kamak ngarrowen.”
GEN 46:31 Wanjh Joseph benmarneyimeng nawu birridanginj dja birriwern nawu kornkumo nuye birridjarrkni, yimeng, “Ngaye ngare nganewokdi Pharaoh, ngamarneyime, ‘Ngaye ngarridanginj dja Ngabbard dja bininj nuye rowk nawu birrini kore kubolkwarlah Canaan wanjh birrimwam kore ngaye.
GEN 46:32 Bedda nawu bininj wanjh mayh kabirrinahnan dja birrimmirndeyorrkeng nawu sheep, goat, dja bulikki bedberre, dja mak birrimkang yehyeng bedberre nawu kabirrikarrme.’ Kunmekbe wanjh ngayime nuye Pharaoh mulewan ngudberre.”
GEN 46:33 “Dja bu nungka Pharaoh ngunkayhme ngudberre ngurringimen nuye dja ngundjawan ngudberre, ‘Ngudda baleh ngurridurrkmirri?’
GEN 46:34 Wanjh ngudda ngurridjalwokma, ngurriyimen, ‘Ngad nawu ngarrimarladj, ngad ngarrinahnani mayh bu ngarriyawurrinjni dja munguyh ngarridjalnahnan, yiman Mawah ngadberre birrikurduyimi.’” Mak Joseph yimeng bedberre, “Bu kuhni ngurriyime wanjh ngunbolkwon ngurrini kore kunred Goshen, dja Egyptian bininj kabindinjirrhmiwon rowk bininj nawu mayh kabirrinahnan, minj kabirridjarrkni.”
GEN 47:1 Wanjh Joseph wam ngimeng kore Pharaoh, dja bimarneyimeng, yimeng, “Kornkumo ngardduk dja nawu ngarridanginj birrimwam, kaluk sheep, goat, dja bulikki bedberre birrimmirndeyorrkeng, dja mak birrimkang yehyeng nawu kabirrikarrme, birrimwam kubolkwarlah Canaanbeh dja bolkkime kabirrini kore kunred Goshen.”
GEN 47:2 Wanjh Joseph benmey yikah kubidkudji nawu birridanginj dja benkang kore Pharaoh kumirrk nuye.
GEN 47:3 Pharaoh bendjawam, “Ngudda baleh ngurrikurduyime ngurridurrkmirri?” Dja bedda birrimarneyimeng Pharaoh, “Ngad nawu ngarrimarladj, ngad wanjh mayh ngarrihdjalnahnan, yiman mawahmawah ngadberre birrikurduyimi.”
GEN 47:4 Wanjh birrimarneyimeng Pharaoh, “Ngad ngarrimwam ngarridjare kondah kubolkwarlah ngarriwohni, dja kore kubolkwarlah Canaan minj karralkdi bedberre mayh ngadberre nawu ngarrimarladj, dja bolkwarreminj duninjh bu djewkwarrewong, wanjh bolkkime ngundidjawan ngarridjare kanbolkwon ngadberre nawu ngarrimarladj, ngarrini kore kunred Goshen.”
GEN 47:5 Wanjh Pharaoh bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Kornkumo ke dja nawu ngurridanginj birrimwam kore ngudda.
GEN 47:6 Bu bedda baleh kabirridjare kabirrini wanjh bonj kumekbe yibenbolkwo. Kornkumo ke dja nawu ngurridanginj yibenbolkwo kore kuwernhbolkmak, bonj birrinin kore kunred Goshen. Dja bu yibenburrbun yikah kore bedda nawu birrimak, wanjh yibenkurrmen kabirrinahnan mayh ngardduk.”
GEN 47:7 Wanjh Joseph bimkang Jacob nawu kornkumo nuye bingimiwong kore Pharaoh, bimarnedanginj kumirrk nuye, wanjh Jacob bimarneyimeng Pharaoh kunmak kunwok.
GEN 47:8 Wanjh Pharaoh bidjawam Jacob, yimeng, “Ngudda kaluk baleh yimi mandjewk ke bu yimimbi?”
GEN 47:9 Wanjh Jacob bimarneyimeng Pharaoh, yimeng, “Ngaye mandjewk ngardduk bu ngadjalwohreywohrey wanjh 130 mandjewk. Minj nawern mandjewk ngamimbiniwirrinj dja mak kunrayek nganmarnebebmi. Ngaye bu mandjewk ngardduk minj yiman bedda nawu mawahmawah ngardduk bu birridjalwohreywohrey.”
GEN 47:10 Wanjh Jacob biwoknang bimarneyimeng Pharaoh kunmak kunwok. Dja wanjh bibawong Pharaoh dja wam.
GEN 47:11 Wanjh Joseph benbolkwong kornkumo nuye dja nawu birridanginj, kuwernhbolkmak benbolkwong kunred Rameses kumekbe kore Pharaoh biwokrayekwong.
GEN 47:12 Dja mak Joseph manme benwoni nawu kornkumo nuye, dja birridangerrinj, dja birriwern rowk nawu birridjarrkni kornkumo, manme benmarnerohrokmi bedberre. Nawu benkarrmi wurdwurd birriwern wanjh manwern benwoni, dja nawu wurdwurd birrimirndeyahwurd benkarrmi wanjh manyahwurd benwoni.
GEN 47:13 Wanjh kore kubolkwern rowk bolkdarlehminj duninjh, bu djaldjewkwarreni munguyh, kunmekbekenh wanjh minj manme birrikarrmeninj. Egypt dja Canaan bolkwarreminj duninjh bu kunmekbekenh mandjewk djewkwarrewong.
GEN 47:14 Bininj nawu birrini kore Egypt dja Canaan wanjh birribayahmi manme, dja birrikukwong rowk Joseph kunwardde bedberre, birriyakwong bu manmim birrimimmangi, dja nungka kang kunwardde kore kunrurrk nuye Pharaoh.
GEN 47:15 Wanjh bu kunwardde bedberre kukyakminj rowk, bininj nawu birrini kore Egypt dja Canaan, wanjh birriwern Egyptian bininj birrimwam kore Joseph, birrimarneyimeng, “Kanwo ngadberre manme. Njalekah yimankek ngarridowen kore ngudda kumirrk ke? Dja kunwardde ngadberre wanjh yakayakminj.”
GEN 47:16 Wanjh Joseph benwokmey, yimeng, “Kandiwo mayh ngudberre dja ngaye won ngudberre manme bu ngudda kandiwon mayh. Kunekke wanjh ngurrikurduyimen dja wanjh kunwardde badyakminj ngudberre.”
GEN 47:17 Wanjh kunu bedda birrimkang mayh bedberre kore Joseph birriwong, dja nungka benwong manme bu bedda birriwong djarrang, sheep, goat, bulikki dja bedberre. Wanjh nungka benwoni manme bu bedda birriwoni mayh bu namekbe mandjewkkenh.
GEN 47:18 Dja bu namekbe mandjewk yakminj, wanjh mandjewkbuyika bedda birrimwam kore nungka dja birrimarneyimeng, “Ngad minj ngarriwarlkkan ke nawu kanmarnewohrnan, bu kunwardde rowk ngadberre wanjh kukyakayakminj, dja mayh rowk ngadberreni, bolkkime wanjh ngudda ke rowk nawu kanmarnewohrnan. Minj njale mak ngarrimkarrme bu ngundiwon ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngarridjalkarrme ngadman kunburrk ngadberre dja mak kabbal ngadberre.
GEN 47:19 Njalekah ngad yimankek ngarridowen kore ngudda kumirrk ke, ngad ngarridowen dja kunred warridj ngadberre karrowen? Kandjarrkma ngadberre kabbal dja ngad warridj kanma, ngarridjarrkweykarren kabbal dorrengh manmekenh ngadberre. Dja ngad bu kabbal dorrengh ngadberre wanjh ngarrimarnedurrkmirri nawu Pharaoh. Dja kanmimwo manmim ba ngarridarrkid dja minj ngarridowen, dja minj kunred kabolkmarladjmen duninjh.”
GEN 47:20 Wanjh kunu Joseph bolkbayahmeng rowk kubolkwarlah Egypt, Pharaoh bimarnemey, dja Egyptian bininj rowk birribolkweykang kabbal bedberre rowk bu manme birridjalyawarreni bulkkidj duninjh. Wanjh kunred kubolkwarlah bolkyimerranj Pharaoh nuye,
GEN 47:21 dja bininj nawu nungka benmarnbom birrimarnedurrkmirri kubolkwernkenh rowk kore Egypt.
GEN 47:22 Kunbolkkudji nungka minj bolkmayi, kaluk kunred bedberre bininj nawu birriwohrnani yiwarrudj bedberre, dja bedda munguyh kunwardde Pharaoh benwoni. Wanjh namekbe kunwardde bu Pharaoh benwoni wanjh bedda birrimangi manme, wanjh kunu minj bedda birribolkweykayi kunred bedberre.
GEN 47:23 Wanjh Joseph benmarneyimeng bininj, yimeng, “Kandibekka, ngaye wanjh bonj djarrkmey ngudberre dja kabbal dorrengh ngudberre ngamarnebolkmey Pharaoh. Manih wanjh manmim ngudberre ngurrimimdudjeng kore kabbal.
GEN 47:24 Dja bu ngurrimimmoyhmang bu yiman kunbidkudji baladji ngurribarlke, wanjh nakudji ngurriwo Pharaoh bu munguyh, dja nawu kunkarrngbakmeng baladj wanjh ngurrikarrme ngudberre, yikah ngurrimimdudjeng kore kabbal, dja yikah ngudberre manme ngurringun, ngudda dja nawu ngurridjarrkni, dja wurdwurd ngudberre kabirringun.”
GEN 47:25 Wanjh bedda birriyimeng, “Ngudda kanngehkeng ngarridarrkid, wanjh bonj ngudda nawu kanmarnewohrnan ngarridjare kanmarneyimen bu ngarrimak, dja bonj, kamak ngad Pharaoh ngarrimarnedurrkmirri.”
GEN 47:26 Wanjh kunu Joseph mankarre marnbom ngarre kubolkwarlah Egypt, munguyh kadjalkarreyime bu bininj manme kabirrimoyhmang kunbidkudji yarrkka, wanjh Pharaoh kabirriwon mankudji. Kundjalkudji kunred minj bolkyimerrangimeninj Pharaoh nuye, kaluk kunred bedberre nawu birriwohrnani bedberre yiwarrudj.
GEN 47:27 Wanjh kunu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrini kore kubolkwarlah Egypt kore kunred Goshen, dja yehyeng bedberre benmarnewernmerreni, dja wurdyaw nawern birrimey, birrimirndewernminj duninjh.
GEN 47:28 Wanjh Jacob ni kore kubolkwarlah Egypt bu mandjewk seventeen, wanjh Jacob nuye mandjewk bu nungka mimbini wanjh 147.
GEN 47:29 Wanjh bu ngokko darnkih kumwam nuye bu nungka nawu Israel kadjaldowen, nungka bimkayhmeng Joseph nawu beywurd nuye dja bimarneyimeng, “Bu ngudda yiyime ngamak, wanjh yibidkurrmerrimen kurrad ngardduk, dja kanberrebbun bu ngudda kunmak dja kunwoybuk kanmarneyime. Yuwn kankukdudjeng kondah kore Egypt,
GEN 47:30 dja bu ngamalngre kore mawahmawah ngardduk, wanjh ngadjare ngakukyo kore bedda kabirrikukyo. Kankukka kondah Egyptbeh dja kankukdudjeng kore bedda kabirrikukdudjindi.” Joseph biwokmey, yimeng, “Ngaye kunmekbe ngakurduyime bu ngudda yiyimeng, Ngabba.”
GEN 47:31 Dja Jacob yimeng, “Kanmarnewokkurrmerrimen kunwok kunrayek duninjh.” Wanjh nungka Joseph wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh. Wanjh Israel nungka welengboddanj kore kunkarndudj manbu karndudjkarreni, bu biburlumeng God.
GEN 48:1 Kaluk rerrikah wanjh bininj bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Kornkumo ke wanjh kahdowen.” Wanjh kunu Joseph benbenekang bebeywurd nuye Manasseh dja Ephraim birridjarrkwam.
GEN 48:2 Wanjh bu bininj bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Beywurd ke nawu Joseph wanjh ngunmarnebebmeng”, wanjh Israel kumngudjrayekworrinj kumdolkkang kumhni kore balabbala.
GEN 48:3 Jacob bimarneyimeng Joseph, yimeng, “El Shaddai nganmarnebukkarrinj kore kunred Luz kore kubolkwarlah Canaan, dja kumekbe nungka nganmarneyimeng kunmak kunwok,
GEN 48:4 dja nganmarneyimeng, ‘Ngaye marnbun ngudda bu yibenbornan birriwern wurdwurd, dja nawu yibenkebmawahmen wanjh kabirrimirndewernmen, dja mak kabirribebbehmirndeyimerran birribebbehmirndekihkimuk, dja ngaye ngabenbolkwon kumekbe kunred kore bolkkime yihdi ba bu kabirribolkkarrme djalmunguyh.’”
GEN 48:5 Kunmekbe yimeng Jacob biwokmulewam God, dja kuhni mak nungka bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Bonj, dja kuhni yina kayime, bebeywurd ke bokenh nawu ngundimarnedanginj kondah kore Egypt bu ngaye minj ngambangmerawinj ke, bedda wanjh kabeneyimerran yiman ngardduk rerrih bebeywurd. Ephraim dja Manasseh bedda wanjh kabeneyimerran ngardduk yiman Reuben dja Simeon ngardduk.
GEN 48:6 Bu yimankek wurdwurd birribuyika ngundimarnedangen yerrekah, bedda wanjh ngudda ke, dja Ephraim dja Manasseh kabenembolkweykan kabindimbolkwon kumekbebeh.
GEN 48:7 Kunmekbe ngakurduyime Rachelkah bu doweng. Bu ngaye ngarrurndengi Paddanbeh, wanjh ngakangewarreni bu Rachel doweng kore kubolkwarlah Canaan bu karribalhrey, darnkih karribebmeninj Ephrath. Wanjh ngaye kumekbe ngakukdudji darnkih kore manbolh manbu kare Ephrath.” (Kumekbe kunred wanjh kabolkngeyyo warridj Bethlehem.)
GEN 48:8 Bu Israel benbenenang Joseph nuye bebeywurd wanjh nungka bidjawam, yimeng, “Benengale beddanu?”
GEN 48:9 Joseph bimarneyimeng kornkumo, “Bedda wanjh bebeywurd ngardduk nawu God nganwong kondah kore Egypt.” Wanjh Israel yimeng, “Ngadjare yibenbenemka kore ngaye ba ngaye ngabenbenemarneyime kunmak kunwok berrewoneng.”
GEN 48:10 Dja Israel nungka wanjh wernhmimbulerranj dja kohbanjminj, nungka minj njale wernhnayi. Wanjh kunu Joseph bebeywurd nuye benbenemkang darnkih, dja kornkumo nuye benbenebunjhmey benbenewanjbimey.
GEN 48:11 Israel bimarneyimeng Joseph, yimeng. “Ngaye ngayimeng bu minj ngudda yawoyhkebnayi, dja God nungan kurduyimeng ngardduk ngabenbenenan wurdwurd ke warridj.”
GEN 48:12 Wanjh Joseph benbenekoluyhweng kore Israel beneni kubard nuye, dja nungka Joseph boddanj kanjdji rorrehrorrenani.
GEN 48:13 Wanjh Joseph benbenekang, Ephraim bikang kubidkun nuye bikurrmeng kore Israel nuye kudjakku, dja Manasseh Joseph bikang kubiddjakku nuye bikurrmeng kore Israel nuye kukun, wanjh kumekbe benbenekang darnkih kore Israel ni.
GEN 48:14 Dja nungka nawu Israel bidkurrmerrinj kunbidkun nuye kore Ephraim nuye kukodj, madjamku nungka Ephraim nawalawalak, dja berlyurrhkerrinj bidkurrmerrinj kunbiddjakku nuye kore Manasseh nuye kukodj, madjamku Manasseh nungka wanjh nadjdjaman.
GEN 48:15 Wanjh nungka Israel bimarneyimeng Joseph kunmak kunwok, yimeng, “Ngadjare God nawu Mawah ngardduk nawu Abraham dja Ngabbard Isaac benemarnedurrkmirri, God nawu ngandjalnahnani nganmikani bu ngayahwurdni dja munguyh ngandjalnahnani, dja mak bolkkime ngannahnan.
GEN 48:16 Nungka angel nawu nganbebkeyi bu baleh yarrkka kunwarre nganmarnebebmi. Ngadjare nungka kabenbenemarnekurduyime kunmak nanih nawu yawurrinj bokenh. Ngadjare kunngey ngardduk dja kunngey berrewoneng Ngabbard Isaac, dja ngardduk Mawah nawu Abraham kandingeykerrngehme ngadberre, kunmekbe kabaldjalyimerran munguyh munguyh. Dja ngadjare nawu kabindikebmawahme kabirrimirndewernmen kore kurorre.”
GEN 48:17 Bu Joseph nang kornkumo nuye bidkurrmerrinj kunbidkun nuye kore Ephraim nuye kukodj, wanjh nungka Joseph minj djareniwirrinj. Wanjh kunu nungka bibidkarrmeng kornkumo nuye kunbid, bibidwayhkemeninj kore Ephraim nuye kukodjbeh, bibidkurrmeninj kore Manasseh nuye kukodj.
GEN 48:18 Joseph bimarneyimeng kornkumo, yimeng, “Kuwid Ngabba, nanih wanjh nadjdjaman, yibidkurrmerrimen kunbidkun ke kukodj nuye.”
GEN 48:19 Dja kornkumo nuye birrahmeng yimeng, “Ngaburrbun Korlonj, ngaburrbun. Nungka warridj Manasseh wanjh kabenkebmawahme namirndewern bininj, dja warridj kabirrimirndekukenmen. Dja nawu nawalawalak nuye kabiyurrhke, dja nawu kabenkebmawahme wanjh kabirriwernhmirndeyimerran birribebbehmirndewern nawu birriredbo.”
GEN 48:20 Kunmekbe kunbarnangarra nungka Israel benbenemarneyimeng kunmak kunwok, yimeng, “Bininj nawu Israel benkebmawahmeng kaluk bingeybun ngorrewoneng bu bedda kabindimarneyime bininj kunmak kunwok, kaluk kabirriyime, ‘Ngarridjare God ngunmarnbun ngurriyimerran yiman Ephraim dja Manasseh.’” Bu kuhni yimeng nawu Israel nungka birrokmiweng Ephraim, dja Manasseh bikurrmeng rerre.
GEN 48:21 Wanjh Israel bimarneyimeng Joseph, yimeng, “Kanbekka, ngaye ngokko darnkih ngarrowen, dja God ngurridjarrkre munguyh dja ngunkan ngudberre ngurridurndeng kore kunred bedberre nawu mawahmawah ngudberre.
GEN 48:22 Dja ngudda nawu yibenmarnewohrnan nawu ngurridanginj, ngaye kaluk bolkwon kore kawohdulum kunred Shechem kore ngaye ngabenbolkyimey bininj nawu Amor benkebmawahmeng bu mandjawak dja bunarra ngardduk ngabenbuni.”
GEN 49:1 Wanjh Jacob benkayhmeng bebeywurd nuye dja yimeng, “Wurdwurd, ngurrimray nadjakerryih dja nakokokyih ngurrimirndemornnamerrimen ngardduk dja kandiwokbekkan ngaye bu marneyime ngudberre. Ngadjare marneyime ngudberre bu kaluk baleh kabebbehkurduyimerran ngudberre yerrekah.
GEN 49:2 Ngaye wanjh nawu nakornkumo ngudberre bu ngakarrme kunngey bokenh. Kunkudji ngangeyyo Jacob dja mak kunbadbuyika ngangeyyo Israel bu nungan God nganngeywong. Kandibekkabekka bolkkime.”
GEN 49:3 “Ngudda nawu Reuben, ngudda wanjh ngardduk nawernwarre duninjh nawu nadjdjaman, nawu kundung ngarruy. Bu ngaye ngayawurrinjni dja ngangudjmakni wanjh ngudda nawu yirrokmeng bu bornang. Ngudda nawu yikimuk duninjh dja mak balhberr yirri ngardduk.
GEN 49:4 Minj mak bu yibenmarnewirrihmerren dja mak yibenmarnewohrnan birrikilehkilelk nawu ngurridangerrinj. Minj ngudda kunu yimarnburren yimak dja yidjalyimerran yiman kayime kukku manbu kabore dja kaboyarlarrme bebbehbeh. Dja ngudda kunu yiwam yiyonginj kore kunmadj ngardduk bu kanmarnbom ngayemeng bulkkidj.”
GEN 49:5 “Simeon dja Levi ngudda nawu ngunedjaldanginj duninjh. Ngudda wanjh ngurrbenbuni bininj bu kunkare mandjawakyi bu ngunedjalyiddungi dja mak ngurrbendjalbuni burudjang. Dja mak ngurrbenmarneyildadjkeyi mayh bedberre bu yimankek marlehmarlelh ngunehyimi. Ngaye minj ngadjare kaneraworren bu kuninjkunu kunwarrekenh kunmekbe bu ngudda nguneburrbun kore ngunemayaliyime ngonewoneng.
GEN 49:7 Bu ngudda munguyh ngunedjalyiddung dja ngunekukbengwarrmen dja mak ngunemimkongiyakmen wanjh ngaye ngadjare God ngunbenedjarrkdung ngunebokenh. Ngudda nawu ngunekebmawahme nawu ngonewoneng wanjh nakka kabirribebbehmirndeyarlarrme kore wanjh ngaye ngabenkebmawahme nawu birribuyika. Wanjh kunukka ngudda nawu ngurrimud minj mak ngurrikukenworren ngudmandeleng, dja larrk.”
GEN 49:8 “Ngudda nawu Judah, wanjh nawu ngurridanginj ngundiburlume. Bu ngudda wanjh munguyh yibendjalyurrhke bininj nawu yimankek birribang ngundibun. Wanjh kuninjkunukenh nawu ngudda ngurridanginj wanjh ngundimarneboddan ngudda ke.
GEN 49:9 Ngudda yiman kayime nawu lion kukyawurrinj nawu nabang duninjh. Ngudda wanjh yire dja yibun ke mayh, wanjh bu yimdurndeng wanjh yingehme bu yikeyokenh. Minj nangale kelebuk bu kamre ngunkodjkedolkkayhwe kore yihkeyo.
GEN 49:10 Ngudda nawu ngurrimud wanjh kabindingalke nawu kings bu kabindimarnewohrnankenh bininj nawu ngabenkebmawahme nawu kabirringeyyo Israel kore ngaye ngabenngeywon. Kaluk bu yerrekah wanjh nakudji kambebme nawu yibenkebmawahme ke, dja nungka wanjh nawu king duninjh kayimerran, wanjh birriwarlahkenh bininj kabirriwokmarrkmang nuye.
GEN 49:11 Kaluk yerrekah nungka kamre, wanjh kakan yaw djarrang kakebbongname kore mandulkbarnemmak kahdi manbu grapes. Kaluk nungka kamadjdjirridjburren kore mankalkkidbeh grapes, yiman kayime manbokurlbah rerrih.
GEN 49:12 Dja mak nungka kabongun manbowern mankalkkid manbu grapesbeh wanjh kunmim nuye kamimburlerran bu kamimkakyongen. Dja mak manbowern kabongun yiman kayime kore kundjikkabeh wanjh kunyidme nuye kabelemen.”
GEN 49:13 “Ngudda nawu Zebulun, ngudda wanjh yireddi kore kukadjid mankarndan ngarre adjbud. Wanjh manbu mankimuk kabbala kamre karrangen kore ngudda yireddi ba bu yidarnhnahnan bu kamak rowk kahdi. Ngudda ke kunred wanjh kayawbolkkimuk bu kare kangurdme kore kabolkngeyyo Sidon.”
GEN 49:14 “Dja ngudda nawu Issachar, ngudda wanjh yiman kayime djarrang nawu nangudjrayek kamadjngorrkan, bu karrurrkmirri kunrayek dja bu kabolknan kanan kore kurralkmak, wanjh kayerrkan kangudjngehme kumekke. Dja nungka munguyh kadjaldurrkmirri, dja mak bu bininj kabirridjaldjurrkkan wanjh nungka munguyh karrurrkmirri bedberre.”
GEN 49:16 “Ngudda nawu Dan yibenkebmawahme nakka wanjh kabindidjadme birribuyika bininj nawu ngaye ngabenkebmawahme.
GEN 49:17 Ngudda wanjh kaluk yiman kayime nayin nabang nawu kahdi kurrid manbolh dja kabimadbun djarrang kabibun ba bu nawu kahmorneni kaddum wanjh kabiburriwe kore kurorre kamankan kubodme nuye.”
GEN 49:18 “Ngudda nawu Yawey, ngaye wanjh madbun bu ngudda kanngehke!”
GEN 49:19 “Ngudda nawu Gad, yikahwi bininj kabirridjare ngundibun dja ngundimarnedjirdmang, kaluk yinganwali yibenyikadjung dja mak yibenyimang rowk.”
GEN 49:20 “Ngudda nawu Asher, ngudda ke kunbolk wanjh munguyh kakarrme manme manmakmak, yiman kayime manbu kings kabirringun.”
GEN 49:21 “Ngudda nawu Naphtali, ngudda yiman kayime mayh nawu deer kanemdulkwern ngalbu kayawkarrme nayawmakmak kilehkilelk.”
GEN 49:22 “Dja ngudda nawu Joseph, ngudda yiman kayime manrakelmak manbu kadjordmen kore njilhmi kahdi darnkih, dja manbu manyenhyende wanjh makka kawernmerren dja kabarnemwelehwelme manbu manme.
GEN 49:23 Dja kaluk yikahwi bininj birridjareni kunyid dorrengh ngundiyameninj mankole, dja mak bedda yimankek ngundidjalkuyinjbuyi dja bedda minj ngundidjorrngmayi bu ngundibuyi. God nawu dulkarrekimuk ngunmurrngrayekwong ngudda. Ngaye nawu Jacob ngamunkekadjung namekbe nawu God dulkarrekimuk ngardduk. Nungka kabennahnan bininj ngaye nawu ngabenngeywong Israel yiman kayime shepherd kanahnan mayh nuye nawu sheep. Nungka wanjh yiman kayime kunwarddekimuk manbu balhberr karri bedberre.
GEN 49:25 Nungka wanjh ngardduk God ngaye nawu nakornkumo ke, dja mak ngudda ke God wanjh nungka munguyh ngunbidyikarrme. Nungka wanjh nadjalkudji nadjaldulkarrekimuk duninjh mak ngunwon nawu namakmak kore kaddumbeh dja mak nawu kanjdjibeh. Dja warridj namak ngunnahnan ngudberre nawu ngurrimud ba bu munguyh kabirriyawwernmerren, dja mak mayh bedberre kabirriyawwernmerren.”
GEN 49:26 “Ngaye wanjh kornkumo ke dja ngadjare kuhni wanjh God kakurduyime ke bu kundjalwernhmakmak duninjh bu karri munguyh. Ngaye wanjh ngadjare kuninjkunu God ngunmarnekurduyime nawu ngudda ngaye ngardduk beywurd Joseph. Dja mak ngudda wanjh yidjalwernhkuken bedberre nawu ngurridangerrinj.”
GEN 49:27 “Dja ngudda nawu Benjaminj, ngudda wanjh yiman kayime dalkken nabang nawu marrwedowikenh kahre. Dja bu malahmalaywi ngudda yibun mayh bu yingun yiworrkmiworren, dja bu wolewoleh kayimerran ngudda yibun mayh wanjh yikukdjalkdjalkmang yiwarlaykurrmekurrme bebbehbeh.”
GEN 49:28 Kuhni rowk yimeng nawu Israel. Wanjh nungka benbebbehmarneyimeng rowk bebeywurd nuye bu baleh kaluk kabenbebbehmarnekurduyimerran bedberre. Nungka benmarneyolyolmeng rowk bedberre birrimekbe nawu twelve bebeywurd nuye, nawu kaluk birribebbehyimerranj twelve nawu birribebbehmarnbom namud bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka nawu kornkumo benwong kunwok kunmak bedberre, benbebbehmarneyimeng rowk kunwok manbu mandjalkarredjadni manbu bedberrekih.
GEN 49:29 Wanjh Jacob benwokrayekwong, yimeng bedberre, “Ngaye ngokko darnkih ngarrowen, ngamalngre kore mawahmawah ngayekenh birriyingkihmalngdokmeng. Kaluk kandikukdudjeng kore mawahmawah kadberre kabirrikukdudjindi kore kuwardderurrk kore kabbal nuyeni Ephron nawu Heth bikebmawahmeng.
GEN 49:30 Kaluk kore kuwardderurrk kore kabbal kore Machpelah, koyekkah Mamre kore kubolkwarlah Canaan, kaluk kunwardderurrk manbu Ephron nawu Heth bikebmawahmeng bolkweykang, Abraham bibolkyimey kabbal dorrengh karribolkkarrmekenh karrbenkukdudjengkenh.”
GEN 49:31 “Kumekbe bindikukdudji Abraham dja Sarah ngalbu ngalbininjkobeng nuye, kumekbe bindikukdudji Isaac dja Rebekah ngalbu ngalbininjkobeng nuye, dja kumekbe mak ngaye ngakukdudji Leah.
GEN 49:32 Kaluk kabbal dja kunwardderurrk manbu kumekbe karri wanjh Mawah benbolkyimey bu bininj nawu Heth benkebmawahmeng birribolkweykang.”
GEN 49:33 Bu Jacob yakwong bu benwokrayekwoni bebeywurd nuye, wanjh nungka dengewayhmeng kore balabbala wanjh balwelengngolekdadjmeng baldoweng, malngwam kore mawahmawah nuyeni birriyingkihmalngdokmeng.
GEN 50:1 Wanjh Joseph kukburriwerrinj kore kornkumo kukyoy dja bimarnenalkbuni bikukbunjhmangi.
GEN 50:2 Bu kumekbe wanjh mankarre yoy bedberre nawu Egyptian bininj bu bininj nawu doweni wanjh munguyh birridjalkukbarungi bu forty barnangarra. Wanjh Joseph benwokrayekwong bininj nawu birrimarnedurrkmirri nawu birriburrbuni nawu bedman birridoweni bindikukbarungi ba minj birrikuknudmeninj, benmarneyimeng kabirrikukbarung kornkumo nuye nawu Israel. Wanjh kunu bedda birrikukbarungi, birridjalkukbarungi munguyh bu kunbarnangarra forty. Dja nawu birriwern Egyptian bininj munguyh birrihdjalmarnenalkbuni kunbarnangarra seventy.
GEN 50:4 Dja bu yakminj birrimarnenalkbuni wanjh Joseph wokdanj bedberre bininj nawu birridjarrkni Pharaoh, benmarneyimeng, “Bu nuk ngudda ngurriyime ngaye ngamak, ngaye djawan ngudberre ngadjare ngurrimarneyime Pharaoh
GEN 50:5 kuhni kunwok bu ngardduk kornkumo ngandjurrkkang ngamarnewokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh. Bu nungka darnkih dowehdoweni nungka nganwokwong nganmarneyimeng ngakukdudjeng kore kumidj nungan yingkihmidjmarnbom nungan nuye kore kubolkwarlah Canaan. Wanjh kunu ngaye djawan Pharaoh, kanmunkewemen ngakukdudjeng kornkumo ngardduk wanjh ngamdurndeng.”
GEN 50:6 Wanjh Pharaoh biwokmey yimeng, “Yiray wanjh yikukdudje kornkumo ke bu nungka ngundjurrkkang yimarnewokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh.”
GEN 50:7 Wanjh Joseph wam kabikukdudjeng kornkumo nuye, kaluk birridjarrkwam bininj nawu birrikihkimuk birrimarnedurrkmirri Pharaoh, dabborrabbolk nawu birridjarrkni Pharaoh, dja dabborrabbolk rowk nawu birrini kore kubolkwarlah Egypt.
GEN 50:8 Dja mak birridjarrkwam rowk nawu Joseph birridjarrkni, dja birridanginj nuye, dja nawu kornkumo birridjarrkni. Bedda birridjarrkwam dja birridjalkudji birrini kore Goshen, nawu wurdwurd bedberre dja mayh nawu sheep, goat dja bulikki, bedda wanjh minj birridjarrkrawinj, dja birrini kore Goshen.
GEN 50:9 Dja mak wirlbarra dorrengh birridjarrkwam dja bininj nawu birrimorneni djarrang. Wanjh nawu birriwam wanjh birrimirndewern duninjh.
GEN 50:10 Kaluk birribolkmey kore kunrurrk bininj kabirrimimkarrhkarrhme kore kunred Atad, kaluk bewhkah Jordan mankabo, wanjh kumekbe birrimarnenalkbuni wernkih duninjh, dja birrikangewarreni duninjh, dja kumekbe Joseph bimarnenjilngwarreni kornkumo nuye bu kunbarnangarra seven.
GEN 50:11 Bu bininj nawu birrikang kumekbe kubolkwarlah Canaan bindinang birrinjilngwarreni kore kabirrimimkarrhkarrhme kore kunred nuye Atad, wanjh birriyimeng, “Nahni bininj nawu Egyptbeh kabirrikarrme kundowikenh dja kabirrimarnenjilngwarre duninjh.” Wanjh kunmekbekenh kunu birribolkngeykurrmeng Abel-Mizraim.
GEN 50:12 Wanjh kunu bebeywurd nuye Israel birrimarnekurduyimeng bu nungka benwokrayekwong.
GEN 50:13 Bedda birrikukkang kore kubolkwarlah Canaan dja birrikukdudji kore kuwardderurrk kore kabbal kore Machpelah, koyekkah Mamre kore Ephron nawu Heth bikebmawahmeng bolkweykang Abraham. Nungka wanjh wardderurrkmey kabbal dorrengh kabirribolkkarrmekenh kabindikukdudjengkenh.
GEN 50:14 Wanjh bu Joseph bikukdudji kornkumo nuye, nungka durndi kore Egypt, birridjarrkdurndi birridanginj nuye dja mak birriwern rowk nawu birridjarrkwam nawu birrikukdudjikenh kornkumo nuye.
GEN 50:15 Wanjh bu kornkumo bedberre doweng, kunu wanjh birridanginj nuye Joseph birriburrbuni, birrimarneyimerrinj, “Wardi kunubewu Joseph kanwidnan kadberre dja kanmarnedurndiwe kunwarre bu ngad kunwern kunwarre karrimarnekurduyimi.”
GEN 50:16 Wanjh kunu bindimunkeweng bininj kore Joseph dja birrimarneyimeng, “Kornkumo ke kanwokrayekwong ngadberre bu minj bangmedowimeninj, yimeng,
GEN 50:17 ‘Kuhni wanjh ngurrimarneyimen Joseph, “Ngaye djawan ngudda Joseph bu yibengmidjda kunwarre nawu ngurridanginj ngundimarneyimeng, dja ngaburrbun kunwarre kunwern ngundimarnekurduyimi.” Kuhni yimeng kornkumo ke dja ngad nawu karridanginj wanjh ngundidjawan kab yibengmidjda kunwarre ngadberre nawu ngarrimarnedurrkmirri God nuye nawu kornkumo ke.’” Wanjh bu kuhni kunwok birriyimeng bindiwokmulewam nawu birridanginj rowk, Joseph wanjh nalkbom.
GEN 50:18 Wanjh birridanginj nuye birrimyikang birrimankarrinj kumirrk nuye birrimarneyimeng, “Yina, ngad ngundimarnedurrkmirri.”
GEN 50:19 Dja Joseph benmarneyimeng, “Yuwn ngurrikele. Yiddok ngaye yimankek ngurriyime God?
GEN 50:20 Ngudda wanjh bonj, ngurridjareni kunwarre nganmarnekurduyimerrangimeninj ngardduk, dja God djareni kunmak ba bu birriwern kabirridjaldarrkid yiman bu bolkkime yimerranj.
GEN 50:21 Wanjh kunu yuwn ngurrikele, ngaye nahnan ngudberre, manme won warridj ngudda dja wurdwurd ngudberre.” Wanjh kuhni kunmakmak benmarnewokdi munguyh benkangemarnmarnbuni.
GEN 50:22 Wanjh Joseph ni kore kubolkwarlah Egypt, nungka dja birriwern rowk nawu kornkumo nuyeni. Wanjh Joseph mimbini bu mandjewk 110.
GEN 50:23 Joseph bennang nawu benkebmawahmeng, nawu Ephraim benbornang, dja wurdwurd nuye Machir nawu beywurd nuye Manasseh, bedda warridj Joseph bendjarrkmey kore kubard nuye bu birridanginj.
GEN 50:24 Wanjh Joseph benmarneyimeng nawu birrimud, yimeng, “Ngaye ngokko darnkih ngarrowen. Dja God kaluk kamre ngunbidyikarrme ngudberre, dja ngunkan ngudberre ngurribolkbawon kondanjkunu kubolkwarlah, ngunkan kore kubolkwarlah kore benmarnewokkurrmerrinj Abraham, Isaac dja Jacob, nungka benmarnewokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh bu kaluk kanbolkwon kadberre.”
GEN 50:25 Wanjh Joseph bendjurrkkang birriwokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yimeng, “God kamre ngunbidyikarrme ngudberre dja ngudda kandimurrngkan kondahbeh.”
GEN 50:26 Wanjh kunu Joseph doweng bu nungka mandjewk nuyeni wanjh 110. Wanjh birrikukbaruy dja birrikukdahkendoy kore kundulk kumekbe kore Egypt, djahdjalkukdahkendi minj birrikukdudjeyi.
EXO 1:1 Kunkare wanjh nakudji bininj ni nawu kunngey bokenh ngeyyoy. Kaluk Israel dja Jacob kunngey bokenh nuye. Nungka dja nawu bebeywurd nuye birridjarrkwam kore Egypt. Kaluk bedda wanjh birringeyyoy Reuben, Simeon, Levi dja Judah, Isaachar, Zebulun, dja Benjamin, Dan dja Naphtali, Gad dja Asher. Dja mak bedda bindidbebbehkang ngalbihbininjkobeng dja wurdwurd bedberre nawu bedman birridjarrkyoy. Bedda rowk nawu Jacob nungka benbornang dja nawu benkebmawahmeng rowk, wanjh seventy ni. Dja mak nabuyika beywurd nuye Israel nawu ngeyyoy Joseph, nungka wanjh ngokko yingkihni kore Egypt.
EXO 1:6 Kaluk yerrekah wanjh Joseph doweng, dja nawu birridanginj nuye birridowerrinj rowk. Dja mak bininj nawu birridjarrkdabborrabbolkni wanjh birridoweng rowk.
EXO 1:7 Kaluk binihbininj nawu Israel benkebmawahmeng, bedda wanjh bindikarrmi birriwern wurdwurd. Birriwern duninjh wurdyaw birriyawmahyawmarrinj, birrimirndewernmerrinj, birribalmirndekimukminj kore kumekbe birrihdi kubolkwarlah Egypt.
EXO 1:8 Kaluk yerrekah wanjh nakerrnge king wanjh dedjdjingmey wohrnani kumekbe kubolkwarlah Egypt. Bedda birringeybom nawu Pharaoh. Kaluk nungka minj biwobekkayi nawu Joseph.
EXO 1:9 Wanjh Pharaoh benmarneyimeng bedberre nungka nuyeni bininj nawu birriredboni, yimeng, “Kandibekka. Ngurrina nanih bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh bedda birrimirndewernminj dja birringudjkimukminj, wardi kunubewu kandingudjyurrhke kadberre.
EXO 1:10 Dja baleh nuk ngad kandiyimowon? Kab karrbenmarneyingkihkarremarnbu, wardi kabirrimirndewernmerren munguyh dja bu bininj kabirrimre kandibunkenh, bedda nawu Israel benkebmawahmeng kaluk kabirriraworren nawu kandiwidnan, kandibun kadberre dja mak kabirrire kubolkbubuyika, kabirribolkbawon kubolkwarlahkenh kadberre.” Kumekbe bu Pharaoh benmarneyimeng nuye bininj.
EXO 1:11 Kumekbekenh kunu wanjh bindikurrmeng bininj nawu bindidjurrkkani bindimarnbuni bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu birridjaldurrkmirri bedberre munguyh, ba bu birrikangedombuyhweyi bu kundulmuk duninjh birringorrkani bedberre. Wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrimarnerurrkmarnbom manrurrkwern manbu Pharaoh nuye kore nungka karehkarekurrmi yehyeng nuye. Kaluk benebolkngeyyoy Pithom dja Ramses.
EXO 1:12 Bininj nawu Egyptbeh wanjh bindiwarrewoni nawu Israel benkebmawahmeng. Dja bonj, djal djamku kuhni bindimarnekurduyimi. Bu bindihdjaldjurrkkani kunrayek duninjh munguyh, wanjh bedda bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birridjalmirndewernmerreni munguyh dja birridjalkaberrkwernmerreni warridj. Wanjh nawu bininj birrikang Egypt kaluk bindikengemi bedda nawu Israel benkebmawahmeng dja mak bindiwarreweyi bu bindimarneyimi bedberre.
EXO 1:13 Wanjh kunmekbekenh kunu birrimekbe bininj nawu birrikang Egypt bindimarnbuni bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu birridjaldurrkmirri bedberre bulkkidj duninjh.
EXO 1:14 Bindimarnbom bindimarnedurrkmirri kore kunrurrkkenh birrimangi birrimarnbuni brick dja tar, dja mak kunbubuyika birrihdurrkmirri kore dudjihdudjindi manu manmekenh. Kaluk bedda nawu bininj birrikang Egypt wanjh birrimimkongiyakni bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Bindidjaldjurrkkani munguyh, dja mak bindidjalnjilngwarrewoni munguyh.
EXO 1:15 Wanjh nawu Hebrew daluk, wanjh ngalbihbininjkobeng bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh bu bedda wurdyaw bindimarneyawdangeni wanjh daluk bokenh bindibidyikarrmi. Bedda benengeyyoy Shiphrah dja Puah. Kaluk wanjh Pharaoh benbenemarneyimeng benemekbe daluk, yimeng berrewoneng,
EXO 1:16 “Bu ngurrbenbidyikarrme nawu Hebrew daluk bu wurdyaw karrangen, dja bu ngunenan narangem, wanjh nguneyawbu, dja bu ngaldaluk, wanjh bonj, nguneyawbawo karrarrkid.”
EXO 1:17 Dja bedda nawu daluk bokenh wanjh benekengemi God, wanjh minj benekurduyimeninj nawu king benbenewokrayekwong, dja bindidjaldarrkidbawoni narahrangem rowk.
EXO 1:18 Kaluk kunmekbekenh kunu nungka king nawu wohrnani kore Egypt benbenekayhmeng bedda nawu daluk bokenh, dja yimeng berrewoneng, “Njalekah kunih bu ngunekurduyimeng, dja narahrangem ngurrbendarrkidbawong?”
EXO 1:19 Bedda nawu daluk bokenh benemarneyimeng Pharaoh, beneyimeng, “Ngad yimankek kunmekbe nganekurduyimeninj. Dja nawu Hebrew daluk minj kabirrirohrok nawu daluk birrikang Egypt, dja bedda nawu Hebrew daluk wanjh birringudjmak dja mak werrkwerrk kayawdangen bedberre, bu minj ngad nganebangmebolkmang bu ngarrbenbidyikarrmekenh.” Kuhni bu benemarneyimeng nawu king.
EXO 1:20 Bu kunmekbe benekurduyimeng benemekbe daluk bokenh, wanjh God kunmak benbenemarnekurduyimeng, dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birridjalmirndewernminj munguyh dja birribalmirndekimukminj duninjh.
EXO 1:21 Dja God benbeneyawwong benemekbe daluk bokenh nawu bindibidyikarrmi birribuyika daluk bu wurdyaw benhbuni. Kunmekbe God benbenemarnekurduyimeng bu bedda benemarnekeleni nawu nungka God.
EXO 1:22 Wanjh Pharaoh benwokrayekwong bedberre rowk nawu bininj nuye, nawu nungan birriredbo, yimeng, “Narahrangem rowk nawu kabindimarneyawdangen bedberre nawu Hebrew bininj dja daluk, wanjh ngudda ngurrbenyawburriwemen kore mankabo, dja ngaldahdaluk rowk wanjh ngurrbendjaldarrkidbawo.”
EXO 2:1 Bu kumekbe bolkyimi nakudji bininj nawu Levi bikebmawahmeng wanjh benemarrinj daluk ngalbu ngaleng warridj Levi bikebmawahmeng.
EXO 2:2 Kaluk ngaleng yawkani ngaldaluk. Kaluk yerrih wanjh yawoyhyawkani dja narangem bimarneyawdanginj. Dja bu ngaleng nang namekbe wurdyaw kukmakni wanjh biyawwarlkkang bu dird danjbik.
EXO 2:3 Wanjh ngalmekbe daluk bu minj munguyh biyawwarlkkayi, wanjh kumekbe basket mey manbu birrimarnbom kundalk manbu mandalkkuyeng kukabo dingihdi. Wanjh manekke basket mey, baruy manbu yiman tar yerrih bu belbmeng ba kukku minj bongimeninj. Wanjh ngalbadjan bimey wurdyaw bikurrmeng kore basket, dja benedjarrkkang ngalyaw dorrengh, benekang kore mankabo kurrid ngarre. Kumekbe wanjh benekurrmeng benewarlkkang kore kurralk manbu mandalkkuyeng.
EXO 2:4 Kaluk ngalbadjan durndi kured dja ngalyaw ngarre, ngalbu benedanginj nawu wurdyaw, dingihdi djarrehbeh ba bu binahnani djarreh wurd nawu narangem bu baleh bimarnekurduyimerrangimeninj.
EXO 2:5 Kaluk ngalbu Pharaoh nuye ngalbeywurd wam kumekbe kore mankabo wurlebmeninj, dja daluk nawu birribidyikarrmi birrihdjalley kore kurrid ngarre mankabo. Ngaleng wanjh nang basket kore kurralk yongohyoy, dja bimunkeweng ngalyawk ngalbu bihmarnedurrkmirri, yimeng, “Yimka nawu basket!”
EXO 2:6 Ngalmekbe ngalbu ngalbeywurd nuye Pharaoh, bu dangmarrhmey basket, dja biyawnang nawu wurdyaw. Kaluk namekbe wurdyaw nalkbuni, wanjh ngalbu ngalyawk biyawkongibom. Wanjh ngaleng yimeng, “Ahwurd! Nanih wanjh nadjalkudji nawu Hebrew wurdyaw.”
EXO 2:7 Wanjh ngaldaluk ngalbu benedanginj nawu namekbe wurdyaw, bebmeng bidjawam ngalmekbe ngalbeywurd nuye Pharaoh, yimeng, “Yiddok minj ngare ngakimang ngalkudji ngalbu Hebrew daluk ngunmarneyawdjikkawon?”
EXO 2:8 Wanjh Pharaoh nuye ngalbeywurd yimeng, “Mah, yiray.” Wanjh ngalyaw wam bimey ngalbadjan nuye nawu wurdyaw.
EXO 2:9 Wanjh Pharaoh nuye ngalbeywurd bimarneyimeng, “Yika nanih nawu wurdyaw, dja yinahna ngardduk, wanjh ngaye karremulewan.” Wanjh ngalbu ngalbadjan bimey namekbe wurdyaw dja binahnani.
EXO 2:10 Kaluk bu djordminj, ngaleng biyawwong Pharaoh nuye ngalbeywurd wanjh namekbe wurdyaw yimerranj ngalengngarre, dja bingeykurrmeng Moses. Kuhni bu ngalengman yimeng, “Ngaye ngabebkeng kukkubeh, wanjh kunmekbekenh kunu ngangeykurrme Moses kangeyyo.”
EXO 2:11 Kaluk bu Moses djordminj, dja nungka wanjh bininj yimerranj. Wanjh kaluk nungka bebmeng wam kore nawu Hebrew bininj birrihni nawu nungka birrimudni, dja kumekbe bennang bindimarnedurrkmirri bininj nawu birrikang Egyptbeh. Bennang kore bindidjurrkkani bindimarnbuni kunkimuk bindimarnedurrkmirri. Dja kumekbe binang nakudji bininj nawu Egyptbeh bihbuni nawu Hebrew bininj nungan Moses birrimudni.
EXO 2:12 Wanjh nungka Moses djalwernhbolknanganang rowk, dja bu minj nangale nayi, wanjh nungka bibom namekbe bininj nawu Egyptbeh, wanjh bikukkurrmeng, dja bikukdudji kore kukayalanj bikukwarlkkang.
EXO 2:13 Kaluk malamalaywihni Moses bebmeng, dja benbenenang benebokenh nawu Hebrew bininj bedmandeleng benehburreni dja wanjh njilngwarreminj. Wanjh nungka bidjawam nawu nakudji yidngalkeng, bimarneyimeng, “Njalekah yihbun nawu ngunedjalmud duninjh?”
EXO 2:14 Wanjh namekbe bininj biwokmey, yimeng, “Ngayh! Dja nangale ngunkurrmeng bu ngudda kanhmarnewohrnan, dja kandjadme ngadberre? Yiddok ngudda yidjare kanbun ngaye, yiman kayime ngudda yibom bininj nawu Egyptbeh?” Wanjh kunu Moses keleni dja baybaywi burrbuhburrbuni marneyimerrinj, “Woybukkih wanjh bininj rowk kabirriburrbun bu baleh ngakurduyimeng.”
EXO 2:15 Kaluk yerrekah bu Pharaoh biwobekkang kore Moses kurduyimeng, wanjh nungka karremarnbom bu bibuyikenh. Wanjh Moses kelerlobmeng bolkbawong Egypt dja mak bibawong Pharaoh. Nungka wanjh wam kore kubolkwarlah bolkngeyyoy Midian. Kumekbe djalwohrey, wanjh kalukburrk nungka yerrkang ni kore kungad darnkih.
EXO 2:16 Kaluk kumekbe kore kubolkwarlah Midian nakudji bininj ni nawu ngeyyoy kunngey bokenh. Reuel dja Jethro kunngey bokenh nuye. Nungka wanjh priestni, wohrnawohrnani yiwarrudj bedberre. Dja nungka benkarrmi seven ngalbebeywurd. Kaluk bedda nawu seven birriyawkyawkni birriwam kore kungad birribomangi birriborrahkendongi kore manbu boyohboyoy bedberre mayh, sheep dja goat nawu nuye kornkumo bedberre.
EXO 2:17 Kaluk yikahwi bininj nawu birrihnahnani mayh wanjh birrimwam bindimunkeweng bedda nawu yawkyawk, dja Moses dolkkang benbidyikarrmeng nawu yawkyawk, bu benngehkeng bedberre, dja mak benbowong mayh bedberre nawu mirndehmirnderri.
EXO 2:18 Kaluk bu bedda birridurndi kore kornkumo bedberre, nungka bendjawam, “A! Njalekenh ngudda djalwerrkwerrk ngurrimbebmeng bolkkime, dja kuhni nuk kundedjumbungni?”
EXO 2:19 Wanjh bedda birriwokmey birriyimeng, “Nakudji nawu bininj nakang Egypt kanngehkeng ngadberre kore bininj nawu mayh kabirrinahnan kandimarnekurduyimi kunwarre. Dja warridj nungka kanmarnebomey dja mayh benbowong.”
EXO 2:20 Wanjh Reuel bendjawam ngalbebeywurd nuye, yimeng, “A! Kaluk baleh kunu nawu bininj kahni? Njalekah ngurribawong? Dja ngurriray, ngurrimkimang ba kangun manme.”
EXO 2:21 Wanjh Moses bekkarrinj kamak kumekbe kadjalni kore namekbe nawu bininj kore ni. Kaluk ngalkudji ngalbeywurd nuye bininj ngalbu ngeyyoy Zipporah nungka biwong Moses benemarrinj.
EXO 2:22 Dja ngaleng bimarneyawmey narangem wanjh Moses yimeng, “Ngaye ngamwam ngani kore kubolkwarlah minj ngardduk kunred.” Wanjh kunmekbekenh kunu bingeykurrmeng Gershom.
EXO 2:23 Wanjh Moses dingihdi bu kunkuyeng kore Midian. Kalukburrk namekbe king nawu wohrnani kore Egypt wanjh doweng. Kaluk bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh munguyh birrinjilngwarreni dja birrikayhmi kunnjilngwarre dorrengh kore birribongdi kore bininj nawu birrikang Egypt bindikurrmeng, dja bindimarnbom bindimarnedurrkmirri. Wanjh kumekbekenh kunu birrikayhmi bu yimankek nangale benbidyikarrmeninj. Birrikayhmi kore God benbekkang.
EXO 2:24 Wanjh God bendjalbekkang bu birrikayhmi kunnjilngwarre dorrengh. Dja God burrbom bu kunkare nungka wokkurrmerrinj benberrebbom Abraham, Isaac dja Jacob.
EXO 2:25 Dja nungka God bennang birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh burrbuni kore benmarnekurduyimerranj dja benkongibom.
EXO 3:1 Moses nahnani mayh kumirnde nuye Jethro nawu bindoy nuye. Nawu nungka Jethro priestni dingihdi kore Midian. Wanjh Moses benmirndekang mayh djarreh kore kubolkdarleh borledmikenh, dja bebmeng kore mandulumkimuk kawarddengeyyo Horeb. Kunmekbe kunred wanjh God nuye kunwarddekimuk.
EXO 3:2 Kaluk kumekbe angel nuye Yawey bimarnebukkarrinj dingihdi kore kunak manbirluwoldjen kumbebmerreni kore mandulkyahwurd. Moses wanjh nang manekke kundulk, dja mak kunak nang dja minj dulkruyi.
EXO 3:3 Wanjh Moses yimeng, “Ngaray darnkih nganan manihbu kunbuyika duninjh dja njalekah minj karrulkrung.”
EXO 3:4 Bu Yawey binang Moses wam dulknang, wanjh nungka bikayhmeng kore kurrulkbeh yimeng, “Moses! Moses!” Wanjh Moses yimeng, “A! Ngaye wanjh konhda ngahdi. Bu bekkabekkan.”
EXO 3:5 Wanjh God yimeng, “Yuwn yimre darnkih, dja yirrengeyerrkerrimen nawu yihdengedjongbuyindi, wanjh kunukka kore yihdi wanjh kubolkdjamun ngardduk.”
EXO 3:6 Dja mak God yimeng, “Ngaye wanjh God nuye kornkumo ke. Ngaye wanjh God nawu nuye Abraham, dja mak God nuye Isaac, dja mak God nuye Jacob.” Wanjh Moses djudkurlmeng dja kebwarlkkarrinj dja nungka keleni bu yimankek binayi God.
EXO 3:7 Wanjh Yawey yimeng, “Ngaye woybukkih nganang kunnjilngwarre bedberre ngardduk bininj nawu kabirrini kore Egypt, dja ngabenbekkang bu birrikayhmi kore bininj nawu birrikang Egypt kabindidjurrkdjurrkwon bulkkidj. Ngaye ngaburrbun rowk kabirrihdjakbekkan.
EXO 3:8 Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngamkoluy ba ngabenbebke kore bininj nawu birrikang Egypt kabindimarnekurduyime kunwarre. Ngabenbebke Egyptbeh, dja ngabenkan kore kubolkmak kabolkwarlah duninjh, kumekbe kore manme manmakkaykenh manwern duninjh kadjokodjordmerren. Kumekbe kunred kore bininj bolkkime kabirrihni nawu birribebbehwokbubuyika nawu kabirribebbehmirndengeyyo bininj nawu Canaan benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu Heth benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu kabirringeyyo Amor, dja mak nawu kabirribebbehngeyyo Periz bininj, dja mak Hiv bininj, dja mak nawu birrikang kunred Jebusbeh.”
EXO 3:9 “Dja bolkkime kanbekka. Ngabenbekkang bininj nawu Israel benkebmawahmeng, bu birrikayhmi, dja nganang bu bininj nawu Egyptbeh kabindidjurrkdjurrkwon munguyh kabindikuyindombuyhwe.
EXO 3:10 Kunmekbekenh ngaye wanjh munkewe ngudda kore Pharaoh, ba yibenbebke ngardduk bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrimbebme kumekbe kore Egyptbeh. Mah, wanjh yiray!”
EXO 3:11 Wanjh Moses bimarneyimeng God, yimeng, “Ngaye nuk ngawarre bu minj nuk ngare kore Pharaoh ngabenbebke bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore Egyptbeh?”
EXO 3:12 Dja God bimarneyimeng, “Ngaye kaluk ngarrdjarrkre. Bu yibenbebke Egyptbeh wanjh kondah ngurrimre bu kandimarnedi yiwarrudj kore maninjmanu kunwarddekimuk. Kunmekbe wanjh kaluk yiburrbun bu woybukkih ngaye munkeweng.”
EXO 3:13 Wanjh Moses bimarneyimeng God, yimeng, “Yina, wardi bu ngaye ngare kore kabirrihni, ngabenmarnebebme birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja ngabenmarneyime, ngayime, ‘God nganmunkeweng ngaye, namekbe wanjh God bedberre nawu mawahmawah, nungka nganmunkeweng.’ Dja bu kuhni ngabenmarneyime, wardi ngandidjawan, ngandimarneyime, ‘Baleh kaluk kangeyyo nahni nawu God ngunmunkeweng?’ Bu kunmekbe ngandimarneyime, ngaye baleh ngabenmarneyime?”
EXO 3:14 Wanjh God bimarneyimeng Moses, yimeng, “Ngaye nawu ngayingkihyingkihdi dja ngahni munguyh.” Dja mak God yimeng, “Kuhni wanjh yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh yiyimen, ‘Namekbe nawu nganmunkeweng kangeyyo “Ngaye nawu ngayingkihni bu munguyh munguyh.” ’ Kuhni wanjh kunngey nuye.”
EXO 3:15 Kuhni warridj God bimarneyimeng Moses, yimeng, “Kuhni wanjh yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yiyimen, ‘Yawey nawu God nganmunkeweng ngamwam ngudberre. Nungka wanjh God ngudberre nawu mawahmawah. Nungka wanjh God nuye Abraham, dja nungka God nuye Isaac, dja God nuye Jacob.’ Kuhni bu yibenmarneyimen. Kuhni wanjh ngadjalngeyyo munguyh munguyh, kaluk nawu rerrererre kabirridangerrinj wanjh kunmekbe ngandidjalngeybun Yawey bu munguyh munguyh.” Kuhni bu Yawey nawu God bimarneyimeng Moses.
EXO 3:16 Wanjh Yawey biyawoyhmarneyimeng Moses, yimeng, “Yiray wanjh, dja yibenmirndemornnamen dabborrabbolk bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja yibenmarneyimen bu ngaye marnebebmeng nawu Yawey, dja ngaye nawu God bedberre nawu mawahmawah Abraham, Isaac dja Jacob. Dja yibenmarneyimen bu ngaye ngabennang bu baleh bindihmarnekurduyimi kore Egypt,
EXO 3:17 dja ngabenmarnewokkurrmerren bu woybukkih duninjh ngabenbebke Egyptbeh kore kabirrinjilngwarre, dja ngabenkan kore kubolkwarlah nawu bininj kabirrihni kore Canaan, dja mak nawu Heth benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu birringeyyoy Amor, dja mak nawu kabirribebbehngeyyo Periz, dja mak nawu Hiv bininj, dja mak bininj nawu birrikang kunred Jebus. Kaluk kunred kore manme manwern kadjokodjordmerren. Kuhni wanjh yibenmarneyimen.
EXO 3:18 Wanjh bedda bininj nawu Israel benkebmawahmeng dabborrabbolk wanjh ngundibekkan. Kaluk ngurridjarrkray kore king nawu kawohrnan kore Egypt ngurrimarneyimen, ‘Yawey nawu God ngadberre nawu Hebrew bininj, wanjh kumwam bebmeng ngadberre, wanjh kunukka bolkkime ngundidjawan kanmunkewe ngadberre kunkak danjbik kore kubolkdarleh ba bu mayh ngarrimarnebun nuye Yawey nawu God ngadberre.’ Kuhni wanjh ngurrimarneyimen namekbe nawu king.” Kuhni bu God bimarneyimeng Moses.
EXO 3:19 Dja mak God bimarneyimeng, “Ngaye ngaburrbun bu nungka king nawu kawohrnan Egypt minj ngunmunkewe ngudberre, kalukburrk bu ngaye ngawernhdjurrkkan namekbe nawu king, ngadjurkkan kundulkarre dorrengh wanjh kunu ngunmunkewe ngudberre.
EXO 3:20 Wanjh ngayeman kaluk ngakurduyime kundulkarre dorrengh bedberre bininj nawu birrikang Egypt, bu ngayeman ngabenbun rowk, ngabenmarneyime kundjalwern bu kabirrikunikangebarrhme. Kunmekbe kaluk wanjh namekbe nawu king ngunmunkewe ngudberre.”
EXO 3:21 “Dja mak kunbuyika ngakurduyime. Ngaye ngabenmarnbun bininj nawu Egyptbeh ngundimarneyime kunmak, ba bu ngurrire, minj ngurribidlarrkre.
EXO 3:22 Kaluk ngudberre daluk rowk kabindiyidjawan daluk Egyptbeh nawu kabirridarnhmarnedi dja nawu kabirriwohni kore kunrurrk ngudberre, kabindiyidjahwon yehyeng manmakmak nawu ngurridjongburren silver dja gold dja mak kunmadj, dja wanjh ngurrbendjongbu nawu bebeywurd dja ngalbebeywurd ngudberre. Kunmekbe wanjh ngurrbenyiyakwon kunmakmak bedberre bininj nawu Egyptbeh.”
EXO 4:1 Wanjh Moses biwokmey Yawey nawu God, yimeng, “Dja kaluk baleh ngayime bu ngabenmarneyime bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja bedda minj ngandiwoybukwon dja minj mak ngandibekkan, dja wanjh kabirriyime bu yimankek ngudda Yawey minj kanmarnebebmeninj?”
EXO 4:2 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Ngudda njale nakka yikarrme kubid ke?” Moses yimeng, “Mahni wanjh kundulk ngarrulkkarrme.”
EXO 4:3 Yawey yimeng, “Yirrulkburriwemen kurorre.” Wanjh Moses dulkburriweng kurorre, wanjh manekke kundulk djalkukyimerranj nayin duninjh, wanjh Moses kelerlobmeng.
EXO 4:4 Wanjh Yawey bimarneyimeng, “Yidarrkidma kuberd.” Wanjh kunu Moses bidyirriyonginj, mey nawu nayin, wanjh yawoyhdulkyimerranj kundulk kore kubid nuye.
EXO 4:5 Wanjh Yawey bimarneyimeng, “Kuhni yikurduyimen bedberre ba kabirriwoybukwon bu ngaye marnebukkarrinj, ngaye nawu Yawey, ngaye nawu God bedberre nawu mawahmawah. Ngaye wanjh God nuye Abraham, dja mak God nuye Isaac dja mak God nuye Jacob.”
EXO 4:6 Kuhni mak Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yibidngimen kore namekbe nawu yidjongbuyindi.” Wanjh Moses bidngimiworrinj, dja bu bidbebkerrinj wanjh kundjak bimey kubid bidkulahwarreminj, bidbeleminj duninjh yiman yerrih delek.
EXO 4:7 Wanjh Yawey yimeng, “Yiyawoyhbidngimen.” Wanjh kunu yawoyhbidngimeng, dja bu bidbebkerrinj kumekbe wanjh bidmakminj rowk, bidkulahmakminj yiman kunkulah rowk kubuhburrk nuye.
EXO 4:8 Wanjh Yawey yimeng, “Kuhni yibenmarnekurduyimen bu yibenbukkan kundulkarre ngardduk. Kundulk werrk yibenbukka dja bu minj ngundiwoybukwon dja minj mak ngundiwokbekkan wanjh kuhni kunbuyika yibenbukka kunbidwali ba bu kunukka nuk ngundiwernhwoybukwon.
EXO 4:9 Dja bu minj ngundiwoybukwon dja minj mak ngundiwokbekkan bu manekke bokenh yibenbukkan, wanjh yiboma kukku kore mankabo, dja yiboyakbu kuberrkkombuk wanjh manekke kukku kaboyimerran kunkurlba kumekbe kore kurorre.”
EXO 4:10 Wanjh Moses bimarneyimeng Yawey, yimeng, “Aba! Yina nawu kanmarnewohrnan, ngaye ngadjalwokmayaliwarre. Minj kerrngehkenh ngawokmayalimakniwirrinj dja bu ngudda kanmarnewokdanj ngaye ngadjalwokmayaliwarre bolkkime. Ngaye yeledj ngawokdi dja ngadjenkelk.”
EXO 4:11 Wanjh Yawey bimarneyimeng, “Yina! Yiburrbun ngaye nawu Yawey ngabenmarnbun bininj bu kabirriwokdi, dja bu kabirridangdubbe, dja bu kabirrikanemdubbe. Ngabenmarnbun warridj bininj bu kabirribolknan dja nuk kabirrimimbunjemen. Dja ngaye wanjh Yawey ngabenmarnbun bininj kabirriyimerran kore ngadjare.
EXO 4:12 Kunu wanjh yiray, dja ngaye bidyikarrme bu yiwokdi, ngayeman kunwok bukkabukkan bu baleh ngudda yibenmarneyime.”
EXO 4:13 Wanjh Moses yimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, djaldjawan nabuyika yimunkewemen.”
EXO 4:14 Wanjh kunu Yawey kangewurlhmeng dja bimarneyimeng Moses, yimeng, “Kab, dja nawu ngudda ngunedanginj nawu Aaron nawu Levi ngunbenedjarrkkebmawahmeng. Ngaburrbun bu nungka wokmak. Kaluk nungka kamhre bolkkime ngundabke, dja bu ngunnan, nungka wanjh kakangemarrmarrmen.
EXO 4:15 Ngudda kaluk yimarneyimen dja mak yiwokwon kunwok nawu nungka kaluk kayime, ngaye kaluk bidyikarrme bu yiwokdi, dja nungka mak ngabidyikarrme bu kawokdi. Ngaye benbenebukkan bu baleh ngunekurduyime.
EXO 4:16 Nungka kaluk kawokdi ke, kore ngudda yidjare kabenmarneyime bininj. Dja ngudda yiman God rerrih kore yimarneyime baleh kabenmarneyime.
EXO 4:17 Dja mak ngudda maninjmanu kundulk yirrulkkan kore kubid ke, ba yibenbukkan kunbubuyika kundulkarre ngardduk, ba kabirriburrbun bu ngaye marnebukkarrinj ngudda.” Kuhni wanjh Yawey bimarneyimeng Moses.
EXO 4:18 Wanjh Moses durndi kore bindoy nuye Jethro dja bimarneyimeng, “Kab djawan bu kanmunkewe, ngarrurndeng kore Egypt ngabennan nawu ngarrimud ba bu bedda kunubewu kabirridjaldarrkiddi.” Wanjh Jethro bimarneyimeng Moses, yimeng, “Mah, wanjh kamak bu yire.”
EXO 4:19 Kaluk bu kerrngehkenh Moses djahdjalni kore Midian, wanjh Yawey bimarneyimeng, “Bininj rowk nawu birridjareni ngundibuyi, bedda wanjh birridoweng, dja wanjh yirrunde kore Egypt.”
EXO 4:20 Wanjh kunu Moses benmey ngalbininjkobeng nuye dja bebeywurd nuye, benkurrmeng kore kubodme nuye mayh nawu donkey birrimorneni dja birridjarrkdurndi kore kubolkwarlah Egypt, dja Moses dulkkahdulkkani kubid nuye kundulk manbu God nuye.
EXO 4:21 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Bu ngudda yirrurndeng kore Egypt, wanjh yikurduyimen rowk kore Pharaoh kumirrk nuye, yibukka kunbubuyika rowk bu namakmak nawu ngaye dulkarrewong. Yibukka dja bonj, yiman djamku yibukkan, dja ngaye munguyh ngakangerayekwon ba nungka minj bininj kabenmunkewe.
EXO 4:22 Dja ngudda kaluk yimarneyimen Pharaoh, yiyime, ‘Kuhni bu Yawey ngunmarneyime, Mah. Wanjh yibenmunkewemen ngardduk bininj nawu Israel benkebmawahmeng ba ngandimarnedi yiwarrudj. Dja bedda wanjh yiman kayime nadjdjaman rowk ngardduk. Dja bu ngudda kandahme minj yibenmunkewe, kunukka wanjh ngaye ngabun beywurd ke nawu nadjdjaman.’ Kuhni bu yimarneyime nawu Pharaoh.”
EXO 4:24 Wanjh Moses dja nawu birrimudni birribolkbawong Midian dja birriwam. Birridjalwam wanjh birriwohyonginj wohka. Kaluk kumekbe kore birriyonginj, wanjh Yawey bendabkeng bu yimankek bibuyi dowimeninj Moses nuye wurdyaw nawu nadjaman.
EXO 4:25 Wanjh Zipporah ngalbu Moses nuye ngalbininjkobeng, mey kunwardde manbu manwarddemirrhmak dja birradjkeng bilakkayenwong nayaw ngarre, wanjh bikulahkurrmeng kore kurrenge nuye nayaw, dja mak ngaleng bimarneyimeng nawu wurdyaw, yimeng, “Woybukkih wanjh ngudda nawu ngardduk kunkurlbakenh.” Kunmekbe yimeng bu bilakkayenwong wurdyaw. Wanjh kumekbekenh kunu Yawey birrarrkidbawong namekbe nayaw dja minj bibuyi.
EXO 4:27 Kaluk Yawey bimarneyimeng Aaron, yimeng, “Yiray kore kubolkdarleh yirrabke Moses.” Wanjh nungka wam birrabkeng kore God nuye kunwarddekimuk, dja bibunjhmey.
EXO 4:28 Wanjh Moses bimarneyimeng kunwok rowk nawu God bimarneyimeng bu bimunkeweng, dja mak kunbubuyika rowk namakmak nawu Yawey biwokrayekwong Moses, kaluk kakurduyime kabenbukkabukkankenh bu God bimarnebebmeng. Kuhni rowk Moses bimarneyimeng Aaron.
EXO 4:29 Wanjh Moses dja Aaron benebolkbawong manwarddekimuk bolkngeyyoy Horeb, dja benewam kore kubolkwarlah Egypt. Kaluk bu kumekbe benebebmeng, wanjh bindimirndemornnameng rowk dabborrabbolk bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 4:30 Dja Aaron benmarneyimeng kunwok rowk nawu Yawey bimarneyimeng Moses, dja mak kurduyimeng namakmak kundulkarre dorrengh kore bininj birrinani benhbukkani bu Yawey bimarnebebmeng.
EXO 4:31 Wanjh bedda nawu bininj birriwoybukwong, dja bu birribekkang bu Yawey kumwam bedberre kabenbidyikarrmekenh, dja bu nungka nang kunnjilngwarre bedberre, wanjh bedda birridjudkurlmi birriburlumeng nuye.
EXO 5:1 Kaluk bu yerrekah Moses dja Aaron benewam kore Pharaoh benemarneyimeng, “Yawey nawu God ngadberre bininj nawu Israel kankebmawahmeng, kuhni wanjh ngunhmarneyime, ‘Ngudda Pharaoh, yibenmunkewemen ngardduk bininj ba bu ngandimulilmang ngandikukenwon kore kubolkdarleh.’”
EXO 5:2 Dja Pharaoh yimeng, “Nangale kaluk Yawey bu yimankek ngaye ngawokmarrkmang dja munkewe ngudberre bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng? Ngaye ngakukwakwan Yawey, dja warridj minj munkewe ngudberre.”
EXO 5:3 Wanjh bedda nawu Moses dja Aaron benemarneyimeng, “God nawu ngadberre Hebrew bininj, bebmeng ngarrewoneng, wanjh ngundidjawan bu kanmunkewemen ngadberre, kunkak danjbik ngarrire kore kubolkdarleh, mayh ngarribun dja yiwarrudj dorrengh ngarridi nuye God ngadberre nawu Yawey. Bu minj ngarrire wardi Yawey kundjak kamunkewe ngadberre kanbun dja nuk kabenmunkewe bininj bu kanbun mandjawak.” Kuhni bu Moses dja Aaron benemarneyimeng nawu Pharaoh.
EXO 5:4 Dja bonj, namekbe nawu wohrnawohrnani kore Egypt minj benbenebekkayi, dja benbenemarneyimeng, yimeng, “Ngayh! Ngudda Moses dja Aaron, njalekah ngurrbendjurrkkan bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirribawon kabirridurrkmirri? Bonj. Dja ngurridjarrkdurrkmirrin rowk.”
EXO 5:5 Mak Pharaoh yimeng, “Dja ngunena! Ngudberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birrimirndewernminj, dja ngudda ngurrbenngurdke kore kabirridurrkmirri.”
EXO 5:6 Bu kundjalmekbe kunbarnangarra wanjh Pharaoh benwokrayekwong bininj nuye nawu birribangni nawu bindidjurrkkani bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja mak benwokrayekwong yikahwi bininj nawu Israel benkebmawahmeng nawu bindinahnani bedmandeleng. Bedda wanjh bindinahnani nawu birriredboni bininj bu birridurrkmirrikenh.
EXO 5:7 Pharaoh benmarneyimeng birrimekbe bininj rowk, yimeng, “Nahni bininj nawu Israel benkebmawahmeng minj kabirriwernhdurrkmirri. Kunmekbekenh kunu wanjh kuhni ngandidjawan, kabirriyime, ‘Kanmunkewemen ngadberre ngarrire mayh ngarribun dja yiwarrudj dorrengh ngarridi God ngadberre.’ Bonj. Karrbenmarnerayekwo. Dja ngudda bu ngurrbendalkwon brickskenh kabirrihmarnbun, wanjh bonj kunukka, bolkkime yuwn ngurrbendalkwon, dja bedman birriray birridalkma bedman bedberre. Madjamku bedman kabirridalkyawan, dja munguyh kabirridjalmarnbun nawernkenh brick, yiman kerrngehkenh birrimarnbuni bu ngurrbendalkwoni dorrengh, dja yuwn kabirriwohmirndeyahwurdmen brick manbu kabirrihmarnbun.
EXO 5:9 Ngurrbenmarnewernwo kabirridurrkmirri ba kabirridjaldurrkmirri, dja minj kabirribekkan nawu kabindihkowe.” Kuhni bu Pharaoh benmarneyimeng bininj nuye.
EXO 5:10 Wanjh kunmekbekenh wanjh bininj nawu bindidjurrkkani dja bininj nawu bindiwohrnani wanjh birrimbebmeng dja bindimarneyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh birriyimeng, “Pharaoh yimeng bu nungka ngundalkkaybun.
EXO 5:11 Mak Pharaoh yimeng bu ngudman ngurriray ngurridalkma kore baleh yarrkka ngurridalkngalke, dja ngurridjalmarnbun yiman kunyungkih ngurrihmarnbuni nawernkenh brick. Minj mak kawohmirndeyahwurdmen nawu ngurrimarnbuni ngurridurrkmirri.”
EXO 5:12 Wanjh kunu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birriyarlahyarlarrmeng birriwam kubolkbubuyika rowk kore kubolkwarlah Egypt, birridalkmangi brickskenh kabirrimarnbun.
EXO 5:13 Wanjh bininj nawu bindidjurrkkani bindiwernhdjurrkdjurrkwoni bulkkidj, birriyimi, “Kunbarnangarrabubuyika ngurridjalmarnbu nawernkenh brick yiman kunyungkih rerrih ngurrihmarnbuni bu ngundidalkwoni.”
EXO 5:14 Yikahwi bininj Israel nawu benkebmawahmeng, wanjh Pharaoh bendjarrngbom benkurrmeng kore bindimarnewohrnani birribuyika bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Dja Pharaoh nuye bininj nawu bindidjurrkkani bedda wanjh bindiwidbihkeng birrimekbe nawu bindikurrmeng kabindimarnewohrnankenh bininj nawu Israel benkebmawahmeng, bindiwidbihkeyi bindidjawani dorrengh, “Njalekenh minj baleh ngurriyakwoyi ngurrihmarnbuyi nawernkenh brick yiman kunyungkih ngurrihmarnbuni?”
EXO 5:15 Wanjh bedda bininj nawu Israel benkebmawahmeng, nawu bindimarnewohrnani birribuyika, wanjh birriwam kore Pharaoh birrimarneyimeng kunnjilngwarre dorrengh, “Njalekenh kuhni bu kunrayek kanmarneyime ngadberre nawu ngarrimarladj?
EXO 5:16 Djaldjamku minj ngad kandidalkwon ngadberre nawu ngarrimarladj, ngandidjalmarneyime ngarrimarnbun brick. Dja yina, njalekenh ngandiwidjbihke ngad nawu ngarrimarladj? Kuhni wanjh djalburudjang dja ngudda ke bininj wanjh ngandikebrokwarrewong ngadberre.” Kuhni bu birrimarneyimeng Pharaoh nawu bininj Israel benkebmawahmeng.
EXO 5:17 Dja wanjh Pharaoh yimeng, “Ngudda wanjh ngurringudjwarre dja minj ngurriwernhdurrkmirri! Kunmekbekenh kunu ngurriyime, ‘Mah. Karriray karribun mayh bu mak karrimarnedi yiwarrudj Yawey nuye.’ Kuhni bu ngurriyime. Wanjh bonj.
EXO 5:18 Ngurridurnde ngurridurrkmirrin, dja minj mak dalkwon ngudberre dja ngurridjalmarnbu nawernkenh brick yiman kunyungkih ngurrihmarnbuni.”
EXO 5:19 Bedda nawu birriwohrnani bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, bu birriwokbekkang, wanjh kunu bedda birriburrbom mankarrerayek duninjh bebmeng bedberre.
EXO 5:20 Wanjh bu birribawong birribebmeng kore Pharaoh kunrurrk nuye wanjh bindimarnebebmeng bindidabkeng Moses dja Aaron nawu bindimadbuni kuberrk,
EXO 5:21 dja bindimarneyimeng, “Ngudda wanjh ngunemarnbom kunyid dja ngurrbenmarnbom Pharaoh dja bininj nuye nawu kabirrimarnedurrkmirri wanjh kandiwidnan kadberre, dja yiman rerrih ngurrbenbidnakenwong mandjawak kandibunkenh. Wanjh kunmekbekenh kunu ngad ngarridjare Yawey ngunbenenan dja ngunbenedjuhbun ngorrewoneng.”
EXO 5:22 Wanjh Moses yawoyhdanginj yiwarrudj kore Yawey dja yimeng, “Ngudda nawu Yawey, njalekenh kunwarre yibenmarnekurduyimeng bedberre nanih bininj nawu Israel benkebmawahmeng? Dja njalekenh ngaye kanmunkeweng bedberre bu kondah?
EXO 5:23 Bu ngawam kore Pharaoh ngudda Yawey marnewokdanj, nungka wanjh kundjalwarre kahkurduyime bedberre nanih bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Dja ngudda minj kanwohbidyikarrmeninj bu kanbebkemeninj ngad nawu bininj ke. Dja djalburrkyak.”
EXO 6:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Mah! Dja bolkkime wanjh yinan bu baleh ngamarnekurduyime Pharaoh, ngayeman nawu ngarrulkarrekimuk ngamarnbun nungka kaluk kabenmunkewe kabirrire bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Yoh, wanjh, dja mak ngaye nawu ngarrulkarrekimuk ngamarnbun Pharaoh kabendjirrkkan dorrengh ba kabirribolkbawon kubolkwarlah nuye.”
EXO 6:2 Wanjh God biyawoyhmarneyimeng Moses, yimeng, “Ngaye wanjh Yawey.
EXO 6:3 Ngaye ngabenbebbehmarnebebmeng ngabenbebbehmarnekukbukkarrinj Abraham, Isaac dja Jacob. Dja bedda minj ngabenmarnengeybukkarrimeninj bu ngahngeyyo Yawey, dja birridjalburrbuni bu ngangeyyo El Shaddai.
EXO 6:4 Dja ngabenmarnewokrayekworrinj kunwok ngardduk warridj nawu ngawokkurrmerrinj ngabenberrebbom bu kaluk ngabenbolkwon kubolkwarlah Canaan, kore birridjalni kore minj bedberrekihniwirrinj kunred.
EXO 6:5 Dja mak warridj ngabenbekkang bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu kunnalk dorrengh ngandikayhme dja nawu bininj Egyptbeh yiman kabindihbongkan rerrih, dja wanjh ngaye ngaburrbun kore ngawokkurrmerrinj ngabenberrebbom korroko.”
EXO 6:6 “Kunmekbekenh kunu yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng, kanwokmulewa ngayime bedberre, ‘Ngaye wanjh Yawey, nawu ngayeman bebke ngudberre kore ngundihdjurrkkani ngurrihdurrkmirri bedberre bininj nawu Egyptbeh, ngaye yerrkke ngudberre kore ngundihbongkarrme rerrih. Ngaye ngabidyirriyongen kunngudj dorrengh ngardduk bu bebke ngudberre. Dja warridj ngabenwelengname bininj nawu Egyptbeh kore ngabenmarnekurduyime kunkimukkenh duninjh.
EXO 6:7 Ngaye mang ngudberre dja mak marnbun ngurriyimerran ngardduk bininj, dja ngaye ngayimerran God ngudberre. Kaluk bu kunmekbe ngakurduyime, wanjh ngurriburrbun bu ngaye wanjh Yawey nawu God ngudberre, dja ngaye bebkeng ngudberre kore bininj nawu Egyptbeh ngundihbongkarrmi.
EXO 6:8 Kaluk ngaye kan ngudberre kore kubolkwarlah ngaye ngawokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh kore ngabenbolkwonkenh Abraham, Isaac dja Jacob, wanjh kunmekbe kubolkwarlah ngaye bolkwon ngudberre ngurribolkkarrme. Bonj. Kumekbe ngayime, ngaye nawu Yawey.’ Kuhni yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng.”
EXO 6:9 Kuhni rowk bu God bimarneyimeng Moses, wanjh Moses benmarneyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja bedda minj birribekkayi Moses. Kumekbekenh minj birribekkayi dja bininj nawu Egyptbeh bindidjurrkkani bindimarnbuni kunkimuk bindimarnedurrkmirri yiman bindibongkarrmi rerrih, dja kunu wanjh minj birribekkayi, dja birridjalkangewarreni.
EXO 6:10 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng,
EXO 6:11 “Yiray kore Pharaoh nawu kawohrnan kubolkwarlah Egypt dja yimarneyimen kabenmunkewe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrire ba kabirrimarnebolkbawon kubolkwarlah nuye.”
EXO 6:12 Dja Moses biwokmey Yawey, yimeng, “Yina, nahni bininj nawu Israel benkebmawahmeng minj ngandibekkan ngaye. Dja bonj, njalekah yimankek kuhni Pharaoh nganbekkan ngaye nawu ngadjalwokwarre?”
EXO 6:13 Wanjh Yawey benbenewokrayekwong Moses dja Aaron, dja wokrayekwon berrewoneng bu kabindibebkekenh bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kunbolk Egyptbeh.
EXO 6:14 Nanih wanjh kabirringeybimdi nawu birriwohrnani kore nawu bedman birribebbehmudni. Reuben nawu Israel beywurd nuye nawu nadjdjaman wanjh bebeywurd benbornang Hanoch, Pallu, Hezron dja Carmi. Bedda wanjh Reuben nuye birrimudni duninjh nawu bindingeykenhkani.
EXO 6:15 Nawu Simeon benbornang bebeywurd nuye wanjh Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar dja Shaul. Nungka nawu Shaul ngalbadjan nuye daluk ngalbu ngalkang Canaan. Bedda wanjh Simeon nuye birrimudni duninjh nawu bindingeykenhkani.
EXO 6:16 Nanih wanjh birringeyyoy nawu Levi benbornang dja benkebmawahmeng. Levi bebeywurd benbornang Gershon, Kohath, dja Merari. Nungka Levi djahdjalmimbini 137 mandjewk.
EXO 6:17 Nawu Gershon benbenebornang bebeywurd nuye nawu birrimudni duninjh wanjh Libni dja Shimei.
EXO 6:18 Nawu Kohath benbornang bebeywurd nuye wanjh Amram, Izhar, Hebron, dja Uzziel. Kohath djahdjalmimbini 133 mandjewk.
EXO 6:19 Nawu Merari benbenebornang bebeywurd nuye wanjh Mahli dja Mushi. Nanih wanjh Levi nuye birrimudni duninjh nawu benbornang dja benkebmawahmeng.
EXO 6:20 Amram benemarrinj ngalkornkumo nuye ngalbu ngeyyoy Jochebed, ngaleng bimarneyawmey Amram bebeywurd nuye Aaron dja Moses. Nungka Amram djahdjalmimbini 137 mandjewk.
EXO 6:21 Izhar benbornang bebeywurd nuye, wanjh Korah, Nepheg dja Zichri.
EXO 6:22 Uzziel benbornang bebeywurd nuye, wanjh Mishael, Elzaphan dja Sithri.
EXO 6:23 Aaron benemarrinj Elisheba, ngalbeywurd nuye Amminadab, dja mak ngaleng benedanginj Nahshon. Dja ngaleng Elisheba bimarneyawmey Aaron bebeywurd nuye Nadab, Abihu, Eleazar dja Ithamar.
EXO 6:24 Nawu Korah benbornang bebeywurd nuye wanjh Assir, Elkanah dja Abiasaph. Bedda wanjh Korah nuye birrimudni duninjh nawu bindingeykenhkani.
EXO 6:25 Eleazar nawu beywurd nuye Aaron wanjh benemarrinj ngalkudji ngalbeywurd nuye Putiel, dja ngaleng bimarneyawmey Phinehas. Nanih wanjh kabirringeybimdi nawu birriwohrnani kore Levi nuye birribebbehmudni, nawu bedman birribebbehmudni duninjh kabirridjarrkngeydingeydi.
EXO 6:26 Bedda wanjh benemekbewi Aaron dja Moses nawu Yawey benbenemarneyimeng, “Ngurrbenbebbehmirndemornnamen bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja ngurrbenbebbehmirndebebke Egyptbeh.”
EXO 6:27 Dja bedda wanjh benemekbe nawu benewokdi nuye Pharaoh nawu wohrnani kore Egypt, beneyimeng kabindibebke bininj nawu Israel benkebmawahmeng Egyptbeh. Bedda wanjh benedjalmekbewi Moses dja Aaron.
EXO 6:28 Bu Yawey wokdanj nuye Moses kore Egypt,
EXO 6:29 nungka bimarneyimeng, “Ngaye wanjh Yawey. Pharaoh nawu kawohrnan kore Egypt yimarneyimen yehyeng rowk nawu ngaye wokwong.”
EXO 6:30 Dja Moses bimarneyimeng Yawey, yimeng, “Yina! Ngaye ngawokwarre wanjh njalekah yimankek Pharaoh nganbekkan?”
EXO 7:1 Wanjh nunganwali Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yina, ngaye marnbun ngudda ba bu yiyimerran yiman God rerrih bu yire kore Pharaoh, dja Aaron nawu ngunedanginj ngamarnbom ba bu kayimerran yiman prophet ke rerrih, wanjh nungka ngunwokmulewan kore Pharaoh.
EXO 7:2 Ngudda kaluk yiwokdin kunwok rowk nawu ngaye wokrayekwon, dja Aaron nawu ngunedanginj, nungka wanjh kabimarneyime Pharaoh kabenmunkewe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrimarnebolkbawon kubolkwarlah nuye.
EXO 7:3 Dja kunu bonj. Ngaye wanjh ngadjalmarnbun Pharaoh kakangerayekmen. Dja djamku ngaye ngawernwon nawu ngabukkan kundulkarre dorrengh kondah kore kubolkwarlah Egypt, dja ngabenkangebarrhke.
EXO 7:4 Djal bonj, Pharaoh minj ngunbenewokmarrkmang. Wanjh kunmekbe ngayime ngabendjadme duninjh bininj nawu Egyptbeh dja ngabenbun. Dja ngaye ngabenmirndeyibebme ngardduk bininj nawu Israel benkebmawahmeng, kabirribebme Egyptbeh.
EXO 7:5 Bu kunmekbe ngayime ngakurduyime rowk ngabidyirriyo ngaye ba ngarrulkarrebukkarren bedberre bininj nawu Egyptbeh dja ngabenbebke bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kunred bedberre kabirridjarrknibeh, wanjh kunu bininj nawu Egyptbeh kaluk kabirriburrbun bu ngaye wanjh Yawey.” Kuhni bu yimeng Yawey.
EXO 7:6 Wanjh Moses dja Aaron kuhni benekurduyimeng rowk nawu Yawey benbenewokrayekwong.
EXO 7:7 Dja bu Pharaoh birriwokdi wanjh Moses mandjewk nuye wanjh 80, dja Aaron 83.
EXO 7:8 Wanjh Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron, yimeng,
EXO 7:9 “Kaluk bu Pharaoh ngunbenemarneyime, wanjh kayime, ‘Mah, ngunekurduyimen kunmakmak kundulkarre dorrengh, ba bu ngaye ngaburrbun bu ngudda ngunemulewarren bu ngunewoybuk.’ Bu kuhni Pharaoh ngunbenemarneyime, wanjh kunu ngudda Moses yimarneyimen Aaron karrulkmang kundulk nuye karrulkburriwe kore Pharaoh kumirrk nuye, wanjh karrulkyimerran nayin.”
EXO 7:10 Wanjh kunu Moses dja Aaron benewam kore Pharaoh dja benekurduyimeng nawu Yawey benbenewokrayekwong. Aaron dulkburriweng kundulk nuye kumirrk bedberre Pharaoh dja bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri, wanjh dulkyimerranj nayin.
EXO 7:11 Wanjh Pharaoh benkayhmeng bininj nawu birrimayaliwernni dja mak nawu birrimarrkidjbuni nawu birrikang kumekbe Egypt, dja bedda warridj kumekbe rerrih birrimarnbom kunkurdang.
EXO 7:12 Bedda rowk birribebbehdulkburriweng kundulk bedberre wanjh dulkyimerranj nayin. Dja kundulk manbu Aaron nuye wanjh benkuknguneng benkukyakwong kundulk bedberreni manbu nayin birrikukyimerranj.
EXO 7:13 Yimankek djamku, dja Pharaoh djalkangerayekminj munguyh kore Yawey yingkihyimeng, dja nungka Pharaoh minj benbenewokmarrkmayi Moses dja Aaron.
EXO 7:14 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Pharaoh kangerayekminj ngundahme, minj kabenmunkewe bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 7:15 Kaluk bu malamalaywi nungka Pharaoh kare kore mankabo, wanjh yirrulkkan kundulk manbu yimerranj nayin, dja yimadbun Pharaoh kore kurrid ngarre mankabo.
EXO 7:16 Wanjh yimarneyimen nungka nawu Pharaoh, kanwokmulewa bu ngayime nuye, wanjh yiyimen, ‘Yawey nawu God ngadberre nawu Hebrew bininj, wanjh nganmunkeweng kore ngudda Pharaoh ba marneyime kanmunkewe ngad nawu bininj nuye ba ngarrimarnedi yiwarrudj kore kubolkdarleh. Dja yina, ngudda minj yibangmewokmarrkmayi.
EXO 7:17 Mah, wanjh yina, mahni kundulk manbu ngahdulkarrme wanjh ngabobarrhmang mankabo, wanjh manekke kukku kaboyimerran kunkurlba. Dja nawu djenj kore mankabo nakka karrowerren rowk dja mankabo kaluk kabonudbanjmen bulkkidj, dja bininj nawu Egyptbeh kabirribowirrihme minj kabirribongun. Wanjh kuhni kayime nungka nawu Yawey, bu nungka kaluk kakurduyime ba bu yiburrbun bu nungka Yawey.’ Kuhni yimarneyime nawu Pharaoh.” Kuhni kunwok bu Yawey God biwokwong Moses bu kabimarneyime Pharaoh.
EXO 7:19 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yimarneyimen Aaron karrulkmang manekke kundulk nuye dja kabidwayhme kore kukku manbu kaborri kore kubolkwarlah Egypt. Kaluk mankabowern dja mak manlabbarlwern, ba bu kabokurlbamen rowk. Kore kubolkwarlah rowk Egypt kukku kadjalbokurlbamen rowk manbu kukku kaboyo njilhmi rowk kore karrulkmirnderri dja mak kore manwarddebarrarn, manekke warridj kaboyimerran kunkurlba.”
EXO 7:20 Moses dja Aaron benekurduyimeng rowk kore Yawey benbenewokrayekwong. Wanjh Aaron dulkwayhkeng kundulk nuye bu Pharaoh dja bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri birrinang, wanjh bobarrhmey manbu mankabo, dja kukku rowk kumekbe kore mankabo wanjh boyimerranj kunkurlba.
EXO 7:21 Dja djenj kore mankabo wanjh birridowerrinj, dja bonudminj bulkkidj wanjh kunu bininj nawu Egyptbeh minj birribonguyi kukku kore manekke mankabobeh. Wanjh kukku bokurlbahminj rowk kore kumekbe kubolkwarlah Egypt.
EXO 7:22 Dja birrikurdang nawu birrikang Egypt, wanjh kunmekbe kunkudjiwi birrikurduyimeng bu mankurdang bedberre, wanjh kunu Pharaoh djalkangerayekni munguyh bu Yawey yingkihyimeng, minj benbenemarrkmayi Moses dja Aaron.
EXO 7:23 Wanjh Pharaoh balborledmeng ngimeng kore kunrurrk nuye, dja minj kuhni mak balwohburrbuyi.
EXO 7:24 Dja bininj rowk nawu Egyptbeh wanjh bu minj birribonguyi kukku kore mankabobeh, wanjh kunu birribolkkarungi birringadkarungi kore mankabo darnkih birriboyawani bu kabirribongunkenh.
EXO 7:25 Bu Yawey boborledkeng rowk manbu mankabo wanjh kaluk yerrekah wanjh seven kunkodjke.
EXO 8:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yiray yingimen kore Pharaoh dja yimarneyimen bu ngaye Yawey ngayime nuye benmunkewemen bininj ngardduk ba ngandimarnedi yiwarrudj,
EXO 8:2 dja bu ngandahme minj kabenmunkewe, wanjh kumekbe ngayiddung, dja wanjh kordbolbok ngamirndekurrme kore kubolkwarlah nuye.
EXO 8:3 Kaluk kore mankabo kamirndewernmerren kordbolbok dja kumekbebeh kabirrimirndebebmerren kore kunrurrk nuye Pharaoh, kadjalle kore kunrurrk kore kahyo dja mak kore balabbala nuye kore nungka Pharaoh kakodjkeyo. Mak kamirndere kore kunrurrk bedberre bininj nawu Pharaoh kabirrimarnedurrkmirri dja bininj rowk nuye, dja mak kore manme kabirrikinje, dja kore kandidjdjawa kabirrimarnbun.
EXO 8:4 Kordbolbok kaluk karrolkan kore Pharaoh dja bininj rowk nuye dja kore bininj rowk nawu kabirrimarnedurrkmirri nuye. Kuhni bu yimarneyimen Pharaoh.”
EXO 8:5 Wanjh kuhni mak Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yimarneyimen Aaron kundulk dorrengh nuye bidwayhmen kore mankabo rowk dja mak kore kulabbarl rowk, dja kamarnbun kordbolbok kamirndebebmerren kore kubolkwarlah Egypt.”
EXO 8:6 Wanjh kunu Aaron bidwayhmeng kore kukku ngarre Egypt, wanjh kordbolbok mirndebebmerrinj bolkbalhmeng rowk kubolkwarlah Egypt.
EXO 8:7 Dja nawu birrikurdang kunkudjiwi birrikurduyimenj mankurdang bedberre, birrimirndebebkeng kordbolbok kore kubolkwarlah Egypt.
EXO 8:8 Wanjh Pharaoh benbenemarnekayhmeng Moses dja Aaron, dja yimeng, “Ngunedjawa Yawey kakan kordbolbok kanbawon ngaye dja mak bininj ngardduk, wanjh kunukka ngabenmunkewe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirribun mayh nuye Yawey, yiwarrudj kabirridi dorrengh.”
EXO 8:9 Moses bimarneyimeng Pharaoh, yimeng, “Mah wanjh. Ngadjare ngudda kanmarnedungname bu yiwarrudj marnedi ngudda, dja ngabenmarnedi yiwarrudj bedberre bininj nawu ngundimarnedurrkmirri, dja ngudda ke bininj rowk, ba kordbolbok kayakmen kore ngudda dja kunrurrk ngudberre, dja kubolkkudji kore mankabo kordbolbok kadjaldi.”
EXO 8:10 Wanjh Pharaoh yimeng, “Kaluk malaywi kanmarnedi.” Moses yimeng, “Ngaye ngakurduyime bu ngudda kandjawam. Kaluk ngunmarnekurduyimerran, ba bu ngudda yiburrbun bu minj nangale mak nabuyika yiman kabenerohrok Yawey nawu God ngadberre. Kordbolbok kaluk ngunbawon ngudda dja kunrurrk ngudberre, kabindibawon bininj nawu ngundimarnedurrkmirri dja ngudda ke bininj rowk, dja kubolkkudji kore mankabo kordbolbok kadjaldi.”
EXO 8:12 Wanjh Moses dja Aaron benebebmeng benebawong Pharaoh, wanjh Moses yiwarrudj di kunkayhmi dorrengh kordbolbokkenh nawu Yawey benmirndemunkeweng kore Pharaoh.
EXO 8:13 Wanjh kunmekbe Yawey kurduyimeng bu Moses bidjawam, wanjh kordbolbok dowerrinj rowk kore kubolkwarlahkenh rowk, kore kunrurrk dja kabbal.
EXO 8:14 Dja birrikukmornnameng nawu kordbolbok dja bolknudbanjni duninjh.
EXO 8:15 Wanjh yiman djamku bu Pharaoh nang God bibawong bu kordbolbok dowerrinj, nungka Pharaoh yawoyhkangerayekminj bu Yawey yingkihyimeng, dja minj benbenebekkayi Moses dja Aaron.
EXO 8:16 Wanjh kunu Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yimarneyimen Aaron dulkwayhkemen kundulk nuye kabolkdong kundjulng ngarre kurorre ba bu manbu kundjulng kamirndeyimerran mudmud kubolkwernkenh rowk kore kubolkwarlah Egypt.”
EXO 8:17 Wanjh kunmekbe beneyimeng. Aaron bidwayhmeng kundulk nuye dorrengh, bolkdoy kundjulng ngarre kurorre, wanjh mudmud mirndebebmerrinj kore bininj dja mayh. Kundjulng rowk kubolkwernkenh rowk kore kubolkwarlah Egypt wanjh yimerranj wernminj mudmud.
EXO 8:18 Wanjh bininj nawu birriburrbuni kunkurdang birrirohrokmi birrimirndebebkemeninj mudmud manbu kunkurdang bedberre, dja birridulkarreyawarrinj. Wanjh nawu mudmud djahdjalmirnderri kore bininj dja mayh.
EXO 8:19 Wanjh birrimekbe bininj nawu birrikurdang birrimarneyimeng Pharaoh, birriyimeng, “Kuhni wanjh God nungan kurduyimeng.” Bu kuhni birriyimeng wanjh djaldjamku, dja Pharaoh djalkangerayekni munguyh kore Yawey biyingkihmulewam dja minj benbekkayi.
EXO 8:20 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Malaywi ngudda yirrolkka bu kukabel dja yimadbu Pharaoh bu nungka kare kore kukku. Dja bu yinan, wanjh yimarneyimen, ‘Kuhni Yawey kayime ke, “Ngudda yibenmunkewemen bininj ngardduk ba ngandimarnedi yiwarrudj.
EXO 8:21 Dja bu ngudda yibendenghke, minj yibenmunkewe bininj ngardduk, wanjh yina, ngaye ngamirndemunkewe djoned nawern kamirndebebmerren kore ngudda dja bininj ke nawu ngundimarnedurrkmirri, dja bininj ke rowk, dja kore kunrurrk ngudberre. Kaluk kunrurrk rowk ngudberre nawu Egyptbeh wanjh kamirndebarlme djoned, dja kore kurorre wanjh kabolkbalhme rowk nawu djoned.
EXO 8:22 Dja bu kunmekbe marnekurduyime, wanjh ngaye mak ngabolklarlmang kunred kabolkngeyyo Goshen kore bedda nawu bininj ngardduk kabirrini ngakurduyime kundjalbuyika bedberre. Kumekbe wanjh djoned minj kamirndebebmerren. Kuhni kaluk ngakurduyime ba bu ngudda Pharaoh kaluk yiburrbun bu ngaye wanjh Yawey ngahdjalni kondah kore kunred ke.
EXO 8:23 Kuhni bu ngakurduyime wanjh yiman bebbehbeh ngabenbebbehkurrme nawu bininj ngardduk dja nawu ngudda ke bininj. Kaluk malaywi kunukka ngaye ngakurduyime ngunwernhbukkankenh ngudda nawu Pharaoh.” Kuhni bu Yawey ngunmarneyime ngudda nawu Pharaoh.’ Kuhni yimarneyime nawu Pharaoh.”
EXO 8:24 Kuhni yimeng Yawey wanjh kaluk kunmekbe kurduyimeng. Nawern duninjh djoned mirndebebmerrinj kore Pharaoh nuye kunrurrk, dja kunrurrk bedberre bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri, dja kore kubolkwarlah Egypt rowk, kaluk namekbe djoned wernhbolkwarrewong rowk.
EXO 8:25 Wanjh kunu Pharaoh benbenekayhmeng Moses dja Aaron dja yimeng, “Ngurriray, ngurribun mayh nuye God ngudberre yiwarrudj ngurrimarnedi dorrengh kondah kore Egypt.”
EXO 8:26 Wanjh Moses yimeng, “Kunukka minj kunmak bu yimankek ngarriyime, dja bininj ke nawu Egyptbeh kabirriwarnyak duninjh bu ngad ngarribun mayh ngarriwon Yawey nawu God ngadberre. Wanjh bu yimankek ngad yiwarrudj ngarridi ngarrimarnebun mayh dorrengh ngarribun kore bininj nawu Egyptbeh ngandinan, minj nuk kunukka ngandidong kunwardde ngandikukkurrme.
EXO 8:27 Kunu wanjh ngarridjalle kunkak danjbik kore kubolkdarleh, kaluk kumekbe ngarribun mayh nuye Yawey nawu God ngadberre. Kumekbe ngarrikurduyime kore nungka kaluk kanwokrayekwon ngadberre.”
EXO 8:28 Wanjh kunu Pharaoh yimeng, “Ngaye munkewe ngudberre, ngurribun mayh nuye Yawey nawu God ngudberre ngurridi yiwarrudj dorrengh kore kubolkdarleh. Kundjalkudji, yuwn djarreh ngurrire. Dja yiwarrudj kandimarnedin ngaye dja ngurridjawa bu nganmarnebengmidjdan ngayekenh.”
EXO 8:29 Wanjh Moses yimeng, “Yina, ngaye ngabebme bawon ngudda, wanjh ngarri yiwarrudj nuye Yawey ngadjawan bu malaywi djoned kamirndedurnderren rowk, ngundibawon ngudda nawu Pharaoh, dja bininj ke nawu ngundimarnedurrkmirri, dja bininj rowk. Kunmekbe ngayime. Dja kundjalkudji yuwn yiyawoyhkurren Pharaoh, bu kandenghke ngad nawu bininj nuye, dja wanjh kanmunkewemen ba ngad ngarribun mayh nuye Yawey, yiwarrudj ngarridi dorrengh.”
EXO 8:30 Wanjh Moses bebmeng bibawong Pharaoh dja yiwarrudj di Yawey nuye.
EXO 8:31 Dja Yawey kurduyimeng nawu Moses bidjawam, benmirndebebkeng djoned bindibawong Pharaoh, dja bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri dja bininj rowk nuye, minj nawohkudji djoned diwirrinj.
EXO 8:32 Wanjh kuhni yiman djaldjamku, dja kuninjkunu warridj Pharaoh yawoyhkangerayekminj dja minj benmunkewemeninj bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 9:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yiray yingimen kore Pharaoh dja yimarneyimen, ‘Yawey nawu God ngadberre Hebrew bininj, kuhni wanjh kayime ke ngudda Pharaoh, ngunmarneyime, “Yibenmunkewemen bininj ngardduk ba ngandimarnedi yiwarrudj.
EXO 9:2 Dja bu ngudda kandahme minj yibenmunkewe, dja munguyh yibendenghke. Wanjh kanbekka, marneyime, ngaye Yawey kundjak kunrayek ngamunkewe kore mayh ngudberre nawu kamirnderri kore kabbal, kaluk djarrang, dja mayh nawern nawu donkey, camel, sheep dja goat.
EXO 9:4 Dja ngaye yiman bebbehbeh ngabenkurrme mayh bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng dja mayh ngudberre bininj nawu Egyptbeh. Kundjalbubuyika ngabenbenebebbehmarnekurduyime, ba minj nawohkudji kawohdowerren kore mayh rowk bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 9:5 Dja ngaye Yawey ngarrungnameng malaywi, wanjh kunu ngakurduyime kondah kore kubolkwarlah Egypt.” Kuhni bu Yawey ngunmarneyime.’” Kuhni bu Yawey biwokwong Moses bu bimarneyimeng Pharaoh.
EXO 9:6 Wanjh kuhni yimeng Yawey. Wanjh bu malaywi nungka kunihbu kurduyimeng. Mayh nawu bininj bedberre nawu Egyptbeh, wanjh dowerrinj rowk, dja nawu mayh bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh bonj, minj nawohkudji dowimeninj.
EXO 9:7 Wanjh Pharaoh benmunkeweng bininj, wanjh birrinang bu minj nawohkudji dowimeninj mayh bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Kuhni wanjh yiman djaldjamku rerrih, dja Pharaoh djalyawoyhkangerayekni munguyh, minj benmunkewemeninj bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 9:8 Wanjh Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron, yimeng, “Nguneray kore kabirrikinje brick manbu kunrurrk kabirrimarnbun. Nguneray kumekbe kore kunak karung, dja ngunewohma kubid yikahwi kunyirrke manbu kahyo. Dja Moses ngudda kaddum yiburriwemen manekke kunyirrke bu Pharaoh kanan.
EXO 9:9 Wanjh kaluk kayimerran kundjulng manbu kabolkbarrkbun kore kubolkwarlahkenh ngarre kubolkwarlah Egypt. Manekke kundjulng kaluk kamarnburren bulng. Wanjh kabirrimokmen nawu bininj dja mayh kore kubolkwarlah Egypt rowk.”
EXO 9:10 Wanjh kunu benemey kunyirrke manbu yoy kore brickskenh birrikinjeyi, dja benewam benedanginj kore Pharaoh kumirrk nuye, dja Moses burriweng kaddum, wanjh manekke kunyirrke yimerranj bulng, dja benmarnbom bininj dja mayh birrimokminj dja moknudminj.
EXO 9:11 Dja bininj nawu birriburrbuni kunkurdang, bu bulng benmey, wanjh kunmekbekenh kunu bedda minj baleh birriyimeninj yimankek birribebmeninj birridangimeninj kore Moses. Dja bulng birrikarrmi bedda nawu birrikurdangni, dja mak birriwern rowk bininj nawu Egyptbeh.
EXO 9:12 Kuhni wanjh yimankekni djamku dja Yawey biyawoyhkangerayekwong, wanjh nungka Pharaoh minj benbenewokmarrkmayi bu Yawey biyingkihmarneyimeng Moses.
EXO 9:13 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Malaywi wanjh yimalaydolkkan bu kumkabel djarreh, dja yiray yimarnedangimen Pharaoh kumirrk nuye dja yimarneyimen bu ngaye Yawey nawu God bedberre nawu Hebrew bininj, wanjh ngayime, ‘Yibenmunkewemen bininj ngardduk ba ngandimarnedi yiwarrudj.
EXO 9:14 Dja bu kandahme, wanjh bolkkime ngaye marnemunkewe kunbubuyika rowk nawu kunmurrngrayek nawu yiman ngunkangebarrhke ngudda Pharaoh, dja bininj ke nawu ngundimarnedurrkmirri, dja bininj ke rowk. Kuhni ngakurduyime ba ngudda yinjilngwarremen dja yiburrbun bu minj nangale nabuyika god karri kore kurorre rowk nawu yiman ngaye Yawey nganerohrok.
EXO 9:15 Dja yina! Bu ngaye ngadjareniwirrinj wanjh korroko ngamunkewemeninj kundjak ngurridjaldowimeninj, ngudda dja bininj ke rowk ngurriyakmeninj.
EXO 9:16 Dja ngaye bawong ngudberre ngurridarrkid ba bu bukkan ngardduk kundulkarre. Ngaye bawong ngudberre ngurridarrkid ba kunngey ngardduk kandingeyyolyolme kandiwobekkan kore kubolkwarlahkenh rowk.
EXO 9:17 Ngudda wanjh munguyh yikimukworren, dja minj yibenmunkewe ngardduk bininj.’
EXO 9:18 ‘Wanjh kanbekka, marneyime. Malaywi bu yiman kunihbu karrungdi ngaye ngamunkewe mankurrk mandjalkimuk duninjh yiman kunwardde kahdjakdung. Kadjaldjakdung yiman minj korroko djakduyi kondah kore Egypt.
EXO 9:19 Kunu wanjh yibenmunkewemen bininj kabirrimang mayh dja mak yehyeng rowk nawu karri kore kabbal, kabirringimowon kore kudjurlemak. Kumekke yikurduyimen dja bininj dja mayh rowk nawu kabirridjaldi kore kabbal nawu minj nangale kabindimang kabindikan kured, wanjh mandulmuk mankurrk kaluk kabenbun yiman kunwardde kadjakdung, dja kabirridowen rowk, bininj dja mayh.’”
EXO 9:20 Kuhni yimeng Yawey, wanjh kunu Pharaoh nuye bininj nawu birrimarnedurrkmirri, nawu birriwokkengemi Yawey nuye kunwok, bedda wanjh bindimarneyimi bininj bedberre nawu bindimarnedurrkmirri dja mak mayh nawu bedberre birrikelerlobmerreni rowk kore kururrk.
EXO 9:21 Dja birribuyika bininj nawu minj birriwokwoybukwoyi Yawey nuye kunwok, bedda wanjh birrimarlelmangi dja bindidjalbawoni bininj nawu bindimarnedurrkmirri dja mayh bedberre, kore kabbal bindidjalbawoni.
EXO 9:22 Wanjh bu malaywibuyikani, Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Mah wanjh, yibidwayhmen kaddum ba dulmuk duninjh mankurrk kadjakdung kore kubolkwarlah Egypt rowk, kabenbun bininj dja mayh dja mak manme rowk manbu birridudji kore kabbal, kabun rowk kore kubolkwarlah Egypt.”
EXO 9:23 Wanjh Moses kundulk nuye dulkwayhkeng kaddum, wanjh Yawey munkeweng namarrkon nawern dja mankurrk mandulmuk, dja namarrkon bolkdongi bu kunak dorrengh. Wanjh Yawey marnbom dulmukminj duninjh mankurrk djakduy kore kubolkwarlah Egypt.
EXO 9:24 Kaluk dulmuk duninjh mankurrk yiman kunwardde djakdungi, dja namarrkon djahdjalmayhkeyi yiman kunak rerrih munguyh kore mandulmuk mankurrk bu warrawarrhmi. Nawu mankurrk wanjh wernhdulmukminj duninjh djahdjaldjakdungi bulkkidj yiman minj korroko djakduyi kore kubolkwarlah rowk Egypt kunkuyeng kore kerrngehkenh duninjh dja mak bolkkime.
EXO 9:25 Manekke mankurrk bom yakwong yehyeng rowk nawu dingihdi kore kabbalbubuyika kore kubolkwarlah rowk kore Egypt, kaluk bininj dja mayh benbom dja mak bom yakwong manme manbu birridudji kore kabbal, dja dulkdoy dulkbakkabakkeng kundulk rowk manbu dulkdingihdi kore kabbalbubuyika rowk.
EXO 9:26 Dja kudjalbolkkudji kore kunred Goshen kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrihni, kumekbe minj djakduyi mankurrk.
EXO 9:27 Wanjh Pharaoh bimunkeweng bininj benbenekayhmeng Moses dja Aaron dja benbenemarneyimeng, yimeng, “Kuninjkunu wanjh ngaye kunwarre ngayimeng. Yawey nungka kunmak kahdjalkurduyime, dja ngaye dja bininj ngardduk ngarrihkurduyime kunwarre.
EXO 9:28 Ngunedjawa Yawey dja ngarriwunjibmingarlmeng bu namarrkon nakihkimuk dja mak mandulmuk duninjh mankurrk. Ngaye munkewe ngudberre, dja minj mak ngurrini kondah.”
EXO 9:29 Moses bimarneyimeng, yimeng, “Bu ngaye ngabebme kondah kubolkkimukbeh, wanjh kundjalmekbe rerrih ngabidwayhme kore Yawey, ngadjawan, wanjh namarrkon kangurdme, dja mandulmuk mankurrk minj kayawoyhdjakdung. Kunmekbe ngakurduyime ba ngudda kaluk yiburrbun bu kondanjkunu kunred wanjh Yawey nuye.
EXO 9:30 Dja bonj, kuhni yiman djaldjamku rerrih dja ngudda dja bininj ke nawu ngundimarnedurrkmirri, ngaye ngaburrbun bu minj ngurribangmekengeme Yawey nawu God.” Kuhni Moses bimarneyimeng Pharaoh.
EXO 9:31 Mahni mankurrk mandulmuk benmarnewarrewong manbu dudjindi. Yikahwi manbu dudjindi manmim manbu kangeyyo flax dja barley, makka wanjh mankurrk djalwarrewong duninjh. Dja barley makka wanjh mimbebmerrinj, dja flax manu wanjh karrmi mannguy. Kunmekbekenh kunu wanjh warreminj.
EXO 9:32 Dja manmim manbu wheat dja makka wanjh yerre kadjordmen wanjh kunmekbekenh kunu manekke manmim mandjalmakni, minj mankurrk warrewoyi.
EXO 9:33 Kaluk Moses wanjh bebmeng bolkbawong kubolkkimuk kore Pharaoh ni, dja wam bidwayhmeng kore Yawey, yiwarrudj di, wanjh namarrkon dja mandulmuk duninjh mankurrk djalngurdmeng rowk, minj djakduyi kore kubolkwarlah Egypt.
EXO 9:34 Kuhni wanjh yiman djamku rerrih dja bu Pharaoh nang ngurdmeng rowk mandulmuk mankurrk, dja mak namarrkon, wanjh nungka yawoyhyimeng kunwarre, dja munguyh djalkangerayekworrinj. Nungka dja mak bininj nawu birrimarnedurrkmirri birriyawoyhkangerayekworrinj.
EXO 9:35 Wanjh kuhni Pharaoh kangerayekni dja minj benmunkewemeninj bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Kumekbe bu Yawey yingkihyimeng Moses biwokwong.
EXO 10:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yiray, yingimen kore Pharaoh, dja ngaye ngabenkangerayekwong nungka dja bininj nuye nawu kabirrimarnedurrkmirri. Kuhni ngakurduyimeng ba ngaye ngabenbukkan kuhni bu kunbubuyika. Kundulkarre dorrengh ngardduk nawu ngakurduyime kore bedda,
EXO 10:2 dja mak ngakurduyime ba ngudda ngurrbenmarneyime bebeywurd dja mak mawahmawah, ngurrbenmarneyime bu baleh ngaye ngakurduyime ngabenyemikan bininj nawu Egyptbeh, dja bu baleh manu kunbubuyika bu ngakurduyime kore bedda ngabenbukkankenh. Ngudda rowk kaluk ngurriburrbun bu ngaye wanjh Yawey.”
EXO 10:3 Wanjh Moses dja Aaron benewam benengimeng kore Pharaoh dja benemarneyimeng, “Kuhni kayime Yawey nawu God ngadberre nawu Hebrew bininj, wanjh yimeng, ‘Yiddok munguyh ngudda kandahme bu minj yimarladjworren kore ngaye nawu Yawey? Yibenmunkewemen bininj ngardduk ba ngandimarnedi yiwarrudj.
EXO 10:4 Dja bu ngudda kandahme, minj yibenmunkewe bininj ngardduk, wanjh kuhni ngaye marneyime, malaywi ngaye ngamunkewe djaddedde kore kunred kubolkwarlah ke,
EXO 10:5 kaluk kabirribolkbarlme rowk kubolkwarlah ba bu minj nangale kawohbolknan, dja kabirringun kabirriyakwon manbu dulmuk mandjewk minj yakwoyi, dja kundulk rowk ngudberre nawu karri kore kabbal wanjh kabirringun kabirriyakwon.
EXO 10:6 Kaluk kabarlmerren nawu kunrurrk ke dja kunrurrk bedberre nawu ngundimarnedurrkmirri, dja kunrurrk bedberre bininj rowk nawu Egyptbeh. Kabolkyimerran yiman minj korroko birrinayi nawu kornhkornkumo dja mawahmawah ngudberre. Minj birrinayi bu kerrngehkenh birrimwam dja minj mak yerre birrinayi, kaluk bolkkime kabirridjalnan.’ Mah, kuhni bu ngunmarneyime ngudda nawu Pharaoh.” Bu kuhni Yawey biwokwong wanjh Moses bimarneyimeng Pharaoh. Kaluk bu kuhni bimarneyimeng, wanjh nungka balborledmeng bebmeng bibalbawong Pharaoh.
EXO 10:7 Wanjh bininj nawu birrimarnedurrkmirri Pharaoh birrimarneyimeng, “Kaluk baleh kayime nanih bininj yibawon kunyid kamarnbun kadberre? Yibenmunkewemen djalbininjwi ba kabirridi yiwarrudj nuye Yawey nawu God bedberre. Minj nuk yibangmeburrbun bu Egypt djalbolkwarreminj?”
EXO 10:8 Wanjh kunu bininj nuye Pharaoh bindimey Moses dja Aaron, bindimdurndiweng kore Pharaoh, dja nungka benbenemarneyimeng, “Bonj. Ngurriray, ngurrimarnedi yiwarrudj Yawey, nawu God ngudberre. Dja mak ngurringalehngale ngurridjarrkre?”
EXO 10:9 Wanjh Moses yimeng, “Ngad wanjh ngarridjalmulilmang Yawey, wanjh kunmekbekenh kunu ngarriwern ngarrire, wurdwurd dorrengh dja kohbakohbanj, kaluk ngarridjarrkre bebeywurd dja ngalbebeywurd dorrengh, dja mak mayh ngadberre nawu ngarrbenmirndekarrme.”
EXO 10:10 Wanjh Pharaoh kurrinj bu yimeng, “A, yoh! Kamak ngurriray mak Yawey ngurriray, ngudda dja wurdwurd dja daluhdaluk ngudberre.” Kuhni bu yimeng. Dja burrkyakni. Nungka burrburreni bu kurreni dja kunyid karrmi bedberre bu kunmekbe benmarneyimi. Wanjh benmarneyimeng, “Dja burrkyak, ngaye ngaburrbun ngudda ngurridjare kunyid ngurringalke.
EXO 10:11 Ngurrbenbawo wurdwurd dja daluhdaluk. Djalbininjwi ngurriray ngurridi yiwarrudj Yawey nuye, dja kunmekbe wanjh ngurrihdjare.” Kunmekbe yimeng Pharaoh dja benbenekukburriweng kore nungkahbeh nawu Moses dja Aaron.
EXO 10:12 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yibidyirriyongimen ba bu yibidwayhmen kore kubolkwarlah Egypt djaddeddekenh, ba kabirrimirndebebmerren kore kubolkwarlah Egypt, kabirringun kabirriyakwon manme manbu mankurrk minj yakwoyi.”
EXO 10:13 Wanjh Moses dulkwayhkeng kundulk nuye kaddumkah kore kubolkwarlah Egypt, dja Yawey marnbom kunmayorrk koyekbeh kumwam, kunmekbe kunbarnangarra dja mak kumunun djahdjalley kore kubolkwarlah Egypt munguyh, dja bu kukabel manekke kunmayorrk benmirndeyibebmeng djaddedde.
EXO 10:14 Dja nawu djaddedde mirndebebmerrinj kore kubolkwarlah Egypt rowk, dja birriyerrkang kore kunred rowk Egypt, kaluk nadjalmirndewern duninjh, mirndeyimi yiman minj nangale nayi korroko, dja minj nangale kayawoyhnan bu rerrererreh,
EXO 10:15 dja namekbe djaddedde djalbolkbarrkbom kubolkwarlah rowk, bolkyimerranj yiman bolkburlerranj rerrih, dja birringuneng manme rowk kore kumekbe kubolkwarlah dja mak manme manbu di kore kundulk manbu dulmuk mandjewk minj yakwoyi. Minj manwohkudji manme diwirrinj kaluk kundulk dja manbuyika manme manbu di kore kabbal, djalyakayakminj kore kubolkwarlah Egypt rowk.
EXO 10:16 Wanjh Pharaoh djalwerrkwehwerrkwerrk benbenekayhmeng Moses dja Aaron, dja yimeng, “Ngaye kunwarre ngayimeng nuye Yawey nawu God ngudberre, dja mak ngudda warridj benbenemarneyimeng kunwarre.
EXO 10:17 Wanjh kunwohkudji kandimarnebengmidjdan dorrengh kunwarre ngardduk, dja ngunedjawa Yawey nawu God ngudberre kadjalmang kakan kuninjkunu kundulmuk kundjak ngayebeh bu nganhbunkenh.”
EXO 10:18 Wanjh Moses bebmeng bibawong Pharaoh dja bidjawam Yawey.
EXO 10:19 Wanjh Yawey borledkeng kunmayorrk, wanjh mayorrkkimukminj dja borledminj bu kumwam karrikadbeh, dja benmirndewayhkeng djaddedde benmirndemunkeweng kore kurrula manbu kabongeyyo Manborodjme. Minj nawohkudji djaddedde wohdiwirrinj kore kumekbe kubolkwarlah Egypt rowk.
EXO 10:20 Dja yiman djaldjamku rerrih dja Yawey bikangerayekwong Pharaoh, dja nungka Pharaoh minj benmunkewemeninj bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 10:21 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yibidwayhmen kaddum ba kakakmankan mandulmuk kunkak kore kubolkwarlah Egypt.”
EXO 10:22 Wanjh Moses bidwayhmeng kaddum, dja kakmankang kunkak manbu kundulmuk. Djalkakyoy kore kubolkwarlah Egypt rowk bu kunbarnangarra danjbik.
EXO 10:23 Dja bu kunmekbe kunbarnangarra danjbik bininj nawu Egyptbeh minj birrinarrimeninj, dja mak minj nangale dolkkayi bu bebmeninj kuberrk kore birrini. Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng rowk wanjh bendjalmarnebolkwolkani kore kunred kumekbe kore birrini.
EXO 10:24 Wanjh Pharaoh bikayhmeng Moses, yimeng, “Bonj wanjh ngurriray, ngurrimarnedi yiwarrudj Yawey, dja kamak wurdwurd warridj ngurridjarrkray dja ngalbihbininjkobeng warridj. Dja kundjalkudji, mayh ngudberre nawu ngurrbenmirndekarrme, wanjh ngurrbenbawo, birrinin kondah.”
EXO 10:25 Dja Moses yimeng, “Kunbuyika mak marneyime. Kanwo mayh nawern ba bu ngarrimarnebun ngarrimarnekinje bu ngarriwon Yawey nawu God ngadberre.
EXO 10:26 Ngad wanjh ngarridjalkan mayh rowk ngadberre warridj, minj mak nawohkudji mayh ngarriwohbawon kondah, dja ngarrikan nawu ngarrimarnedi yiwarrudj dorrengh Yawey nawu God ngadberre. Dja minj ngarribangmeburrbun bu baleh nanu ngarribun bu yiwarrudjkenh Yawey nuye. Kaluk bu ngarribebme wanjh kunmekbe ngarriburrbun.”
EXO 10:27 Kuhni wanjh yiman djaldjamku dja Yawey bikangerayekwong Pharaoh, dja nungka minj benmunkewemeninj.
EXO 10:28 Wanjh Pharaoh bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yidjallay, kanbawo ngaye. Dja yina, yinahnarrimen, yuwn yimdurndeng kanyawoyhkebnan, dja bu ngudda kanyawoyhkebnan wanjh kundjalmekbe kunbarnangarra rerrih ngaye wanjh bun, dja ngudda yirrowen.”
EXO 10:29 Wanjh Moses yimeng, “Kuhni bu ngudda yiyime kunukka wanjh kunwoybuk, ngaye minj yawoyhkebnan ngudda.”
EXO 11:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Kundjalwohkudji ngakurduyime ngabenbun Pharaoh dja bininj rowk kore nawu Egyptbeh, wanjh kumekbe kaluk rerrikah ngunmunkewe ngudberre rowk, dja bu kunmekbe kayime ngunmunkewe, wanjh ngundjurrkkan bulkkidj duninjh.
EXO 11:2 Wanjh bolkkime yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yibenmarneyimen bininj rowk dja daluk rowk kabindiyidjawan bininj nawu Egyptbeh nawu kabindibebbehdarnhmarneni kabindiwon yehyeng namakmak nawu kabirridjongburrenkenh silver dja gold.”
EXO 11:3 Kaluk Yawey benmarnbom bininj nawu Egyptbeh bu bindimarnekurduyimi kunmak nawu Israel benkebmawahmeng. Dja mak bininj nawu birrimarnedurrkmirri Pharaoh dja bininj rowk nawu Egyptbeh, bedda wanjh birriyimi bu nungka nawu Moses wanjh nakimuk dja nakuken duninjh.
EXO 11:4 Wanjh Moses bimarneyimeng Pharaoh yimeng, “Kuhni Yawey ngunmarneyime, wanjh kayime ke, ‘Bolkkime kukakburlhdjan bu ngaye nawu Yawey ngare kore ngurrihni kubolkwarlah Egypt,
EXO 11:5 dja nawu nadjdjaman rowk kore kubolkwarlah Egypt wanjh kabirridowen. Ngaye ngabun nawu ngudda yibornang nadjdjaman ke, mak ngadjalle ngabenbun rowk nawu birrikihkkimuk birriwern, dja kaluk bedda dorrengh nawu bedman daluk nawu birrimarladj kabindimarnedurrkmirri birribuyika manmim kabirrimimberelhme, dja mak ngabenbun rowk nawu mayh nadjdjaman.
EXO 11:6 Dja kaluk bulkkidj duninjh ngurrinalkbun kore kubolkwarlah Egypt rowk, ngurrinjilngwarremen ngurriwernhnalkbun yiman minj korroko ngurrinalkbuyi, dja minj mak rerre ngurrinalkbun yiman kunihbu ngurriyime.
EXO 11:7 Dja bedda nawu Israel benkebmawahmeng, ngaye minj kuninjkunu ngabenmarnekurduyime. Djal burrkyak kuhni. Minj njale mak kakurduyimerran bedberre. Kuhni ngaye nawu Yawey ngakurduyime rowk, ba kaluk ngurriburrbun bu ngaye bebbehbeh bebbehmarnekurduyime ngudda nawu Egyptbeh bininj, dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng.’ Kuhni bu Yawey ngunmarneyime ngudda nawu Pharaoh.”
EXO 11:8 Mak Moses bimarneyimeng nawu Pharaoh, yimeng, “Nanih rowk nawu ngundimarnedurrkmirri Pharaoh wanjh kabirrimre kore ngaye ngarri, dja kanjdji ngandimarneboddan, ngandimarneyime, ‘Ngurriray! Ngudda dja bininj rowk nawu ngundikadjung.’ Wanjh rerrikah bu kunmekbe kabirriyime ngardduk, wanjh ngare.” Bu kuhni Moses yimeng rowk, wanjh kangewurlhmi duninjh dja bebmeng bibawong Pharaoh.
EXO 11:9 Kaluk Yawey biyingkihmarneyimeng Moses, yimeng, “Pharaoh minj ngunbekkan. Kuhni kayime ba bu bolkkime ngaye ngawernwon kunbubuyika kundulkarre dorrengh nawu ngakurduyime kore Egypt.”
EXO 11:10 Moses dja Aaron benekurduyimeng rowk kuhni bu kunbubuyika nawu kundulkarre dorrengh kore Pharaoh kumirrk nuye, dja Yawey bikangerayekwong Pharaoh, dja nungka minj benmunkewemeninj bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu birribolkbawoyi kubolkwarlah nuye.
EXO 12:1 Wanjh Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron kore kubolkwarlah Egypt beneni, yimeng,
EXO 12:2 “Maninjmanu dird wanjh kayimerran ngudberre kaluk karrokme kore dirdbubuyika ngarre, bu kayimerran munguyh munguyh kore mandjewk nakerrnge.
EXO 12:3 Ngurrbenmarneyimen birridjalwern rowk bininj nawu Israel benkebmawahmeng, bu birridjarrkmirndemornnamerrinj kore yiwarrudj kore kunbarnangarra ten ngarre maninjmanu dird. Wanjh birribebbehma mayh yaw kaluk bedberre nawu kabirridjarrkyo, kaluk nakudji mayh djarrkbedberre nawu kunrurrkkudji kabirridjarrkyo.
EXO 12:4 Dja bu yikahwi nawu kabirridjarrkyo minj birriwern, minj kabirringun kabirriyakwon mayh yaw, wanjh kunu birribuyika nawu kabindidarnhmarneyo wanjh birridjarrkma nakudji mayh yaw, dja birrimirnderohrokmerrimen nawu kabirridjarrkngun kabirriyakwon, wanjh birrimekbe birridjarrkma mayh yaw.
EXO 12:5 Dja nawu lamb kaluk nadjalmaknin ngurribebbehma minj kakarrme kunmok, kaluk narangem nawu nakudji mandjewk nuye, kaluk sheep yaw dja goat yaw.
EXO 12:6 Dja namekbe mayh yaw ngurridjalbebbehkarrmen kaluk bu fourteen kunbarnangarra ngarre maninjmanu dird, wanjh kumekbe ngurridjalwern bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng rowk ngurrimirndemornnamerren yiwarrudj, dja ngurrbenbu mayh yaw ngudberre bu kabalbolkmununmen.
EXO 12:7 Wanjh yikahwi kunkurlba ngurrima ngurridelkke kururrkdangmayekenh ngarre kunrurrk kore ngurringun nawu mayh. Ngurribaru kunkurlba kore kundulk bokenh manu kadjabdi kunrurrkdangmayekenh, dja manbuyika kundulk manbu kaddumkah karrulkyirriyo kururrkdangmaye ngarre.
EXO 12:8 Mayh yaw wanjh ngurrikerribu dja ngurrikanjngu kundjalmekbe kumunun rerrih, ngurringu mandulmuk kandidjdjawa dorrengh, dja warridj manworrbang kunworr.
EXO 12:9 Yuwn ngurriwohngun mankanjkuk, dja yuwn mak ngurrikinje kore kukku, dja mandjalkerrikenh ngurringu. Kaluk ngurringun kunkodj, kundad, kunnjam, kundiw, kundayken, dja kundurddu dorrengh.
EXO 12:10 Yuwn bu yikahwi ngurriwohbawon malamalaywi kawohyo, dja nawu kadjalwohyo malamalaywi wanjh ngurridjalkanjyakwo rowk kore kunak.
EXO 12:11 Kuninjkunu wanjh ngurriyime bu ngurringun. Wanjh ngurridjongbuyindi ngurrirekenh, ngurringadmodukkarrimen dja mak ngurridengedjongbuyindi, dja kunkarndudj ngurrikarndudjkarren kubid dja djalwerrkwerrk wanjh ngurringun. Mahni wanjh mulil ngardduk, ngaye nawu Yawey, dja ngurringun nawu mayh bu ngaye darrkidbawonkenh ngudberre.”
EXO 12:12 “Dja ngaye ngadjalle kore kubolkwarlah Egypt bu kunmekbe kumunun, dja ngabenmarnebun rowk nawu nawehwernwarre rowk kumekbe kore kubolkwarlah Egypt, kaluk bininj dja mayh warridj nawu kelebuk, dja ngaye ngabendjadme ngabenbun nawu god nawarrewarre rowk bedberre bininj nawu Egyptbeh. Ngaye wanjh Yawey.
EXO 12:13 Dja mahni kunkurlba ngurribarungi, kaluk nganbukkankenh ngudberre kore kunrurrk ngurrini, dja bu nganan kunkurlba, ngaye darrkidbawon ngudberre, minj njale kundjak ngunmang ngunbunkenh bu ngabenbun nawu kabirrihni kore kubolkwarlah Egypt.” Kuhni wanjh Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron.
EXO 12:14 Wanjh Yawey benbeneyawoyhmarneyimeng, yimeng, “Kuninjkunu kunbarnangarra wanjh kayimerran kunbarnangarra ngurriburrbunkenh munguyh, wanjh bu kuninjkunu kunbarnangarra kandimulilmang ngaye nawu Yawey. Ngurrikarremarnbun ba nawu yerreyerre kabirridangen kabirridjalmarnbun kuninjkunu kunbarnangarra ngandimulilmang djalmunguyh munguyh.
EXO 12:15 Bu seven kunbarnangarra kaluk ngurridjalngun mandulmuk kandidjdjawa, dja kunbarnangarra manbu karrokme wanjh ngurribebke manbu mannguklurlmikenh, yuwn kayo kururrk ngudberre. Dja nangale nawu kangun manbu kakarrme mannguklurlmikenh bu kunmekbe seven kunbarnangarra rowk, wanjh namekbe nawu kangun ngurridjalbebkemen, ngurribawo nadjalkudji nungandeleng kahdjalni.
EXO 12:16 Kunbarnangarra manbu karrokme wanjh ngurrimirndemornnamerren bu kundjamun ngayekenh, dja bu seven kunbarnangarra ngurrimirndemornnamerren kundjamun bu ngayekenh nawu Yawey. Minj nangale kawohdurrkmirri bu kunmekbe kunbarnangarradjamun bokenh, kundjalkudji ngurridjalmarnbun manme manbu ngurringunkenh.”
EXO 12:17 “Ngudda kaluk ngurrimarnbun mulil kandidjawakenh manbu mandulmuk, dja bu kuninjkunu kunbarnangarra ngaye mirndebebkeng ngudberre kore ngurribebbehmirnderri kubolkwarlah Egyptbeh. Wanjh kunmekbekenh kunu ngurrikarremarnbun kandimulilmang ngudda dja nawu rerrererre kabirridangen bedmanwali ngandimulilmang bu kuninjkunukenh kunbarnangarra djalmunguyh.
EXO 12:18 Kaluk dird manbu karrokme wanjh bu kunbarnangarra fourteen bu kabaldungyibme, wanjh ngurringun. Mandulmuk kandidjdjawawi ngurridjalngun, kaluk ngurriburnbun bu kunbarnangarra twenty one, bu kabaldungyibme.
EXO 12:19 Bu kunmekbe kunbarnangarra seven yuwn mannguklurlmikenh kayo kore kunrurrk ngudberre, dja bu yimankek nangale kangun manbu kakarrme mannguklurlmikenh, wanjh ngurridjalbebkemen, ngurribawo nadjalkudji nungandeleng kahdjalni. Bu djamku namekbe danginj kore ngudberre, dja kunubewu nawokbuyika nawu kawohyo kore ngudda, wanjh kunu ngudda ngurridjalbebkemen.
EXO 12:20 Minj njale ngurriwohngun manbu kakarrme mannguklurlmikenh, dja kore kunrurrk rowk ngudberre ngurridjalngu mandulmuk kandidjdjawa.” Kuhni rowk Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron.
EXO 12:21 Wanjh Moses benkayhmeng rowk bininj nawu Israel benkebmawahmeng dabborrabbolk, dja benmarneyimeng, “Ngurridjarrngbu mayh yaw, nakudji ngurribebbehma ngudberre nawu ngurrimud nawu ngurrirohrokme ngurridjarrkngun, wanjh ngurribu mayh yaw ngarre Yawey kandarrkidbawonkenh.
EXO 12:22 Dja ngurrimang kunworr manbu kangeyyo hyssop, dja manekke kunworr ngurridjuhke kore kunkurlba mayh nuye manbu ngurribodahkendoy kore djabirlana. Wanjh ngurridulkbarung kaddumkah kore ngurribalhngimen dja mak bokenh kurlirrih, ngurridulkbarung kunkurlba manbu kahyo kore djabirlana, dja mak minj nangale kabebme kururrkbeh bu kukakkuyeng.
EXO 12:23 Dja Yawey kawohre kabenbun bininj nawu Egyptbeh, wanjh bu kanan kunkurlba kaddumkah kururrkdangmaye dja kore kurlirrih bokenh, wanjh kunu nungka karurrkdangmayeyurrhke ngudberre, dja kabirrahme nawu kabenbun bininj, ba minj kangimen kunrurrk ngudberre ngunbunkenh.”
EXO 12:24 “Yawey ngunbolkberrebbom kubolkwarlah, dja nungka kaluk ngunbolkwon. Wanjh bu ngurribebme ngurribolkmang kumekbe kubolkwarlah maninjmanu wanjh ngurrimarnbun, ngurrikarremarnbun ba munguyh ngurriburrbun mulil ngurrimarnbun kore ngaye marneyimeng, ngudda dja nawu ngurrbenkebmawahme djalmunguyh munguyh.
EXO 12:26 Dja bu narahrangem ngudberre ngundidjawan kabirriyime, ‘Baleh kakarreyime maninjmanu mulil ngurrimarnekurduyime nuye Yawey?’
EXO 12:27 Wanjh bu kuhni kabirriyime, ngudda ngurrbenmarneyimen, ‘Maninjmanu wanjh karriburrbun Yawey nuye bu kandarrkidbawongkenh. Karrikurduyimen bu nungka kanmarnerurrkyurrhkeng ngad kadberre kunrurrk, bininj nawu Israel kankebmawahmeng bu ngarrihni kore Egypt. Nungka benbom bininj nawu Egyptbeh dja ngad nawu kandarrkidbawong. Kunmekbekenh kunu karrbenbun nawu mayh.’ Kuhni bu ngurrbenmarneyimen ngudberre narahrangem.” Bu kuhni Moses yimeng rowk, wanjh bininj rowk bedda birridjudkurlmeng bu birriburlumi Yawey.
EXO 12:28 Wanjh bedda bininj nawu Israel benkebmawahmeng birriwam birridjalkurduyimeng rowk nawu Yawey benbenewokrayekwong Moses dja Aaron.
EXO 12:29 Kaluk bu kumununbulhdjarn Yawey benbom rowk nawehwernwarre kore kubolkwarlah Egypt, bibom beywurdwernwarre nuye Pharaoh nawu wohrnani. Bendjalbom rowk nawehwernwarre. Kaluk bedda bedberre warridj nawu birridangbalhmiyindi kore kururrkmunun prison, benbom nawehwernwarre bedberre rowk bininj nawu Egyptbeh, dja mak nawehwernwarre rowk nawu mayh kelebuk benbom, wanjh birridowerrinj rowk.
EXO 12:30 Wanjh Pharaoh dja bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri dja bininj rowk nawu Egyptbeh, wanjh birrikakdolkkarrinj dja birribebbehnalkbuni bulkkidj duninjh kore kururrkbubuyika rowk kumekbe kore Egypt dja kore kururrkbubuyika bedberre nawehwernwarre birridoweng.
EXO 12:31 Bu kunmekbe kukak rerrih wanjh Pharaoh benbenekayhmeng Moses dja Aaron, wanjh benbenemarneyimeng, yimeng, “Bonj. Wanjh ngurridolkka ngurriray kandibawo ngadberre, ngudda dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh ngurriray ngurridi yiwarrudj Yawey nuye bu ngudda nguneyimeng.
EXO 12:32 Ngurrbenmirndeka mayh bu ngudda nguneyimeng, dja ngurridjallaywi. Dja bu ngaye warridj, yidjawa Yawey bu ngandimarnekurduyime kunmak ngardduk.”
EXO 12:33 Wanjh bininj nawu Egyptbeh bindidjurrkdjurrkwoni bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Birridjareni bindimunkewemeninj djalwerrkwewerrkwerrk bindimarnebolkbawoyi, kubolkwarlah bedberre, birriyimeng, “Wardi ngarridowerren rowk bu minj ngurrire!”
EXO 12:34 Wanjh kunu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrimey buriddi bedberre bu minj birribangmekurrmeninj mannguklurlmikenh, dja minj mak birrikinjemeninj, dja djabirlana manbu kandidjawakenh birrikarrmeninj wanjh birridukkang kore kumadj bedberre birringorrkang kukarlang.
EXO 12:35 Dja bedda bininj nawu Israel benkebmawahmeng ngokko birrikurduyimeng warridj nawu Moses benmarneyimeng, ngokko bindidjawani bininj nawu Egyptbeh kabindiwon yehyeng namakmak nawu birridjongburreni silver dja gold, dja mak kunmadj.
EXO 12:36 Yawey benmarnbom bininj nawu Egyptbeh bindimarneyimeng nawu Israel benkebmawahmeng kunmak, bindiyidjalyibawong rowk yehyeng nawu bindiyidjawam. Bu kuhni birriyimeng wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng bindikukyiyakwong bininj nawu Egyptbeh.
EXO 12:37 Wanjh bedda bininj nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong kubolkkimuk kabolkngeyyo Rameses. Kumekbe birrihni kore kubolkwarlah Egypt. Birribolkbawong, birridjalwam kurrenge, wanjh birribebmeng kabolkngeyyo Succoth. Bedda wanjh birrimirndewernni. Kaluk bininjwi wanjh birridjalwernhmirndewernni duninjh dja mak daluk dja wurdwurd dorrengh birridjalwern, minj bindirohrokmeninj.
EXO 12:38 Dja mak birrimirndebubuyika birridjarrkrey nawu birriwokbubuyika, dja mak birriwern duninjh mayh bindimirndekani.
EXO 12:39 Dja manekke buriddi nawu birrikukyibebmi Egyptbeh wanjh birrikinjeng mandulmuk buriddi, dja minj birribangmekurrmeninj manu mannguklurlmikenh bu Egypt birrihni, dja bindimunkeweng Egyptbeh djalwerrkwerrkni. Minj nangale birriwohmaddeyi, dja mak minj birriyingkihmarnbuyi manme bedberre.
EXO 12:40 Kaluk mandjewk rowk bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrihni kore Egypt wanjh 430 mandjewk.
EXO 12:41 Kaluk bu 430 mandjewk balyakminj wanjh kundjalmekbe kunbarnangarra rerrih, Yawey nuye bininj birriwern rowk birrimirndebebmeng bu birribolkbawoni kubolkwarlah Egyptbeh.
EXO 12:42 Kunmekbe kumunun wanjh Yawey djahdjalwohrnani kunkakkuyeng bennahnanikenh nuye bininj benbebkengkenh kubolkwarlah Egyptbeh, wanjh kunmekbekenh kunu kuninjkunu kumunun bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrimarnbun kumunun bu minj kabirrikodjkeyo bu kukakkuyeng Yawey nuye. Kuhni birrikurduyimeng bedda dja nawu rerrererre kabirridangerren djalmunguyh.
EXO 12:43 Wanjh Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron, yimeng, “Kuhni wanjh kakarreyime mulilkenh bu darrkidbawongkenh. Bininj nawu birriwokbuyika minj kabirringun, birribawo.
EXO 12:44 Dja bininj rowk nawu ngurrbenmang bu bininj kabindiweykan, ngurrbenkukwon kunwardde, bedda nawu ngurrbenmang ngundimarnedurrkmirrikenh wanjh kamak kabirringun bu ngurrbenlakkayenwon werrk.
EXO 12:45 Dja bininj nawu kabirridjalwohdi kore ngudda, bedda wanjh minj kabirringun. Dja mak bininj birriwokbuyika, nawu kabirrihdurrkmirri ngudberre nawu ngurrbenkarremulewan, bedda warridj minj kabirringun.
EXO 12:46 Dja bu ngurringun ngurridjalngun kore kundjalrurrkkudji, yuwn ngurriwohkanjkan kuberrk, dja yuwn nawohkudji kunmurrng ngurrimurrngbakke nanu mayh nuye ngurribun.
EXO 12:47 Ngurridjalwern rowk bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng wanjh ngurringun mulil.”
EXO 12:48 “Dja bu bininj nawu birriwokbuyika kabirrihni kore ngudda, dja kabirridjare mulil ngardduk ngurridjarrkngun, kore ngaye Yawey darrkidbawongkenh, wanjh ngurrbenlakkayenwo narahrangemwi bedberre rowk, dabborrabbolk nawu binihbininj, dja mak nawu wurdwurd bedberre. Wanjh kunu bedda ngurriraworren ngurringun mulil. Bu bedda kabirriyimerran yiman bininj rerrih nawu birridanginj kore ngudda. Dja bininj nawu minj nangale bilakkayenwoyi wanjh yuwn nawohkudji kore bedda kaluk kangun.
EXO 12:49 Kaluk mankarrekudji ngudberre rowk nawu ngurridanginj kured dja nawu kabirridjalwohni kore ngudda.” Kuhni bu Yawey benbenemarneyimeng Moses dja Aaron.
EXO 12:50 Wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng rowk kunmekbe birrikurduyimeng. Birridjalkurduyimeng bu Yawey benbenewokrayekwong Moses dja Aaron.
EXO 12:51 Dja bu kundjalmekbe kunbarnangarra rerrih Yawey benmirndebebkeng kubolkwarlah Egyptbeh dja namudbubuyika birribebbehrey.
EXO 13:1 Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Nawu nawehwernwarre rowk ngurrbenmarnbu nadjamun ngardduk. Nawu nayungkih karrangen ngudberre rowk ngudda bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh ngayeman ngardduk, bininj dja mak mayh kelebuk.”
EXO 13:3 Wanjh Moses benmarneyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yimeng, “Kuninjkunu kunbarnangarra ngurridjalburrbu. Kumekbe kunbarnangarra bu karribebmeng Egyptbeh, karribebmeng kubolkwarlahbeh kore karrbenhmarnedurrkmirri yiman bu karrihbongdi rerrih. Dja nungka Yawey kunngudj nuye kanbebkeng kunmekbekenh kunu ngurridjalburrbun bu munguyh. Wanjh yuwn njale ngurringun buriddi manbu kakarrme mannguklurlmikenh.
EXO 13:4 Karribawon Egypt bolkkime kuninjkunu kunbarnangarra kore maninjmanu dird manbu karrokme manbu kangeyyo Abib.
EXO 13:5 Ngurriburrbu bu Yawey kunwok kunrayek duninjh nuye wokkurrmerrinj korroko. Benyingkihbolkberrebbom mawahmawah, yimeng bu kaluk kanbolkwon kunbolkmak kore manwern manme kadjordmen. Kaluk wanjh Yawey ngunyibebme ngudberre kumekbe kunbolk kubolkwarlah. Bolkkime wanjh kumekbe kunbolk bedberre nawu Canaan benkebmawahmeng, dja nawu Heth benkebmawahmeng, dja nawu kabirribebbehngeyyo Amor dja Hiv, dja nawu birrikang kunred Jebus. Wanjh bu kumekbe Yawey ngunyibebme, ngurrimarnbu kuhni mulil bu kuninjkunu dird manbu karrokme kudjewkbubuyika rerrih.”
EXO 13:6 “Bu seven kunbarnangarra ngurringu buriddi manbu minj kakarrme mannguklurlmikenh, dja bu kunbarnangarra seven kayakmen, wanjh mulil ngurrimarnbun nuye Yawey. Bu kunmekbe seven kunbarnangarra rowk ngurringun mandulmuk buriddi manbu minj kakarrme mannguklurlmikenh, dja kore kubolkwarlah rowk yuwn kawohyo manu mannguklurlmikenh manme, dja mak buriddi manbu kakarrme mannguklurlmikenh.
EXO 13:8 Dja bu ngurrimarnbun manu mulil ngurrbenmarneyimen bebeywurd ngurriyimen, ‘Kuhni karrikurduyime karriburrbunkenh bu baleh Yawey kanmarneyimeng bu nungka kanbebkeng Egyptbeh.’
EXO 13:9 Kunmekbe ngurriyime dja maninjmanu mulil wanjh yiman rerrih manu kawohbimdi kubid ngudberre ngunbukkankenh dja mak kawohbimdi kumilh ngunbengdayhkekenh ba Yawey nuye mankarre ngurriburrbun ngurringeyhngeybun dja nungka Yawey kanbebkeng kadberre nungka kunngudj nuye.
EXO 13:10 Kunmekbekenh kunu wanjh maninjmanu mankarre mulilkenh karriburrbun. Karrimarnbun mulil yerreyerre kudjewkbubuyika bu kuninjkunu dird.” Kuhni rowk bu Moses benmarneyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 13:11 Wanjh Moses benmarneyimeng, yimeng, “Kaluk Yawey ngunyibebme ngudberre kore kunmekbe kubolkwarlah bedberre nawu bindimarneyimi bininj nawu Canaan benkebmawahmeng. Kumekbe bu nungka Yawey kunwok kunrayek nuye wokkurrmerrinj, kanbolkberrebbom kadberre, dja warridj mawahmawah dorrengh kadberre. Wanjh kaluk bu Yawey ngunbolkwon.
EXO 13:12 Wanjh ngurriwo nayungki rowk nawu karrangen. Nawehwernwarre rowk nawu narahrangem nawu mayh kelebuk ngudberre, bedda wanjh kabirridjalyime nungka Yawey nuye.
EXO 13:13 Dja nawu donkey nawernwarre ngurriyidurndiwemen ngudberre, ngurribidyimang Yawey bu ngurriwon sheep yaw, dja bu minj ngurridurndiwe nawu donkey wanjh ngurridjudbakkemen. Dja nawu nawehwernwarre nawu bebeywurd ngudberre ngurrbenbidyima Yawey ngurrbenyikarremulewa ngurrbendurndiwemen ngudberre.”
EXO 13:14 “Dja bu yerrih bu bebeywurd ngundidjawan bu njalekenh kuhni ngurrikurduyime, wanjh ngurrbenmarneyimen, ‘Yawey kunngudj nuye kanbebkeng Egyptbeh kore karrihbongdi.
EXO 13:15 Dja bu Pharaoh djahdjalkangerayekni kandahmi, minj kanmunkewemeninj, kunu wanjh Yawey benbom rowk nawehwernwarre kumekbe kore kubolkwarlah Egypt, kaluk nawehwernwarre bedberre nawu bininj dja mak mayh kelebuk. Wanjh kunmekbekenh kunu ngad karribun mayh narahrangem nawu nayungki karrangen, karribun, karrikinje Yawey nuye. Dja nawu nawehwernwarre nawu bebeywurd kadberre bedda wanjh karrbenyikarremulewan karrbenbidyimang Yawey karrbendurndiwe kadberre.
EXO 13:16 Kuhni karrikurduyimen wanjh yiman rerrih manu kawohbimdi kubid ngudberre ngunbukkankenh dja mak kawohbimdi kumilh ngunmarnemulewankenh bu Yawey kanbebkeng Egyptbeh kunngudj kunkimuk nuye.’ Kuhni bu ngurrbenmarneyime nawu bebeywurd ngudberre.”
EXO 13:17 Kuhni wanjh kayolyolme bu Pharaoh benmunkeweng bininj nawu Israel benkebmawahmeng, God benmikang kore kubolkdarleh djarreh, dja bu manbolh manbu darnkih minj benmikayi dja wardi bindimarnebebmeninj bininj nawu Philistiabeh. Dja bu birriburrimeninj wanjh God yimerrinj, “Wardi bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrimayaliborledme kabirridurndeng Egypt.”
EXO 13:18 Wanjh kunmekbekenh kunu God benmikang djarreh kore manbolh manbu kare kore kubolkdarleh, kadjalle kore darnkih kurrula kabongeyyo Red Manbokurlba. Bininj nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong Egyptbeh birrikani nawu bindibunikenh birribuyika nawu bindidabkemeninj.
EXO 13:19 Wanjh bu Moses bolkbawong Egypt, wanjh kang Joseph nuye kunmurrng dja Joseph korroko wokkurrmerrinj kunwok kunrayek bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, kuhni wanjh yimeng, “Woybukkih wanjh God kaluk karrire ngunbidyikarrmekenh, wanjh kunmekbe kandidjalmurrngka bu ngurrire kondahbeh.”
EXO 13:20 Bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong Succoth wanjh birriwohyonginj kabolkngeyyo Etham kore darnkih kubolkdarleh.
EXO 13:21 Bu kunbarnangarra yarrkka Yawey benmarnedokmi kore kungol manbu nungka djabnameng kumirrk bedberre benmikanikenh, dja bu kumunun yimerrangeni nungka benmarnedokmi, rungi yiman kunak manbu nungka djabnameng benmarnebolkwolkani ba bu birrirawinj kunbarnangarra dja mak kunkak.
EXO 13:22 Dja manekke manu kunngol manbu djabnameng minj benwohbawoyi bu kunbarnangarra yarrkka. Dja bu kunkak yarrkka, wanjh manbu kunak minj benwohbawoyi, dja munguyh djahdjaldokmi kumirrk bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 14:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirridurndeng kabirriyo darnkih kabolkngeyyo Pi Hahiroth, kubulkayh ngarre kabolkngeyyo Migdol dja Manbokurlba. Birriyuwn kurrula darnkih borledmikenh ngarre kabolkngeyyo Baal Zephon.
EXO 14:3 Wanjh Pharaoh kaluk kayime bu ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng ngurridjalwakbun, dja minj ngudda baleh ngurriyime, kubolkdarleh ngunbalhmeng ngudberre.
EXO 14:4 Kunmekbe nungka kayime, dja ngaye Yawey ngakangerayekwon dja nungka ngunkadjung ngudberre. Kaluk bu ngaye ngabenbun Pharaoh dja miwadj nuye rowk wanjh ngaye ngangeykukenmen, dja kumekbe wanjh bininj nawu Egytpbeh kaluk kabirriburrbun bu ngaye Yawey.” Wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrikurduyimeng bu nungka yimeng bedberre.
EXO 14:5 Kaluk bu nungka nawu wohrnani kore Egypt, bu birrimarneyimeng bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrikelerlobmeng birriwam, wanjh nungka nawu Pharaoh dja bininj nuye nawu birrimarnedurrkmirri wanjh birrimayaliborledmeng bedberre dja birriyimeng, “Njale kuhni bu ngad karrikurduyime, bu karrbenmunkewe bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja bedda minj mak kandimarnedurrkmirri?”
EXO 14:6 Wanjh kuhni Pharaoh yingkihkurrmeng chariot nuye dja mak benkang miwadj nuye birridjarrkwam, dja mak
EXO 14:7 birrikang chariots rowk ngarre Egypt kaluk 600 manu manwernhmak duninjh, dja bininj nawu birriwohrnani chariots ngarre rowk.
EXO 14:8 Dja Yawey bikangerayekwong Pharaoh nawu wohrnani kore Egypt ba kabindikadjung bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu bedda birrihdjalley minj birrimarnekeleniwirrinj Pharaoh.
EXO 14:9 Bedda bininj nawu Egytpbeh bindikadjuy, kaluk Pharaoh nuye djarrang, chariots dja bininj nawu chariots birridahkendi, djarrang bindidjurrkkani. Wanjh kaluk bindimarnebebmeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore birriyoy kore kurrula darnkih kabolkngeyyo Pi Hahiroth borledmikenh ngarre Baal-Zephon.
EXO 14:10 Bu Pharaoh dorrengh bindimarnebebmeng darnkih, wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng birriwohrnang wanjh bindinang bininj nawu Egytpbeh kabindimhkadjung, wanjh kunu birrikeleminj duninjh, dja bedda birrimarnekayhmeng Yawey.
EXO 14:11 Dja birrimarneyimeng Moses birriyimeng, “Yiddok kumidjyak kore Egypt bu ngudda kanbebkeng ba bu ngarridowen kondah kubolkdarleh? Njale ngudda kanmarnekurduyimeng bu kanbebkeng Egyptbeh?
EXO 14:12 Dja bu karrihni kore Egypt, ngad kuhni wanjh ngundimarneyimeng, ‘Kanbawo ngadberre, ngarrbendjalmarnedurrkmirri bininj nawu Egytpbeh.’ Wanjh kunmakniwirrinj bu ngarrbenmarnedurrkmiwirrinj, dja kunwarre bu kondah kubolkdarleh ngarridowen.”
EXO 14:13 Kuhni birriyimeng, wanjh Moses yimeng bedberre, “Yuwn ngurrikele, ngurridjaldin kelebuk, dja ngurrina bu Yawey ngunmarnedurrkmirri bolkkime ngunngehke. Dja bedda bininj nawu Egytpbeh ngudda ngurrbennan bolkkime, wanjh minj ngurriyawoyhbennan bu munguyh munguyh.
EXO 14:14 Yawey nungka kabenbun ngudberre, minj baleh ngurrikurduyime, ngurridjalngurdmen dja ngurridjaldin.”
EXO 14:15 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Njalekah kandikayhme? Yibenmarneyimen bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirridjalle.
EXO 14:16 Yirrulkma kundulk ke, dja yibidwayhmen kaddumkah ngarre kurrula dja yibolarlma, ba ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng ngurridjalle kubolkbuk kurorre kubulhdjarn kurrula.
EXO 14:17 Dja ngaye ngabenmarnbun bininj nawu Egytpbeh ba ngundiwidnan dja ngundidjalkadjung ngudberre, dja kaluk ngangeykukenmen bu ngabenbun rowk Pharaoh nuye bininj namirndewern, chariots nuye, dja bininj nuye nawu kabindidjurrkkan djarrang.
EXO 14:18 Dja bu kunmekbe ngayime ngangeykukenmen bu ngabenbun wanjh kunu bininj nawu Egytpbeh kabirriburrbun bu ngaye wanjh Yawey nawu nawernhkimuk duninjh.” Kuhni bu Yawey bimarneyimeng Moses.
EXO 14:19 Wanjh God nuye angel nawu benmarnedokmi bininj nawu Israel benkebmawahmeng nawu mirnderey, wanjh borledmeng benmunkebuni, dja kunngol manbu djabdihdjabdi benmarnedokmi wanjh borledmeng danginj kubodme bedberre.
EXO 14:20 Kunmekbe danginj kubulkayh bedberre bininj nawu Egytpbeh dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng birribebbehmirnderri. Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng benmarnebolkwolkani manmekbe kunngol, dja bininj nawu Egytpbeh benmarnebolkmarnbom kumunun rerrih. Wanjh kuhni minj baleh birriyimeninj bindimarnebebmeninj darnkih kukakkuyeng dja minj birriburrimeninj.
EXO 14:21 Wanjh Moses bidwayhmeng kaddumkah ngarre kurrula dja Yawey boyarlarrkeyi kurrula kukakkuyeng bu nungka kunmayorrkkimuk munkeweng koyekbeh, nungka bolkmarnbom kubolkbuk kore kurrula bu boyarlarrkeng bobebbehdi.
EXO 14:22 Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng birridjalley dja birridjowkkeng kurrula kore kubolkbuk kanjdji, dja manu kurrula wernhbowayhmi kaddum kukun dja kudjakku bedberre.
EXO 14:23 Wanjh bininj nawu Egytpbeh bindikadjungi, nadjalwern rowk nawu Pharaoh nuye djarrang, chariots, dja bininj nawu bindidjurrkkani djarrang, wanjh djal bindikadjungi kore kubolkbuk kore kurrula.
EXO 14:24 Dja bu kumbarrhbuni, Yawey nawu di kaddum kore kunak dja kunngol manu djabdihdjabdi, wanjh nungka kanjdji bennang bininj nawu Egytpbeh nawu birrimirnderey, dja benmarnbom benkelehmeng.
EXO 14:25 Nungka marnbom nawu chariots bedberre kuyinyibmeninj, dja yeledj birrihdjalley birribarabuni, wanjh bedda bininj nawu Egytpbeh birriyimeng, “Aba bonj! Karrikelerlobmen karrbenbawon bininj nawu Israel, dja Yawey kabenbidyikarrme kanbun kadberre nawu Egyptbeh.”
EXO 14:26 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yibidwayhmen kaddumkah ngarre kurrula ba kaborrurnderren kore bininj nawu Egytpbeh, chariots bedberre dja bininj nawu kabindidjurrkkan djarrang bedberre.”
EXO 14:27 Wanjh kunu Moses bidwayhmeng kaddumkah ngarre kurrula, wanjh bu kumbarrhbuni borrurnderrinj kore berrehboyen boyihboyimi, dja bininj nawu Egyptbeh bu yimankek birrikelerlobmeninj wanjh birridjalbebmeng kore kurrula, kumekbe Yawey benbom benyakwong rowk.
EXO 14:28 Kurrula borrurnderrinj, benbarrkbom chariots dja bininj nawu djarrang bindidjurrkkani dja namirndewern nuye Pharaoh nawu bindikadjuy kore kurrula, benkebngakkeng rowk. Minj nawohkudji darrkidniwirrinj birrimekbe bininj nawu Egytpbeh.
EXO 14:29 Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng, bedda ngokkokenh birribebmi birridjalley kore kurrula kore kubolkbukni, bu manu kurrula wernhbowayhmi kaddum kukun dja kudjakku bedberre.
EXO 14:30 Kuhni kunbarnangarra wanjh Yawey kurduyimeng bu benngehkeng kore bininj nawu Egytpbeh bindibuyi. Wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng bindinang bininj nawu Egytpbeh birrikukyoy kore kurrula ngarre kurrid.
EXO 14:31 Wanjh bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrikurdunang Yawey kurduyimeng kundulkarre kunkimuk dorrengh bu benbom bininj nawu Egytpbeh, wanjh bedda birrimarnekeleminj Yawey, dja birriwoybukwong Yawey dja mak birriwoybukwong Moses nawu bimarnedurrkmirri nuye.
EXO 15:1 Wanjh maninjmanu mankarre bininj nawu Israel benkebmawahmeng dja Moses dorrengh, wanjh birriwayinidanginj nuye Yawey, bu birriyimeng, “Ngaye ngamarnewayini nuye Yawey nawu winhmeng rowk, dja karriburluburlumen munguyh. Nakka wanjh benkukburriweng kore kurrula benkebnguneng djarrang nawern dja nawu birriwarre duninjh bininj birrimorneni.
EXO 15:2 Ngamarnewayini Yawey nungka namakkaykenh. Nungka wanjh ngardduk God dja ngadjalburlume bu nungka nganngehkeng, dja nawu dulkarrekimuk duninjh dja nganngudjwon ngardduk. Nungka wanjh God bedberre nawu ngandikebmawahmeng, dja ngaye wanjh ngangeyburluburlume.
EXO 15:3 Nungka Yawey kunmekbe kangeyyo. Dja mak nungka Yawey kadjare kabeneburren nawarrewarre dja kabenbun.
EXO 15:4 Nungka benkukburriweng Pharaoh nuye djarrang dja wirlbarra, dja bininj nuye nawu birringudjbang kore Kurrula manbu Manborodjme dja wanjh birrikebngakmeng rowk.
EXO 15:5 Kurrula kunkimuk benkukbarrkbom, wanjh birriyibmerrinj yiman kunwardde kore kanjdji kurrula.
EXO 15:6 Ngudda Yawey yibenbom rowk bininj nawu ngundiwirrihmeng dja ngudda kunberlkukun ke makka wanjh kundulkarre duninjh kakarrme bu yibenkukyakwong rowk.
EXO 15:7 Ngudda king duninjh nawu yiwernhdulkarrekimuk, dja bininj nawu minj ngundiwokmarrkmayi nakka wanjh yibenburriweng. Manbu kunkangeyid ke makka yiman kayime kunak mankimuk bu karung, wanjh kunmekbe ngudda yikangeyidyimeng bu bininj yibenbom rowk yiman kayime kunak kayakwon mandalkdarleh.
EXO 15:8 Ngudda bu yingolekburriwerrinj kore kukeb ke, dja kundjalmekbe rerrih kukku manbu borokani djaldjabdanginj, wanjh manbu kukku bodjabdi yiman warnamyonginj kukuwi, dja kore kubulkayh kurrula, makka wanjh borayekminj yiman kayime bokedjelkminj duninjh.
EXO 15:9 Nawu nganwirrihmeng, nakka wanjh burlumerreni, bu yimiyimi, ‘Ngaye ngabenngudjkadjung dja ngabendarrkidmang, wanjh ngabenbun dja ngamang bedberre namakmak nawu kabirrihkarrme dja kunbid ngardduk bu ngabenbun mandjawakwi, dja ngabenkukyakwon rowk.’
EXO 15:10 Bonj, dja ngaleng ngudda yingolekburriwerrinj bu yibenbarrkbom kukku wanjh benkebnguneng dja birrikukyibmerrinj kanjdji kore kurrula manbu yiman kayime wirlmurrng manwernhdulmuk.
EXO 15:11 Yawey, ngudda minj nangale nabuyika god ngunerohrok! Minj nabuyika god kakukbame kunmakmakkenh yiman ngudda. Minj nabuyika god nakurdumak yiman ngudda kore yikurdumakkaykenh yiman kunkimuk duninjh yidjalkurduyime ba bininj ngundimarnekangebarrhme.
EXO 15:12 Bu ngudda yiberlyirriyongen kunberlkukun ke, wanjh manbu kunrorre makka karrangmarrhmire wanjh nawu ngudda ngurriyidko bininj kabirridjalkukyibmerren.
EXO 15:13 Dja ngad nawu kanngehkeng bininj wanjh kanka bu yirrokdokme ngadberre ngudda nawu kandjalmarnedjare munguyh munguyh. Dja wanjh kandjalbolhbukkabukkan ngadberre, ngudda ke kunngudj dorrengh bu kanmikan kankurrme kore kubolkdjamun ke.
EXO 15:14 Wanjh birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika, bu ngundiwobekkan, wanjh bedda kabirrideldelme bu kunkele dorrengh. Dja mak bininj nawu kunbolk Philistia kabirriyo wanjh kabirriwernhnjilngwarremen.
EXO 15:15 Dja nawu kabirriwohrnawohrnan kore kunbolk Edom nakka wanjh kabirrikelemen duninjh; dja mak nawu birringudjbang bininj birrikang Moab wanjh kabirrikukdeldelme kunkele dorrengh. Dja mak bininj nawu birrikang kunbolk Canaan, wanjh nakka kabirridjalkelerlobme.
EXO 15:16 Bedda wanjh kabirridjalwernhkelemen duninjh bu bedda kabirrinan ngudda ke kunngudj, ngudda nawu Yawey. Bedda wanjh kabirringurdmerren bu kunkelekenh. Wanjh kunmekbe nawu ngudda ke bininj kabirrihre, birrimekbe bininj nawu ngudda yibenbebkeng kore birridurrkmirri bu birribongdi, wanjh djal kamak kabindihyuhyurrhke.
EXO 15:17 Kaluk yibenkan, yibenkurrme nawu ngudda ke bininj kore ngudda kunwarddekimuk manbu yibolkdjarrngbom ba bu yihni. Mahni kunbolkdjamun yibolkmarnbom kubid ke, ngudda nawu Yawey, dja kumekbe wanjh ngudda yirurrkmarnbom kunrurrk manbu Temple kore yihyo.
EXO 15:18 Kaluk ngudda Yawey wanjh king duninjh dja yidjalwohrnan rowk, munguyh dja munguyh.”
EXO 15:19 Nawu djarrang bedberre, dja bininj nawu birribarndi kore djarrang birridedjbongdongi bendorrorrkeyi, namekbe wanjh kukku benkebngungeng. Nungka Yawey benbarrkbom manmekbe kurrula nawu bininj birrikang Egypt. Dja bedda nawu Israel benkebmawahmeng bedda wanjh birrimelmeng kunbolkdarleh kore bodjalkmiwam manbu kurrula. Wanjh birridjaldjowkkeng rowk. Mahni wanjh birriwayini.
EXO 15:20 Wanjh Miriam, ngalbu prophetni wayinidanginj. Ngalka wanjh Aaron benedanginj, dja mey tambourine karrmi kubid. Wanjh birriwern daluhdaluk rowk birrimunkekadjuy, birribuni tambourines dja mak birriborrkkeyi.
EXO 15:21 Miriam benmarnewayini, yimeng, “Karriwayinin nuye nawu Yawey, dja nungka wanjh namakkaykenh dja kanmarnewinhmeng! Nungka benkukburriweng djarrang dja bininj nawu birrimorneni, dja birringakmeng kore kurrula.”
EXO 15:22 Kaluk Moses benkang nawu Israel benkebmawahmeng kore kubolkdarleh kabolkngeyyo Shur. Kumekbe bedda birribolkbawong kore Kurrula Manborodjme, dja birrihdjalley kore kubolkdarleh bu kunkodjke danjbik dja kukkuyak birrihdjalley.
EXO 15:23 Birriwam birribebmeng kore kabolkngeyyo Marah, wanjh kumekbe kukku boyoy, dja mak minj birribonguyi dja ngaleng manbowarreni. (Wanjh kunmekbekenh birribolkngeykurrmeng Marah manbu kamenmenyime “kukku manbo manbodjan”.)
EXO 15:24 Kaluk nawu binihbininj birriyolyolmi bu birrinjilngwarreni dja birridjawam Moses, “Kab, njale ngarribongun? Dja kukku yak!”
EXO 15:25 Wanjh Moses danginj yiwarrudj bu bulkkidj duninjh, bu bidjawam Yawey. Dja Yawey bibukkang kundulk. Bu Moses dulkmey wanjh nungka dulkburriweng kore kukku. Wanjh kundjalmekbe rerrih manmekbe kukku wanjh bomanjmakminj bu kamak birribonguneng. Kumekbe Yawey benwong mankarre manbu ba kabirriwokmarrkmang, dja mak nungka kumekbe rerrih benrohrokmeng ba kanan bu kabirriwernhkarrme nungka nuye mankarre.
EXO 15:26 Yawey yimeng, “Ngudda bu ngurriwernhmarrkkang rowk nawu wokrayekwon ngudberre, dja ngurridjalkurduyime rowk kore manbu ngayime mandjad, wanjh minj mak bun ngudberre kunwern kundjakwi manbu yiman kayime ngamunkeweng bu benbom bininj nawu birrikang Egypt. Ngaye Yawey nawu marnbun ngudberre ba minj ngurridulkkihngalme.”
EXO 15:27 Wanjh nawu Israel benkebmawahmeng birriwam birribebmeng kore kunred Elim. Kaluk kumekbe kunred karrmi manbowern kukku kore njilhmi yoy, kaluk manmekbe kukku birrirohrokmeng twelve njilhmi. Dja mak manbu marrunj makka seventy dulkmirnderri kumekbe. Wanjh bedda kumekbe birrimadjkurrmeng dja birriyonginj kore kukku darnkih.
EXO 16:1 Birridjalmirndewern duninjh nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong kumekbe kunred Elim dja birriwam birribolkmey kore kubolkdarleh kabolkngeyyo Sin, kuburldjarn kore kunred Elim dja kunwarddekimuk Sinai. Kaluk birribebmeng bu kunbarnangarra fifteen dja dird nakudji bu yerre birribolkbawong kore kunred Egypt.
EXO 16:2 Wanjh nawu Israel benkebmawahmeng bedda wanjh birrinjilngwarreni wanjh birrimarnewokkihnjurluhnjurlukmi Moses dja Aaron kumekbe bu birrihdi kore kubolkdarleh.
EXO 16:3 Wanjh bindimarneyimeng, birriyimeng, “Ngad wanjh kamakniwirrinj bu Yawey kanbuyi ngadberre kore kunred Egypt. Kaluk kumekbe ngarriyerrkang ngarrikinjeng kunkanj dja ngarriworrkmiworrinj. Dja wanjh ngudda kanbebkeng ngadberre dja kankang kore kubolkdarleh ba bu ngarrimarrwedowen dja wardi ngarridjalyakmen kondah.”
EXO 16:4 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngaye kaluk ngamunkewe manme ngudberre bu kawarrawarrhme kaddumbeh yiman kayime mandjewk. Kaluk nahni bininj wanjh birriray kuberrk kunkodjke rowk, dja kabirrimoyhmang manme. Birrimoyhma djal kunkodjkekudjikenh kabirringun. Ngaye ngadjare ngabennan birrimekbe nawu Israel benkebmawahmeng bu kabirrikurduyime kore ngaye ngabenbengdayhke. Ngabenrohrokme.
EXO 16:5 Dja bu kunkodjke six, bedda wanjh kabirrimoyhmang manbu manme manwern ba bu kunkodjke bokenh kabirringun. Wanjh kabirrikurrmekurrme bu kayingkihyo bedberre.”
EXO 16:6 Wanjh Moses dja Aaron bindimarneyimeng birrimekbe bininj rowk nawu Israel benkebmawahmeng, “Bu karrungyibme bolkkime wolewoleh ngudda wanjh ngurriburrbun bu nungka Yawey wanjh nadjalkudji nawu ngunbebkeng ngudberre kore ngurrihbongdi kunred Egpyt.
EXO 16:7 Dja mak bu malaywi, bu kukabel, ngudda wanjh ngurrinan Yawey nuye kunmakmak duninjh ba bu ngurriwohburrbun bu nungka ngurridjarrkdi. Dja nungka wanjh ngunbekkang ngudberre bu ngurrimarnewokkihnjurlukmi nuye. Ngad minj njale, bu kandihmarneyime ngarrewoneng, dja nakka wanjh nungka Yawey ngurrihmarneyimi.”
EXO 16:8 Wanjh Moses yawoyhwokdi, yimeng bedberre, “Nawu Yawey nungan kakurduyime ngudberre, bu kunbarnangarrawern ngunwon ngudberre kunkanj bu wolewoleh ngurrikanjngunkenh, dja mak bu kunkabelwern nungka ngunwon manwern buriddi kore ngurridjare. Nungka ngunbekkang bu ngurrinjilngwarreni dja ngurrimarneyolyolmi nuye. Dja ngad wanjh nganeyeng! Minj ngudda ngandiyolyolmi, dja wanjh Yawey ngurrimarnewokkihnjurluhnjurlukmi.”
EXO 16:9 Kaluk Moses bimarneyimeng Aaron, “Yiray yibenkayhmen nawu Israel benkebmawahmeng rowk. Yibenmarneyimen bu kabirrimornnamerren kore kumirrk nuye Yawey, dja nungka wanjh benbekkang bu kabirriwokkihnjurluhnjurlukmi.”
EXO 16:10 Bu kunmekbe Aaron wokdiwokdi bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh bedda birribolknang kore kubolkdarleh. Dja birridjalnang bu kumbolkwolkkang wernkih duninjh manbu kunmakmak Yawey nuye bu bebmeng kore kunngol.
EXO 16:11 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Ngaye ngabekkang bu baleh birrihyimi nawu Israel benkebmawahmeng bu ngaye ngandiyolyolmi. Dja yibenmarneyimen, ‘Bu kunbarnangarrawern kabalhdungyibme, ngudda wanjh ngurringun kunkanj, dja bu kunkabelwern ngudda wanjh buriddi ngurringun dja ngurriworrkmiworren. Kuhni wanjh ngurriwohburrbun bu ngaye Yawey nawu God ngudberre.’”
EXO 16:13 Wanjh bu balkngokdangeni, mayhmayh nawu djirndi mirndewernminj bebmeng dja bolkbarrkbom kore kured birrihyoy, dja bu kumekbe kukabel wanjh kunberle kurrmeng kore birrihyoy kured.
EXO 16:14 Wanjh bu manmekbe kunberle yakminj rowk, wanjh manme yoy, manbu manyahwuyahwurd, mankukbeleni manbu kukyimi ice.
EXO 16:15 Bu kunmekbe birrinang nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh birrimarneyimerrinj, “Kaluk mahni njale?” Dja minj bedda birriburrbuyi manmekbe manme. Wanjh Moses benmarneyimeng, “Mahni wanjh buriddi manbu Yawey ngunwong ngudberre ba ngurringun.
EXO 16:16 Dja nungka Yawey ngunwokrayekwong ngudberre bu yimeng, ‘Ngudda wanjh ngurribebbehmoyhma manmekbe manme ngudberre. Ngurridjalmoyhma manbu namud ngudberre kabirriyakwon kore ngurribebbehyo. Ngurridjalmoyhma ba bu kabirribebbehngun rowk yiman kayime nakudji djabirlana kahdahkendi.’”
EXO 16:17 Wanjh nawu Israel benkebmawahmeng kunmekbe birrikurduyimeng. Yikahwi bininj nawu birringorrmangi manwern, dja yikahwi nakka birrimangi mandjalyahwurd
EXO 16:18 Wanjh birrirohrokmeng. Dja bininj nawu mangimangi manwern, nakka wanjh birriyakwong rowk, mak nabuyika bininj nawu moyhmangi manyahwurd, bedda warridj birringuneng rowk. Dja nawu birrimekbe birrimoyhmangi bu birrirohrokmerreni birrimangi bu djal birringunikenh.
EXO 16:19 Wanjh Moses benmarneyimeng, “Yuwn bu ngurrikarekurrme bu malaywikenh.”
EXO 16:20 Dja yikahwi nawu minj birriwokmayi Moses bu benmarneyimeng dja bedda birridjalkarekurrmeng bu malamalaywihkenh. Wanjh bu kumbarrhbom, manme manbu birrikarekurrmeng wanjh makka warreminj dja yolk dundulubom. Wanjh Moses benduy birrimekbe bininj.
EXO 16:21 Bu kunkabelwern bedda birridolkkani birrimoyhmangi manme manwern bu birrikurrmikurrmi, wanjh bu kunmekbe dungbidbuni, wanjh bolkrungi dja manbu manme djalyoy kurorre, wanjh makka kelkdangeni dja yakminj.
EXO 16:22 Wanjh bu kunkodjke six nawu birrimekbe bininj birrimangi bu birrimngorrmangi bokenhkah, ba bu kabirribebbehngun yiman nakudji djabirlana birrikurrmi. Wanjh bininj nawu bindiwohrnani bedberre wanjh birriwam birrimarnemulewam Moses.
EXO 16:23 Wanjh Moses yimeng bedberre, “Kuhni wanjh Yawey wokrayekwong ngudberre, yimeng, ‘Malaywi wanjh ngurringehmen, dja kunukka kunkodjke Sabbath manbu kunbarnangarradjamun ngardduk. Dja bolkkime ngurrikinjemen manbu ngurridjare ngurrikinje, dja warridj ngurrikarekurrmen yikahwi manme bu malaywikenh.’”
EXO 16:24 Wanjh bedda birrikurrmekurrmeng bu malaywikenh, dja kaluk maninjmanu manme minj warremeninj dja yolk minj dundulubuyinj manmekbe manme.
EXO 16:25 Wanjh bu kunbarnangarra Sabbath Moses benmarneyimeng, “Bolkkime wanjh ngurringu manme manbu ngurrihmoyhmangi wolewolekenh. Dja bolkkime wanjh kunkodjke manbu Sabbath nuye Yawey. Minj njale mak ngurringalke kurorre kore ngurrihmang manme.
EXO 16:26 Ngudda wanjh ngurrimoyhmang manbu manme bu kunkodjke six, dja bu manbuyika kunkodjkekudji, makka Sabbath, wanjh burrkyak. Minj manme kahyo.”
EXO 16:27 Kaluk bu yimerranj kunkodjke bu kunbidkudji dja bokenh, yikahwi nawu bininj birriwam yimankek birrimoyhmayi manme, dja larrk, birriyawam minj njale mak yuwirrinj kore kurorre.
EXO 16:28 Wanjh nawu Yawey bimarneyimeng Moses, “Balehkah kabolkyime bu ngudda nawu bininj kandiwokmarrkmang bu wokrayekwon dja bengdayhke ngudberre?
EXO 16:29 Ngurrina, ngaye Yawey wong ngudberre manbu kunbarnangarra Sabbath. Kunmekbekenh kore kunkodjke six, wanjh ngaye won manme manwern, manbu bokenh kunkodjke ngurringun. Dja kore kunbarnangarra seven, wanjh ngudda ngurridjalnin rowk kore ngurrihni kured. Yuwn nangale kabalre kore kubuyika.”
EXO 16:30 Wanjh bedda birringehmi kore kunbarnangarra seven.
EXO 16:31 Wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng birringeykurrmeng manmekbe manme “Manna.” Kaluk kukyimi manmim dja manyahwuyahwurd dja mak manbelebeleh kaluk manjyimi yiman kayime buriddi manbu mankung rawong dorrengh.
EXO 16:32 Kaluk Moses yimeng, “Nawu Yawey wokrayekwong dja yimeng, ‘Ngurrikarekurrmen yikahwi manmekbe manme bedberre nawu ngurrbenkebmawahme bu yerrekah. Ba kabirrinan manekke manme manbu ngaye wonihwoni ngurrihnguni kore kubolkdarleh bu bebkeng ngudberre kore Egypt ngurrihbongdi.’”
EXO 16:33 Wanjh Moses bimarneyimeng Aaron, “Yima ngalng dja yirrahkendo manekke manme, yiman bokenh litres. Wanjh yikurrmen kore kumirrk nuye Yawey, dja kadjalyo bedberre nawu karrbenkebmawahme bininj.”
EXO 16:34 Kaluk yerrekah Aaron kurduyimeng bu Yawey biwokrayekwong nawu Moses. Nungka mey manbu manme dja dahkendoy kore ngalng, dja kurrmeng namekbe ngalng kore kumirrk ngarre manwarddebala bokenh manbu kawokbimbuyindi kore kunwok kunwoybuk kore Yawey wokkurrmerrinj, ba bu bininj kabirriburrbun kunwoybuk kunwok manbu Yawey wokdanj.
EXO 16:35 Kaluk birrimekbe nawu Israel benkebmawahmeng birrihnguni manmekbe manme bu mandjewk 40 kaluk bu birribebmeng kore kunbolk Canaan, dja kumekbe birriyoy munguyh.
EXO 16:36 (Kaluk nawu birrirohrokmi manbu manna makka bu djal mandjad, scales dorrengh kore birrirohrokmeng bokenh litres, kore birriwarlahkenh bininj birrikurduyimi.)
EXO 17:1 Kaluk birridjalwern rowk nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong kumekbe kubolkdarleh kabolkngeyyo Sin dja birrirengehrey kore nawu Yawey benwokrayekwong. Dja birrihdjalwohyoy waken kore kubolkbubuyika. Wanjh birribebmeng bu birriyonginj kore kunred Rephidim, dja minj kukku boyuwirrinj kumekbe bu bedda birrihbonguyinj.
EXO 17:2 Wanjh kunu birridangwerrinj Moses dja birrimarneyimeng, “Ngarridjare kukku ngarribongun, dja kanbowo!” Wanjh Moses yimeng bedberre, “Njalekenh ngaye bu ngaye kandidung? Dja njalekenh nungka Yawey kumekbe ngurrirohrokme?”
EXO 17:3 Kaluk bedda birriwernhkombukdoweng bu birridjaldjareni kukku birribonguyi, wanjh bedda birriyolyolmi Moses bu birriyimeng, “Njalekenh ngudda kanbebkeng ngadberre kore Egyptbeh? Yiddok kanbebkeng dja kankang ngad, dja mak wurdwurd dja mayh ngadberre dorrengh ba bu ngarridjaldowe kondah kore kukkuyak?”
EXO 17:4 Wanjh Moses bikayhmeng nawu Yawey, bu bidjawam, “Kab, baleh ngakurduyime bedberre? Wanjh darnkih bu ngandikodjdong kunwardde ngandikukkurrme.”
EXO 17:5 Wanjh nawu Yawey bimarneyimeng Moses, “Yiray yirrokdokmen bedberre bininj, dja yibenka yikahwi nawu kabindihmarnewohrnan nawu Israel benkebmawahmeng, birrimekbe ngurridjarrkray. Dja mak yirrulkkanaka kubid ke manekke kundulk manbu yibowidjbihkeng Mankabo Nile. Dja wanjh yiray!
EXO 17:6 Kaluk ngaye ngarri kumekbe kore kumirrk ke, ngarri darnkih kore kuwardde ngarre kore kunred Horeb. Wanjh yiwarddedong kundulkwi manbu yihkarrme, kaluk kukku kambobebme kore kuwarddebeh ba kabirribongun birrimekbe bininj.” Moses wanjh kuninjkunu kurduyimeng dja bedda nawu dabborrabbolk nawu kabindimarnewohrnan nawu Israel benkebmawahmeng nakka wanjh birrihdi birrihkurdunani Moses.
EXO 17:7 Kaluk Moses kunmekbe bolkngeykurrmeng kunngey bokenh, Massah dja mak Meribah. Kaluk Meribah kamenyime, “birrirohrokmeng” dja mak manngeybuyika Massah wanjh kamenyime, “birridangwerrinj.” Kuhni bu bedda nawu Israel benkebmawahmeng birridangwerreni, dja birrirohrokmeng bu birrikewkmi nawu Yawey, bu birriyimeng, “Yiddok woybukkih nawu Yawey ngarrihdjarrkdi?”
EXO 17:8 Kaluk kumekbe Rephidim bininj nawu Amalek benkebmawahmeng birrimwam bindibuni nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 17:9 Wanjh Moses bimarneyimeng Joshua, “Yibendjarrngbu yikahwi bininj kadberre dja ngurrire ngurriburren birrimekbe bininj nawu Amalek benkebmawahmeng. Dja bu malaywi ngaye ngabidbun ngarrangen kore mandulum dja ngarrulkkan kore kubid ngardduk mahni kundulk manbu God nuye.”
EXO 17:10 Joshua biwokmarrkmey Moses wanjh nungka dja bininj nawu benkang wanjh birriwam birriburreni nawu Amalek benkebmawahmeng. Wanjh bedman Moses, Aaron dja Hur birriwam birribidbom kore mandulum.
EXO 17:11 Kaluk bu Moses berlwayhmi kaddum, wanjh nakka nawu Israel benkebmawahmeng birriwinhmi, dja bu nungka berlkolungi wanjh nakka Amalek benkebmawahmeng birriwinhmi.
EXO 17:12 Wanjh bu Moses djalberlwayhmi kunkuyeng, nungka berlwarremeni, wanjh benemekbe Aaron dja Hur benekurrmeng kunwardde kanjdji nuye, ba kabirayekwon bu kayerrkan. Wanjh Aaron dja Hur beneberlmey Moses beneberlwayhkeng kaddum kaluk benebebbehdi dja Moses kuburldjarn di berrewoneng. Kaluk bedda benehdjalberlkarrmeng ba minj beneberlbarlanhmayi. Wanjh kunmekbe birrikurduyimeng bu kalukburrk, wanjh dungyibmeng.
EXO 17:13 Wanjh kunu Joshua dja bininj nuye, bindibom mandjawak dorrengh birrimirndewern djamun nawu Amalek benkebmawahmeng.
EXO 17:14 Kaluk nawu Yawey bimarneyimeng Moses, “Yibimbu kore djurra bu kuninjkunukenh birriburrinj ba bu bininj kabirriburrbun munguyh. Dja yibengdayhkemen nawu Joshua bu yibimbunkenh. Dja wanjh ngabenngeybularrbun nawu birrimekbe Amalek benkebmawahmeng bu ngabenkukyakwon kore kondanjkunu kurorre.”
EXO 17:15 Wanjh Moses marnbom manbu altar dja kumekbe bolkngeykurrmeng, “Yawey, nungka yiman kayime ngardduk kunmadj nawu banner.”
EXO 17:16 Moses yimeng, “Ngaye ngabidwayhmeng kaddum kore Yawey kahni dja kawohrnan rowk. Nungka Yawey kaluk kabenbun bininj nawu Amalek kabenkebmawahme bu munguyh dja munguyh.”
EXO 18:1 Bininj nawu ngeyyoy Jethro wanjh birroybom Moses, dja nungka wanjh priestni kore kunbolk Midian. Kaluk Jethro wobekkang rowk bu baleh benmarnekurduyimerranj Moses dja mak bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore Yawey benbebkeng kore kunbolk Egyptbeh birrihbongdi.
EXO 18:2 Wanjh Moses nuye ngalbininjkobeng ngeyyoy Zipporah, dja benbeneyawmey narahrangem bokenh. Kaluk nawu nawernwarre nakka wanjh ngeyyoy Gershom, dja kunmekbe bu danginj, Moses yimeng, “Ngaye wanjh ngadjalwokbuyika bu ngamwam kore kubolkbuyikabeh.” Dja nawu nawalawalak, nakka wanjh bingeykurrmeng Eliezer. Kaluk bu danginj, Moses yimeng, “Nawu God nuye ngardduk ngabbard, nungka wanjh nganbidyikarrmeng. Nungka nganngehkeng kore king nawu kawohrnan kunbolk Egypt bu djareni nganbuyi.” Wanjh Moses benmunkeweng Zipporah dja nawu wurdwurd bu birriwam kore Jethro, nawu birroybom Moses. Wanjh Jethro benkimey kore nuye.
EXO 18:5 Kaluk Jethro nawu Moses birroybom, benkang Moses nuye ngalbininjkobeng Zipporah dja nayayaw ngalengngarre, wanjh birriyikang Moses. Kaluk nungka Moses yongohyoy kore kubolkdarleh darnkih kore kuwarddekimuk manbu God nuye.
EXO 18:6 Kaluk nungka Jethro djalyingkihwokmunkewerrinj werrk kore Moses bu yimeng, “Ngaye Jethro, nawu doybom ngudda, wanjh ngarrimhre kore ngudda, ngalbininjkobeng dja narahrangem ngarre, nawu benbeneyawmey.”
EXO 18:7 Wanjh Moses wam birrabkeng nawu birroybom dja kumekbe bimarnebarddurrukkurlhdanj, bibunjhmey dja benedjawarrinj bu kamak rowk bedda bu benebebbehdi, wanjh benewam benengimeng kore Moses nuye dabburlin.
EXO 18:8 Kaluk Moses bimarneyolyolmeng Jethro njalehnjale kore Yawey benbom benkukyakwong rowk bedberre nawu king Egyptbeh dja mak nuye bininj. Dja mak nungka benbidyikarrmeng nawu Israel benkebmawahmeng. Dja mak Moses bimarneyolyolmeng bu birrihrey kunrayek dorrengh, kore kubolkdarleh kore kukku birriboyawani dja manme birriyawani, wanjh nungka Yawey bendjalngehkeng.
EXO 18:9 Bu kunmekbe Jethro bekkang rowk, nungka wanjh njilngmakminj bu Yawey nungka kunmak kurduyimeng bedberre nawu Israel benkebmawahmeng dja benbebkeng kore kubid bedberre bininj nawu birrikang Egypt kore bindibongkarrmi.
EXO 18:10 Wanjh nungka yimeng, “Ngaburlume nawu Yawey! Nungka ngunngehkeng kore kubid bedberre Pharaoh dja bininj nawu Egyptbeh. Dja mak benngehkeng rowk bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kubid bedberre bininj nawu Egyptbeh!
EXO 18:11 Dja wanjh bolkkime ngawohburrbun bu nungka Yawey wernhdulkarrekimuk duninjh, dja kabenyurrhke birribuyika nawu gods. Kunmekbe nungka kurduyimeng bedberre bininj nawu birridjalburlumerrinj, kore bindinjirrhmiwoni nawu Israel benkebmawahmeng.”
EXO 18:12 Wanjh Jethro, nawu Moses birroybom, kumkang mayh bu kukwurlhkeng nuye God, dja mak nabubuyika bu bimarnekurrmeng kore God. Aaron dja nawu bindimarnewohrnani bininj nawu Israel benkebmawahmeng, birrimyikang Moses nuye nabininjdoy ba birridjarrknguni manme manbu mandjamun kore God.
EXO 18:13 Wanjh bu kunkodjkebuyika Moses yerrkang kore bendjadmeng bininj nawu birridangwerreni, dja kabenmarneyime bu nangale nakka kakarrme mandjad, dja nangale kadjare kunwarre. Wanjh bedda birriwakbuyinguneng Moses bu birrimadbuni kunbarnangarrakuyeng, kore kumkabelbeh dja kaluk kangokdan.
EXO 18:14 Bu kunmekbe Moses nuye nabininjdoy binang nawu Moses bu karrehkarremarnbuni bedberre, wanjh bidjawam, “Njale ngudda yibenmarnekurduyime bedberre birriwern bininj? Dja njalekenh ngudda yidjalkudji yiyerrkan dja yibendjaddjadme bedberre, dja bedda wanjh djal kabirrimadburren kukabel nawu kukak kayimerran!”
EXO 18:15 Wanjh Moses bimarneyimeng, “Kunukka wanjh kabirrimre kore ngaye bu kabirridjare ngaye ngabenbengdayhke kore God kadjare kabirrikurduyime.
EXO 18:16 Bu birrimekbe bininj kabirridangerren, bedda kabirrimre kore ngaye wanjh ngaye ngakarremarnbun bedberre baleh nawu kunmak kayime. Dja ngaye ngakarreyolyolme bedberre manbu God nuye mankarre, dja mak manbu kabenbengdayhke.”
EXO 18:17 Wanjh Moses nuye bindoy bimarneyimeng, “Ngudda minj yikurduyime mandjad.
EXO 18:18 Ngudda dja birrimekbe bininj nawu ngundihyikan wanjh nakka ngurringudjwarremen. Dja kuhni kundjalkimuk bu yihdurrkmirri, dja yuwn bu kunukka yikurduyime yidjalkudji.
EXO 18:19 Mah. Dja ngaye kanbekkabekka bu marneyime, dja ngaye ngadjare God bu ngunedjarrkdi. Wanjh ngunewokdi God bedberre birrimekbe bininj dja yibenmulewa bu yimarneyime nawu God kore bedda kabirridangwerrenkenh.
EXO 18:20 Wardi yibengdayhkemen bedberre mankarre dja mak manbu God kabenbukkabukkan, dja yibenbukkabukka kore mandjad kabirrini dja baleh bu kunmak kabirrikurduyime.”
EXO 18:21 “Wanjh yibendjarrngbu yikahwi bininj nawu birrikurdumak kore nawu birriwern Israel benkebmawahmeng kabirrihdi, ngurridjaldjarrngbun bininj nawu kabirrikengeme God dja mak nawu kabindidjalwirrihme birribuyika bininj nawu kabirrikurren dja nawu birridedjwarlah. Yibenbebkemen birrimekbe bininj nawu yibendjarrngbun, dja yibenkurrme ba bu kabindinahnan nakka wanjh kabindilarlmang birriwern bininj rowk bu kabindibebbehnahnan. Yikahwi kabindimarnewohrnan kore one thousand bininj, yikahwi bu kabindimarnewohrnan one hundred bininj, dja mak yikahwi nawu kabindimarnewohrnan kore fifty bininj, yikahwi bu kabindimarnewohrnan kore ten.
EXO 18:22 Yibenmarnbu birrimekbe birrimak bininj bu munguyh kabindidjadme kore bininj kabirridurrenkenh. Dja bininj rowk wanjh kabirrimkan manbu mankarrekilehkilelkkenh dja kabindidjadme kamak rowk. Dja wardi bu mankarredulmukkenh kabenmarnebebme, wanjh birrimka kore ngudda bu yibendjadmekenh. Bu kuhni kabirriyime, nakka nawu yibendjarrngbun bininj, wanjh ngundingehke, dja minj yiyawoyhngorrkan manbu mandulmuk duninjh. Bedda warridj wanjh ngurridjarrkngorrkan.
EXO 18:23 Dja bu kuhni yikurduyime kore God ngunwokwon, wanjh kunukka yidjalkurduyime kore yihdurrkmirri, dja minj yingudjyawarren. Wanjh nawu birriwern bininj nakka wanjh kabirridokmerren kured bu kabirrinjilngmak.” Kuhni rowk nawu Jethro bimarneyimeng Moses.
EXO 18:24 Wanjh Moses bibekkang bu nabininjdoy nuye bimarneyimeng, wanjh nunganwali kurduyimeng rowk.
EXO 18:25 Nungka bendjarrngbom yikahwi bininj nawu birrikurdumak kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng birridjarrkdi, dja benmarnbom bu kabindimarnewohrnan bininj nawu birrimirndebuyika yiman thousands, dja mak hundreds dja mak fifties dja mak nawu tens.
EXO 18:26 Bedda wanjh munguyh bindidjadmeng, dja bu kunrayek benmarnebebmeng, wanjh birriwam birridjawam Moses bu mankarrekenh. Manbu mankilehkilelk, wanjh bedman birridjalyolyolmi dja birribebbehdjadmi.
EXO 18:27 Kaluk Moses bimunkeweng nuye nabininjdoy Jethro bu wanjh wam durndi kore nuye kunred.
EXO 19:1 Wanjh bininj nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong Rephidim, bedda wanjh birriwam birribebmeng kore kubolkdarleh kabolkngeyyo Sinai. Kaluk bedda birribolkmarnbom, birrihyoy kore kubolkdarleh darnkih kore kuwarddekimuk Sinai. Bu kunmekbe bolkyimi dird danjbik bu yerre birribolkbawong Egypt.
EXO 19:3 Wanjh nungka Moses bidbom kore kuwarddekimuk biyikang God. Wanjh Yawey bikayhmeng Moses kore kuwarddekimukbeh dja bimarneyimeng, “Yibenmarneyimen kuhni bedberre nawu Jacob nuye bininj, bedda nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 19:4 Yiyimen, ‘Ngurridjalwern ngurrinang bu baleh ngaye ngakurduyimeng bedberre bininj nawu kabirrihni Egypt. Dja ngudda ngurriburrbun bu ngaye bebkeng ngudberre yiman kayime namarddorl kawayhke yaw ngalengngarre, dja mak kang ngudberre kondanjkunu kore ngaye.
EXO 19:5 Mah. Bu ngudda munguyh kandiwokmarrkmang dja ngurrikarrme kunwok ngardduk rowk kore ngurrikurduyime bu ngaye ngadjare, wanjh kunukka ngurriyimerran bu djal ngardduk bininj nawu ngaye marnedjare dja menemey ngudberre ngurridjalkudji kore kubolkbubuyika kondah kurorre. Nawu birriwarlahkenh bininj rowk kore kondah kurorre, wanjh nakka ngabenkarrme.
EXO 19:6 Dja ngudda wanjh ngurridjalkudji ngurriyimerran priests kore ngaye ngadjare, dja mak ngurriyimerran rowk bu ngurridjalkukdjamun duninjh ngardduk.’ Wanjh kuninjkunu kunwok ngudda yibenmarneyimen nawu Israel benkebmawahmeng.”
EXO 19:7 Wanjh Moses kumkoluy kore Yawey benehwokdi dja benkayhmeng dabborrabbolk nawu bindimarnewohni bedberre bininj rowk. Moses kumekbe benmarneyolyolmeng kore Yawey biwokrayekwong bu kabenmarneyime.
EXO 19:8 Wanjh birriwern rowk nawu bininj birriyimeng, “Kore Yawey yimeng rowk, ngad wanjh kundjalmekbe ngarrkurduyime.” Wanjh Moses durndi kore Yawey balhkani kunwok bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 19:9 Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngaye ngamre yikan ngudda kungolbulerri dorrengh ngabarrkburren, dja bu ngawokdangen, wanjh birrimekbe nawu Israel benkebmawahmeng kaluk nganbekkan wanjh munguyh ngundiwoybukwon ngudda.” Wanjh Moses bimarneyolyolmeng Yawey bu baleh bedda birriyingkihyimeng nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 19:10 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yiray kore birrimekbe bininj dja yibenbengdayhkemen bu kabirrimarnburren yiman birridjamun bininj ngardduk, bu bolkkime dja mak malaywi. Yibenmarnbu warridj bu kabirriyingkihmadjdjirridjbun ngayekenh.
EXO 19:11 Dja ngurriyingkihdin ngardduk bu danjbikkah malaywibuyikakenh. Bu kunmekbe kunbarnangarra ngaye nawu Yawey wanjh ngamkolung kore Kuwarddekimuk Sinai, dja ngandinan birriwern bininj nawu kumekbe kabirrihni.
EXO 19:12 Dja yibolkmarnbu bedberre dja mak nawu mayh bedberre ba minj kabirrire kumekbe darnkih kore kunwarddekimuk Sinai. Yibenmarneyimen, ‘Yuwn bu ngurriwarddebidbun dja mak minj ngurriwarddekarrme kondah kanjdji ngarre. Bininj nawu kawarddekarrme nakka wanjh karrowen.
EXO 19:13 Bininj nawu kawarddekarrme, wanjh minj nangale kare darnkih bu kabikarrme kubid dorrengh. Nakka wanjh birrikodjdo kunwarddewi, dja nuk bunarra birridulubu. Bininj dja nuk mayh bu kawarddekarrme, kunukka yuwn kahdjaldarrkiddi.’ Kaluk yerre bu trumpet kakayhme, kunmekbe wanjh kabirrire rowk darnkih kore kuwarddekimuk kanjdji ngarre.”
EXO 19:14 Wanjh kunmekbe nungka Moses yawoyhkoluy kuwarddebeh kabenyikan nawu kurorre kabirrihdi, dja wanjh benyingkihmarnbom kore Yawey. Dja bedda birrimadjdjirridjbom kunmadj bedberre.
EXO 19:15 Wanjh Moses benmarneyimeng, “Ngurriyingkihmarnburrimen bu kunkodjke danjbik. Dja mak yuwn ngurrikalikarren bu kunmekbe kabolkyimerran.”
EXO 19:16 Kaluk yerrekah bu kunkak bokenh, bu kumkabel kumwan, wanjh namarrkon bebmeng, mayhkemayhkeyi dja ngurduldulmeng. Dja kunngolburlerri dorrengh bebmeng kore kaddum kuwarddekodj. Dja mak birribekkang trumpet wokdanginj wernkih duninjh bu kayhmeng. Wanjh birriwern rowk bininj nawu birrihmirnderri wanjh birrikukdeldelmi kunkele dorrengh.
EXO 19:17 Wanjh Moses wam benkimey birrimekbe nawu Israel benkebmawahmeng kuberrkkah kore birrihni, ba kabirrimirrkmarren God. Wanjh birrimirndedanginj kore darnkih kuwarddekimuk kanjdji ngarre, dja birrimadbom nawu Yawey.
EXO 19:18 Kaluk manmekbe kunwarddekimuk Sinai warddebarrkbuyindi kundolng dorrengh, dja Yawey kumkoluy kumekbe kunak dorrengh. Manmekbe kundolng makka wanjh dolngwam kaddum yiman kayime bu karriwurlhke kunak manbirlukimuk duninjh. Dja mak manbu kuwarddekimuk bolkrokarokani wernkih duninjh.
EXO 19:19 Dja manbu trumpet kayhmikayhmi dja wernhwokdarrahmeng. Wanjh Moses wokdanj, dja God biwokmey bu wokdanginj kore ngurdurdulmeng birribekkang.
EXO 19:20 Wanjh bu nungka Yawey kumkoluy kore kuwarddekodj Sinai, dja bikayhmeng Moses bu kabalbidbun kore kaddum kuwarddekimuk. Wanjh Moses wam, bidbom.
EXO 19:21 Wanjh nungka Yawey bimarneyimeng Moses, “Yiray, yikolu kurorre dja yibenbengdayhkemen birrimekbe bininj bu minj kabirridjirrkkarren dja kabirrikukmurrmiwerren, dja wardi kabirrimelme kore ngurrbenmarnebolkmarnbom, bu yimankek kabirridjare ngandikuknan ngaye. Bu kumekbe kabirrikurduyime nakka wanjh birridjalwern bu kabirridowen.
EXO 19:22 Dja mak nawu priests, bu kabirrimre kore ngaye nakka wanjh kabirriyingkihmarnburren kore ngayekenh. Dja bu minj kabirrimarnburren kore ngaye nawu Yawey, wanjh ngaye ngabenbun.”
EXO 19:23 Nungka Moses wanjh bimarneyimeng Yawey, “Birrimekbe bininj minj kabirrimbidbun manbu kunwarddekimuk Sinai, dja nakka wanjh ngudda kanmarneyimeng ngadberre, ‘Ngurribolkmarnbu ba minj kabirrire kore darnkih kahwarddekimuk, dja nakka wanjh kadjalbolkdjamun.’”
EXO 19:24 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yirrurnde yimkimang Aaron ngunemdjarrkbidbu, dja yuwn nawu priests dja nawu birribuyika bininj kabirridjirrkkarren bu yimankek kabirrimbidbun kore ngaye. Dja bu kabirrikurduyime, wanjh ngaye Yawey ngabenbun.”
EXO 19:25 Wanjh Moses koluy kore bininj birrimirnderri, dja benmarnemulewam kore baleh Yawey bibengdayhkeng.
EXO 20:1 God wokdanj, kunih kunwok rowk nungan yimeng,
EXO 20:2 “Ngaye wanjh Yawey nawu God ngudberre, nawu bebkeng ngudberre kore kunbolk Egyptbeh, kore ngurrbenhmarnedurrkmirri nawu ngundihbongkarrmi.
EXO 20:3 Yuwn bu ngurrbenwohkadjung nabubuyika nawu gods, dja ngaye ngadjalkudji duninjh God ngudberre.”
EXO 20:4 “Yuwn bu ngurrimarnbun ngudberre yehyeng nawu idols, yiman kabenekukrohrok njalehnjale nawu kaddumwaken, mak kanjdjibeh kondah kurorrewaken, mak kukkuwaken kayo kore kaborri kanjdji.
EXO 20:5 Yuwn bu ngurrimarneboddan nawu idols mak yuwn bu ngurriburluburlume nawu idols. Dja ngaye Yawey nawu God ngudberre, wanjh ngakirnwern. Kunmekbekenh kunu ngaye kaluk ngabendung bininj nawu ngandiwidnan ngardduk, dja bu bedberre mawahmawah bedmanwali ngandiwidnan, wanjh bedda warridj ngabendung.
EXO 20:6 Dja ngaleng, ngaye munguyh ngabendjalmarnedjare duninjh birrimirndewern bininj dja nawu mawahmawah bedberre bu ngandimarnedjare dja kabirriwokmarrkmang manbu mankarre ngardduk. Kuhni ngakurduyime munguyh munguyh.”
EXO 20:7 “Yuwn bu kandingeywarrewon ngaye. Dja ngaye, Yawey nawu God ngudberre. Minj ngayime namak bininj nawu kunmekbe kayime ngardduk.”
EXO 20:8 “Ngudda munguyh ngurriburrbu kunbarnangarra manbu Sabbath, dja munguyh ngurridjalmarnbun maninjmanu kunbarnangarradjamun bu djal ngaye ngardduk.
EXO 20:9 Dja bu six kunbarnangarra wanjh ngurridurrkmirrin dja ngurriyakwo rowk kore ngurrikarrme bu ngurrikurduyime,
EXO 20:10 dja kunbarnangarra seven, mahni wanjh Sabbath ngardduk, ngaye Yawey nawu God ngudberre. Kunukka wanjh ngurridjalngehmen, dja yuwn ngurridurrkmirri, ngayime ngudda, dja wurdwurd ngudberre, dja mak bininj dja daluk nawu ngundihmarnedurrkmirri, dja mak mayh ngudberre, dja mak bininj nawu kubolkbubuyikabeh ngurriwohyo kore kunred ngudberre. Yuwn nangale karrurrkmirri bu kunbarnangarra Sabbath.
EXO 20:11 Dja ngaye wanjh Yawey ngabolkmarnbom kaddum dja kurorre, dja mak kurrula, dja mak yehyeng rowk ngamarnbom nawu kurorrewaken, dja mak kungolwaken dja mak kukkuwaken. Bu ngarrurrkmirranj six kunbarnangarra. Kaluk bu kunbarnangarra manbu seven, kunukka wanjh ngangehmeng. Kunmekbekenh kunu ngaye Yawey ngamarneyime kunmekbe Sabbath kunbarnangarra seven wanjh ngayimeng bu kunbarnangarramak, dja ngamarnbom kunbarnangarradjamun ngardduk.”
EXO 20:12 “Ngurrbenbenebekka dja ngurrbenbenenahna kornkornkumo nawu ngudberre, dja ngalbabadjan ngudberre, ba bu kunkuyeng ngurridjaldarrkiddi kore kunred ngaye bolkwon ngudberre.”
EXO 20:13 “Yuwn nangale ngurribun ngurrikukkurrme.
EXO 20:14 Yuwn nangale bininj kabiwohkodjekmang daluk ngalbu minj ngalbininjkobeng duninjh nuye, dja yuwn bu daluk kabiwohkodjekmang nawu bininj minj nabininjkobeng duninjh ngalengngarre.
EXO 20:15 Yuwn njale ngurridjirdmang.
EXO 20:16 Yuwn ngurrikurren bu ngurrimulewan nabuyika.
EXO 20:17 Yuwn ngurriwurrmang nawu birribuyika kunrurrk bedberre, dja yuwn bu mak ngurrbenwurrmang ngalbibininjkobeng bedberre ngalbu kabindibebbehkarrme, dja yuwn bu mak ngurrbenwurrmang bininj dja daluk nawu kabindihmarnedurrkmirri, dja mak nawu mayh bedberre dja mak yehyeng rowk nawu birribuyika bedberre, yuwn ngurriwurrmang.”
EXO 20:18 Bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng kunmekbe birribekkang ngurdulmeng dja trumpet kayhmeng, dja mak birrinang bu mayhmayhkeyi, dja mak kundolng wayhmiwayhmi kore kuwarddekimukbeh, bedda wanjh birrikeleminj duninjh bu birrideldelmeng. Wanjh djarrehkah birridanginj dja minj birrimdarnhderrehmeninj kore darnkih kunwarddekimuk.
EXO 20:19 Kaluk bedda birrimarneyimeng Moses, “Djal yingan ngudda yiwokdin ngadberre ba ngad wanjh ngundibekkan. Dja yuwn bu nungan God kawokdi ngadberre, dja kunukka ngarridowen.”
EXO 20:20 Wanjh Moses benmarneyimeng bedberre, “Yuwn bu ngurrikele. Dja nungka God kumwam bu ngunrohrokme ngudberre. Nungka kadjare ngudberre bu ngurrikengeme munguyh nuye, ba kunukka minj ngurriwokburriwe nuye.”
EXO 20:21 Wanjh bedda djarreh birridanginj minj birridarnhderrehmeninj kore darnkih kunwardde, dja nungka Moses wam darnkih kore kunngolburlerri kore God kumkoluy ningihni.
EXO 20:22 Wanjh nawu Yawey bibengdayhkeng Moses, yimeng, “Kuhni yibenmarneyimen nahni bininj nawu Israel benkebmawahmeng, ‘Nguddabidju ngurrinang bu ngaye ngawokdanj kore ngudda bu ngawokdanginj kore kaddum heavenbeh. Kuhni wanjh marneyimeng,
EXO 20:23 “Yuwn ngurrihmarneboddan nabubuyika gods yerrih, dja ngaye ngadjalkudji kanmarneboddan. Yuwn bu ngurrihmarnbun gold dja silver ba bu kakukyimerran yiman god nayahwurd kore ngurridjare. ” ’
EXO 20:24 ‘Dja ngaleng ngurrimarnbu altar manbu kunkulk dorrengh ngardduk, ba mayh kandimarnebun ngardduk yiman nawu sheep dja nanikud dja bulikki. Yikahwi ngurriwurlhke ba kukmokenh karung, dja mak yikahwi ngurridjalkanjkinje ba bu ngurridjarrkngun kunmodmikenh dorrengh ngayekenh. Wanjh ngamre marnekurduyime kunmak ngudberre bu baleh kabolkyime ngadjare bu bininj ngandingeyburlume.
EXO 20:25 Bu ngurrimang kunwardde bu ngurrimarnbun altar ngardduk, yuwn bu ngurrimarnbun tools dorrengh bu ngurridadjdadjke kunwardde kore baleh ngurrikukmarnbun. Wanjh kunukka ngurriwarrewon dja minj mandjamun ngardduk.
EXO 20:26 Dja yuwn bu bininj kabidbun steps kore altar ngardduk, wardi birribuyika bininj kabirrinan kore dedjlarrk kanjdji kunmadj, dja kawarre.’”
EXO 21:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Mahni mankarre makka wanjh yibenkarrewon nawu Israel benkebmawahmeng. Ngurrbenmarneyimen,
EXO 21:2 ‘Bu yikukbayahme nawu Hebrew bininj, kaluk nawu ngunmarnedurrkmirri, wanjh nakka nanu kahdjaldurrkmirri ke bu kunbidkudji dja nakudji mandjewk. Dja bu kabolkyimerran seven mandjewk, wanjh ngudda yimunkewemen namekbe bininj bu kare. Nungka minj njale mak ngunkarremulewan.
EXO 21:3 Dja bu namekbe bininj minj bikarrmeninj ngalbininjkobeng bu dedjingmang ngunmarnedurrkmirri, nakka wanjh ngunbawon kadjalre dalukyak. Dja bu yiman bikarrmeng ngalbininjkobeng bu dedjingmang ngunmarnedurrkmirri, wanjh nakka ngalbininjkobeng dorrengh kabenedjarrkre bu nungka ngunbawon.
EXO 21:4 Nawu kabimarnewohrnan bininj nawu kabihdurrkmirri nuye wanjh kabiwon daluk kabenemarren, dja ngalbu daluk ngalka wanjh kabenyawmang narahrangem dja ngaldahdaluk, wanjh ngalmekbe daluk dja nawu ngalengngarre wurdwurd nakka wanjh kabirridi munguyh kore namekbe nawu kawohrnan. Dja bu kabimunkewe namekbe nawu kabihdurrkmirri nuye kare, wanjh nadjalkudji kare, kabenbawon ngalbininjkobeng dja nawu wurdwurd.’
EXO 21:5 ‘Dja nawu kabihmarnedurrkmirri kayime, “Ngaye ngamarnedjare nawu ngahmarnedurrkmirri, dja mak ngabenmarnedjare ngalbininjkobeng ngardduk dja mak wurdwurd ngardduk. Wanjh ngaye ngadjare ngahdi munguyh, dja minj ngare.”
EXO 21:6 Wanjh nawu kawohrnan bininj kabikan namekbe nawu kabihmarnedurrkmirri kore nawu kabindidjadme. Dja yerre kabiname kore door kundulk dja kabikanemdulubun wirlmurrng dorrengh. Wanjh kunmekbe kakurduyimerran nuye bu kabidjalmarnedurrkmirri munguyh dja munguyh.’
EXO 21:7 ‘Bu bininj kabikukweykan ngalbeywurd nuye ba kabongdi dja kabimarnedurrkmirri nabuyika bininj, wanjh minj nawu namekbe kabimarnewohrnan kabibawon kare. Minj karohrok yiman narahrangem bu kabirridurrkmirri.
EXO 21:8 Dja bu nawu kawohrnan kabikukbayahme ngalmekbe daluk bu kabimarnedurrkmirri bu kunmekbekenh kadjare kabenemarren, dja kamayaliborledme dja minj kabimarnedjare, wanjh nungka bidurndiwemen nawu kornkumo bu kabikukbayahme. Mak yuwn bu nawu kabimarnewohrnan kabikukweykan ngalmekbe daluk kore nawu birriwokbuyika bininj. Dja nungka minj kunmak bimarnekurduyimeninj ngalmekbe daluk.’
EXO 21:9 ‘Dja bu bininj kabikukbayahme daluk ngalbu kabihmarnedurrkmirri dja kabiwon ngahli daluk ba kabenemarren nuye nabeywurd, wanjh kabimarnbun ngalmekbe daluk yiman ngalbeywurd nuye rerrih.’
EXO 21:10 ‘Dja bu bininj kabimang ngalbuyika daluk bu kayimerran ngalkerrnge ngalbininjkobeng, wanjh kunukka minj kabidenghke ngalbu ngalyungkih bu kangun manme, dja bu kunmadj kadjongbuyindi dja bu kabeneyo nahni bininj.
EXO 21:11 Bu maninjmanu danjbik nungka bininj minj kabiwon, wanjh kunukka nahni bininj wanjh bibawo ngalmekbe daluk bu kare, dja minj ngalka kunwardde kabikarremulewan warridj.’”
EXO 21:12 Dja Moses yimeng bedberre kore Yawey biwokwong bedberre, yimeng, “Nangale nawu bininj kabibun nabuyika bininj bu kabibun kabikukkurrme wanjh nungka ngurribu nunganwali karrowen.
EXO 21:13 Dja bu namekbe bininj kabibun nabuyika bininj bu djal mungu, wanjh kunukka God kadjalbawon bu kunmekbe kadjalkurduyimerran, wanjh kamak bu namekbe bininj kelerlobmen kore kunbolk ngabolkmarnbun.
EXO 21:14 Dja bininj nawu kakarremarnburren dja kabibun kabikukkurrme nabuyika bininj, wanjh nakka nanu nunganwali ngurribu bu karrowen. Mak bu yiman kahdi kawernhkarrme kore altar ngardduk wanjh ngurridjalyerrkkemen ngurrika kubolkbuyika dja ngurribu karrowen.”
EXO 21:15 “Nangale nawu kabibun nuye kornkumo dja nuk ngalbadjan nuye wanjh nakka ngurribu ba karrowen.
EXO 21:16 Dja mak nangale nawu kabidjirdmang nabuyika bininj dja kabikukweykan dja yiman mak kabihdjalkarrme bu ngurridarrkidmang, wanjh nakka ngurribu, ngurrikukkurrme.
EXO 21:17 Nangale nawu kunwarre kayime berrewoneng kornkumo dja ngalbadjan bu kadjare kabenedowe, wanjh nakka ngurribu, karrowen.”
EXO 21:18 “Bu bininj bokenh kabenedangwerren, wardi nakudji kabikodjdong nabuyika kunwardde dja yika kunbid nuye kabirrong, dja kabimarnbun kakanjbabang dja minj kabibulkkidjmang dja wanjh nakka nanu kahdjalyo dja minj mak kabalwohre.
EXO 21:19 Dja kaluk namekbe bininj nawu kanjbabangni, bu karrolkkan kawohrewohre kurobbe, kunkarndudj dorrengh, wanjh namekbe nawu bikodjdoy nakka nanu minj ngurriwelengname. Dja nakka bikarremulewa nawu bikodjdoy, dja mak bibidyikarrmen bu kabinahnan kaluk bu rerrikah nawu karrulkkihni kamakmen dja kayawoyhdurrkmirri.”
EXO 21:20 “Dja bininj nawu kabenkarrme bininj dja daluk nawu kabirrimarnedurrkmirri, dja bu kabibun daluk yika mak bininj nawu kabihmarnedurrkmirri kundulk dorrengh, wanjh kunubewu nawu kabihmarnedurrkmirri karrowen kundjalmekbe rerrih. Bu kuhni kakurduyimerran, wanjh nahni bininj nunganwali ngurridong.
EXO 21:21 Dja nawu kahdurrkmirri karrulkkihni bu kunkodjke nakudji yika bokenh, dja kamakmen, karrolkkan, wanjh nawu kabihmarnewohrnan nakka minj mak ngurribun. Dja bininj nawu kabimarnedurrkmirri wanjh nungan nuye.”
EXO 21:22 “Bu bininj bokenh yiman kabeneburren dja kabenebun ngalbu ngalmerlemyi kumekbe kahdi, dja kabenemarnbun wurdyaw ngarre kambebmen dja kabarrkendowen, wanjh kawarre. Dja bu minj benelorrkemeninj ngalmekbe daluk kore kunburrk ngarre, wanjh namekbe bininj nawu biwarrewong wanjh nakka karremulewa kunwardde bu baleh yarrkka ngalbu daluk ngalengngarre nabininjkobeng kadjare, bu nawu kabindidjadme bininj kabirribawon.
EXO 21:23 Dja bu yiman kundjak kangalme kunkimuk duninjh ngalengngarre kunburrk, wanjh ngurribu namekbe bininj nawu biwarrewong. Kuhni wanjh mandjadkenh ngurrirohrokmen. Bu daluk karrowen, wanjh nawu biwarrewong warridj karrowen.
EXO 21:24 Ngurrikarremarnbu munguyh ba bu mandjaldjad. Bu bininj kawayhke yiman nakudji kunmim nabuyika nuye, wanjh nunganwali kakarremulewan nakudji kunmim nuye; bu kunyidmekudji kabimarnewarrhke, wanjh kakarremulwan kunyidmekudji nuye; bu kunbid karradjke, wanjh kunbid nuye kakarremulwan; bu kurrenge karradjke, wanjh kakarremulwan kurrenge.
EXO 21:25 Bu kabikulahwurlhke, wanjh nunganwali kakarremulewan bu nungka kakulahrung. Dja bu kabilonbun, wanjh karohrok nunganwali kakarremulewan yiman kayime kamang kunlon.”
EXO 21:26 “Dja nawu bininj kabenkarrme nawu kabirrimarnedurrkmirri, dja bu kabirrong nuye bininj yika daluk nawu kabihmarnedurrkmirri dja kabimimdong, dja kamimwarremen, kaluk namekbe bininj wanjh bimunkewemen nawu kabihmarnedurrkmirri kare dja bikarremulewa kunmimenh.
EXO 21:27 Dja bu kabirrong dja kabiyidmebakke dja kabiyidmewarrhke namekbe nawu kore kabihmarnedurrkmirri yiman daluk yika bininj, wanjh namekbe bininj nawu kawohrnan bimunkewemen kare dja bikarremulewa kore biyidmewarrhkengkenh.”
EXO 21:28 “Yiman bu kayime nawu bininj nuye bulikki kabibun bininj yika daluk, wanjh ngurribu namekbe bulikki bu ngurrikodjdong kunwardde dja ngudda mak yuwn ngurringun namekbe bulikki. Dja bininj nawu bulikki nuyeni nakka wanjh minj ngurriwelengname.
EXO 21:29 Dja bu namekbe bulikki kerrngehkenhni benhbuyi birriwern bininj kunmarddorr dorrengh, dja bu bininj nawu karrmi wanjh birriyingkihbengdayhkeng dja minj dangbalhmeninj nawu bulikki, wanjh kunbuyika. Dja kuhni bu kabibun bininj dja yika daluk, wanjh ngurribu namekbe bulikki kunwardde dorrengh, dja mak bininj nawu mayh nuye wanjh nungan warridj ngurribu.
EXO 21:30 Dja bu namud nuye bininj nawu bulikki biwarrewong kabirridjare namekbe bininj bu kabenkarremulewan, wanjh bonj, nakka ngurridarrkidbawon bu nungka kabenkukwon money kore kabirridjare.
EXO 21:31 Mahni mankarre wanjh kayolyolme warridj kore bulikki yimankek kabibun wurdyaw.
EXO 21:32 Dja bu bulikki kabenbun bininj dja daluk nawu kabirrimarnedurrkmirri nabuyika bininj, wanjh nungka nawu bulikki nuye, wanjh kabikukwon nakimuk djilba nawu money, yiman 30 shekels, dja namekbe bulikki wanjh ngurridjaldo ba karrowen.”
EXO 21:33 “Wardi bu bininj kabolkkarung kudjorlok, dja nuk minj kadjorlokbarrkbun bu kunmakkenh, kunubewu mayh kamre kamankan kore kudjorlok, dja karrowen, yiman bulikki dja nuk donkey.
EXO 21:34 Bu kuhni kayimerran, wanjh bininj nawu minj djorlokbarrkbuyinj, wanjh kabikarremulewan bininj nawu karrmi mayh nawu mankang. Dja bininj nawu djorlokbawong, wanjh kakukkarrme mayh nawu doweng.”
EXO 21:35 “Bu bininj bokenh kabenebebbehkarrme bulikki bokenh, dja nakudji wanjh kabibun nabuyika bull bu karrowen, wanjh nahni bininj bokenh kabenekukwalaybun mayh nawu doweng, dja mak kabeneweykan nawu karrarrkid mayh, dja kabenekukwalaybun nawu money.
EXO 21:36 Dja mak nawu bininj nuye bulikki bu kunyungkihni benhbuni birribuyika mayh dja nawu nuye bulikki minj dangbalhmeninj, wanjh bikarremulewa bu yiman kabiwon bulikki nakerrnge. Dja bulikki nawu doweng, nakka wanjh nunganwali kakukmang bu kayimerran nuyekih.”
EXO 22:1 Wanjh Moses benyawoyhbengdayhkeng, bu yimeng, “Bu bininj kadjirdmang bulikki yika sheep dja mak kabun dja nuk kakukweykan, wanjh kunukka kabikarremulewan kunbidkudji bulikki kore bininj nuyeni nawu bulikki, dja kabikarremulewan kunkarrngbakmeng nawu sheep kore bininj nawu sheep nuyeni.”
EXO 22:2 “Kaluk nawu dedjorlkwern bininj bu karurrkbakke kururrk ba bu kadjirdmang njalenjale bu kukak, dja bininj nawu kunrurrk nuye kabidarrkidmang dja kabibun, dja mak bu namekbe dedjorlkwern karrowen, wanjh bininj nawu bibom minj kawowarre kore kunkurlba nuye nawu dedjorlkwern.
EXO 22:3 Dja ngaleng, bu kuhni kakurduyime yerrekah bu kumbarrhbom, dja bu kabibun namekbe dedjorlkwern bininj kore kunbarnangarra, wanjh kunbuyika, dja kunwarre kurduyimeng bu bikurlbawarrhkeng nawu dedjdjolkwern. Bininj nawu dedjorlkwern wanjh kakarremulewan bu kadjirdmang njalehnjale, dja kabikukwon bininj nawu nuye kunmadj djirdmey. Kaluk bu nahni nawu dedjorlkwern minj njale mak kakukkarrme nawu nuyekihniwirrinj, wanjh kunukka nungka ngurrikukweyka yiman kayime slave ba kakarremulewarren nawu kore benhmarnedjirdmangi.”
EXO 22:4 “Bu nangale bininj nawu dedjorlkwern kadjirdmang mayh yiman kayime bulikki, dja nuk donkey dja yika nawu sheep, dja bu birribuyika bininj kabirringalke bu kadjalkarrme mayh nawu kadjaldarrkid, wanjh nakka kabikarremulewan bininj nawu nuye mayh bu bokenhkah kore mayh nakudji.”
EXO 22:5 “Dja bininj nawu yiman kabawon bulikki nuye yika djarrang dja mak sheep nuye bu kare karralkngun kore manme karrudjindi, dja yika kore manrakel kahdi, dja bu namekbe bininj kabawon mayh nuye kaballe kore nabuyika bininj nuye kunbolk kore kabaldalkngun, wanjh namekbe bininj nawu mayh nuye kabikarremulewan nabuyika bininj nawu manme dja kundalk bimarneyakwong.”
EXO 22:6 “Kab bininj nawu yiman kawurlhke kunak, dja manmekbe kunak kabirluwarlahmen kore kundalk manmirrhyi, dja kabalbirluwarlahmen kore kabbal nuye nawu bininj nabuyika dja kabalrung nuye manme manbu dudjehdudjengi, wanjh namekbe bininj nawu wurlhkeng kunak, wanjh kabikarremulewan nabuyika bininj nawu kore manme nuye bimarneruy.”
EXO 22:7 “Bininj nawu kabikukwon money dja nabubuyika namakmak kunmadj kore namekbe nabadbuyika bininj bu kabimarnekarrme nuye, dja mak bu dedjorlkwern kangimen kumekbe kunrurrk dja kadjirdmang namekbe money dja namekbe kunmadj, dja bu bininj kabirridarrkidmang nawu dedjorlkwern bininj, wanjh nakka kabikarremulewan bokenhbokenh nawu kore djirdmey.
EXO 22:8 Dja bu bininj minj kabirringalke nawu dedjorlkwern, wanjh namekbe nawu kunrurrk nuye ngurrika kore nawu kabirridjadmekenh bininj, ba bu kabirribekkarren dja kabirriyime bu kunubewu nungandeleng djirdmayi njalehnjale nawu nabuyika nuye.”
EXO 22:9 “Bu yiman bininj bokenh kabeneyidangwerren nawu njale yarrkka yiman kayime donkey, sheep, bulikki, kunmadj dja njalenjale nawu warrhkerrinj, mak bu bedda kabenebebbehyime, ‘Nahni ngardduk!’ dja yiman kabenewelengnamerren, wanjh benemekbe bokenh bininj beneray kore bininj nawu kabindidjadmekenh. Wanjh namekbe bininj nawu kabirriyime bu kawowarre, wanjh kabikarremulewan bokenhbokenh nawu namekbe beneredbo bininj.”
EXO 22:10 “Kunmekbe rerrih mak bu bininj yiman kabidjawan nawu nuye nguneredbo bu kabimarnenahnan nawu donkey, bulikki sheep dja mak nabubuyika mayh, wanjh bu yiman namekbe mayh karrowen dja yika kalonburren, dja yika dedjorlkwern kadjirdmang nawu mayh, dja minj nangale kaburrbun kore baleh wam namekbe mayh.
EXO 22:11 Wanjh bu nahni bininj bokenh kabenedangwerren namekbe mayhkenh, wanjh namekbe bininj nawu bimarnenahnayi nahni mayh wanjh wokkurrmerrimen kore kumirrk nuye Yawey. Bu kamulewarren bu minj bikilekmeninj namekbe mayh, wanjh nabuyika bininj nawu nuyekih mayh biwokmarrkma namekbe bininj dja minj kabikewkme, dja bininj nawu yimankek bimarnenahnayi mayh wanjh minj kabikarremulewan.
EXO 22:12 Dja bu namekbe mayh nawu woybukkih birridjirdmey bu nahni bininj nahnayi, wanjh nakka bikarremulewa bininj nawu mayh nuye.
EXO 22:13 Dja bu yiman nabang mayh kamre kabun nawu mayh bu kumekbe bininj kanahnan, dja wanjh kakanjdadjdadjke, wanjh kakukmang kakukkan kabenkukbukkan birriwern bu woybukkih bibom nabang mayh, wanjh kunukka kabirriburrbun ba namekbe bininj minj kabikarremulewan nabuyika nawu mayh nuye.”
EXO 22:14 “Mak bininj nawu kabibidyikarrme mayh nawu nabuyika bininj nuye, wanjh namekbe mayh kamankan bu karradbakme mak yika bu karrowen, dja bu bininj nawu mayh nuye minj kumekbe karri, wanjh bininj nawu karrmi mahni mayh bu kurduyimerranj, mayh nakka nanu bikarremulewa namekbe nawu nuye mayhkenh.
EXO 22:15 Dja ngaleng bu bininj nawu nuyekih mayh karranhmadbun nuye mayh bu kuhni kakurduyimerran, wanjh nabuyika bininj nawu bidjawam bihbidyikarrme wanjh minj kabikarremulewan. Bu yiman namekbe mayh kabibidyikarrme bu moneykenh, wanjh kunukka money nawu ngokko bikukwong, wanjh kakarremulewayindan kabarrkbun nawu kore mayhkenh karrowen nawu bihbidyikarrmi.”
EXO 22:16 Wanjh Moses benyawoyhbengdayhkeng, yimeng, “Yiman bininj kabingalke daluk ngalbu minj bininj birriberrebbuyi dja mak minj bininj benebangmeyuwirrinj, dja bu kabikowe bu kabimang kabeneyo ngalmekbe daluk, wanjh kunukka kabenbenekarremulewan ngalbadjan dja kornkumo bu kabenemarrenkenh, dja nungka bikarrmen ngalmekbe daluk bu kabimarnbun ngalbininjkobeng nuye.
EXO 22:17 Dja bu kornkumo ngalengngarre daluk kabidahme namekbe bininj minj kadjare kabimang ngalbeywurd nuye, wanjh namekbe bininj bidjalkukwo karohrok money bu kabikarremulewan kabenemarrenkenh ngalengngarre daluk ngalbu minj bininj beneyuwirrinj.”
EXO 22:18 “Ngalngale daluk ngalbu kahkurduyime kunwarre yiman kayime murnde kamang dja marrkidjbu kamarnburren, wanjh ngurribu, ngurrikukkurrmen.”
EXO 22:19 “Ngurribu ngurrikukkurrmen nangale bininj nawu yiman kayime kunwarrekenh kabeneyo nawu mayh.”
EXO 22:20 “Dja mak ngurribu nangale bininj yika daluk nawu mayh kabiwon dja kamarnebun nuye nawu nabuyika god. Yawey nakka nadjalkudji God duninjh kadberre.”
EXO 22:21 “Yuwn bu ngurrbenwarrewon nawu birriwokbuyika bininj. Ngurriburrbun ngudda wanjh ngurriwokbuyikani bu ngurrihni Egypt.”
EXO 22:22 “Dja yuwn bu mak ngurrimarnedjirdmang ngalengngarre ngalbu kamarrdjukun dja mak nawu ngalbadjanyak dja kore kornkumoyak.
EXO 22:23 Bu kunmekbe ngurrikurduyime bedberre dja bedda kabirrikayhme Yawey ba bu kabenbidyikarrmekenh, wanjh woybukkih, nungka kabenbekkabekkan.
EXO 22:24 Dja Yawey kayiddung ngudberre dja kunukka bun ngudberre dja ngurridowen mandjawakwi. Wanjh nawu ngalbibininjkobeng ngudberre nakka wanjh kabirriyimerran kamahkamarrdjukun dja wurdwurd ngudberre nawu ngurrbenbornang nakka wanjh birrimarladj kabirridi.”
EXO 22:25 “Bu ngurrbenkukwon waken kunwardde bininj nawu Yawey nuye, nawu minj njale kabirrikukkarrme, yuwn bu ngurrikurduyime yiman nawu kunwardde kabenhwonowon ba bininj kunwernkenh kabirrikukdurndiwe. Yuwn bu ngurrbendjanwohme bu kunwern kunwardde ngundimarnekukdurndiwe.
EXO 22:26 Dja bu yikukwon waken nawu nguneredbo ba bu yibidyikarrme, dja nungka ngunwon nuye kunmadj bu yikarrme kore kunwardde ngunkukdurndiwekenh, wanjh nahni kunmadj yiwo kunbarnangarra rowk bu darnkih kabaldungyibme ba bu kakakdjongbuyindi.
EXO 22:27 Dja wanjh nakka nadjalmekbe nakudji kunmadj nawu kadjongbuyindi bu kahkukbalhmerren ba bu kakodjkeyo kamak. Bu burrkyak, dja kunu nungka kabikayhme Yawey bu kunmekbekenh, wanjh nungka kabibidyikarrme, dja nungka nawu mimkongiwern.”
EXO 22:28 “Yuwn bu ngurrimarneyime kunwarre God nuye, dja yuwn bu mak kunwok kunwarre ngurrimarneyime nuye nawu kawohrnan ngudberre bininj.”
EXO 22:29 “Yuwn bu mak ngurridahme nawu Yawey nuye manbu manmim dja yika mankalkkid ngurrimangi, dja yika wine ngurribomarnbom kore ngurriborrahkendoy kore ngalngkimuk ngudberre. Dja mak ngurriwo nabebeywurd ngudberre nawu kaluk nadjaman rowk.
EXO 22:30 Karohrok yerrih bu ngurriwo bulikki dja sheep yayaw ngudberre nawu nadjaman rowk. Ngaleng ngurrbenbawon ba kabirrihni kore ngalbabadjan bu seven kunbarnangarra, dja kore kunkodjke eight, wanjh ngurriwo nawu Yawey.”
EXO 22:31 “Kaluk ngudda wanjh Yawey nuye bininj. Wanjh kunukka yuwn bu ngurringun kunkanj nawu nabang mayh kabun. Dja ngurrikanjburriwemen mahni kunkanj kore duruk kabirrikanjngun.”
EXO 23:1 Moses benbukkabukkang manbu mankarrekenh Yawey nuye, yimeng, “Yuwn ngurrire ngurrihyolyolme bu ngurrbenkowe bininj. Yiman kayime bu ngurrire kore court, yuwn ngurribidyikarrme nawu nawarre bininj bu ngurrikurren kore court.”
EXO 23:2 “Dja mak yuwn bu ngurrbenngunjdjikan birriwern bininj kore kabirrikurduyime kunwarre. Dja yuwn mak ngurrbenngunjdjikan birriwern bininj nawu court kabirrire dja kabirridjalkurren ba bu kabirriwarrewon manbu mandjad mankarre.
EXO 23:3 Bu bininj nawu namarladj kahre kore court, kunubewu ngurridjare ngurribidyikarrme, dja bonj, yuwn bu ngurrimarnewarrewon manbu mandjad mankarre nuye nahni nawu namarladj.”
EXO 23:4 “Bu ngurrinan mayh nawu bulikki yika donkey kabalhbengmayahme nuye nawu ngunehyidko, dja bonj, ngurriyikan nuye.
EXO 23:5 Mak kunmekbe rerrih kayime nawu nguneyidko nuye djarrang bu kamankan kabibakke nawu dulmuk kunmadj kahngorrkan, wanjh yuwn mak ngurribawon bu ngurrire. Dja ngurribidyikarrmen nawu nguneyidko bu ngurriwayhke namekbe djarrang ba bu kamak karrangen.”
EXO 23:6 “Bu namaraldj bininj kare court, wanjh ngurrikarreyolyolmen bu djal mandjad nuye. Yuwn bu ngurriwarrewon nawu minj nakuken.
EXO 23:7 Dja mak yuwn ngurrikurren bu ngurrimulewan bininj kore ngurriwiddjung nungka kore court. Ngurrimulewa bu djal mandjad. Dja bininj nawu minj kunwarre kurduyimeninj, dja yika bininj nawu kundjalwoybuk kawokdi, wanjh yuwn bu ngurribun. Dja nawu Yawey minj kabibawon nawu nawarre bininj bu kare.”
EXO 23:8 “Bu nawarre bininj kadjare ngunkukwon money ba bu ngurrikurren kore court, wanjh yuwn ngurrimang mahni kunwardde kore kamweykan. Namekbe kunwardde wanjh ngunmayaliwarremen ba bu minj ngurridjalburrbun bu mandjadkenh, dja kunukka ngurribalhwernhwarrewon bininj nawu minj kunwarre kurduyimeninj.”
EXO 23:9 “Yuwn bu ngurrbenwarrewon bininj nawu birrikang kubolkbuyika kore ngurrihni. Ngurriburrbu kunkareni bu ngurrihni Egypt, wanjh ngudda ngurriwokbuyika bedberre nawu birrikang Egypt.”
EXO 23:10 “Bu mandjewk kunbidkudji dja nakudji ngudda wanjh ngurridjaldudjeng manme kore kabbal ngudberre, dja bu kadjolengmen wanjh ngurrimoyhmang bu ngurringunkenh.
EXO 23:11 Wanjh bu mandjewk nawu kayimerran kunbidkudji dja bokenh, wanjh nakka minj ngurribolkkarung dja minj mak kunmekbe ngurridudjeng manme. Dja bu manme kadjordmerren kumekbe, wanjh nakka ngurrbenwo birribuyika bininj nawu minj birrikuken, dja bu bedda kabirribawon yikahwi, wanjh ngurrbenwon mayh nawu kurralkwaken. Kunmekbe rerrih ngurrikurduyimen manbu grapes dja olives manbu kadjordmerren ngudberre kore mandjewk manbu Sabbath.”
EXO 23:12 “Ngurridjaldurrkmirrin bu kunkodjke six, dja bu kayimerran kunkodjke seven, wanjh ngurringurdmen, dja kunukka ngurridjalngehmen. Kuhni mak kayimerran bedberre mayh dja bininj nawu kabirrihdurrkmirri ngudberre. Ngayime bulikki, mak donkeys, mak slaves nawu birridanginj kore ngudberre namud, dja mak nawu birridjenbubuyika ngurrihni. Bedda rowk wanjh minj kabirridurrkmirri kore manbu Sabbath ba bu kabirringehme.”
EXO 23:13 “Kab ngurrinahnarrimen dja ngurriburrbu rerrih bu ngurrikurduyime rowk kore Yawey ngunmarneyimeng ngudberre. Yuwn bu mak ngurrbenkayhme bu ngurrbenngeybun nabubuyika nawu gods. Namekbe nawu gods wanjh yuwn bu ngurringeybun, dja kunngey bedberre minj kambebme kurrangbeh ngudberre.”
EXO 23:14 Moses benmarneyimeng kore Yawey benwokrayekwong, yimeng, “Kuhni wanjh Yawey yimeng, ‘Bu mandjewkbubuyika rowk, wanjh ngurrikarrmen danjbikkah mulil bu ngaye kandimulilmang, dja kunmekbe ngurrikurduyimen munguyh.’
EXO 23:15 ‘Ngurrikarrmen mulil manbu buriddi minj kakarrme manguklurlmikenh. Mandjalmekbe ngurridjalngun bu kunkodjke rowk seven, kore wokrayekwong ngudberre bu ngurrihni kunbolk Egypt. Ngurrikarrmen mahni mulil kore kabolkyime dird Abib, dja kunmekbe dird bu ngurribebmeng kunbolk Egypt.’ ‘Minj nangale mak kambebme kumirrk ngardduk bu nungka djal bidlarrk.
EXO 23:16 Kab ngurrikarrmen mulil ngarre manme manbu kore ngurrimang mandjoleng kore kabbal ngudberre ngurridudjengi, dja ngurridjalngu manbu manyungkih ngurrimang. Dja warridj ngurrikarrmen mulil manbuyika ngarre bu kahyiburnburn nawu mandjewkkudji kore ngurriyakwon bu ngurrimoyhmang rowk manme kore ngudberre kabbal.’
EXO 23:17 ‘Mandjewkbubuyika rowk wanjh kuhni bu ngurrikarrme maninjmanu danjbik mulil. Dja bu ngurrikarrme mulil, wanjh kuhni danjbikkah, wanjh bininj rowk ngudberre ngurrimray ba ngurribebmerren kore kunmirrk ngardduk. Ngaye wanjh Yawey nawu Ngahwohrnan Rowk.’
EXO 23:18 ‘Bu kandimarnekinje mayh nawu kandiwon ngaye, wanjh yuwn bu kunmekbe kandiwon buriddi warridj manbu kakarrme mannguklurlmikenh. Dja mak bu kandimarnekinje kore maninjmanu mulil, wanjh yuwn bu ngurrikarekurrme manbu mayh nuye kunbalem ba kayo bu kunkodjkekudji kukabelkenh ngurrikinje.
EXO 23:19 Dja mandjewkbubuyika ngurrima manme manbu manyuhyungkih dja manmakkaykenh ngurrimang, dja ngurrimka kore kunrurrkdjamun ngardduk, ngaye Yawey wanjh God ngudberre.’ ‘Dja bu ngurrikinje nanikud yaw, wanjh yuwn bu ngurridjuhke ngurrikinje kore ngalbadjan ngarre kundjikkakenh.’”
EXO 23:20 Moses benmarneyimeng kore nawu Yawey benbengdayhkeng, dja yimeng, “Nawu Yawey ngunmarneyime, ‘Yina! Ngaye wanjh ngamunkewe ngardduk angel bu karrokme ngudberre, nawu ba ngunnahnan kore ngurrirengehre. Kaluk ngunkanahkan ngudberre kore kunred ngaye ngayingkihbolkmarnbom ngudberre.
EXO 23:21 Ngurriwokbekkabekka dja ngurriwokmang kore baleh ngunmarneyime ngudberre. Yuwn bu ngurridahme. Kunukka minj ngunmarnebengmidjdan ngudberre bu ngurridahme, dja ngaye Yawey ngamunkeweng.
EXO 23:22 Dja bu ngurribekkabekkan yeledj bu kayime ngudberre dja mak ngurrikurduyime bu ngaye wokraykewon ngudberre, wanjh kunukka ngabenbun nawu ngundiwidnan, dja ngabendahme bininj nawu ngundidahme.’
EXO 23:23 ‘Wanjh nawu angel ngardduk nungka karrokme ngudberre bu ngunkan kore kunredbubuyika kore kabirrihyo bininj kabirringeyo Amor, dja nawu Heth benkebmawahmeng, dja nawu kabirringeyyo Periz, dja nawu Canaan benkebmawahmeng, dja nawu kabirringeyyo Hiv, dja mak nawu birrikang kunred Jebus. Kaluk nakka ngaye ngabenbun ngabenkukyakwon rowk.’
EXO 23:24 ‘Yuwn bu ngurrimarneboddan dja ngurriburlume bedberre nawu nabubuyika gods. Yuwn bu mak ngurrikurduyime bu yiman bedda kabirrihkurduyime kore yiwarrudj bedberre. Dja ngaleng ngurribakbakkemen nawu idols bedberre, dja ngurribakkemen dja ngurriburriwe maninjmanu kunwarddekuyeng nawu bedda kabirridjabname kurorre dja kabirriyime yimankek kuwarddedjamun.
EXO 23:25 Ngaye wanjh Yawey ngudberre God. Bu ngudda kandimarnebarddurrukkurlhdan ngardduk ngadjalkudji, wanjh kunukka ngamarnekurduyime kunmak ngudberre manmekenh dja kukkukenh, dja ngaye wanjh kundjak ngawe ngudberre.
EXO 23:26 Mak morlehmorlenj ngudberre bu kabirriyawmang minj kayawdowen ngudberre. Dja mak won ngudberre kunngolekkuyeng ba kunkuyeng ngurridarrkiddi.’
EXO 23:27 ‘Dja bininj birriwern nawu ngundidung dja mak ngundinjirrhmiwon, nakka wanjh ngabenmarnbun bu ngaye wernkih ngandikengeme ngaye. Dja bininj nawu ngurrihburren, ngaye wanjh ngamayaliwarrewon. Dja nawu ngurriyidko bininj, wanjh ngabenmarnbun bu kabirriborledkerren dja kabirrikelerlobme ngundibawon ngudberre.
EXO 23:28 Ngaye ngabenmarnbun nawu ngurriyidko ba bu ngurriwinhme dja ngurrbenbun. Ngaye ngabenburriwe bininj nawu kabirringeyyo Hiv, dja bininj nawu Canaan benkebmawahmeng, dja nawu Heth benkebmawahmeng ba kabirribolhbawon manbolh ngudberre kore ngurrire ngurribolkmang.
EXO 23:29 Dja ngaleng, minj ngabendjirrkkan birrimekbe bininj bu yiman kayime nakudji mandjewk. Dja yiman bu werrk ngabendjirrkkayi, wanjh kunukka kunred manbu kabolkdarlehme dja mayh nawu birribang kabirriwernmerren ngudberre.
EXO 23:30 Dja ngaleng yeleyeledj ngabendjirrkkan ba kaluk ngurrimirndewernmen bu ngurribolkmang kumekbe kunred ngurrini.’
EXO 23:31 ‘Mahni kunred won ngudberre karredjingman kore Kurrula manbu Manborodjme dja kayiburnbun kore Kurrula Mankimuk. Dja mak karredjingmang kore kubolkdarleh, dja kabolkdadjme kore mankabo Euphrates. Dja won ngudberre kundulkarre ba ngurridjalle bu ngurribolkmang, dja ngurrbenburriwe birrimekbe bininj nawu kumekbe kunred kabirrihni.
EXO 23:32 Yuwn bu ngurriwokmarnburren birrimekbe bininj dja mak minj ngurrbenyikadjung nawu gods bedberre.
EXO 23:33 Yuwn bu mak ngurrbenbolkwon kunred ba bu ngurridjarrkni, dja wardi kunukka ngaye kandibengmidjan dja kunwarrehwarre ngundibalbukkan birrimekbe bininj bu ngundibukkan ngurriboddan bedda bedberre gods. Wanjh kunukka kadjalwarre bu ngudmandeleng ngurriwarreworren dja ngurridowen.’”
EXO 24:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngudda Moses, dja mak Aaron, Nadab, Abihu dja birribadbuyika 70 dabborrabbolk nawu birrikang Israel nuye mawahmawah, wanjh ngurrimray kore ngaye bu ngurribarddurrukkurlhdan ngardduk, kaluk djarrehbeh.
EXO 24:2 Wanjh Moses nakudji bu darnkih kamderrehme ngardduk ngaye nawu Yawey; dja nawu birribuyika rowk, nakka yuwn kabirrimdarnhre. Dja mak nawu birrimirndebuyika bininj rowk, nakka wanjh minj kabirrimre kore kuwarddekimuk bu minj kabirrimdjarrkre Moses dorrengh.”
EXO 24:3 Moses yolyolmeng bedberre bininj nawu Israel benbekmawahmeng, manbu kunwok rowk dja mankarre rowk nuye Yawey. Wanjh birrimirndewern birriwokmey birridjarrkyimeng, “Ngad wanjh ngarridjalkurduyime rowk kore Yawey yimeng.”
EXO 24:4 Wanjh Moses biwokbihbimbom rowk kore Yawey yimeng. Kaluk bu djarreh kumhkabelni Moses dolkkang wanjh marnbom altar kore darnkih kuwarddekimuk kanjdjikah. Wanjh warddedjabnameng bebbehbeh twelve kunwarddewardde manbu menmenyimeng kunmokukurr kunbubuyika bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Twelve kunwardde bebbehkadjurrinj twelve kunmokukurr.
EXO 24:5 Wanjh Moses benmunkeweng yawuhyawurrinj bu mayh birrimarnemokenkinjeng nawu Yawey, dja mak birrimarnebom nuye bulikki yaw ba bu birridjarrknguni kore birrikarrmi kunmodmikenh nuye Yawey.
EXO 24:6 Moses kurlbamey kunkurlba kore birribom nawu mayh, kurlbawarlaybom wanjh dahkendoy kore yikahwi bannikin, dja mak mey warlaybuyika kunkurlba dja djuhdjuhkeng kore altar.
EXO 24:7 Wanjh mey namekbe djurra nawu kore wokbimbuyindi manbu Yawey benmarnewokkurrmerrinj. Wanjh benmarnebimngeybom bedberre nawu bininj rowk, ba bu birriwokbekkani. Wanjh bedda birriyimeng, “Ngad ngarridjalkurduyime rowk kore Yawey yimeng dja ngarridjalwokmarrkmang nungka.”
EXO 24:8 Wanjh Moses ngalngmey bannikin nawu kunkurlba dahkendi wanjh kurlbaburriweng kore bininj nawu birrihdi, dja benmarneyimeng, “Mahni kunkurlba kamenmenyime manbu kore Yawey nungan wokkurrmerrinj ngudberre kore maninjmanu kunwok rowk nuye.”
EXO 24:9 Kaluk Moses, Aaron, Nadab, Abihu dja mak seventy bininj nawu dabborrabbolk birrihwohrnani bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh birriwam, birribidbom kore kuwarddekimuk.
EXO 24:10 Wanjh birridarrkidnang God bedberre nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka danginj kore manbolkbalabala manbu blue sapphire kukyimi yiman kunngol manbu djalblue medjyimi!
EXO 24:11 Birrimekbe bininj nawu bindihwohrnani nawu Israel benkebmawahmeng birrinang God, dja nungka God minj benbuyi. Wanjh birringuneng manme dja mak birribonguneng kumekbe.
EXO 24:12 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yimbidbu kondah kuwarddekimuk kore ngaye. Dja kumekbe yirrin, ba won manbalabala kunwardde manbu ngabimbom mankarre rowk ngardduk dja kunwok manbu ngabenwokrayekwon bedberre, ba bu yibenbukkabukkan nawu birrimekbe bininj.”
EXO 24:13 Wanjh Moses dja Joshua, nawu bihmarnedurrkmirri dja bibidyikarrmi, benebidbom kore God nuye kuwarddekimuk.
EXO 24:14 Dja Moses benyingkihmarneyimeng nawu dabborrabbolk, “Ngurridin kondah kandimadbu kaluk nganemdurndeng ngudberre. Nahni nawu Aaron dja mak Hur, nakka wanjh ngurridjarrkdi. Bu nangale bininj kabirridangwerren wanjh kabindidjawan nahni bininj bokenh ba kabindimarnekarremarnbun.”
EXO 24:15 Kaluk bu Moses wam warddebidbom kore kuwarddekimuk, kaluk mahni kunngol wanjh warddebarrkbom.
EXO 24:16 Dja kunmakmak nuye Yawey kumkoluy kaddumbeh kore kuwarddekimuk Sinai, dja manbu kunngol dingihdi warddebarrkbom bu kunkodjke six. Wanjh bu kunkodjke balmarnburrinj seven, Yawey bikayhmeng Moses kore kunngolbeh.
EXO 24:17 Bu nawu Israel benkebmawahmeng bininj, nakka bu birrinang manbu kunmakmak nuye Yawey, wanjh birriyimi kunak kunkimuk duninjh rungihrungi kaddum kore kuwarddekimuk.
EXO 24:18 Wanjh Moses wam ngimeng kore kunngol, wanjh balwernhbidbom kaddum duninjh kore kuwarddekimuk. Kumekbe kunu nungka danginj bu kunkodjke forty kunkak dja kunbarnangarra.
EXO 25:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yibenmarneyimen nawu Israel benkebmawahmeng kabirrimkan ngandiwon ngardduk namakmak. Yimangamang ngardduk kore birribebbehkudjikudji bininj kabirridjare ngundiwon ngardduk.
EXO 25:3 Nahni namekbe namakmak yimang bu ngundiwon yiman wirlmurrng manbu gold, dja mak silver, dja bronze.
EXO 25:4 Dja warridj kunyarl manbu kukblue, dja kukpurple dja kukkurlba, dja mak manburrba linen namakmak dja nanikud kunngabek,
EXO 25:5 dja mak kabirrimkan ngardduk ngundiwon sheep narangem kunkulah nawu birrimedjmarnbom mankurlba, dja kunkulah ngarre marndingunjngunj dja mak kundulk manbu acacia.
EXO 25:6 Ngundiwon mak kunkalkkid manbu oliveskenh ba ngurrikinjekenh kore lamps; dja mak manbu spices bu kabirrimarnbun mankalkkidmanjmak manbu kabindikodjdjuhkekenh bininj dja mak bu kabirrimarnbun manmanjmakkaykenh incense;
EXO 25:7 dja warridj ngundiwon manwarddemakmak manbu onyx, dja nabubuyika jewels nawu kabirrikurrme kore nawu ephod dja mak kore nawu nadjamunkenh kunmadj nawu kuberrekalk kabibalhme.”
EXO 25:8 “Dja yibenmarneyimen bu kabirrirurrkmarnbun ngardduk manbu manrurrkdjamun, dja ngaye wanjh ngamre ngarridjarrkni kore bedda.
EXO 25:9 Ngurrimarnbu manmekbe manrurrkdjamun kore bukkabukkan manbu kore ngurriyimowon ba kamak bu ngurrimarnbu rowk.”
EXO 25:10 Wanjh Yawey biwokrayekwong Moses, yimeng, “Yibenmarneyimen nawu bininj, ‘Kuhni wanjh Yawey kanwokrayekwong kadberre bu yimeng, “Ngurrima manbu acacia kundulk ba ngurrimarnbun Ark. Bu kakuyeng wanjh nakka 110 centimetres dja bu kawarlahwarla wanjh nakka 110 centimetres, dja bu kaddum ngurrirohrokme nakka wanjh 70 centimetres.
EXO 25:11 Kaluk ngurridukka yiman ngurribaru kururrkbeh wirlmurrng gold duninjh kore kuberrkbeh dja mak kumelk ngarre Ark, dja mak ngurrikurrme nakuyeng wirlmurrng gold bu ngurriwakbuyingun kurrid ngarre kore kaddum.
EXO 25:12 Dja mak ngurrimarnbu kunkarrngbakmeng wirlmurrng gold rings manbu ngarre Ark, dja ngurribelbmen kore kunkarrngbakmeng kundenge ngarre, kaluk bokenh rings kore kudjakku dja mak bokenh kore kukun.
EXO 25:13 Dja mak ngurrimarnbu mandulkkuyeng bokenh manbu acacia kundulk, kaluk ngurribaru rowk manbu wirlmurrng gold.
EXO 25:14 Wanjh manmekbe mandulkkuyeng ngurringimewo kore nawu rings kahdi kore kurrid ngarre Ark, ba kamak bu bininj kabirringorrkan manmekbe Ark.
EXO 25:15 Manmekbe bokenh mandulkkuyeng wanjh ngurribawo, djaldin munguyh kore Ark. Dja yuwn bu ngurriwayhke.”
EXO 25:16 “Yerre wanjh ngaye Yawey won manwarddebalabala bokenh manbu kabimbuyindi ngardduk kunwok kunwoybuk bu ngaye ngawokkurrmerrinj ngudberre. Wanjh ngurridahkendo kumelk ngarre Ark.” ’ ”
EXO 25:17 “Wanjh lid nawu kaddumkenh ngarre Ark ngurrimarnbu wirlmurrng gold duninjh. Kaluk nahni kakuyeng 110 centimetres, dja bu kawarlahwarla nakka wanjh 70 centimetres.”
EXO 25:18 “Dja mak ngurridongorro namekbe gold ba ngurrimarnbun nawu kakukyime Cherubim bokenh, wanjh ngurrbenbenekurrmen kurrid ngarre lid bu kabenebebbehdi.
EXO 25:19 Kaluk benemekbe Cherubim benebebbehdin, nakudji kurridkudji din, dja mak nabuyika din kurridbuyika. Kaluk ngurrbenbenemarnbu bu kabenebelbmerren lid dorrengh.
EXO 25:20 Namekbe bokenh Cherubim wanjh kunwel kabenewelwarlahmen kaddum, kaluk lid kabenebarrkbun, dja mak kabenemirrknarren kore kabenehbebbehdi dja kabenenan kanjdji kore lid kabenehdi.”
EXO 25:21 “Wanjh ngurrikurrmen namekbe lid kaddum kore Ark, dja rerrih wanjh ngurridahkendong nahni manwarddebala bokenh nawu kaluk won, manbu kabimbuyindi kunwok kunwoybuk manbu ngawokkurrmerren ngudberre.
EXO 25:22 Kaluk ngaye ngamre karrinarren kumekbe, kaddumkah kore lid dja kubulkayh kore cherubim bokenh kabenehdi kore Ark nawu kakarrme manwarddebalabala bokenh manbu kabimbuyindi ngardduk kunwok kunwoybuk kore ngawokkurrmerrinj ngudberre. Wanjh kumekbe kaluk won ngardduk mankarre rowk manbu ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng.” Kuhni rowk Moses benbengdayhkeng kore Yawey bimarneyimeng.
EXO 25:23 Wanjh Moses yawoyhwokdi bedberre yimeng, “Nawu Yawey nganmarneyimeng, ‘Yibenbengdayhkemen kore ngaye wokrayekwon ngudberre, dja yiyimen, “Ngurrimarnbu manbalabala table manbu acacia kundulk, kaluk bu kakuyeng 100 centimetres, dja bu kawarlahwarla kunukka 50 centimetres, dja mak bu kakuyeng bu kaddum ngurrirohrokme nakka wanjh 75 centimetres.
EXO 25:24 Wanjh ngurribaru wirlmurrng gold duninjh kuberrkkah rowk ngarre, dja mak ngurrikurrme nakuyeng wirlmurrng gold kore kungorrk bu kawakbun kaddumkah ngarre.
EXO 25:25 Dja mak ngurrimarnbu kundulkyahwurd manbu kabelbmiyindi kore table ngarre kurrihdirrid rowk kore kaddumkenh, kaluk eight centimetres bu kanjdji kore kaddum, dja mak ngurrikurrme nakuyeng wirlmurrng gold warridj kore maninjmanu kundulk.
EXO 25:26 Wanjh ngurrimarnbun warridj kunkarrngbakmeng wirlmurrng gold rings dja kabirribelbme kore kunkarrngbakmeng kurrid ngarre table, kanjdji kore ngarre kahdaddi.
EXO 25:27 Ngurrima namekbe rings dja ngurrikurrmen kore darnkih kundulk nawu kahwakbuyingun kaddumkah kore table, ba kamak bu bininj kabirrikarrme manmekbe mandulkkuyeng manbu kabirringorrkankenh.
EXO 25:28 Kaluk manmekbe mandulkkuyeng bokenh wanjh ngurrimarnbun acacia kundulk, dja ngurribaru wirlmurrng gold duninjh. Kaluk bu bininj kabirringorrkan manbu table wanjh kabirrikarrme mahni mandulkkuyeng bokenh bu kabirriwayhke.”
EXO 25:29 “Yerre wanjh ngurrimarnbu wirlmurrng gold duninjh manbu yehyeng rowk ngarre manbu manbalabala, yiman plates dja bannikin, ngalng nawern nakka manbu winekenh ngurribodahkendong bu ngurribowon nawu Yawey kore ngurriboyakarrbun kumekbe.”
EXO 25:30 “Dja mak kumekbe kore manbalabala wanjh munguyh ngurrikurrmekurrmen manbu kandidjawa ba kabimulewan bu ngudda ngurrihdi kore ngaye ngardduk kubolkdjamun. Maninjmanu buriddi kadjaldi munguyh kore kumirrk ngardduk.” ’ ” Kuhni rowk wanjh Moses benbengdayhkeng kore Yawey bimarneyimeng.
EXO 25:31 Wanjh Moses yawoyhwokdi bedberre yimeng, “Nawu Yawey nganmarneyimeng, ‘Yibenbengdayhkemen kore ngaye wokrayekwon ngudberre, dja yiyimen, “Ngurridongorro wirlmurrng gold duninjh ba bu ngurrimarnbun lampstand, manbu lamp kore ngurrihbarnname, wanjh ngurrirawon namekbe ngurribelebelbmen nawu cups kakukyime yiman mannguyyayaw dja mak mannguy duninjh. Wanjh ngurrimarnbu rowk ba bu djal nadjalburrkkudji.
EXO 25:32 Manmekbe lampstand bu ngurrimarnbun kakarrme six manyende kaluk karringihdi kore kungorrk ngarre, yiman danjbik kore kurridkudji dja danjbik kore kurridbuyika.
EXO 25:33 Kaluk manbu manyendewern wanjh makka kabebbehkarrme danjbik cups kakukyime yiman mannguy ngarre almond mak kunmekbe kayime rerrih manbu five manyende kabebbehkarrme yiman kayime almond mannguy. Kaluk namekbe six cups makka kabebbehkarrme manbu kakukyime mannguy dja kunworr. Dja mak manbu six manyende manbu kahbebbehdi kore lampstand makka wanjh kadjalrohrok rowk.
EXO 25:34 Dja mak ngurriyawoyhmarnbu kunkarrngbakmeng cups kakukyime yiman almond mannguy kabarndi kore lampstand. Wanjh kunmekbe rerrih karohrok nawu namekbe cups kabebbehkarrme mannguy dja kunworr.
EXO 25:35 Ngurrikurrmen manmekbe mannguy kanjdji kore kahbebbehyendi manbu kore kamhbelbmikenh kore lampstand. Wanjh manbu lampstand kore manmekbe six manyende kamhbelbmikenh wanjh makka karohrok rowk.
EXO 25:36 Bu ngurrimarnbun mahni rowk, wanjh ngurridongorro nawu wirlmurrng gold duninjh, dja ngurrimarnmarnbu ba bu kaburrkkudjihmen rowk, yiman lampstand burrk ngarre, dja mak manyehyende, dja mak mannguyyawyaw.”
EXO 25:37 “Kaluk ngurrimarnbu seven lamps manbu kunkalkkid kahrungkenh, dja ngurribarnnamen kore maninjmanu lampstand ba kamak kabolkwolkan kore kumirrk ngarre.
EXO 25:38 Manbu ngurrirradjke kunyarl manbu karung kaddum kore lamp, dja mak manbalabala nayahwurd nawu ngurrikurrme kanjdji kore lamps wanjh ngurrimarnbu rowk wirlmurrng gold duninjhwi.
EXO 25:39 Ngurrima 34 kilograms nawu gold ba ngurrimarnbun namekbe lampstand dja mak njalehnjale ngarre.
EXO 25:40 Dja ngurrinahnarrimen bu ngurrimarnbun rowk kore ngamarneyimeng dja ngabukkang Moses kore kuwarddekimuk bu nganehwokdi.” ’ ”
EXO 26:1 Wanjh Moses benmarneyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yimeng, “Kuhni wanjh Yawey kanwokrayekwong kadberre bu yimeng, ‘Ngurrimarnbu Manrurrkdjamun Dabburlin ngardduk. Ngurrimadjmarnbun ten kunmadj bu kabarndi yiman kayime kawarnamyo nawu curtains. Ngurrbenkurrme bininj bu kabirrimadjmarnbun. Bedda birrima nawu linen manburrba namakmak dja kabirribibbun kunyarlwi manbu medjbuyika yiman kukblue, kukkurlba dja kukpurple. Dja mak ngurrima nawu bidmak bininj bu kabimbibbun bim nawu Cherubim kore manburrba rowk nawu curtains.
EXO 26:2 Kaluk namekbe manburrba kadjalrohrok rowk, 12 metres bu kakuyeng dja bokenh metres bu kawarlahwarla.
EXO 26:3 Wanjh kunbidkudji manburrba ngurrirawon bu yibibbun ba kakukkudji bu kamokendi, mak kunmekbe rerrih ngurriyawoyhyimowon nawu nabadmirndebuyika manburrba ba ngurrimokenbibbun.
EXO 26:4 Wanjh ngurrimarnbun namekbe curtains ba bu kabelbmerren dja kakudjihmerren ba bu kawakbuyingun rowk kore Manrurrkdjamun Dabburlin. Namekbe nawu kunbidkudji manburrba ngurrimokennamen. Wanjh ngurrimarnbu fifty loops kukblue manburrbawi, kore kayiburnbun nawu manburrba dja mak nabadbuyika mokenh nawu nakka wanjh ngurriyawoyhkurrme fifty loops. Kaluk namekbe loops nakka wanjh yiman kabenemirrkmarren.
EXO 26:6 Dja mak ngurrimarnbun fifty gold nginj ba ngurribelbme namekbe manburrba nawu kore bokenh wanjh kakudjimen.’
EXO 26:7 ‘Mak ngurriyawoyhmarnbun nabuyika dabburlin nawu kabarrkbun kore kaddum namekbe Manrurrkdjamun Dabburlin. Kaluk nahni wanjh ngurrimarnbu kunbid bokenh dja nakudji manburrba nawu curtains kore goat kunngabekwi.
EXO 26:8 Kaluk namekbe manburrba ngurrirohrokme bu karohrok rowk, 14 metres bu kakuyeng dja bokenh metres bu kawarlahwarla.
EXO 26:9 Wanjh kunbidkudji manburrba ngurrirawo bu ngurribibbun ngurrimokenmarnbun. Yerre kunbidkudji dja nakudji nawu manburrba bu ngurrirawon yiman ngurriyimowong nawu nayungkih ngurrimarnbom. Wanjh ngurribakbakke nawu sixth manburrba bu ngurribokenhme kore kurrangmaye ngarre dabburlin.
EXO 26:10 Mak ngurriyawoyhmarnbun fifty loops kore kurrid kayiburnbun nawu manburrba ngarre nakudji mokenh, mak kunmekbe ngurriyawoyhyimowon nawu nabubuyika.
EXO 26:11 Wanjh yerre ngurrimarnbu fifty nginj nawu bronze wirlmurrng, nawu kahkardmang nawu loops. Wanjh ngurrikurrme kore loops ba kabelbmerren dja karaworren bu kadjalkudjihmerren namekbe dabburlin manbu kabarrkbunkenh.
EXO 26:12 Dja mahni manburrba wanjh kayurrhke wurd nawu Manrurrkdjamun Dabburlin, dja ngurridjalbawon kawelhwelme kore borledmikkenh Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 26:13 Wanjh kumekbe djal 50 centimetres kawelhwelme kore kungurrid ngarre manmekbe Manrurrkdjamun Dabburlin, ba bu yiman kakukbalhme bu kamak.’
EXO 26:14 ‘Dja mak ngurrimarnbun nabadbuyika kunmadj nawu ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin ba bu karurrkbarrkbun. Kaluk nakka ngurrimarnbun kunkulahwi sheep ngarre medjmak kunrodjbe, wanjh ngurribalbarrkbun warridj nawu kunkulahwi marndingunjngunjbeh.’
EXO 26:15 ‘Ngurrima acacia kundulk ba ngurridjabdjabname mandulkdjad bu kakarrme manbu kawarnamyo ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 26:16 Kaluk nabebbehkudji nawu mandulkdjad wanjh nakka four metres bu kakuyeng dja 70 centimetres bu kawarlahwarla,
EXO 26:17 dja mandulkdjad nawu kadjabdi, wanjh kabebbehkarrme nawu kundadkenh ba kabebbehdi kore kurrid. Kunmekbe ngurriyimowo nawu nadjalwern kundulk frames bu ngurrimarnbun yiman kerrngehkenh ngurriyimowon.
EXO 26:18 Kaluk ngurrimarnbu twenty frames ngarre walemkah kore Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 26:19 Namekbe nabebbehkudji nawu mandulkdjadkenh wanjh kakarrme bokenh wirlmurrng silver mandadkenh bu ngurrikurrme kanjdji, kundulkyahwurd yiman kayime kundad manbu ngurridjadnamen nawu mandulkdjad bokenh.
EXO 26:20 Mak ngurriyawoyhmarnbu twenty mandulkdjadkenh ngarre kakbikah kore Manrurrkdjamun Dabburlin,
EXO 26:21 dja forty silver mandadkenh ngarre, bokenh ngarre kabebbehkudji nawu mandulkdjadkenh.’
EXO 26:22 ‘Ngurrimarnbu kunbidkudji dja nakudji namekbe mandulkdjadkenh ba kabibodmebarrkbun kaluk karrikadkah kore Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak bokenh ngarre kurrid kore kubodme.
EXO 26:24 Wanjh namekbe nawu bokenh mandulkdjadkenh wanjh nakka bokenh ngurribelbmen wirlmurrng ring dorrengh, kore kanjdji dja mak kore kaddum. Namekbe bokenh mandulkdjadkenh nawu kahdi kore kurrid bokenh wanjh kunmekbe ngurriyimowo.
EXO 26:25 Bu kumekbe karri kunbidkudji dja danjbik nawu mandulkdjadkenh kore kawarnamyo kubodme ngarre manbu Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak karringidi sixteen silver mandadkenh, yiman bokenh bokenh karri kore mandulkdjadkenh rowk.’
EXO 26:26 ‘Ngurrimarnbu mandulkkuyeng kore acacia kundulk ba ngurribelbme nawu mandulkdjadkenh kahdjabdjabdi kore kurrid ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin. Wanjh ngurrimarnbu kunbidkudji ba kakarrme ngarre kurridkudji.
EXO 26:27 Dja nabadbuyika kunbidkudji rerrih namekbe mandulkkuyeng ngurrimarnbun ba kakarrme mandulkdjadkenh kore kurridbuyika. Dja mak kunbidkudji ngurrimarnbun ngarre nawu mandulkdjadkenh kore karrikadkah kahdjabdi, kore kubodme duninjh ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 26:28 Dja mak nawu mandulkkuyeng kahdi kore kubulkayh wanjh nakka ngurrikurrmen wohka din kore kundulk frames, ba kakadjung kore kurridkudji ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, kumirrk kore kubodme ngarre.’
EXO 26:29 ‘Mak ngurribaru gold wirlmurrng dorrengh nawu mandulkdjadkenh rowk, dja mak ngurrimarnbu rings kaluk gold wirlmurrng ngarre kurrid kore namekbe mandulkdjadkenh ba kakarrme nawu mandulkkuyeng, dja nakka warridj ngurribaru wirlmurrng goldwi.’
EXO 26:30 ‘Wanjh ngurridjabnamen manbu Manrurrkdjamun Dabburlin bu djal bulkkidj, kore ngaye Yawey ngayolyolmeng dja ngabukkang Moses kore kuwarddekimuk nganehwokdi.’
EXO 26:31 ‘Nahni mak ngurrimarnbu mankudji manbuyika curtain. Kaluk ngurrimang manburrba manbu namakmak linen, dja ngurribibbu kunyarl makka kukblue kamedjyime, dja mak kukpurple dja mak kukkurlba. Dja ngurrikurrmen bininj nawu kawernhburrbun bu kabimbibbun bim nawu Cherubim kore manburrba.
EXO 26:32 Wanjh ngurriwelhwelkemen namekbe manburrba nawu wirlmurrng gold nginj dorrengh kore kunkarrngbakmeng mandulkdjad manbu acacia kundulk nawu ngurriyingkihbarung wirlmurrng gold dorrengh, dja ngurridjabnamen kore kunkarrngbakmeng wirlmurrng silver manbu mandadkenh ngarre.
EXO 26:33 Dja ngurriwelhwelkemen namekbe manburrba kore nginj kaddum, dja ngurrikurrme namekbe Ark nawu kakarrme manwarddebalabala bokenh manbu kabimbuyindi ngardduk kunwok kunwoybuk kore ngawokkurrmerrinj ngudberre, dja ngurrikurrmen kore borledmikkenh nawu curtain. Nahni curtain nakka wanjh yiman kawarnamyo kubulkayh kore Kunbolk manbu Kubolkdjamun dja mak kore Kunbolk manbu Kuwernhbolkdjamun Duninjh.
EXO 26:34 Wanjh ngurrikurrmen manbu lid ngarre Ark ba karrangbalhme, dja wanjh ngurribalkurrmen Ark kore Kunbolk manbu Kuwernhbolkdjamun Duninjh.
EXO 26:35 Dja ngurrikurrmen manbu manbalabala kuberrkkah kore manburrba kahdi, kaluk kakbikah Manrurrkdjamun Dabburlin. Wanjh ngurrikurrmen nawu lampstand kaluk walemkah kore kubuldjarn ngarre table.’
EXO 26:36 ‘Kaluk ngurrimarnbu manburrba curtain nawu kurrangmaye ngarre kore Manrurrkdjamun Dabburlin. Bu ngurrimarnbun wanjh ngurrima nawu linen manburrba namakmak bu nawu bidmak bininj madjmarnbom, dja ngurribibbun kunyarlwi manbu medjbuyika yiman kukblue, kukkurlba dja kukpurple.
EXO 26:37 Dja ngurrimarnbu nginj nawu wirlmurrng gold, dja mak kunbidkudji mandulkdjad kaluk acacia kundulk wanjh ngurribarung wirlmurrng gold dja ngurridjabname. Ngurriyawoyhmarnbun. Warridj kunbidkudji wirlmurrng bronze mandadkenh kore ngurridjabname.’ Kuhni rowk nawu Yawey kanwokrayekwong.”
EXO 27:1 Wanjh Moses benmarneyimeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yimeng, “Kuhni wanjh Yawey kanwokrayekwong kadberre bu yimeng, ‘Ngurrimarnbu manbu altar ngardduk. Makka acacia kundulk ngurrimang dja ngurrimarnbun 130 centimetres bu kaddum. Dja mak ngurrimarnbun square 230 centimetres bu kakuyeng dja mak 230 centimetres bu kawarlahwarla.
EXO 27:2 Mak ngurrimarnbu four yiman kayime kunkanemdulk kahkanemdulkdarrnghme kabebbehdi kore kunkarrngbakmeng kurrid ngarre dja kabelbme rowk kore altar ba kakudjimen rowk altar dorrengh. Wanjh yerre ngurrikurrmekurrme wirlmurrng bronze kore kuberrkkah rowk ngarre namekbe altar.’
EXO 27:3 ‘Kaluk ngurrima wirlmurrng bronze dja ngurrimarnbu yehyeng nawu altar ngarre, yiman nawu djabirlana ngarre kunburlekenh dja kunbalem raworrinj, dja nawu shovels, bannikin dja forks nawu kunkanjkenh dja mak pans ngarre kunak ba kamak bininj kabirribirlukanakan.
EXO 27:4 Dja mak ngurrimarnbu nakimukkenh wirlmurrng bronze screen ba kakarrme kore kunak karung, dja mak ngurrikurrmen kunkarrngbakmeng wirlmurrng bronze ring kore kurrid rowk manbu screen ngarre, ba bu bininj kabirrikanahkan.
EXO 27:5 Wanjh ngurrikurrmen namekbe screen kore kumelk altar kanjdjikah kore kumaye ngarre, kaluk wohkah kaddum dja minj ngurriwernhkoluyhwe.’
EXO 27:6 ‘Dja mak ngurrimarnbu mandulkkuyeng bokenh acacia kundulkwi, manbu bininj kabirridulkngimewo kore kahrurrk rings kore kurrid ngarre altar, ba bu kabirriwayhke. Wanjh ngurribalbaru nahni mandulkuyeng kaluk wirlmurrng bronze.
EXO 27:8 Ngurrimarnbu namekbe altar bu kundulk manbalabala, wanjh yerre kore kanjdji kaluk kumelk nakka ngurribawon kamelkdjorlok. Ngurriyimewo bu ngurrimarnbun altar bu yiman ngayingkihbukkang Moses kore kuwarddekimuk.’ Kuhni wanjh Yawey kanwokrayekwong kadberre.”
EXO 27:9 Wanjh Moses yimeng, “Dja kuhni warridj Yawey kanbengdaykeng kadberre, yimeng, ‘Ngurrimarnbu manburrbawi manbu kawarnamyo kore kuberrkkah Manrurrkdjamun Dabburlin. Nawu manburrba nakka wanjh ngurriyirrikurrmen namekbe manburrba bu ngurriwarnamkan dja ngurrirohrokme 46 metres bu kakuyeng. Wanjh ngurrimarnbu namekbe curtains manburrba nawu linen namakmak bu birriridjmeng.
EXO 27:10 Dja wanjh ngurriwelhwelkemen namekbe curtains kakaridi dorrengh wirlmurrng silver nawu nginj kore nakukkuyeng wirlmurrng silver, manbu belbmi kore mandulkdjad ngarre kabebbehdangen kore bronze wirlmurrng mandadkenh. Kaluk twenty manbu mandulkdjad kahdi.
EXO 27:11 Kaluk kore kakbikah nakka ngurrirohrokme 46 metres kakuyeng. Wanjh karohrok yerre ngurriwelhwelkmen nawu manburrba curtains kakaridi dorrengh wirlmurrng silver nawu nginj kore nakukkuyeng wirlmurrng silver, manbu belbmi kore mandulkdjad ngarre kabebbehdangen kore bronze wirlmurrng mandadkenh. Kaluk twenty manbu mandulkdjad kahdi.’ ”
EXO 27:12 “ ‘Dja manbu karrikadkah kore courtyard nakka ngurriwarnamka manburrbawi 22 metres bu kakuyeng, kaluk ten mandulkdjad kadjabdjabdi, dja mak ten mandadkenh dorrengh kore kumekbe kahwarnamyo.
EXO 27:13 Kunmekbe kayime rerrih kore koyekkah courtyard, kore kamdungbebme. Wanjh nakka ngurrirohrokme 23 metres bu kakuyeng.
EXO 27:14 Kore kurridkudji ngarre kurrangmaye, wanjh kunukka manburrba kawelhwelme nawu seven metres bu kakuyeng, kakarrme danjbik mandulkdjad dja mandadkenh ngarre ba kadjabdikenh.
EXO 27:15 Mak kore kurridbuyika ngarre kurrangmaye, kunmekbe rerrih ngurriyimowo bu ngurriwelhwelke manburrba dja ngurrirohrokme bu seven metres bu kakuyeng, wanjh danjbik mandulkdjad manbu karayekwon dja mak kabaldengebarndi kore danjbik mandadkenh.’ ”
EXO 27:16 “ ‘Kore kurrangmaye ngarre kuberrkkah wanjh kunukka ngurriwelhkemen manburrba nawu ngurrirohrokme nine metres bu kakuyeng. Ngurrimadjmarnbun nawu curtains nawu namakmak linen manburrbawi, dja nawu bidmak bininj kabimbibbun kunyarlwi manbu medjbuyika yiman kukblue, kukkurlba dja kukpurple. Ngurriwelhkemen mahni curtain kore kunkarrngbakmeng mandulkdjad manbu ngurridjabdjabname kore kunkarrngbakmeng madulkdad ngarre.
EXO 27:17 Kaluk manmekbe mandulkdjad manwern manbu kawarnamyo kore kuberrkkah wanjh makka kakarrmerren nawu nakukkuyeng wirlmurrng silver dja nginj dorrengh nawu wirlmurrng silver, dja mak kabebbehdangen kore mandadkenh ngarre manbu wirlmurrng bronze.’ ”
EXO 27:18 “ ‘Dja manbu kuberrkkah ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, wanjh makka ngurrirohrokme 46 metres kakuyeng dja 23 metres bu kawarlahwarla, wanjh ngurribalwelhwelhkemen manburrba bu kawakbuyingun manmekbe kuberrkkah rowk, nakka wanjh 230 centimetres kaddum. Dja manbu curtains manburrba manbu linen namakmak. Dja nawu mandadkenh mandulkdjad ngarre wanjh ngurrimarnbun wirlmurrng manbu bronze.
EXO 27:19 Njalehnjale nawu ngurridurrkmirrikenh kore Manrurrkdjamun Dabburlin, wanjh ngurrimarnbun wirlmurrng bronzewi. Ngayime yiman tentpegs dorrengh.’ Kuhni rowk wanjh Yawey kanwokrayekwong.”
EXO 27:20 Wanjh Moses yimeng, “Dja kuhni warridj Yawey kanbengdaykeng kadberre, yimeng, ‘Ngudda nawu Moses, wanjh yibenkayhmen bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu kabirrimkan ke mankalkkid manbu olives duninjh, ba bu kamak karung kore ngurriwurlhke nawu lamps kunkakwern rowk bu kabolkburlerran.
EXO 27:21 Aaron dja nawu benbornang rowk, nakka wanjh birrinahna lamps rowk manbu kahrung munguyh kore kumirrk ngardduk, ngaye nawu Yawey. Kaluk kukakkuyeng kore kambarrhbun, wanjh bedda kunbarnangarra rowk kabirrimarnbun lamps ba kadjalwurlhke kuberrkkah kore manburrba kahdi kumirrk ngarre Ark nawu kakarrme manwarddebala bokenh kore kabimbuyindi manbu kunwok kunwoybuk ngaye ngawokkurrmerrinj ngudberre. Kumekbe kahdi kore Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre. Nawu Israel kabenkebmawahme rowk wanjh kabirrimarrkmang mahni mankarre bu kundjalmekbe rerrih munguyh.’ Kuhni rowk nawu Yawey kanwokrayekwong kadberre.”
EXO 28:1 Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Yibenkayhmen nawu ngunedanginj Aaron bu ngunyikan, kaluk kabenkan nawu nungka benbornang Nadab, Abihu Eleazar, dja Ithamar. Wanjh yibenlarlma birrimekbe ba minj kabirridjalrohrok birribuyika bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja nakka wanjh kabirriyimerran priests kabirridurrkmirri ngardduk.
EXO 28:2 Yimarnemarnbu kunmadj nuye Aaron nawu ngunedanginj ba birribuyika bininj kabirriyime nungka nakuken dja mak kabirriburlume.
EXO 28:3 Yibenmarneyimen nawu birrikodjkuluwern bininj nawu ngabenmarnbom birrikurdumak, wanjh yibenbengdayhkemen ba kabirribibbun kunmadj nuye Aaron ba bu yikurrme bu kayimerran priest nawu nganmarnedurrkmirri.
EXO 28:4 Namekbe kunmadj kabirrimarnbun nawu kaberrekalkdjongburren, dja mak nawu Ephod dja mak nawu kuberrkkah karri nawu robe, dja mak nawu kanjdji robe kadjongbuyindi nawu kakarrme bim warridj, dja mak nawu kakodjdjongbuyindi nawu turban kore kakodjdukkarren, dja manburrba nawu kangadmodukkarren. Birrimekbe bininj kabirrimarnbun kunmadj bedberre Aaron dja nawu benbornang warridj. Wanjh dja ngandimarnedurrkmirri ngardduk.
EXO 28:5 Dja mak birrimekbe birrikurdumak bininj nawu kunmadj kabirrihmarnbun wanjh nakka kabirrimang kunyarl manbu wirlmurrng gold, dja mak kunyarlbubuyika manbu kukblue, dja kukpurple dja kukkurlba, dja mak manburrbamak manbu linen.”
EXO 28:6 “Ngudda ngurrimarnbun warridj nawu nadjamun vest kangeyyo ephod. Ngurrimang kunyarl manbu medjbubuyika, yiman kukblue, kukpurple, dja kukkurlba. Ngurribibbu gold kunyarl dorrengh dja linen manburrbamak. Dja ngurribibbun kunyarlwi yiman bim namak kore mahni kunmadj.
EXO 28:7 Kaluk ngurrikurrme yiman straps bokenh kore kukarlang bokenh ba bu kabirrimadjdukkarren, dja wanjh ngurridjalkkenhnamen kore kurrid ngarre kunmadj.
EXO 28:8 Dja mak kabirribibbun manburrba nakuyeng ba nawu priest karrukkarren ephod dorrengh. Dja kabirriname kore kandjdjikah ngarre nawu ephod. Mahni manburrba karohrok bu manburrbamak linen kore kunmadjbuyika birrimarnbom.”
EXO 28:9 “Kaluk ngurrimang bokenh manwarddemak manbu Onyx, dja mak ngurringalkemen nakudji bininj nawu karrurrkmirri bu kanamename yiman jewels, dja nawu bidmak. Wanjh nungka karradjdadjke manwarddemak bokenh bu kabenbimngeybimbun nawu bebeywurd nuye Jacob kumekbe kore manwardde onyx bokenh. Six kunngey kore mankudji kunwardde dja manwarddebuyika makka birribuyika six. Dja ngurrbenngeynamen bu nawu nawernwarre beywurd karrokme werrk wanjh ngurrihdjalle kanjdji kore nayerre duninjh nawu nawalawalak. Yerre wanjh nahni bininj kaname gold wirlmurrng manbu kabebbehwakbuyingun mahni manwarddemak bokenh.
EXO 28:12 Wanjh namekbe manwarddemak bokenh ngurridjalkkenhnamen kore bokenh straps nawu kore nadjamun vest ba ngurriburrbun bu ngaye minj ngabenbengmidjdan birrimekbe rowk twelve kunmokukurr bedberre nawu Israel benkebmawahmeng. Kaluk Aaron kadjongbuyindi nawu ephod kore kabirrihngeydi kore kukarlang nuye yiman kayime kangeyngorrkan kore kumirrk ngaye ngardduk nawu Yawey.
EXO 28:13 Wanjh ngurrimarnbom mahni bokenh gold wirlmurrng manbu kawernhkarrme nawu kunwardde bokenh.
EXO 28:14 Wanjh ngurrimarnbu warridj bokenh kunyarl chains kaluk wirlmurrng gold duninjh bu ngurridukkarrukkan yiman kayime kunyarl rope. Yerre wanjh ngurridjalkkenhnamen namekbe wirlmurrng chains kore bokenh gold wirlmurrng kilehkilelk ba kakarrme namekbe manwardde bokenh.”
EXO 28:15 “Ngurrimarnbun warridj kunmadj bu nawu nakimuk priest kaberrekalkbalhmerren ba kawernhburrbun kore God kadjare bininj rowk bu kabirrikurduyime. Ngurrimarnmarnbu dja ngurribibbun bu ngurribimbun karohrok bu ngurrimarnbom nawu ephod, dja warridj manburrba wanjh karohrok bu nakareni.
EXO 28:16 Nawu kabihberrekalkbalhme nakka wanjh square 22 centimetres bu kakuyeng dja 22 centimetres bu kawarlahwarla, dja mak ngurribakke ngurrimarnbun bokenh ba kamarnburren yiman nawu pocket yerre.
EXO 28:17 Wanjh ngurrikurrmekurrmen kunkarrngbakmeng manwarddemak manbu gems kore kuberrekalk kaluk kore kaddum wanjh ngurrikurrme nakka wanjh ruby, yibeng topaz, yerre garnet;
EXO 28:18 wanjh nabadbubuyika kunwardde yikurrmekurrme nawu row bokenhkah, wanjh ngurrikurrmen manwarddemak manbu emerald, sapphire, dja diamond
EXO 28:19 dja kanjdji kore danjbikkah nawu nakka wanjh ngurrikurrmen manwarddemak manbu turquoise, dja mak agate dja mak amethyst.
EXO 28:20 Dja mak kore yerre duninjh wanjh ngurrikurrmen manbu beryl, cornelian dja mak jasper. Ngurribebbehnamen namekbe twelve manwarddemak rowk kore gold wirlmurrng kabebbehkarrme.
EXO 28:21 Kaluk ngurrirohrokmen kunbidbokenh dja bokenh nawu manwarddemak nawu kore kabihberrekalkbalhme, kaluk nabebbehkudji nawu manwarddemak wanjh kakadjurren nabebbehkudji beywurd rowk nuye Israel benbornang. Dja ngurringeynamen mankudji mankudji kunngey bedberre kunbidbokenh dja bokenh kunnguya ngudberre.”
EXO 28:22 “Ngurrimarnbu warridj chains kaluk wirlmurrng gold duninjh ngurriyimowon yiman kunyarl ngarre nawu kabiberrekalkbalhme nawu priest.
EXO 28:23 Dja mak ngurrimarnbun bokenh wirlmurrng gold rings wanjh ngurrikurrmen kaddumkah kore kurrid bokenh nawu nahni kunberrekalkkenh kunmadj.
EXO 28:24 Ngurridukka nawu bokenh chains kore bokenh gold rings kore kurrid ngarre.
EXO 28:25 Mak ngurridukka nahni bokenh chains kore bokenh gold wirlmurrng manbu manwarddemak onyx kawernhkarrme, kaluk ngurribarnnamen kore kunkarlang ngarre straps kaluk kumirrk ngarre nawu ephod.
EXO 28:26 Wanjh ngurrimarnbu bokenh gold rings wanjh ngurrikurrmen kore bokenh kurrid bebbehdin kanjdjikah kore nawu kabihberrekalkbalhme dja mak kururrkbeh kurrid kore nawu ephod.
EXO 28:27 Dja mak ngurriyawoyhmarnbu bokenh gold rings wanjh ngurridukka kanjdji kore nawu kukarlang kahdi straps kore kumirrk ngarre. Ngurrikurrmen darnkih kore kabelbmikenh, kaluk kaddumkah kore nawu ngokko birribibbom belt ngarre nawu ephod.
EXO 28:28 Ngurridukka namekbe rings nawu kore kunberrekalkkenh dja ngurrirawo rings kore nawu ephod. Kaluk ngurridukka blue kunyarl dorrengh. Wanjh kabalbelbmikendin kaddum kore belt nawu birribibbuni, ba minj kawarrhme.”
EXO 28:29 “Wanjh bu Aaron kangimen kore kubolkdjamun, nungka wanjh djongburrimen kabihberrekalkbalhme kunmadj nawu kakarremarnburrenkenh, dja nawu kakarrme kunngey kabirrihngeydi nawu kunnguya rowk bedberre mawahmawah nuye Israel. Kuhni kakurduyime ba bu ngaye Yawey wanjh munguyh ngabenburrbun ngardduk bininj rowk.”
EXO 28:30 “Kaluk ngurrikurrmen nawu Urim dja Thummim kanjdji kore nawu kabihberrekalkbalhme ba kabenedi darnkih kore Aaron nuye kundurddu bu kamre kubolkdjamun dja karrangen kumirrk ngardduk. Nakka munguyh djaldjongbuyindin bu kamngime kore ngaye, ba bu kaborlhme kore baleh ngabenwokrayekwon bininj nawu Israel benkebmawahmeng.”
EXO 28:31 “Mak ngurrimarnbu nawu nakuyengkenh kunmadj namekbe nanu wanjh nawu Aaron kadjongbuyindi kanjdji kore ngarre nawu ephod, dja birribibbu kore djal blue manburrba manbu kukblue.
EXO 28:32 Mak ngurrimarnbu kawohrurrk kaddum ngarre kore Aaron kakomdi. Kaluk kawakbuyingunkenh nawu kunkomkenh ngokko birribibbu nawu narayek manburrba ngarre kahrurrk kukodj ba minj kadjalkmire.
EXO 28:33 Kore kanjdjikah nawu namekbe nakuyeng kunmadej, wanjh ngurrikurrmen yeng bokenh. Ngurrimang kunyarl manbu madjbubuyika yima kukblue, dja kukpurple dja kukkurlba, dja ngurribibbu nawu kakukyime mandjoleng manbu pomegranates, dja mak ngurrimarnbu nayahwurd wirlmurrng gold bells. Wanjh ngurrikurrmen nawu bells dja mak nawu pomegranates kanjdji kore kuberrkkah nawu kunmadj, kaluk gold bells kahbebbehdi kubuldjarn kore pomegranates nawu kahdi bebbehdi.
EXO 28:35 Wanjh nawu Aaron djongburrimen namekbe kunmadjkuyeng munguyh bu karrurrkmirri yiman priest. Bu kamngimen dja kabebme kore kubolkdjamun bu kamre kore kumirrk ngardduk, wanjh nawu bells kabun kawokdi bu nungka karengehre, dja wanjh Aaron minj karrowen.”
EXO 28:36 “Dja mak ngurrimang gold duninjh dja ngurridongohdo bu manbalabala kamarnburren dja mak kakuyenghmen, dja ngurriderrmen ba kabimbuyindi bu ngurrihngeynamen, ‘Kukdjamun kore nawu Yawey nuye.’
EXO 28:37 Wanjh ngurrimang kunyarl nawu kukblue, dja ngurridukkan namekbe gold wirlmurrng kabimbuyindi dorrengh kore kumirrk ngarre turban nawu Aaron kahkodjdukkayindi.
EXO 28:38 Wanjh Aaron kakanakan kore kumilh nuye bu kamkan nawu njalenjale nadjamun bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirridjare ngandiwon. Wardi bu kabirribarabun kore ngandiwonkenh, wanjh ngadjalnan kore Aaron kadjongbuyindi, dja wanjh ngaye nawu Yawey ngadjalnjilngmak kore bedda ngandiwon njalehnjale.
EXO 28:39 Dja mak ngurrima linen manbu manburrbamak medjkilelh, dja ngurrimarnbu kunmadj nawu shirt dja nawu kakodjdukkarrenkenh nuye Aaron. Mak ngurrimarnbu nuye nawu kukarlang kawelhme nawu nawarlah dja nakuyeng, kaluk nawu bidmak kabibbun bim kumekbe kunyarl dorrengh.”
EXO 28:40 “Mak ngurrbenmarnemarnbu bedberre nawu Aaron bebeywurd rowk kunmadj namakmak, yiman shirts, dja nawu kakarlang kawelhme, dja nawu kabirrikodjdjongbuyindi. Kuhni ngurrikurduyimen ba birriwern bininj kabindiburlume dja kabirriyime bu birrikuken.
EXO 28:41 Wanjh namekbe kunmadj ngurrimang ngurrbendjongbu Aaron nawu ngunedanginj, dja mak nawu nabebeywurd nuye. Kaluk ngurrbenkodjuhkemen olive mankalkkid ba kabirriyimerran kabirridurrkmirri yiman priests. Kunukka wanjh ngudda kanwon nahni bininj rowk.”
EXO 28:42 “Mak ngurrimarnbu bedberre nawu kanjdjikenh kabirrihdjongbuyindi ba kabenbarrkbunkenh kore kungorrk dja kore kunkarre kaluk kaddumkah. Kuhni wanjh minj bininj kabindikuknan kumekbe kore kunburrk bedberre.
EXO 28:43 Wanjh Aaron dja bebeywurd nuye, wanjh birridjongburrimen nahni kunmadj munguyh bu kabirringimen Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, dja mak bu kabirrimre darnkih kore altar bu kabirridurrkmirri ngardduk yiman priests kore kubolkdjamun. Bu minj kabirridjongbuyindi namekbe kunmadj nawu kanjdjikenh, wanjh kabirriwowarreworren dja kunukka wanjh kabirridowen. Wanjh mahni mankarre kahdjalyo munguyh bedberre Aaron dja nawu mawahmawah nuye.”
EXO 29:1 Wanjh nawu Yawey bimarneyimeng Moses, yimeng, “Kuhni bu ngurrikurduyime bu ngurrbenmarnbun Aaron dja mak nabebeywurd nuye bu kabirriyimerran priests nawu ngandimarnedurrkmirri ngaye. Ngurrima nakudji bulikki yaw, dja bokenh sheep kaluk narangem bokenh nawu minj njale kabirrikarrme.
EXO 29:2 Ngurrikinjemen buriddi bu ngurrimarnbun kandidjawa manbu mannguklurlmikenhyak, dja ngurrirawon kunkalkkid manbu olives. Yikahwi buriddi mak ngurrimarnbun bu kunkalkkid olives yak. Yikahi buriddi warridj ngurrimarnbun kakukyime cakes kaluk ngurribarung olive kunkalkkid dorrengh.
EXO 29:3 Wanjh ngurridahkendo manmekbe manme kore kundjabarrk, dja ngurrimka kandiwon ngaye bu kandimarnebun namekbe nawu bulikki dja mak sheep narangem bokenh.”
EXO 29:4 “Kaluk ngurrbenkan Aaron dja nabebeywurd nuye kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, wanjh kunmekbe ngurrbenkukdjirridjbun kukkuwi.
EXO 29:5 Wanjh ngurrimadjmang nahni kunmadj dja ngurridjongbun Aaron nawu kanjdjikenh, dja mak nabuyika kunmadj nawu kanjdjikenh ephod, dja mak ngurridjongbu ephod, dja mak nawu kunberrekalk kabalhme, dja yerre ngurringadmodukka belt dorrengh.
EXO 29:6 Wanjh ngurribalkodjdukka nawu turban kore kukodj nuye, dja mak ngurribarnnamen nadjamun manbalabala gold kore kabimbuyindi, ‘Kukdjamun kore nawu Yawey nuye.’
EXO 29:7 Yerre ngurrimang manmekbe mankalkkid manbu ngurrikodjdjuhkekenh, wanjh ngurrikodjdjuhkemen ba kunu ngurrimarnbun kayimerran priest.
EXO 29:8 Wanjh ngurrbenka nabebeywurd nuye wanjh nawu kanjdjikenh kunmadj namekbe ngurrbendjongbu.
EXO 29:9 Dja mak ngurrbenkodjdukka kunmadj dja ngurrbenngardmorrukka nawu manburrba belt ngurrimarnbom, dja Aaron dorrengh. Wanjh Aaron dja nawu mawahmawah nuye nakka wanjh priests kabirriyimerran, dja ngawokrayekwong bu kadjalyo munguyh bedberre. Kuhni bu ngurrikurduyimen bu ngurrimarnbun Aaron dja nabebeywurd nuye bu kabirriyimerran priests.”
EXO 29:10 “Kaluk ngurrimka namekbe bulikki darnkih ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, wanjh Aaron dja nabebeywurd nuye kabirribidkurrmerren kore kukodj nuye namekbe bulikki.
EXO 29:11 Yerre wanjh ngurribu namekbe mayh kore kumirrk ngardduk nawu Yawey kaluk darnkih kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre.
EXO 29:12 Dja wanjh kunbidwi ngudberre ngurrima yikahwi manbu kunkurlba nuye bulikki dja ngurridelkkemen kore kurrid kaddumkah ngarre altar, dja mak yerre ngurrikurlbayakarrbu kore kanjdji kumelk ngarre altar.
EXO 29:13 Wanjh ngurrimang kunbalem bulikki nuye kore kanjdji nawu kakarrme yiman kayime mannjam, kaluk kore kundiw dja mak ngurrima kundaykenh bokenh dja kunbalem dorrengh ngarre, wanjh ngurrikinjemen rowk kore altar.
EXO 29:14 Dja ngaleng ngurridjalmang kunkanj kunkulah, dja mak njalehnjale ngarre kunnjam nuye namekbe bulikki wanjh ngurrikan kuberrkkah djarreh kore ngurrihdi, dja kumekbe wanjh ngurriwurlhkemen. Kuhni ngurrikurduyime yiman kayime bu kabularrbuyindan ngudberre kunwarre.”
EXO 29:15 “Dja mak ngurrima nakudji sheep nawu narangem, wanjh Aaron dja nabebeywurd nuye kabirribidkurrmerren kore kukodj nuye.
EXO 29:16 Wanjh ngurribu, ngurrima kunkurlba dja manbu makka ngurridjuhdjuhkemen kore kurrihdirrid kunkarrngbakmeng ngarre altar.
EXO 29:17 Wanjh ngurrikukdjobdjobke nawu narangem sheep bu ngurrikilelhme. Dja mak ngurridjirridjbu kukku dorrengh nawu kunnjam kore kahyo dja kunkarre nuye, wanjh ngurrirawo kunkodj dja mankilekilelh nawu ngurridjobdjobkeng.
EXO 29:18 Yerre wanjh ngurrimokenkinjemen kore altar ba kunak kakanjyakwon rowk. Kaluk namekbe mayh wanjh kandimarnekinje ngaye nawu Yawey, dja bu nganome manbu kundjawuymak wanjh ngaye nganjilngmak, dja namekbe mayh ngudda kandiwong ngaye nawu Yawey.”
EXO 29:19 “Wanjh ngurrimang nawu nabuyika narangem sheep, dja Aaron dja nabebeywurd nuye kabirriyawoyhbidkurrmerren kore kukodj nuye.
EXO 29:20 Ngurribu wanjh ngurrikurlbamang yikahwi nuye, wanjh ngurrbenkanembarung kundurrk kore kukun bedberre birrimekbe Aaron dja nabebeywurd nuye. Dja mak ngurribaru kore kunbidbadjan bedberre kaluk kubidkukun, dja mak kurrenge bedberre kaluk manbu kundengebadjan kore kurrengekun bedberre. Wanjh ngurribaldelkdelkke kunkurlba kore kunkarrngbakmeng kurrihdirrid rowk ngarre altar.”
EXO 29:21 “Dja mak ngurrima yikahwi maninjmanu kunkurlba kore altar kakurlbarri, wanjh ngurriborawo kunkalkkid dorrengh manbu ngurrikodjdjuhkekenh nawu priests. Wanjh ngurrikukdelkkemen Aaron dja mak kunmadj nuye, dja mak nabebeywurd nuye dja kunmadj bedberre. Kunukka wanjh bedda kabirriyimerran ngardduk duninjh, dja kunmadj bedberre dorrengh.”
EXO 29:22 “Dja mak ngurridadjkemen kunbalem kore nahni narangem sheep, dja mak kunberdbalem dja mak kunbalem nawu kore kanjdji kahyo. Mak ngurridadjke kunmakmak manbu kundiw, dja kundaykenh bokenh dja kunbalem ngarre dorrengh, dja mak kundadkun dorrengh. Kaluk nahni sheep ngurribom kore ngurrbenmarnbom nawu priests.
EXO 29:23 Yerre ngurrimang basket buriddi dorrengh manbu mannguklurlmikenhyak, nawu ngurrikurrmeng kore kumirrk ngardduk nawu Yawey. Wanjh kunmekbe ngurrilodmang nakudji buriddi, dja cake manbu marnbuyindanj olive kunkalkkid dorrengh dja nakudji biscuit kaluk manbinjbinj.
EXO 29:24 Wanjh ngurrikurrmekurrme manekke manme kore kubid bedberre Aaron dja nawu benbornang, dja ngurrbenmarneyimen bu ngandiwon ngaye nawu Yawey. Bedda wanjh birriwayhkemen kore kumirrk ngardduk kunbidwi bedberre bu kabirriberlwayhme.
EXO 29:25 Wanjh ngurrimang manekke manme kore kubid kabirrihkarrme dja ngurrikurrme kaddum kore mayh ngurrimokenkinje. Kuhni yiman kayime kandiwon manme. Bu nganome karung, wanjh nganjilngmakmen ngudberrekenh.
EXO 29:26 Ngudda nawu Moses, yerre wanjh yikanjmang kunberrekalk nuye sheep narangem kore ngurrimarnbom Aaron bu yimerranj priest, wanjh kanwo ngaye nawu Yawey. Yiwayhkemen kubid ke bu yiberlwayhme. Kaluk bu ngurrimarnbun Aaron bu kayimerran priest, wanjh maninjmanu kunkanj wanjh ngudda ke kore ngurriyikadjurren nawu mayh.”
EXO 29:27 “Ngudda yibenmarnema kunkanj bedberre Aaron dja nawu nabebeywurd dorrengh dja yibenmarnekurrmen bedberre. Ngayime nawu kunberrekalkkenh dja mak kundadkenh kunkanj kore narangem sheep nawu ngurribom dja bedda birrikanjwayhkeng kore kumirrk ngardduk.
EXO 29:28 Kaluk ngakarremarnbun ngudberre bu manmekbekenh dja wanjh kayo munguyh. Bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrikinje mayh dja kabirridjarrkngun kore kunmodmikenh ngardduk dorrengh, wanjh munguyh bindikanjwo nawu Aaron dja nabebeywurd nuye manbu kunberrekalkkenh dja kundadkenh. Kuhni wanjh ngaye ngandikanjwon, ngaye nawu Yawey.”
EXO 29:29 “Kaluk yerrekah bu nawu Aaron karrowen, wanjh kunmadj nadjamun nuye ngurrbenwo nawu mawahmawah nuye. Bu ngurrbenkodjdjuhke birrimekbe bininj kunkalkkiddjamun dorrengh dja ngurrbenmarnbun nawu priests, wanjh kunmekbe kabirridjongburren nahni kunmadj nawu Aaron nuyeni.
EXO 29:30 Kaluk yerrekah bu Aaron nuye beywurd kayimerran priest, kumunke nuye nawu Aaron, wanjh djongburrimen namekbe kunmadj kadjongbuyindi bu kunkodjke seven kore nungka kamngimen dabburlin manbu kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, bu nungka karrurrkmirri kore Kubolkdjamun.”
EXO 29:31 “Wanjh ngurrima nahni sheep nawu narangem bu ngurribun kore ngurrbenmarnbun Aaron dja nawu bebeywurd nuye bu kabirriyimerran nawu priests. Kaluk ngurrikanjkinjemen kore kurobbe kubolkdjamun.
EXO 29:32 Wanjh Aaron dja nawu beybeywurd nuye birriray kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, wanjh kumekbe bedda kabirrikanjngun manmekbe kunkanj nawu sheep narangem, dja mak kandidjawa manbu kahdahkendi kore nahni kundjabarrk.
EXO 29:33 Bedda wanjh kabirridjarrkngun mahni kunkanj, manbu kandikanjwong ngaye nawu Yawey ba bu ngabenmarnebengmidjdanj kunwarre bedberre, bu kunmekbe ngurrbenmarnbom birriyimerranj priests ngardduk, dja kore ngaye ngabenmarnbom birridjamun nawu djal ngardduk. Kuhni wanjh minj nangale mak kakanjngun maninjmanu kunkanj, dja wanjh nakka mandjamun duninjh.
EXO 29:34 Kaluk yerre bu kabirriyimerran priests, dja bu kabirrikanjngun kore sheep narangem dja mak manbu buriddi, wardi bu kabirribawon mahni manme kadjalyo bu kukabel kamre, wanjh makka ngurriwurlhkemen ba kayakmen rowk. Yuwn bu bininj kabirringun dja wanjh makka mandjamun manme.”
EXO 29:35 “Kuninjkunu ngurrikurduyimen kore wokrayekwong ngudberre bu ngurrikurduyimen bedberre Aaron dja nawu bebeywurd nuye. Kaluk ngurridurrkmirrin kunkodjke seven bu ngurrbenhmarnmarnbun kabirriyimerran nawu priests.
EXO 29:36 Bu kunkodjkekudjikudji wanjh ngudda ngurribu nakudji bulikki ngardduk dja ngurrikinjemen ba bu ngaye ngamarnebengmidjdan kunwarrekenh. Kunukka ngayime bu mahni altar wanjh burlerranj kore ngadjare, dja wanjh ngurrimarnbun ba kamakmen. Ngurribun mayh dja mak ngurridelkkemen manbu altar ba kayimerran ngaye ngardduk ngadjalkudji.
EXO 29:37 Ngurrihdjalkurduyimen rowk bu kunkodjke seven. Wanjh kunukka namekbe altar kayimerran mandjamun duninjh, dja nawu nangale bininj, dja njalehnjale nawu kawohkarrme namekbe altar wanjh nakka warridj kayimerran nadjamun.”
EXO 29:38 Wanjh Yawey biyawoyhwokdi dja bimarneyimeng nawu Moses, “Bu kunkodjkekudjikudji munguyh wanjh ngurribu dja kandimarnekinjemen bokenh lambs kore altar, kaluk nawu nakudji mandjewk berrewoneng.
EXO 29:39 Wanjh ngurribu nakudji lamb bu kumkabel dja nabadbuyika lamb wanjh yerre ngurribu bu kabalhngokdan.
EXO 29:40 Kaluk bu kukabel, bu ngurribun nawu nayungkih lamb ngarddukkenh, wanjh nakka ngurrikinjemen warridj nakudji kilogramme manbu kandidjawa dja mak nakudji litre kunkalkkid duninjh manbu olives kore ngurriyingkihrawong. Dja mak ngurriyakbu kurorre nakudji litre manbu wine, dja kunukka yiman kandiwon ngaye nawu Yawey.
EXO 29:41 Kaluk bu wolewoleh duninjh, kabolkburlerran, wanjh kandimarnebu nabadbuyika lamb. Bu kunmekbe kabolkyime wanjh kandiwo warridj kandidjawa, dja kunkalkkid manbu olives, dja mak manbu wine, karohrok bu malamalaywi ngurriyimowong. Maninjmanu kandiwon ngaye nawu Yawey, dja bu ngurrikinje wanjh nganome manbomanjmak, wanjh ngawarnmakmen.”
EXO 29:42 “Kaluk ngurrikurduyimen kuninjkunu rowk munguyh munguyh. Kaluk kandimarnekinjemen namekbe mayh kore ngahdi, kore kumirrk kurrangmaye ngarre Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre. Bu kunmekbe wanjh, ngarrmarren ngudda nawu Moses, dja ngawokdan ke.
EXO 29:43 Dja mak ngarrinarren bininj nawu Israel benkebmawahmeng kumekbe warridj. Kaluk kumekbe ngamdjaldi kunwernhmakmak ngardduk dorrengh bu ngawernhbolkwolkan kunmekbe, dja wanjh kabolkyimerran kunbolkdjamun ngardduk.”
EXO 29:44 “Dja mahni Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre dja mak manbu altar, makka wanjh ngamarnbun bu kayimerran rowk kore ngardduk duninjh. Dja mak ngabenmang Aaron dja nabebeywurd nuye dja ngabenmarnbun bu kabirryimerran priests ngardduk nawu ngandimarnedurrkmirri.
EXO 29:45 Wanjh ngarridjarrkni nawu Israel benkebmawahmeng dja mak ngabenmarnewohrnan, dja ngaye wanjh God duninjh bedberre.
EXO 29:46 Bedda wanjh kabirriburrbun bu ngaye nawu bedberre God ngangeyyo Yawey, dja ngaye ngabenbebkeng kore kunbolk Egyptbeh, ba bu kamak ngarridjarrkni. Ngaye Yawey nawu bedberre God.” Kuhni rowk bu Yawey bimarneyimeng nawu Moses.
EXO 30:1 Wanjh Yawey yawoyhwokdanj bimarneyimeng Moses, “Ngurrimarnbu altar kaluk acacia kundulk dorrengh manbu ngurriwurlhke incense mankalkkidmanjmak.
EXO 30:2 Kaluk ngurrimarnbun bu square fifty centimetres kakuyeng dja mak fifty centimetres kawarlahwarla, dja mak 90 centimetres bu kaddum. Dja mak ngurrimarnbu manbu kunkanemdulk ngarre makka wanjh yiman kayime kukkudji karaworren manmekbe burrk ngarre altar.
EXO 30:3 Wanjh ngurribarrkbun bu ngurrikurrmen wirlmurrng gold duninjh, kore kaddum dja kungorrk rowk, dja mak kunkanemdulk warridj. Dja mak mankuyeng manbalabala manbu wirlmurrng gold, wanjh ngurrikurrmen kore altar kaluk kawakwakbun kumekbe.
EXO 30:4 Dja mak ngurrimarnbu kunkarrngbakmeng wirlmurrng gold rings dja ngurrikurrmen kanjdji kore manbalabala kawakbun bokenh bokenh kore kurrid bokenh. Kaluk nahni rings kakarrme mandulkkuyeng bokenh bu bininj kabirrikanahkan nawu altar.
EXO 30:5 Manbu mandulkkuyeng bokenh, makka ngurrimarnbu acacia kundulk, kaluk ngurribaru wirlmurrng gold duninjh.
EXO 30:6 Wanjh ngurrikurrmen namekbe altar kore kuberrkkah ngarre curtain nawu kabarndi kumirrk nawu Ark manbu kakarrme manwarddebala bokenh nawu kabimbuyindi kunwok kunwoybuk kore ngawokkurrmerrinj. Kumekbe kaluk kumirrk ngarre lid nawu kahbarrkbun namekbe Ark. Wanjh kumekbe kaluk ngaye ngamre karrinarren.”
EXO 30:7 “Ngadjare manbu mankalkkidmanjmak bu kahdjalrung kunkodjkekudjikudji munguyh munguyh kore kumirrk ngardduk nawu Yawey, dja nawu mawahmawah ngudberre wanjh bedmanwali kabirridjalwurlhke munguyh. Kaluk Aaron nungka wanjh wurlhkemen namekbe incense nawu namanjmak kore altar munguyh munguyh bu kukabelwern, bu kamre kanahnan nawu lamps. Wanjh yawoyhwurlhkemen manbu mankalkkidmanjmak incense kunkodjke rowk bu wolewoleh nungka kamre kawurlhwurlhke lamps.
EXO 30:9 Yuwn bu ngurrimang manmekbe altar bu kandimarnekinje nawu nawarre incense. Dja bu njalehnjale kandiwoyi dja kandimarnekinje, yiman mayh, dja yika manmim, wanjh yuwn bu ngurrikinje kore manmekbe altar, dja yuwn bu mak kandimarneboyakbun manbu wine kore manmekbe altar.
EXO 30:10 Dja bu mandjewkbubuyika wanjh Aaron kunkudjikenh kayawoyhmarnbun manmekbe altar ba kayawoyhyimerran manmak kore ngaye. Nungka wanjh delkkemen mahni kunkurlba kore kunkamendulk ngarre altar. Nungka wanjh kamang mahni kunkurlba kore mayh bu ngurribun ba bu ngaye Yawey ngabengmidjdan ngudberre kunwarre rowk. Wanjh kumekbe kahdjalkurduyimerran mandjewkbubuyika munguyh munguyh. Kaluk nahni nawu altar nakka wanjh djal ngaye ngardduk nawu Yawey.”
EXO 30:11 Wanjh Yawey yawoyhwokdanj, bimarneyimeng Moses, “Bu ngurrbenrohrok bu ngurriyime baleh kayime birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng, kaluk bu kunmekbe kabolkyime, wanjh birribebbehkudjikudji bininj kandikarremulewan ngaye Yawey, yiman kayime kabirribebbehkukbayahmerren ba kundjak kunkimuk nawu minj kamarnbuyindan bedberre yerre bu ngurrbenrohokme.
EXO 30:13 Kaluk bininj nawu ngurrbenrohrokme wanjh kabirribebbehkukkurrme yikahwi money nawu nakudji coin ngarre kubolkdjamunkenh. Kaluk namekbe money, nakka wanjh bedda ngandikukwon ngaye nawu Yawey.
EXO 30:14 Wanjh bininj nawu ngurrbenrohrokme bu nawu mandjewk bedberre 20 dja mak nawu kabindibalyurrhke nawu mandjewk twenty, wanjh bedda rowk ngandikukwo rowk namekbe kunwardde nawu Yawey.
EXO 30:15 Bu ngandikukwon money ba yiman kayime kabirridarrkiddurndiwerren kore ngardduk, wanjh nawu bininj yiman kukwarddekimuk wanjh nakka minj kabirrikukkurrme nawern, dja ngaleng namekke nadjalkudji coin. Dja mak bininj nawu minj nakimuk money kabirrikukkarrme, wanjh nakka kabirridjalkukkurrme namekbe nakudji coin.”
EXO 30:16 “Ngurrimang rowk kore kabirrikukkurrme ngardduk dja wanjh ngurribayahme njalehnjale nawu ngarre kabirridurrkmirrikenh kore Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre. Kaluk kuhni wanjh ba Yawey kadjalburrbun bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh yiman kayime birridarrkidbayahmeng bedberre kundarrkid.”
EXO 30:17 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngurringalngmarnbu nakimukkenh bannikin nawu kaluk wirlmurrng manbu bronze, dja mak nawu kahdedjbarndi kaluk wirlmurrng bronze yerrih, ngarre nawu priests kabirrihdjirridjburrenkenh. Wanjh ngurrikurrmen namekbe banikkin dja mak nawu kahdedjbarndi kubulkayh kore Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, dja kore altar, wanjh kukku yiborrakendong kore nawu banikkin.
EXO 30:19 Wanjh Aaron dja nabebeywurd nuye kabirribiddjirridjburren dja kabirridengedjirridjburren kukkuwi kore namekbe banikkin.
EXO 30:20 Bu bedda kabirringimen kore Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, wanjh birrikukdjirridjburrimen kukkuwi ba minj kabirridowen. Dja mak bu kabirrimre kore altar bu kabirridurrkmirri yiman priests bu ngandimarnebun ngardduk nawu Yawey dja kabirrikinje,
EXO 30:21 wanjh birribiddjirridjburrimen dja birridengedjirridjburrimen ba kunukka minj kabirridowen. Mahni mankarre manbu Aaron dja mawahmawah nuye bu kabirriwokmang bu kuninjkunu rerrih munguyh.”
EXO 30:22 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngurrima spices nawu namakmak yiman six kilograms kunkalkkid myrrh, mak three kilograms nawu namanjmak cinnamon, dja three kilograms namanjmak cane, dja six kilograms cassia. Wanjh ngurrirohrokmen namekbe rowk kore mankarre kayime. Dja mak ngurrimang kunkarrngbakmeng litres olive kunkalkkid, wanjh ngurrirawo rowk bu kakalkkidmarnburren yiman kayime manmanjmak perfume. Kaluk wanjh kamarnbuyindan manbu mandjamun olive kunkalkkid. Dja maninjmanu mankalkkidmanjmak wanjh ngurrimang dja ngurrbenkodjbarung bininj bu ngayekenh.
EXO 30:26 Kaluk ngurridjuhkemen namekbe kunkalkkid kore Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, dja mak kore Ark nawu yirrahkendoy manwarddebala bokenh manbu kabimdi kunwok kunwoybuk ngardduk ngawokkurrmerrinj, dja manbu table dja njalehnjale ngarre, dja nawu lampstand dja nawu tools ngarre, dja mak altar kore ngurrikinje mankalkkidjmanjmak, dja mak nabuyika altar kore kabirrikinje mayh nawu ngandiwon ngardduk, dja mak nawu tools ngarre, mak banikkin nakimuk, dja nawu kahdedjbarndi ngarre.
EXO 30:29 Ngudda kunu ngurrimarnbun bu kayimerran mandjamun rowk. Kaluk njalenjale bu kakilekme wanjh kunu nadjamun duninjh kayimerran warridj.”
EXO 30:30 “Wanjh kunkalkkid ngurrima ngurrbenkodjdjuhke Aaron dja nabebeywurd nuye ba kabirriyimerran djal ngaye ngardduk bininj, dja ngandimarnedurrkmirri yiman priests.
EXO 30:31 Ngudda Moses yibenmarneyimen nawu Israel benkebmawahmeng, ‘Nawu Yawey kayime nahni nawu kunkalkkid wanjh nakka nuye nadjamun bu kuninjkunu bininj kabindikodjdelkkerren munguyh munguyh bu kabirriyingkihmarnburren kabirridurrkmirri nuye yiman priests.
EXO 30:32 Dja yuwn ngurrbenkodjdjuhkerren maninjmanu kunkalkkid dorrengh nawu kunburrk bininj, dja mak yuwn bu ngudmandeleng ngurrikalkkidmarnbun maninjmanu mankalkkid. Wanjh nakka ngurriwerhburrbun bu mahni mankalkkid wanjh mandjaldjamun duninjh.
EXO 30:33 Dja bu nangale bininj kakalkkidmarnbun namekbe perfume nawu manmanjmak, dja mak bininj nawu kabikodjdelkke bininj nawu minj priest, wanjh nakka nanu ngaye ngayarlarrke kore nawu bininj nuye rowk.’”
EXO 30:34 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngurrima nahni nawu manjmak spices, yiman resin, onyx, galbanum, dja frankincense duninjh. Ngurribebbehwayhme bu ngurrirohrokme bu karohrok kahbebbehyo.
EXO 30:35 Ngurrirawo maninjmanu spices ba kamarnburrren incense manmanjmak bu kabanj, dja mak djila ngurrirawon ba bu manmak kadjalyime dja mak mandjamun duninjh. Kuhni karohrok bu bininj kabirriyime nawu perfume kabirrimarnbun.
EXO 30:36 Wanjh ngurridongorro yikahwi mahni incense, kaluk ngurrimarnbun kundjulng, wanjh ngurrika ngurrikurrmen kumirrk ngarre Ark kore kahdahkendi manwarddebala bokenh kore kabimdi kunwok kunwoybuk ngawokkurrmerrinj. Kaluk kukmekbe kore Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre. Kumekbe wanjh ngamre bu karrinarren. Kaluk manmekbe incense wanjh ngurriwernhburrbun bu ngurriyime mandjaldjamun duninjh.
EXO 30:37 Yuwn bu ngurrimarnbun manmekbe incense bu ngudman ngudberrekih. Ngurriyimen bu mandjaldjamun ngardduk nawu Yawey.
EXO 30:38 Nangale nawu kamarnbun manmekbe mankalkkidmanjmak kore nungka kadjare, wanjh nakka ngawohyarlarrke kore bininj nuye.”
EXO 31:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses. “Yina, ngaye wanjh ngamey Bezalel nawu beywurd nuye Uri kaluk kore kunmokukurr ngarre Judah. Kaluk Uri nawu nakka wanjh beywurd nuye Hur.
EXO 31:3 Kaluk ngaye ngakurrmeng Namalngmakkaykenh ngardduk ngaye nawu God, dja kangebarlkeng. Dja mak ngawong manbu ba nakurdumak bu karrurrkmirri kore njalenjale kamarnmarnbun, dja kamayaliwernmen ba nawern nawu karrurrkmirri.
EXO 31:4 Kaluk nungka wanjh kabimbun nawu bimmak, ba bu bininj kabirrimarnbun njalehnjale nawu kore gold, silver dja wirlmurrng manbu bronze, dja ba kabirridadjke nawu jewels bu kabirrikurrmekurrme, dja mak kore kabirrimarnbun njalehnjale kundulkwi, dja mak kundjalwern bu kabirrimarnmarnbun.
EXO 31:6 Dja mak ngaye ngamey Oholiab nawu beywurd nuye Ahisamach nawu kumdolkkang kunmokukurr Dan. Dja nungka wanjh kabenedjarrkdurrkmirri Bezalel. Warridj ngaye wanjh ngabenwong birridjalwern bininj nawu kabirrimarnmarnbun rowk kore ngawokrayekwong ngudberre, ba bu birrikurdumak.
EXO 31:7 Ngayime nawu Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre dja manbu Ark kore manwarddebala bokenh kahdi nawu kabimdi kunwok kunwoybuk ngaye ngawokkurrmerrinj, dja mak nawu kaddumkah ngarre dja mak njalehnjale nawern ngarre nawu dabburlin.
EXO 31:8 Nahni mak karawoyindan nawu namekbe manbalabala dja njalehnjale ngarre, yiman kayime gold lampstand dja njalehnjale nawu ngarre, dja altar ngarre nawu ngurriwurlhke manbu incense, dja altar ngarre nawu kandimarnekinjekenh mayh, dja njalehnjale ngarre nawu kabirrikarrme, yiman kayime mak banikkin nakimukkenh dja mak nawu ngarre kanjdjikenh.
EXO 31:10 Dja mak ngabenwong bedda nawu kabirribibbun kunmadj nadjamun nuye Aaron nawu priest, dja mak nabebeywurd nuye manbu kunmadj bedberre ba kabirridjongbuyindi bu kabirridurrkmirri yiman priests.
EXO 31:11 Mak nawu kabirrimarnbun nawu namakmak kunkalkkid olive bu bininj kabindikodjdjuhkekenh, dja mak manmanjmak incense manbu ngurriwurlhke kore kubolkdjamun. Kaluk birrimekbe bininj wanjh kabirrimarnbun namekbe rowk nawu kore ngaye wokrayekwong ngudberre.”
EXO 31:12 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yibenmarneyimen nawu Israel benkebmawahmeng, ‘Ngurriwernhburrbu Yawey nuye kunkodjke manbu Sabbath. Bu ngurrikurduyime wanjh ngurriborlhme bu ngaye Yawey ngunburrbun dja mak ngudda kandiburrbun. Dja mak nawu mawahmawah ngudberre kuhni birrikurduyimen warridj. Kuhni bu ngurridjalburrbun rowk bu ngaye nawu Yawey, wanjh marnbun ngudberre bu ngudda djal ngaye ngardduk bininj.’”
EXO 31:14 “Ngurrimarnbu manmekbe Sabbath kunbarnangarra djamunnin ngudberre. Dja bu nangale bininj kawarrewan manmekbe Sabbath wanjh namekbe bininj ngurribu, karrowen. Dja mak nangale nawu karrurrkmirri bu Sabbath kore djal nungan kadjare wanjh ngurribawo dja minj ngurriyawoyhraworren.
EXO 31:15 Kaluk bu six kunkodjke makka wanjh ngurridurrkmirri, dja manbu kunkodjke seven, wanjh mahni Sabbath ba bu ngurringehmekenh. Maninjmanu kunkodjke wanjh ngardduk, dja ngaye wanjh Yawey. Nangale nawu karrurrkmirri kore djal nungan kadjare bu Sabbath nakka wanjh ngurribu, karrowen.
EXO 31:16 Ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng dja warridj nawu mawahmawah ngudberre, wanjh ngurrikarrmen manmekbe Sabbath munguyh munguyh. Mahni Sabbath wanjh kamenyime bu ngaye ngawokkurrmerrinj ngudberre rowk.
EXO 31:17 Wanjh manmekbe manbu Sabbath kunbarnangarra makka wanjh munguyh munguyh ngunbengdayhke ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, dja mak ngaye nganbengdayhke bu ngaye nawu Yawey ngamarnbom kaddum rowk dja mak kurorre rowk bu ngarrurrkmirri six kunbarnangarra, dja bu kunbarnangarra seven wanjh makka minj ngarrurrkmirriwirrinj dja wanjh ngangehmeng.” Kuhni rowk bu Yawey bimarneyimeng nawu Moses.
EXO 31:18 Bu Yawey ngurdmeng benehwokdi Moses kore Mount Sinai, nungka biwong bokenh kunwardde manbalabala kaluk manbu kunwok kunwoybuk nuye Yawey wokbimbuyindi, kaluk nungan God bihbimbom nuye kunbidwi kore maninjmanu manwarddebala bokenh.
EXO 32:1 Kaluk bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birrimadbom kunkuyeng nawu Moses, dja nungka minj kumkoluyi kore kuwarddebeh. Wanjh birrimirndeyikang nawu Aaron dja birrimarneyimeng, “Mah. Yimarnbu kadberre god ba kanmarnedokme kadberre. Dja namekbe bininj Moses nawu kanyibebmeng kadberre kore Egypt, minj karriburrbun bu baleh nungka bimarnekurduyimerranj.”
EXO 32:2 Wanjh Aaron benmarneyimeng, “Mah. Ngurriyerrkkemen dja ngurrimka nawu kabirrihkanemdjongbuyindikenh, manbu gold wirlmurrng nawu bedberre ngalbihbininjkobeng ngudberre dja mak ngalbebeywurd dja nabebeywurd ngudberre.”
EXO 32:3 Wanjh birriwern rowk birriyerrkkerrinj kore kunkanemkenh, dja birrikang dja birriwong Aaron.
EXO 32:4 Wanjh nungan Aaron mangimangi kore birriwong rowk, dja kinjeng bu mey gold wirlmurrng duninjh, wanjh kukmarnbom idol bedberre. Kaluk kukmarnbom wirlmurrng gold mandjawakwi bu kukyimi bulikki yaw. Wanjh birrimekbe bininj birriyimeng, “Ngurrina! Ngad nawu Israel kankebmawahmeng! Dja nahni wanjh god nawu kanbebkeng kadberre kore Egyptbeh!”
EXO 32:5 Kaluk bu Aaron nang baleh bu kurduyimerranj wanjh nungka marnbom altar kore kumirrk nuye namekbe bulikki yaw, dja yimeng bedberre, “Bu malaywi wanjh ngad karrimulilmang nawu Yawey.”
EXO 32:6 Wanjh bu kumdungbebmi malaywi bedda birridolkarrinj. Wanjh birrimey mayh, dja yikahwi birrimokenkinjeng kore altar, dja yikahwi mak birribom bu birridjarrknguni kore kunmodmikenh nuye Yawey. Kaluk birriyerrkang, birridjarrknguneng dja birribonguneng, wanjh yerre birridolkkang dja birridedjingmey bu kunwarre duninjh birrikurduyimi.
EXO 32:7 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses kore kuwarddekimuk, yimeng, “Werrkwerrk yikolu kore kondahbeh! Birrimekbe bininj nawu yibenbebkeng kore Egyptbeh wanjh nakka birriwarreworrinj dja ngandibodmewong ngardduk.
EXO 32:8 Bedda wanjh werrkwerrk ngandiwokbawong ngardduk kore ngabenwokrayekwong. Dja bedda wanjh birrimarnbom idol bu wirlmurrng goldwi, dja kakukyime nawu bulikki yaw. Wanjh birrihmarneboddangeni namekbe nawu idol, dja mak birriwoni nuye bu birrimarnebom mayh, dja mak birriyimeng, ‘Ngurrina! Ngad nawu Israel kankebmawahmeng! Dja nahni wanjh god nawu kanbebkeng kadberre kore Egyptbeh!’”
EXO 32:9 “Ngaye ngabennang birrimekbe bininj bu minj kandiwokmarrkmang ngaye dja kabirrikangerayek ngardduk.
EXO 32:10 Bonj, yuwn bu kandenghke, dja kanbawon ba wanjh ngayiddung duninjh bedberre bu ngabenbularrbun. Ngudda yiwid, dja ngaleng marnbun ngudda ba yibenkebmawahme birribuyika bininj birridjalwern, dja kabirrimirndewernmerren dja mak kabirringeykimuk.”
EXO 32:11 Wanjh Moses yimankek bimarnbuyi nawu Yawey, nawu God nuye, bu kabenkongibunkenh. Wanjh yimeng, “Ngudda nawu Yawey, bu kundulkarre dorrengh yibenbebkeng birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore Egyptbeh. Bu kore kubid ke dja kunngudjkimuk ke yibenbebkeng. Dja njalekenh bu yiyiddung dja yibenbun?
EXO 32:12 Dja bu kunmekbe yikurduyime, wardi bininj nawu Egyptbeh kabirriyime, ‘Njalekenh Yawey benbebkeng kore birrihbongdi dja benkang kore kuwarddewardde kumekbe benbularrbom rowk?’ Wanjh ngaye djawadjawan bu yuwn yiyiddung, dja yibawo. Yimayaliborledmen dja yuwn bu yibenbularrbun nawu bininj ngudda ke.
EXO 32:13 Yiburrbu kore ngudda yiwokkurrmerrinj bedberre Abraham, dja Isaac dja Jacob. Ngudda yingeykurrmerrinj bu yibenmarnewokkurrmerrinj, yiyimeng, ‘Kalukburrk ngaye wanjh ngabenmarnbun nawu mawahmawah ngudberre bu kabirrimirndeyimerran yiman kayime mankokkarrng kawernmerren kore kunngol, dja mak ngabenbolkwon kore ngabenbolkberrebbom, ba bu mawahmawah bedberre wanjh kabirribolkkarrme mahni kunred bu munguyh munguyh.’” Kuhni bu Moses bimarneyimeng nawu Yawey.
EXO 32:14 Wanjh kunmekbekenh nawu Yawey mayaliborledmeng, dja minj benbuyi birrimekbe bininj kore nungka benyingkihbengdayhkeng bu benbularrbuyikenh.
EXO 32:15 Wanjh Moses yawoyhkoluy kore kuwarddekimukbeh, kaluk kumyikoluy dja karrmi kubid nuye manwarddebalabala bokenh manbu bimbuyindi kumirrk dja kubodme ngarre manbu kunwok kunwoybuk nuye bu Yawey wokkurrmerrinj. Namekbe manwarddebala bokenh wanjh God nungan marnbom. Nungan mak bimbom mankarre nuye, bu warddedadjkeng kore maninjmanu kunwardde.
EXO 32:17 Kaluk Joshua benbekkang bu birrikayhkayhmi birrimekbe bininj, wanjh bimarneyimeng Moses, “Ngabekkan nakka yiman nuk kabirrihburren kore kured yiman nawu birriyidko bininj bindimarnebebmeng!”
EXO 32:18 Wanjh Moses yimeng “Burrkyak. Nakka minj kabirrihburren. Minj kabirrihkayhme bu bindibom birribuyika bininj. Dja nakka wanjh kabirrihdjalwayini kore ngabenbekkan.”
EXO 32:19 Bu Moses bebmihbebmi darnkih kore kured, wanjh nungka nang namekbe bulikki yaw idol, dja mak bennang nawu bininj birriborrkkeyi. Wanjh nungka yidduy duninjh dja mak wohburriweng manmekbe kunwardde bokenh dja warddebarrabarrmeng kore kurorre darnkih kore kanjdjikah kuwarddekimuk.
EXO 32:20 Wanjh mey namekbe bulikki yaw idol dja kinjeng ba wirlmurrng gold yawoyhyimerranj dja djulngdongohdoy marnbom yiman kundjulng, wanjh rawong kukku dorrengh, benmarnbom bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu birribonguneng manmekbe kukku manbu gold dorrengh.
EXO 32:21 Wanjh Moses bidjawam Aaron, “Baleh nahni bininj birrikurduyimeng ke bu ngundimarnbom yibenkang kore kuhni birrikurduyimeng kunwarre duninjh?”
EXO 32:22 Wanjh biwokmey yimeng, “Nawu Kanmarnewohrnan, yuwn ngaye kandung! Ngudda yiburrbun bu birrimekbe bininj kabirridjare bu kabirrihdjalkurduyime kunwarre!
EXO 32:23 Bedda mak ngandimarneyimeng, ‘Namekbe Moses nawu nganbebkeng ngadberre kore Egyptbeh, wanjh minj ngarriburrbun bu baleh bimarnekurduyimerranj nuye. Kab ngudda yimarnbu kadberre god nawu kanmarnedokme kadberre.’
EXO 32:24 Wanjh ngabenmarneyimeng bu birrimkang nawu kabirrihkanemdjongbuyindi. Wanjh bedda birrikanemyerrkyerrkkerrinj dja ngandiwong wanjh ngaburriweng kore kunak, dja wanjh nahni mayh kukbebmeng!”
EXO 32:25 Kaluk Moses wohburrbom bu Aaron benbawong birrimekbe bininj bu birridjalkurduyimi kore bedman birridjaldjareni, dja minj birriyawoyhwokmayi nuye. Dja bedda birriwarreworrinj dja benmarnbom nawu kabirriyidko bedberre bu bindidjekmiwong.
EXO 32:26 Wanjh Moses dolkkang danginj kore kurrangmaye ngarre kunbolk kore birrihni, dja kayhmeng, yimeng. “Birringalehngale nawu Yawey nuye bininj, wanjh nakka birrimray kondah kore ngaye!” Wanjh bininj rowk nawu Levi benkebmawahmeng birrimdolkkarrinj birridangerrinj kore Moses dingihdi.
EXO 32:27 Wanjh Moses benmarneyimeng birrimekbe bininj nawu Levi benkebmawahmeng, “Yawey nawu God nuye Israel benkebmawahmeng rowk, kuhni wanjh kayime, ‘Bininj rowk ngurrima sword dja ngurribarnkurrmen kore ngurringadmodukkarren. Wanjh ngurriray kore kurehrered ngudberre dja ngurrbenbu nawu ngurridanginj dja nawu djawirna ngudberre, dja mak nawu ngurriredbo bininj.’”
EXO 32:28 Wanjh nawu Levi benkebmawahmeng birrikurduyimeng kore Moses benwokrayekwong. Wanjh kunmekbe kunbarnangarra birriwern bininj birridoweng yiman 3000.
EXO 32:29 Wanjh Moses benmarneyimeng, “Bolkkime ngudda ngurrikurrmerrinj bu ngurriyimerranj djal Yawey nuye bininj. Ngudda ngurriwokmarrkmey dja ngurrbenbom beybeywurd dja nawu ngurridangerrinj ngudberre. Kunmekbekenh kunu nawu Yawey ngunmarneyimeng kunmak ngudberre bolkkime.”
EXO 32:30 Wanjh bu kunbarnangarrabuyika Moses benmarneyimeng bininj rowk, “Ngudda ngurrikurduyimeng kundjalwarre duninjh. Dja wanjh bolkkime ngabidbun kuwarddekimuk kore Yawey dja ngadjawadjawan nungka bu wardi ngunmarnebengmidjdan ngudberre.”
EXO 32:31 Wanjh Moses durndi kore Yawey dja bimarneyimeng, “Birrimekbe bininj bedda wanjh kunwarre kunkimuk birriyimeng. Bedda wanjh birrimarnbom idols manbu gold duninjh, nawu yimankek gods bedberre.
EXO 32:32 Dja bolkkime wanjh ngaye djawan bu yimarnebengmidjdan kunwarre bedberre. Dja bu burrkyak, wanjh kanngeybularrbu ngaye kore nawu djurra yibenngeybimbom ngudda ke bininj rowk.”
EXO 32:33 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngaye ngabenngeybularrbun kore djurra ngardduk nawu kunwarre birrihyimi dja minj ngaye ngandiwokmarrkmayi.
EXO 32:34 Dja wanjh yiray, yibenka nawu ngaye ngardduk bininj kore ngabolkyolyolmeng ke, kaluk yiburrbu bu angel ngardduk karrokorrokme ngudberre. Kaluk bu rerrihkah ngaye wanjh ngabenbun birrimekbe bininj kore kunwarre birrihyimi.”
EXO 32:35 Kaluk yerrekah Yawey munkeweng kundjak kunkimuk bu benbuni nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka benduy bu bedda birridjirrkkang Aaron bu benmarnemarnbom nawu bulikki yaw nawu gold wirlmurrng duninjh.
EXO 33:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Mah, yibolkbawo kondah kore ngurrihni, ngudda dja bininj yibenbebkeng kore kunbolk Egyptbeh. Dja wanjh ngurriray kore kunred ngaye ngabenberrebbom bu ngawokkurrmerrinj bedberre nawu mawahmawah ngudberre Abraham, Isaac dja Jacob dja mak bedberre nawu kabindimawahme.
EXO 33:2 Ngaye kaluk ngamunkewe angel bu kahdokdokme ngudberre ba ngunbolhbukkan, dja ngabendjirrkkan nawu kumekbe kabirrihni nawu Canaan benkebmawahmeng, dja bininj nawu kabirringeyyo Amor, dja nawu Heth benkebmawahmeng, dja mak nawu kabirribebbehngeyyo Periz dja mak nawu Hiv, dja mak nawu birrikang kunred Jebus.
EXO 33:3 Kab ngurridjallay kunmekbe kore mahni kunbolkmak, kore manme kawernmerren ngudberre. Dja bonj, ngaye minj mak karridjarrkre. Wardi wohbun ngudberre kore manbolh ngurrire, dja wanjh ngudda nawu kandidjalwokburriwe ngaye munguyh.”
EXO 33:4 Bu nawu Israel benkebmawahmeng birribekkang manmekbe kunwok kunrayek, bedda wanjh birriwernhnjilngwarreminj, dja minj birrihdjongbuyindiwirrinj nawu namakmak jewelry dorrengh,
EXO 33:5 Kuhni wanjh Yawey biyingkihmarneyimeng Moses, “Yibenmarneyimen nawu Israel benkebmawahmeng bu bedda munguyh ngandjalwokburriwe ngaye. Bu ngaye ngabenmikayi ngarridjarrkreyi bu djalkundedjumbung, nakka wanjh ngabenbun. Dja bonj, birriyerrkyerrkkerrimen nawu jewelry, wanjh kaluk ngayeman nganjilngmarnburren bu baleh ngakurduyime bedberre.” Kuhni bu Yawey bimarneyimeng Moses bedberre.
EXO 33:6 Wanjh nawu Israel benkebmawahmeng birriyerrhyerrkkeng nawu jewelry bedberre rowk kore birrihni kuwarddekimuk Sinai. Dja bu birribolkbawong birrirey, wanjh minj munguyh birriyawoyhdjongbuyindiwirrinj nawu jewelry.
EXO 33:7 Nungka Moses munguyh kani nawu dabburlin nuye, wanjh djabnami djarrehkah kore kabirrihyongoyo kured. Kaluk Moses ngeykurrmeng namekbe dabburlin, “Dabburlin manbu kore Yawey karridabkerrenkenh”. Dja nangale nawu djareni kabidjawan Yawey nawu yiman njale djareni wanjh wam kore mahni “Dabburlin manbu karridabkerren Yawey” kore djarrehwurd kuberrkkah kore birrihyoy.
EXO 33:8 Dja yiman baleh yarrkka Moses rey kore namekbe dabburlin, wanjh birriwern bininj birridolkkarrinj dja birridangerrinj kore kurrangmaye bedberre dabburlin rowk, dja birribalmunkenang Moses bu balngimeng kore mahni dabburlin.
EXO 33:9 Bu Moses balngimi kore dabburlin nuye, wanjh manbu kunngol kunkuyeng kumngolkolungi wanjh dangeni kore kurrangmaye ngarre manmekebe dabburlin bu Yawey benewokdi Moses.
EXO 33:10 Bu bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrinani manmekbe kunngol kumkolungi dja danginj kore kurrangmaye ngarre dabburlin, wanjh bedmanwali birriboddanginj, bebbehbeh rowk kumekbe kore kurrangmahdangmaye bedberre dabburlin.
EXO 33:11 Wanjh Yawey benehwokdi Moses kaluk benemirrknarrinj bu benehwokdi yiman kayime bininj nawu djawirna bokenh kabenehwokdi. Wanjh bu beneyakwoni bu benehwokdi wanjh nungka Moses durndengi kured. Dja bininj nawu bibidyikarrmeng Moses minj bolkbawoyi kore dabburlin. Kaluk nungka wanjh Joshua nawu Nun bibornang.
EXO 33:12 Wanjh Moses bimarneyimeng Yawey, “Ngudda kanmarneyimeng bu ngaye ngabenkan nahni nawu bininj dja minj yiyimeninj bu nangale yimunkewe ba nganedjarrkre. Dja mak ngudda kanmarneyimeng, ‘Ngaye burrbun ngudda dja mak ngeyburrbun ke, dja mak ngaye nganjilngmak ke!’
EXO 33:13 Bu ngaye njilngmarnbom ke, wanjh kanbukkabukka manbu ngokko yikarremarnbun, ba ngaye wanjh burrbun ngudda, dja mak ba kanmarnenjilngmak munguyh. Yiburrbu bu nahni birriwern bininj nawu ngabenmirndekan, wanjh nakka ngudda ke bininj.”
EXO 33:14 Wanjh Yawey biwokmey yimeng, “Ngaye kaluk karridjarrkre, dja mak won ngudberre ba ngurringehme.”
EXO 33:15 Wanjh Moses bimarneyimeng, “Bu ngudda minj karridjarrkre, wanjh yuwn kankukmunkewe ngadberre bu ngarribolkbawon kondanjkunu.
EXO 33:16 Dja bu ngudda minj karridjarrkre, wanjh minj nangale mak kaburrbun bu ngudda yinjilngmak ngadberre, ngaye dja nawu ngudda ke bininj rowk. Dja bu ngudda minj karridjarrkre ngaye dja nahni ngudda ke bininj, wanjh minj ngarribuyikaworren bedberre nawu birribuyika bininj rowk nawu kondah kabirrihni kore kurorre.”
EXO 33:17 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Mah! Ngaye wanjh ngakurduyime kunmekbe kore ngudda kandjawam, dja mak kannjilngmarnbun ngardduk, dja mak ngeyburrbun ngudda.”
EXO 33:18 Wanjh Moses yimeng, “Bolkkime wanjh kanmarnekukbukkarrimen ba nan bu ngudda yidjalwernhmakkaykenh.”
EXO 33:19 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngaye nawu Yawey wanjh bukkan ngardduk kunmakmak rowk kore kumirrk ke, dja ngangeymulewarren ngardduk ba kanngeybekkabekkan. Ngaye ngadjalkongibun bininj nawu ngadjare, dja nangale nabuyika bu wardi ngabendjalwarnyak, wanjh minj ngabenkongibun.
EXO 33:20 Dja med, ngudda ngaleng minj kankebnan ngaye. Bu nangale nakka djal bininj nawu ngankebnan nakka wanjh bonj, karrowen.”
EXO 33:21 Wanjh Yawey yawoyhyimeng, “Manbu kunwardde kahdi kaluk darnkih kore ngaye, wanjh kumekbe yibarndin.
EXO 33:22 Dja bu kunwernhmakmak ngardduk ngunyurrhke kumekbe, wanjh ngaye kurrme kore kahwarddebarrarn yerre wanjh kukbalhme kunbid ngardduk bu kumekbe yurrhke.
EXO 33:23 Kaluk bu ngabidwayhme wanjh kunbodmewi kandjalbodmenan, dja manbu kunkeb makka yuwn nangale kankebnan.”
EXO 34:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yiyawoyhdadjdadjke bokenh kunwardde manbalabala, yiman yimi manbu manyungkihni, dja kaluk ngayawoyhbimbun karohrok bu bimbuyindi maninjmanu manyungkih kunwardde, manbu ngudda yibakkeng.
EXO 34:2 Bu malamalaywi, wanjh yiyingkihmarnburrimen bu kukabel, dja yimbidbu kore kaddum mahni kunwarddekimuk. Kaluk kumekbe yikurrmerrimen kore kumirrk ngardduk.
EXO 34:3 Minj nangale mak ngunemdjarrkre dja mak minj nangale karri darnkih kore kuwarddekimuk. Yiman mak kayime nawu mayh kumirnde, nakka mak minj kundalk kangun darnkih kore kuwarddekimuk.”
EXO 34:4 Wanjh Moses dadjkeng bokenh kunwardde manbalabala, yiman yimi nawu kerrngehkenh karrmihkarrmi. Wanjh bu kumhkabelni nungka dolkkang, wanjh warddebidbom, yiman bu Yawey bimarneyimeng, dja mak kang kunbid nuye, dja yibidbom manbu kunwardde bokenh.
EXO 34:5 Kaluk kumekbe nungka Yawey kumkoluy kunngol dorrengh wanjh benehdjarrkdi Moses, wanjh Yawey ngeymulewarrinj nuye kunngey.
EXO 34:6 Wanjh Yawey bimirrkyurrhkeng Moses dja yimeng, “Ngaye wanjh Yawey. Ngaye Yawey nawu God, dja ngaye ngamimkongiwern duninjh, dja ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre bininj rowk bu djal burudjang. Minj ngayiddung werrkwerrk dja ngaleng ngaye munguyh ngabenmarnedjare bininj rowk, dja minj mak ngakurren bu kowe.
EXO 34:7 Ngabendjalmarnedjare munguyh birridjalwern rowk nawu bininj. Ngabenmarnebularrbun kunwarre bedberre nawu ngandiwokburriwe dja kabirriyime kunwarre. Dja bonj, ngaleng wanjh ngabenbun bininj nawu kabirridjaldjare kunwarre kabirriyime. Kaluk ngabenbun mawahmawah bedberre nawu birrimekbe birriwarre bininj bu kunmekbe kunwarrekenh. Kaluk bedmanwali ngabenbun nawu kunwarre kabirrihdjalyime dja mak wurdwurd bedberre dja mak mawahmawah dja doydoyh kabindihyime.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey.
EXO 34:8 Wanjh kundjalmekbe rerrih Moses boddanj kore kurorre dja wanjh biburluburlumi nawu Yawey.
EXO 34:9 Moses yimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan rowk, bu ngudda yinjilngmak ngardduk, wanjh karridjarrkray ngaye dja mak nawu nahni bininj rowk. Ngaye ngabenburrbun nahni bininj minj kabirridjare ngundiwokmarrkmang, dja djawan ngudda kanmarnebengmidjda ngadberre nawu nawarrehwarre ngarrikarrme dja ngadberre kunwarre. Dja kanka ngadberre ba ngarriyimerran ngudda ke bininj duninjh.”
EXO 34:10 Wanjh Yawey yimeng, “Ngaye ngawokkurrmerren ngudberre. Ngaye wanjh ngakurduyime kunkimuk duninjh kundulkarre ngardduk dorrengh kore kumirrk ngudberre. Ngakurduyime manbu minj nangale nabuyika bininj nayi kondah kore kurorre dja kore kubolkbubuyika rowk. Dja mak nawu bininj ngurrihdjarrkdi, wanjh nakka kabirrinan ngardduk kundulkarre. Ngaye, nawu Yawey, wanjh ngadjalkurduyime kunmakmak ngudberre dja wanjh ngurrikangebarrhme.
EXO 34:11 Dja bu kandiwokmarrkmang kore wokrayekwon bolkkime, wanjh nakka ngabenkelekadjung ngudberre nawu bininj rowk, ngayime nawu kabirringeyyo Amor, dja nawu Canaan benkebmawahmeng, dja nawu Heth benkebmawahmeng, dja mak nawu kabirribebbehngeyyo Periz, dja mak Hiv, dja nawu birrikang kunred Jebus, dja ngaleng ngurridjalkurduyime bu ngaye marneyime ngudberre.”
EXO 34:12 “Kaluk bu ngurringime kunbolkbubuyika bedberre birrimekbe bininj, wanjh yuwn bu ngurriwokmarnburren bedda dorrengh, wardi ngundidarrkidmang kore kungarlkwarre.
EXO 34:13 Dja wanjh ngurribakbakemen bedberre altars, dja manbu kunwardde kore kabirrimarneboddan nawarre, dja ngurridjobkemen kundulkdjamun ngalengngarre god ngalbu ngaldaluk kangeyyo Asherah.
EXO 34:14 Dja mak yuwn ngurrimarneboddan nabuyika god, dja ngaye nawu Yawey wanjh ngadjalkudji God ngudberre, dja ngaye yiman kayime ngakirnwern ngudberre.”
EXO 34:15 “Dja mak ngurrinahnarrimen bu minj ngurriwokmarnburren nawu bininj kumekbe kunbolk kabirrihni. Wardi mak bu kabirrimarneboddan nawu gods bedberre dja kabirribun mayh bu kabindiwon bedberre nawu god, wanjh ngundidjawan bu wardi ngurriraworren dja ngurribalmarneboddan nawu bedberre gods dja mak ngurridjarrkngun mulil nawu kore mayh kabirrikinje gods bedberre.
EXO 34:16 Dja ngurrinahnarrimen warridj bu ngurrbenmang yawkyawk nawu kumekbe kabirrihni ba bu ngurrbenwon nawu nabebeywurd ngudberre bu kabirrimarrenkenh, wardi birrimekbe yawkyawk wanjh kabirridjalmarneboddan bedberre gods, dja wardi kabindimarnbun bebeywurd ngudberre bu kabirriraworren dja kabirridjarrkboddan namekbe nawu gods.
EXO 34:17 Dja mak yuwn ngurrimarnbun idols bu kore ngurrikinje nawu wirlmurrng bu ngurrikukmarnbun idol nawu god.”
EXO 34:18 “Dja ngaleng ngurrimulilma mulil manbu buriddi minj kakarrme mannguklurlmikenh. Kaluk bu kunkodjke seven wanjh kunmekbe ngurringun manme manbu minj kakarrme manbu kahnguklurlke kandidjawa kore ngaye wokrayekwong ngudberre. Kuhni bu ngurrikurduyimen kore ngaye dungnameng ngudberre, yiman dird nawu kangeyyo Abib, dja namekbe dird bolkyimeng bu ngudda ngurrimbebmeng kore Egyptbeh.”
EXO 34:19 “Nawu ngalbabadjan kabindihkarrmehkarrme kaluk nadjahnadjaman nakka wanjh ngaye ngardduk rowk bininj, yiman mak mayh nawu nadjaman kaluk nawu kahdangerren kore yihmirndekarrme ke.
EXO 34:20 Bu ngurridjare ngurribayahme nadjaman nawu donkey wanjh kandikarremulewan nakudji lamb, dja bu minj yidjare yirrurndiwe namekbe nawu donkey yaw wanjh yidjudbakkemen. Dja mak ngurrbendurndiwemen bu ngurrbenkukbayahmen nawu nadjahnadjaman nabebeywurd bininj ngudberre.” “Minj nangale mak kamre karrangen kumirrk ngardduk bu djal bidlarrk.”
EXO 34:21 “Kaluk ngudda ngurridjaldurrkmirri bu six kunkodjke, dja manbu kamarnburren kunkodjke seven makka wanjh ngurringehmen. Kaluk bu yiman ngurrihdudjeng manme ngarre kabolkyime, dja mak bu kabolkyime kore ngurridjolengmang manme, bonj, kunmekbe ngurridjalngehmen bu kunkodjke seven.”
EXO 34:22 “Ngurrimulilma ngarre mulil manbu Djandikenh, bu ngurrimoyhmang manbu manyungkih manme manbu wheat bu ngurridjolengmang, dja mak ngurrimulilma ngarre kudjurlekenh kayimerran, dja ngurrimang manbu mandjoleng kore kabarndi.”
EXO 34:23 “Kaluk bu mandjewkbubuyika, wanjh binihbininj rowk ngudberre birrimbebmen danjbikkah bu kandimarneboddan kore kumirrk ngardduk, ngaye Yawey nawu Ngabenmarnewohrnan Rowk nawu God ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng.
EXO 34:24 Bu ngurribolkbawon ngudberre kunred, dja ngurrimre rowk kore maninjmanu mulil danjbik, wanjh yuwn ngurriburrbun bu birribuyika bininj kabirribolkdjirdmang ngudberre. Burrkyak, dja ngabenngurdke. Ngaye ngabenkukburriwe bininj rowk nawu bolkkime kabirrihni kubolkbubuyika ba bu ngurringimen ngurribolkkarrme, dja mak ngabolkwarlahwon kunred ngudberre.”
EXO 34:25 “Bu kandiwon mayh, dja ngurrikinje kore altar, yuwn bu kumekbe kandiwon buriddi manbu mannguklurlmikenh kakarrme dorrengh. Dja mak bu ngurrikarrme mulil manbu ngaye darrkidbawongkenh, wanjh yuwn bu ngurrikarekurrme yikahwi manme bu kunkodjkebuyikakenh.”
EXO 34:26 “Ngaye nawu Yawey ngudberre God dja ngudda wanjh ngurrimka kore ngaye yikahwi manme manyungkih bu ngurridedjingmang ngurrimoyhmang.” “Dja mak yuwn ngurrikinje nawu sheep yaw, dja yika goat yaw, wanjh yuwn bu ngurrikinje kore ngalbadjan ngalengngarre kundjikkakenh.”
EXO 34:27 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Yibihbimbu nahni kunwok rowk, dja ngaye ngawokkurrmerren kore namekbe kunwok rowk bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, dja mak ngudda ke warridj.”
EXO 34:28 Kaluk Moses yerrkang bu kunkodjke forty dja kunkak forty, kore kuwarddekimuk bu Yawey benehdjarrkdi. Kaluk minj kukku bonguyi dja mak manme minj nguyi bu kumekbe dingihdi. Wanjh kumekbe Moses bihbimbom kore kunwardde manbalabala kunwok rowk nawu Yawey wokkurrmerrinj nuye, manbu Kunbidbokenh Mankarrekihkimuk.
EXO 34:29 Moses wanjh nungka kumyikoluy kore Kunwarddekimuk Sinai, bu karrmi kubid nuye kunwardde bokenh manbalabala manbu bimbuyindi kunwok kunwoybuk nawu Yawey wokkurrmerrinj. Dja Moses wanjh kebbami duninjh bu kunmekbekenh nungka benehwokdi Yawey, dja minj mak burrbuyi bu nungan kebbami.
EXO 34:30 Bu Aaron dja birribuyika bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrinang Moses, wanjh minj birridarnhrawinj kore nungka, dja birrikebnang nuye bu kebbamibami duninjh dja wanjh birridjalkeleminj.
EXO 34:31 Dja Moses benkayhmeng bedberre Aaron dja mak nawu bindiwohrnawohrnani kore binihbininj rowk, wanjh birridurndi bu darnkih nuye, dja nungka benmarnewokdanginj bedberre.
EXO 34:32 Kalukburrk bininj rowk nawu Israel benkebmawahmeng birriyikang darnkih. Dja wanjh Moses benwoni mankarre rowk manbu kore Yawey biwong bu benewokdi kore kuwarddekimuk Mount Sinai.
EXO 34:33 Kaluk bu yakwong kore benmarneyolyolmi, wanjh nawu Moses nungan kebbarrkburrinj manburrbawi.
EXO 34:34 Dja bu nungka ngimi manbu dabburlin bu kabenewokdi nawu Yawey, wanjh kebwerrhmerrinj nawu kore kebdjongbuyindi kaluk bu benewokdi nawu Yawey kaluk bu kumyawoyhbebmi. Bu bebmi wanjh benmarneyolyolmi nawu Israel benkebmawahmeng kore baleh Yawey biwong dja bimarnerayekwong bu Moses kabenwon.
EXO 34:35 Kaluk bedda birridjalkebnani bu djalkebbami. Bu yakwong kore benmarneyimeng, wanjh nungka yawoyhkebbarrkburrinj kaluk yerrekah kakebwarrhmerren bu yawoyhngimi bu Yawey kabenewokdi.
EXO 35:1 Moses benmornnameng rowk bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh benmarneyimeng, “Kuhni kunwok wanjh nawu Yawey ngunwokrayekwong ngudberre, dja ngaye marneyime kore nungka nganwokwong ngudberre. Nungka yimeng,
EXO 35:2 ‘Ngudda ngurrikarrme six kunbarnangarra ba bu ngurridurrkmirri. Dja manbu kahmarnburren kunbarnangarra seven, makka wanjh kunbarnangarradjamun ngudberre. Kaluk makka ngaye ngardduk bu kunmak kandimarneyime dja kunu ngurringehmen. Dja nangale nawu karrurrkmirri bu kunbarnangarradjamun, nakka wanjh ngurribu.
EXO 35:3 Dja mak yuwn ngurriwurlhke kunak bu karung kore kured ngudberre bu kunmekbe kunkodjke Sabbath.’”
EXO 35:4 Wanjh Moses benmarneyimeng nawu Israel benkebmawahmeng rowk kore birrimirnderri, yimeng, “Kuhni wanjh nawu Yawey kanwokrayekewong.
EXO 35:5 Njalehnjale nawu ngurrihkarrme, wanjh yika ngurrikan ngurriwon Yawey. Bu ngurridjare wanjh ngurrimkan ngurriwon nuye Yawey manbu wirlmurrng, yiman gold, silver, dja bronze.
EXO 35:6 Dja mak bu ngurridjare wanjh ngurriwo Yawey manburrba linen namakmak, dja mak kunyarl manbu kukblue, kukpurple dja mak kukkurlba, dja mak manburrba birrimarnbom goat kunngabek dorrengh.
EXO 35:7 Dja nuk ngurrimka kunkulah nawu narangem sheep kaluk birrimarnbom kakukkurlbamen. Dja mak ngurrimka kunkulah ngarre marndingunjngunj, dja mak kundulk manbu acacia.
EXO 35:8 Dja mak ngurrimka manbu olive kunkalkkid ngarre lamps, yika manbu spices bu kabirrirawon kunkalkkid ngarre olives ba bu kabirrikodjbarung nawu priests, dja mak kunkalkkid manbu ngurrimarnbun incense manbu mankalkkidmanjmak.
EXO 35:9 Dja mak ngurrimka manwarddemak yiman onyx, dja mak nabubuyika nawu jewels bu kabirrikurrme kore ephod nawu nakimuk priest nuye, dja mak kore nawu kabenhberrekalkbalhme nuye.”
EXO 35:10 Wanjh Moses yawoyhwokdi benmarneyimeng nawu Israel benkebmawahmeng, “Ngudda nawu ngurriwernhburrbun nawu ngurrimarnmarnbun njalehnjale wanjh ngurrimray ngurrimarnbu njalehnjale rowk kore Yawey kanwokrayekwong kadberre.
EXO 35:11 Ngayime nawu Manrurrkdjamun Dabburlin kuberrkkah, dja mak nawu kaddum kahbalhme nawu dabburlin, ngayime nawu nginj, dja nawu kundulk frames, dja mak mandulkdjad, dja nawu mandulk bu kabirridjabname, dja mandadkenh ngarre.
EXO 35:12 Dja mak manbu Ark, dja mandulkkuyeng ngarre manbu kabirriwayhkekenh, dja mak manbu kaddumkah ngarre dorrengh, dja nawu manburrba nawu kawelhwelme kore kumirrk ngarre.
EXO 35:13 Dja mak ngurrimarnbu manbu manbalabala table, dja kundulk bokenh mankuyeng bu kabirrikanakankenh, dja mak njalehnjale nawu ngarre kore manbalabala kabarnhbarndi, dja mak kandidjawa manbu kanhbengdayhke kadberre bu God kumwam karridjarrkdi;
EXO 35:14 dja mak lampstand bu kabolkwolkankenh, dja nawu njalehnjale ngarre dja mak kunkalkkid ngarre;
EXO 35:15 dja mak manbu altar kore kabirrikinje mankalkkidmanjmak, dja mak mandulkkuyeng ngarre nawu kabirrikanakankenh, mak kunkalkkid manbu karrbenkodjdjuhkekenh, dja mak manbu mankalkkidmanjmak ngarre. Dja mak manburrba manbu kawelhwelhdi kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 35:16 Dja mak ngurrimarnbu nawu altar ngarre kore mayh kabirrimarnekinje nuye Yawey, mak nawu ngarre wirlmurrng bronze screen kaluk mandulkkuyeng, dja mak nawu tools ngarre, dja mak wirlmurrng bronze banikkin nakimukkenh, dja ngarre mandadkenh.
EXO 35:17 Dja mak ngurrimarnbu manburrba manbu kawelhwelhdi ngarre kuberrkkah manbu Manrurrkdjamun Dabburlin, dja nawu kundulk nawern kadjabdi dja mak manbu mandadkenh ngarre, dja mak manburrba ngarre kore kabirribalhngimen kumekbe ngarre kuberrkkah.
EXO 35:18 Dja mak ngurrimarnbu tentpegs ngarre kanjdjikenh ngurridjabname manbu Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak kore kurberrkkah ngarre, dja mak kunyarl ngarre.
EXO 35:19 Ngurrimarnbu manburrba ba bu ngurrimadjmarnbu kunmadj kukdjamun ba bu Aaron dja nawu nabebeywurd nuye kabirridjongburren bu kabirridurrkmirri yiman priests kore Yawey nuye kubolkdjamun.”
EXO 35:20 Wanjh bu Moses yakwong yolyohyolyolmi bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, bedda wanjh benbawong dja birriwam.
EXO 35:21 Wanjh nawu birridjareni birrimkang birrimarnekurrmeng nuye Yawey namakmak ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore nawu Yawey kamre bu kabendjahwon bedberre. Dja mak bedda birrimkang njalehnjale ngarre yiman kunmadj nawu priests bedberre namekbe dorrengh.
EXO 35:22 Birridjalwern nawu bininj dja daluk birrimkang njalehnjale namakmak nawu gold jewelry pins, earrings, rings dja bracelets. Kaluk bedda birridjareni dja birrikurrmeng rowk bu birrimarnewayhkeng kunbid bedberre kore kumirrk nuye Yawey.
EXO 35:23 Dja mak bininj nawu birrikarrmi kunyarl manbu kukblue, dja kukpurple dja kukkurlba, dja linen manburrbamak, dja nawu birrikarrmi nanikud kunngabek dja yika narangem sheep kaluk kunkulah dja medjyimi mankurlba, kunkulah ngarre marndingunjngunj, wanjh bedda birrimkang rowk bu birrimarnekurrmeng kore Yawey.
EXO 35:24 Birriwern birrimkang rowk nuye Yawey wirlmurrng nawu silver dja bronze, dja mak bininj rowk nawu birrikarrmi acacia kundulk birrimkang bindiwong nawu birridurrkmirri kore Manrurrkdjamun Dabburlin birrinami.
EXO 35:25 Dja mak daluk nawu kabirriwernhburrbun wanjh birrimarnbuni kunbidwi bedberre yiman kunyarl medjbuyika yiman kukblue, kukpurple dja mak kukurlba, dja mak manburrbamak linen, wanjh birrimkang bindiwong.
EXO 35:26 Dja mak daluk rowk nawu birrikurdumakni bu birrimarnbuni kunyarl kaluk nanikud kunngabek nuye, wanjh birrimarnbuni kore birridjareni.
EXO 35:27 Dja nawu kabirriwohrnawohrnan bininj wanjh nakka birrimkang manwarddemak onyx dja nabubuyika jewels bu kabirrikurrme ngarre ephod dja nawu kabihberrekalkbalhme nawu priest.
EXO 35:28 Dja mak birrimkang manbu spices dja olive kunkalkkid ngarre lamps, dja mak kunkalkkid manbu kabindikodjdjuhkekenh, dja mak ngarre kunkalkkid manbu mankalkkidmanjmak ngarre.
EXO 35:29 Wanjh birridjalwern rowk bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrimkang nawu namakmak birrikarrmi bu birriwong nawu Yawey. Bedda birridjareminj bu birrikurduyimeng, bininj dja mak daluk ba bu birridurrkmirri dja birriyakwong rowk kore Yawey benmarnewokwong bedberre bu biyingkihmarneyimeng nawu Moses.
EXO 35:30 Wanjh Moses benmarneyimeng nawu Israel benkebmawahmeng, “Ngurrina! Nungka Yawey bidjarrngbom nakudji bininj nawu kumdolkkang kore namud nuye Judah. Nahni bininj nawu Bezalel nawu beywurd nuye Uri, dja nawu Hur bikebmawahmeng. Bedda wanjh nawu Judah benkebmawahmeng.
EXO 35:31 Kaluk Yawey bikukbarlkeng Namalngmakkaykenh nuye God dja biwong kunmayali ba bu kawernhburrbun bu kamarnmarnbun njalehnjale manwern manbubuyika.
EXO 35:32 Nungka wanjh nakurdumak bu kawernhburrbun bu kamarnbun yehyeng nawu kore wirlmurrng gold, silver dja bronze, dja mak kadjobdjobke kunwardde, dja mak jewels wanjh kabalkurrme kore wirlmurrng, dja kundulk kamarnbun dja mak kunbubuyika warridj nungka kamarnbun.
EXO 35:34 Yawey wanjh benbenedjarrngbom Bezalel dja mak nabuyika bininj nawu kangeyyo Oholiab ba bu benemekbe bininj kabindibalbukkan nawu birribuyika bininj warridj. Oholiab nakka wanjh kamdolkkang kore namud nuye Dan, dja beywurd nuye Ahisamach.
EXO 35:35 Yawey wanjh benbukkabukkang birrimekbe birriwern bininj ba bu kabirrimarnbun nawu njalehnjale dja mak kabirrikarrebimbun kore kabirrihdadjke wirlmurrng dja kunwardde. Wanjh bedda mak kabirribibbun kore linen manburrbamak, kaluk karaworren kunyarl manbu kukblue, kukpurple dja mak kukkurlba. Bedda wanjh birrikurdumak rowk.”
EXO 36:1 Wanjh Moses benyolyolmeng dja benmarneyimeng, “Nahni bininj nawu Bezalel, dja mak nawu Oholiab dja mak birribuyika birriwern bininj nawu Yawey benmarnbom birrimayalimakminj dja birrikurdumakminj ba bu kabirrimarnbun manbu Yawey nuye Manrurrkdjamun. Bedda wanjh kabirridurrkmirri rowk kore Yawey wokrayekwong.”
EXO 36:2 Kaluk Moses benkayhmeng Bezalel, dja mak nawu Oholiab dja mak birriwern bininj nawu Yawey benmarnbom birrikodjkurludjad dja birrikurdumak. Birrimekbe bininj birridjareni birridurrkmirri kumekbe.
EXO 36:3 Wanjh Moses benwong kunwardde dja njalehnjale rowk kore nawu Israel benkebmawahmeng birrikurrmekurrmeng bu kabirrirurrkmarnbunkenh ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin. Dja mak nawu Israel benkebmawahmeng rowk birriyibebmi kore Moses, dja birrihdjalkurrmi bu kukabelbubuyika rowk. Wanjh bedda birridjaldjareminj bu birrikurrmi.
EXO 36:4 Kaluk nawu birrikurdumakni bininj birrihdurrkmirri kore birrihrurrkmarnbuni manbu manrurrkdjamun nuye Yawey, wanjh birribawong kore birrihdurrkmirri.
EXO 36:5 Dja birriyikang Moses birrimarneyimeng, “Bonj. Nawu kunwardde dorrengh kabirrimhdjalkan munguyh kore Yawey nganmarneyimeng bu ngarrikurduyime wanjh nadjalwern duninjh! Wanjh kamak bu kabirridjalbawon.”
EXO 36:6 Wanjh Moses benwokrayekwong bedberre nawu Israel benkebmawahmeng kore birridi kunred, dja benmarneyimeng bu nawu kabirrihkurrme nawu kunwardde dorrengh kore Yawey nuye manrurrkdjamun, wanjh bedda kabirringurdme rowk. Dja wanjh bedda birringurdmeng birrikurrmi.
EXO 36:7 Dja nawu kunwardde dorrengh nakka wanjh barlmeng kore bedda birrihkurrmi ba kamak kabirriyakwon rowk kore birridurrkmirrikenh kumekbe.
EXO 36:8 Yikahwi bininj nawu birridurrkmirri wanjh birrikodjkurludjad, dja birrimekbe wanjh birrimarnbom ten manburrba nawu curtains manbu welhdiwelhdi yiman warnamyoy ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin. Bedda birribibbuni manburrba manmak nawu linen, kunyarl dorrengh nawu kukblue, kukkurlba dja mak nawu kukpurple. Dja mak nakudji bininj nawu wernhburrbuni bibbuni yiman bim nawu Cherubim kore manburrba.
EXO 36:9 Kaluk namekbe curtains nawu birrimarnbom nakka wanjh rohrokni rowk, twelve metres bu kakuyeng dja bokenh metres bu karrirdwarlah.
EXO 36:10 Nawu five curtains nakka wanjh birribelebelbmeng yiman birrinameng kukudji, mak nawu nabuyika five wanjh kunmekbe rerrih birriyimowong yiman nawu nayungki birrimarnbom.
EXO 36:11 Wanjh birrimey manburrba nawu kukblueni, dja birribibbom loops, dja birribelbmeng kore kurrihdirrid ngarre nayerre curtain kore five nawu belbmerrinj, dja wanjh nabuyika five, nakka wanjh kunmekbe rerrih birriyimowong.
EXO 36:12 Kaluk namekbe nawu loops marnbuyindanj fifty kore nakudji curtain mak kunmekbe rerrih bu karohrok nawu nayerre curtain. Dja nawu loops wanjh rohrokni dja mirrkmarrinj kore namekbe curtains bokenh.
EXO 36:13 Dja mak birrimarnbom fifty nginj, nawu wirlmurrng gold ba kabelbmerren nawu curtains wanjh kabalraworren bu kamarnbuyindan mandjalkudjikenh kawarnamyo bu birribarnnameng kore ngarre dabburlin.
EXO 36:14 Dja mak birrimarnbom nabadbuyika curtain bu birribarnnameng kaddum kore Manrurrkdjamun Dabburlin ba bu kakodjbarrkbun. Birrimey nawu nanikud kunngabek, dja birrimarnbom eleven manburrba curtains.
EXO 36:15 Kaluk namekbe eleven manburrba nakka wanjh karohrok rowk, thirteen metres bu kakuyeng dja bokenh metres bu karrirdwarlah.
EXO 36:16 Wanjh nawu birribibbom five curtains bu birrirawong birrimarnbom nakudji nakimukkenh, dja mak nabadbuyika six manburrba wanjh birrirawong yimerranj nabuyika nakukkudji nakimuk.
EXO 36:17 Wanjh birribibbom fifty loops kore kurrihdirrid ngarre nayerre curtain kore nawu five curtains raworrinj nadjalkukkudji, dja kunmekbe rerrih birriyimowong kore nawu six curtains raworrinj.
EXO 36:18 Kaluk wanjh birribalmarnbom fifty nginj nawu bronze wirlmurrng, ba karaworren kore bokenh ngarre curtains ba kamarnbuyindan mandjalkudji.
EXO 36:19 Mak birribadyawoyhmarnbom bokenh dabburlin bu birrikurrmeng kuberrkkah rowk kore Manrurrkdjamun Dabburlin. Kaluk nakudji dabburlin birrimarnbom kunkulah nuye sheep narangem nawu birrimedjmarnbom manmedjkurlba, dja mak bu birrimarnbom nabuyika, wanjh birribibbom kunkulah ngarre marndingunjngunj ba bu birribarrkbomkenh kuberrkkah kore Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 36:20 Wanjh birridjabnameng kundulk frames kaluk acacia kundulk ba karayekwon manbu Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 36:21 Kaluk nawu nabebbehkudji kundulk frame nakka wanjh four metres bu kakuyeng dja bu kawarlahwarla nakka wanjh 70 centimetres.
EXO 36:22 Nawu frames rowk karrmi mandulkdjad bokenh manbu djabnamikenh, mankudji kore kurridkudji dja mak kurridbuyika kabebbehdi. Kaluk nawern rowk nawu frame manbu karaworren dja kammarnbuyindanj bu kundjalkudjiwi.
EXO 36:23 Kaluk birrimarnbom twenty frames ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kaluk kore walemkah,
EXO 36:24 dja mak birrimarnbom forty mandadkenh manbu wirlmurrng silver ba birribebbehdjabnameng mandulkdjad ngarre frames rowk.
EXO 36:25 Dja mak birrimarnbom twenty frames ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore kakbikah
EXO 36:26 dja mak forty mandadkenh manbu wirlmurrng silver ba bu frames rowk bebbehkarrmi bokenh, dja mandulkdjad birridjabnameng, bokehbokenh kore frames rowk.
EXO 36:27 Bedda mak birrimarnbom six frames kaluk karrikadkah ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kurredjkah,
EXO 36:28 dja mak bokenh frames ngarre kurruhbe kore Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 36:29 Kaluk namekbe bokenh frames birribokenhmeng bu birrirawong kore kanjdji dja mak kore kaddum. Kaluk ring nawu wirlmurrng belbmeng namekbe bokehbokenh frames. Kunmekbe birriyimowong kore kurrubbehdubbe bokenh.
EXO 36:30 Wanjh dingihdi eight frames dja mak 16 mandadkenh manbu wirlmurrng silver. Kaluk bokenh mandadkenh kabebbehdi kore kanjdji ngarre nabebbehbuyika nawu frames.
EXO 36:31 Wanjh birrimarnbom fifteen mandulkdjad manbu acacia kundulk, dja birrikurrmeng kubulkayh kore frames rowk bu belbmikenh kurridkudji kore kurridbuyika ngarre frames bebbehbeh. Wanjh birrimarnbom kunbidkudji mandulkdjad kore kurridkudji ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak kunbidkudj mandulkdjad kore kurridbuyika ngarre, dja mak kunbidkudji ngarre karrikadkah ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, kore kurredjkah.
EXO 36:33 Birrikurrmeng nahni mandulkdjad rowk nakudji nakudji bebbehdi kore frames manbubuyika, dja birrikurrmeng rowk kore kubulkayh, wanjh yiman kayime kukyimerranj mandulkkuyeng duninjh kare kurredj kore karrokme kurrid bokenh ngarre dabburlin.
EXO 36:34 Wanjh birribaruy manbu wirlmurrng gold duninjh mahni mandulkdjad rowk, dja mak nawu frames rowk. Dja mak birrinameng manbu wirlmurrng gold dorrengh nawu rings kore kurrihdirrid nawu frames ba bu kakarrme mandulkdjad, bebbehbeh nakudji mandulkdjad kore mankudji frame.
EXO 36:35 Wanjh birrimarnbom manburrba nawu curtain, bu birribibbuni kunyarl nawu medjyimi kukblue, dja kukpurple dja mak kukkurlba. Birribibbuni nawu manburrba manbu manmak linen. Kaluk bininj nawu wernhburrbuni wanjh bibbuni bim nawu Cherubim kore nawu curtains.
EXO 36:36 Wanjh birrimarnbom kunkarrngbakmeng mandulkdjad kaluk acacia kundulk ngarre manburrba nawu curtain, dja mak birribaruy mahni kundulk rowk manbu wirlmurrng gold duninjh. Dja mak birrimarnbom manbu wirlmurrng gold nawu nginj ngarre mandulkdjad bu djabdidjabdi, dja mak nawu kunkarrngbakmeng wirlmurrng silver mandadkenh ngarre ba bu birridjabnameng nawu kunkarrngbakmeng mandulkdjad.
EXO 36:37 Wanjh kore nawu kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, nakka wanjh birrimarnbom manburrba manmak manbu linen, dja birrimarnbom kunyarl nawu medjyimi kukblue, dja mak kukpurple dja mak kukkurlba. Dja nahni curtain karrmi bim warridj dja wanjh kukmakni.
EXO 36:38 Dja mak birrimarnbom kunbidkudji mandulkdjad bebbehkarrmi nginj nawu nginj, dja mak manbu mandadkenh ba bu birridjabnameng mandulkdjad, dja kore kaddumkah birribaruy mahni mandulkdjad rowk manbu wirlmurrng gold duninjh, dja warridj wirlmurrng gold birribaruy kore mandulkdjad rowk. Kaluk birrimarnbom manbu mandadkenh bu wirlmurrng bronze.
EXO 37:1 Nawu Bezalel marnbom manmekbe manbu Ark kaluk acacia kundulk. Marnbom bu 110 centimetres kakuyeng dja 70 centimetres bu kahdirdwarlah, dja mak 70 centimetres bu kaddum rohrokmeng.
EXO 37:2 Wanjh nungka baruy wirlmurrng gold duninjh kore kururrk dja kuberrk, dja mak kuyenghmeng wirlmurrng gold duninjh dja kurrmeng bu wakbuyinguneng nawu Ark.
EXO 37:3 Mak nungka marnbom kunkarrngbakmeng wirlmurrng gold rings ngarre wanjh belbmeng kore kunkarrngbakmeng kurrenge ngarre Ark, bokehbokenh kore kurrid bokenh ngarre.
EXO 37:4 Wanjh marnbom mandulkdjad mankuyeng bokenh, kaluk acacia kundulk, wanjh kaluk balbaruy wirlmurrng gold duninjh. Wanjh dulkngimewong mahni kundulk bokenh kore rings nawu kahdi kurrid ngarre Ark ba bu bininj kabirringorrkan.
EXO 37:6 Dja mak marnbom kaddumkah ngarre Ark, kaluk wirlmurrng gold duninjh dja mak namekbe manbu kaddumkenh nakka wanjh 110 centimetres bu kakukkuyeng dja 70 centimetres bu kawarlahwarla.
EXO 37:7 Wanjh nawu Bezalel dongohdoy namekbe wirlmurrng gold duninjh dja marnbom nawu kukyimi Cherubim bokenh, wanjh yiman belbmeng kore lid.
EXO 37:8 Kaluk namekbe mayh bokenh benebelbmikenhdi kore nawu kaddumkenh benemirrkmarreni kore benebebbehdi kore kurrid bokenh ngarre Ark.
EXO 37:9 Benewelwarlahminj kaddum, yiman benebarrkbuni namekbe kaddumkenh, dja mak benemirrkmarreni kumekbe, dja wanjh benebolknang manbu kaddumkah ngarre ark.
EXO 37:10 Kaluk nawu Bezalel dorrengh birrimarnbom manbalabala table manbu acacia kundulk; nakka birrimarnbom wanjh 90 centimetres kakuyeng, 50 centimetres bu kawarlahwarla, dja 70 centimetres bu kaddum rohrokmeng.
EXO 37:11 Wanjh bedda birribarungi mahni manbalabala bu gold wirlmurrng duninjh, dja mak birrimarnbom manbu gold wirlmurrng bu nakuyengkenh dja manbik, wanjh birrikurrmeng bu yiwakbom kore maninjmanu manbalabala.
EXO 37:12 Wanjh birrimarnbom mandulkbik kore kaddumkah kurrid ngarre table, kaluk rohrokmeng eight centimetres bu kore kaddum kaluk kahdjabdjabdi kore kurrihdirrid ngarre table, wanjh birribalkurrmeng nakuyengkenh gold bu yiwakbom ngarre kaddumkah.
EXO 37:13 Dja mak birrimarnbom kunkarrngbakmeng wirlmurrng gold rings ngarre nawu manbalabala, dja mak birribelbmeng kore kunkarrngbakmeng kore kurruhbe kunkarrngbakmeng kore kurrenge ngarre kahdingihdi kanjdji.
EXO 37:14 Kaluk namekbe nawu rings birrikurrmeng kurruhbe darnkih kore kaddumkah ngarre manbalabala, dja mandulkdjad karrmi bu bininj kabirridulkngimewon dja kabirrikanakan mahni manbalabala.
EXO 37:15 Kaluk mahni mandulkdjad makka wanjh birrimarnbom acacia kundulk dja birribaruy bu gold wirlmurrng duninjh.
EXO 37:16 Dja mak birrimarnbuni njalehnjale rowk ngarre manbu manbalabala, bu wirlmurrng gold duninjh birrimarnbom, yiman plates, banikkin, cups, dja mak jars nawu ngarrekih bu kabirrihborrakendongkenh wine manbu bininj rowk birrimarnekurrmi nuye nawu Yawey.
EXO 37:17 Wanjh birrimarnbom lampstand kaluk wirlmurrng gold duninjh, dja dongidongi bu kukyimerranj manbadjan ngarre lampstand, dja mak nawu mandadkenh kore birridjabnamikenh. Dja nawu cups kore lamps birrikurrmikenh, wanjh birrimarnbuni gold duninjh bu kukyimi mannguy dja njalehnjale dorrengh ngarre mannguy, wanjh belbmeng rawong manbadjan dja mandadkenh.
EXO 37:18 Birrimarnbom six manbu yiman manyeyende bu belbmikenhdi kore kurrid ngarre lampstand, kaluk danjbik karri kore kurridkudji dja mak danjbik kore kurridbuyika.
EXO 37:19 Dja mak manbu manyendekudjikudji bebbehkarrmi danjbik cups manbu kukyimi almond mannguy, dja nawu cups nawern bebbehkarrmi njalehnjale ngarre mannguy. Kaluk namekbe manyende kabebbehdi kore lampstand nakka wanjh karohrok rowk.
EXO 37:20 Kaluk mak kunkarrngbakmeng cups kukyimi yiman almond mannguy belbmi kore manbadjan lampstand dja mak bebbehkarrmi nawu njalehnjale ngarre mannguy.
EXO 37:21 Kaluk manbu six manyenhyende makka bebbehberlwarlahminj kore lampstand makka wanjh djalrohrokni rowk. Dja kanjdji kore kaddumkah manyende bokenh wanjh mannguykenh belbmi, manbuyika belbmi kanjdji kore manyende bokenh manbu kubulkayh, dja manbadbuyika belbmi kanjdji kore manyende bokenh manbu manyerre.
EXO 37:22 Manbu mannguy, dja manyenhyende dja manbadjan ngarre lampstand makka birrimarnbom bu birridongohdoy nadjalkudji wirlmurrng gold duninjh dja djalburrkkudji.
EXO 37:23 Dja mak birrimarnbom seven gold lamps ngarre namekbe lampstand, dja mak manbalabalayahwurd dja manbu kabirribirlumarnbunkenh, wanjh wirlmurrng gold duninjh rowk.
EXO 37:24 Bu birrimarnbom lampstand dja mak njalehnjale rowk ngarre, wanjh birrimey mankimukkenh burrk mankudji manbu gold wirlmurrng manbu birrirohrokmeng 34 kilograms.
EXO 37:25 Wanjh birrimarnbom altar manbu mankalkkidjmanjmak kabirrikinje. Kaluk birrimarnbom kore acacia kundulk bu birrinameng 50 centimetres bu kakuyeng mak 50 centimetres bu kawarlahwarla, dja mak 90 centimetres bu kaddum. Dja kore kukebkakebkale ngarre altar, makka wanjh kunbidbakmeng nawu kunkanemdulk djalbelbmikenhdi kore manburrk ngarre altar.
EXO 37:26 Dja mak birribalbarungi gold duninjh kore kaddum dja mak kore kurrihdirrid, dja mak kore kunkanem ngarre altar, dja mak birribalkurrmeng wirlmurrng gold nawu nakuyengkenh bu wabminguneng manburrk ngarre.
EXO 37:27 Bedda wanjh birrimarnbom dja birrinameng gold rings darnkih kore kaddumkah, kaluk bokenh kore kurridkudji, dja mak bokenh kore kurridbuyika ngarre altar, dja bininj nawu kabirringorrkan altar wanjh kabirringimewon mandulkdjad bokenh kore rings.
EXO 37:28 Dja mahni mandulkdjad bokenh birrimarnbom kore acacia kundulk, dja mak birribalbaruy wirlmurrng gold duninjh.
EXO 37:29 Dja mak birrimarnbom mankalkkidmanjmak mandjamun manbu kabirrikodjbarungkenh nawu priests, dja mak birrimarnbom nawu manmanjmakkaykenh incense duninjh yiman mankalkkidmanjmak perfume.
EXO 38:1 Wanjh bedda birrimarnbom altar manbu birribomkenh mayh bu birrimarnekinjeng nuye God. Kaluk birrimarnbom kundulk nawu acacia dja rohrokmeng 230 centimetres bu kakuyeng, mak 230 centimetres bu kawarlahwarla, dja mak 130 centimetres bu kaddum karohrokme.
EXO 38:2 Kaluk birrimarnbom kunkarrngbakmeng kunkanemdulk kore kurridbubuyika, dja nahni kunkanemdulk rowk bu raworrinj manburrk ngarre altar. Dja mak birribalkurrmeng wirlmurrng nawu bronze ba belbmiyindanj kore kungorrk dja mak kore kaddum ngarre nawu altar.
EXO 38:3 Mak birrimey wirlmurrng manbu bronze dja birrimarnbom nawern tools nawu altar ngarre, bu bininj kabirrikinje mayh, yiman djabbirlana, dja mak shovels, banikkin manbu kunkurlba kabirrihdjuhkekenh, dja mak nawu forks ngarre manbu kunkanjkenh, dja banikkin manbalabala nawu kabirrikanakankenh manbu kunyirrke.
EXO 38:4 Mak birrimarnbom nakimukkenh screen manbu wirlmurrng bronze ba kakarrme kunak bu karung kore kaddum altar, dja birrinameng kanjdji kaluk kururrk ngarre altar, kanjdji kore rim dja wohkah kore kanjdji.
EXO 38:5 Dja mak birrimarnbom nawu wirlmurrng bronze rings dja mak birrimarnbom mandulkdjad bokenh manbu acacia kundulk, dja birribalbaruy wirlmurrng bronze. Wanjh birribebbehngimowong kore kunkarrngbakmeng rings kore kurruhbe ngarre altar.
EXO 38:7 Wanjh bininj birringimowoni nawu mandulkdjad kore rings. Kaluk birridulkkurrmeng kurridkudji dja mak kurridbuyika, ba bu kamak rowk kabirriwayhke dja mak kabirringorrkan nawu altar. Manbu altar wanjh birrimarnbom ngarre kundulkbalabala dja ngaleng birribawong kore kumelk bu kalohlorrk.
EXO 38:8 Yikahwi morlehmorlenj wanjh birrimarnedurrkmirri nuye Yawey kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore Yawey kamre kabendjahwon nawu Israel benkebmawahmeng, dja birrimekbe daluk birribebbehkarrmi baddumanj nawu wirlmurrng bronze. Wanjh nawu birrimarnbuni njalehnjale kore dabburlinkenh, wanjh birrimey nahni baddumanj bedberre dja birrimarnbom banikkin nakimukkenh bu kabirridjirridjburrenkenh, dja mak birrimarnbom manbu kanjdjikah ngarre, makka wanjh wirlmurrng bronze dorrengh.
EXO 38:9 Kaluk bedda birribolkmarnbom kuberrkkah ngarre dabburlin. Wanjh birrimarnbom manburrba curtains bu kunmekbe warnamyoy. Kaluk kore walemkah nawu manburrba nakka wanjh 46 metres bu kakuyeng dja mak birrimarnbom manburrba manbu manmak linen.
EXO 38:10 Kaluk nawu curtains nakka birriwelhwelkeng kore wirlmurrng silver nginj nawu birridukkang silver kunyarl dorrengh kore mandulkdjad djabdidjabdi. Kaluk twenty mandulkdjad birridjabnameng kore twenty mandadkenh manbu wirlmurrng bronze.
EXO 38:11 Dja kore kakbikah wanjh karohrok birrimarnbom nawu curtains.
EXO 38:12 Dja mak kore karrikadkah ngarre kuberrkkah nawu curtains nakka wanjh 23 metres bu kakuyeng. Kaluk nawu curtains welhwelmi kore silver nginj nawu birridukkang kore ten mandulkdjad silver kunyarl dorrengh. Dja birridjabnameng mandulkdjad kore ten mandadkenh manbu wirlmurrng bronze.
EXO 38:13 Dja mak kore kamdungbebme, yiman koyekkah, makka mak 22 metres bu kakuyeng. Dja nawu kurrangmaye ngarre dabburlin di kore koyekkah.
EXO 38:14 Dja kore kurridkudji kore kurrangmaye nakka curtains welhwelmi dja birrididrohrokmeng bu darnkih seven metres, dja welhmi kore danjbik mandulkdjad djabdidjabdi kore danjbik mandadkenh.
EXO 38:15 Mak kore kurridbuyika kurrangmaye namekbe curtains wanjh seven metres bu kakuyeng, kaluk kakarrme danjbik mandulkdjad dja danjbik mandadkenh.
EXO 38:16 Nadjalwern rowk nawu curtains kore wakbuyinguni kuberrkkah wanjh nakka birrimarnbom manburrba manbu manmak linen.
EXO 38:17 Mak nawu mandadkenh rowk ngarre mandulkdjad, nakka wanjh birrimarnbom wirlmurrng bronze. Dja nawu nginj dja kunyarl bu birridukkang kore mandulkdjad, wanjh birrimarnbom wirlmurrng silver duninjh, dja mak kore kukodjkenh ngarre posts nakka birribaruy silver duninjh warridj. Nadjalwern nawu posts kahdingihdi kore kuberrkkah nakka wanjh dukkayindi silver kunyarl dorrengh.
EXO 38:18 Nawu curtain ngarre kurrangmaye kore kuberrkkah, nakka birribibbuni kunyarlwi manbu kukblue, kukpurple dja kukkurlbani, dja manburrba manbu manmak linen. Namekbe curtain wanjh kukmakni yiman bu birriwernhburrbuni bininj birribibbuni. Nawu curtain nakka wanjh nine metres bu kakuyeng mak 230 centimetres bu kaddum, karohrok nawu nabubuyika curtains dingihdi kore kuberrkkah ngarre dabburlin.
EXO 38:19 Kaluk namekbe curtains welhwelhdi kunkarrngbakmeng mandulkdjad dja mak kunkarrngbakmeng mandadkenh manbu wirlmurrng bronze. Dja nawu nginj dja kunyarl wanjh birrimarnbom wirlmurrng silver, dja mak kore kukodj ngarre mandulkdjad nakka mak wirlmurrng silver birribaruy.
EXO 38:20 Nadjalwern nawu tentpegs bu birridjabnami kandjikenh kore dabburlin, dja mak kore kuberrkkah ngarre manburrba nawu curtains, nakka wanjh birrimarnbom wirlmurrng bronze rowk.
EXO 38:21 Kondah kabimbuyindi yehyeng rowk bu bininj birrimangi bu birrimarnbuni njalehnjale nawu ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore kahdi manwarddebala bokenh manbu Yawey biwong Moses. Manekke manwarddebala bokenh kabimbuyindi kore Yawey nungan wokkurrmerrinj kunwoybuk dorrengh. Kaluk bu bininj birrimarnbuni njalehnjale ngarre dabburlin, wanjh Moses benwokrayekwong nawu Levi benkebmawahmeng bu kabirribimbun yehyeng rowk kore nahni djurra. Kaluk bininj nawu ngeyyoy Ithamar, nawu Aaron bibornang, wanjh wohrnawohrnani rowk kore birribimbuni nahni djurra.
EXO 38:22 Nawu Bezalel nawu beywurd nuye Uri, nawu mawahmawah nuye Hur kore namud nuye Judah, nungka wanjh marnbom njalehnjale kore Yawey biwokrayekwong Moses.
EXO 38:23 Nabuyika bininj nawu ngeyyoy Oholiab nawu beywurd nuye Ahisamach kore namud nuye Dan, namekbe wanjh bibidyikarrmeng Bezalel. Nawu Aholiab nungka kurdumakni, dja wernhburrbuni bu bimbom mankarre ngarre manbu birrimarnbunikenh, dja nungka mak marnbumarnbuni kore wirlmurrng dja mak kore kunwardde, dja mak njalehnjale yiman nawu bibbuni kunmadj bu kamak bibbuni kore kunyarl nawu kukblue, dja kukpurple dja mak nawu kukkurlba, dja mak manburrba manbu manmak linen.
EXO 38:24 Nawu wirlmurrng gold duninjh manbu birriwong Yawey ba bu birrinameng njalenjale ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, wanjh birrirohrokmeng kaluk 1000 kilograms kore bedberre mankarre.
EXO 38:25 Bu Moses benrohrokmeng dja benngeybimbom bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh birridjalwern yiman 603550 bininj nawu birridabbolkni. Wanjh birrimekbe bininj rowk birribebbehwong yeng nawu silver dja wanjh wernhmerrinj bu birrirohrokmeng namekbe 3400 kilograms kore bedberre mankarre.
EXO 38:27 Kaluk namekbe silver nawu 3400 kilograms nakka wanjh birrimey dja birrimarnbom one hundred mandadkenh ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak ngarre manburrba nawu curtain. Kaluk birrimarnbom mandadkenh bu bebbehkarrmi 34 kilograms nawu wirlmurrng silver.
EXO 38:28 Dja mak bedda birrimey 30 kilograms nawu silver dja birrimarnbom nginj nawu ngarre mandulkdjad dja mak birribaruy nawu kore kukodj ngarre mandulkdjad dja mak kunyarl ngarre manbu silver bu birridukkang.
EXO 38:29 Nawu wirlmurrng manbu bronze kore birriwong nuye Yawey nakka birrirohrokmeng 2400 kilograms.
EXO 38:30 Kaluk bedda birrimey nawu wirlmurrng bronze dja birrimarnbom nawu mandadkenh ngarre kore kurrangmaye Manrurrkdjamun Dabburlin kore Yawey kamre bu kabendjahwon bedberre, dja mak birrimarnbom altar dja screen manbu bronze wirlmurrng, dja mak tools nawu ngarre altar.
EXO 38:31 Dja mak birrimey mahni wirlmurrng bronze dja mak birrimarnbuni mandadkenh ngarre manburrba kahwelhwelme kaluk kawakbuyingun kore kuberrkkah ngarre dabburlin, dja ngarre kore kururrkdangmayekenh. Dja mak birrimarnbom nawu tentpegs bu birridjabnami kanjdjikah ngarre dabburlin dja mak ngarre manburrba nawu kawakbuyingun kore kuberrkkah ngarre.
EXO 39:1 Wanjh bininj nawu birridurrkmirri kore Manrurrkdjamun Dabburlin, bedda birrimey kunyarl manbu kukblue, dja mak kukpurple dja mak kukkurlba, wanjh birrimarnbuni kunmadj bedberre nawu priests ba kabirridjongbuyindi bu kabirridurrkmirri kore kubolkdjamun. Bedda birrimarnbom manbu nadjamun kunmadj nuye Aaron, kore Yawey biwokrayekwong nawu Moses.
EXO 39:2 Wanjh birrimarnbom nawu ephod manbu wirlmurrng gold duninjh, dja birribibbom kunyarl nawu kukblue, dja mak kukpurple dja mak kukkurlba. Birribibbuni rowk manburrbawi manbu manmak linen.
EXO 39:3 Dja mak birridongohdoy namekbe wirlmurrng gold bu birribelngwong, wanjh birridjobdjobkeng bu birrikuyengwong dja yiman kunyarl kukkuyengni birrimarnbom. Kaluk nawu birriwernhburrbuni bininj birrimekbe nanu birrimarnbom namekbe gold bu birriyimowong karaworren namekbe kunyarl nawu kukblue, kukpurple, dja mak kukkurlba, dja mak kore manburrba manmak linen manbu birriridjmeng.
EXO 39:4 Kaluk birrimarnbom nawu kunkarlangkenh bokenh nawu ngarre ephod, dja belbmeng kore kurrid ngarre ba bu karrukayindi kaddumkah kore kukarlang bokenh nawu priest.
EXO 39:5 Dja mak nawu kunngadmokenh namakmak ngarre ephod wanjh birribibbuni kunyarl nawu gold, dja mak kukblue, dja mak kukpurple dja mak kukkurlba. Birribibbom kore ephod bu belbmiyindanj. Birrimarnbom manburrbawi manbu manmak linen nawu birriridjmeng. Kuhni rowk birrimarnbom kore Yawey biwokrayekwong nawu Moses.
EXO 39:6 Wanjh birribebbehkurrmeng manwarddemakkaykenh kangeyyo onyx kore wirlmurrng gold bu belbmikenh ngarre, dja mak birriwarddedadjkeng bu bindingeynamehnameng twelve bebeywurd nuye Israel.
EXO 39:7 Wanjh birribelbmeng namekbe manbu manwarddemakkaykenh kore kunkarlang ngarre ephod, ba bu nawu priests minj kabindibengmidjdan nawu bebeywurd rowk nuye Israel. Kuhni wanjh birrimarnbuni rowk kore Yawey biwokrayekwong Moses.
EXO 39:8 Wanjh birrimarnbom kunmadj nawu kaberrekalkbalhme yiman kabarrkbun nawu ephod. Kaluk birribibbuni karohrok kore birrimarnbom nawu nadjamun vest, bu kunyarl nawu gold, dja mak kukblue, dja mak kukpurple dja mak kukkurlba. Birribibbuni kore manburrbawi manmak manbu linen kunyarlwi.
EXO 39:9 Nakka wanjh kukyimi square, 22 centimetres bu kakuyeng dja 22 centimetres bu kawarlahwarla, kaluk birribakkeng bu madjyimerranj yiman pocket.
EXO 39:10 Wanjh yerre birrikurrmeng manwarddemakkaykenh nawu jewels dja birribelbmeng kunkarrngbakmeng bu yirriyoy. Wanjh nawu kore kaddum belbmiyindi nawu manwarddemak nawu ruby, dja mak topaz, dja mak quartz manbu kukkarlba.
EXO 39:11 Nawu kanjdji kore bokenhkah wanjh birribelbmeng manwarddemak nakka wanjh turquoise, dja mak sapphire, dja mak emerald.
EXO 39:12 Dja mak nawu kanjdji, kore mahni danjbik, wanjh birribelbmeng manwarddemak manbu jacinth, dja mak agate, dja mak amethyst;
EXO 39:13 Wanjh nawu yerre duninjh nakka wanjh birribelbmeng chrysolite, onyx dja jasper. Wanjh birribebbehbelbmeng rowk manbu manwarddemak kore wirlmurrng gold bu wernhkarrmikarrmi.
EXO 39:14 Kaluk bindibebbehngeynameng kunngey bedberre nawu nabebeywurd nuye Israel kore nawu kunwardde jewels kaluk twelve birrirohrokmeng. Birringeybimbom nabebbehkudji nawu kunwardde jewel rowk bebbehkarrmi kunngey kunngey nawu kore twelve namud bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.
EXO 39:15 Mak birrimarnbom wirlmurrng nawu gold duninjh chains bu birridukkarrukkang yiman birriyimowong kukyimi manbu kunyarl rope nawu kunberrekalkkenh.
EXO 39:16 Dja mak birrimarnbom bokenh gold manbu kukyimi mannguykilelh dja bokenh rings nawu gold yerrih kaluk birribelbmeng kaddumkah ngarre kore kurrid bokenh nawu kunberrekalkkenh.
EXO 39:17 Wanjh birribalbelbmeng nahni bokenh gold chains kore bokenh gold rings kore kurrid ngarre namekbe nawu kunberrekalkkenh,
EXO 39:18 Mak birribelbmeng bokenh kore kurridbuyika nawu kore ngarre chains dja bokenh gold mannguy. Wanjh birribelbmeng namekbe gold chains kore bokenh nawu kunkarlang ngarre straps dja mak nawu kore kumirrk ngarre nawu ephod.
EXO 39:19 Dja mak birriyawoyhmarnbom nabuyika bokenh wirlmurrng gold rings wanjh birrikurrmeng kanjdjikah kore ngarre nawu kunberrekalkkenh, mak kore kururrkbeh kurrid darnkih kore nawu ephod.
EXO 39:20 Dja mak birribadmarnbom nabuyika bokenh gold rings kaluk nawu kare kore kanjdji ngarre nawu kunkarlangkenh straps bu karri kore kumirrk ngarre nawu ephod, darnkih kore kunngadmokenh ngarre nawu ephod.
EXO 39:21 Dja mak birrimey nawu kukblue kunyarl dja birridukkang nawu rings ngarre kunberrekalkkenh kore rings ngarre nawu ephod, ba bu kabelbmikenh kore kunngadmokenh. Kuhni birrimarnbom ba bu nawu kunberrekalkkenh minj kawelhwelme kore ephod. Wanjh kunmekbe birrikurduyimeng rowk dja birrimarnbom kore Yawey biwokrayekwong nawu Moses.
EXO 39:22 Wanjh bedda birrimey manburrba manbu kukblue, birrimarnbom kunmadj nakuyeng nawu priest kabirridjongbuyindi kanjdjikenh, dja kuberrkkah karri nawu ephod. Bedda birriyingkihmarnbom manmak manburrba bu birribibbuni namekbe nawu kunmadj.
EXO 39:23 Birrimarnbom bu kawohrurrk kore kubulkayh ngarre manburrba nawu kuberrkkah kahdi, rawoyindanj nawu kunkomkenh collar nawu ngokko birriyingkihbibbom wanjh bu wakbuyinguneng kore kahrurrk ba kunukka minj kamadjdjalkmire.
EXO 39:24 Wanjh yerre birribibbuni yiman manbarnem manbu pomegranates bu birribelbmeng kanjdjikah kurrid ngarre nawu nakuyeng kunmadj. Birribibbuni kaluk kunyarl kukblue, dja mak kukpurple dja mak nawu kukkurlba, dja mak linen nawu birriridjmeng bu kunyarl birrimarnbom.
EXO 39:25 Mak birrimarnbom wirlmurrng gold duninjh nawu bells nakilehkilelk, wanjh birriwelhwelkeng kore nawu pomegranates birrikurrmeng kanjdjikah kore nawu nakuyeng kunmadj.
EXO 39:26 Wanjh kore kanjdji ngarre nawu nakuyeng kunmadj bu kuberrkkah wanjh kumekbe di nawu bells kubulkayh nawu pomegranates bebbehbebbehdi. Wanjh nawu priest namekbe munguyh djongbuyindi bu wam durrkmirrurrkmirri yiwarrudjkenh. Kaluk kunmekbe rowk kore Yawey biwokrayekwong Moses.
EXO 39:27 Wanjh birribibbom warridj kunmadj nawu manburrba milemakkaykenh bedberre nawu Aaron dja nabebeywurd nuye,
EXO 39:28 dja mak birribalmarnbom turbans nawu kabirrikodjdukkarrenkenh, dja mak nawu kabirrimilhdukkarrenkenh, dja mak kunmadj nawu kanjdjikenh kabirridjongbuyindi, wanjh kaluk milemakkaykenh manburrba dorrengh.
EXO 39:29 Dja mak birrimarnbom kunngadmokenh namakkaykenh, kaluk manburrba ngarre nawu milemakkaykenh linen, dja mak kunyarl manbu kukblue dja mak manbu kukpurple dja mak manbu kukkurlba. Dja birribibbuni bim kore namekbe kunmadj. Kuhni birrimarnbom rowk kore Yawey biwokrayekwong Moses.
EXO 39:30 Wanjh bedda birrimarnbom warridj manbalabala nawu wirlmurrng gold duninjh manbu birribelngwong, yiman birribimbom kunwok bu bimdibimdi. Wanjh birribelbmeng kore Aaron nuye turban nawu kodjdjungbuyindikenh. Nakka wanjh kunkodjkenh nawernhdjamunni. Nawu birrimarnbuni wanjh birriwirrkmeng birringeynameng bu birribimbom, “Nakka Wanjh Yawey Nuye.”
EXO 39:31 Wanjh birridukkang namekbe nawu gold manbalabala kore nawu turban kaluk kukblue kunyarl dorrengh, kore Yawey kunmekbe biwokrayekwong Moses.
EXO 39:32 Wanjh bininj nawu birrihdurrkmirri kore mahni Dabburlin kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh birriyakwong rowk. Birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birridjalkurduyimeng rowk kore Yawey biwokrayekwong Moses.
EXO 39:33 Yerre wanjh birriwong Moses manbu Manrurrkdjamun Dabburlin dja mak njalehnjale ngalengngarre yiman nawu nginj, dja mak nawu kundulk frames dja mak kundulk crossbars, dja mak mandadkenh dja mandulkdjad bu djabdidjabdi.
EXO 39:34 Dja mak nawu kahbarrkbunkenh, kaluk birrimarnbom kore sheep kunkulah manbu birrimedjmarnbom kukkurlba, dja mak nawu kahbarrkbunkenh nawu birrimarnbom kunkulah ngarre marndingunjngunj, dja mak manburrba nawu kahdangmayebalhme kore kurrangmaye ngarre kore kubolkdjamun duninjh.
EXO 39:35 Dja mak birriyakwong birrimarnbom nawu Ark manbu kakarrme manwarddebala bokenh kore kabimbuyindi kunwok kunwoybuk bu Yawey wokkurrmerrinj. Dja mak birriyakwong nawu mandulkdjad manbu kabirrikanahkankenh manbu Ark, dja mak nawu kaddumkah ngarre kahdangbalhmikenh.
EXO 39:36 Dja mak birriyakwong manbu manbalabala dja ngalng rowk ngarre, dja mak kandidjawa manbu kabenhbukkabukkan bu God kahdi.
EXO 39:37 Dja mak nawu lampstand nawu birrimarnbuni bu wirlmurrng gold duninjh, dja mak lamps nawern kumekbe kahdi, dja mak njalehnjale ngarre, dja mak manbu olive kunkalkkid ngarre bu kabirriwurlhkekenh kunak.
EXO 39:38 Dja mak birriwong Moses nawu altar birrimarnbom, kaluk birribaruy gold, dja mak kunkalkkid nawu nungka kabenkodjdjuhke bu kabenmarnbun bininj nawu priests, dja mak incense nawu namanjmak duninjh, dja mak manburrba nawu kahbalhme kore kurrangmaye ngarre dabburlin.
EXO 39:39 Dja mak nabadbuyika altar kaluk birrimarnbom manbu wirlmurrng bronze dja ngarre screen, dja mak mandulkdjad bu kabirringorrkankenh. Dja mak nawu njalehnjale ngarre, dja mak banikkin nakimuk nawu kabirridjdirridburrenkenh, dja nawu kanjdjikenh kore kabirribarnname.
EXO 39:40 Mak birriwong Moses nawu manburrba curtains nakimuk ngarre kuberrkkah dabburlin, dja mak mandulkdad dja mandadkenh kore kabirridjabname, dja mak nabadbuyika manburrba curtain nawu kahbalhme kurrangmaye kore kuberrkkah, dja mak kunyarl dja tentpegs ngarre kanjdjikah kabirridjabname kuberrkkah nawu curtains. Dja mak tentpegs dja njalehnjale rowk nawu kore Manrurrkdjamun Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre.
EXO 39:41 Wanjh bedda birrimadjkang kunmadj birribibbuni nawu priests bedberre ba kabirridjongburren bu kabirridurrkmirri nuye Yawey kore kubolkdjamun. Kaluk nawu manmadjdjamun manbu nuye Aaron dja mak manmadjbuyika kunmadj manbu bedberre nawu nabebeywurd nuye, ba bu kabirridjongbuyindi bu kabirridurrkmirri priests.
EXO 39:42 Wanjh nawu Israel benkebmawahmeng birridurrkmirranginj rowk kore Yawey biwokrayekwong Moses.
EXO 39:43 Wanjh Moses wam wernhnang kore birridurrkmirranginj dja mak wohnang bu birrikurduyimeng kamak rowk kore Yawey wokrayekwong. Wanjh Moses benmarnedi yiwarrudj dja bidjawam Yawey bu kunmak kabenmarnekurduyime bedberre.
EXO 40:1 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses
EXO 40:2 “Bu kunbarnangarra yungkih kaluk bu dird nawu kahdokme, ngurridjabdjabnamen nawu Manrurrkdjamun Dabburlin, kaluk nawu dabburlin manbu kore ngaye Yawey ngamre djahwon ngudberre.
EXO 40:3 Wanjh kumekbe ngurrikurrmen nawu Ark manbu kakarrme manwarddebala bokenh kore kunwoybuk kunwok ngawokkurrmerrinj. Dja mak manburrba ngurriwelhwelkemen kore kumirrk ngarre Ark.
EXO 40:4 Wanjh ngurrimngimowo manbalabala table dja ngurrikurrmekurrme njalehnjale nawu ngarre kumekbe. Kaluk lampstand ngurrimngimowo dja ngurrinamehnamen nawu lamps kore lampstand.
EXO 40:5 Wanjh ngurrikurrmen nawu gold altar ngarre kabirrikinje mankalkkidmanjmak kore kumirrk ngarre Ark kore manwarddebala bokenh kahdi nawu kabimdi kunwok kunwoybuk bu ngawokkurrmerrinj. Yerre wanjh ngurribarnnamen manbu manbuyika curtain manburrba kore kurrangmaye ngarre nawu Manrurrkdjamun Dabburlin.”
EXO 40:6 “Wanjh ngurrimang nawu altar manbu kandimarnekinje mayh nawu kandiwon, dja ngurrikurrmen kore kumirrk ngarre nawu Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye Yawey ngamre djahwon ngudberre.
EXO 40:7 Dja mak nawu nawernhkimuk bannikin nawu ngurridjirridjburrenkenh, wanjh ngurrikurrmen kore kubulkayh nawu Dabburlin dja altar, dja mak kukku ngurriborrakendong ba kabobarlme.
EXO 40:8 Wanjh ngurrinamen manbu kawarnamyo kawakbuyingun nawu kuberrkkah ngarre Dabburlin, dja ngurribalbarnnamen manburrba nawu curtain ba kawelhwelme kore kurrangmaye.” Kuhni rowk Yawey bimarneyimeng nawu Moses bu biwokrayekwong.
EXO 40:9 Wanjh Yawey biyawoyhwokrayekwong nawu Moses, yimeng, “Kaluk bu yinameng rowk, wanjh yimang olive kunkalkkid manbu yibenkodjdjuhkekenh nawu bininj, wanjh yirrelkkemen kore Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak nadjalwern rowk nawu kumekbe kahyo. Kuhni yikurduyimen ba bu mahni Manrurrkdjamun Dabburlin dja njalehnjale ngarre, wanjh kayimerran djal ngaye ngardduk duninjh.
EXO 40:10 Yerre wanjh yirrelkkemen kunkalkkidwi kore altar manbu kandimarnemokenkinje mayh nawu kandiwon ngaye, dja mak yehyeng rowk ngarre. Wanjh kuhni yimarnbun rowk bu ngaye ngardduk.
EXO 40:11 Dja mak yirrelkkemen warridj namekbe kunkalkkid dorrengh nawu nakimukkenh bannikin, dja ngarre kanjdjikah. Kuhni wanjh yimarnbun bu djal ngaye ngardduk.”
EXO 40:12 “Wanjh yibenmang Aaron dja nabebeywurd nuye dja yibenka kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin kore ngaye ngamre bu djahwon ngudberre, wanjh kunmekbe yibenkukdjirridjbu kukkuwi bu ngayekenh.
EXO 40:13 Wanjh nawu manmadjdjamun nakka wanjh yidjongbu nawu Aaron. Dja mak yikodjdelkkemen kunkalkkid dorrengh dja kanmarnekurrmen ba bu nungka nganmarnedurrkmirri yiman ngaye ngardduk priest.
EXO 40:14 Dja mak yibenka nawu Aaron benbornang wanjh yibendjongbu nawu kunmadj bedberre.
EXO 40:15 Wanjh yibenkodjdelkkemen namekbe mankalkkid dorrengh karohok bu yiman nawu kornkumo bedberre yiyimowong, ba bu kabirriyimerran priests ngardduk ngandimarnedurrkmirri. Bu kuhni yiyime, wanjh kunukka kadjalyirriyo bedberre bu kabirridurrkmirri priests, nawu mak mawahmawah kabindibalyime warridj munguyh.” Kuhni rowk bu Yawey biwokrayekwong nawu Moses.
EXO 40:16 Wanjh Moses kunmekbe kurduyimeng rowk kore Yawey biwokrayekwong nuye.
EXO 40:17 Wanjh Moses dja nawu Israel benkebmawahmeng birrinameng Manrurrkdjamun Dabburlin. Birridjabnameng bu kore kunyungkih kunbarnangarra kore dird nawu kahdokme dja mak mandjewk nawu munkekadjuy nawu kahdokme bu bedda birriwelengbolkbawong kunbolk Egypt.
EXO 40:18 Kaluk bu birridjabnameng nawu Manrurrkdjamun Dabburlin, wanjh birrikurrmeng manbu mandadkenh ngarre mandulkdjad, dja mak birrimarnbom nawu mandulkdjad frames, dja mak birringimiweng mandulkdjad kore kubulkayh frames, dja wanjh birridjabnameng mandulk rowk kore djabdidjabi.
EXO 40:19 Wanjh yerre Moses dorrengh birrikodjbarrkbom nawu manburrba kore Manrurrkdjamun Dabburlin, dja mak nawu kaddumkah dabburlin balbarrkbom warridj kunmekbe kore Yawey biwokrayekwong nawu Moses.
EXO 40:20 Wanjh Moses mey nawu manwarddebala bokenh manbu kabimdi kunwok kunwoybuk kore Yawey wokkurrmerrinj, dja dahkendoy kore Ark. Wanjh kurrmeng mandulkkuyeng kore rings ngarre Ark wanjh yerre kurrmeng nawu kaddumkah ngarre ba kahdangbalhme.
EXO 40:21 Wanjh kang nawu Ark kore Manrurrkdjamun Dabburlin, dja welhwelkeng manburrba bu minj nangale bininj kanan nawu Ark manbu kakarrme manwarddebala bokenh kore kunwoybuk kunwok Yawey wokkurrmerrinj. Kuhni kurduyimeng kore Yawey biwokrayekwong.
EXO 40:22 Wanjh Moses kurrmeng nawu manbalabala kore Manrurrkdjamun Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, kuberrkkah ngarre manburrba nawu kahwelhwelme kumekbe.
EXO 40:23 Wanjh balmey kandidjawa nawu bininj birriwong Yawey, dja kurrmeng kore table, kore Yawey biwokrayekwong nuye.
EXO 40:24 Mak Moses kurrmeng nawu lampstand kore Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, kaluk walemkah, borledmikenh ngarre manbalabala.
EXO 40:25 Wanjh balwurlhkeng nawu lamps kore kumirrk nuye Yawey, kore Yawey biwokrayekwong.
EXO 40:26 Wanjh Moses kurrmeng nawu gold altar kore Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, kaluk kore kumirrk ngarre manburrba nawu kahwelhwelme.
EXO 40:27 Wanjh kinjeng nawu manmanjmakkaykenh incense kumekbe, kore Yawey biwokrayekwong.
EXO 40:28 Yerre wanjh welhwelkeng manburrba nawu curtain kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 40:29 Wanjh Moses kurrmeng altar kore kabirrihkukkinje mayh nawu kabirriwon Yawey, kaluk darnkih kore kurrangmaye ngarre Manrurrkdjamun Dabburlin, manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre. Wanjh biweng mayh nawu bininj birriwong Yawey, mokenh bimarnekinjeng nuye, dja manmim warridj kinjeng, manbu birriyingkihwong Yawey. Kuhni rowk Moses kurduyimeng kore Yawey biwokrayekwong.
EXO 40:30 Wanjh Moses dorrengh birrimey nawernhkimukkenh bannikin nawu kabirridjirridjburrenkenh dja birrikurrmeng kubulkayh Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, dja kore nawu altar, wanjh kukku borrahkendoy.
EXO 40:31 Kaluk Moses, Aaron dja nawu Aaron benbornang wanjh manmekbe kukku djal bedda bedberre bu birribiddjirridjburreni dja mak birridengedjirridjburreni.
EXO 40:32 Kaluk bedda birridjirridjburreni bu birrimarnburrinj ba bu birringimi kore Manrurrkdjamun Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, dja mak bu birrirey darnkih kore nawu altar. Kuhni rowk wanjh Yawey biyingkihwokrayekwong nawu Moses.
EXO 40:33 Wanjh Moses dorrengh birrinamehnameng nawu kuberrkkah kore wakbuyinguneng manbu altar dja mak manbu Manrurrkdjamun Dabburlin. Dja mak birriwelhwelkeng nawu manburrba curtain kore kurrangmaye ngarre kuberrkkah manbu Dabburlin. Kuhni wanjh Moses yakwong rowk kore bimarnedurrkmirranginj nawu Yawey.
EXO 40:34 Wanjh manmekbe kunngol barrkbom kore Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, dja mak kunmakmak duninjh nuye Yawey barlmeng rowk kore Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 40:35 Bu kunngol barrkbom, dja mak kunmakmak duninjh nuye Yawey bolkbarlmiyindi kore Manrurrkdjamun Dabburlin manbu kore Yawey kamre kabendjahwon bedberre, wanjh kunmekbekenh kunu Moses minj ngimeninj manbu Manrurrkdjamun Dabburlin.
EXO 40:36 Kaluk bu manmekbe kunngol wayhmi kore Manrurrkdjamun Dabburlin, wanjh nawu Israel benkebmawahmeng birridolkkani bu birribolkbawoyi birrirey kuredbuyika.
EXO 40:37 Dja bu manmekbe kunngol djahdjaldi kore Manrurrkdjamun Dabburlin, wanjh kunukka minj birrirawinj. Bedmanwali birrihdjaldi kubolkkudji kaluk bu ngolwayhmi. Bedda munguyh birridjalmadbuni kore manbu kunngol.
EXO 40:38 Bu yarrkka birrirey nawu Israel benkebmawahmeng rowk, wanjh manbu kunngol nuye Yawey barrkbuni nawu Manrurrkdjamun Dabburlin bu barnangarra rowk. Dja bu kukak rowk, wanjh kunak kakrungi kore kunngol. Wanjh bedda birrinang rowk.
RUT 1:1 Korroko nawu Israel benkebmawahmeng minj birribangmekarrmeninj nawu king. Nawu birrikukenni bininj bindidjadmi birriwarlahkenh bininj rowk. Wanjh kumekbe nakudji bininj ni nawu nakang kunred Bethlehem kore kubolkkimuk Judah. Nungka ngeyyoy Elimelech. Ngalbininjkobeng nuyeni ngalu ngeyyoy Naomi. Dja bebeywurd bokenh nuye benengeyyoy, nakudji ngeyyoy Mahlon, dja nabuyika nawu ngeyyoy Chilion. Bedda rowk wanjh birridi kore Bethlehem (Kaluk mahni kunbolk yikahwi birringeybuni Ephrathah.) Wanjh bedda birridjarrkdolkkang, birribolkbawong Bethlehem dja birriwabmeng djarreh kore kunbolk Moab. Kaluk djewkwarrewong kore Judah, dja bolkdarlehminj, wanjh manme yakminj kore kubolkwarlah Judah. Kumekbekenh wanjh birriwam.
RUT 1:3 Bu kumekbe birriwam waken birrihni, wanjh Elimelech doweng kumekbe, benwakwam ngalbininjkobeng dja bebeywurd nuye.
RUT 1:4 Birrihni, kalukburrk bebeywurd benemekbe, daluk bindibebbehmey nawu benemekbe nawu daluk bokenh benengeyyoy ngalkudji ngeyyoy Orpah, dja ngalbuyika ngeyyoy Ruth. Kunmekbe birrirerrkang mandjewk nawern ten.
RUT 1:5 Birrirerrkang korroko, wanjh bedmanwali bebeywurd benedoweng, nawu ngokko kornkumo berrewonengni nungka dokmeng doweng. Wanjh ngalbadjan minj karrmeninj nabininjkobeng dja yayaw ngarre.
RUT 1:6 Kaluk bu kumekbe birrihni Moab, Naomi bekkang bu Yawey yawoyhdjewkmarnbom bedberre kore ngalengngarre kunred Judah, dja manme manrakel bekkang djordmerrinj, karrmi manwern manme. Bu kunmekbe bekkang wanjh welengbolkbawong kumekbe kore ningihni Moab, dja ngalbinjmorne ngarre bedda dorrengh birridjarrkbolkbawong.
RUT 1:7 Wanjh birrimahmirranginj birrirawinj kore kunred Judah. Bu birribaldolkkarrinj birribalhrey, Naomi benbenemarneyimeng, “Kab ngunebekkarrimen ba ngunedurndeng kore ngurrimud kabirrihni. Kaluk bu ngunedurndeng ngadjare Yawey ngunbenenahnan, yiman kayime ngurrbenbenehnahnani nawu ngabenbeneyawmey bu benehmimbini, dja ngaye dorrengh kandihdjarrknahnani.
RUT 1:9 Dja ngadjare bu Yawey kaluk ngunbenemarnekarremarnbun, bu ngunebebbehmang bininj ba ngundibebbehnahnan kunmak.” Wanjh Naomi benbenebunjhmey benbenewoknang, wanjh kumekbe benemarnenalkbom.
RUT 1:10 Wanjh benewelengmarneyimeng berrewoneng ngalbinjmorne, “Burrkyak, ngad minj nganedurndeng, dja kanedjarrkray kore ngudda ngurrimud kabirrihni.”
RUT 1:11 Wanjh Naomi benbenemarneyimeng, “Yuwn kab kandimaddeng, dja ngunedurnde. Wanjh nuk minj ngayenu ngamerlem ba ngayawmang ngorrewoneng bambu ngurriyawoyhmarren. Ngunedurnde, minj kunu ngayenu ngangudjmak nganeyawoyhmarren bininj, dja ngayenu wanjh ngangudjwarreminj ngakohbanjminj. Bu yiman nganjilngniwirrinj, kuninjkunu kumunun yimankek nganemarrimeninj bininj, ngayawmayi wurdyaw, kunubewu minj ngurrbenbenemadbuyi bu benedjordmeninj. Nguddambu wanjh kunu ngunekohbanjmeninj. Marndi nuk minj ngurrbenbenemadbuyi ngurrimarrimeninj, dja birribuyika ngundimayi ngorrewoneng. Nguneburrbun bu kakarrewarre, dja Yawey nganbodmekenhwong bu doweng ngardduk nabininjkobeng dja bebeywurd birridjarrkdoweng. Ngayembu kunmekbekenh kunu benbenehkongibun ngorrewoneng.”
RUT 1:14 Wanjh beneyawoyhmarnenalkbom, wanjh ngalbu Orpah bibunjhmey ngarre ngalbinjmorne, biwoknang wanjh durndi kore ngarrekih kunred. Ngalbuyika ngalu Ruth, ngalu wanjh bimaddi.
RUT 1:15 Wanjh Naomi bimarneyimeng ngalbu Ruth, “Yina, ngalbu ngudda ngunehbardkoni durndi kore nawu ngurrimud, dja ngudberre nawu ngurrihmarnedi yiwarrudj, dja kab yimunkekadju, ngunedjarrkdurndeng.”
RUT 1:16 Wanjh Ruth biwokmey, “Yuwn yikebbabi kanhdjawan munguyh yimankek bu yiyime bawon, bad burrkyak, minj bawon mak ngarrurndeng. Bu yiman baleh yire kunukka ngarrdjarrkre, kore baleh yiyo, kunu ngarrdjarrkyo. Woybukkih duninjh nawu namud ngudda ke, nakka djarrkngarrku, nawu ngudda ke God, nakka djarrkngarrku yerreh.
RUT 1:17 Bu baleh kore yarrkka yirrowen kumekbe wanjh ngaye mak ngarrowen, kudjalbolkkudjiwi kandibebbehkukdudjeng. Woybukkih duninjh marneyime minj bawon, dja kundjalkudji bu ngudda nuk yirrowen, dja kunubewu ngaye nuk, wanjh kunu kankuklarlmang ngarrku, djalbonj. Bu yiman kowe, wanjh kunu kamak nganbun nawu Yawey.”
RUT 1:18 Bu Naomi binang Ruth njilngrayekminj, bimaddi duninjh bu minj durndeyi kore ngarrekih kunbolk, wanjh Naomi ngurdmeng bimenbawong.
RUT 1:19 Wanjh benebaldjarrkwam benedjarrkbebmeng Bethlehem. Bu benebalbebmeng kumekbe bininj daluk birriwern bu bindinang birrikangebarrhmeng, wanjh bindiyolyolmi berrewoneng. Nawu daluhdaluk birrihdjawarreni, “Yiddok ngahli Naomi?”
RUT 1:20 Wanjh Naomi benwokmey, yimeng, “Yuwn kandiyawoyhngeybun Naomi bu kunmak, dja kandingeybu Mara bu kunnjilngwarre. Dja God nawu ngudjkimuk duninjh wanjh nungka marnbom ngardduk bu kunwernhrayek. Bu kondah ngabolkbawong ngakarrmi nawern, dja nungka Yawey ngandurndiweng bu ngabidlarrkminj. Njalekah wurd munguyh kandihngeybun Naomi? Bu Yawey ngandjalwarreweng ngaye. Yoh, nungka nawu Ngudjkimuk Duninjh, wanjh ngandjalwernhwarrewong ngaye.”
RUT 1:22 Wanjh kunih kunmekbe kunu bu Naomi kumdurndi kore kunbolk Moabbeh, dja ngalbinjmorne ngarre Ruth benemdjarrkwam kumekbebeh kore ngalengngarre kunred. Bedda benebolkmey Bethlehem bu kerrngehkenh dedjdjingmey birrihmangi manme manbu kangeyyo barley.
RUT 2:1 Kumekbe kore kunred Bethlehem wanjh nakudji bininj di nawu nakukenni duninjh, dja ngeyyoy Boaz. Nungka wanjh namudni Elimelech nawu Naomi ngalengngarre nabininjkobeng.
RUT 2:2 Bu Ruth dja Naomi benehdi Bethlehem, wanjh Naomi bidjawam ngarre ngalbinjmorne, “Kanmunkewemen ngare kore kabbal kabirrihmang manmim ba ngare ngamoyhmang manbu yikahwi kabirrihbabawon. Kaluk ngangalke bininj nawu minj ngandahme, ngarrurrkmirri ngamoyhmang kore kumunke nuye.” Naomi biwokmey, bimarneyimeng, “Mah wanjh yiray Ngalkurrng.”
RUT 2:3 Wanjh Ruth dolkkang wam kore kabbal, moyhmangi kumunke bedberre bininj nawu ngokko birrihmimmangi, wanjh mungu baldjalwam bebmeng kore Boaz kabbal nuye, nawu Elimelech benemudni.
RUT 2:4 Kaluk nungan Boaz kumbadbebmeng Bethlehembeh, wanjh Boaz benmarneyimeng birrimekbe bininj nawu birrihmarnedurrkmirri. Wanjh benmarneyimeng, “Ngadjare Yawey ngurridjarrkre.” Bedmanwali birriwokmey birriyimeng, “Ngudda warridj ngarridjare ngunnahnan kunmak rowk nawu Yawey.” Wanjh Boaz bidjawam nakudji bininj nawu wohrnani bedberre kumekbe nawu birrihdurrkmirri, wanjh Boaz djawayhmeng, “Ngahli daluk nangale kabenemud?”
RUT 2:6 Wanjh nawu wohrnani bininj biwokmey bimarneyimeng, “Ngahli ngalu ngalredbuyika kumdolkkang Moabbeh, Naomi benemdjarrkwam. Wanjh ngaleng ngandjawam nganmarneyimeng, ‘Kamak bu ngarrurrkmirri ngare kumunke bedberre ngamimmoyhmang?’ Wanjh djaldurrkmirrangeni kukabelkuyeng, dja kundjalkudji ngehmeng ni kudjurle.”
RUT 2:8 Wanjh kunmekbekenh Boaz bimarneyimeng ngalmekbe daluk, “Kanbekka daluk, wokrayekwon, yuwn mak yire yimoyhmang kabbalbuyibuyika, dja ngurridjaldjarrkray nawu ngaye ngardduk yawkyawk ngalbu kabirrihdurrkmirri. Yinahna manmekbe kabbal munguyh manbu kabirrihdurrkmirri, kumunke yiray bedberre. Dja ngabenmarneyimeng nawu bininj ngardduk ngandihmarnedurrkmirri minj ngundikebkangbun. Bu yikombukdowen, yiray yibongun kore yawuhyawurrinj kabirrihborrahkendong kore budjdjurlung.”
RUT 2:10 Bu kunmekbe bekkang bimarneyimeng nawu Boaz, wanjh ngalmekbe daluk barddurrukkurlhdanj mankang kunkeb bolkdoy kurorre, wanjh ngalengmanwali biwokmey, bimarneyimeng, “Njalekah nguddanu kankelkkelkbun, njale ngudda kanhnahnan ngayenu nuk kannan ngawokbuyika?”
RUT 2:11 Wanjh nunganwali biwokmey, yimeng, “Ngabekkani ngandimarneyimi birriwern bu nguddakah kunwern bu yihnahnani ngalbinjmorne ke bu doweng nabininjkobeng ke, dja bu yibenbenebawong ngalbadjan dja mak kornkumo, dja mak bininj ke dja kunred ke yibolkbawong, dja yimwam kondanjkunu ngurriraworrinj kore minj korroko bininj yibenkukburrbuyi.
RUT 2:12 Kaluk ngadjare Yawey nunganwali ngunmarnekurduyime kunmak yiman nguddahbu yihkurduyimi yibenhnahnani bedberre. Dja yimbadwam kore Yawey nawu God ngadberre nawu Israel ngankebmawahmeng, bu ngunnahnan munguyh. Wanjh ngadjare ngunwernhwon kunmakmak bulkkidj duninjh.”
RUT 2:13 Wanjh ngalengmanwali biwokmey, yimeng, “Nguddanu wanjh yimak. Bu kunmekbe kanhmarneyime kanhnjilngmarnbun, dja yiman bu yiyime ngaye ngamak. Ngadjare kuhni kandjalmarneyime, dja bonj, ngaye ngaldjalwarre kore yawkyawk ngundimarnedurrkmirri.”
RUT 2:14 Bu darnkih birrihngunikenh manme, Boaz bimarneyimeng Ruth, “Yibekkarrimen yimre ba won manme yingun, yiloddjuhke kore kunkalkkid yiman kayime wine rerrih.” Wanjh yerrkang kore kungurrird bedberre nawu manme birrihdjobkeyi kore birrihdurrkmirri, wanjh Boaz balweykang manbu mankerrikenh manmim, bibalwong Ruth. Nguneng manmekbe manmim manbu mankerrikenh, worrkminj, dja yikahwi bawong.
RUT 2:15 Wanjh nguneng rowk manme dja dolkkang wam yingkihdokmeng kore birrihmimmoyhmangi. Wanjh Boaz benwokrayekwong bininj birrihdjobkeyi manmim, benmarneyimeng, “Ngurribawo ngahli daluk, kamoyhmang manmim kore mandobbokenh kore kayongoyo, dja yuwn ngurridjangnan.
RUT 2:16 Dja mak ngurribalmarnedurrkdurrkma yikahwi kore mandobbokenbeh, ngurrikurrmekurrmen, kaluk ngalengman kaballe kamoyhmang, dja yuwn ngurriyirrung.”
RUT 2:17 Wanjh munguyh djalmimmoyhmangi dja djalwam dungyibmeng, wanjh manbarnem ngarlahngarlhkeng, wanjh mimbarlmeng manwern mandobbokenhkimuk.
RUT 2:18 Wanjh kang kured, balkanakang birrelengbukkang ngalbinjmorne ngarre, wanjh bebkeng manmekbe manbu manbarnangarrakenh manbu bawong, wanjh biwong ngalbinjmorne. Wanjh ngalbinjmorne ngarre bimbaddjawam, “Baleh kab kunu yihmimmoyhmangi? Nangalehmayh nanu kabbal nuye yihdurrkmirri? Ngadjare God kabimarneyime kunmak namekbe bininj nawu ngunhnahnani.” Wanjh Ruth ngalengmanwali bimwokmey ngalbinjmorne ngarre, bimarneyimeng, “Ngahdurrkmirri kore kabbal nuye bininj nawu djaying kangeyyo Boaz.”
RUT 2:20 Wanjh Naomi welengyimeng, “Ngadjare Yawey kunmakmak kabiwon. Nahni bininj nawu yingeybom, Boaz, nanu wanjh namud ngad ngarrku darnkih duninjh, mankarre kahyo namekbe nanu nungka wanjh bu karrurrkmirri ngarrku kannahnan warridj. Bu kuhni ngunmarneyimeng ngaburrbun bu Yawey minj kabengmidjdan bu kanberrebbun kadberre, dja kanhwon kunmakmak nawu djedjenkurrmeng kadberre rowk, nawu karrimimbi dja ngarrku bininj dorrengh nawu birridowerrinj.”
RUT 2:21 Wanjh Ruth biwokyolyolmeng Boaz kore biwokrayekwong, bu bimarneyimeng, “Yirrarnhdurrkmirrin kore nawu ngaye ngardduk bininj kabirrihdurrkmirri, yidjalle yiburnbun bu kabirriyakwon manu manmim ngardduk.”
RUT 2:22 Wanjh Naomi yimeng, “Wanjh kunmak kunu Ngalkurrng, bu ngurrihdjarrkdurrkmirri daluhdalukdeleng nawu nungan nuye kabirrihmarnedurrkmirri, dja yuwn yire kabbalbubuyika, wardi ngundikebkangbun.”
RUT 2:23 Wanjh Ruth djalkurduyimi kunmekbe munguyh, birrihdjarrkrey daluhdaluk nawu Boaz nuye birrihmarnedurrkmirri, ngaleng dorrengh birrihdjarrkmimmoyhmangi. Wanjh mimyakminj manbu manmim kangeyyo barley, dja mak manbuyika manbu wheat. Ngaleng benehdjalyoy munguyh ngarre ngalbinjmorne.
RUT 3:1 Kalukburrk wanjh Naomi bimarneyimeng ngarre ngalbinjmorne, “Ngalkurrng, kab ngakarremarnbun bu bininj ba ngunemarren bambu kunmak rowk yini?
RUT 3:2 Namekbe yiburrbun nawu Boaz, yawkyawkbubuyika ngurrihdjarrkdurrkmirri kore kabbal. Yuwn yikukbengmidjdan, nakka wanjh ngad ngarrku namud. Kanbekka, marneyime, kuninjkunu kumunun nungkambu kabadre kakakmimkarrhkarrhme kumekbe kore kabirrihmimbun.
RUT 3:3 Mah. Wanjh yiwurlebmen yikukdelkdelkkerrimen nawu manjmakmak, dja yidjongburrimen nawu namakmak. Wanjh bu yibekkarren wanjh yibalkolu kunmekbe kore kabirrihmimbun. Dja yuwn yibangmekukbebme nuye, dja yibawo med, yimengordmadbu kangun kabongun kayakwon. Bu kakeyongen, med yikodjkebawo kakerrowen, wanjh kunmekbe kunu yiballay yirrengewerrhme nuye, wanjh yikekurrmerren. Kaluk nungan ngunmarneyime bu baleh yikurduyime.” Wanjh Ruth ngalengmanwali bibalwokmey ngalbinjmorne ngarre, yimeng, “Wokkarrme rowk bu yarrkka kanhmarneyime.”
RUT 3:6 Wanjh Ruth balkoluy kumekbe kore birrihmimbuni, kundjalmekbe kurduyimeng bu ngalbinjmorne ngarre bihwokrayekwoni bihmarneyimi. Kaluk Boaz bu nguneng dja bonguneng bekkarrinj kangemakminj, marrmarrminj duninjh, wanjh wam kekurrmerrinj kore manmim mimluhmimlulhdi. Kaluk Ruth baldjemhdjemhmiwam, birrengewerrhmeng wanjh balkekurrmerrinj.
RUT 3:8 Kumununburrk Boaz lorrmeng, wanjh borledmeng darnhkangebarrhmeng binang daluk kahdarnhkeyo kurrenge nuye.
RUT 3:9 Wanjh bidjawam, “Ngalngale nguddanu?” Wanjh ngalengmanwali bibalwokmey yimeng, “Ngayenu Ruth, ngudda nawu darnkih ngarrmud ngadberre nawu ngudda kanmarnewohrnan. Wanjh ngadjare ngudda kannahnan dja ngarrmarren.”
RUT 3:10 Boaz yimeng, “Wanjh ngaye ngadjare Yawey ngunmarnekurduyime kunmak ngudda nawu ngalyahwurd ngardduk. Kerrngehkenh bu yingulkmakni bu kunmekbe yihdjalyimi yihnahnani ngalbinjmorne ke, wanjh ngunemdjarrkwam, dja bolkkime kunmekbe kayime yerreh yiwernhngulkmakminj duninjh, bu minj yawurrinj yiyawayi ngunemarrimeninj nawu nakuken dja mak nawu namarladj.
RUT 3:11 Wanjh kanbekka, yuwn yikele, dja birrimirndewern rowk nawu kondah kabirrihni, kabirriburrbun bu nguddanu yidjalmak daluk. Kaluk kunmekbe ngakurduyime ke bu ngudda yarrkka kandjurrkkan.
RUT 3:12 Woybukkih wanjh ngaye kunu namud darnkih ke nawu marnewohrnan, dja mak nabadbuyika bininj kumekbe kamhdi nawu mak darnkih duninjh namud ke.
RUT 3:13 Med dja bolkkime kumunun yikeyuwn, kaluk malamalaywi ngare ngabekkan namekbe nawu bininj bu kunubewu ngunmarnewohrnan. Bu baleh kayime, nungka kadjaremen ngunnahnan, wanjh kunu bonj, dja bu minj kadjaremen ke ngunnahnan, wanjh kunu ngayeman nahnan. Ngarayekwon kunwok kore Yawey nawu kadjalmimbi munguyh. Med yikeyuwn, kaluk kabarrhbun.” Wanjh Ruth balkekurrmerrinj kore kurrenge nuye. Dolkkang bu djarreh kumhkabelni ba minj nangale biwernhkukburrknayi. Boaz yimeng, “Minj ngadjare nangale kabekkan bu daluk kumwam kondah kore kabirrimimbun.”
RUT 3:15 Dja mak bimarneyimeng ngalmekbe Ruth, “Yiyerrkkerrimen nawu kaddum yihdjongbuyindi yimwaynamen.” Balwaynameng wanjh nungka dahkendoy manbu manmim manwern, wanjh bimimngorrkenwong kore kukarlang ngarre. Wanjh Ruth balbidbom yirrurndi balwam kore kukadjeh.
RUT 3:16 Balwam bimarnebebmeng ngalbinjmorne ngarre, binang kumhdi bimdjawam, “Kaluk kuhni yiddok kamak rowk Ngalkurrng bu yiwam?” Wanjh Ruth ngalengmanwali bimbadwokmey bimarneyolyolmeng rowk kore Boaz bihmarnekurduyimi. Dja mak bibadmarneyimeng ngalbinjmorne ngarre, yimeng, “Dja nungka minj djareniwirrinj ngaye ngamlarrkdurndeyi kore ngudda. Kunmekbe kunu nganwong manih manbu manwern manme.”
RUT 3:18 Naomi biwokmey bimarneyimeng, “Med, yibengyirrin Ngalkurrng, kaluk yibekkan bu kunwok bu kamarnbuyindan, minj bolkkime bu kabolkmang, dja werrkwewerrkwerrk kadjalle ngunmarnekarremarnbun.”
RUT 4:1 Wanjh Boaz bidbom kore birrihmirndemornnamerreni birrihyolyolmi mankarre kore kururrkdangmaye ngarre kore kukadjeh, kumekbe yerrkang ningihni. Kaluk Elimelech nuyeni namud darnkih duninjh nawu Boaz biyolyolmeng kumhdjalley. Wanjh Boaz bimarneyimeng, “Buyh! Ngudda nawu yihre, dabbolk! Yimbarlungmen, kondah yiyerrka.” Wanjh kumbarlungmeng yerrkang.
RUT 4:2 Wanjh Boaz benmey kunbid dja kunbid nawu birribuyika bininj birrikihkimuk, benmarneyimeng, “Kondah ngurrimyerrkarrimen.” Wanjh bedmanwali birriyerrkarrinj.
RUT 4:3 Wanjh Boaz biwelengmarneyimeng namekbe namud nawu ngokko bikimey, yingkihyingkihni kumekbe, bimarneyimeng, “Naomi ngalbu kumdurndi Moabbeh kadjare kaweykan kabbal kunyahwurd bu nuyeni nawu ngad kanemud Elimelech.
RUT 4:4 Ngamwam ngadjareminj bengdayhke marneyime, yirrangduluburrimen kayime kore kumirrk bedberre nawu karrihni, nanih birrikihkimuk dorrengh, nawu kabirriwohrnan kore kunred. Ngudda bu yidjaremen yirrurndiwe, wanjh kunu yirrurndiwemen, dja bu burrkyak, wanjh kanmarneyimen ba ngaburrbun. Minj mak nangale nabuyika karrurndiwe, dja ngudda nawu yikukdokme dja ngaye yerre balhmarnedi.” Namekbe bininj kumyimeng, “Ngoyh, ngarrurndiwe manmekbe kabbal.”
RUT 4:5 Wanjh Boaz balyimeng, “Bu yiman yirrangduluburren kunekke kabbal kore kubid Naomi, wanjh kunu Ruth dorrengh yimang, ngalbu kamarrdjukun ngalkang Moabbeh, ba bu wurdyaw yibornan wanjh nuye namekbe nawu doweng ba kabbal kakarrme kore nuyeni manbu bolkwakwam nawu doweng.”
RUT 4:6 Wanjh namekbe nabuyika namud yimeng, “Ngayenu nuk minj ngarrurndiwe manmekbe kabbal, kakarrewarre, minj kunmekbe ngakurduyime. Bu yimankek ngarrurndiwe, wanjh kunu minj ngad ngadberre wurdwurd, dja nabuyika nuye nawu doweng. Dja yingan yimang yidjaldurndiwemen manmekbe kabbal dja ngayenu kakarrewarre minj ngarrurndiwe.”
RUT 4:7 Kuninjkunu korroko kore Israel, bu birrikurduyimi, birridurndiweyi birriworreni birrimulewarreni bu kunwoybuk yongeni, wanjh nakudji balwelengdengeyerrkkerrinj biwong nabuyika. Kunmekbe kunu mankarre yoy bedberre bu karremarnbuyindangeni. Wanjh bu namekbe nawu namud nawu kumhkukdokmi nuye nunganwali bimarneyimeng Boaz, “Yingan ke wanjh yirrangduluburrimen manmekbe kabbal.” Wanjh kumbadyerrkkerrinj nawu kundengekenh, nawu ngokko kumhwokdi, dja biwong.
RUT 4:9 Wanjh Boaz benwelengmarneyimeng nawu birrikihkimuk kumekbe birrihdjarrkni, dja mak nawu birriwern bininj, yimeng, “Ngudda wanjh bolkkime kandinang kunmekbe ngakurduyimeng, ngarrangduluburrinj kore Naomi namekbe rowk nawu bedberreni Elimelech dja bebeywurd nuye bokenh Chilion dja Mahlon.
RUT 4:10 Dja Ruth warridj ngalbu Moabbeh, kamarrdjukun nuyeni Mahlon, ngaleng warridj ngamang ngardduk ngalbininjkobeng, ba ngabornan beywurd bu bininj wanjh kawayhke kunngey kore nuye nawu doweng, kore kunred nungan nuye kabolkkarrme ba kunngey nuye nawu doweng minj kadjobme kore namud nuye dja kore kunred nungan nuyekih. Ngudda rowk kandinang bolkkime bu kunmekbe ngakurduyimeng, ba bu ngurriyolyolme bu kandinang bu kunmekbe ngakurduyimeng.”
RUT 4:11 Wanjh namekbe nawu bininj birrihmirnderri kore kurrangmaye kumekbe kukadjeh, birrikihkimuk warridj birriyimeng, “Yoh ngundinang bu kunmekbe yikurduyimeng, kaluk ngarriyolyolme. Dja ngarridjawan Yawey kabimarnbun ngalmekbe daluk ngalbu kumngimeng kore ngudda bu kayimerran yiman Rachel dja Leah nawu benehmangi nawern wurdyaw nuyeni Jacob, wanjh yikukenmen dja ngundiburrbun rowk nawu kabirrini kore kunred Bethlehem.
RUT 4:12 Mak ngad bu ngarridjare bu Yawey ngunwon wurd nawern kore ngalinjngalu daluk, kamarnbuyindan namud ke yiman karohrok Perez nuye namud nawu wurdyaw berrewonengni Judah dja Tamar.”
RUT 4:13 Wanjh Boaz bimey Ruth ngalbininjkobeng nuye, wanjh benebalmarrinj, benewam kore kunred nungka nuyeni, kumekbe benehyoy. Beneyonginj, wanjh Yawey benbenewong nawu wurdyaw bu yawmey narangem. Wanjh morlehmorlenjbubuyika birrimarneyimeng Naomi, “Karriburlumen duninjh Yawey nawu ngunkarrmeng, bu munguyh minj yiniwirrinj yimudyakniwirrinj. Ngarridjare namekbe wurdyaw birriwern kabirriburlume dja kangeykukenmen kore Israel.
RUT 4:15 Ngalbu ngudda ngalbinjmorne ke ngunmarnedjare duninjh, dja bu yikarrmeninj kunbidkukudji dja bokenh seven yayaw nawu bininj, wanjh yinjilngmakniwirrinj, dja ngalinjngalu yikarrme Ruth, ngalbinjmorne ke ngalbu ngunwernhnjilngmarnbun duninjh, wanjh ngaleng ngalbu yawmey namekbe narangem, nawu yihyime Makkah. Wanjh nungka nawu namekbe ngunkangekerrngehme, dja yiman ngunkukkerrngehme bu yikohbanjmen.”
RUT 4:16 Wanjh Naomi bimey namekbe wurdyaw, biwanjbikarrmi, binahnani.
RUT 4:17 Dja kaluk nawu morlehmorlenj kumekbe birrimhdarnhyoy, birrimekbe nanu birringeykurrmeng Obed, birriwokkihyiyimeng dorrengh, “Naomi, bimarnedanginj Namakkahmikenh.” Wanjh namekbe nawu Obed kaluk bu dabbolkminj wanjh bibalbornang Jesse, kalukburrk Jesse bibalbornang David.
RUT 4:18 Nahni wanjh birrimekbe nawu Perez nuye namud birribalhbornabornarreni. Perez kornkumo, beywurd nuye Hezron. Hezron kornkumo, beywurd Ram. Yibeng Ram bibalbornang Amminadab nuye beywurd. Yibeng Amminadab kornkumo, bibalbornang Nahshon. Yibeng nunganwali Nahshon, bibalbornang Salmon beywurd nuye. Salmon kornkumo, bibalbornang Boaz nuye beywurd. Yibeng Boazwali bibalbornang, kornkumo Boaz, beywurd nuye Obed. Yibeng nunganwali Obed kornkumo, bibalbornang Jesse beywurd. Dja Jesse kornkumo, David wanjh beywurd. Kumekbe wanjh kunu kabalyirriyo kore birribalhbornabornarreni. Bonj.
1KI 17:8 Nawu KAWOHRNAN bimarneyimeng Elijah.
1KI 17:9 “Ngaye ngamarneyimeng kamarrdjukun kore kunred Zaraphath yingimen kore Sidon ba ngunwon manme. Ngudda yirey kore kunbolkkimuk, kumekke yini.”
1KI 17:10 Wanjh Elijah kumwam darnkih kore kunbolkkimuk kunrrukdangmaye ngalengarre Zaraphath. Nungka binang ngaleng kamarrdjukun menehme manyahyay nungka bidjawam “kamak ngudda yimka ngarduk kukku.”
1KI 17:11 Ngaleng wam bomey kukku dja biyawoyhdjawam, “kamak ngudda yimka ngardduk manyahwurd buriddi.”
1KI 17:12 Kamarrdjukun ngaleng biwokmey, “marneyimeng kore kungey nuye God nawu KAWOHRNAN nawu nawernkimuk. Ngaye minj ngakarrme manbu buriddi ngayime woyhbukki. Ngaye ngakarrme manyahyey mane wanjh bolkkime ngare kured. Ngaye djal ngakarrme manyahwurd kandidjawa dja mak kunkalkid. Wanjh ngakinje ngarrewoneng ngaye dja ngardduk nayawh yerre wanjh bu nganemarrwern dowenh.”
1KI 17:13 Elijah yimeng, “Nawu YIWOHRNAN, God kore Israel bu kakurduyime kunmak kabolkbarrabarrkmeng. Nguddangke banikin kandidjawa minj kayakmen nguddangke budjulung kunkalkid minj mak kayakmen. Bu wanjh yerre kamunkewe mandjewk. Bu ngudda wanjh yiyimeng, yirrokmen kured. Dja yikinjemen manyahwurd buriddi bu yimkan kore ngaye dja yikinjemen ngurrewoneng. Wanjh bonj bu kunmak rowk.”
1KI 17:15 Ngalmekbe ngalbu kamarrdjukun dokmeng kured marnbom rowk bu Elijah bimarneyimeng. Ngalbu kamarrdjukun ngalengngarre nayawh dja Elijah birrikarekarrmeng manme bedberre kunkuyeng.
1KI 17:16 Nawu KAWOHRNAN bimarnewokdanginj Elijah. Wanjh nawu ngalengarre rowk kamarrdjukun, banikin kandidjawa minj kayakmen dja budjulung kunkalkid minj mak kayakmen, kuhni kurdduyimerranj rowk.
PSA 1:1 Bininj nawu kadjalwarnyak kabekkabekkan kunwok bedberre birribuyika bininj nawu kunwarre kabirrikurduyime, wanjh nakka God kabimarnekurduyime kunmak. Nahni bininj minj kabenngunjdjikkan birribuyika bininj nawu kunwarre kabirriyime, mak minj kabirriraworren bininj nawu kabirridjekmiwon God bu kabirrimalehmalelwon.
PSA 1:2 Nawu namak bininj, wanjh kunbuyika kakurduyime. Nungka kadjalborlhme Yawey nuye mankarre manbu kabinjilngmarnbun. Nungka kadjalburrbun mahni mankarre kunbarnangarrakuyeng dja mak kunkakkuyeng.
PSA 1:3 Namekbe bininj yiman kayime manbu kahdulkdi darnkih kore mankabo. Manmekbe kundulk kaluk kakarrme manwern manme, dja mak minj kamarlaworrdowen. Wanjh kore njalehnjale kakurduyime, wanjh kunmak rowk kabimarnebebme.
PSA 1:4 Dja nawu birriwarre bininj minj kunmekbe kakurduyimerran bedberre. Bedda wanjh yiman kayime kundalkdarleh manbu kunmayorrk kabuhbuhme dja kadjalburriwe.
PSA 1:5 God kabendjadme dja kabenwarrewan nahni birriwarre bininj. Wanjh minj bedda kabirriraworren nawu God nuye bininj bu kabirridjarrkmarnedi yiwarrudj nuye.
PSA 1:6 Kaluk nawu Yawey munguyh kabendjalnahnan nawu birrimak bininj; dja nawu birriwarre bininj wanjh nakka kabenbawon kabirridjalyakmen.
PSA 2:1 Njalekenh bininj nawu kabirriwohrnan kunredbubuyika bedberre kabirridjalkarremarnburren bu kabirrikurduyime kunwarre? Dja njalekenh birriwarlahkenh bininj rowk kabirrimarnburren bu kunwarrekenh kabirrikurduyime? Bu kabirrirohrokme, wanjh kabirridjalbarabun!
PSA 2:2 Nawu kings dja princes kondah kurorrebeh wanjh kabirriwokburriwe nawu Yawey. Bedda wanjh manmolk kabirribekkarren bu kabindibunkenh Yawey dja mak namekbe bininj nuye nawu bikodjdjuhkeng mankalkkid dorrengh.
PSA 2:3 Bedda kabirriyime, “Mah! Karriwe God nuye wirlmurrng chains, dja karringehkerren kore nungka kandukkang bu kankarrme!”
PSA 2:4 Dja God nawu king duninjh kahni kore heaven, wanjh kabendjekmiwon bedberre. Nawu Kawohrnan Rowk kabenmalelwon bedberre.
PSA 2:5 Wanjh kabendung bu kabenwokrayekwon, dja kayiddung bedberre, mak kabenmarnbun kabirridjalkelemen.
PSA 2:6 Wanjh kamulewarren bedberre, kayime, “Ngaye wanjh ngakurrmeng king duninjh nawu ngaye ngamunkeweng kore kunred Zion, kore kuwarddekimuk ngardduk, manbu kubolkdjamun duninjh!”
PSA 2:7 Wanjh namekbe nawu king kayime, “Ngaye ngamulewan kore nawu Yawey nganbengdayhkeng, yimeng ngardduk, ‘Ngudda wanjh beywurd ngardduk. Bolkkime ngaye ngayimerranj ke kornkumo.
PSA 2:8 Kanmarrkdjawan njalehnjalekenh, dja ngaye won ngudda kunbolk rowk kore birriwarlahkenh bininj kabirrihni, dja wanjh kondah kurorre rowk kayimerran ngudda ke.
PSA 2:9 Ngudda yiman yibenbakkebakke kundulkwi wirlmurrng dorrengh; yibendjalbarrhke yiman kayime plate.’ ”
PSA 2:10 Mah, wanjh ngudda nawu kings rowk, ngurrinahnarrimen dja kandibekkabekkan kore marnebengdayhke, ngudda nawu ngurrbenmarnewohrnan binihbininj kondah kurorre!
PSA 2:11 Ngurrimarnedurrkmirrin nawu Yawey dja ngurrimarnekelenin. Ngurrikukdeldelmen bu ngurrinjilngmarrmarr nuye.
PSA 2:12 Ngurriburlumen nawu nuye Beywurd ba minj kawernhdung dja ngunbularrbun ngudberre, dja wardi ngurridjaldowe bu ngurriwokburriwe nuye. Nungka wanjh karrung kundjalburrikudji. Dja bininj nawu kabirridjare nungka kabenngehke, wanjh kabirrinjilngmak.
PSA 3:1 Ngudda Yawey, ngaye ngabenkarrme birriwern bininj nawu ngarriyidko! Birridjalwern ngandiwirrihme!
PSA 3:2 Birriwern bininj ngandiyolyolme, dja kabirriyime, “Nawu God minj kabibidyikarrme.”
PSA 3:3 Ngaye wanjh ngaburrbun bu ngudda Yawey nawu yiwernhmakkaykenh, dja ngudda kankukdjurruddi yiman shield ngardduk dja kankangemarnbun.
PSA 3:4 Wanjh ngaye ngakelekayhme nuye nawu Yawey, dja nungka ngankayhmimang kore kaddum kuwarddekimuk kubolkdjamun nuye kahni.
PSA 3:5 Bu ngakekurrmerren wanjh ngadjalkodjkeyongen. Kaluk ngayawoyhdolkkan, dja nawu Yawey nganahnan ba ngadjaldarrkiddi.
PSA 3:6 Kunmekbekenh ngaye minj ngabenkengeme birridjalwern duninjh bininj bu kabirrimyorrme dja ngandidjokohme kuhri kuhri.
PSA 3:7 Yawey, yirrolka! Kanngehkemen, ngudda nawu God ngardduk! Yibendjalbun nawu ngandiwirrihme, yibenkiyarrkdo dja yibenyidmebakke bedberre bininj nawu kunwarre kabirriyime.
PSA 3:8 Yawey ngudda yidjalkudji kanngehke kore ngarribongdi. O Yawey, ngarridjare ngudda kunmak kanmarnekurduyime ngad bininj ke.
PSA 4:1 Ngudda nawu God ngardduk, ngaye ngakayhme dja ngadjare kanbekkabekkan dja kanwokmang. Ngaburrbun ngudda bu yidjalmak duninjh. Bolkkime kankongibu dja kanbekkan bu yiwarrudj ngarri. Dja kunyid nganmarnengalmeng dja wernmerrinj ngardduk.
PSA 4:2 Ngabenmarneyime nawu birriwern bininj, ngayime, “Ngudda nawu djalbininj, njalekenh kandidjalngeywirrihme? Yiddok ngudda munguyh ngurrimunkekadjung kunwok manbu minj kunwoybuk, ngudda nawu ngurrbenyawan gods nawu kabirrikurren munguyh?
PSA 4:3 Ngurriburrbu! Nawu Yawey bendjarrngbom bininj nuye nawu kunmak kabirridjalkurduyime. Mak nungka nganbekkan ngaye bu yiwarrudj ngarri nuye.
PSA 4:4 Mah, ngudda bininj bu ngurriyiddung, wanjh bu yuwn kunwarre ngurriyime. Mak bu ngurrikodjkekurrmerren wanjh ngurridjalburrbu bu njale kunmayali ngurrikarrme baybaywi kore kukange, dja kunu ngurridjalwokyak.
PSA 4:5 Ngurriwo dja ngurribu mayh nawu Yawey kadjare. Ngurridjalwoybukwo dja ngurriwokmarrkma nuye.”
PSA 4:6 Birriwern bininj kabirrihdjawayhme, bu kabirriyime, “Kaluk nangale kanwon kunmakmak kunwern kunmak? Ngudda Yawey, kanna ngadberre kunkongi dorrengh.”
PSA 4:7 Dja ngaye ngayime bu ngudda Yawey kankangebarlkeng ngardduk kunnjilngmak dorrengh ke. Ngaye ngawernhnjilngmakminj kore ngudda, dja birribuyika bininj kabirrinjilngmak bu kabirrikarrme manwern manme dja manbomak manbu wine.
PSA 4:8 Dja mak ngaye ngakodjkekurrmerren dja ngadjalkeyo kunmodmikenh dorrengh bu kunmekbekenh ngudda Yawey yidjalkudji kannahnan dja kanngehke munguyh.
PSA 5:1 Ngudda nawu Yawey, kanbekkabekka ngaye bu yiwarrudj ngahdi! Mak kanbekkan bu ngaye ngahngolekdurrkmarren.
PSA 5:2 Ngudda wanjh king ngardduk dja mak God ngardduk. Wanjh kanbekkabekka kore ngakayhme dja djawahdjawan ngudda bu kanbidyikarrmekenh. Ngaye wanjh ngahdjaldi yiwarrudj bu marrkdjawan ke, ngudda nawu Yawey.
PSA 5:3 Bu kunkabel rowk ngudda kanwokbekkan. Kunkabelbubuyika ngaye ngamkan kunwok ngardduk kore kumirrk ke, dja yeledj ngadjalmadbun kaluk bu ngudda kanwokmang.
PSA 5:4 Ngudda minj ngurrirohrok nabubuyika gods. Ngudda minj yinjilngmak kore njalenjale nawu nawarre. Kaluk nawu birriwarre bininj nakka minj ngurridjarrkyo kore ngudda.
PSA 5:5 Mak bininj nawu kabirrihburlumerren nakka minj kabirridi kore kumirrk ngudda ke. Ngudda wanjh yibenwidnan bininj rowk nawu kunwarre kabirrikurduyime.
PSA 5:6 Ngudda yibenbularrbun bininj nawu kabirrihkurrehkurren dja mak nawu kabindibalkowe birribuyika. Kaluk ngudda nawu Yawey yibenwernhwidnan bininj nawu kabindibun kabindikukkurrme birribuyika.
PSA 5:7 Ngaye wanjh, ngudda kanmarnedjare bulkkidj duninjh, dja kunmekbekenh kunu ngaye ngamre dja ngamngime kore ngudda ke kunred. Mak ngabarddurrukkurlhdan dja marneboddan ke, kore manrurrkdjamun manbu temple ke.
PSA 5:8 O Yawey ngudda, ngaye ngabenkarrme birriwern bininj nawu ngandiwidnan. Ngudda nawu mandjad duninjh yidjalburrbun, wanjh kanka kore mandjad manbolh. Mak yibolhdjaddjadwo ke manbolh kore kumirrk ngardduk.
PSA 5:9 Nawu birrimekbe birriwarre bininj wanjh munguyh kabirridjalkurrehkurren dja minj kunwoybuk kabirridjalwokdi. Bedda wanjh kabirridjare bu kabindiwarrewon nawu birribuyika bininj. Bedberre kunwok, makka yiman kayime kumidj kawokdi kore kurorre. Bedberre kundjen, wanjh kadjare kadjalkurrehkurren munguyh.
PSA 5:10 O God, yibendjadmen dja yibenwarrewan. Warridj ngadjare kabirrikukkolung kore manwarrehwarre mankarre kabirrihmarnbun. Bedda minj ngundiwokmarrkmang, wanjh yibenkukmunkewemen ba bu kanbawon munguyh.
PSA 5:11 Dja bininj nawu kabirrimre kore ngudda ba yibenkukdjurruddin, wanjh nakka birriwernhnjilngmaknin! Dja mak munguyh birriwayinin kunnjilngmak dorrengh. Mak yibenkukbarrkbu kunbid ke dorrengh, ba kunukka kamak kabirrini birrimekbe nawu ngundimarnedjare duninjh.
PSA 5:12 O Yawey, woybukkih ngudda kunmak yibenmarnekurduyime bininj nawu yibenmakwan. Mak yibenkukbalhme dja yibenmarnekukdjurruddin bedberre.
PSA 6:1 Ngudda nawu Yawey, yuwn kanbun bu yiyiddung ngardduk. Mak yuwn kanbengyolyolme kunrayek dorrengh kore ngudda bu kanmarnekangewurlhme.
PSA 6:2 Yawey kankongibu! Ngaye ngangudjwarreminj. Kanmarnbu! Ngaye ngawernhbabang kore kunmurrng rowk ngardduk.
PSA 6:3 Mak ngakangewarre duninjh dja baleh kabolkyime bu ngudda kanbidyikarrme? Yiddok kunkuyeng duninjh?
PSA 6:4 O Yawey, yimborledmen dja kanngehke kore ngabongdi. Ngudda kandjalmarnedjare munguyh munguyh, wanjh kunmekbekenh kunu kanngehkemen.
PSA 6:5 Bu ngad bininj ngarridowen, wanjh minj ngundiyawoyhburrbun. Nangale bininj mak ngunyawoyhburlume bu kahkukdudjindi kanjdji kore kumidj?
PSA 6:6 Ngaye ngangudjyakworrinj kore ngadjakbekkabekkani munguyh. Mak kunkakkuyeng nganalkkihyoy. Wanjh manbu kunmadj ngahdahkendi makka madjkihminj kunmimnalk ngardduk dorrengh.
PSA 6:7 Mak ngawernhnjilngwarreminj duninjh, dja kunmekbekenh minj ngawernhbolknan. Mak ngamimwarreminj kunmimnalk dorrengh bu nawu ngarriyidko bininj ngandinjilngwarrewong.
PSA 6:8 Ngudda bininj nawu kunwarre ngurrikurduyime, wanjh kandibawo, ngurriray! Nawu Yawey, nakka nganbekkang kore ngahnalkbunalkbuni.
PSA 6:9 Nawu Yawey nganbekkang kore ngakayhmeng dja ngadjawam bu ngankongibun. Mak nawu Yawey nganwokmang kore ngahdi yiwarrudj nuye.
PSA 6:10 Bininj rowk nawu ngandiyidko, wanjh kabirriyemengalme, dja kabirrikangewarremen. Bedda wanjh kundjalburrikudji kabirridjalbarabun, mak kabirridurnden dja ngandidjalbawon ngardduk.
PSA 7:1 Ngudda Yawey, nawu God ngardduk, ngaye ngawarlkkarren kore ngudda ba bu kannahnan. Kanngehkemen kore birriwarre bininj rowk nawu ngandihkelekadjung.
PSA 7:2 Wardi bedda ngandibun ngandikukdjalkdjalkmang yiman nabang lion. Bedda kabirridjare ngandikan kore minj nangale nganbidyikarrme, dja wanjh ngandibun.
PSA 7:3 O Yawey, ngudda nawu God ngardduk! Ngaye minj nangale bininj ngawarrewoyi.
PSA 7:4 Mak nawu nganedabbolk nakka minj ngawarrewoyi. Dja minj mak ngadjirdmayi nuye bininj nawu nganeyidko bu djal burudjang.
PSA 7:5 Bu kuhni ngaye ngakurduyimeninj wanjh ngudda yibawo bininj nawu ngarriyidko bu nganngudjkadjung, ngandarrkidmang dja ngandibun, kaluk bu ngankukbawon kore kurorre ngahkukyo.
PSA 7:6 Wanjh ngudda nawu Yawey, wardi yiyiddu! Yibenbu nawu ngaye ngandihnjirrhmiwon. Dja yibenmarnekurduyimen mandjad kore yibendjadme.
PSA 7:7 Mak ngadjare yibenmirndewo bininj nawu kubolkbubuyikabeh kore ngudda yihyerrkan kore throne kaddum yihbarndi. Ngudda yibenmarnewohrnawohrnan rowk.
PSA 7:8 Ngudda nawu Yawey yibendjadmen nawu kubolkbubuyikabeh bininj rowk! Mak ngaye warridj kandjadmen ngudda nawu Yiwernhwohrnan Duninjh! Ngudda wanjh kankangedjadme dja kanrohrokme wardi bu ngaye ngamak bininj.
PSA 7:9 Ngudda kanmayalinan dja mak kankangenan warridj, wanjh ngudda nawu kundjalmak yidjalkurduyime. Mak ngadjare bu ngudda yibenmarnbu nawu birribang bininj bu kabirringurdme kabirrihkurduyime kunwarre. Dja kannahna ngadberre bininj nawu ngundiwoybukwon.
PSA 7:10 Ngudda God nawu Yiwernhwohrnan Duninjh, ngudda wanjh kankukdjurruddi yiman shield ngardduk, mak yibennahnan munguyh bininj nawu mandjad kabirrikurduyime.
PSA 7:11 Ngudda yinan kore kunmak kadjalkurduyimerran dja yibendjadme bininj bu djal mandjad. Wanjh ngudda kunbarnangarrabubuyika yiyiddung wernkih kore yibennan bininj nawu kunwarre kabirrikurduyime.
PSA 7:12 Bu baleh yarrkka nawu ngurriyidko minj kabirriborledme dja kabirribawon kunwarre bedberre, wanjh ngudda yidjurrbun nawu mandjawak dja kamarnbun bunarra kunkak dorrengh ba bu yibenbun.
PSA 7:13 Ngudda wanjh yiyingkihmarnbun manbu yibenbunkenh. Manbu bunarra dorrengh yingkihmang ba bu yiwurlhke bu yibenmarnewe nawu nawarre bininj.
PSA 7:14 Nawu nawarre bininj nakka kabirrimayalimarnburren ba bu kunwarrekenh kabirrikarremarnbun dja kabirrikowekowe.
PSA 7:15 Wanjh birrimekbe bininj nawu kunmekbe kabirrihkurduyime nakka wanjh kabirribolkkarung kanjdji duninjh, wanjh bedmanbidju kumekbe kabirrikukwarrhme.
PSA 7:16 Manbu kunyid kabirrimarnbun makka wanjh kamdurndeng bedberre bedda, wanjh kabirrikodjkuluwarremen kore bedmandeleng kunwarre kabirrikurduyime.
PSA 7:17 Ngudda Yawey nawu yidjalkurduyime kunmak kore djal mandjad munguyh munguyh, dja kunmekbekenh ngaye ngawayini ke bu ngeyburluburlume ngudda Yawey nawu Yiwernhwohrnan Duninjh.
PSA 8:1 Ngudda nawu Yawey, nawu Yiwohrnan ngadberre! Manbu kunngey ke, wanjh manwernhngeymakkaykenh duninjh kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre! Dja ngudda nawu yihni kaddum kore heaven kore ngudda ke kunmakmak duninjh.
PSA 8:2 Ngudda yibenbukkang nawu wurdwurd dja nawu birribarrken bu bedda warridj ngundiburluburlume. Dja bininj nawu ngurriyidko wanjh yibenbularrbun rowk, dja yibenbun nawu yimankek kabirrimarnburren bu ngundinjirrke.
PSA 8:3 Bu ngaye ngabolknan kaddum kore heaven manbu yimarnbom kunbidwi ke, dja nganan manbu dird dja mankokkarrng manbu yikurrmeng kumekbe, wanjh ngaye ngadjawarren,
PSA 8:4 Adju! Njalekenh ngudda kanmarnemarrkwarre ngad nawu binihbininj? Kab njalekenh mak kannahnan ngadberre nawu djal bininj duninjh?
PSA 8:5 Mak ngudda kankurrmeng ngad bininj darnkih kore ngudda nawu God duninjh ba bu ngad ngarridarnhdi kore ngudda. Mak ngudda kanmarnbom ba bu ngarrimak dja ngarringeykimuk.
PSA 8:6 Ngudda kankurrmeng ba bu ngarriwohrnawohrnan kore njalehnjale rowk nawu ngudda yimarnbom kunbidwi ke. Wanjh ngad kunu ngarriyurrhke rowk kore yehyeng rowk yimarnbom, yiman
PSA 8:7 nawu sheep, dja mak bulikki, dja nawu mayh kurralkwaken,
PSA 8:8 mak nawu kungolwaken mayhmayh, dja djenj nawu kurrulawaken, mak njalehnjale nawu kayo kore kurrula kanjdji kukku.
PSA 8:9 Yoh, ngudda Yawey nawu Yiwohrnan rowk ngadberre, manbu kunngey ke makka manwernhmakkaykenh duninjh dja ngundingeyburlume kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre!
PSA 9:1 Ngaye djalburlume ngudda nawu Yawey kunkange ngardduk dorrengh, dja mak ngabenbengdayhke bedberre birriwern ba bu bedda kabirrikangebarrhme dja ngundiburluburlume kore yirrurrkmirrikenh kundulkarre dorrengh ke.
PSA 9:2 God, nawu Yiwernhngudjkimuk duninjh, ngaye djalmanjbun, mak ngawayini nguddakenh kunnjilngmak dorrengh bu burluburlume.
PSA 9:3 Dja bu ngundimirrkmang nawu ngaye ngarriyidko bininj, wanjh kabirrikelerlobme dja kabirrimankan kaluk kabirriyakmen rowk kore kumirrk ke.
PSA 9:4 Ngudda yiyerrkan kore yibenhdjadmekenh, dja yibendjadme bininj kore djal mandjad dja kunwoybuk. Ngaye warridj ngudda kandjadmeng, dja ngudda wanjh kanmakwam dja kanmulewam bu ngaye ngamak.
PSA 9:5 Ngudda yibenwokdjalwong nawu kubolkbubuyikabeh dja yibenbom nawu birriwarre bininj. Ngudda yibenngeybularrbom dja nakka kabirridjalngeyyak munguyh munguyh.
PSA 9:6 Birrimekbe nawu ngarriyidko wanjh birriyakayakminj rowk. Mak kore kuredbubuyika bedberre birrihni ngudda yibenmarnerurrkbakbakkeng. Bolkkime minj nangale kabenyawoyhburrbun.
PSA 9:7 Ngudda Yawey wanjh yidjalwohrnan munguyh munguyh dja yihni kore throne kore yiyingkihkukmarnburrinj bu yibendjadmekenh birriwarlahkenh bininj rowk kore kondah kurorre. Ngudda yibendjaldjadme djal mandjad duninjh. Mak ngudda yibenhnahnan birriwern rowk bininj kore ngudda ke kunmakkenh.
PSA 9:9 Ngudda Yawey yidjalkudji nawu yibenbidyikarrme bu kunyid kawernmerren bedberre. Wanjh nawu birrimarladj bininj nakka kabirrimrlobme kore ngudda.
PSA 9:10 Binihbininj nawu ngundingeykukenhme nakka wanjh ngundiwoybukwon, dja ngudda yidjalwoybuk dja minj mak yibenbodmewon. Kaluk kunmekbekenh bedda ngundimarrkkebbun.
PSA 9:11 Ngudda Yawey yidjalwohrnawohrnan kore Zion wanjh ngad ngundimarnewayini dja ngundiburluburlume. Mak ngundimulewan bu ngarrbenbengdayhke bininj nawu kubolkbubuyika kabirrihni ba bu kabirriborlhme kore ngudda yikurduyimeng.
PSA 9:12 Ngarriburrbun bu ngudda Yawey minj munguyh yibengmidjdan kunwarre bedberre bininj nawu birrinarmandeyi dja yibendjalbun. Dja mak ngudda munguyh yibenkayhmibekkan bininj nawu kabirribongdi.
PSA 9:13 Nawu Yawey kankongibu! Yibenna nawu ngarriyidko bininj bu ngandinjirrhmiwon. Ngaye wanjh darnkih bu ngarrowen. Ngadjare kanbebkemen!
PSA 9:14 Kanngehkemen ba bu ngawayini ke kore kurrangmaye ngarre kunred Zion. Kunmekbe kore ngadjalnjilngmak kore ngudda kanbidyikarrmeng.
PSA 9:15 Birribuyika bininj kore kubolkbubuyika yiman birrikukwarrawarrhmeng kore benmanbidju birribolkkaruy, mak birriwarreworrinj kore bedman kunwarre birrikurduyimeng.
PSA 9:16 Ngudda nawu Yawey yihdjalkurduyime djal kunmak bu yibendjadme bininj mandjaldjad duninjh, dja bininj rowk ngundikurdunan. Dja nawu birriwarre bininj nakka wanjh bedmandeleng kabirriwarreworren kore kunwarre kabirridjalkurduyime.
PSA 9:17 Wanjh nawu birriwarre bininj nakka kabirrire kore kunred ngarre kundowikenh dja kabirridjarrkni birribuyika bininj nawu kubolkbubuyikabeh nawu ngudda ngundiwirrihmeng.
PSA 9:18 Ngudda Yawey minj yibenbengmidjdan bininj nawu birrimarladj dja mak bininj nawu kunyid dja kunrayek kabenmarnewernmerren.
PSA 9:19 Ngudda Yawey, wardi yidjalkurduyimen kore yidjare! Yuwn yibenbawon nawu kubolkbubuyikabeh bininj bu bedda kabirriwinhme. Wanjh yibenmirndekurrme kore ngudda ke court bu yibendjadmekenh.
PSA 9:20 Mak yibenmarnbu birrimekbe bininj bu kabirrikukdeldelme kunkele duninjh dorrengh ba bu kabirrinarren bu bedda djal bininj birringudjwarre.
PSA 10:1 Ngudda Yawey, njalekenh yihdi djarreh? Kunrayek nganmarnewernmerrinj ngardduk dja njalekenh ngudda bolkkime yihwarlkkarren?
PSA 10:2 Birriwarre bininj kabirriburlumerren dja mak nawu birribang bininj nakka kabindingudjkadjung nawu birrimarladj bininj, dja kabindidarrkidmang kore mankarre manwarre manbu bedda kabirrikarremarnbom.
PSA 10:3 Nawu birriwarre nakka kundjarewern, dja kabirriburlumerren kore kunwarre bedberre. Bedda kabindimakwan nawu birridedjwarlah bininj, dja mak ngundiwidnan ngudda nawu Yawey.
PSA 10:4 Bedda kabirriwernhburlumerren kaluk kunmekbekenh bedda minj kabirrikangeborledkerren kore ngudda, mak minj ngundimarnedjare ngudda God.
PSA 10:5 Birrimekbe nawu birriwarre bininj wanjh kabirrikukenworren dja kabirriburlumerren. Minj kabirriwernhburrbun manbu mankarre ngudda ke, mak munguyh kabindidjalnjirrke nawu kabirriyidko bedberre.
PSA 10:6 Kore kukange bedberre bedda kabirrihyimerren, “Ngad minj njale kanbun kadberre! Ngad nakka karrihdjalnjilngmak munguyh munguyh, dja minj mak kunrayek kambebme kadberre.”
PSA 10:7 Bedda wanjh kunwok kunwarre kabirriyime dja warridj kabirridjalkurren dja kabindidung birribuyika bininj. Birrimekbe birridjalwarre bininj wanjh kabirriyolyolme kore kabirrikarremarnbun bu kunwarre kabirrikurduyime.
PSA 10:8 Bedda wanjh kabirriwarlkwarlkkarren kuberrkkah kore kurrambalk, kabirrihmadbun nawu djakwarre bininj kumekbe kamyimowon wanjh kabirridarrkidmang dja kabirribun.
PSA 10:9 Nawu nawarre bininj yiman lion nawu kahmarrwedowen. Nakka kahwarlkkayindi kore kurralk dja kabimadbun bininj nawu namarladj kamre, dja karrolkkarren kabidarrkidmang kore walabbi dja kabibalkukdorrorrke.
PSA 10:10 Nawu nawarre bininj yiman nabang dja ngudjbang duninjh, wanjh kabenbun birrimak bininj.
PSA 10:11 Wanjh nawu nabang bininj kanjdji kayimerren, “Nawu God minj kaburrbun! Nakka kahmimbalhmiyindi dja minj ngannan kore ngaye ngakurduyime.”
PSA 10:12 Mah, Yawey, yirrolkka ngudda nawu God, wardi yibidwayhmen dja yiberlyirriyun ba yibenbidyikarrmen bininj nawu ngundimarnedjare dja bedda kabirridjalngudjwarre.
PSA 10:13 Nawu birriwarre bininj ngundinjirrhmiwon dja njalekenh bedda kabirriyimerren kanjdji kore kukange bedberre, “Nungka God minj ngandjadme!”
PSA 10:14 Dja ngudda God yihbennan kore kunwarre kabindiwarrewon bedberre nawu birrimarladj bininj. Ngudda yiburrbun kore kunyid kawernmerren dja yidjare yibenbidyikarrme. Bedda nawu birrimarladj wanjh kabirrikurrmerren kore ngudda yibenbidyikarrme, dja ngudda yiman kornkumo duninjh bedberre nawu kornkumo yak.
PSA 10:15 Mah! Wanjh yibenberlbakbakkemen nawu birriwarre bininj. Yibenbu ba yibenngurdke nawu manmolk kabirrihkurduyime kunwarre.
PSA 10:16 Ngudda Yawey wanjh king duninjh munguyh munguyh, dja nawu birriwarlahkenh bininj nawu birriwarre kore kubolkwarlahkenh, nakka kaluk kabirridarrkidyakmen kondah kore kurorre.
PSA 10:17 Ngudda yibenbekkabekkan nawu birrimarladj bininj kore bedda kabirridjare yibenbidyikarrme. Ngudda munguyh yibenkangemarnbun mak yibenbekkabekkan bu kabirrikayhme dja ngundidjawadjawan.
PSA 10:18 Mak ngudda yibennahnan nawu birrimarladj bininj, dja mak bininj nawu kabirribongdi kore nawu birribang duninjh bindikurrmeng. Ngudda yibennahnan ba kunukka minj nangale nawu kahni kondah kurorre kabenyawoyhkelehme birribuyika.
PSA 11:1 Ngakelerlobme kore Yawey nawu munguyh ngankukdjurruddan ba bu ngangehme bu kamak rowk. Dja njalekenh bu kunukka kandimarneyime, “Waw! Yikelerlobmen yirrolka yiman mayhmayh karrolkan, dja yiwarlkarren kore kuwarddekimuk!
PSA 11:2 Ngurrina! Nawu birriwarre bininj ngokko birriyingkihmarnbom nawu bunarra bedberre, dja kabirriwarlkkayindi kore munhmunun dja kabindidulubun nawu birrimak bininj.
PSA 11:3 Nawu nawoybuk bininj, nakka baleh kakurduyime bu kunwarre kawernhmerren?” Kuhni yikahwi bininj kabirriyime.
PSA 11:4 Nawu Yawey kayerrkan kore throne nuye, kaddum kore temple manbu manrurrkdjamun nuye. Nungka wanjh kabenkurdunan binihbininj kanjdji kondah kore kurorre, ba bu kaburrbun rowk kore bedda kabirrikurduyime.
PSA 11:5 Nawu Yawey kabenrohrokme bininj rowk, nawu birrimak dja nawu birriwarre. Nungka kabenwirrihme kukange nuye dorrengh bininj nawu kabirridjalmanjngun bu kunwarre kabirrihkurduyime.
PSA 11:6 Nakka wanjh kabenmarneburriwe kunyirrke dja manbirlukimuk bu kabenkinje birrimekbe nawu birriwarre bininj, dja mak kabenmarnemunkewe kunmayorrkwarre bu kabenkukbukwon.
PSA 11:7 Nungka Yawey nakka nadjalkudji nadjalmak duninjh. Nungka kadjaldjare bu bininj kabirridjadmerren bu djal mandjad duninjh. Dja birriwern bininj nawu kunmak kabirrikurduyime nakka kaluk kabirrikebnan.
PSA 12:1 Ngudda Yawey kanbidyikarrmen! Birriwern bininj nawu ngundiwoybukwong nakka wanjh birridarrkidyakminj rowk! Nawu birrimak bininj ngudda ke, wanjh bonj, minj kabirrihni kondah kurorre.
PSA 12:2 Bininj rowk kabirrikurrekurren bu kabirrikowerren, dja minj nangale mak nawoybuk dja kabirridjalkurren munguyh.
PSA 12:3 Wanjh birrimekbe nawu kabirrihburlumerren yiddok minj yibendjendjobdjobke?
PSA 12:4 Bedda wanjh kabirrihburluburlumerren dja kanjdji baybaywi kabirriyimerren, “Ngad wanjh ngarriyolyolme kore ngad ngarridjare, dja minj nangale kandabke. Dja wanjh karriwokdangen ba bu karrimang rowk manbu karridjare!”
PSA 12:5 Wanjh Yawey kayime, “Mah. Ngaye ngarrolkkan dja ngabenbidyikarrme bininj nawu birringudjwarre dja mak nawu birrimarladj Ngabenbekkan bedda kabirrikayhme dja ngabenkukdjurruddan ba bu birriwarre bininj minj kabindimarneyime kunwarre.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
PSA 12:6 Dja nawu Yawey wanjh nawoybuk kore kawokkurrmerren, wanjh manbu kunwok nuye makka yiman kayime silver manbu bininj kabirriwolngwon seven times kore kunak.
PSA 12:7 O Yawey, kankukbalhmen ngadberre kore nawu birriwarre bininj ngandiwirrihme. Kannahna ba bu ngarringehme munguyh munguyh.
PSA 12:8 Nawu birriwarre bininj wanjh kabirrihdjalrengehre bu kabirriburluburlumerren, dja birridjalwern nakka kabirriburlumerren kore kundjalwarre duninjh kabirrikurduyime.
PSA 13:1 Ngudda Yawey, baleh kabolkyime? Yiddok ngudda bu kanbengmidjdan ngaye? Bu yiddok munguyh munguyh? Mak yiddok kunkuyeng bu ngudda kanmarnekebwarlkkarren?
PSA 13:2 Ngaye ngawarnyak kunmayali kunwarre ngakarrme. Yiddok ngaye ngahdjalnjilngwarre munguyh bu barnangarrakuyeng? Mak yiddok munguyh ngandihdjalbun nawu ngarriyidko?
PSA 13:3 Yawey! Ngudda ngardduk God, kanwokma bu yiwarrudj ngahdi dja djawahdjawan. Kanmimbayhkemen, wardi ngadjalmimburdme bu ngarrowen.
PSA 13:4 Wanjh kunu kabirriyime nawu ngaye ngarriyidko, “Bonj, wanjh ngad ngarriwinhmeng!” Bedda wanjh kabirrimarrmarr ngayekenh bu ngamankan.
PSA 13:5 Bonj, ngaleng wanjh ngaye ngawernhburrbun bu ngudda kanhmarnedjare munguyh munguyh. Dja kore kukange ngardduk wanjh ngadjalmarrmarr duninjh kore ngudda kanngehkekenh.
PSA 13:6 Yoh, ngaye ngadjalwayini munguyh nuye Yawey, dja nungka ngandjalmarnekurduyime kunmak rowk.
PSA 14:1 Yikahwi bininj baybaywi kabirriyimerren, “God yak, dja God minj nakka kahdi!” Kuhni kabirriyime bininj nawu birribengwarr! Bedda wanjh kabirridjare kabirridjalkurduyime kunwarre. Minj kunmak kabirrikurduyime. Minj nangale bininj kakurduyime kunmak. Bonj, minj nakudji namak.
PSA 14:2 Nawu Yawey kahni kaddum wanjh kamhbolknan kanjdji ba kabennan bininj rowk. Nungka kadjare kabenngalke bininj nawu mayaliwern dja nawu kabirriyawan nawu God.
PSA 14:3 Dja larrk. Minj nangale bininj namak kahdi. Bedda wanjh birridjalwarrewarreminj rowk, dja birridjalbawong God. Minj nangale kakurduyime kunmak. Bonj, minj nadjalkudji namak kahdi.
PSA 14:4 Adju! Bedda nawu birriwarre bininj, baleh kabolkyime bu bedda kabirriborlhme? Minj bedda kabirringeykayhme nawu Yawey, dja kabindidjalbun Yawey nuye bininj dja kabindiyakwon.
PSA 14:5 Kumekbe kabirrihni Yawey nuye bininj, dja kabirriwernhkelemen. Dja God nungka kabirridjarrkdi. birrimak bininj, dja mak kabenbidyikarrme.
PSA 14:6 Ngudda nawu ngurriwarre bininj, ngurrikarrewarrewon bedberre bininj nawu birrimarladj, dja med, kabirrikelerlobme kore Yawey nawu kabennahnan.
PSA 14:7 Wanjh ngaye ngadjare nangale nawu kamdolkkan kore Zion ba kamre kabenbebke bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kabirribongdi! Bu Yawey, kabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu bininj nuye, wanjh nawu Jacob nuye namud birrinjilngmarrmarrnin, dja nawu Israel benkebmawahmeng, nakka wanjh birriwernhnjilngmakmen.
PSA 15:1 O Yawey kanbekka bu djawan! Nangale bininj namak bu kahyo kore ngudda kubolkdjamun ke? Nangale yidjare bu kahyo kore mandulum manbolkdjamun ke?
PSA 15:2 Nakka bininj nawu minj kunwarre kakurduyime, dja warridj kadjalkurduyime kore kunmakkenh. Namekbe bininj wanjh kadjalwokdi kukangebeh nuye kore kunwoybuk, dja minj kakurren.
PSA 15:3 Mak minj kabiyolyolme kunwarrekenh nawu beneredbo bininj, dja minj mak kabiwarrewon. Minj kabimulewan nabuyika bininj bu kabiwowarrewon.
PSA 15:4 Namekbe bininj wanjh kabiwirrihme bininj nawu nawarre dja nawu nabang. Dja kabenburlume bininj nawu kabirriwoybukwon nawu Yawey. Namekbe bininj, bu kawokkurrmerren, wanjh minj kamayaliborledme bu kunwarddekenh, dja bonj, kadjalkurduyime kore kunwok nuye.
PSA 15:5 Nungka mak kabenbidyikarrme nawu kabirridjawan kunwarddekenh, dja minj karredjwarlahmen. Kadjalmadbun yeledj kaluk bu kabirrikukdurndiwe. Nahni bininj namak, minj kayawan kunwardde ba bu kabimarnekurren bininj kore court. Bininj nawu kakurduyime kuhni rowk, wanjh nungka kadjaldi dja minj kamankan munguyh munguyh.
PSA 16:1 Ngudda nawu God, ngaye ngamwam kore ngudda ba bu kannahnan, dja ngadjare kanngehke!
PSA 16:2 Ngaye ngamarneyimeng nawu Yawey, “Ngudda wanjh kanmarnewohrnan ngardduk. Minj njale namakmak ngahkarrme, djal ngudda yidjalkudji.”
PSA 16:3 Ngabenburrbun Yawey nuye bininj nawu kondah kubolkkimuk kabirrihni. Bedda birrimak duninjh dja ngandinjilngmarnbun.
PSA 16:4 Dja birribuyika bininj nawu kabirrimarneboddan nabubuyika gods, yiman idols, nakka wanjh kunyid kawernmerren bedberre. Dja ngaye minj ngarriraworren bininj bu kabirrimarnekinje mayh bedberre idols. Dja minj mak ngabenngeybun kunngey bedberre birribuyika gods bu ngarri yiwarrudj.
PSA 16:5 Yawey, ngudda yidjalkudji kanmarneyingkihkurrmeng kunmak ngardduk dja kannjilngmarnbun munguyh. Ngudda wanjh kanmarnebolknahnan munguyh.
PSA 16:6 Ngudda kanwon namakmak, dja kanmarnekurduyime bu djal kunmakkenh, dja ngaye wanjh madbun ke kunnjilngmak dorrengh.
PSA 16:7 Ngaye ngaburlume Yawey nawu nganbengdayhke munguyh. Mak bu kukakwern, ngaye ngadjalbekkan bu nungka nganbukkabukkan kanjdji kore kukange ngardduk.
PSA 16:8 Ngaye wanjh munguyh ngadjalburrbun nawu Yawey yiman bu ngakebnan kore kumirrk ngardduk. Nungka kahdarnhdi kore kubolkkukun ngardduk, wanjh kunu minj njale mak ngankukrokayhwe.
PSA 16:9 Wanjh kunmekbekenh kunu ngawernhnjilngmak dja ngayolyolmerren bu ngadjalmarrmarr kore nungka. Mak ngadjalngehme kore nungka kannahnan.
PSA 16:10 Dja ngudda Yawey minj kanbawon bu ngakukdudjindi kore kumidj. Mak minj yibawon bininj nawu namak ke bu kakuknudmen.
PSA 16:11 Ngudda wanjh kanbolhbukkang manbolhmak ba bu ngadjaldarrkkiddi. Kaluk kankangenjilngmarnbun bu ngudda munguyh ngarrhdjarrkdi, dja kankurrme kore kubidkukun ke ba ngadjalwernhnjilngmak bu munguyh munguyh.
PSA 17:1 Yawey, ngaye minj kunwarre ngayimeninj! Ngadjare ngudda kankayhmibekkan ngahdi yiwarrudj. Kanbekkabekka dja ngaye minj ngakurren bu ngayolyolmerren.
PSA 17:2 Ngudda yidjalkudji kandjadme bu djal mandjad. Ngudda munguyh yinan kore kunmak dja kunwarre kakurduyimerran, wanjh ngadjare ngudda kannan bolkkime.
PSA 17:3 Ngadjare bu kankangeburrbun dja kukak dorrengh kankangerohrokme, dja minj kunwarre yingalke, dja minj ngayimeninj. Ngadjalkarremarnburrinj ba bu minj ngawokdi kore kunwarrekenh.
PSA 17:4 Ngaye minj ngakurduyime kore birribuyika bininj kabirrikurduyime. Dja ngadjalwokmarrkmang manbu kunwok ke ba bu minj ngabenngunjdjikkan nawu birribang bininj.
PSA 17:5 Ngadjalkadjungi manbolh ke. Mak minj ngawohmankayi. Ngadjalrengehrey bu ngudda djalmunkekadjungi.
PSA 17:6 Ngaye ngaburrbun bu ngudda kanbidyikarrme, wanjh kunmekbekenh bu ngarri yiwarrudj dja djawadjawan. Wanjh kanbekka dja kanwokma!
PSA 17:7 Ngudda yihdulkarrekimuk, dja kanngehke ngad bininj kore kunbid kukun ke, dja ngad ngarrimrlobmeng kore ngudda ba yibendabke nawu birriyidko ngadberre. Kanmarnebukkarren ba ngarriburrbun ngudda kandjalmarnedjare, dja ngarridjalkangebarrhme.
PSA 17:8 Kanwernhnahna munguyh, dja kankukbalhmen mak kanwarlkka kore kanjdji kubid ke yiman mayhmayh yaw kawarlkkayindi kanjdji kore kuwel ngarre ngalbadjan.
PSA 17:9 Yuwn yibenbawon nawu birriwarre bininj bu bedda ngandiwabminguneng ba bu ngandidjokohme dja ngandibun.
PSA 17:10 Bedda minj kabindikongibun birribuyika dja nakka kabirridjalburlumerren munguyh.
PSA 17:11 Ngokko wanjh ngandihkelekadjungi kurih kuhrih dja ngandidabdabkeng. Bolkkime wanjh ngandiwernhkuknan ba ngandibun.
PSA 17:12 Dja bedda yiman lions nawu kabirrimarrwedowen kabirriyawan manme, mak bedda yiman lion nakimuk bu kahwarlkkayindi kore kungarre ba bu ngankukdjalkmang.
PSA 17:13 Yawey! Wardi baleh kab yikurduyime. Yirrolka dja yibenbu birrimekbe nawu birriwarre bininj bu mandjawak dorrengh ke. Dja kanngehkemen, dja wardi bedda ngandibun.
PSA 17:14 Wanjh yiberlyirriyun kubid ke dja kanngehkemen kore nawu birriwarre bininj ngandibongkarrme. Bedda kabirridjaldjare manbu kondah kurorrebeh, kaluk kabirradjaldarrkidbolkyakmen. Dja ngad bininj nawu ngudda kanmarnedjare, wanjh kandjalwon manme, dja mak yibenworrkmiwon wurdwurd ngadberre, dja mak nawu mawahmawah ngadberre, nakka kaluk manwern kabirrikarrme.
PSA 17:15 Dja ngaye minj kunwarre ngayimeninj bu ngawarrewoyi. Kaluk ngaye wanjh kebnan ngudda! Bu ngarrolkkan kore ngakeyo dja ngamimbayhmen, wanjh ngaye kebnan dja ngadjalwernhnjilngmakmen.
PSA 18:1 Yawey, ngaye marnedjare ngudda nawu kanmurrngrayekwon.
PSA 18:2 Yawey wanjh nakka ngardduk kunwardde manbu manrayek, mak ngannahnan dja ngangehke. Nungka ngardduk God nawu ngankukbalhme, dja ngakelerlobme kore nungka ba ngannahnan. Nungka munguyh ngankukdjurruddi dja mak nganngehke. Ngaye wanjh ngawarlkkarren kore nungka ngankurrme.
PSA 18:3 Ngaye munguyh ngakayhme nawu Yawey, dja ngad bininj rowk wanjh karriburluburlumen! Nungka wanjh nganbebke kore birribang bininj nawu ngarriyidko.
PSA 18:4 Nungka nganngehkeng kore manbu yiman kundowikenh ngarre kunyarl, makka ngandukkarrukkayi, warridj kukku manbu bodjurrbuhmi ngankuyinngakkeng.
PSA 18:5 Mak ngankukdukkadukkang kunyarl manbu kumidj ngarre, mak kundowikenh nganbongkarrmeninj ngardduk.
PSA 18:6 Ngahkarrmi kunkimuk kunrayek, wanjh ngaye ngakayhmikayhmi nawu Yawey. Ngadjalkayhmi nungka nawu God ngardduk ba nganbidyikarrmeng. Nungka wanjh ngankayhmibekkang kore nuye templebeh dingihdi, wanjh kanwokmangi kore kunkanem nuye.
PSA 18:7 Wanjh nungka yiddungi, dja kondah kurorre makka bolkwodjorrhmiyindanj, dja manbu kunwarddekimuk makka wanjh deldelmeng nawu kanjdjiwi kurredjmad!
PSA 18:8 Wardi kundolng dolngbebmi kore kukeb nuye dja yiman wehmiwehmi manbirluworldjenbabang kore kurrangbeh yiman kunyirrke manbang duninjh.
PSA 18:9 Wanjh nungka dangmarrhmey manbu kunngol yiman kayime manburrba dja kumkoluy kunmayorrkkimuk dorrengh kore kumhdengebarndi.
PSA 18:10 Nungka kumwam yiman kayime morneni kore kubodmebodme bedberre mayh nawu birriwelyi dja wanjh dolkarrinj kaddum. Yiman kayime nungka rengehrey kore kunmayorrk dorrengh.
PSA 18:11 Mak manbu kunkak makka yiman kukbarrkburrinj, dja kunngol manbu kore namarrkon kangurdulme, makka ngolbalhmeng bu nungka yiman djongburrinj.
PSA 18:12 Kore nungka dingihdi wanjh bolkwaydi wernkih duninjh, dja wanjh munkeweng manyirrkerrk, dja namarrkon mayhkemayhkeyi kunkimuk yiman kunak duninjh, dja wanjh kunngolburlerri djalkmiwam.
PSA 18:13 Wanjh wokdanginj nawu Yawey! Wokdi yiman kayime ngurdulmi kunkimuk kore kaddumbeh! Kunwok nuye nawu Nawernhkimuk Duninj wanjh wokwarlahminj.
PSA 18:14 Nungka benkelekadjungi bunarra dorrengh bu benyarlarrkeng nawu birriyidko nuye. Nungka benbuni manbu namarrkon kunkimuk dorrengh.
PSA 18:15 Nungka yiddungi dja kebbuhmi, wanjh darrarrhmi kore kurrula, wanjh manbu mankabokimuk makka boyakmerreni wanjh bu bolkbukmeni nakka bolkdjorlokni kanjdji duninjh.
PSA 18:16 Wanjh kunmekbe nungka nganberlmey kore kaddumbeh, dja nganwayhkeng kore kurrulaburldjarn ngahdjuhmiyindi.
PSA 18:17 Mak nganbebkeng kore birringudjbang bininj nawu ngarriyidko bu bedda birridjareni ngandibuyi. Bedda wanjh birringudjbang dja ngaye larrk.
PSA 18:18 Bedda ngandimarnebebmeng bu kundjak kundulmuk wernmerrinj ngardduk. Bu kunmekbe kunbarnangarra ngandibuyi, dja Yawey nganyikarrmeng dja wanjh kamak.
PSA 18:19 Kaluk nungka nganbebkeng dja ngankurrmeng kore kubolkmak. Nungka wanjh nganngehkeng dja nungka njilngmakminj ngardduk.
PSA 18:20 Ngudda Yawey yikurduyimeng kundjalmak ngardduk bu ngaye mandjad ngahrey, dja kanwong kore nganmarnekurrmeng kahdjedjenyo ngardduk bu ngaye minj kunwarre ngayimeninj.
PSA 18:21 Ngaye ngadjalkurduyimeng kore ngudda ke mankarre, dja minj bodmewoyi dja bawoyi ngudda nawu God ngardduk bu kunwarre ngakurduyimeninj.
PSA 18:22 Kore kunmayali ngardduk nakka ngadjalkarrme mankarre ke. Minj mak ngabengmidjdan kore ngudda ke kunwok manbu kanwokwong.
PSA 18:23 Ngaye djalwernhwokmarrkmang mak nganahnarren ba bu minj kunwarre ngakurduyime.
PSA 18:24 Ngudda Yawey yikurduyimeng kundjalmak ngardduk bu ngaye mandjad ngahrey, dja kanwong kore nganmarnekurrmeng kahdjedjenyo ngardduk bu ngaye minj kunwarre ngayimeninj.
PSA 18:25 Yawey ngudda yibenmarnekurduyime kunmak bedberre bininj nawu ngundidjalwoybukwon kore yibenmarnewokkurrmerrinj bedberre, dja mak ngudda yibenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu birrimak bininj.
PSA 18:26 Bininj nawu kabirriwarnyak kunwarre kore kukange bedberre dja minj kabirrimayaliborledme, wanjh ngudda yibendjalmarnedjare bedberre dja minj yibenbawon. Dja bininj nawu kabirridjare ngundidjalwokwarrewon ke, nakka wanjh yibenhdjalbengwarrewon bedberre.
PSA 18:27 Ngudda yibenngehke bininj nawu birrimarladj. Bininj nawu kabirriburlumerren, wanjh ngudda yibenmarnbun bu kabirriyemengalme.
PSA 18:28 Dja ngudda Yawey wanjh kanhdjalkangewolkan munguyh dja ngudda munguyh yimarnbun manbu kunkak kore ngani bu nganmarnebolkwolkayindan.
PSA 18:29 Ngudda mak kanbidyikarrme ba ngabenbun birriwern bininj nawu birribang. Ngudda God ngardduk dja kanwayhke ba ngabidbun kore kawarnamhyo kunkimukkenh.
PSA 18:30 Ngayolyolme God nawu mankarre kamarnbun wanjh mankarremakkaykenh duninjh, dja mak nuye kunwok wanjh kunwok kundjalmak duninjh. Yoh. Nawu Yawey kabenkukbalhme nawu kabirrikelerlobme kore nungka ba bu kabenbidyikarrme.
PSA 18:31 Ngudda Yawey, yidjalkudji God! Ngudda God ngadberre, yidjalkudji nawu kunwardderayek duninjh ngadberre kore ngarriwarlkkayindi.
PSA 18:32 Nungka God nadjalkudji nganwon kunngudj, dja mak nungka nganmikan kore manbolh mandjad.
PSA 18:33 Warridj nganmarnbun bu wernkih ngarlobme yiman mayh nawu deer. Dja nungka nawu nganbidyikarrme bu ngarrengebarndangen kaddum kore kuwarddekimuk.
PSA 18:34 Mak nganbidbukkabukkan bu ngarriburrenkenh bininj kore war, warridj kunberl ngardduk nganwong kunngudj ba bu ngarrowkke nawu manbang bunarra.
PSA 18:35 Ngudda yidjalkudji nawu kankukdjurruddi ba bu ngaye ngawinhme. Ngudda yiman yiboddan ba bu kanbidmang ngardduk kunbidkun dja kanngeykimukwon.
PSA 18:36 Mak manbolh kore ngahre nakka yibolkbirrhmeng ngardduk ba bu ngaye ngahdjalre kamak rowk dja minj mak ngabungkarrkbun.
PSA 18:37 Nawu ngarriyidko bininj, nakka munguyh ngabenngudjkadjuy dja ngabenyurrhkeng bedberre wanjh ngabenbom. Minj ngangurdmeninj dja ngabendjalyakwong.
PSA 18:38 Ngaye ngabenbuni, yiman kayime ngabenkukdjubulhmeng, wanjh birrikukwarrawarrhmi kore kurrenge ngardduk dja minj birriyawoyhdokkayi.
PSA 18:39 Yawey, ngudda nawu kanngudjmarnbom kore ngarriburrenkenh ba bu ngawinhmeng. Warridj yibendjurrkkang nawu ngarriyidko bininj bu ngandimarneboddanj kore kurrenge ngardduk.
PSA 18:40 Nawu ngaye ngandiwidnan bininj ngudda yibenmarnbom bu birrikelerlobmerrinj ba bu ngaye ngawinhmeng dja ngabenyakwong.
PSA 18:41 Bedda birrikelekayhmi bu nangale kabenkayhmibekkan, dja djalburrkyak, minj nangale benbekkayi. Bedda ngundikayhmi ke, dja minj yibenwokmayi.
PSA 18:42 Ngabendjubudjubulhmi yiman kundjulng ngabenmarnbuni dja kunmayorrk benbubuhmi. Ngaye ngabenyakarrbuni yiman kunkih kore manbolh.
PSA 18:43 Yawey ngudda kanbebkeng kore bininj ngardduk nawu ngandidungi, mak ngudda kanmarnbom bu ngabenmarnedokme birribuyika bininj bedberre nawu birridjenbubuyika dja bolkkime bedda ngandihmarnedurrkmirri ngaye.
PSA 18:44 Bedda ngandibekkabekkan dja werrkwerrk ngandiwokmarrkmang. Bininj nawu kubolkbubuyikabeh wanjh ngandikengehme.
PSA 18:45 Bedda kabirridjalkele dja kabirridjalkangewarremen. Kabirrimbebmerren kunkele dorrengh kore kabirrihyongoyo.
PSA 18:46 Yawey, ngaye djalmanjbun dja burluburlume! Ngudda nawu yidjalmimbi munguyh. Ngudda nawu yiman manwarddekimuk kore ngawarlkkarren. Wanjh ngarriwern bininj rowk ngundingeyburluburlumen.
PSA 18:47 Mak kankidmey bu yibenbom, dja yibenkurrmeng nawu kubolkbubuyikabeh kore kubid ngardduk.
PSA 18:48 Warridj kore bininj nawu ngarriyidko wanjh ngudda kankukbalhmi dja kanmarnbom bu ngawernhdokme bedberre birridjalwern nawu ngandiwirrihmeng. Ngudda kanbebkeng kore nawu birribang bininj ngandibuyi.
PSA 18:49 Yawey, ngaye djalburluburlume munguyh bu ngarriraworren bininj kore kubolkbubuyika rowk Ngaye wanjh ngeyburluburlume ngudda ke kunngey.
PSA 18:50 Ngudda yidjarrngbom bininj ke, dja yimarnbom king. Wanjh yiwong kundulkarre dja kunu nungka winhmeng munguyh. Ngudda wanjh yibendjalmarnedjare David nawu yikodjdjuhkeng, dja mak nawu mawahmawah nuye munguyh munguyh.
PSA 19:1 Bu karribolknan, dja karribekkan manbu kaddum duninjh, wanjh yiman kahyolyolme manbu God nuye kunmakmak, dja manbu kunngol makka kabimulewan God nawu marnbom rowk kunbidwi nuye.
PSA 19:2 Mak bu kunbarnangarrabubuyika dja djalmunguyh manbu kunngol kabihmulewan dja kabihyolyolme nawu God. Mak kabalyime manbu kunkakwern bu kanmarneyime God nuye kunmayali kunwern.
PSA 19:3 Minj kunwokkudji kawokdi, dja birriwarlahkenh bininj rowk nawu kabirriwokdi kunwokbubuyika, wanjh bedda kabirribekkabekkan kore kunngol kahmulewan.
PSA 19:4 Dja maninjmanu kunwok kare kubolkwarlahkenh rowk, dja maninjmanu kunwok kahdjalre djarreh duninjh kore kubolkbubuyika rowk. God marnbom kaddum duninjh, yiman dabburlin djabnameng ngarre kundung bu kahdi.
PSA 19:5 Wanjh nawu kundung kawayhme yiman bininj kambebmen bu kabimang ngalbininjkobeng bu mulil ngarre kabenemarrenkenh. Dja mak nawu kundung yiman kayime nawu ngudjbang bininj bu karlobme kunnjilngmak dorrengh, dja kabenyurrhke birribuyika rowk.
PSA 19:6 Dja mahni kundung wanjh kambebme, kare, kayibme, kamyawoyhdurndeng kore kaddum kunngol. Minj nangale kawarlkkarren nuye nawu kundungbang.
PSA 19:7 Kaluk mankarre nuye nawu Yawey, makka mandjalmakkaykenh duninjh, dja wanjh kanmalngkerrngehme kadberre. Manbu kore Yawey kanbukkabukkan kadberre manbu kunwok, wanjh minj kankowe. Warridj kunmayali kabenwon nawu birrikodjkuluwarre bininj.
PSA 19:8 Mak kore nawu Yawey kayolyolme kadberre bu makka mandjad; makka warridj kanmarnbun bu karrikangenjilngmak. Mak kore kanmarnewokrayekwon, nakka wanjh yiman kayime kanmarnewernhbolkwolkan kadberre.
PSA 19:9 Bu ngad karrikelemen nawu Yawey, wanjh kamak kore nungka; nakka djalmunguyh karrimarneboddan. Mak kore kawokmarnburren kadberre, makka djal mandjad duninjh, dja manmakkayhkenh.
PSA 19:10 Nawu wirlmurrng gold nakka walakkih bu karridjare. Dja karriwernhdjarenin manbu kunwok nuye Yawey kore wokmarnburrinj kadberre. Dja kore Yawey nuye njalehnjale nawu karremarnbom, makka manwernhmanjmakkaykenh dja karrokme manbu mankung manmanjmak.
PSA 19:11 Ngudda nawu Yiwohrnan rowk, ngudda bu kanbukkabukkan dja kanbengdayhke ba bu ngaye wokmarrkmang ke, wanjh ngaye nawu marnedurrkmirri ke, ngawohmang nawu kahdjedjenyo ngardduk.
PSA 19:12 Minj ngad bininj ngarriwernhburrbun kore ngarrihkurduyime kunwarre. Dja ngaye djawan bu yibengmidjda ngardduk kunwarre ngakurduyime manbu kawarlkkayindi.
PSA 19:13 Dja yuwn kanbawon ngaye nawu marnedurrkmirri ke bu ngaye ngamarnburren kunwarre ngakurduyime. Ngaye wanjh ngawarnyak bu kunwarre ngandjurrkkan. Ngadjare kunukka kamak ngani, minj njale ngawarrewon kore ngudda, dja minj kunwarre duninjh ngakurduyime.
PSA 19:14 Nawu Yawey! Ngadjare kunwok ngardduk dja mak kunmayali ngardduk kore baybaywi ngabekkarren, bu kamakmen rowk kore ngudda. Mak ngadjare bu njilngmarnbun ngudda yidjalkudji nawu kannahnan dja kanngehke ngaye.
PSA 20:1 Ngarri yiwarrudj dja ngadjawan Yawey ba ngunbekkan dja ngunngehke bu ngudda kunrayek yikarrme. Ngadjare God nawu ngeykimuk duninjh, nawu Jacob bimarneboddanj, wanjh ngundjalnahnan.
PSA 20:2 Nakka kahdi kore kubolkdjamun duninjh nuye, wanjh ngadjawan bu ngunmarnemunkewe nawu ngunbidyikarrme. Nakka wanjh kahdi kore Zion, wanjh ngadjare mak ngunnahnan kunmekbebeh.
PSA 20:3 Ngadjawan bu kaburrbun nawu namakmak ke nawu yikurrmeng nuye, wanjh kanjilngmakmen bu njale ngudda yimarnekinjeng bu yiwong nuye.
PSA 20:4 Mak ngadjawan Yawey bu kakurduyime nawu njale ngudda yidjare kore kukange ke. Mak ngadjawan bu ngunbidyikarrme ba bu kakurduyimerran rowk ngudda yikarremarnburren.
PSA 20:5 Ngudda nawu king, wanjh ngudda kaluk yiwinhme, dja warridj karrimulilmang mak manmadjmak karriwayhke kore kunngey nuye nawu God kadberre. Wanjh ngarridjare nawu Yawey wanjh ngunmarnekurduyime rowk kore ngudda yidjawan.
PSA 20:6 Bolkkime ngaye ngaburrbun bu Yawey kabingehke nahni bininj nawu bikodjdjuhkeng nuye. Mak kabiwernhbekkan kore kaddumbeh bu kahdi kubolkdjamun nuye. Nakka narrulkarrekimuk duninjh kore kubidkun nuye dja kabingehke.
PSA 20:7 Yikahwi bininj kabirriyime bu kabirrinahnarren nawu djarrang dja chariots dorrengh, dja ngad wanjh karridjalwoybukwon kunngey nuye Yawey nawu God kadberre.
PSA 20:8 Kaluk birrimekbe bininj wanjh nakka kabenbungwarrewon wanjh kumekbe kabirrimankan, dja ngad nakka karridengerayekmen bu mandjad karridi.
PSA 20:9 Yawey, yiwo kunngudj ke king nawu yidjarrngbom ba bu nungka kadjalwinhme. Kanwokma ngadberre bu ngarridi yiwarrudj ngundidjawan.
PSA 21:1 Yawey, ngudda yiwernhdulkarrekimuk duninjh, dja nawu bininj ngudda yidjarrngbom dja yimarnbom king, wanjh kunmekbekenh king nawu ngudda yimarnbom wanjh kawernhmarrmarr duninjh. Nungka wanjh mulil kakarrme kore kunwernkah yimarnbun kawinhme kore kabirriburren birriyidko nuye.
PSA 21:2 Ngudda yikurduyimeng kore nungka wernhdjareni kore kukange nuye dja ngudda minj yikaybuyi.
PSA 21:3 Ngudda yikimey namekbe bininj nawu yidjarrngbom, dja yiwong kunmakmak kunwern. Mak yikodjdjongbom nawu manmak duninjh gold crown manbu kings kabirrikodjdjongbuyindi.
PSA 21:4 Nungka ngundjawam bu kunkuyeng kadjalmimbi wanjh ngudda yiwong kundarrkid ba bu kadjaldarrkiddi munguyh munguyh.
PSA 21:5 Ngudda yiwong kunngudj ba bu nungka kunwernkah winhmeng. Wanjh kunmekbekenh nungka wernhkukenminj duninjh. Mak ngudda yingeykimukwong dja yimarnbom bu wernhkimukminj.
PSA 21:6 Woybukkih ngudda yimarnekurduyimeng kunmak bu munguyh munguyh. Dja yinjilngmarnbom bu darnkih yihdi nuye ngudda nawu yiwernhmakkaykenh.
PSA 21:7 Namekbe nawu king ngunwokmarrkmang dja ngundjalwoybukwon ngudda Yawey. Ngudda wanjh yidjalmarnedjare munguyh munguyh, dja kunmekbekenh nungka kahdjaldi dja minj nangale kakukrokayhwe.
PSA 21:8 Yawey ngudda yibendarrkidmang nawu ngurriyidko bininj, kunbidkukun ke dorrengh. Ngudda yibendjalbongkurrme nawu ngundiwidnan rowk, kubidkukun ke dorrengh.
PSA 21:9 Bu ngudda yibenmarnebebme wanjh yibenwurlhke yiman kunak kabirrikukrung kore kunkangeyid ke. Nakka kaluk manbirluwoldjen kabenkukyakwon. Ngudda yiman mayh yibenkukwukme.
PSA 21:10 Ngudda kaluk yibenbularrbun nawu namud rowk bedberre kondah kore kurorre, wanjh nawu mawahmawah bedberre kabirridarrkidkukyakayakmen.
PSA 21:11 Kore kabirrihkarremarnbun yimankek ngundikanjkurrmeninj bu ngundibuyi dja makka kaluk kayimerran bu djalburrkyak, kabirridjalbarabun.
PSA 21:12 Ngudda yibenmarnbun bu kabirrikelerlobmerren. Yimarnburren bu yiburriwe bunarra kore bedda.
PSA 21:13 Mah, Yawey ngudda wanjh ngurriwernhngudjbang duninjh, wanjh ngad ngundiburluburlume. Dja mak ngarriwayini ke dja ngundiyiburlume bu yikarrme kundulkarre duninjh.
PSA 22:1 Ngabba God! Ngabba God! Njalekenh ngaye kanbodmekenhwong dja kandjalbawong? Mak njalekenh bu ngudda djarreh yihdi bu minj kanbekkan kore ngahdjalngeyngeyyime dja ngakayhme ke ba bu yimre kanbebke?
PSA 22:2 Ngabba God! Woybukkih ngaye ngadjalkayhmiyo kunbarnangarrakuyeng, dja ngudda minj kanwokmang, mak kumununkuyeng warridj ngakayhme. Minj ngaye ngangurdme.
PSA 22:3 Ngaye ngaburrbun bu ngudda King dja Yidjaldjamun duninjh, mak ngudda yiwohrnan kore kaddum duninjh yiyerrkan kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng ngundiburluburlume.
PSA 22:4 Nawu mawahmawah ngadberre nakka ngundiwoybukwong. Bedda ngundimarrkmangi dja kunekbekenh ngudda yibenngehkeng.
PSA 22:5 Bu ngudda ngundimarnekayhmi wanjh nakka yibenbidyikarrmi. Mak bu ngundimarrkkebbuni nakka minj yibendahmeninj.
PSA 22:6 Ngaye wanjh ngadjalwarre, dja yiman ngayeng, minj bininj duninjh ngaye. Bininj rowk ngandiborrkbun dja mak birriwern ngandiwidnan, minj ngandimarnedjare.
PSA 22:7 Mak birrimekbe nawu ngandikuknan nakka ngandidjekmiwon, bedda kabirridjenbebme ngardduk dja kabirrikodjburdeburdebme.
PSA 22:8 Bedda ngandimarneyime, “Yikayhmen nawu Yawey, ba kunubewu ngunbidyikarrme! Ngudda yiyime nungka yimankek ngunmarnedjare, dja njalekenh minj ngunngehke?” Kuhni wanjh ngandimarneyime.
PSA 22:9 Dja ngudda nawu Yiwohrnan Rowk yibidyikarrmeng ngalbadjan ngardduk bu nganyawmey kamak rowk. Mak kanmarnbom bu wokmarrkmey kore ngabarrkenni rerrih.
PSA 22:10 Bu kunmekbe kunbarnangarra ngarranginj, ngudda wanjh kannahnani; mak ngudda yidjaldi God ngardduk munguyh, bu ngalbadjan ngardduk nganyawmey dja mak bolkkime.
PSA 22:11 Wanjh yuwn bu djarreh yihdi dja yuwn bu mak kanbawon. Manbu kunyid makka darnkih nganmarnebebme, dja minj nangale nabuyika nganbidyikarrme.
PSA 22:12 Nawu ngandiwirrihme bininj wanjh ngandidjokohmeng yiman kayime nawu birribang bulikki. Bedda yiman birridulkarrekimuk bulikki nawu birrikang Bashan, dja bedda wanjh ngandidahme munguyh.
PSA 22:13 Birrimekbe nawu ngarriyidko nakka yiman lions nawu kabirrimarrwe dja ngandimarnedangbarrme!
PSA 22:14 Wanjh ngaye ngarrulkarreyakminj, yiman kayime kukku manbu kabirriboyakarrbun kore kunkulk, dja kunmurrng ngardduk minj kamurrngbelbmibelbmikenh, dja mak kunkange ngardduk yiman kadjalkelkdan dja kawarremen.
PSA 22:15 Manbu kunngudj ngardduk makka wanjh bukminj, mak kundjen ngardduk ngadjenbelbmerrinj kore kaddum kurrang ngardduk. Ngudda wanjh kanbawong bu kankukkurrmeng kore kundjulng, kore darnkih ngakuyindowimeninj.
PSA 22:16 Birriwarre bininj ngandimarnemirndebebmeng dja ngandidjokohmeng yiman kayime duruk birribang. Korroko ngandibiddulubom, dja mak ngandidengedulubom ngardduk.
PSA 22:17 Bu ngakukmorarraminj dja ngakuknarrinj kunmurrng ngardduk. Birriwern bininj ngandikuknan dja kabirriburlumerren ngardduk.
PSA 22:18 Mak kunmadj ngardduk kabirridjalmang dja kabirrihdirri kunkod ba kabirribebbehmadjkarrme.
PSA 22:19 Ngudda nawu Yawey, yuwn bu djarreh yihdi ngardduk. Ngudda yidjalkudji nawu kunngudj kanwon, wanjh yimray werrkwerrk bu kanbidyikarrme.
PSA 22:20 Kanngehkemen kore bininj nawu kabirridjare ngandibun mandjawakwi. Kandarrkidnahna kore bininj yiman kayime nabang duninjh duruk ngandibun kundulkarre dorrengh bedberre.
PSA 22:21 Warridj kabirriyime yiman kayime lions dja kabirridjare ngandibaye. Birrimekbe bininj yiman kayime bulikki nabang duninjh nawu kadjare ngandidulubun kunkanemwi.
PSA 22:22 Ngaye wanjh ngeymulewan ke bu ngarridjarrkdi bininj nawu ngarridangerrinj. Bu ngaye dja nawu ngudda ke bininj ngarridi, wanjh ngaye burluburlume ke.
PSA 22:23 Ngudda bininj nawu ngurrikele nawu Yawey, wanjh ngurriburluburlumen. Ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng, wanjh ngurringeyburlume. Ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, wanjh ngurrimarnebodda nawu Yawey.
PSA 22:24 Nungka wanjh binahnani nuye bininj kore kunrayek kunkimuk bimarnebebmeng. Minj bidjalbawoyi. Minj mak bimarnekebwarlkkarrimeninj nuye. Bonj, nahni bininj bikayhmeng Yawey bu kabibidyikarrmekenh, dja wanjh Yawey biwokbekkang.
PSA 22:25 Ngaye wanjh burluburlume kore ngarrimirndemornnamerren rowk. Ngaye ngadjaldi kumirrk bedberre bu ngakurduyime kore ngaye marneyingkihwokkurrmerren.
PSA 22:26 Bu kumekbe nawu birrimarladj bininj wanjh kabirringun dja kabirriworrkmiworren. Dja bininj nawu kabirridjare nawu Yawey, wanjh kabirridjalburlume nuye. Wanjh kundjalmak benmarnekurduyimerra munguyh!
PSA 22:27 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk kondah kurorre wanjh kabirriwohburrbun nawu Yawey, dja wanjh kabirrikangeborledkerren kore nungka. Bininj kore namudbubuyika rowk kore kubolkbubuyika rowk, wanjh bedda kabirrimarneboddan nuye.
PSA 22:28 Nawu Yawey wanjh nadjalkudji kawohrnawohrnan rowk, dja nungka kabenmarnewohrnan kore kubolkbubuyika rowk.
PSA 22:29 Nawu birrikuken bininj rowk kondah kurorre wanjh kabirrimarnekarrme mulil nuye nawu Yawey, dja mak kabirrimarneboddan nuye. Dja mak bininj nawu kabirridowerren rowk, bedda wanjh kabirrimarneboddan nawu Yawey. Minj bedman kabirrimimbiworren!
PSA 22:30 Bininj nawu kabirringalme yerrekah, wanjh kabirrimarnedurrkmirri nawu Yawey. Kaluk nawu mawahmawah kadberre, dja mak nawu bedmanwali kabindikebmawahme, wanjh bedda warridj kabirriborlhme nawu Yaweykenh.
PSA 22:31 Birrimekbe bininj rowk wanjh kabirrimulewan bu Yawey kabidjaldjadme mandjad duninjh. Bedda kabindibengdayhke wurdwurd nawu minj birringalmeninj. Nawu Yawey wanjh nungan kurduyimeng rowk.
PSA 23:1 Nawu Yawey ngannahnan ngardduk yiman kayime namak shepherd kamirndenahnan mayh nuye sheep. Nungka kanwon kunmak kunwern dja minj njale mak ngadjare!
PSA 23:2 Nungka ngankurrme ba bu ngangehme kamak rowk kore kabbal manbu kakarrme mandalkmak. Dja mak nungka ngankanakan kore ngabongun manbomak kukku, bu kunmodmikenh dorrengh.
PSA 23:3 Nawu Yawey ngankangemarnbun bu nganmalngkerrngehme. Nungka nganbolkbukkan kore manbolh manbu kunmakkenh ngarre ba bu ngaye ngangeyburlume nuye.
PSA 23:4 Bu ngaye ngayakmen, bu ngarrowen, yiman kayime ngare kore kunkak nganbarrkbun, wanjh bonj, minj ngakele kunwarrekenh, dja ngadjalburrbun ngudda Yawey ngarrdjarrkre munguyh. Ngudda yikarrme manbu kunkarndudj kore kubid ke bu kankangemarnbun, wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjalkangemak.
PSA 23:5 Ngudda kanmarneyingkihmarnbun mulil kore kumirrk bedberre bininj nawu ngaye ngarriyidko, dja mak kankodjdjuhke mankalkkidmak dorrengh. Ngudda wanjh yihdjalborrahkendong kore banikkin ngardduk dja kabobarlme kore kaddum ngarre bu yiman kayakarrburren.
PSA 23:6 Woybukkih, wanjh manbu kunkongi dja kunmakmak ke makka nganehdjaldjarrkdi munguyh, dja ngadjalyo munguyh munguyh kore kunrurrk ngudda ke nawu Yawey.
PSA 24:1 Kondah kurorre rowk dja njalehnjale nawu kahdi kurorre, nakka wanjh Yawey nuye. Birriwarlahkenh bininj rowk nawu kabirrihni kubolkbubuyika kore kondah kurorre, nakka wanjh Yawey nuye.
PSA 24:2 Nungka wanjh bolkmarnbom kunbolk rowk bu kurrmeng kanjdjikah kore kurrula duninjh, dja kore kukku kaboyo bolknameng kanjdji duninjh.
PSA 24:3 Kaluk nangale bininj namak ba bu kabidbun kore kurrulum nuye Yawey? Nangale bininj kangime kore kubolkdjamun nuye nawu Yawey?
PSA 24:4 Nakka nawu kunmak kadjalkurduyime dja mak kadjalburrbun kore kunmakkenh, dja mak minj kabimarneboddan nawu idols, dja minj mak kakurren bu kawokkurrmerren.
PSA 24:5 Namekbe namak bininj wanjh nawu Yawey kabimarnekurduyime kunmak. Kaluk God nawu kabingehke wanjh kabidjalmakwan.
PSA 24:6 Kuhni kabirrikurduyime birriwern bininj nawu kabirriyawan God. Yoh, birrimekbe bininj kabirridjare ngundikebnan, ngudda God nuye Jacob.
PSA 24:7 Mah, wanjh. Ngurrina! Ngurridangmarrhma manbu mankare duninjh gates ba kamngimen king nawu namakkaykenh duninjh.
PSA 24:8 Kaluk nangale nahni nawu namakkaykenh king? Nungka wanjh Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh, dja nawu kabenyurrhke birriwarre bininj kunngudj nuye dorrengh kore kabirriburren.
PSA 24:9 Mah, wanjh ngurridangmarrhma manbu mankare gates ba kamngimen king nawu namakkaykenh duninjh!
PSA 24:10 Kaluk nangale nahni nawu namakkaykenh king? Nungka wanjh Yawey nawu wernhdulkarrekimuk duninjh! Nungka nadjalkudji king namakkaykenh duninjh.
PSA 25:1 Ngudda Yawey, ngaye ngamalngkurrmerren kore ngudda!
PSA 25:2 Ngudda nawu God ngardduk, ngaye wernhwoybukwon ngudda. Yuwn kanbawon bu ngayemengalme! Mak yuwn yibenbawon nawu ngarriyidko bu ngandidjekmiwon kore ngandibun.
PSA 25:3 Nangale bininj nawu ngunwoybukwon nakka wanjh minj kayemengalme. Dja bininj nawu kabindikowe birribuyika bininj bu kunwarrekenh, wanjh kabirriwernhyemengalme.
PSA 25:4 Nawu Yawey, kanbukkabukkan kore yidjare ngakurduyime, mak kanbolhbukka ba ngakurduyime kore kunmakkenh.
PSA 25:5 Kanka kore kunwoybuk ke, dja kanbukkabukkan warridj. Kuhni ngudda yiyime dja ngudda God ngardduk nawu kanngehke, dja ngaye woybukwon bu barnangarrakuyeng rowk.
PSA 25:6 Nawu Yawey, yidjalburrbu ngudda bu kanwernhkongibun dja kandjalmarnedjare kore kunkareni dja mak bolkkime.
PSA 25:7 Yuwn mak yiburrbun manbu kunwarrehwarre kore ngaye ngakurduyimi bu ngayawurrinjni, bu ngaye wokburriweyi ngudda. Ngudda kandjalmarnedjare, wanjh kunmekbekenh kunu kandjalburrbun, dja ngudda Yawey wanjh yidjalmakkaykenh.
PSA 25:8 Nawu Yawey wanjh nakka nadjalmak duninjh, dja kunmak kadjalkurduyime. Kunmekbekenh kunu wanjh kabenbukkabukkan nawu birriwarre bininj ba kabirriborlhme nuye kore mandjad kabirrire.
PSA 25:9 Nungka kabenkan bininj nawu minj kabirrikukdokmibuyhwerren ba bu kabirrikurduyime kunmak, dja mak kabenbolhbukkabukkan nuye manbolh.
PSA 25:10 Nawu Yawey kandjalmarnedjare dja minj kankowe ngad bininj nawu karriwokmarrkmang mankarre nuye kore wokkurrmerrinj kadberre.
PSA 25:11 O Yawey, ngaye wernhwarrewong ngudda dja ngadjare yibengmidjda kunwarre rowk ngardduk kore yiwokkurrmerrinj ngudda ke kunngey dorrengh.
PSA 25:12 Nangale bininj kabimarnekelemen dja kabimarneboddan nuye nawu Yawey? Wanjh kabibukkan namekbe bininj ba bu kadjalle kore nawu kawohrnan rowk bimarnekarremarnbom nuye.
PSA 25:13 Wanjh namekbe bininj kadjalkuken munguyh, dja mak wurdwurd nuye kabirribolkmang kumekbe kunred kore kabirrini.
PSA 25:14 Nawu Yawey kayimerran djawirna bedberre bininj nawu kabirrimarneboddan, dja mak kabenbukkan bedberre kunwok manbu nungka yingkihwokkurrmerrinj.
PSA 25:15 Ngaye ngadjalnan Yawey nawu nadjalkudji nganbidiyikarrmekenh ba bu nganbebke kore kunwarre nganbongkarrme.
PSA 25:16 Yawey, yimborledmen dja kankongibu ngaye, dja ngadjalkudji ngarri dja kunyid wernmerrinj ngardduk.
PSA 25:17 Manbu kunnjilngwarre ngardduk makka munguyh kahwernmerren. Ngadjare yiwemen nawu njalehnjale nganhnjilngwarrewon munguyh.
PSA 25:18 Wanjh yina ngardduk kunrayek dja kore ngahdjakbekkan, dja yibengmidjda ngardduk kunwarre rowk.
PSA 25:19 Yawey yibenmirndena nawu ngaye ngarriyidko! Mak yibenna bu bedda ngandiwernhwidnan duninjh!
PSA 25:20 Kankukdjurruddin ba bu ngadjaldarrkid, dja kanngehkemen. Ngaye djalwoybukwon, wanjh yuwn kanbawon bu ngayemikarren.
PSA 25:21 Ngaye kunkange dorrengh woybukwon, dja mak wokmarrkmang, wanjh ngadjare bu ngudda kannahnan ba bu ngadjalmalngdarrkid.
PSA 25:22 O God, kanngehkemen ngad bininj nawu Israel ngankebmawahmeng kore kunrayek rowk ngarrikarrme.
PSA 26:1 Yawey, ngaye djawan bu ngudda kanmakwan. Ngaye mandjad ngadjalkurduyime munguyh, dja warridj ngaye wanjh woybukwon, dja minj mak kewkme, dja minj mak ngamarrkbaworrimeninj ke.
PSA 26:2 Yawey, ngaye ngadjare bu ngudda kandjadme. Kanmayalirohrokmen dja kanwernhkangenan ngardduk.
PSA 26:3 Dja kunu ngaye minj ngabengmidjdan bu ngudda kandjalmarnedjare, dja wanjh ngadjalkurduyime munguyh kore ngudda ke kunwoybuk.
PSA 26:4 Ngaye minj ngarridjarrkraworren bininj nawu kabirrihkurrekurren dja nawu kabirriburluburlumerren.
PSA 26:5 Dja ngaye ngawarnyak ngarrimirnderri bininj nawu kabirrikurduyime kunwarre, dja ngabendjalbodmewon birriwarre bininj rowk.
PSA 26:6 Ngaye yiman ngabiddjirridjburren bu ngamulewarren minj kunwarre ngakurduyimeninj dja ngaye ngadjalboddan kore altar ngudda ke ngudda nawu Yawey.
PSA 26:7 Mak ngawayini ke kore kurobbe, dja burluburlume ngudda, bu ngaye mulewan kore kunmakkaykenh duninjh ngudda yidjalkurduyime munguyh.
PSA 26:8 Yoh, Yawey, ngaye mak ngamarnedjare kunrurrk manbu temple ke kore ngudda yihni, kumekbe kore ngarrinan kunmakmak ke bu kahbolkwolkan.
PSA 26:9 Yuwn bu kanbularrbun ngaye yiman yikurduyime bedberre nawu birriwarre bininj. Mak yuwn kanbun bu ngarrowen kankukkurrme yiman bu yibenhmarnekurduyime nawu birrimarndeyi bininj.
PSA 26:10 Bedda wanjh birriyidwern dja kabirridjirdmang money dja minj kabirridjare kunmak kabirriyime.
PSA 26:11 Ngaye wanjh ngadjalkurduyime kunmak, dja minj kunwarre ngayime. Wanjh kankongibu dja kanngehkemen.
PSA 26:12 Wanjh bolkkime ngahdi kunmak dorrengh kore kubolkrayek! Ngaye ngarriraworren bininj nawu ngundimarnemirnderri dja kunmekbe wanjh ngaye djalburluburlume ngudda nawu Yawey.
PSA 27:1 Nawu Yawey nakka nganmarnebolkwolkan dja mak nganngehke. Ngaye wanjh minj nangale nabuyika ngakengeme. Nungka nawu Yawey ngankukbalhme, kaluk minj ngayawoyhkele djal bininj.
PSA 27:2 Bu nawu birriwarre bininj kabirrimre ngandibun bu yiman ngandikukngun, dja mak bininj nawu ngarriyidko dja nawu ngandiwidnan ngandibun, wanjh kabirribarabun dja kabirridjalmankan.
PSA 27:3 Kunukka bonj, bu bininj birridjalwern ngandiwakbuyingun, wanjh nakka minj ngakangewarre. Mak bu nawu ngarriyidko kabirrimre bu ngandibun, wanjh nakka ngadjalmarrkmang nawu Yawey, dja minj ngakele.
PSA 27:4 Ngaye ngahdi yiwarrudj, dja kundjalkudjikenh ngadjawan nawu Yawey. Ngaye ngadjare bu ngayo munguyh kore nungka nuye kunrurrk. Mak ngaye ngadjare ngayawan Yawey kore nuye temple, dja mak ngadjare ngadjalnan nungka nawu namakkaykenh.
PSA 27:5 Bu kunrayek nganmarnebebme, nawu Yawey ngankukbalhme kore kayo. Nungka nganwarlkkan kore dabburlin manrurrkdjamun nuye. Ngandjalkurrme kaddum kore manwarddekimuk.
PSA 27:6 Nungka nganbidkenwon nawu ngarriyidko bu ngabenyurrhke bedberre nawu ngandiwakbuyingun. Wanjh ngamarnekinje mayh nuye nawu Yawey, kore Nadjamun Dabburlin nuye, dja ngadjalmarnewayini bu ngaburlume nuye. Ngadjalwayini nuye dja ngawernhmarrmarr dorrengh.
PSA 27:7 Nawu Yawey, kanbekka bu kayhkayhme. Kankongibu dja kanwokma.
PSA 27:8 Manbu kunkange ngardduk makka nganmarneyime bu ngaye yawayawan ngudda ba bu kebnan ke, wanjh ngamwam bu yawan ba kebnan ngudda nawu Yawey.
PSA 27:9 Kanna, dja yuwn kanmarnekebwarlkkarren bu kanbawon. Yuwn bu kandung ngaye nawu marnedurrkmirri ke ngudda nawu munguyh kanbidyikarrme. Ngudda wanjh God nawu kanngehke wanjh yuwn kanmunkewe dja mak kanbawon ngaye.
PSA 27:10 Ngalbadjan dja kornkumo ngardduk bu yimankek ngandibawoyi, ngudda Yawey wanjh kandjalkimang.
PSA 27:11 Nawu Yawey, kanbukkabukka manbu ngudda ke manbolh. Ngaye ngabenkarrme birriwern bininj nawu ngarriyidko, dja kanmika ba ngakurduyime mandjad.
PSA 27:12 Yuwn bu yibenbawon nawu ngarriyidko bininj bu bedda ngandimang, dja nakka ngandimarnekurrehkurren bu ngayekenh ba bu ngandibun.
PSA 27:13 Ngaye ngawernhwoybukwon mak ngani bu nganan kunmakmak nuye nawu Yawey bu ngaye ngadjaldarrkiddi kondah kurorre.
PSA 27:14 Wanjh ngurrimadbu nawu Yawey ba nungka ngunbidyikarrme, mak ngurrimurrngrayeknin dja ngurrikelebuknin ba ngurrimadbun nungka bu ngunbidyikarrme ngudberre.
PSA 28:1 O Yawey! Ngaye wanjh ngakayhme ke, ngudda nawu yiman kunwarddekimuk kore ngaye ngawarlkkarren! Yuwn kandahme dja kanbidyikarrmen bu yiwarrudj ngarri. Dja bu minj kanwokmang nakka wanjh ngaye yiman ngakolung bu ngarriraworren bininj nawu birridowerrinj.
PSA 28:2 Kanbekkabekka kore yiwarrudj ngahdi dja djawahdjawan bu ngudda kanbidyikarrme. Ngaye wanjh ngaberlwayhme kore ngabolknan kubolkdjamun duninjh ke.
PSA 28:3 Yuwn kankan kore birriwarre bininj ngarriraworren, nawu kabirrikurren bu yimankek yeledj kabirriwokdi dja nakka djal manmolk kabirrihmarnbun kunyid.
PSA 28:4 Yibenmarnbu bu kabirridjakbekkan! Warridj yibenbu kore kunwarre kabirrihkurduyime. Yibenwo kunwarre duninjh yiman bu bedda birridjareni bindiwoni birribuyika bininj.
PSA 28:5 Bedda minj kabirridjare bu kabirribekkan kore kunmak ngudda yihkurduyime kubid ke. Wanjh ngudda yibenbularrbu dja yibenkukbawo munguyh kore kabirrihkukyo.
PSA 28:6 Yawey, ngaye djalburlume bu ngudda kanbekkang kore ngakayhmeng bu yiwarrudj ngahdi, dja wanjh ngudda kankongibom.
PSA 28:7 Ngudda nakka shield ngardduk bu kankukdjurruddi, kunmekbekenh ngaye woybukwon duninjh. Ngudda kanbidyikarrmeng, wanjh ngaye ngamarrmarr duninjh dja kunu mulilmang dja mak ngawayini bu manjbun ngudda.
PSA 28:8 Warridj kunngudj yibenwon nawu bininj ke, mak yibenngehke dja yibennahnan bininj nawu yibendjarrngbom.
PSA 28:9 Yimray Yawey bu kanngehke ngadberre. Kunmak kanmarnekurduyimen ngadberre bininj nawu ngudda ke rowk. Ngudda wanjh yiman kayime shepherd ngadberre dja munguyh kanwanjbikarrme ngadberre.
PSA 29:1 Ngudda ngurrikihkimuk nawu ngurrihni kore heaven, wanjh ngurringeyburluburlumen nawu Yawey! Ngurriyimen nakka wanjh nadjalmakkaykenh dja narrulkarrekimuk duninjh!
PSA 29:2 Ngurriburlumen Yawey nawu nangeymakkaykenh duninjh. Nawu Yawey nakka nawernhkukdjamun duninjh dja yiman kahbame kunmakmak nuye dorrengh, wanjh ngurrimarnebodda!
PSA 29:3 Nawu Yawey kawokdi, wanjh manbu kurrula kabiwokmarrkmang. God nawu Namakkaykenh kawokdi yiman kayime kangurdulme kaddum dja kawokngoyowhme djarreh kore manbu kurrula. Bu kawokdi wanjh kawokyurrhke kunwok ngarre kurrula duninjh.
PSA 29:4 Yawey nakka wernhwokkimuk duninjh. Nawu Yawey kawokdi kundulkarre dorrengh nuye nawu kawohrnan rowk.
PSA 29:5 Kunwok nuye Yawey kahdulkbakbakke manbu cedar kundulk, mak kabolkdjalkdjalkmire kundulk manbu cedars manbu kahdulkmirnderri kore kunred Lebanon.
PSA 29:6 Nungka kabolkrokayhwe kubolkkimuk Lebanon bu kabolkdohdolkan yiman bulikki yaw. Mak kamarnbun kuwarddekimuk manbu Hermon kabolkdolkan yiman bulikki yaw nawu nabang.
PSA 29:7 Bu nawu Yawey kawokdi, nakka yiman kayime namarrkon kamayhmayhke dja kabolkdongorrong.
PSA 29:8 Bu nawu Yawey kawokdi, wanjh manbu kubolkdarleh kahbolkrokahrokan. Bu nungka kawokdi wanjh kabolkdeldelme kubolkdarleh kore kabolkngeyyo Kadesh.
PSA 29:9 Bu nawu Yawey kawokdi, nakka karrulkborledke kundulk manbu oaks, dja kunworr ngarre makka kaworrkudjkudjmire. Dja birriwern nawu kabirrihni kore manrurrkdjamun temple nuye, wanjh kabirriburlume bu kabirrikayhme kabirriyime, “Nawernhmakkaykenh Duninjh!”
PSA 29:10 Nawu Yawey nakka kahyerrkan kaddum duninjh, dja kawohrnan kore kabodjurrbuhme kukku munguyh munguyh. Yawey wanjh king duninjh nawu kawohrnan rowk munguyh munguyh.
PSA 29:11 Nawu Yawey wanjh kunngudj kabenwon bininj nuye, dja mak kabenwon kunmodmikenh nuye ba kamak kabirrihni.
PSA 30:1 Ngaye burluburlume ngudda nawu Yawey! Ngudda kanbebkeng kore kumidjbeh dja yibenwarrewong nawu ngarriyidko ba minj birrimulilmayinj dja birriburlumerrimeninj ngayekenh.
PSA 30:2 Yawey ngudda nawu God ngardduk! Ngakayhmi bu ngarrangeni yiwarrudj dja djawam bu kanbidyikarrmekenh, wanjh ngudda kanmarnbom.
PSA 30:3 Yawey, ngudda kandolkkayhweng kore kundowikenh, dja kanngehkeng ba minj ngakoluyi kanjdji duninjh kore kubolkwarre.
PSA 30:4 Ngudda ngurriwern bininj nawu Yawey nuye, ngurrimarnewayinin! Ngurriburlumen, ngurringeyburlumen kunngeydjamun nuye.
PSA 30:5 Bu yarrkka nungka kayirrung kadberre, nakka minj kahdjalkangedi bu kunkuyeng, dja manbu kunkongi nuye kahdjaldi bu munguyh munguyh. Bu karrinalkbun kunkakkuyeng, karrimarrmarr duninjh bu kamdungbebme.
PSA 30:6 Bu ngaye ngabekkarrinj kamak rowk, wanjh ngaburrbuni bu baybaywi ngayimerrinj, “Ngaye minj nangale mak nganwodjorrhme!”
PSA 30:7 Yawey, ngudda nakka ngarrdabbolkni, ngudda kannahnang dja kanmarnekukdjurruddanginj. Dja bu ngudda kanmarnekebwarlkkarrinj ngardduk, wanjh ngaye ngakeleminj dja ngakangewarreminj.
PSA 30:8 O Yawey, ngaye ngarri yiwarrudj bu ngakayhmeng ke, djawahdjawani ngudda, wanjh ngayimeng, “Nawu Yiwohrnan Rowk kankongibu!
PSA 30:9 Yiddok baleh kunmak kakurduyimerran bu ngaye ngarrowen dja bu ngakukdudjindan kore kumidj? Mak bu kundjulng ngayimerran kunukka baleh ngayime bu ngudda burlume dja mak ngamulewan bu ngudda yidjalwoybuk duninjh?
PSA 30:10 Yawey ngaye ngadjare kanbekkabekkan dja kankongibu. Kanbidyikarrmen Yawey!”
PSA 30:11 Bu nganjilngwarreni ngudda kankangeborledkeng bu nganjilngmakminj, wanjh ngaye marneborrkeng. Wanjh ngaye minj ngadjalnjilngwarreni dja ngudda kanmarnbom bu ngamarrmarrminj duninjh.
PSA 30:12 Wanjh kunu ngawayini ngudda djahdjalburluburlume kunkange dorrengh ngardduk, mak minj ngangurdme. Ngudda Yawey wanjh God ngardduk, wanjh djalmanjbun bu munguyh munguyh.
PSA 31:1 Yawey ngaye ngamwam ngawarlkkarren kore ngudda kannahnan. Yuwn kanbawon bu yerrekah ngayemekarren. Ngudda nawu yidjalkurduyime kunmak wanjh kanngehkemen.
PSA 31:2 Mak kanwokma bu ngaye djawahdjawan dja werrkwerrk yimray kanngehkemen! Ngudda yiman manwarddekihkimuk ngardduk dja mak ngudda yiman manrurrk mankimuk kore ngani kamak rowk ba minj nangale nganbun.
PSA 31:3 Bu kunmekbekenh wanjh kanka mandjad kore ngudda yidjare, dja kanbolkbukkabukkan dja kanka munguyh, ngudda nawu yiwernhngeykimuk duninjh.
PSA 31:4 Bu ngamankan kore ngandimarnebolkkaruy dja kandidarrkidmang ngardduk, wanjh kanbebkemen kore ngabongdi ba bu ngawarlkarren kore ngudda nawu yidjalkudji kannahnan munguyh.
PSA 31:5 Ngaye ngamalngkurrmerren kore kubid ke. Yawey ngudda God nawu Yidjalwoybuk, wanjh kanbebkemen kore kunwarre ngahdi.
PSA 31:6 Ngaye ngabenwidnan bininj nawu kabirrihmarneboddan nawarrewarre idols. Dja ngaye wanjh djalwoybukwon ngudda nawu Yawey.
PSA 31:7 Ngudda yimimkongiwern duninjh kaluk kunmekbekenh ngaye mulilmang dja ngawernhmarrmarr kore ngudda kanmarnedjare. Ngudda kannani rowk kore ngahdjakbekkani, wanjh ngudda kankangeburrbuni kore ngaye ngawernhnjilngwarreni.
PSA 31:8 Ngudda minj kanbawoyinj nawu ngarriyidko ngandibuyi, dja kankurrmeng kore kubolkmak ngarri.
PSA 31:9 Kankongibu Yawey! Ngaye ngawernhnjilngwarreminj dja ngakuyinmimdubberran. Warridj nganalkbun munguyh dja kunu ngawarreworren kunburrk dja mak kunmalng ngardduk.
PSA 31:10 Ngaye munguyh ngadjalnjilngwarre duninjh. Ngadjalnalkbun munguyh munguyh, wardi darnkih ngarrowen. Manbu kunrayek wanjh nganngudjyakwon, dja mak ngabekkarren yiman ngamurrngkelkdan.
PSA 31:11 Birridjalwern bininj ngandiwidnan dja mak nawu ngarriredbo ngandiwarrewan. Nawu ngardduk djawirna wanjh bedda ngandikengeme. Bu bedda kandinan djarreh ngamre, wanjh kabirrikelerlobme bu kandibawon.
PSA 31:12 Bedda kabirriyime ngaye yimankek ngarroweng, dja minj mak ngandiyawoyhburrbun. Bedda ngandikukburriwe yiman kayime ngaye ngaburriwe cup nawu bakmeng.
PSA 31:13 Ngabenbekkabekkan birriwern bininj bu munguyh ngandiyolyolme kore ngandimarnekurrehkurren. Ngaye wanjh ngakele bu munguyh dja birriwern bininj kabirrikarremarnburren bu ngaye ngandibun ba ngarrowen.
PSA 31:14 Dja bonj, ngaye ngadjalkangekurrmerren kore ngudda, Yawey. Ngaye marneyime, “Ngudda Yawey wanjh God ngardduk!”
PSA 31:15 Ngudda yidjalkudji yibolknameng rowk kore ngaye ngarranginj dja mak kore ngarrowen. Kanngehkemen kore ngandiwidnan bininj, dja bininj nawu ngandikelekadjung.
PSA 31:16 Kannahna dja kankongibu ngaye nawu marnedurrkmirri ke. Ngudda nawu kanmarnedjare munguyh munguyh wanjh kandjalngehke.
PSA 31:17 O Yawey, yuwn bu kanbawon ngaye ngayemengalme, dja ngakayhmeng ke bu kanbidyikarrmekenh. Dja ngaleng, yidjalmarnbu nawu birriwarre bininj bu bedman kabirriyemengalme, dja yerre kabirridjalkukyo kore kumidj.
PSA 31:18 Bedda wanjh kabirriburlumerren dja kabirriwidnan nawu birrimak bininj, dja kabindiyolyolme bu kunwarre dorrengh. Mah, wanjh yibenngurdkemen kore kabirrikurrehkurren ba bu kabirriwokyak.
PSA 31:19 Ngudda wanjh yimakkaykenh. Ngudda yidjehdjenkurrmeng kunmakmak bedberre bininj nawu ngundikengeme. Ngudda yibenwon birrimekbe bininj kunmakmak kore birriwarlahkenh bininj ngundikurdunan.
PSA 31:20 Yibenwarlkkan kore ngudda yihni ba kabirringehme, dja birriwarre bininj minj kabindimarnekurduyime kore kabirrikarremarnburren. Yibennahnan kore ngudda ke kunred dja bininj nawu kabindiyolyolme minj kabindidjuhbun kumekbe.
PSA 31:21 Ngaye ngaburluburlumen nawu Yawey! Nungka wanjh woybukkih kanmarnedjareminj wernkih duninjh bu birriwarre bininj ngandiwabminguneng bu ngandibuyi.
PSA 31:22 Ngaye ngakeleni duninjh, dja ngayimeng, “A! Ngudda minj kannan ngaye!” Dja bonj, ngudda wanjh kanbekkang kore ngakayhmi bu djawadjawam kankongibunkenh dja kanbidyikarrmekenh.
PSA 31:23 Ngudda bininj rowk nawu Yawey nuye, wanjh ngurrimarnedjarenin! Nungka wanjh kandjalnahnan ngad bininj nawu minj karribawon kore karriwoybukwon. Dja bininj nawu bedman kabirriburlumerren, wanjh nakka kabenbun kore kunwarrekenh bedberre.
PSA 31:24 Mah, ngurrimurrngrayeknin, dja ngurrikangemarnburrimen ngudda bininj rowk nawu ngurridjalmadbun nawu Yawey.
PSA 32:1 Kawernhnjilngmak nawu bininj bu God kabimarnebengmidjdan kunwarre nuye, dja kabimarnebularrbun rowk manbu kunwarrekenh nuye.
PSA 32:2 Kahnjilngmak nawu bininj bu Yawey minj kabidjadme dja kabiwarrewan. Kahnjilngmak namekbe bininj nawu minj kadjare kakurren kore kukange nuye.
PSA 32:3 Ngaye, bu ngaye kunwarre ngakurduyimeng dja minj ngawarnyakmulewarrimeninj, dja ngadjaldi wokyak, wanjh ngabekkang ngangudjwarreminj kore kunmurrng ngardduk. Dja ngaye ngadjalngeyngeyyimi bu barnangarrakuyeng.
PSA 32:4 Yoh, Yawey, barnangarrawern dja mak kunkakwern ngudda kandulmukwoni bu kunwarrekenh ngardduk. Mak kunngudj ngardduk makka yakminj rowk yiman kayime manbu kundungbang nganngudjwarrewon.
PSA 32:5 Wanjh ngawarnyakmulewarrinj bu ngayolyolmerrinj bu marneyimeng ngudda. Minj mak ngawarlkkayi kunwarrekenh ngardduk. Ngaye wanjh marneyimeng ngudda Yawey, bu ngayimeng, “Ngaye ngamulewarren ke kore kunwarre ngakurduyimeng.” Wanjh ngudda yibularrbom rowk ngardduk kunwarre.
PSA 32:6 Wanjh kunmekbekenh kunu ngayime ngudberre bininj nawu ngundingeyburrbun, nakka wanjh yiwarrudj birrdin bu ngudda ngundiyawayawan. Mak kunrayek manbu kawayhme bedberre, yiman kukku bu kahbokimukmen wanjh kunukka minj kabirrikebngakme.
PSA 32:7 Ngudda Yawey wanjh yidjalkudji ngardduk nawu kankukbalhme, dja bu kunrayek kabebme ngardduk ngudda kankukdjurruddi. Ngudda kankurrme kore ngarriwayini bu ngarriyime, “Ngudda Yawey wanjh kanngehkeng ngadberre.”
PSA 32:8 Wanjh nawu Yawey kayime, “Ngaye bolhbukkabukkan kore mandjad yibolhkadjung, mak ngaye bengdayhke dja nahnan ngudda kore yire.
PSA 32:9 Dja yuwn bu yimayaliyimerran yiman djarrang nawu minj njale kaburrbun. Dja nakka bininj kabibongkanakan kunyarl dorrengh ba kunukka kabidarnhyikan.”
PSA 32:10 Nawu birriwarre bininj nakka kabirrikarrme kunrayek kunwern. Dja Yawey kabenmarnedjare bininj nawu kabirrikangewoybukwon, dja nuye kunmakmak nakka kabenwakbuyingun bu munguyh.
PSA 32:11 Mah, wanjh ngudda nawu ngurrimak bininj, ngurrinjilngmaknin dja ngurrimarrmarr kore Yawey. Ngudda nawu ngurrimayalimak, wanjh ngurridjalwayinin nuye bu ngurridjalmarrmarr.
PSA 33:1 Ngudda ngurrimak bininj, wanjh ngurriwayinin nawu Yawey bu kunnjilngmak dorrengh. Ngudda nawu ngurriwokmarrkmang, wanjh kamak bu ngurriburluburlume nuye.
PSA 33:2 Ngurribu harps dorrengh bu ngurridirri manbu ten kunyarl kakarrme ba bu ngurrimarnewayini dja ngurriburlume.
PSA 33:3 Mak ngurrimarnewayinin nuye manbu mankarrekerrnge. Ngurribu instruments bu kamak rowk, dja mak ngurrikayhme nuye bu ngurrimarrmarr duninjh.
PSA 33:4 Nawu Yawey wanjh djal kunwoybuk kawokdi dja mak kunwok nuye djalmandjad. Nungka kakurduyime rowk kore kawokkurrmerren.
PSA 33:5 Warridj nawu Yawey kadjare bu ngudda kunmak ngurrikurduyime dja mak bu djal mandjad ngurridjadmerren. Nungka kandjalmarnedjare ngad karriwarlahkenh bininj nawu kurorre karrihni.
PSA 33:6 Mak nungka marnbom kaddum dja njalehnjale ngarre kore kunwok nuye.
PSA 33:7 Nawu Yawey bomornnameng manbu kurrula, dja manbu kaburrk wanjh makka djalbokurrmeng kanjdji ba bu kahborri munguyh.
PSA 33:8 Mah wanjh ngad karriwarlahkenh bininj nawu kondah kurorre karrihni, karrimarnebarddurrukkurlhda Yawey nawu nadjalkudji kawohrnan rowk.
PSA 33:9 Bu kunmekbe nungka wokdanginj mahni kurorre wanjh bolkmarnbuyindanj! Manbu kurorre rowk biwokmarrkmey kore nungka yimeng.
PSA 33:10 Mak bu ngad karriwarlahkenh bininj karrikarremarnbun kunwarre, wanjh Yawey kabularrbun mankarrewarre kadberre bu kakarrewarrehwarrewon.
PSA 33:11 Dja kore nungka kakarremarnbun, nakka kadjaldi bu munguyh munguyh. Nungka kadjalkurduyime kore nungka karremarnburren bu munguyh munguyh.
PSA 33:12 Bininj nawu kabirrimarneboddan Yawey dja kabirriyime nungka God bedberre, wanjh nungka kabenmarnekurduyime kundjalmak bedberre. Nungka wanjh bendjarrngbom dja benmarnbom bu djal nuye bininj.
PSA 33:13 Nawu Yawey kahdi kaddum kore heaven dja kabolknan kanjdji kore kurorre. Kaluk kabennan birriwarlahkenh bininj rowk.
PSA 33:14 Kahyo kaddum kore nuye, dja wanjh kannan karriwarlahkenh kadberre rowk nawu kondah kurorre karrihni.
PSA 33:15 Nungka nawu kunmayali kanwon karriwarlahkenh bininj rowk dja kankurdunan, dja mak kanmayalinan rowk kadberre kore njale karrikurduyime .
PSA 33:16 Nawu birrikihkimuk nawu kings, bu kabenmirndekarrme birridjalmirndewern nawu armies, wanjh bonj, minj kabirringehkerren kore nawu birriyidko bedberre. Mak bininj nawu birringudjbang, wanjh bonj, nakka minj kabirrimarnburren bu kabirringehkerren.
PSA 33:17 Dja warridj bu kabirriburren war, minj kabirrimarnemarrkkurrmerren bedberre nawu djarrang nabang bu kabenkan kore minj nangale kabenbun.
PSA 33:18 Kaluk nawu Yawey kabennahnan bininj nawu kabirrimarnekele dja mak kabirrimarnekurrmerren kore nungka, mak bu kabirrimarrkmang kabirriwernhburrbun bu nungka kabenmarnedjare munguyh.
PSA 33:19 Warridj nungka minj kabenbawon bu bedda kabirridowen, dja mak kabendarrkidwon kore manme kayakmen dja kunmarrwekenh kawernmerren bedberre.
PSA 33:20 Ngad wanjh karrikurrmerren kore nawu Yawey, nawu nadjalkudji kanbidyikarrme dja kankukdjurruddi kadberre.
PSA 33:21 Karridjalkangenjilngmak nungkakenh, dja karridjalwoybukwon nungka nawu nangeydjamun duninjh.
PSA 33:22 O Yawey, kandjalmarnedjarenin ngadberre, dja ngudda yidjalkudji bu ngundimadbun dja ngundimarrkkebbun ngudda.
PSA 34:1 Ngaye ngahdjalburlume nawu Yawey bu djal munguyh. Minj ngangurdme bu ngaye ngadjalburluburlume.
PSA 34:2 Ngaye wanjh ngaburlume nawu Yawey ngardduk kukange dorrengh! Nawu birrimarladj bininj nakka wanjh birriwokbekka nawu Yawey, dja kabirrimarrmarr duninjh.
PSA 34:3 Mah, wanjh karridjarrkngeykimukwon nawu Yawey, ngaye dorrengh. Mak karridjarrkngeyburlumen nuye.
PSA 34:4 Ngaye ngayawayawam dja ngadjawadjawam nawu Yawey, wanjh nungka nganwokmey, dja nganngehkeng kore kunkele kunwern ngahkarrmi.
PSA 34:5 Bininj nawu nungka kabirriyikan nakka kabirrinjilngmak dja yiman kabirrikebbame, dja minj mak kabirriyemengalme.
PSA 34:6 Ngaye nakka ngamarladjni dja bu ngakayhmeng nawu Yawey, nungka wanjh ngankayhmibekkang dja nganbebkeng kore kunrayek kunwern ngahkarrmi.
PSA 34:7 Nawu angels birriwern nuye nawu Yawey wanjh kabindidjurruddi bininj rowk nawu kabirrimarnekele nuye, wanjh kabenngehke.
PSA 34:8 Wardi yiman kayime ngudda yimanjbekka bu yirohrokmen nungka nadjalmak duninjh nawu Yawey. Bininj nawu kabikurrmerren kore Yawey wanjh nakka kunmak kabimarnekurduyime.
PSA 34:9 Ngudda nawu bininj nuye Yawey, wanjh ngurrimarnekelenin. Bininj nawu kabirrikele nuye, nakka kaluk kabirrikarrme njalehnjale nawu kabirridjare.
PSA 34:10 Mayh nabang duninjh yiman lions, wanjh kabirringudjyakworren dja kabirridjalmarrwedowen. Dja bininj nawu kabirridjalmadbun Yawey, nakka wanjh kabirrikarrme namakmak nawern.
PSA 34:11 Wurdwurd! Ngurrimray ngaye kandibekkan, dja bukkabukkan ngudberre ba bu ngurrimarneboddan Yawey.
PSA 34:12 Bu ngudda ngurridjare ngurridarrkiddi kunkuyeng, dja mak bu ngurridjare ngurrinan kunmodmikenh, wanjh kuhni ngurrikurduyimen.
PSA 34:13 Yuwn bu ngurriwokdi kunwarrekenh dja mak ngurringurdkerrimen kore ngurrikurrekurren.
PSA 34:14 Yuwn bu mak ngurridjalkurduyime kunwarre. Ngurribawo, dja ngurrikurduyimen djal kunmakkenh. Ngurridjarenin kunmodmikenh, dja ngurrimarnburrimen bu kamak rowk ngurrini kunmodmikenh dorrengh.
PSA 34:15 Nawu Yawey kabennahnan nawu birrimak bininj dja nungan kabenbekkabekkan bu kabirrikayhme nuye.
PSA 34:16 Nawu birriwarre bininj nakka kabenwirrihme, dja kabenngeybularrbun ba bu minj nangale kabenyawoyhburrbun kondah kurorre.
PSA 34:17 Yawey kabenkayhmibekkan nawu birrimak bininj bu kabirrimarnekayhme nungka, dja munguyh kabenbebke bu kunrayek kawernmerren bedberre.
PSA 34:18 Mak nungka karrarnhdi bedberre bininj nawu kabirrikangewarre, dja bininj nawu kabirrimarrkbaworren dja kabirrikangewarre, wanjh nakka kabenngehke.
PSA 34:19 Bininj nawu nadjalmak kunubewu kunrayek kabebme nuye. Wanjh Yawey kaluk kabibebke dja kabingehke munguyh.
PSA 34:20 Nungka kabiwernhnahnan ba minj kunwohkudji kunmurrng nuye kawohbakme.
PSA 34:21 Nawu nawarre bininj, wanjh kunwarre kabibun. Dja bininj nawu kabirriwidnan nawu namak bininj, nakka wanjh God kabendjadme dja kabenwarrewan bedberre.
PSA 34:22 Nawu Yawey kabenngehke nawu kabirrihmarnedurrkmirri nuye. Bininj nawu kakurrmerren kore Yawey kabinahnan, nakka wanjh kani kamak, dja Yawey minj kabiwarrewan.
PSA 35:1 Yawey! Ngudda yibendabkemen bininj nawu ngaye ngandiwidnan. Wardi yibenbun bininj nawu ngaye ngandibun.
PSA 35:2 Kankukbalhmen yiman bu yidjurruddangen kore ngaye, dja kanbidyikarrmen kore kunyid wernmerrinj ngardduk.
PSA 35:3 Bininj birribang ngandiwernhkadjung bu ngandibunkenh. Yimka mankole dja lama ke, dja yibenbu. Kankangemarnbu bu kanmarneyimen, “Ngaye wanjh ngehke!”
PSA 35:4 Bininj nawu kabirridjare ngandibun wanjh ngadjare bedda kabirridjalbarabun dja kabirriyemekarren. Bedda nawu birridjareni yimankek ngandibuyi, wanjh yibenkelekadju ba kabirridurnderren kunkele dorrengh.
PSA 35:5 Yawey, ngadjare mak yimunkewemen nawu angel ngudda ke, ba kabenkukwe nahni bininj yiman kunmayorrk kahburriwe kundalkdarleh.
PSA 35:6 Warridj yibenmarnbu bu kabirrikelerlobme kore kubolkmunun bu ngudda ke angel kabenhkelekadjung.
PSA 35:7 Dja ngaye minj njale ngawarrewoyi bedberre. Bedda bu djal burudjang wanjh kabirriyingkihmarnburren kore ngandidarrkidmang ngardduk bu yimankek ngandibun. Bedda ngandimarnebolkkaruy kanjdji duninjh.
PSA 35:8 Wanjh yibenmarnbu kabirrikangebarrhme bu yibenbun. Ngadjare bedman kabirriwohmankan kore kudjorlok manbu bedmanbidju birrimarnbom, ba bu kabirribularrbuyindan.
PSA 35:9 Wanjh kunu nganjilngmakmen kore ngudda nawu Yawey. Ngadjalmarrmarr bu ngudda wanjh kanngehke.
PSA 35:10 Ngaye ngakayhme, kukange ngardduk dorrengh bu ngayime, “Minj nabuyika god yiman ngudda Yawey! Minj nangale ngunerohrok! Ngudda yibenngehke nawu birrimarladj bininj kore nawu birribang kabindiwarrewon. Warridj yibenngehke nawu birrimarladj kore nawu birribang bininj kabindimarnedjirdmang.”
PSA 35:11 Nawu birribang bininj kabirrikurrehkurren bu ngandidjuhbun kore minj njale ngaburrbun. Bedda ngandimarnekarremarnbun.
PSA 35:12 Ngaye ngadjalkurduyime kunmak, dja bedda ngandidjaldjuhbun ba bu ngandiwon kunwarre. Wanjh ngaye ngakukmayahme dja mak ngakangewarremen duninjh.
PSA 35:13 Bu bedda birridulkihyoy, wanjh ngaye nganjilngwarreni bedberre dja ngabenmarnenalkbuni, warridj minj manme nganguyinj. Dja ngadjaldanginj yiwarrudj bedberre. Dja bu ngudda minj yibenmarnbuyi kore ngaye djawani, wanjh ngaye ngadjalbolknani bu nganalkkihrey bu ngaye yiman rerrih ngahmarnenalkbuni nawu nganedabbolk dja ngalbadjan ngardduk.
PSA 35:15 Wanjh birrimekbe nawu ngandiwidnani birrinjilngmakmeni bu ngandinang ngaye ngamankang. Birrimirndemornnamerrinj manmolh ba bu ngandidjekmiwong. Bedda birriraworrinj nawu birridjenbuyika bininj dja ngandimarnekurrehkurreni.
PSA 35:16 Bedda yiman kayime bininj nawu kabirriwirrihme God dja ngandiwabminguneng dja ngandidjekmiwong dja ngandiwidnani.
PSA 35:17 Dja ngudda Yawey yidjaldi yibennahnan bu kunmekbe ngandimarnekurduyime. Wanjh nuk kanbidyikarrmen, wardi ngandibun. Kanngehke ngaye kore bedda ngandikuyinbun yiman lions nabang dja wardi ngarrowen.
PSA 35:18 Dja bu bininj ke kabirrimirndemornnamerren ngaye warridj, wanjh ngaye kaluk burluburlume ngudda dja mak manjbun kore kumirrk bedberre.
PSA 35:19 Yuwn yibenbawon nawu ngaye ngandiwidnan bu kabirrinjilngmak ngayekenh. Nakka ngandiwidnan bu djal mankarreburudjang. Bedda wanjh kabirriburlumerren bu ngaye ngandidjekmiwon.
PSA 35:20 Birrimekbe nawu birriwarre bininj wanjh minj kabirridjare kunmodmikenh. Bedda wanjh kabindimarnekurrehkurren bininj nawu kabirrihdjalni kamak rowk kore kurorre.
PSA 35:21 Namekbe nawu birriwarre bininj ngandidarrkidjuhbun bu kabirriyime, “Yah! Kunukka wanjh ngudda yikurduyimeng! Ngad wanjh ngundinang kunmim ngadberre!”
PSA 35:22 Ngudda nawu Yawey! Ngudda yibenkurdunang rowk kore bedda ngandimarnekurduyimi. Dja yuwn kanbawon bu yidjaldi djarreh!
PSA 35:23 Ngudda God ngardduk! Ngudda wanjh kanmarnewohrnawohrnan! Wanjh kankidma, dja kanbidyikarrmen.
PSA 35:24 Yawey, ngudda nawu God ngardduk. Wanjh yibenbukka bininj nawu ngandidjuhbun bu ngaye ngaye ngamak bininj, bu djal mandjad ngakurduyime. Dja yuwn bu yibenbawon bu bedda ngandidjekmiwon.
PSA 35:25 Mak yuwn bu yibenbawon bedda kabirrimarneyimerren ngayekenh, “Bonj, wanjh karridarrkidmey nahni nawu karrihdjareni bu karrimarnekarrewarrehwarrewong!”
PSA 35:26 Bedda nawu kabirrinjilngmakmen ngayekenh bu ngandinan ngamankan, wanjh ngadjare yibenmarnbun bu kabirridjalbarabun dja kabirriyemekarren.
PSA 35:27 Dja bininj nawu ngaye ngandiburlume bu ngudda kanmakwan, wanjh bedda kabirridjalnjilngmaknin dja ngundidjalwayini ke bu kabirrikayhme munguyh munguyh, kabirriyime, “Karridjalburluburlumen nawu Yawey! Nungka wanjh kabirrokmiwe nuye bininj nawu kabimarnedurrkmirri!”
PSA 35:28 Wanjh ngaye ngayolyolme bu mulewan nguddakenh, dja ngayime bu ngudda yidjalkurduyime kundjalmak bu munguyh. Dja mak ngaye burluburlume ngudda kunbarnangarrakuyeng bu munguyh.
PSA 36:1 Kuhni ngaburrbun kanjdji kore kukange ngardduk. Ngayolyolme bininj nawu birriwarre, dja kunwarre bedberre. Bedda wanjh minj kabirrimarnekele God, dja minj nungka kabirridjalwokmarrmang.
PSA 36:2 Nahni bininj nawu nawarre, wanjh kaburlumerren. Nungka kayimerren, “Ngaye ngamak!” Minj mak kahmulewarren kunwarrekenh nuye, dja minj kawirrihme nuye kunwarre.
PSA 36:3 Nahni bininj nawu nawarre wanjh bu kawokdi, wanjh kunwok kunwarre kayime, dja mak kahkurrehkurren. Nungka mayaliwarreminj, dja bawong kore kunmak kurduyimeninj.
PSA 36:4 Nahni bininj nawu nawarre, bu kakeyo manbalabala nuye, minj kakodjkeyo, dja baybaywi kadjalkarremarnburren kunwarrekenh. Nungka wanjh kakebrokmarnburren kore kunwarre. Minj mak kaburriwe kunmayaliwarre.
PSA 36:5 Nawu Yawey, ngudda wanjh kanmarnedjare bulkkidj duninjh, dja kunkimukkenh yiman kayime kaddum heaven. Ngudda mak kanmarneyime bu djal kunwoybuk duninjh. Nakka kunkimuk duninjh yiman kaddum duninjh.
PSA 36:6 Nawu Yawey! Ngudda yidjalkudji yikurduyime kundjalmak duninjh bu munguyh munguyh, dja minj kunwarre yiyime. Kunwok kunmak ke kadjaldi yiman kayime kuwarddekimuk. Dja mak ngudda kandjadme ngad bininj bu djalmandjad duninjh. Bu kanmarnewokdi kore kandjadmekenh wanjh mahni kunwok ke kahburrk duninjh yiman kore kurrula. O Yawey, ngudda kannahnan ngad bininj dja mak yehyeng rowk nawu kahdarrkid, wanjh yidjalnahnan rowk.
PSA 36:7 Ngudda kanmarnedjare ngad bininj bu bulkkidj duninjh! Nawu ngarrikuken bininj dja mak nawu ngarrimarladj, wanjh ngarrimre kore ngudda yidjalkukdjurruddi ngadberre.
PSA 36:8 Kumekbe wanjh ngarridjalngun dja ngarribongun manwern kore ngudda kanwon rowk, dja kanworrkmiwon bu kanwon manme manmakmak ke. Kamak bu kanwon kunmakkenh kore ngudda ke kunwernkenh.
PSA 36:9 Ngudda yidjalkudji yimarnbun manbu kundarrkidkenh, dja ngad kandarrkidwon, manbu ngudda ke! Dja mak ngudda kanmarnebolkwolkan ngadberre kore ngudda ke, ba bu ngad ngarribolknan mandjad.
PSA 36:10 Ngad nawu ngundiburrbun, wanjh ngarridjare ngudda kandjalmarnedjare munguyh. Ngad nawu ngarriyime bu djal kunmak ke, wanjh ngarridjare ngudda kanmarnekurduyime kunmak ke bu munguyh.
PSA 36:11 Kannahnan ngaye, dja nawu kabirriburlemerren bininj wardi ngandimelme, dja nawu birriwarre bininj wardi ngandimarnbun bu ngakelerlobme.
PSA 36:12 Dja wanjh ngahnan nawu kabirrikurduyime kunwarre, wanjh kabirridjalyo kore yibenkukburriweng, dja minj mak kabirriyawoyhdolkkan.
PSA 37:1 Yuwn bu ngurrinjilngwarremen bedberre nawu birriwarre bininj. Dja yuwn bu mak ngurrikirnwe bedberre nawu kabirrikurduyime kunwarre.
PSA 37:2 Nakka birriwarre bininj wanjh yiman kayime kundalk manbu kahdarlehmen. Dja bedda warridj yiman kayime mankolhdemak, dja kaluk kabirridjalbukmen.
PSA 37:3 Ngudda wanjh ngurridjalkangekurrmerren nawu Yawey, dja ngurridjalkurduyimen kunmak. Ngurridjaldin kamak rowk kore kurorre.
PSA 37:4 Ngurrimarnenjilngmarnburrimen kore nawu Yaweykenh. Dja nungka wanjh ngunwon kunmakmak kore ngurridjare.
PSA 37:5 Ngurrikurrmerrimen kore Yawey bu ngunbolhbukkan dja mak ngunnahnan. Ngurrikangekurrmerren kore nungka, dja nungka ngunmarnekurduyime kunmakkenh.
PSA 37:6 Kaluk nungka ngunmarnbun ba bu ngurrimak bininj, yiman kayime ngurrikukbame! Nungka mak ngundjadme dja ngunmakwan, ba ngurribolkwolkan yiman kayime manbu kundungbang.
PSA 37:7 Ngurridjaldin dja ngurridjalmadbun yeledj nawu Yawey, dja yuwn bu ngurrinjilngwarremen bininj bedberre nawu kabirrikurduyime kunwarre kore kabirrikarremarnburren.
PSA 37:8 Yuwn bu mak ngurriyiddung bedberre. Dja yuwn bu ngurrbenburrbun munguyh. Wardi kunmekbe ngurrimarnburren ngudmandeleng bu ngurriyime kunwarre.
PSA 37:9 Kaluk birrimekbe nawu birriwarre bininj, wanjh God kabenngeydadjke. Ngudda nawu ngurridjalmadbun nawu Yawey, wanjh nungka ngunbolkwon kunbolk nuye.
PSA 37:10 Med, dja darnkih kabolkyime wanjh nawu birriwarre bininj kabirridjalyakmen. Bu kuhni ngurrbenyawan, wanjh bonj, minj ngurrbenngalke.
PSA 37:11 Dja bininj nawu minj kabirriburlumerren wanjh kabirribolkmang dja kabirridjalngehme, kunmodmikenh dorrengh.
PSA 37:12 Bininj nawu birriwarre, wanjh kabindimarnekarremarnburren kunwarrekenh bedberre birrimak bininj, dja kabindimarneyidmebayerren.
PSA 37:13 Dja nawu Kawohrnan Rowk kabendjaldjekme nawu birriwarre bininj. Kaluk nungka kaburrbun kore kabolkyime bu nungka kabendjadme bedberre.
PSA 37:14 Nawu birriwarre bininj kabirrikarrme mandjawakkimuk, dja bonarra kabirrikarrme, ba bu kabindibun nawu birrimarladj dja mak nawu minj birrikuken. Bedda kabirridjare kabindibun nawu birrimak bininj.
PSA 37:15 Dja ngaleng nawu mandjawakkimuk kabirrikarrme wanjh kabirrikangeduluburren. Dja nawu bonarra bedberre wanjh kadjalbakme rowk.
PSA 37:16 Bininj nawu birrimak minj birrikuken, dja kamak rowk! Bininj birriwern nawu birridjalwarre, wanjh kabirrikarrme kunwern, dja wanjh kawarre!
PSA 37:17 Nawu birriwarre bininj bedberre kundulkarre, wanjh karrulkarreyakmen rowk. Dja nawu Yawey kabenbidyikarrme nawu birrimak bininj.
PSA 37:18 Bininj nawu minj kabirriyime kunwarre, wanjh nawu Yawey kabennahnan munguyh. Dja kabenmarnekarrme kunmakmak kore kadjehdjenyo munguyh.
PSA 37:19 Bu kunrayek kabenmarnebebme nawu birrimak bininj, wanjh kabirridjalre kamak. Bu manme yak kore kunbolk rowk, wanjh bedda minj kabirrimarrwe, dja kabirriworrkmiworren.
PSA 37:20 Dja nawu birriwarre bininj kabirridjalyakmen rowk. Nawu birriyidko nawu Yawey, wanjh kabirridjalyakmen yiman kayime mannguymak, dja yiman kayime kundolng kare.
PSA 37:21 Nawu birriwarre bininj wanjh kabirridjalmang njalehnjale, dja minj kabindimarnedurndiwe bedberre nawu birrikarrmi. Dja ngaleng birrimak bininj wanjh birridjalnjilngmak bu kabirriweykan njalehnjale.
PSA 37:22 Bininj nawu Yawey kabenmarneyime kunmak, wanjh kabirribolkmang dja kabirrihyo kore kubolkmak. Dja bininj nawu Yawey kabenwarrewan, wanjh kabenngeydadjke bedberre.
PSA 37:23 Bininj nawu kadjare kabirridjare kabirribolhkadjung nuye Yawey, wanjh Yawey kabenbidyikarrme ba minj kabirrimankan.
PSA 37:24 Wardi bu namak bininj kabungbarrkbun, wanjh minj kamankan kunkimukkenh. Nawu Yawey kaberlyirriyongen dja kabikarrme.
PSA 37:25 Ngaye wanjh ngayawurrinjni, dja wanjh bolkkime ngaye ngakohbanj, dja minj ngabennayinj bininj nawu birrimak bu kunrayek kabenbularrbun, dja wurdwurd bedberre minj mak kabirriwernhmarrwedowen.
PSA 37:26 Bedda wanjh kabirrinjilngmak bu kabindiwon njalehnjale kore birrimarladj bininj, dja nawu wurdwurd bedberre, wanjh God kabenmarneyime kunmak.
PSA 37:27 Mah, ngurribawo kunwarre, dja ngurridjalkurduyimen bu djal kunmak. Bu kuhni ngurriyime, wanjh ngurridjalyo munguyh kore kubolkmak.
PSA 37:28 Bu kuhnikenh, nawu Yawey kabenmarnedjare bininj nawu kabirrikurduyime bu dja mandjadkenh. Dja minj mak kabenbawon nawu nuye birrimak bininj. Nungka kabenmarnebiddjurruddi bu munguyh. Dja nawu birriwarre bininj, wanjh Yawey kabenburriwe nawu bedberre wurdwurd.
PSA 37:29 Yawey kabenwon kunbolk bedberre nawu birridjalmak ba bu kabirridjalyo kumekbe bu munguyh munguyh.
PSA 37:30 Nawu namak bininj kawokdi bu kunmakkenh, kore God nuye kunmayali, dja bu kawokdi wanjh mandjad duninjh.
PSA 37:31 Nungka wanjh kaburrbun God nuye mankarre kore kukange, dja kadjalre kore manbolhmak dja minj kamankan.
PSA 37:32 Nawu birriwarre bininj kabirridjare kabindibun nawu birrimak bininj, dja kabindimarnewarlkkarren ba kabindidarrkidmang.
PSA 37:33 Dja nawu Yawey minj kabenbawon bu kabindibun. Bu birriwarre bininj kabindidjadme, wanjh Yawey kabenbidyikarrme bininj birrimak.
PSA 37:34 Mah, dja ngurridjalmadbun nawu Yawey, dja ngurridjalmarrkmang kore ngunbukkan. Wanjh nungka ngunngeykimukwon ba bu ngunbolkwon ngudberre kunbolk. Kaluk bu nungka kabenburriwe nawu birriwarre bininj, wanjh ngudda ngurrbennan kore kabenmarnekurduyimerran.
PSA 37:35 Ngaye ngakurdunang bininj nabang dja nawu nawarreni. Wanjh nungka wernhkimukworrinj yiman kayime kundulmak bu kadjordmen kore kundjulngmak ngalengngarre.
PSA 37:36 Dja bonj, nungka wanjh werrkwerrk djalyakminj rowk! Ngaye ngayawam, dja larrk, yakminj, bonj.
PSA 37:37 Ngurrbenngunjdjikka bininj nawu minj kabirriyime kunwarre, dja kabirridjalkurduyime kunmak! Bininj nawu kadjare kunmodmikenh, wanjh nakka kahre munguyh.
PSA 37:38 Dja ngaleng bininj nawu birriwarre, wanjh kabirribularrbuyindan. Minj kabirrire munguyh.
PSA 37:39 Nawu Yawey kabenngehke birrimak bininj, dja nungka yiman kayime kabendjurruddi bedberre munguyh, ba bu kabirridjarrkdi nuye bu kunyid kabenmarnewernmerren.
PSA 37:40 Yawey kabenbidyikarrme dja mak kabenbebke kore birriwarre bininj kabindibongkarrme, dja mak kabenngehke munguyh. Kunmekbekenh kunu bedda wanjh kabirridjalwarlkkarren kore nungka kabennahnan.
PSA 38:1 O Yawey, bu yiyiddung ngardduk, wanjh yuwn bu kanbengyolyolme, dja yuwn bu mak kanwernhdung bu ngaye njilngwarrewong.
PSA 38:2 Ngaye ngababang kore ngudda kandulubom bonarra ke dorrengh, dja kore ngudda kanwidjbihkeng wernkih duninjh.
PSA 38:3 Ngaye ngabekkarren bu ngarrowen kanjdji kore kuburrk ngardduk, bu kuhni ngudda kandjaldung. Ngaye ngabakkabakkeng ke mankarre, dja kunu ngamurrngwarreworrinj.
PSA 38:4 Ngaye wanjh kunwarre ngayimi, dja ngadjalburrburren munguyh bu ngaye ngadjalwarre duninjh, wanjh ngadjalkangewarre.
PSA 38:5 Ngaye wanjh ngadjalwarre bininj dja ngabengwarrminj, wanjh kunmekbekenh ngamokwernminj, dja ngamoknudminj.
PSA 38:6 Ngaye wanjh ngadjalnjilngwarreminj dja mak ngangudjyawarren. Ngadjalnalkkihre kundowikenh bu kunbarnangarrakuyeng.
PSA 38:7 Mak ngawernhbabang kore kunbodme ngardduk, dja kunburrk rowk ngardduk wanjh kadjalwarrewarremen.
PSA 38:8 Ngaye ngangudjyawarren munguyh, dja minj ngaye ngamurrngrayekworren. Kaluk ngadjalkongiburren dja ngakangewarre duninjh.
PSA 38:9 Ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngudda kankangenan baybaywi kore kukange ngardduk, dja yiburrbun kore njalehnjale ngaye ngadjaldjare. Ngudda kanbekkabekkan kore ngaye ngangolekwerren.
PSA 38:10 Yoh, ngahdurddubekkarren bu wernkih kawokdi. Ngaye ngangudjyakmen, dja mak ngamimwarremen, minj ngawernhbolknan.
PSA 38:11 Ngaye ngadjalmokwern dja djawirna ngardduk ngandidjalbawon, minj kabirrimre darnkih ngaye. Nawu namud duninjh bininj ngardduk minj kabirrimyikan kore ngaye.
PSA 38:12 Nawu ngarriyidko bininj kabirridjare ngandibun, dja ngandimarnekunidi. Bedda ngandiyolyolme bu ngandiwarrewonkenh. Bu djal barnangarrakuyeng wanjh kabirrikarremarnburren ba bu ngandikowe.
PSA 38:13 Ngaye yiman kayime ngabengwarr dja minj ngabekkan kunwok. Mak ngaye yiman kayime ngadjenwarreminj, dja minj ngawokdi.
PSA 38:14 Ngaye ngayimerran yiman bininj nawu minj nangale kabiwokbekkan dja minj nangale kabiwokmang.
PSA 38:15 Ngaye wanjh ngabengdi dja ngamaddi ngudda nawu Yawey! Kaluk ngudda kanwokmang, ngudda nawu God ngardduk bu yiwohrnawohrnan rowk.
PSA 38:16 Dja ngaye ngayimeng, “Yuwn yibenbawon bu ngandimarneburlumerren, dja ngandidjekmiwon kore ngaye ngarrengeyirrebme.”
PSA 38:17 Bolkkime wanjh ngaye ngabekkarren bu ngadjalyirrebme dja ngamankan. Mak ngadjaldjakbekkan munguyh.
PSA 38:18 Wanjh ngawarnyakmulewarren kore ngaye kunwarrekenh ngayimi. Ngaye wanjh ngawernhkangewarreworren kunwarrekenh ngardduk.
PSA 38:19 Ngabenkarrme birriwern nawu ngarriyidko, dja bedda birringudjbang warridj. Mak nawu ngandiwirrihme bu djal burudjang, wanjh birridjalwern.
PSA 38:20 Bininj nawu ngaye kunmak ngabenmarnekurduyime, wanjh kabirriborledme dja ngandiwarrewon, mak bu ngaye kunmak ngakurduyime, wanjh bedda ngandiwirrihme.
PSA 38:21 O Yawey, yuwn bu kandjalbawon. Yuwn bu mak djarreh yire, ngudda nawu God ngardduk.
PSA 38:22 Yimray werrkwerrk ba kanbidyikarrmen, ngudda nawu kanmarnewohrnan dja nawu kanngehke.
PSA 39:1 Ngaye ngayimerrinj kanjdji baybaywi ngardduk, “Ngaye ngadjalnahnarren, dja minj ngabaworren bu ngawokdi kunwok kunwarre. Ngaye yiman ngarrangdukkarren bu ngarridjarrkdi kore nawu birriwarre bininj.” Kuhni ngayimi kore baybaywi.
PSA 39:2 Wanjh ngadjaldi wokyak, dja minj njale ngayimeninj. Minj ngawokdiwirrinj, yibeng kunwok kunwarre, dja kunwok kunmak. Larrk. Dja bonj, ngadjalnjilngwarreminj.
PSA 39:3 Kaluk ngakangewurlhmeng. Ngaburrbuni, dja wanjh ngarruy. Wanjh ngawokdanginj kundjen ngardduk.
PSA 39:4 Ngayimeng, “Ngudda nawu Yawey, ngadjare kanbukkan kore baleh kabolkyime bu ngaye ngayakmen ngarrowen. Ngaye baleh kayime mandjewk ngardduk? Kanbukkan ba bu ngawernhburrbun bu ngad bininj wanjh woybukkih minj kunkuyeng ngarridjaldarrkiddi.
PSA 39:5 Ngudda kanmarnbom ngaye yiman yeng. Ngarranginj, dja werrkwerrk ngayakmen. Ngudda yibenwon bininj rowk kunngolek ngudda ke, dja wanjh bonj, kabirringolekyakmen ba kabirridarrkid bu djal kundedjumbung.
PSA 39:6 Ngad nawu bininj, wanjh yiman kunwoyik. Ngarrirengehre balehbaleh, dja bu djal burudjang. Ngarrimang njalenjale, dja ngarriburrbun kaluk ngarrbenmarnebawon dja birringale kabirrimang?”
PSA 39:7 “Ngudda nawu Kanmarnewohrnan, ngaye bolkkime ngayawarren. Dja bonj, ngaye ngadjalkangekurrmerren kore ngudda, dja djalmadbun munguyh.
PSA 39:8 Kanngehkemen kore ngaye kunwarre, dja ngakurduyimi kunwarre kunwern bu ngaye ngawarreworrinj. Yuwn kanbawon bu nawu birribengwarr bininj ngandidjekmiwon.
PSA 39:9 Ngaye minj njale ngawokdi, dja minj ngamulewarremeninj. Dja ngudda yingan kankurrmeng kore ngahdi bolkkime kunyid dorrengh.
PSA 39:10 Ngadjare ngudda yingurdmen kore kandung, dja yiman kunbid ke kanwidjbihkeng dja darnkih ngarrowen!
PSA 39:11 Ngudda kandung ngad bininj rowk, dja kanbun kore kunwarrekenh ngadberre. Kaluk yibenmarneburriwe njalehnjale namakmak bedberre nawu birrikuken. Bininj rowk wanjh yiman kayime kayakmen werrkwerrk yiman kunngolek kadjalyakmen.”
PSA 39:12 “O Yawey, kanbekka bu ngahdi yiwarrudj ke. Kanwokbekka bu ngaye djawan bu kanbidyikarrme. Ngaye nganalkbun, dja yuwn bu kanmarneborledkerren. Ngaye wanjh djarrehbeh ngamwam kore ngudda, ngaye yiman ngadjenbuyika, yiman mawahmawah ngardduk warridj.
PSA 39:13 Yuwn bu kanwernhnan, ba ngayawoyhmarrmarr. Kaluk darnkih ngarrowen dja ngadjalyakmen, bonj.”
PSA 40:1 Ngaye ngahdjaldi bu ngahdjalmadbuni nawu Yawey. Wanjh nungka nganburrbom dja ngankayhmibekkang.
PSA 40:2 Nungka nganbebkeng kore kanjdji kudjorlok ngabongdi bu darnkih ngarroweng. Nungka nganbebkeng kore kukih bu ngayibmeninj dja kankurrmeng kore kubolkrayek ba bu ngarey kamak rowk.
PSA 40:3 Dja mak nganwong mankong mankerrnge dja ngawayini bu ngaburlume nawu God kadberre. Mak birriwern bininj kuhni kabirrikurdunan, wanjh bedda kabirriburlume dja kabirrikangekurrmerren kore nawu Yawey.
PSA 40:4 Bininj nawu kabirriwoybukwon Yawey wanjh bedda kabirriwernhnjilngmak. Bedda minj kabindiwoybukwon bininj nawu kabirriburlumerren dja kabirrimarneboddan nawu nabubuyika gods.
PSA 40:5 Ngudda Yawey nawu ngardduk God, ngudda yikurduyimeng kunwern bu yihdurrkmirri kundulkarre kunkimuk dorrengh ngadberre. Ngudda kanmarneyingkihkarremarnbom bu kunwern! Minj nangale nabuyika god yiman ngudda. Minj nangale bininj ngunmayaliburrbun, dja minj nangale kawernhburrbun rowk kore ngudda yikurduyime kundulkarre ke. Dja kundjalwern duninjh.
PSA 40:6 Ngaye bolkkime ngawohburrbun bu ngudda minj yidjare ngad bu ngundiwon dja ngundimarnekinje mayh ba bu ngarridi yiwarrudj. Ngudda wanjh kanbukkabukkang ba bu ngaye ngaborlhmeng bu ngudda minj yidjare bu manbubuyika woyi kore kunwarrekenh ngardduk bu ngaye marnekurrmeninj.
PSA 40:7 Wanjh ngaye ngayimeng, “Yina! Ngaye ngamwam kore djurra kabimbuyindi bu nganyolyolme. Kuhni wanjh kayime:
PSA 40:8 ‘Ngaye ngawernhnjilngmak bu ngakurduyime kore ngudda yidjare, ngudda nawu God ngardduk. Manbu mankarre ke ngudda kanbukkang dja yiman kahbimbuyindi rowk kore kukange ngardduk.’ ”
PSA 40:9 “Wanjh ngayolyolme bedberre bininj ngudda ke kore ngarrimirnderri. Ngaye wanjh mulewam bedberre kumekbe bu ngudda kanngehke ngadberre. Maninjmanu kunwok ngannjilngmarnbom dja ngarrinjilngmakminj. Ngudda Yawey yiburrbun bu ngaye minj ngawokngurdkerrimeninj, dja bonj, ngaye djalmulewan.
PSA 40:10 Ngaye minj ngawarlkkayinj manbu kunwok kunmak nguddakenh kore kukange ngardduk. Ngaye ngabenmarneyime birridjalwern bininj nawu ngarrimirndemornnamerrinj bu ngudda kanmarnebengmidjdan ngadberre kunwarre, dja mak kanngehke. Ngudda wanjh kandjalmarnedjare dja minj kanbawon bu munguyh munguyh. Kuhni rowk wanjh ngaye ngayolyolmeng bedberre bininj. Ngaye minj ngabenmarnewarlkkayi maninjmanu kunwok nguddakenh.”
PSA 40:11 “Ngudda nawu Yawey, kandjalkongibu kore ngudda kandjalmarnedjare, dja yuwn bu kanbawon. Ngudda wanjh kanmarnedjare dja mak yidjalkurduyime kore yiwokkurrmerrinj, wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjalngehme.
PSA 40:12 Bolkkime manbu kakangeyid makka nganmarnewernmerren ngardduk. Dja ngardduk kunwarre wanjh djalwernmerrinj, dja ngannjilngwarrewong, yiman kayime ngangarrnghmang, dja minj mak ngayawoyhbolknan. Ngaye ngadjalkangebarrhme dja ngadjaldowe.”
PSA 40:13 “O Yawey, ngaye manjbun bu kanngehkemen, dja kanbidyikarrmen werrkwerrk ngudda nawu Yawey.
PSA 40:14 Dja bininj nawu kabirridjare ngandibun, wanjh yibenmarnbu bu kabirriyemingalme dja kabirridjalbarabun. Dja nawu kabirridjare ngandinjlingwarrewon, wanjh yibenmunkewemen ba kabirrikelerlobmerren kunyemi dorrengh.
PSA 40:15 Yikahwi bininj ngandiborrkbun bu ngandidjekmiwon, wanjh ngadjare yibenngurdkemen kunyemi dorrengh.”
PSA 40:16 “Dja bininj nawu ngudda ngundiyawayawan nakka wanjh yibenmarnbu bu kabirriwernhnjilngmak. Dja bininj nawu ngundimarnedjare, bedda nawu ngudda yibenngehkeng, wanjh wardi birrihdjalyimen munguyh, ‘Nawu Yawey wanjh Nadjalwernhkimuk Duninjh!’
PSA 40:17 Dja ngaye wanjh ngamarladj dja ngadjalyawarren. Dja ngudda nawu God ngardduk, ngudda yiwohrnawohrnan rowk, dja bonj, ngudda kanburrbun! Ngudda yidjalkudji nawu kanbidyikarrme dja ngardduk nawu kanngehke. Mah, werrkwerrk kanngehkemen!”
PSA 41:1 Bininj nawu kabenkongibun nawu birrimarladj bininj, nakka wanjh kadjalnjilngmak. Dja nawu Yawey kabibingehke namekbe bininj bu kunrayek kawernmerren nuye.
PSA 41:2 Nawu Yawey kabinahnan dja kabimarnbun ba bu nungka kadjaldarrkid dja minj karrowen. Birribuyika bininj kabirriyime bu Yawey kabimarnekurduyime namekbe bininj. Yawey minj kabibawon bu nawu birriyidko bininj kabirrimarnebebme.
PSA 41:3 Yawey kabimarnbun namekbe bininj bu darnkih karrowen dja nungka kamakmen dja kadjalyo kamak rowk.
PSA 41:4 Ngaye wanjh ngadjaldi yiwarrudj, bu ngayimeng, “Yawey, kankongibu! Ngaye ngabakkeng ke mankarre wanjh kandjalmarnbu ngardduk!”
PSA 41:5 Nawu ngarriyidko bininj wanjh kabirridjawarren bu kunwarrekenh ngandimarneyime, “Adju, dja baleh kabolkyime bu nahninjanu bininj karrowen, dja mak kunngey nuye kangeyyakmen?”
PSA 41:6 Bu bininj nawu nganeyidko kamre bu nganewokdi, wanjh kadjalkurren. Nungka kadjare ngankowe, dja bu nganbawon wanjh kabalrengehre bu ngandiyolyolme kore kurobbe.
PSA 41:7 Birriwern bininj nawu ngandiwirrihme wanjh kabirringayawkworren ngayekenh. Bedda kabirridjare kunrayek duninjh nganmarnebebme.
PSA 41:8 Bedda kabirriyime, “A! Nakka karrowen. Kundjak kunkimuk kabimang, dja minj kayawoyhdolkkan kore kahkeyo!”
PSA 41:9 Dja nakudji bininj nawu djawirna duninjh ngardduk, nahni warridj nganbawong. Ngaye ngakangekurrmeng, dja nganedjarrknguni manme. Bonj, nungka wanjh bolkkime ngandjalwirrihmeng.
PSA 41:10 Ngudda nawu Yawey kankongibu! Kandolkkayhwemen ba ngabenbun bininj nawu ngandiwirrihme.
PSA 41:11 Bu bedda minj ngandibun, wanjh ngaye ngawernhburrbun bu ngudda kanmarnenjilngmak.
PSA 41:12 Ngaye minj kunwarre ngayimeninj, dja ngudda kunmekbekenh kanbidyikarrmeng dja kankurrmeng bu ngahdjaldi kore kumirrk ke bu munguyh munguyh.
PSA 41:13 Mah! Karriburluburlumen Yawey, nawu God kadberre bininj nawu Israel kankebmawahmeng. Karridjalburlume bu djal munguyh munguyh. Amen, dja Amen!
PSA 42:1 Nawu mayh deer nakka kakombukdowen dja kadjare kukku kabongun. Wanjh kunmekbe rerrih karohrok ngaye ngadjare ngudda nawu God ngardduk!
PSA 42:2 Ngaye ngamarnedjare God nawu kahdarrkid! Ngadjare ngarrarnhkurrmerren duninjh kore nungka. Dja baleh kabolkyime bu ngare nungka nganenarren kore kumirrk nuye?
PSA 42:3 Ngaye ngadjalnalkbun bu barnangarra rowk dja mak kumununwern, dja minj mak ngangun manme. Mak bu barnangarrakuyeng bininj nawu ngandiwidnan wanjh ngandimarneyime, “Ngayh! Baleh nawu God ngudda ke?”
PSA 42:4 Bu ngawernhnjilngwarre wanjh ngakangemulewarren kore God, dja kuhni yarrkka ngaburrbun kore kunrayek kumbebmi ngardduk. Mak ngaburrbun bu birribuyika bininj ngarrihdjarrkrey kore God nuye Temple bu ngarriwayini dja ngarriburlumi dorrengh. Kaluk ngabenmarnedokmi bu ngarrimirndebidbuni ngarriwernhnjilngmak dorrengh kore mulil ngarrimarnemarnbuni nuye!
PSA 42:5 Dja njalekenh ngaye nganjilngwarre dja ngakangewarre bolkkime? Wanjh ngadjalkangekurrmerren kore God ba ngayawoyhburlume nungka nawu nganngehke dja God ngardduk.
PSA 42:6 O God ngardduk! Ngaye woybukkih ngadjalnjilngwarre kore kanjdji kukange ngardduk. Dja bonj, ngaye ngaburrbun bu ngudda yikurduyimeng kunkimuk, kore Jordan Mankabo karredjingmangbeh, kaluk darnkih kuwarddehwardde manbu kawarddengeyyo Hermon dja Mizar.
PSA 42:7 Kunrayek munguyh durndiwerreni ngardduk, yiman kayime kukku manbu kabowarrhme kaddumbeh wanjh nganbuni, dja kore ngudda ke kurrula wanjh yiman kanbarrkbom.
PSA 42:8 Dja ngaleng wanjh kunbarnangarrawern nawu Yawey ngandjalmarnedjare bu munguyh. Dja bu kumunun rowk, wanjh ngamarnewayini nuye, mak ngarri yiwarrudj nuye God nawu kanmalngmimbiwon.
PSA 42:9 Wanjh ngamarneyime God nawu yiman kunwarddekimuk ngardduk, “Njalekenh ngudda kanbengmidjdanj? Mak njalekenh bu ngahdjalrengehre kunnjilngwarre dorrengh kore nawu ngarriyidko ngandihdjaldungi?
PSA 42:10 Birrimekbe nawu ngarriyidko bininj wanjh ngandimarnbun bu ngadjakbekkan duninjh, dja munguyh ngandimarnedjekme dja ngandimarneyime, ‘Baleh nawu God ngudda ke?’”
PSA 42:11 Wanjh njalekenh bu ngahnjilngwarre dja mak ngakangewarre duninjh? Bonj! Wanjh ngakangekurrmerren kore God dja ngayawoyhburlume munguyh God ngardduk nawu nganngehke.
PSA 43:1 O God, kanmulewa dja kanmakwan ngaye. Bininj nawu ngundiwirrihme ngudda dja bedda kabirridjare ngandiwowarrewon, dja ngadjare ngudda yibenbengdayhke bu ngaye minj kunwarre ngayimeninj. O God kanngehkemen kore birriwarre bininj nawu ngandimarnekurren.
PSA 43:2 Ngudda korroko kannahnani, dja bolkkime njalekenh kanbawong? Njalekenh yibenbawon nawu ngarriyidko bininj bu ngandiwirrihme dja ngandimarnekurduyime kunwarre ba bu ngadjalrengehre kunnjilngwarre dorrengh?
PSA 43:3 Mah, ngudda kanmarnebolkwolka dja mak kanbukkabukkan kunwoybuk ke, ba bu kandurndiwe kore ngudda ke kuwarddekimuk kubolkdjamun ke, dja kore ngudda yiyo.
PSA 43:4 Ngudda nawu God, bu kuhni kanmarnekurduyime, wanjh ngaye ngare kore altar ngudda ke, dja ngakinje mayh bu won kore yidjare. Ngudda kannjilngmarnbun wernkih duninjh bu munguyh, dja wanjh ngaye ngahdirri kore nawu harp dja ngawayini bu ngaye burlumburlume ngudda God, nawu God ngardduk.
PSA 43:5 Adju? Njalekenh ngaye ngahnjilngwarre, dja mak ngakangewarre? Ngaye wanjh ngamarnburren bu ngadjalwoybukwon nawu God, dja ngayawoyhburlume nungka nawu God ngardduk. Nungka nawu nganngehkeng.
PSA 44:1 O God, ngarriburrbun bu nawu mawahmawah ngadberre ngundikurdunang korroko bu ngudda ngurrikurduyimi kundulkarre ke dorrengh. Ngad ngarrbenbekkabekkang bu ngundimulewam nguddakenh.
PSA 44:2 Bedda birriyolyolmi kore ngudda yibenburriweng birribuyika bininj kubid ke, dja yibenkurrmeng mawahmawah ngadberre bu yibenbolkwong. Dja yibenkukberelhmeng nawu birribuyika bininj dja yibenbebkeng ngadberre mawahmawah kore birribongdi.
PSA 44:3 Minj bedmandeleng bu birriwinhmeng dja bindiburriweng birribuyika bininj bu birridjalmey bedberre kunbolk. Nawu mawahmawah ngadberre minj birringudjbangniwirrinj kore bindibuni. Kaluk yingan yibenbidyikarrmeng kundulkarre ke dorrengh, dja kore yibenmarnebukkarrinj bu woybukkih yibendjalmarnedjareni.
PSA 44:4 Ngudda God, wanjh king duninjh ngardduk dja kanmarnewohrnan. Ngudda kanmarnbun ngad bininj nawu Jacob ngankebmawahmeng bu karringehme yerrekah bu ngarriburren.
PSA 44:5 Ngudda wanjh kanbidyikarrme bu ngarrbendurndiwe nawu ngandiwidnan bininj. Ngad ngarrbenbun nawu ngarriyidko kore ngudda ke kunngey.
PSA 44:6 Ngaye minj ngaburlumerren bu ngakarrme ngardduk bunarra dja mandjawak. Minj nakka nganbidyikarrme kore ngarriburren.
PSA 44:7 Ngudda God wanjh yidjalkudji kanngehkeng kore ngarriburrinj nawu ngarriyidko bininj. Ngudda yibenmarnbom bu kabirriyemengalme bininj nawu ngandiwirrihmeng.
PSA 44:8 Yoh, ngad wanjh ngundiburluburlume ngudda God bu kunbarnangarra rowk. Ngad wanjh ngundingeyburlume ngudda bu ngundimanjbun munguyh munguyh.
PSA 44:9 Dja med, bolkkime wanjh njalekenh ngudda kanwarnyakminj dja kanyemikang ngadberre? Dja njalekenh ngudda minj mak karridjarrkkunireyi kore ngarriburreni?
PSA 44:10 Ngudda kanmarnbom bu ngarrikelerlobmerrinj bu ngarrbenkengemeng nawu ngandibuni. Nawu ngandiwirrihme bininj wanjh ngandimarnemey njalehnjale nawu ngadberreni.
PSA 44:11 Ngudda kanbawong kore birriwarre bininj ngandibuni yiman sheep, dja ngad wanjh ngarrikeleyarlarrmerrinj kore kunred bedberre birribubuyika bininj.
PSA 44:12 Ngudda yiman kayime kankukweykang ngad nawu bininj ke, dja birribuyika bininj ngandibalkukbayahmi bu ngundikarremulewan yiman nadjalyahwurd money. Bu djal burudjang ngudda kankukweykang!
PSA 44:13 Nawu ngarridarnhni bininj ngandinang kore baleh yikurduyimeng ngadberre dja bolkkime wanjh ngandiyolyolme dja mak ngandidjekmiwon.
PSA 44:14 Ngudda wanjh kanmarnbom ngadberre bu birriwern nawu birridjenbubuyika bininj kabirrikodjbordebme ngadberre dja warridj ngandiyolyolme.
PSA 44:15 Dja kunu ngaye wanjh ngadjalyemengalme kunbarnangarrakuyeng dja kunyemi nganmey. Ngadjalbolknan kanjdji kunyemi dorrengh.
PSA 44:16 Ngabenbekkan birriwern nawu ngandiwiddjung dja ngandidarrkidyolyolme. Nawu nganeyidko nakka wanjh munguyh kadjare nganbun.
PSA 44:17 Dja njalekenh kuhni kurduyimerranj ngadberre? Ngad minj ngundibengmidjdangimeninj mak ngarribakkemeninj mankarre ke kore kanmarnewokkurrmerrinj ngadberre.
PSA 44:18 Ngad minj ngundibawoyi kore kukange ngadberre, dja mak minj ngarribolhbawoyi ngudda ke manbolh.
PSA 44:19 Dja bonj, ngudda wanjh kanwarrewam ngadberre dja ngarridjalngudjyawarren kore kubolkwarre. Warridj kankurrmeng kore kunkak duninjh manbu kundowikenh kanbarrkbom.
PSA 44:20 Dja njalekenh? Minj ngundingeybengmidjdangimeninj ke kunngey, ngudda nawu God ngadberre. Mak minj ngarriboddangimeninj nabuyika god nawu birridjenbuyika bedberre.
PSA 44:21 Ngudda kanmayaliburrbun ngadberre nawu bininj ngarriwarlahkenh, dja minj njale kawarlkkayindan ke. Yoh, ngudda kankangeburrbun!
PSA 44:22 Dja bonj, ngudda kanbawon kore bininj kandidjaldung ngadberre bu nguddakenh kunbarnangarrakuyeng. Bedda kabirriyime ngad yiman mayh nawu sheep bu kandidjalbun munguyh.
PSA 44:23 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk! Njalekenh ngudda yidjalkeyo? Mah, yirrolkka! Yuwn bu munguyh kandjalbodmewon.
PSA 44:24 Njalekenh kanmarnewarlkkarren ngadberre? Yuwn bu yibengmidjdan bu ngad ngarrihdjakbekkan dja kunrayek duninjh bebmeng ngadberre!
PSA 44:25 Yoh, woybukkih ngad ngarridjalmankang kurorre kore ngarridjalngudjyakminj, yiman ngarrikukyo kore kundjulng.
PSA 44:26 Mah! Ngudda nawu kanmarnedjare munguyh ngadberre, wanjh kunmekbekenh yimray kandjalbebkemen ngadberre!
PSA 45:1 Mah. Ngakarrme kunwok kunmakkayhkenh kore kukange ngardduk. Wanjh kunmekbekenh ngawokdi bu ngaye ngayolyolme nawu king. Manbu kundjen ngardduk, nakka yiman pen rerrih bu bininj kabimbun nawu kawernhburrbun. Wanjh kuhni ngayime:
PSA 45:2 Ngudda king ngardduk, wanjh ngudda yiwernhkukmak bu yibenyurrhkeng nawu birribuyika bininj. Nawu God ngunmarnekurduyimeng kunmak munguyh munguyh, dja kunmekbekenh ngudda yidjalwokdi kunwok manbu kunmakkenh.
PSA 45:3 Ngudda nawu yirrulkarrekimukenh! Mah, yikanahkan mandjawakkimuk ke. Ngudda yiman yidjongburrimen namakmak yiman king duninjh ba bu bininj rowk ngundiburluburlume.
PSA 45:4 Ngudda king duninjh bu yimornenin djarrang dja yiwinhme kore ngurriburren. Ngudda wanjh yiwinhme kore kunwoybukkenh dja kunmakkenh,dja kore yidjadmen bu djal mandjad. Dja ngaleng ngudda minj yingan yiburlumerren. Mah, yidjalkurdumak bu yibenbun nawu birriwarre bininj kunbidkukun dorrengh ke.
PSA 45:5 Ngudda nawu king, wanjh manbu bunarra ke kabendulubun kundurddu bedberre bininj nawu ngurriyidko. Bininj nawu kunredbubuyikabeh nakka wanjh kabirrimankarren kore yibenkukmelme rowk.
PSA 45:6 Ngudda God wanjh king duninjh, dja yidjalwohrnawohrnan rowk bu munguyh. Ngudda wanjh munguyh yidjaldjadme bu kamak rowk kore ngudda yibenmarnewohrnan bininj.
PSA 45:7 Ngudda yidjare kore djal kunmakkenh, dja yidjalwidnan kore kunwarre, wanjh kunmekbekenh God ngudda ke ngundjarrngbom kore nawu ngurridabbolk yibenyurrhkeng, dja ngunnjilngmarnbom yiman kayime ngunkodjdelkkeng mankalkkid dorrengh.
PSA 45:8 Manbu kunmadj ke yidjongbuyindi nakka kamadjbanj nawu manmanjmak manbu myrrh, dja mak manbu aloes, dja mak manbu cassia. Ngudda king duninjh, dja kore manbu manrurrkkimuk ke, wanjh bininj kabirridirri instruments ke ba ngundinjilngmarnbun.
PSA 45:9 Nawu ngalbebeywurd nuye nawern kings, nakka wanjh kabirrihdi kumekbe kabirriraworren birribuyika daluk nawu ngudda yibenkukenhme. Dja kore kukun ke kahdi ngalbininjkobeng ke, ngalbu kadjongbuyindi kunmadj manbu birribibbom gold duninjh nawu kubolkkimuk Ophirbeh.
PSA 45:10 Ngudda nawu ngalbininjkobeng bu nahni king duninjh ngunmarnedjareminj, wanjh kanbekkabekka dja yiwernhburrbu kore marneyime. Yibendjalbengmidjda nawu namud ke bininj, dja nawu kornkumo nuye birriredbo, dja yibendjalbawo.
PSA 45:11 Bolkkime wanjh nawu king ngunkuknan dja kunmekbekenh ngunmarnedjare dja kayimerran nawu ngunmarnewohrnan. Wanjh nungka yimarnebodda.
PSA 45:12 Birrikuken daluk ngalbu birrimdolkkang kukadje Tyre birrimkang ke nawern namakmak bu ngundiwon. Mak nawu birrikuken bininj kabirridjare ngundidjawan bu yibenmarnekurduyime kunmak bedberre.
PSA 45:13 Ngalkukmakkaykenh duninjh ngalbu princess dja birribibbom gold warridj nawu ngalengngarre kahdjongbuyindi.
PSA 45:14 Ngudda nawu king, yina! Ngahli daluk nawu ngunemarren kamre. Kahdjongbuyindi kunmadj namakkaykenh. Ngahli wanjh kabirrimkan kore ngudda. Dja mak ngalbu ngalyawkyawk ngalengngarre kabirrimunkekadjung, dja wanjh kabirrimre.
PSA 45:15 Bu kabirribebme dja kabirringimen kore manrurrkmak ke, bedda wanjh kabirriwernhnjilngmak dja kabirrimarrmarr duninjh bu kabirrimirndengimen.
PSA 45:16 Nawu mawahmawah ngudberre kaluk bu kabirriyakmen, wanjh ngudda yibenmarnbun nawu bebeywurd ke ba kabirriwohrnawohrnan kubolkbubuyika rowk kore kurorre.
PSA 45:17 Wanjh ngamarnbun kunngey ke bu bininj rowk ngurriyime ngudda yingeykimuk duninjh, dja minj mak ngundingeybengmidjdan munguyh munguyh kore kubolkbubuyika rowk. Wanjh birriwarlahkenh bininj rowk ngundiburlume bu munguyh munguyh.
PSA 46:1 God nungka kannahnan bu karrikelerlobme kore nungka. Mak kunngudj kanwon kadberre. Nungka karrihdjarrkdi bu baleh yarrkka kunrayek dja kunyid kambebme kadberre, wanjh nungka kanbidyikarrme.
PSA 46:2 Kunmekbekenh kunu minj karrikele. Bu kondah kunred kabolkdjalkmire dja wardi manbu kunwarddekimuk makka kawarddewarrawarrhmerren kore kurrula kanjdji, bonj, ngad nakka minj karrikele.
PSA 46:3 Manbu kurrula kawernhwokdi dja djarna kabun, mak manbu kunwarddekihkimuk makka wanjh kawodjorrhmiyindan. Dja ngad minj mak kumekbe karrikele.
PSA 46:4 Mankudji mankabo manbu kamkan kunnjilngmak kore kukadje nuye God. Kunmekbe kore kubolkdjamun nuye God kahni, nungka nadjalkimuk duninjh nawu kawohrnan rowk.
PSA 46:5 Nungka kumekbe kukadje kahni wanjh minj kabolkwodjorrhmiyindan. Nungka kabibidyikarrme bu kamhkabel djarreh.
PSA 46:6 Kunredbubuyika kunukka yarrkka, nakka kabolkwodjorrhmiyindan. Nawu kabirriwohrnawohrnan kabirrimarrkbaworren. Bu God karrarrarrhme wanjh kabolkmarnbun kurorre bu kabolkkelkdan dja kayimerran yiman kukku.
PSA 46:7 Yawey nawu kabenkarrme birridjalmirndewern duninjh soldiers nuye, wanjh nakka karrihdjarrkdi. Nungka wanjh God nuye Jacob wanjh kandjurruddi kadberre dja kannahnan.
PSA 46:8 Mah, wanjh ngurrimray dja ngurrina nawu Yawey kore nungka kurduyimeng bu bolkbularrbom kubolkwern kondah kurorre.
PSA 46:9 Nungka kanbengurdke wars bu bininj kabirriburren kondah kubolkwarlahkenh kurorre. Dja kabenmarnebakke bedberre mankole dja bunarra dja manbu kunbid birrikarrmi bu birriburrenikenh, wanjh kadjalburriwe kore kunak.
PSA 46:10 Wanjh nungka kayime, “Ngurringurdmen dja ngurriburrbu bu ngaye God. Ngudda bininj rowk wanjh kaluk kandingeyburluburlume kore kubolkbubuyika rowk, dja kandingeyburlume kondah kurorre.”
PSA 46:11 Yawey nawu kabenkarrme birridjalmirndewern duninjh soldiers nuye, wanjh nakka karrihdjarrkdi. Nungka wanjh God nuye Jacob wanjh kandjurruddi kadberre dja kannahnan.
PSA 47:1 Mah, wanjh karribiddowkmen kunnjilngmak dorrengh, ngad nawu karriwarlahkenh bininj rowk! Mak karrimarnekayhmen nawu God bu karriwernhnjilngmak!
PSA 47:2 Bininj rowk birrimarnekelenin nawu Yawey, nawu Nawernhkimuk Duninjh! Nungka wanjh king nakihkimuk duninjh, dja kahdjalwohrnawohrnan kore kubolkwarlahkenh rowk.
PSA 47:3 Nungka kanwong kundulkarre nuye bu karriwinhmeng dja mak kanmarnbom bu karrbenmarnewohrnan bedberre nawu birridjenbubuyika bininj.
PSA 47:4 Dja bolkdjarrngbom kunred kore kanbolkwong kadberre, bu karrihni kunmak dorrengh, ngad bininj nawu mawahmawah nuye Jacob nawu God bimarnedjareni.
PSA 47:5 Yawey nawu God bidbom kaddum. Wanjh birriwern kabirrikaykayhme nuye kunnjilngmak dorrengh, dja yikahwi mak kabirribuhbuhme wernkih duninjh kore trumpets.
PSA 47:6 Mah, wanjh karrimarnewayinin nawu God! Karridjalburluburlumen nawu king kadberre! Karriwernhwayinin kore nungka.
PSA 47:7 Nungka wanjh king duninjh nawu kawohrnan kore kubolkwarlahkenh rowk kondah kurorre. Karriburluburlumen nuye, mankong dorrengh wanjh karriwayinin kore nungka.
PSA 47:8 God kahyerrkan manbu throne nuye kore kawohrnankenh. Nungka wanjh kabenmarnewohrnan birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk.
PSA 47:9 Bu kunkare God biyingkihberrebbom Abraham, dja bolkkime birriwern bininj nawu kabirringeykimuk kabirrimre kore kubolkbubuyikabeh dja kabirrimirndemornnamerren Abraham nuye bininj dorrengh. Nawu God kabenmarnewohrnan birridjalwern kings nawu kabirriwohrnawohrnan kore kubolkbubuyika rowk. Nungka wanjh nangeywernhkimuk duninjh.
PSA 48:1 Karriburluburlumen nawu Yawey. Nungka wanjh nawernhkimuk duninjh, dja kamak bu karriburlume munguyh. Nungka wanjh God kadberre, dja kahdi kore nuye kunredkimuk, kurrurrkmirnderri kore kuwarddekimuk kabolkngeyyo Zion, manbu kubolkdjamun nuye.
PSA 48:2 Maninjmanu kuwarddekimuk Zion wanjh kubolkmakkaykenh, dja kunwarddekihkimuk duninjh. Birriwarlahkenh bininj kabirrimarrmarr bu kabirribolkburrbun dja God nawu king nawernhkimuk duninjh kahyo kumekbe.
PSA 48:3 God kahyo kunmekbe bu bininj kabenngehke, warridj nungka kabenmarnedjurruddi nawu bininj nuye ba bu kamak rowk kabirrihni.
PSA 48:4 Nawu kings birriwern birrimornnamerrinj bu yimankek kabirrirurrkbakke kore Zion.
PSA 48:5 Dja kaluk bu birribolknang, wanjh birrikangebarrhmeng, dja birrikeleminj duninjh, wanjh birrikelerlobmerrinj.
PSA 48:6 Bedda birrikukdeldelmeng duninjh, dja kundjak benkarrmeng yiman kayime daluk ngalbu kadjakbekkan kore darnkih kayawmang.
PSA 48:7 Dja ngudda nawu God yibenbularrbom yiman kayime kunmayorrkkimuk bu kamre koyekbeh dja kahdjerrknadjerrkname nawern kabbala nawu Tarshishbeh.
PSA 48:8 Ngad ngarriwobekkang kore God kurduyimeng, dja wanjh bolkkime ngarrinang kore kunred kururrkwern nuye Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh, nawu God kadberre. God wanjh kabolknahnan kumekbe munguyh munguyh ba bu kamak rowk.
PSA 48:9 O God, ngad ngarridi kore manrurrkdjamun manbu Temple ke, dja kumekbe ngarridjalburrbun bu ngudda kanmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 48:10 Nawu bininj nawarlahkenh kondah kurorre ngundingeyburlume dja wanjh ngundiburluburlume kore djarreh kubolkbubuyika rowk. Ngudda yikurduyime djal kunmakkenh kunbidkukunwi ke.
PSA 48:11 Kunmekbekenh kunu bininj nawu birrikang kuwarddekimuk Zion wanjh kabirrimarrmarr kore ngudda. Warridj ngudda God wanjh yidjaddjadme kundjalmak dorrengh, wanjh bininj nawu Judah benkebmawahmeng ngundimarnenjilngmakmen kore kabirriyo kuredbubuyika bedberre.
PSA 48:12 Kandibekka ngudda bininj rowk kumekbe. Mah, wanjh ngurridjalrengehray kore kunred Zion. Ngurrirengehre dja ngurrirohrokmen kururrkkimuk ngarre.
PSA 48:13 Mak ngurribolkna kore kawarnamhyo mankimuk dja mandjalmurrngrayek manbu kabolkwakbuyingun ngarre. Mak ngurrina rowk, kaluk yerrekah ngurribolkmulewan bu ngurrbenmarneyime nawu mawahmawah ngudberre.
PSA 48:14 Kaluk ngurrbenmarneyimen, “Namekbe God, wanjh God kadberre munguyh munguyh. Nungka wanjh kandjalkan munguyh munguyh.”
PSA 49:1 Kuhni ngurribekka ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk nawu kubolkbubuyika rowk ngurrihni. Kandibekka ngurridjalwern bininj rowk kore kondah kurorre ngurrihni.
PSA 49:2 Kandibekka nawu ngurridjalyeng dja mak nawu ngurriwohrnawohrnan. Kandibekka nawu ngurrikuken bininj, warridj nawu ngurrimarladj.
PSA 49:3 Ngaye won ngudberre kunwok manbu mayalimak. Kore kukangebeh ngardduk ngayime ba bu ngudda wanjh ngurrimayalibayhme.
PSA 49:4 Ngaye wanjh ngabenbekkabekkan bu bininj kabirriyolyolme kunwoybukkenh. Bu ngahdirri instrument nawu lyre kore ngawayini, wanjh kunu ngayolyolme kunwok manbu kanbukkabukkankenh ngad bininj rowk, dja ngayolyolme kore baleh kakarremenmenyime kunwok manbu kamenwarlkayindi.
PSA 49:5 Yiddok ngakelemen bu kunrayek kambebme ngardduk? Yiddok ngandihkelehme nawu birriwarre bininj bu ngandiwakbuyingun ngardduk?
PSA 49:6 Bedda nawu njalenjale kabenmarrkkan yiman nawu namakmak, dja kabirriburlumerren bu kabirriyime bedda birrikuken duninjh.
PSA 49:7 Minj nangale bininj kabayahme kunmalng nuye nabuyika bininj. Minj kakarremulewan kore God ba bu kabikukbayahme nabuyika ba bu kayawoyhdarrkiddi.
PSA 49:8 Bininj minj karribayahme kundarrkid bu djal nawern money karrikukkarrme. Dja larrk, minj karribayahme manbu kundarrkid.
PSA 49:9 Kunukka minj nangale bininj kakarremulewan nuye God ba bu kabibawon karrarrkid munguyh, dja minj karrowen bu kakuknudmen kore kumidj.
PSA 49:10 Bininj rowk kabirridowe. Bininj nawu birribengwarr dja mak bininj nawu birrikodjkuludjad, wanjh bedda rowk kabirridjaldowe. Kabindimarnekukbawon nawu kabirrikukkarrme dja birribuyika bininj kabirrimang rowk.
PSA 49:11 Yikahwi bininj nawu birringeykimuk wanjh kabirribolkngeybun ba kabolkngeykenhdan bedberre. Dja bonj, bedda warridj kabirridjaldowe dja kabirridjaldi kore kumidj munguyh munguyh.
PSA 49:12 Bininj nawu nawernhkuken minj kangehkerren, dja kahdjaldowen yiman kayime mayh.
PSA 49:13 Kuhni kabenmarnekurduyimerran bininj nawu kabirridjalburlumerren, dja mak bininj nawu kabindikadjung, dja kabindibekkabekkan bedberre.
PSA 49:14 Bedda rowk wanjh kabirridowerren yiman sheep yerreh, dja wanjh kabirrire kore kumidj. Kumekbe wanjh kundowikenh kabenmirndenahnan! Bedda wanjh bonj, kabirrikuknudmen kore kumidj. Minj kabirridurnden kore kururrkmak bedberre. Nawu birrimak bininj wanjh munguyh kabindimarnewohrnan nawu birriwarre.
PSA 49:15 Dja ngaye, wanjh God nganngehke kore kundowikenh, dja woybukkih nungka ngankimang ba ngahdi kore nungka.
PSA 49:16 Yuwn bu ngurrikangewarre bu ngurrinan bininj nawu kakukenworren, dja kadjehdjenkurrme kunkimuk.
PSA 49:17 Bu nungka karrowen, wanjh minj njale kakukkan kore kundowikenh. Minj kakukkarrme kore kanjdji kakolung.
PSA 49:18 Bu nawu nakuken bininj kahdarrkid wanjh kanjilngmak dja kaburlumerren. Bininj rowk kabirriburlume.
PSA 49:19 Bonj, nungka wanjh kare kore kundowikenh karohrok nawu birrikebmawahmeng birriyingkihdoweng. Minj kabirriyawoyhnan kore kabolkwolkan.
PSA 49:20 Bininj nawu kaburlumerren, bu minj kawernhburrbun kunmak, wanjh karohrok mayh nawu kadjaldowe.
PSA 50:1 God nawu Narrulkarrekimuk Duninjh, nawu kangeyyo Yawey, wanjh kawokdangen, dja kabenkayhme birriwarlahkenh bininj bu kabirrire kore nungka. Wanjh djarrehbeh kabirrimre kore koyekbeh dja mak kore karrikadbeh.
PSA 50:2 God wanjh kahdi kore kunred Zion, manbu kubolkmakkaykenh nuye. Dja karrikuknan bu nungka nawernhmakkaykenh duninjh.
PSA 50:3 Nakka wanjh God kadberre, dja nungka kawokdi. Nungka kamre manbirlukimuk dorrengh, dja manbirluwoldjen kangun rowk kore kamre. Warridj kamkan namarrkon dja kunmayorrkkimuk bu kamre!
PSA 50:4 Nungka kabenkayhme nawu kabirrihni kaddum kore heaven, dja mak kabenkayhme bininj nawu kurorre kabirrihni. Nungka kabendjadme bininj nuye.
PSA 50:5 Nungka kayime, “Ngurrbenmirndemornnamen bininj nawu birriwokkurrmerrinj ngardduk kore ngandiwong dja ngandimarnebom mayh ngardduk.”
PSA 50:6 Kaddum kunngol rowk kamulewan God bu nungka kadjalkurduyime mandjad duninjh. Dja nungan nadjalkudji kandjadme ngad bininj rowk.
PSA 50:7 Wanjh God kayime, “Ngudda nawu ngardduk bininj, wanjh kandibekkabekka. Ngaye ngawokdangen bu welengname ngudberre, ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng. Ngaye God, wanjh ngudberre God.
PSA 50:8 Ngudda kanwon njalehnjale dja mayh, dja kandimarnekinje kunbarnangarrawern. Bonj, kamak. Dja minj ngayiddung ngudberre bu kunmekbekenh.
PSA 50:9 Dja med, ngaye minj ngadjare bulikki kore kunrurrkbeh ngudberre, dja minj ngadjare nenikud ngudberre ngurrimirndekarrme.
PSA 50:10 Kaluk mayh rowk wanjh ngardduk. Ngakarrme mayh nawu kuberrk kare, dja mak bulikki kore kubolkbubuyika kunwern duninjh.
PSA 50:11 Ngawernhburrbun mayhmayh nawu karrolkan kore kuwarddekimuk. Mayh nawern nawu kelebuk wanjh ngardduk rowk.”
PSA 50:12 “Bu ngaye ngamarrwedoweyi, wanjh minj ngamulewarren ngudberre. Ngayingkihkarrme kurorre rowk, dja mayh rowk.
PSA 50:13 Yiddok ngurriyime bu ngaye ngangun kunkanj ngarre bulikki, dja ngabongun kunkurlba ngarre nenikud? Burrkyak.
PSA 50:14 Yuwn bu kanwon manme. Dja ngaleng kanmanjbun ngaye nawu God. Kuhni kanwo. Dja bu ngurriwokkurrmerren bu kanberrebbun, wanjh maninjmanu ngurridjalkurduyimen kore ngaye nawu Nakimuk Duninjh God.
PSA 50:15 Ngudda kankayhmen bu kunyid kambebme ngudberre, dja wanjh ngaye ngehke ngudberre ba bu ngudda kandiburlume.” Kuhni bu God yimeng.
PSA 50:16 God kunbuyika kabenmarneyime nawu birriwarre bininj, kayime, “Adju! Njalekenh ngudda ngurribengdayhkerren manbu ngardduk mankarre? Dja njalekenh ngurriyolyolme kore ngaye wokkurrmerrinj ngudberre?
PSA 50:17 Ngudda minj kandibekkabekkan kore ngaye bukkabukkan njalehnjalekenh. Ngurridjalwokburriwe ngardduk kunwok.
PSA 50:18 Ngurriraworren bininj nawu birridedjolkwern rowk, dja ngurridjarrkkurduyime bininj nawu kabirridjirdmarren.
PSA 50:19 Ngudda munguyh ngurriyolyolme kunwarrekenh, dja munguyh ngurrikurrehkurren.
PSA 50:20 Ngurrbenwarrewan dja ngurriwiddjung bininj nawu namud duninjh ngudberre!
PSA 50:21 Kuhni rowk ngurrikurduyimi, dja ngaye minj bengdayhkeyi, dja ngadjaldi. Wardi ngurriyimeninj bu ngaye ngurrirohrok? Dja burrkyak, ngaye bolkkime ngawernhyiddung, dja bengdayhke ngudberre, dja karrikebnarren bu ngaye welengname ngudberre.”
PSA 50:22 “Mah, wanjh kandibekka ngudda nawu kandjalbengmidjdan ngaye nawu God, dja bu burrkyak, wardi kukdjalkmang, dja minj nangale ngunngehke.
PSA 50:23 Bininj nawu nganwon njalenjale bu ngaye nganmanjbun warridj, wanjh kunu nganburlume. Dja mak bininj nawu kadjalre kore manbolh ngardduk, wanjh ngaye God ngadjalngehke.” b
PSA 51:1 O God, ngudda nawu munguyh kandjalmarnedjare, wanjh kandjalkongibu! Ngudda yiwernhmimkongiwern duninjh! Kanmarnebularrbu ngardduk kunwarre rowk.
PSA 51:2 Kankangedjirridjbu dja kanmarneburriwe kunwarre rowk ngardduk, dja kankangemarnbu ba minj ngayawoyhwokburriwe ke.
PSA 51:3 Yoh, wanjh kumekbe kunwarre ngakurduyimi bu minj wokmarrkmayinj. Ngaye munguyh ngadjalburrbun bu ngahkurduyimi kunwarre kore ngudda.
PSA 51:4 O God, ngaye ngakurduyimeng kunwarre duninjh kore yidjalkudji ngudda ke. Ngaye ngudda yidjalkudji njilngwarrewong bu ngaye wanjh ngakurduyimeng kundjalwarre manbu kore ngudda yiwarnyak duninjh. Bu kumekbekenh ngudda djalmandjad kandjuhbun kore ngaye ngakurduyime kundjalwarre. Ngudda wanjh kunmak yiyime bu ngaye kanwarrewan.
PSA 51:5 Woybukkih, ngaye nawu ngadjalyingkihwarreni duninjh bu ngarranginjbeh, dja mak bu ngadjalningihni kore ngalbadjan kuwarlirrng ngarre.
PSA 51:6 Ngudda yidjare bu marnekangewoybukworren bulkkidj duninjh. Dja yingan kankangebukkabukkan munguyh ba bu ngaborlhme ngudda ke kunmayali.
PSA 51:7 Mah, wanjh kanwernhkangebelewo, yiman kayime kankukdjuhke manbu kunmalaworr hyssop dorrengh. Kankangedjirridjbu ba ngadjalwernhkangebelemen duninjh, yiman rerrih snow kadjalwernhbame.
PSA 51:8 Ngadjare kannjilngmarnbun wernkih duninjh. Ngudda korroko kanmurrngngerrehmeng, dja bolkkime wanjh ngadjare ngamarrmarr kore ngudda.
PSA 51:9 Yimirrkborledmen, ba bu minj yiyawoyhnan kunwarre ngardduk, dja mak kanmarnebularrbun kundjalwarre rowk kore ngaye ngakurduyimi.
PSA 51:10 Ngudda God, kankangekerrngehmen, ba bu kunmak duninjh kunmayali ngakurduyime, dja kanmarnbu ba minj ngakangeborledme bu bodmewoyi ke.
PSA 51:11 Yuwn bu kankukmunkewe kore ngad ngarrdjarrkre, dja mak yuwn bu kanyimang nawu Namalngmakkaykenh ke kore kukange ngardduk.
PSA 51:12 Kanyawoyhnjilngmarnbu kore ngudda kanngehkekenh. Kankangemarnbu warridj ba ngaye wokmarrkmang ngudda munguyh dja minj ngamarrkbaworren.
PSA 51:13 Kaluk bu kuhni yikurduyime ngardduk, wanjh ngaye ngabenbukkabukkan bininj nawu ngundiwokwirrihmeng, ba bu bininj birriwarre kabirrimdurnden kore ngudda.
PSA 51:14 Yoh, ngudda God ngardduk, ngudda nawu kanngehkeng ngaye, wanjh kanbebkemen kore kuninjkunu kunwarre bu ngabenbuyi bininj. Bu kuhni yikurduyime wanjh ngaye ngawayini kurobbe bu mulewan ngudda, dja ngayime ngudda wanjh yidjalkurduyime kunmak duninjh.
PSA 51:15 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, kanwokmarnbu ba bu werrknin ngaye djalburluburlume.
PSA 51:16 Ngaye ngaburrbun bu ngudda minj yidjare nawu mayhwi ngundimarnekinje. Ngudda yiman yidjareniwirrinj wanjh ngaye woyi nawu mayh sheep ngakinjeyi ke, wanjh kunukka ngaye yawoyhnjilngmarnbuyi ngudda. Dja burrkyak, ngudda minj yidjare bininj ngundidjalmarnekinje mayh.
PSA 51:17 Ngudda kunbuyika yidjare. Bu bininj kabirridjalwarnyakmulewarren dja kabirrinjilngwarreworren bu kabirriburrbun bedberre kunwarre, wanjh ngudda yibenbekkabekkan dja minj yibenwirrihme.
PSA 51:18 O God, yibenkongibu bininj kore kured Jerusalem dja mak yibenbidyikarrmen bedberre kore yidjare. Yiyawoyhbolkmarnbu manbu kawarnamyo ngarre Jerusalem.
PSA 51:19 Bu ngudda kuhni yibenmarnekurduyime, wanjh nawu bininj ke mandjad kabirridjalkurduyime ba bu ngudda yinjilngmakmen. Wanjh bedda kunu ngundiwon mayh nawu sheep dja mak bulikki bu ngundiwon dja kabirrikinje kore altar ngudda ke.
PSA 52:1 Ngudda bininj kunukka bonj bu ngurrimurrngrayek dja munguyh ngurriburlumerren kore kunwarre ngurrikurduyime. Kunbarnangarrakuyeng ngudda ngurriburlumerren. Dja njalekenh? God wanjh korroko ngunwarreweng ngudberre.
PSA 52:2 Warridj manwarrehwarre ngurrikarremarnbun. Bu ngurriwokdi, wanjh ngurridjalyime kunwarre dja mak ngurrikurrehkurren.
PSA 52:3 Ngurrimanjngun kunwarre dja ngurriwarnyak kunmak.
PSA 52:4 Ngurridjare ngurrbenmarneyime djal kunwarre bedberre birribuyika bininj. Ngudda wanjh ngurridjalkurrehkurren bu munguyh.
PSA 52:5 Wanjh kunmekbekenh kunu God ngunbun ngudberre, dja ngunbularrbun dja minj ngurriyawoyhmakmen. Nungka ngundarrkidmang kore kured ngudberre dja ngundjalkukkan djarreh kore ngurrihni. Nungka wanjh ngunkukyerrkke ba ngunburriwe djarreh kore bininj kabirridarrkiddi kondah kurorre.
PSA 52:6 Bu God kabenyimewon kore birriwarre bininj, wanjh nawu birrimak bininj kabirrimarnekelemen nuye. Dja mak kabindidjekmiwon bedberre nawu birriwarre bininj, dja kabirriyime,
PSA 52:7 “Ngurrina! Birrimekbe bininj minj birriwoybukwoyi God bu bennahnayi bedberre. Dja ngaleng bedda birriburlumerreni bu yimankek birrikukenniwirrinj duninjh, dja mak birriyimi bu money bedberre yimankek kabenbidyikarrme! Mak bindiwarrewoni birribuyika bininj ba bu bedman yimankek birrimurrngrayekworrimeninj.”
PSA 52:8 Ngaye wanjh ngadjalkurrmerren kore God nawu kanmarnedjare munguyh munguyh dja minj mak nganbawon. Kunmekbekenh ngaye wanjh nuye bininj, dja ngahdjaldi kamak rowk.
PSA 52:9 Yoh, God, ngaye wanjh burluburlume bu munguyh kore ngudda yikurduyimeng rowk ngardduk. Warridj bu ngarrimirndemornnamerren, ngudda ke bininj dorrengh, wanjh kunmekbe ngaye ngeymulewan bu ngudda yingeymak, dja djalburluburlume ke.
PSA 53:1 Nawu birribengwarr bininj kabirriyimerren kanjdji kore kukange bedberre, “Kondah nuk minj God karri!” Birrimekbe bininj kabirridjalkurduyime kunwarre duninjh. Minj nakudji kakurduyime kunmak.
PSA 53:2 Wanjh God kabolknan kanjdji kurorre kore nungka kahni kaddum heaven, dja kabenkurdunan birriwarlahkenh bininj rowk. Nungka kadjare kabinan nangale nawu kabirrimenmenburrbun kunmakkenh, dja mak kabinan bu nangale bininj nawu kabiwokmarrkmang nungka.
PSA 53:3 Dja burrkyak, bedda birriborlekerrinj rowk nawu birriwarlahken bininj dja mak bedda birriwarreminj duninjh. Minj nangale nawu kakurduyime kunmak. Minj nakudji. Bu djalburrkyak!
PSA 53:4 Wanjh God kayime, “Yiddok nawu birriwarre bininj minj kabirrimayalibayhme bu kabirriburrbun? Nakka wanjh kabindibun dja kabindiyakwon nawu bininj ngardduk yiman kayime buriddi rerrih bu kabirringun. Birrimekbe birriwarre bininj minj kabirridi yiwarrudj bu ngaye ngandikayhme.”
PSA 53:5 Wanjh birrimekbe birriwarre bininj birrikangebarlmiyindanj kunkele, dja mak minj njale diwirrinj nawu kabenkelehme! Ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, God kaluk kabenbun nawu ngundibun ngudberre dja kabenmurrngburriwe. Nungka kabenwidnan duninjh dja ngunmarnbun bu ngudda ngurrbenmarnbun bedberre bu bedda kabirriyemengalme.
PSA 53:6 Wanjh ngarri yiwarrudj bu nungka God kamre kore kunred Zionbeh dja kabenngehke nawu Israel bininj! Bu nungka kabenkukenwon nuye bininj, wanjh nawu Jacob benkebmawahmeng kabirridjalnjilngmakmen dja kabirrimarrmarrnin.
PSA 54:1 O God, ngudda yirrulkarrekimuk! Wanjh kanngehkemen. Ngudda nawu yimurrngrayek duninjh dja yingudjwern, wanjh kanbebkemen.
PSA 54:2 O God, kanbekkabekka kore yiwarrudj ngahdi bu djawahdjawan. Kanwokbekka kore ngaye ngawokdi.
PSA 54:3 Birridjenbubuyika bininj ngandibun. Nakka birribang dja kabirridjare ngandibun bu ngarrowen. Bedda minj ngundimarnekele ngudda nawu God.
PSA 54:4 Dja ngadjalburrbun woybukkih bu God nganbidyikarrme. Nawu Kawohrnan Rowk wanjh munguyh nganhkarrme.
PSA 54:5 Ngadjare nungka karrurndiwe kunwarre bedberre bininj nawu ngandimolkyolyolme, ba bedman kabirriwarreworren. Nungka minj munguyh nganbawon, dja wanjh kabenbularrbun nahni nawu ngandiwidnan ngardduk.
PSA 54:6 Kamak bu ngaye won njalehnjale dja ngadjalkurrme ngardduk kore ngudda nawu Yawey. Dja mak ngaye ngeyburluburlume ngudda ke kunngey ngudda nawu yindjalngeymak.
PSA 54:7 Mak ngudda yidjalkudji kanbebkeng kore ngawarredongi. Mak nawu ngarriyidko bininj wanjh ngabenang kumim ngardduk bu birrimankang.
PSA 55:1 O God, bu ngahdi yiwarrudj djawahdjawan, wanjh kanbekka dja yuwn bu kanwokdahme bu ngaye djawan bu kankongibun.
PSA 55:2 Kanbekkabekka dja wanjh kanwokmang. Ngaye ngadjalwernhkangewarreminj dja ngadjalngeyngeyyime bu djawadjawan kore ngudda.
PSA 55:3 Dja ngandimarneyiddung ngardduk nawu ngandiwidnan bininj, wanjh kunmekbekenh ngahkele. Bedda ngandidarrarrhmiwon. Ngandiwon kunyid dja ngandiwidnan duninjh.
PSA 55:4 Kunkimuk duninjh kunkele ngakarrme, dja mak ngawernhmenkengeme nawu kundowikenh.
PSA 55:5 Ngahkukdeldelme bu kunkelekenh, dja ngamayaliwarremen bu ngadjalburrbun munguyh bu kunwarre duninjh ngawernhkengeme.
PSA 55:6 Ngayimerrinj bu kunwel ngakarrmeninj wanjh ngarrolkayi ngarawinj djarreh bu ngangehmeninj.
PSA 55:7 Yoh. Ngaye wanjh ngarawinj djarreh kore kubolkdarleh nganiwirrinj.
PSA 55:8 Dja mak werrkwerrk ngabolkngalke bu ngakodjbarrkbuyindiwirrinj kore mahni kunyid manbu yiman kayime kunmayorrkkimuk bu nganbun.
PSA 55:9 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, yibenmayaliborledkemen ba kunukka minj kabirriwokdi mandjad. Dja nganan kunyid kawernmerren kore birriwern bininj kabirrini dja kabirriburren.
PSA 55:10 Yidwernmerrinj bedberre bininj nawu kabirrihni kumekbe kunredkimuk Birriwern bininj birribangminj kumekbe dja kabirridurrinj dja mak kabirriwidnarren bu barnangarrakuyeng dja kumununkuyeng.
PSA 55:11 Kunrayek kawernmerren warridj bedberre nawu kabirrihni kore kumekbe kunredkimuk. Bininj kumekbe wanjh kabirrikelehmerren dja mak kabirrikurrehkurren munguyh.
PSA 55:12 Ngudda nawu djawirna duninjh ngardduk, nawu ngarrdabbolk dja ngarrmarnedjaremerren, njalekenh ngudda mak kanyolyolme dja kandjekmiwon? Nawu ngarriyidko kabirriyime dja wanjh ngaye ngadjaldi kamak, dja wardi ngamarnewalkkarren nuye. Dja ngudda?
PSA 55:14 Yiburrbu kore ngarrdjarrkrey bu ngarrwokdi dja ngarrborlhmi, mak ngarrdjarrkdi yiwarrudj kore temple. Wanjh kamak rowk.
PSA 55:15 Dja nawu ngarriyidko bininj, wanjh ngadjare kundowikenh kabenmang. Nakka wanjh birridowimen bu birrikolung kanjdji kore kundowikenh ngarre kunred Sheol. Wanjh kunwarre kahdi kore kukange bedberre nawu ngarriyidko.
PSA 55:16 Dja ngaye wanjh ngamarnekayhme nawu God, dja wanjh nungka nawu Yawey nganngehke.
PSA 55:17 Ngadjaldi yiwarrudj bu ngakayhmi kore nungka bu munguyh kore kukabel, dja mak kore barnangarra dja mak bu kumunun. Ngadjaldjawadjawan bu kunwarre nganmarnerayekwon, dja wanjh nawu Yawey nganwokbekkan.
PSA 55:18 Bu kuhrikuhri ngarriburren, wanjh nungka nganmalngngehke dja ngankurrme bu kamak rowk. Birriwern duninjh bininj ngandimarnebebme kunyid dorrengh dja kabirridjare ngandibun ngarrowen.
PSA 55:19 God nawu yingkihwohrnawohrnani rowk bu munguyh munguyh, wanjh nganbekkan bu ngabenmulewan nahni birriwarre bininj, dja wanjh nungka kabendung dja kabenburriwe, kunmekbekenh bu bedda minj munguyh birriborledkerrimeninj kore kunmak birrikurduyimeninj, dja minj mak birrimarnekeleninwirrinj nawu God.
PSA 55:20 Nahni bininj nawu ngaye nganedabbolk wanjh nungka borledmeng dja kabenbun nawu djawirna benkarrmi. Nungka wanjh djalwokbakkeng kore benmarnewokkurrmerrinj.
PSA 55:21 Makka djal kaddukaddum kore nungka yimihyimi, dja kanjdji kore kukange nuye, nakka minj kunwoybukniwirrinj, dja nungka kurrehkurreni bu yolyohyolyolmi. Nungka wokdi bu kamak rowk, dja djareni benbuyi bininj mandjawak dorrengh.
PSA 55:22 Bonj, wanjh kumekbe kayime bu kunrayek kambebme ngudberre, wanjh ngurriyibawon rowk kore nawu Yawey ba ngunmarnebebme dja ngunbidyikarrme. Minj ngunbawon ngudda nawu ngurrikangewoybuk bu nangale ngunkukwarrhke.
PSA 55:23 Ngudda nawu God, wanjh yibenkukburriwe nawu birribang bininj kore kumidj ba kabirrikuknudmen. Bininj nawu kabindibun birribuyika, dja nawu kabindikowe, wanjh bedman kabirriwohdowe bu kabirridjaldabbolk. Dja ngaye, bonj, wanjh ngakangekurrmerren kore ngudda.
PSA 56:1 O God, kankongibu! Bininj ngandiwernhkadjung ba bu ngandibun, dja barnangarrakuyeng nawu ngarriyidko ngandidjaldarnhbun.
PSA 56:2 Nawu ngandiwirrihme ngandibun kunbarnangarrakuyeng. Birriwern nawu kabirriburlumerren kore ngandibun.
PSA 56:3 Bonj, bu ngaye ngakelemen, wanjh ngakangekurrmerren kore ngudda.
PSA 56:4 Ngaye ngamarnekurrmerren nawu God, dja ngaburlume nuye kunwok. Ngaye ngawoybukwon nawu God, dja minj ngayawoyhkelemen. Baleh mak ngandimarnekurduyime nawu djal bininj?
PSA 56:5 Nawu ngandiwidnan bininj wanjh barnangarrakuyeng ngandiwokborledke bu ngandiyolyolme. Bedda munguyh ngandimarnekarremarnburren bu yimankek ngandibun.
PSA 56:6 Bedda kabirrimornnamerren manmolk ngarddukkenh, dja kabirriwarlkkayindi ba bu ngandikurdunan kore njalehnjale ngakurduyime. Bedda kabirridjaldjare ngandibun ngarrowen.
PSA 56:7 O God, yuwn bu yibenbawo bu kabirrikelerlobme kore ngudda yiyiddung. Wardi yibendu birriwern bininj kore kubolkbubuyika, wanjh yibenburriwemen bedberre kanjdji.
PSA 56:8 Ngudda God yiburrbun rowk bu bininj ngandinjilngwarrewong kunwernkenh. Ngudda yiman kayime kanmimnalkdahkendongi kore budjurlung ke, dja yibimbuyi kunmimnalk rowk ngardduk kore djurra ke.
PSA 56:9 Dja bu ngarrangen yiwarrudj dja marnekayhme ke, wanjh kundjalburrikudji birrimekbe nawu ngandiwidnan wanjh kabirrikelerlobme! Ngaye ngaburrbun bu kuninjkunu nawu God nganehdjarrkdi dja nganbidyikarrme.
PSA 56:10 Nungka nawu God, dja ngaburlume nungka nawu wokkurrmerrinj. Nungka nawu Yawey, dja ngaburlume nuye kunwok rowk.
PSA 56:11 Ngaye ngadjalkangekurrmerrinj kore God, wanjh ngaye minj ngayawoyhkelemen. Baleh mak ngandimarnekurduyime nawu djal bininj?
PSA 56:12 O God, ngaye ngawokkurrmerrinj kore ngudda, wanjh kunmekbekenh ngaye ngakurrmekurrme namakmak kore ngudda ba bu manjmanjbun ke.
PSA 56:13 Ngaye ngaburrbun ngudda kanbebkeng kore kundowikenh, dja kanwayhkeng kore ngamankayi. Kumekbekenh wanjh ngaye won namakmak nawu marnekurrmeng. Wanjh ngaye ngahre kore kumirrk nuye God nawu kanmarnebolkwolkan ba bu ngadjalmimbi kore nuye.
PSA 57:1 O God kankongibu! Kandjalkongibu! Ngaye ngamkelerlobmeng kore ngudda dja ngakangekurrmerren ba yidjurruddin ngardduk. Ngaye ngakurrmerren kore ngudda ba kanbarrkbun, ngahdjaldi kore ngudda kaluk bu yerrekah manbu kunyid nganmarneyakmen.
PSA 57:2 Ngaye wanjh ngamarnekayhme nawu Nawernhkimuk God Duninjh. Nungka munguyh kakurduyime kore yingkihkarremarnbom ngardduk.
PSA 57:3 Nungka nganbekkan kore kaddum kahni, wanjh nganngehke dja kabendung bininj nawu ngandiwernhkadjung dja bedda kabirriyimengalme. God wanjh kanmarnedjare dja minj kanbawon munguyh munguyh.
PSA 57:4 Ngaye ngarridjarrkdi birribang bininj nawu birriwarre duninjh. Bedda kabindibun bininj, warridj kabindiyolyolme bu kabindimarnekowe bininj.
PSA 57:5 Dja ngadjaldjare ngudda bu bininj rowk ngundiburluburlume kore kaddum yihni. O God, yibenmarnbu birriwarlahkenh bininj kondah kurorre ba bu ngundinan bu ngudda yiwernhmakkaykenh duninjh.
PSA 57:6 Nahni birriwarre bininj wanjh birrikarremarnbom bu ngandidarrkidmang. Wanjh ngaye ngawernhkarrewarreminj. Bedda wanjh ngandimarnekarremarnbom ngandibungkarrkbom, dja bonj, wanjh bedmandeleng birrimankang!
PSA 57:7 O God, ngaye ngadjalkangewoybuk kore ngudda, dja minj ngamarrkbaworren kore nguddakenh. Wanjh ngaye marnewayini ke, dja mak ngamarnmarnbun music kore ngudda.
PSA 57:8 Mah, ngadjare ngakabeldong ba bu ngarrirri nawu instruments, nawu harp dja lyre. Ngaye ngawernhdirri bu kumkabel djarreh bu ngaye yiman kayime ngadjurlhme nawu kundung!
PSA 57:9 Wanjh ngaye manjbun ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, ba bu birriwarlahkenh bininj ngundingeybekkan kore kubolkbubuyika rowk. Ngaye ngawayini bu burluburlume ngudda kore birridjenbubuyika bininj ngarrihdjarrkni.
PSA 57:10 Ngudda kandjalmarnedjare munguyh munguyh kore kanjdji dja mak kaddum kore heaven. Ngudda wanjh yidjalwoybuk duninjh dja minj kankowe kandjdji dja mak kaddum kore kunngol.
PSA 57:11 Dja ngadjaldjare ngudda bu bininj rowk ngundiburluburlume kore kaddum yihni. O God, yibenmarnbu birriwarlahkenh bininj kondah kurorre ba bu ngundinan bu ngudda yiwernhmakkaykenh duninjh.
PSA 58:1 Ngudda bininj nawu ngurrbenmarnewohrnawohrnan dja ngurringeykimuk, yiddok ngurridjalyime kore mandjad bu ngudda ngurrbendjadme bininj? Yiddok ngurrbendjaddjadme bininj kore kunwoybuk dja kunmak dorrengh?
PSA 58:2 Burrkyak duninjh! Ngudda bu kanjdji baybaywi ngurridjaldjare kunwarre ngurrikurduyime. Munguyh ngurrbenbun bininj kore kondah kurorre.
PSA 58:3 Nawu birriwarre bininj wanjh kabirridedjingmang kunwarre kabirriyime bu bedda kerrngehkenh kabirringalme dja kabirrikurrehkurren kore birridjalyahwurd! Bedda kabirridjalre kore bedberre manbolh.
PSA 58:4 Bedda yiman kayime nabang nayin, dja kabirrikarrme manbang kore kurrang bedberre. Mak kabirrikanembalhmerren yiman nayin nabang nawu cobra.
PSA 58:5 Dja mak minj kabindibekkan birrimak bininj bu kabirriwokdi, yiman cobra nayin minj nangale bininj kabibekkan.
PSA 58:6 O God Yawey, nawu birriwarre bininj kabirriyime yiman kayime nabang lions, wanjh yibenyidmebakkemen bedberre, dja wardi yibenyidmeyerrkke kore kurrang bedberre!
PSA 58:7 Ngadjare bu kabirridjalyakmen rowk yiman kukku bu kaboyakmen kore kurorre. Ngadjare mak bu kabirridjalbarabun kore kunwarre kabirrikurduyime.
PSA 58:8 Ngadjare mak bu kabirridjaldowe yiman duberrk bu kakukkelkdan dja kadjalyakmen rowk. Ngadjare bu bedda kabirridjaldowe yiman nabarrken nawu karrowen bu kangalme, dja minj kabolknan.
PSA 58:9 Ngadjare God wanjh kundjalburrikudji kabuhme kunyid duninjh dorrengh bu kabenkukburriwe birriwarre bininj, dja kabirriyakwon rowk.
PSA 58:10 Nawu birrimak bininj wanjh kabirrinjilngmak bu kabindinan birriwarre kore God kabenbun bedberre dja karrengedjuhme kore bedberre kunkurlba.
PSA 58:11 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk kabirriyime, “Yoh, woybukkih. God kabenwon kunmakmak nawu birrimak bininj. Nungka wanjh woybukkih kandjadme ngad karriwarlahkenh bininj kondah kurorre.”
PSA 59:1 O God, kanngehkemen kore ngarriyidko bininj nawu ngandiwidnan. Kankukdjurruddin dja yikahwi bininj ngandimarnebebme wardi ngandibun.
PSA 59:2 Kanbebkemen kore birriwarre bininj nawu kabirridurrkmirri kore kunwarrekenh Kanngehkemen kore bininj nawu kabirridjare ngaye ngakurlbare.
PSA 59:3 Yina! Bedda kabirriwokworren wanjh kabirriwarkkarren ngardduk. Nawu birribang bininj manmolk ngandimarnekarremarnbun. Nawu Yawey! Yiburrbun bu ngaye minj ngabenwarrewoyi bedberre.
PSA 59:4 Bedda ngandidung bu djalburudjang. Ngaye minj kunwarre ngayimeninj. Dja bonj, bedda kabirridjaldjare ngandibun. Wanjh djawahdjawan bu yimray yinan kore kunmekbe kunrayek wernmerrinj ngardduk!
PSA 59:5 Yawey, ngudda God nawu yibenmirndekarrme birridjalwern armies, dja ngudda God ngadberre bininj nawu Israel ngankebmawahmeng! Wanjh yirrolkka bu yibenbun birriwern bininj nawu birrikang kubolkbubuyikabeh. Yuwn bu yibenkongibun nahni birriwarre bininj nawu kabindiweykan birribuyika bininj.
PSA 59:6 Birrimekbe bininj wanjh bedda kabirrimdurnderren kore kukadje bu kabalhdungyibme. Bedda kabirrirengehre yiman kayime duruk nabang bu kabirridowme dja kabirriyawarren bu kabindibun bininj.
PSA 59:7 Ngudda Yawey wanjh yibenbekkabekkan kabirridarrahme kore kunwarrekenh kabindimarneyime birribuyika bininj. Bu kabirriwokdi, wanjh kabirridjare kabindiwarrewon birribuyika bininj. Bedda kabirriyimerren warridj, “Minj nangale kanbekkan kore karriwokdi!”
PSA 59:8 Dja ngudda Yawey wanjh yibendjekmiwon! Mak yibennjirrhmiwon nawu birriwarlahkenh bininj nawu minj bedda ngudda ke.
PSA 59:9 Ngaye ngakangekurrmerren kore ngudda dja yingudjkimuk duninjh dja ngabolknan dja madbun ngudda bu yimre. Ngudda God yiman kayime kunredkimuk kore ngawarlkkarren ba bu minj njale ngankilekme.
PSA 59:10 Ngudda God ngardduk nawu kanmarnedjare. Wanjh yimray darnkih dja nganedjarrkdi. Kanbawo bu ngabendjaldjekmiwon nawu ngarriyidko bininj.
PSA 59:11 Nawu kawohrnan Rowk, ngudda nawu kankukdjurruddi. Djawan bu ngudda minj yibenbun birrimekbe birriwarre bininj bu kabirridowerren. Bu yibenbularrbun wanjh ngad bininj ngudda ke kunubewu ngarribengmidjdan bu njalekenh yibenbom nawu birriwarre bininj. Kamak bu yibendjalmarnbun bu bedda kabirridjalmayahme kunngudj ke dorrengh dja wanjh yibendjalkoluyhwemen.
PSA 59:12 Bedda wanjh kabirriwokdi kunwarrekenh, dja wanjh kabirridjalyime kunwarre, wanjh ngadjare yibenkardmang kore kabirriburlumerrenkenh. Bedda mak kabirriwokdi kunwokwarre, dja mak kabirrikurrehkurren.
PSA 59:13 Ngudda yiyiddu bedberre dja yibenbularrbu bu yibenkukyakwon rowk. Kunukka birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk djarreh wanjh ngundiwobekkan bu ngudda God yibenmarnewohrnan nawu Jacob benmawahmeng.
PSA 59:14 Nawu ngarriyidko bininj wanjh bedda kabirrimdurnderren kore kukadje bu kabalhdungyibme. Bedda kabirrirengehre yiman kayime duruk nabang bu kabirridowme dja kabirriyawarren bu kabindibun bininj.
PSA 59:15 Dja mak yiman duruk nabang bedda kabirriyawan manme, dja bu minj kabirringalke manwern, wanjh kabirriyidmebukkarren.
PSA 59:16 Ngayeman wanjh ngawayini kore mulewan ngudda ke kunngudjkimuk. Mak bu malamalaywi rowk ngaye ngawayini kore ngudda kandjalmarnedjare. Ngudda yiman kayime kunred kunmak kore ngawarlkkarren, dja bu kunyid kabebme ngardduk, wanjh ngamkelerlobme kore ngudda.
PSA 59:17 O God, ngudda kanwon kunngudj ke, dja ngaye wanjh ngawayini bu burluburlume ngudda nawu kankukdjurruddi. Ngakurrmerren kore ngudda God nawu kandjalmarnedjare.
PSA 60:1 O God, ngudda kanwirrihmeng ngadberre, dja nganbom. Ngudda nganduy dja nganngudjyakwong. God ngudda kandungi, wanjh bolkkime kanyawoyhmarnbu!
PSA 60:2 Ngudda yibolkrokayhweng kondah kubolk ngadberre dja yibolkdjalkmey. Bolkkime wanjh yibolkmarnbu dja wanjh kabolkwarrewarremen.
PSA 60:3 Ngudda kanwong kunrayek duninjh ngadberre ngad nawu ngudda ke bininj. Bu kuhni yiman kayime ngudda kanbowong kunbang dja ngad yiman ngarriworromkang.
PSA 60:4 Ngudda yibenbengdayhkeng bininj nawu ngundimarnekele ba minj kabirribularrbuyindan. Bedda wanjh kabirriwarlkarren kore ngudda ba bu birriyidko bininj minj kabindibun.
PSA 60:5 Bolkkime wanjh kanngehkemen kubidkukun ke ngad bininj nawu kanmarnedjare. Mak kanwokma kore ngarridi yiwarrudj.
PSA 60:6 Wanjh God wokkurrmerrinj kore nuye kunmakmak, yimeng, “Ngawinhme rowk, dja ngabolkyarlarrke kunbolk nuye Shechem, dja ngabolkrohrokme kore kanjdjikanjdji kunbolk kabolkngeyyo Sukkoth.
PSA 60:7 Kunbolk kangeyyo Gilead, wanjh ngardduk, dja mak kunbolk nuye nawu Manasseh. Kore kunbolk Ephraim nuye wanjh ngabenmang soldiers ngardduk kumekbe. Dja kore kunbolk nuye nawu Judah, kumekbebeh ngadjarrngbun nawu king ngadjare.
PSA 60:8 Dja mak kunbolk Moab bedberre, wanjh ngakurrme yiman ngardduk ngalng bu ngabiddjirridjburren. Mak manbu kunbolk Edom bedberre, wanjh ngakurrme kanjdji kore ngaburriwe nawu ngarrengedjongurrenkenh bu ngarrengeyerrkkerren. Dja mak ngakayhme bu ngabenbun dja ngawinhme bininj kore kunbolk Philistiabeh.”
PSA 60:9 O God, yiddok kankan kore kukadje kore kawarnamyo kunkimuk manbu kabirriburrenkenh? Nangale ngankan ngaye kore kunbolk bedberre nawu kabirringeyyo Edom?
PSA 60:10 Aba, yiddok woybukkih ngudda nawu God kanwirrihmeng dja kanbawong? Yiddok yibenbawong dja minj yibenbidyikarrme nawu soldiers ngadberre bu kabirriburren nawu ngarriyidko bininj?
PSA 60:11 Ngundidjawadjawa bu kanbidyikarrme kore nawu ngarriyidko kabirrimre! Minj nangale djal bininj ngarridjawan dja bedda birridjalngudjwarre.
PSA 60:12 Ngarriburrbun bu nawu Godk nadjalkudji ngarridjarrkre wanjh ngarriwinhme. Nungka wanjh kabenkoluyhwe kurrenge nuye bininj nawu ngarriyidko.
PSA 61:1 Ngudda nawu God ngardduk, kankayhmibekkabekka bu ngahdi yiwarrudj dja djawahdjawan!
PSA 61:2 Ngaye kured ngabolkbawong djarreh, wanjh kankayhmibekka bu djawahdjawan! Ngaye ngakangewarre. Wanjh kanka kore ngudda kannahnan ba bu ngadjalni kamak rowk.
PSA 61:3 Ngudda wanjh kannahnan dja kanbidyikarrme bu nawu ngandiwidnan ngandimarnebebme.
PSA 61:4 Ngaye ngadjare ngamre darnkih ngarrdjarrkni kore ngudda munguyh munguyh ba yikukdjurruddan ngardduk dja kankukbalhme.
PSA 61:5 Ngudda kanbekkang kore ngawokrayekworrinj ke, ngudda nawu God. Dja ngudda wanjh ngokko kanwong nawu yidjehdjenkarrme ngadberre bininj rowk nawu ngundingeykengeme ke.
PSA 61:6 Ngaye nawu king kondah ngadjare kanwo mandjewk nawern ba ngarrarrkiddi bu kunkuyeng, dja minj darnkih kabolkyimerran bu ngarrowen.
PSA 61:7 Warridj ngadjare ngadjalwohrnan kore kumirrk ke munguyh munguyh. Ngudda wanjh kanmarnedjare dja minj kandjalbawon, wanjh kunu kankukdjurruddin.
PSA 61:8 Wanjh ngaye ngadjalwayini bu burluburlume ke munguyh munguyh, dja ngamkan kunbarnangarrawern bu wonowon ke kore ngayingkihwokkurrmerrinj ke.
PSA 62:1 Ngaye wokyak ngahdjaldi bu ngahmadbun God kamre. Nungka nadjalkudji nganngehke.
PSA 62:2 Dja nungka wanjh nadjalkudji ngandjurruddi dja nganngehke. Nungka wanjh ngannahnan dja nganbidyikarrme ba bu ngaye ngawinhme dja minj njale nganrokayhwe.
PSA 62:3 Adju! Ngudda bininj nawu kandidung ngaye! Ngaye wanjh ngangudjwarre, yiddok munguyh kandidjalbun? Ngurriburrbun ngaye minj ngakarrme bu ngakandenamerren.
PSA 62:4 Ngudda ngurridjare bu kandiburriwe kore ngahni kaddum, dja kandingeywarrewon. Ngurrinjilngmarnburren bu kandiwowarrewon. Ngurrikurrekurren. Ngurriwokdi kunwok kunmak bu kurobbe, dja kore baybaywi kukange ngudberre wanjh kandikidname.
PSA 62:5 Ngaye wanjh ngadjalmarrkebbun nadjalkudji nawu God ngardduk, dja ngaye wokyak. Ngakurrmerren kore nungka nawu ngadjalwoybukwon munguyh.
PSA 62:6 Dja nungka wanjh nadjalkudji ngandjurruddi dja nganngehke. Nungka wanjh ngannahnan dja nganbidyikarrme ba bu ngaye ngawinhme dja minj njale nganrokayhwe.
PSA 62:7 God nungan ngangehke, dja mak nganmakwan. Ngawarlkarren kore nungka yiman kunwarddekimuk kore ngangehme, dja nungka nawu ngudjkimuk duninjh dja ngandjurruddi.
PSA 62:8 Ngudda nawu ngardduk binihbininj, ngurrikurrmerrimen nawu God munguyh munguyh. Ngurrimulewarren manbu kunrayek rowk bu ngurrikarrme, dja nungka kannahnan ba karrikangengehmen.
PSA 62:9 Ngad bininj rowk nakka yiman bu karringolekwerren karohrok nawu birrikuken dja nawu birrimarladj. Ngad yiman djal yeng, djal kukwob, minj karridulmuk.
PSA 62:10 Yuwn bu karrikurrmerren bedberre nawu kabirriburrehburren, dja yuwn bu mak karridjirdmang njalehnjale, dja wanjh karribawo rowk. Bu karrikukenmen, wanjh yuwn bu karrikurrmerren kore nawu karrikukkarrme.
PSA 62:11 Kunwernhkah ngawobekkani nawu God bu nakka nadjalkudji kakarrme kundulkarre rowk.
PSA 62:12 Yoh, woybukkih ngudda kanmarnedjare munguyh munguyh. Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk kanmarnekurrme manbu kahdjehdjenyo ngadberre bininj rowk kore kunmak ngarrikurduyime bu kondah kurorre ngarrihni.
PSA 63:1 Ngudda God, ngudda wanjh God ngardduk, ngaye ngadjare bu ngarrdjarrkni. Ngaye marnedjare ngudda kore kukange ngardduk, ngaye yiman kayime bininj nawu kakanjbukmen. Ngaye yawan ngudda yiman kayime bininj nawu kakombukdowe bu kaboyawan kubolkdarleh kore kukku yak.
PSA 63:2 Ngaye nang ngudda kore yihni kubolkdjamun ke. Wanjh ngaye nang bu ngudda yirrulkarrekimuk duninjh, dja mak yidjalmakkaykenh.
PSA 63:3 Ngudda wanjh kandjalmarnedjare bulkkidj duninjh. Bu ngaye ngarrarrkidbaworren, wanjh kamak, dja ngaburrbun bu ngudda kandjalmarnedjare. Wanjh ngaye kunu burluburlume ngudda kore kurrang ngardduk.
PSA 63:4 Dja bu ngaye ngadjaldarrkid wanjh ngaye burluburlume kunkodjkebubuyika rowk kaluk bu ngarrowen. Ngaye ngaberlwayhme bu yiwarrudj dorrengh ngahdi kore ngudda ke kunngey.
PSA 63:5 Warridj ngudda kanmalngworrkmiwon kore kunmakmak kunwern kanwon, wanjh ngaye ngawernhnjilngmak bu marnewayini ke ngardduk kurrang, bu kunjilngmak dorrengh.
PSA 63:6 Bu ngaye ngalorrhmiyo, wanjh burrbuhburrbun yerrih bu kunkakkuyeng.
PSA 63:7 Bu kunmekbekenh ngudda munguyh kanbidyikarrmi. Ngaye ngakurrmerren kore ngudda bu kannahnan yiman kayime mayhmayh yaw kakurrmerren kanjdji kore ngalbadjan ngarre kunwel. Wanjh ngawayini kunnjilngmak dorrengh kunmekbe.
PSA 63:8 Ngaye wanjh munguyh wernhkarrme ngudda kore kukange ngardduk, dja kubidkukun ke kanwernhkarrme ba minj ngamankan.
PSA 63:9 Bininj nawu kabirridjare ngandibun, wanjh bedman ngaleng kabirrikolung kanjdji duninjh kore kunred ngarre kundowikenh.
PSA 63:10 Wardi kabirridowe mankimuk mandjawakwi kore kabirriburrenkenh, dja dalkken kaluk kabindikanjngun.
PSA 63:11 Dja nawu king kadjalmarrmarr kore God! Bininj rowk nawu kunwoybuk kabirridjalyime kore kunngey nuye God, wanjh bedda kabirriburluburlume. Dja bininj nawu kabirrikurrehkurren, wanjh kabirridjalwokyakmen.
PSA 64:1 O God kanbekkabekka kore ngahdi yiwarrudj, dja kunyid wernmerrinj ngardduk! Nawu ngarriyidko bininj kabirridjare ngandibun, dja yimdjurruddin ngardduk!
PSA 64:2 Kanwarlka ba bu birriwarre bininj nawu ngandimarnekarremarnbun minj ngandingalke. Bedda nawu kabirrimirnderri bu kunwarre kabirridjarrkkurduyime.
PSA 64:3 Bedda wanjh kabirriyolyolme nakka yiman kabindikangewarrewon birrimak bininj, dja kabindimarneyime kunwok kunwarre ba bu kabindinjilngwarrewon. Kundjen bedberre yiman mandjawakmirrkmak, dja kunwok kunyidkenh bedberre yiman mankole mankebmak.
PSA 64:4 Birrimekbe birriwarre bininj minj kabirrikele. Wanjh kabindimarnekunidi nawu birrimak bininj, dja kundjalburrikudji kabindidulubun.
PSA 64:5 Bedda wanjh kabirrikangerayekworren ba bu kabirrikarremarnbun bu kunwarrekenh kabindimarneyime. Mak kabirrikarremarnbun bu kabindidengekardmang nawu birrimak bininj. Dja kabirriyimerren, “Minj nangale kannan kore kunwarre karrikurduyime!”
PSA 64:6 Kabirrikarremarnbun bu kabirrikurduyime kunwarre duninjh, dja kabirriyimerren, “Ngad wanjh karrikarrekarrme kore karrikurduyime dja wanjh kamak rowk!” Bininj minj kabirrimayaliburren dja minj kabirrikangeburrburren, dja kanjdji baybaywi kabirriyimerren.
PSA 64:7 Dja bonj. God nungan wanjh kundjalburrikudji kabenmarnekarrewarrewon, yiman kabenlonbun mankolewi.
PSA 64:8 Nungka wanjh kabenbularrbun bu kumekbekenh birriwokdi kunwok kunwarre. Birriwern birribuyika bininj wanjh kabindinan kore kabenmarnekurduyimerran bedberre, wanjh kabindimarnekodjbordebordebme dja kabindiwiddjung.
PSA 64:9 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk wanjh kabirrimarnekele nawu God. Bedda kabirriyolyolmerren dja kabirriburrbun kore God kurduyimeng.
PSA 64:10 Mah, nawu birrimak bininj wanjh birriwernhmarrmarr kore Yawey, dja kabirrirlobme kore nungka ba kabennahnan. Bedda nawu kabirridjaldjare kunmak kore kukange bedberre, wanjh birriburluburlumen nuye!
PSA 65:1 O God, ngundiburluburlume bu ngarridi kore kukadje Zion. Mak ngarrikurduyime rowk kore ngad korroko ngundimarnewokkurrmerrinj.
PSA 65:2 Ngudda yibenbekkabekkan nawu ngundimarnedi yiwarrudj, dja kunmekbekenh kunu birriwarlahkenh bininj rowk kabirrimre kore ngudda.
PSA 65:3 Kunwarre kunwern ngarrikarrmi dja wanjh ngarriwernhnjilngwarreni dja minj ngarribidyikarrmerrimeninj. Wanjh yingan kanmarnebengmidjdanj ngadberre.
PSA 65:4 Bu ngudda yibendjarrngbun yikahwi bininj dja yibenkan darnkih ba bu kabirrihyo kore ngudda ke kunrurrkkimuk. Wanjh birrimekbe bininj kabirrinjilngmarrmarr. Dja kunmakmak kunwern kahdi kumekbe kore ngudda ke temple manbu kunrurrkdjamun, wanjh ngarrimang dja yiman ngarriworrkmiworren.
PSA 65:5 Ngudda kanwokmang kore ngarridi dja yikurduyime ngadberre kore kundulkarre dorrengh ke, dja mak kore ngudda ke kundjalmak. Ngudda wanjh God nawu kanngehkeng, dja bininj birriwarlahkenh kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre, dja nawu kabirrihni bewh djarreh kore borledmikenh kurrula, wanjh ngundimarnekangekurrmerren.
PSA 65:6 Ngudda yibolkmarnbom kundulkarre ke manbu kuwarddekimuk rowk. Ngudda yidjalngudjworrinj kunngudjkimuk ke.
PSA 65:7 Ngudda yibongurdkeng kurrula bu kunmayorrk borokayhweng wernkih duninjh. Yidjalngurdkeng kore borrolkkani kunkimuk. Ngudda karohrok yibenngurdkeng bininj nawu birriburreni.
PSA 65:8 Birriwarlahkenh bininj nawu kondah kurorre kabirrihni, wanjh ngundikurdunan kundulkarre ke dorrengh, dja wanjh kabirrikangebarrhme. Bedda wanjh ngundimarnewayini ke kunjilngmak dorrengh, kore kamdungbebme dja mak kore karrungyibme!
PSA 65:9 Ngudda God nawu yibolknahnan dja yibolkdjuhke kondah kurorre rowk kore ngarrihni. Yibolkmarnbun ba manwern manbubuyika manme kadjordmerren. Ngudda God nawu yibobarlke mankabowern ba kunbolk bedberre bininj kabenwon manmim manbu manme bedberre. Ngudda wanjh yiyingkihkarremarnbom bu kuhni yikurduyime.
PSA 65:10 Mak yibolkdjuhdjuhke kore manme kabirridudjeng ba manme kakolhdebebmerren. Yibolkmarnmarnbun dja yimunkewe mandjewk ba bu kunkulk kakelkdan.
PSA 65:11 Bu mandjewkbubuyika kare wanjh yimarnbun bu manme kawernmerren, dja kabirridahkendong kore wirlbarra dja wanjh kabarlme rowk.
PSA 65:12 Kore kubolkdarleh wanjh yibolkmarnbun ba bu mandalkmak kawernmerren, dja kore manduluhdulum rowk wanjh kamirndewernmerren mayh nawu kabirringun mahni kundalk, dja wanjh bininj kabirrinjilngmakmen.
PSA 65:13 Kore kabbal rowk, wanjh kabirrimirndekarrme nawern mayh nawu sheep dja goat kore mandalkmak. Dja kore kanjdji wanjh manmim manwern kabolkbarrkbun. Mahni yiman kayime bu kunbolk kakayhme dja kawayini kunnjilngmak dorrengh kore ngudda!
PSA 66:1 Mah, ngudda ngurriwarlahkenh bininj nawu kondah kurorre ngurrihni! Wanjh ngurrimarrmarrnin duninjh dja ngurrimarnekayhmen nawu God. Ngurridjalburluburlumen nuye.
PSA 66:2 Ngurriwayinin bu ngurringeyburlumen! Ngurridjalburlumen God nawu nawernhmakkaykenh.
PSA 66:3 Ngurrimarneyimen God, “Ngudda ngurrikurdumak, dja ngurriyime kunwernhmak duninjh! Ngudda yidjaldulkarrekimuk duninjh, dja nawu ngurriyidko wanjh ngundiwernhkengehme.
PSA 66:4 Yehyeng rowk kondah kurorre, dja mak ngad ngarriwarlahkenh bininj rowk wanjh ngundimarneboddan. Ngundidjalngeyburlume ngudda ke kunngey.”
PSA 66:5 Ngurrimray dja ngurrina kore God kurduyimeng, bu kunwern kanmarnekurduyimeng kadberre karriwarlahkenh bininj bu kundulkarre duninjh nuye.
PSA 66:6 Nungka wanjh kurrula bodjalkmey ba bu nawu mawahmawah kadberre birridjowkkeng bu birrimelmeng kurrenge kore kukayalanj manbu bukminj. Wanjh kunmekbe karrikurdunang dja wanjh karrimarrmarrminj.
PSA 66:7 God wanjh kawohrnan rowk kundulkarre dorrengh munguyh munguyh. Nungka kabennangahnan birriwarlahkenh bininj kubolkbubuyika rowk. Bininj nawu kabirriwokburriwe God, wanjh yuwn bu kabirringeykimukworren.
PSA 66:8 Yoh, ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk wanjh ngurridjalburlumen God kadberre. Ngurridjalburlumen bu ngurriwayinin wernkih duninjh.
PSA 66:9 Nungka wanjh kanhdjalkarrme kadberre munguyh ba bu karridjaldarrkid, dja minj mak kanbawoyinj bu karrimankayi.
PSA 66:10 Ngudda nawu God kanrohrokmi ngadberre yiman kayime bininj kabirribelewon manbu silver kore kunak kunwernhbang kabirrikinje. Kuhni yiman kayime ngudda kanrohrokmeng.
PSA 66:11 Ngudda kankang kore ngarridukkayindi, dja mak yiman kanngorrkenwong ngadberre nawu ngandulmukwong.
PSA 66:12 Dja yibenbawong bininj birriwarre bu kandiwarrewong. Ngad kunu ngarrirey kore kurrungbang yiman kunak, dja mak kore kundjurrh. Dja bonj, ngudda kankang bu kanbebkeng kore kubolkmak bu ngarringehme.
PSA 66:13 Ngaye wanjh ngamre kore Temple manbu kunrurrk ke ba bu marnekinje mayh ngardduk kore ngayingkihwokkurrmerrinj ke.
PSA 66:14 Bu ngakarrmi kunyid kunkimuk, wanjh ngaye ngayemanbidju ngawokkurrmerrinj bu kundjen ngardduk ngawokdi.
PSA 66:15 Wanjh kunmekbekenh ngamkan mayh nawu kunbalem dorrengh, yiman mayh nawu sheep nararangem, bu ngundimarnekinje kore altar. Ngaye ngamkan won nawu bulikki dja mak nawu nanikud.
PSA 66:16 Ngudda bininj nawu ngurrikengehme nawu God, wanjh ngurrimray kandibekka bu ngaye ngayolyolmerren dja marneyime kore nawu God nganmarnekurduyimeng ngardduk.
PSA 66:17 Yoh, ngaye ngadjalkayhmi nuye kurrang ngardduk. Ngaye ngakayhmeng nuye bu ngaburluburlumi warridj.
PSA 66:18 Bu yiman ngadjareniwirrinj kunwarrekenh baybaywi kore kukange ngardduk, wanjh kunukka nawu Kawohrnan Rowk minj nganbekkabekkayi.
PSA 66:19 Dja bonj, nungka nawu God woybukkih nganbekkang dja nganwokmey ngaye kore ngahdi yiwarrudj.
PSA 66:20 Mah, karriburluburlumen nawu God. Minj nganwokburriweng kore yiwarrudj ngahni bu ngahdjawani, dja minj mak ngurdmeng kore nganmarnedjareni.
PSA 67:1 Ngad karrihdi yiwarrudj dja ngundidjawan ngudda God bu kankongibun ngadberre, dja kanmarnekurduyimen kunmak, dja mak kandjalnan mimkongiwern duninjh.
PSA 67:2 Kuhni ngarridjare ngudda God ba bu birriwarlahkenh bininj kondah kurorre kabirrihni wanjh ngundikurdunan kore yikurduyime kamak rowk, dja mak kabirriburrbun ngudda nawu yibenngehke bininj kore kubolkbubuyika rowk.
PSA 67:3 Ngudda nawu God! Ngad ngarridjare birriwarlahkenh bininj rowk bu ngundidjalburlume ngudda. Bedda nawu kabirrihni kubolkbubuyika rowk, wanjh ngundidjalburlumen!
PSA 67:4 Ngudda yibenmarnewohrnan birriwern rowk bu djal mandjad, dja yibenbolhbukkan bininj nawu kabirrihni kubolkbubuyika rowk ba kabirriburrbun kunmakkenh. Kunmekbekenh kunu wanjh birridjalwarlahkenh bininj ngundidjalmarnemarrhmarr dja ngundimarnewayini kore kabirrinjilngmak nguddakenh.
PSA 67:5 Yoh, ngudda nawu God, wanjh ngarridjare birriwarlahkenh bininj ngundiburluburlume. Ngarridjare bininj birridjalwern rowk wanjh ngundidjalburlume.
PSA 67:6 Kaluk bu kuhni kabirriyime, wanjh ngudda nawu God duninjh ngadberre kanmarneyime kunmak ke, dja yibolkmarnbun ngadberre kunred ba bu manme kawernmerren ngadberre.
PSA 67:7 God wanjh kanmarneyime kunmak, dja bininj rowk nawu kabirrihni kubolkbubuyika rowk, wanjh kabirrimarnekelemen nuye.
PSA 68:1 O God, yirrolkka dja yibenburriwe bininj nawu ngurriyidko ba bu kabirrikelerlobmerren bedda nawu ngundiwidnan.
PSA 68:2 Yidjalbubuhmen ba yibenyarlarrkemen yiman kundolng kadjalle bu kunmayorrk kaburriwe. Nawu birriwarre bininj nakka wanjh kabirridarrkidyakayakmen kore kumirrk ke yiman kayime ngolin kakelkdan bu kunak kamre darnkih.
PSA 68:3 Dja nawu birrimak bininj kabirrimarrmarr dja kabirrinjilngmakmen kore kumirrk nuye God. Kabirrimarnekayhme bu kunnjilngmak dorrengh nuye.
PSA 68:4 Mah wanjh karrimarnewayinin nuye nawu God, karringeyburlumen nuye. Karrimulewa nungka nawu kahre kore kunngol. Nungka wanjh kangeyyo Yawey, dja karridin kumirrk nuye bu kunnjilngmak dorrengh.
PSA 68:5 Nungka kahdi kore kunrurrk manrurrkdjamun nuye, dja kabennahnan nawu birrimarladj bininj yiman kayime kornkumo duninjh bedberre. Warridj kabenkukdjurruddi nawu kamahkamarrdjukun.
PSA 68:6 God kabenbolkwon bininj nawu namudyak ba bu kahdi kore bininj nawu kabirriwanjbimang yiman namud duninjh nuye. Warridj kabenbebke bininj nawu kabirribongdi ba kabirrire kamak rowk. Dja bininj nawu kabirriwokburriwe God nuye, wanjh bedda kabirridi kore kubolkdarleh.
PSA 68:7 O God, ngudda yibenkani ngudda ke bininj kore yibenmarnedokmi. Ngudda yibenkang kore kubolkdarleh birrirengehrey.
PSA 68:8 Ngudda God bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, dja ngudda yidjalkudji God kore kunwarddekimuk Sinai. Bu yibebmeng wanjh mahni kurorre bolkrokani kore kumirrk ke, dja mandjewk djakdungi kaddumbeh.
PSA 68:9 Ngudda yimarnbom mandjewk bu djakdungi kamak rowk ba bu bolknjurlhkeng ngudda ke kunbolk.
PSA 68:10 Dja ngudda ke bininj birribolkmey dja birrihni kumekbe. Ngudda nawu yiwernhkuken duninjh dja yibenwonowong nawu birrimarladj bininj.
PSA 68:11 Nawu Kawohrnan Rowk wokrayekwong bininj bedberre, dja birridjalwern birrimulewam kore God yimeng. Wanjh birriyimi,
PSA 68:12 “Ngurrina! Nawu kings dja bedberre armies wanjh kabirrikelerlobmerren!” Wanjh bininj birrimak kabirrimadjmangi kunmadj nawu birriyidko bedberre birribawong.
PSA 68:13 Birringalkeng yehyeng nawu wirlmurrng gold dja silver birrimarnbuni kukyimi mayh nawu doddorok, dja birrinang kunmud ngarre kukbami. Adju, njalekenh yikahwi ngudberre ngurridjaldi kured dja minj ngurridjarrkmeyi namekbe namakmak?
PSA 68:14 God nawu dulkarrekimuk duninjh benburriweng nahni nawu kings kore kubolkkimuk, wanjh munkeweng snow bu mankani kore kuwarddekimuk Zalmon.
PSA 68:15 Kunwarddekimuk rowk kore kunbolk Bashan wanjh birribolkmakkaykenh, dja birrikihkimuk rowk.
PSA 68:16 Yikahi kabirribarndi kaddum kore mahni kunwarddekimuk, dja njalekenh bedda kabirrinan kunkirn dorrengh, kore God bolkdjarrngbom bu kahdi? Kumekbe wanjh nawu Yawey nungan kadjaldi munguyh munguyh.
PSA 68:17 Nawu Kawohrnan Rowk kakarrme wirlbarra nawern duninjh yiman millions. Dja kumwam kore kuwardde Sinai dja ngimeng kore manrurrkdjamun nuye.
PSA 68:18 Ngudda God nawu Yawey, ngudda wanjh yibidbom kaddum duninjh dja yibenkani birridjalwern bininj nawu ngudda yibendarrkidmey, dja birriwern bininj nawu ngundiwokweyi, wanjh bonj, ngundidjalwong namakmak rowk. Dja ngudda wanjh yidjaldi munguyh kore ngudda ke.
PSA 68:19 Wanjh karriburluburlumen nawu Kawohrnan Rowk. Nungka munguyh kanmarnengorrkan kadberre narrulmuk duninjh manbu karrikarrme. Nungka wanjh God nawu kanngehke.
PSA 68:20 Nawu God kadberre, wanjh kanngehke. Nungka Yawey nawu Kawohrnan Rowk kadberre, dja kanngehke kore kundowikenh.
PSA 68:21 Woybukkih wanjh God kabenkodjberelhme nawu kabirriwidnan. Bedda nawu kabirridjaldjare kabirrikurduyime kunwarre, wanjh nungka kabenkodjberrelhme bedberre kunkodj rowk.
PSA 68:22 Nawu Kawohrnan Rowk kayime, “Ngaye ngabendurndiwe kore kunbolk Bashanbeh, dja mak ngabenbidbuyhwe bedberre kore kurrula kanjdji duninjh.
PSA 68:23 Kuhni ngakurduyime ba bu ngudda ngurrimelme kunkurlba nawu ngurriyidko bedberre bu kakurlbare. Dja nawu duruk ngudberre kabirrikurlbabelenghme kunwern.”
PSA 68:24 O God, ngudda yiwinhme munguyh bu yidjalle kore yidjare, dja birridjalwern ngundikurdunan. Ngudda nawu God dja mak king ngardduk wanjh yimre kore manrurrkdjamun ke.
PSA 68:25 Ngudda ngurrimdjarrke birriwern bininj. Yikahwi nawu kabirriwayinrengehre wanjh kabirrimdokme, dja mak yawkyawk nawu kabirridongohdong tambourines.
PSA 68:26 Bu karridjalwern karrimirndemornnamerren nuye, wanjh karriburluburlumen nawu Yawey, ngad nawu Israel kankebmawahmeng rowk.
PSA 68:27 Yikahwi kadberre nakka wanjh Benjamin benkebmawahmeng, dja kabirridokdokme rowk bu kabirrire. Dja mak birriwern birrikihkimuk bininj kore nawu Judah benkebmawahmeng wanjh bedda mak karrihni. Dja kabirrihni mak nawu birrikihkimuk bininj nawu Zebulun dja Naphtali bindikebmawahmeng.
PSA 68:28 O God, kanbukka kundulkarre ke manbu karohrok bu kunkareni yikurduyimi kunwern kadberre kunngudj kunkimuk ke dorrengh.
PSA 68:29 Bu ngudda yidjalni kore kunred Jerusalem dja yihni manrurrkdjamun ke, wanjh kings nawern kamkan namakmak bu ngundiwon.
PSA 68:30 Mah, wanjh yibendu bininj nawu kabirrihni kunbolk Egypt. Nakka yiman yerrih nabang mayh nawu kare kore kurralkkimuk kurrird mankabo. Warridj yibendu birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika ba bu ngunmarneboddan dja ngundiwon wirlmurrng silver namakmak. Bedda yiman kayime bulikki birribang, dja wurdwurd bedberre warridj. Dja bininj nawu kabirridjare kabindibun birribuyika, wanjh yibendjalburriwe balehbaleh.
PSA 68:31 Bininj nawu Egypt kabirrihni wanjh ngundimarnemunkewe kunwok bedberre. Dja bininj nawu kabirrihni kore kunbolk Ethiopiah, wanjh ngundimarneboddan ngudda nawu God.
PSA 68:32 Mah, ngurriwarlahkenh bininj rowk kore kondah kurorre, wanjh ngurrimarnewayinin God. Ngurriburluburlumen nawu Kawohrhan Rowk.
PSA 68:33 Ngurriburlumen nungka nawu kare kaddum munguyh munguyh dja bu kawokdi kunkimuk duninjh, wanjh kawokyime yiman namarrkon kangurdulme
PSA 68:34 Karrimulewa bu God wanjh Narrulkarrekimuk Duninjh. Nungka nawu kawernhwohrnan Rowk kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Dja nawu kanbukkan nuye kunngudj kore kaddum.
PSA 68:35 Ngudda God nawu yihni manrurrkdjamun ke, wanjh ngudda kankangebarrhke! Ngudda God kadberre nawu Israel kankebmawahmeng, wanjh ngudda kanwon ngad nawu ngudda ke bininj kundulkarre dja kunngudj ke. Mah, wanjh kabirriburluburlumen nawu God!
PSA 69:1 Ngudda nawu God, kanngehkemen, dja ngokko darnkih ngakuyinyibme kore kuburrk duninjh!
PSA 69:2 Ngadjalyibme kanjdji duninjh, dja minj baleh kore kubolkrayek ngabolkmelme. Ngamdjuhmeng kore manbu kuburrk duninjh! Manbu kundjurrh kanwayhke!
PSA 69:3 Ngakelekayhmeng kunkuyeng ba bu kanbidyikarrmekenh, dja ngadjalngudjyakmen. Ngakomwarremen warridj kore ngakayhkayhmi. Warridj ngawernhbolknan bu ngabengyirri ke, ngudda nawu God ngardduk, dja ngadjalmimwarrewarremen.
PSA 69:4 Bininj birriwern duninjh ngandiwidnan bu djal burudjang, dja kabirriwernhmerren. Bedda birringudjbang dja kabirridjare ngandibun dja mak ngandimarnekurren bu ngandiwirrihme. Bedda kabirridjare bu ngaye ngabenwon bu ngayidurnden njalenjale manbu minj ngaye ngadjirdmayi.
PSA 69:5 God ngudda kanmayaliburrbun dja ngaye wanjh ngabengwarr. Bu ngaye ngawarlkayi ngardduk kunwarre, wanjh ngudda kandjalnan dja yiburrbun rowk kore kunwarre rowk ngardduk.
PSA 69:6 Yawey, ngudda God nawu Yirrulkarrekimuk Duninjh dja ngudda yiwohrnan rowk, wanjh kanbekkabekka! Kunubewu bininj nawu ngundiyawayawan kabirriyemengalme bu ngayekenh, dja ngawarnyak duninjh. Ngudda God ngadberre nawu Israel ngankebmawahmeng, kanbidyikarrmen ngardduk ba bu bininj rowk nawu ngundimarneboddan minj kabirriwowarremen bu ngayekenh.
PSA 69:7 Nakka nguddakah bu bininj ngandiwidnan, dja mak kunyemi nganmang bu ngandimarneyime kunwarre.
PSA 69:8 Ngaye yiman ngawokbuyika rerrih bedberre nawu ngarrimud, dja mak minj ngandimarnedjare nawu ngarridangerrinj.
PSA 69:9 Ngaye ngabolkdjare duninjh kore kunrurrk ke, wanjh ngakangerung yiman kunak nganwurlhke. Dja bu bininj ngundimarneyime kunwarre, wanjh kunu ngaye ngandimarneyime kunwarre.
PSA 69:10 Bu ngaye ngare manmeyak ba bu ngahdi yiwarrudj ke, dja mak nganalknalkkihre nguddakenh, wanjh bedda munguyh ngandidjekmiwon.
PSA 69:11 Bu ngaye ngadjongburren nawu nawarre kunmadj kore kundowikenh, wanjh bedda ngandidjalyolyolmi.
PSA 69:12 Birriwern bininj ngandidjalyolyolme. Dja bininj nawu kabirribongun kunbang nakka kabirrihwohkarremarnbun mankarre bu kabirriwayini kore ngandiyolyolme.
PSA 69:13 Dja ngaye, nakka ngahdjaldi yiwarrudj bu djawahdjawan ngudda nawu Yawey! Bu yinjilngmak wanjh yibolknamen bu kanwokmang kore kanmarnedjare bulkkidj. Ngaye ngaburrbun bu ngudda kanngehke munguyh dja minj kanbawon.
PSA 69:14 Ngaye ngayibme kore kubolkkih. Kanwayhkemen ba bu kanbebke. Bininj birriwarre wanjh munguyh ngandiwidnan! Ngaye ngabekkarren yiman kayime ngakebngakme kore kukku kuburrk duninjh. Wanjh djawahdjawan bu kanngehke kore bininj nawu ngarriyidko.
PSA 69:15 Dja yuwn yibenbawon ngandidjokohme, dja bu burrkyak, wanjh yiman kayime kundjurrh kanburriwe, dja mak ngarrowen yiman kayime ngadjalkolung kanjdji duninjh kore kurorre.
PSA 69:16 Yawey, kanwokma! Ngaburrbun ngudda yidjalmakkaykenh dja kanmarnedjare. Yimborledmen dja kanna, ngudda nawu yiwernhmimkongiwern duninjh.
PSA 69:17 Yuwn bu kanmarnewarlkkarren ngaye nawu ngarrurrkmirri ke munguyh. Werrkwerrk kanwokma, dja ngahkarrme kunrayek kunkimuk.
PSA 69:18 Yimray darnkih kore kukange ngardduk, dja kanngehkemen, kanbebkemen kore nawu ngarriyidko bininj ngandibongkarrme.
PSA 69:19 Ngudda yiburrbun kore baleh ngaye ngandimarneyime. Ngaye wanjh ngayemengalmeng dja ngawowarreminj. Ngudda yibenburrbun bininj nawu ngarriyidko.
PSA 69:20 Dja mak ngudda yiburrbun kore bedda ngandiwiddjungi dja ngandimarnbom ngawernhkangewarre duninjh. Ngayawam nangale bininj bu ngandikongibun, dja larrk, minj nangale djaremeninj bu ngankangerayekwoyi ngardduk.
PSA 69:21 Dja kunbuyika kabirriyime. Bedda wanjh ngandidjalwon manme manbu manbang duninjh, dja ngandibowon manbu manbobang duninjh bu ngabongun.
PSA 69:22 Bonj! Ngadjare bu bedman kabirringun kore mulil dja kabirriyolyolmeren, wanjh ngadjare kunwarre kabendarrkidmang dja kabenbongkurrme.
PSA 69:23 Mak ngadjare bu yibenmarnbun kabirrimimkakbakme bu minj kabirriyawoyhbolknan. Ngadjare mak bu munguyh kabirridjalkukdeldelme.
PSA 69:24 O God, yibenkukbarlke bedberre ngudda ke kunkangeyid, dja yibenwernhdung bu yibendarrkidmang kore kabirrikelerlobme.
PSA 69:25 Mak ngadjare minj kabirrihdjalyo kore bedberre kunbolk, dja minj nangale kahdi kore bedberre dabburlin.
PSA 69:26 Ngudda God kanbuni ngad nawu bininj ke, dja mak kanmarnbom ngadberre bu ngarribabang. Dja kumekbe wanjh birrimekbe birriwarre bininj ngandidjalyolyolme dja ngandiwirrihme ngadberre.
PSA 69:27 Mah, wanjh yibenwiddjung kore kunwarre kunwern kabirrikurduyime dja yibenbun wernkih duninjh. Yuwn bu yibenngehke, dja yibendjalbawo.
PSA 69:28 Dja yibenngeybularrbun kore kabirringeybimbuyindi kore ngudda ke djurra nawu kundarrkidkenh. Yibenngeyburriwemen kore ngarringeybimdi, ngad bininj nawu ngudda kanmakwan bu ngarrimak kore ngudda.
PSA 69:29 Ngaye minj kunnjilngmak ngakarrme dja ngahdjalkangewarre munguyh. O God kanwayhkemen ngudda ke kundulkarre dorrengh.
PSA 69:30 Wanjh ngaye ngangeyburlume God kore ngamarnewayini nuye, warridj ngangeymakwan nuye bu ngadjalmanjmanjbun.
PSA 69:31 Wanjh kunukka nganjilngmarnbun nawu Yawey. Kuhni nungka kadjare, minj wernkih kadjare ngamarnebun bu ngamarnekinje bulikki kunkanem dja kundenge dorrengh!
PSA 69:32 Nawu birrimarladj bininj bu ngandibekkan kore kuhni ngayime, wanjh kabirrinjilngmakmen. Ngudda bininj nawu ngurridjare God, wanjh ngurrikangemakmen kore nungka.
PSA 69:33 Nawu Yawey kabenbekkabekkan nawu birrimarladj bininj, dja minj kabenbodmewon nuye bininj kore bedda kabirrihbongdi.
PSA 69:34 Mah! Ngadjare kunngol dja kurorre bu kabirriburlume nuye. Dja kurrula warridj, dja djenj dja njalehnjale nawern nawu kahre kanjdji kunmekbe, wanjh birriburlumen nawu Yawey.
PSA 69:35 Woybukkih God wanjh kabenngehke nawu kabirrihni kukadje Zion, dja mak kabenmarnemarnbun kuredbubuyika kore kubolkkimuk Judah, ba bu bininj kabirribolkmang dja kabirrihyo munguyh.
PSA 69:36 Dja mak mawahmawah bedberre nawu kabirrimarnedurrkmirri God, wanjh kabirribalbolkmang kumekbe. Bininj nawu kabirridjare nuye kunngey, wanjh bedda kabirriyo kumekbe.
PSA 70:1 O God, yimray werrkwerrk kanngehkemen ngardduk! Ngudda nawu Yawey, werrkwerrk kanbidyikarrmen!
PSA 70:2 Yikahwi bininj kabirridjare ngandibun bu ngarrowen, wanjh ngadjare bedda rowk kabirriyemengalme dja kabirridjalmayahme. Mak yikahwi bininj kabirridjare bu kunyid kawernmerren ngardduk, wanjh ngadjare ngudda yibenkebborledke ba bu bedda kabirridurnderren kunyeme dorrengh.
PSA 70:3 Mak yikahwi bininj ngandidjekme dja ngandimarneyime kunwarre, dja ngadjare bedda kabirridjalbarabun dja kabirridjalyemengalme.
PSA 70:4 Ngadjare bininj rowk nawu ngundiyikan ngudda bu ngundimarnenjilngmakmen, dja kabirrimarrmarr kore ngudda. Dja mak ngadjare bininj rowk nawu ngundimanjbun bu ngudda yibenngehkengkenh, wanjh munguyh kabirridjalyime, “God kadberre nakka wanjh nangeywernhkimuk duninjh!”
PSA 70:5 Ngaye wanjh ngangudjyak dja mak ngadjalmarladj! O God werrkwerrk yimray kore ngaye! Ngudda nawu Yawey! Ngudda kanngehke, wanjh werrkwerrk yimray ba kanbidyikarrme.
PSA 71:1 Ngudda Yawey, ngadjare ngakurrmerren kore ngudda kannahnan. Yuwn bu kanbawon kore ngayemengalme.
PSA 71:2 Ngudda munguyh yidjalkurduyime kore kunmakkenh dja minj kunwarre yikurduyime, wanjh kunmekbekenh kanbidyikarrmen dja kanngehkemen ngardduk. Kanbekka bu ngakayhme kore ngudda, wanjh kanngehkemen.
PSA 71:3 Ngadjare ngamkelerlobme munguyh kore ngudda ba bu kankukdjurruddi. Ngudda yiyimeng bu yidjare ngaye ngangehme, wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjare ngawarlkkayindi kore ngudda, kore ngudda kanngehke.
PSA 71:4 Ngudda nawu God ngardduk, kanbekemen kore kubid bedberre bininj nawu birriwarre duninjh, dja kanngehkemen kore nawu birribang dja nawu birriwarre duninjh bininj nawu ngandiwernhkarrme.
PSA 71:5 Ngaye munguyh burrbuburrbuni dja mak madbumadbuni ngudda Yawey nawu Yiwohrnan Rowk, dja kunmekbekenh ngaye djawahdjawan bu bolkkimekenh. Bu ngaye ngadjalyawurrinjni ngaye woybukwoni ngudda, dja bu bolkkime warridj.
PSA 71:6 Bu ngayoy kore kuwalirrng dja bu ngangalmeng dja mak bolkkime, wanjh ngudda kannahnani. Ngudda kanbebkeng kore kuwalirrng ngalbadjan ngardduk ngarre. Wanjh ngaye munguyh burluburlume ngudda.
PSA 71:7 Birriwern bininj ngandikurdunan munguyh, dja ngudda kannahnan dja kankarrme kore ngayo bu kamak rowk.
PSA 71:8 Ngaye ngadjare burluburlume ke bu kunbarnangarra rowk, dja mak ngadjare munguyh bu yolyolme ngudda nawu yiwernhmakkaykenh.
PSA 71:9 Bu ngaye ngakohbanjmen, wanjh yuwn bu kanmunkewe djarreh kore ngudda. Ngaye bu ngangudjwarremen, wanjh yuwn bu mak kandjalbawon.
PSA 71:10 Ngaye kuhni djawan bu kunmekbe nawu ngarriyidko ngardduk bolkkime ngandiwiddjung bu ngandiyolyolme ngardduk. Bininj nawu kabirridjare ngandibun, wanjh ngandimarnekarremarnburren.
PSA 71:11 Bedda wanjh kabirriyime, “Yoh! God bibawong namekbe bininj. Mah, wardi karrikelekadju dja karridarrkidmang. Minj nangale kamre kabingehke!”
PSA 71:12 O God, yuwn bu yidjaldi djarreh ngardduk, dja wanjh yimray werrkwerrk dja kanbidyikarrmen ngudda nawu God ngardduk!
PSA 71:13 Ngadjare birrimekbe bininj nawu ngandiwiddjung bu kabirridjalyakmen kunyeme dorrengh. Bedda nawu kabirridjare ngandibun wanjh ngadjare kabirriyemengalme bulkkidj duninjh.
PSA 71:14 Dja ngaye munguyh djalwoybukwon ngudda Yawey. Dja burluburlume wernkih duninjh.
PSA 71:15 Ngaye mulewan ngudda kunbarnangarrakuyeng. Ngaye ngayolyolme ngudda ke kundjalmakkenh dja kore ngudda kanngehkekenh. Ngaye minj ngawernhburrbun rowk bu yikurduyime, dja wanjh kundjalwern duninjh.
PSA 71:16 Dja mak ngamre ngabengdayhke bininj rowk bu ngudda wanjh yirrulkarrekimuk duninjh kore njalehnjale yikurduyime, ngudda wanjh Yawey nawu yiwohrnan rowk. Ngaye ngabenbengdayhke bu ngudda yidjalkudji yidjalkurduyime kore kundjalmakkenh.
PSA 71:17 O God, ngudda munguyh kanbukkabukkan bu ngaye ngayawurrinjni, dja mak bu bolkkime. Dja ngaye wanjh mulewan ngudda yidjalkurdumak kore yikurduyime kundulkarre duninjh ke.
PSA 71:18 O God, kaluk yerrekah bu ngaye ngakohbanjmen dja ngakodjburlumen, wanjh yuwn bu kanbawon. Ngadjare ngabenbengdayhke nawu mawahmawah ngardduk bu nguddakenh kundulkarrekimuk! Ngaye ngadjare ngabenmarneyime nawu kabirrimre yerreh bu ngudda wanjh yiwernhngudjbang duninjh!
PSA 71:19 O God, ngudda nawu munguyh yikurduyime kundjalmak kunwern, dja nawu kabirrihni kore heaven wanjh ngundiwobekkan kore ngudda bu yikurduyime djal kunmakkenh. Kab, nangale mak yiman ngunerohrok?
PSA 71:20 Ngudda kankurrmeng bu kunyid ngakarrmi bu ngannjilngwarrewong, dja ngaleng ngudda kandarrkidkerrngehmen. Bu ngaye ngahyo kanjdji duninjh kore kurorre, ngudda wanjh kanyawoyhdolkkayhwe ngaye kore kunmekbe.
PSA 71:21 Dja warridj kanyawoyhngeykimukwon dja kanyawoyhkangemarnbun.
PSA 71:22 O God, ngudda minj kankowe dja minj kanbawon munguyh, dja kunmekbekenh ngaye burluburlume ngudda bu ngahdirri kore yiman harp ngabun. Yoh, wanjh ngaye ngawayini dja ngabun instrument nabuyika yiman lyre, bu burluburlume ngudda, nawu yidjamun duninjh ngadberre nawu Israel ngankebmawahmeng.
PSA 71:23 Ngudda kanmalngbebkeng kore kunwarrekenh ngabongdi, dja wanjh ngawernhkayhme bu kunnjilngmak dorrengh kore ngadjalwayini bu burlumburlume ngudda.
PSA 71:24 Ngaye ngadjalyolyolme kunbarnangarrakuyeng bu mulewan ngudda nawu kanbidyikarrmeng kore djal kunmakkenh ngudda ke. Birrimekbe bininj nawu birridjareni ngandibuyi, wanjh ngudda yibenmarnbom bu kabirriyemengalme dja kabirridjalmayahme.
PSA 72:1 Ngudda nawu God, ngarridjare yibukkabukka bininj nawu yimarnbom king, ba bu nungka kadjadme djal mandjad duninjh, yiman ngudda. Nungka yiman beywurd ke, wanjh yibukkabukkan ba bu kadjalkurduyime kore djal kunmakkenh yiman ngudda.
PSA 72:2 Nahni nawu king ngudda ke, wanjh kabendjadme bininj ngudda ke, kore kunmakkenh. Dja mak kabenwohrnawohrnan mandjad dorrengh bininj ke nawu kabirrikarrme kunrayek bu kabenmarnebebme.
PSA 72:3 Wanjh kunu kabolkmakmen kore kuwarddewardde dja kurrulum rowk ba bu bininj rowk kabirrikukenmen dja mak kabirrihdi munguyh bu kunmak dorrengh dja kunwarre yak.
PSA 72:4 Namekbe nawu king kabenbidyikarrme bininj nawu kabirrikarrme kunyid, dja mak kabenngehke wurdwurd nawu birrimarladj. Nungka wanjh kabidjubulhme nangale nabang bininj nawu kabenbongkarrme birribuyika.
PSA 72:5 Namekbe nawu king wanjh munguyh kahdi kunkuyeng duninjh, yiman kundung dja dird minj kayakmen, dja kore bininj kabindimawahme, dja bininj yerre kabindimawahme mandjewk manwern.
PSA 72:6 Bu kuhni kunmak kakurduyime, wanjh yiman kayime mandjewk kadjakdung kore kabbal kore kurralk kadjordmerren, dja kore kadjuhke bu kabolkngehke kurorre rowk.
PSA 72:7 Bu kuhni namekbe nawu king kawohrnawohrnan, wanjh nawu birrimak bininj kabirridjaldi kunmak dorrengh, dja bininj rowk wanjh kabirrikukenmen kunkuyeng kaluk bu dird kabalyakmen.
PSA 72:8 Nahni king wanjh kawohrnan rowk kubolkwarlahbubuyika kore mankabokimuk ngarre kore kubolkwern kondah kurorre.
PSA 72:9 Bininj rowk nawu kabirrihni kore kubolkdarleh wanjh kabirriboddan nuye, dja bininj nawu kabirrinjirrke, nakka wanjh kabirrimankan kurorre dja kabirridjulngbelenghme!
PSA 72:10 Birribuyika kings kore kubolkkimuk ngarre Spain, dja kore manyunkurrbubuyikabeh warridj kore djarreh duninjh, wanjh bedda kabirrimkan namakmak bu kabirriwon.
PSA 72:11 Birriwern rowk nawu nabubuyika kings wanjh kabirrimarneboddan kore kumirrk nuye. Bininj birriwarlahkenh kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre, wanjh kabirrimarnedurrkmirri nuye.
PSA 72:12 Nungka wanjh kabenngehke birrimarladj bininj nawu kabirrikayhme nuye, dja mak nawu kunrayek wernmerrinj bedberre, dja nawu minj nangale kabenbidyikarrme.
PSA 72:13 Nungka kabenkongibun bininj nawu birringudjwarre, dja nawu kabirriyawarren bu manmekenh. Dja kabenngehke ba minj kabirridjaldowe.
PSA 72:14 Nungka kabenngehke bu bininj birribang kabindibongkarrme dja kabindibun. Nungka kawarnyak bu nuye bininj kabirrikurlbare.
PSA 72:15 Mah, wanjh ngadjare nawu king kahdarrkiddi munguyh munguyh! Mak ngadjare bininj nawu birrikang kore kunbolk Sheba wanjh birrimka nawern gold bu kabirriwon nuye. Ngadjare bininj rowk kabirrimarnedi nuye dja birridjawa God bu kabimarnekurduyime kundjalmak.
PSA 72:16 Mak ngadjare manme kawernmerren kore kunbolk nuye, kore manme karrudjindi kaddum kore kurrulum warridj. Mak ngadjare manbarnem kawernmerren yiman kayime manme kadjordmen kore kubolkkimuk Lebanon. Dja mak ngadjare bininj nawu kondah kabirrihni bu kabirriwernmerren yiman kayime kurralk kawernmerren kore kabbal.
PSA 72:17 Mak ngadjare nawu king nuye kunngey kare munguyh munguyh, dja minj kayakmen yiman kayime nawu kundung minj kayakmen. Kaluk God kabimarnbun naninjnanu king ba bu nungka kabenmarneyime kunmak bedberre nawu birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk, dja bedda wanjh kabirridjawan God bu kabimarneyime kunmak nuye namekbe nawu king.
PSA 72:18 Mah, karriburluburlumen Yawey, nawu God nuye Israel! Nungka nadjalkudji kakurduyime kundulkarre dorrengh ba karrikangebarrhme.
PSA 72:19 Karriburlumen munguyh munguyh nuye kunngey, nungka nawu God duninjh. Karridjaremen bu nuye kunmakmak kawarlahmen ba karriwarlahkenh bininj karrinan. Amen! Amen!
PSA 72:20 Bonj. David nawu Jesse bibornang bimbom maninjmanu yiwarrudj manbu kondah kabimbuyindi. Wanjh yakwong rowk kore bimbuni.
PSA 73:1 God wanjh woybukkih nungka kunmak duninjh kabenmarnekurduyime bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka kabenmarnedjare bininj nawu kabirridjare djal kunmak kore kukange bedberre.
PSA 73:2 Dja ngaye wanjh darnkih bu ngabengmidjdangimeninj kore God kakurduyime. Ngaye ngakuyinbarlanhmey manbu kunwoybuk Godkenh.
PSA 73:3 Ngaye wanjh ngakirnwernworrinj bu ngabennang bininj nawu birriburlumerrinj. Dja mak ngabennang bininj bu birrikukenworrinj kore kunwarre birriyimi. Wanjh ngaye kunmekbekenh ngakongiburrinj dja ngakirnwernworrinj.
PSA 73:4 Ngayimeng bedda minj kunrayek birringalmeninj dja minj birridjakbekkayi, dja bedda kunu wanjh birrikukmakni dja birridjalmurrngrayekni.
PSA 73:5 Bedda minj kabirrikarrme kunyid yiman birribuyika bininj, dja mak minj kunrayek kabirrikarrme yiman birribuyika bininj.
PSA 73:6 Bu kunmekbe wanjh bedda kabirriburlumerren dja kabirringoyhnarren. Dja mak birriyimerranj birribang duninjh.
PSA 73:7 Bedda djal birrikuken duninjh, dja kabirridjaldarewern kore kukange bedberre.
PSA 73:8 Bedda kabindidjekmiwon dja kabindiwidnan birribuyika bininj. Bedda kabindimarnbun bininj bu kabirrikelemen kore kabindidjurrkkan.
PSA 73:9 Bedda wanjh kabirriyime kunwok kunwarre bu kabirriyolyolme God nawu kahni kore heaven. Dja mak bedman kabirridjalburlumerren bu kabirriyolyolmerren kore kubolkbubuyika kondah kurorre.
PSA 73:10 Yikahwi birribuyika bininj bu kabindibekkan wanjh kabirrikodjduhme, dja kabindidjalmakwan nahni birriwarre bininj.
PSA 73:11 Bedda kabirriyime, “Yiddok woybukkih God kaburrbun rowk? Yiddok God nawu Nakimuk kaburrbun rowk kore kayimerran kondah?”
PSA 73:12 Bonj. Karrbenna nahni bininj nawu birriwarre. Bedda kabirridi djal kamak rowk, dja kabirridjalkukenmen!
PSA 73:13 Dja ngaye njalekenh bu ngadjalmarnburrinj bu kunmak ngadjaldjareni? Ngaye minj ngakurduyimeninj kunwarre. Aba, njalekenh? Yiddok bu djalburudjang?
PSA 73:14 Ngaye nganjilngwarre bu kundungkuyeng. Bu malahmalaywi wanjh ngakangewarre kore ngaye ngabekkarren bu ngawarrewoyi. Kuhni ngayimerrinj kanjdji baybayi.
PSA 73:15 God, bu ngaye ngadjareniwirrinj kuhni ngawokdiwirrinj kurobbe, wanjh kunu nawu ngudda ke bininj rowk ngabenwarrewoyi, yiman kayime ngabenweykayi.
PSA 73:16 Kunmekbekenh ngadjareni ngaburrkburrkbekkayi bu kuninjkunu rowk. Dja burrkyak, kuhni kunrayek duninjh minj ngaye ngawernhburrkburrknayi.
PSA 73:17 Kaluk ngangimeng kore manrurrkdjamun nuye God. Wanjh kunu kumekbeh ngamayalibayhmeng bu ngaburrkburrkbekkang bu kaluk kakurduyimerran bedberre nawu birriwarre bininj.
PSA 73:18 Ngudda wanjh yibenkurrmeng kore kubolkyirrekyirrek ba bu kabirrimankan kore kubolkwarre dja kabirridowen.
PSA 73:19 Bedda kundjalburrikudji kabirribularrbuyindan, dja kunkele kabenkukburriwe djarreh.
PSA 73:20 Ngudda God nawu Yiwohrnan, bu ngudda yirrolkkan wanjh kunu yibendjekmiwon bu bedda yiman yibenbukirrinang, bedda wanjh yeng.
PSA 73:21 Bu ngaye ngakangewarreni wanjh kunu ngayidduy kore kukange ngardduk.
PSA 73:22 Ngaye ngawarreni dja ngamayaliyakni yiman kayime mayh nawarre. Minj njale mak bu ngaburrkburrkbekkayi nguddakenh, ngaye yimi djal mayh.
PSA 73:23 Dja med. Woybukkih ngudda munguyh ngarrdjarrkre darnkih ngaye, dja mak ngudda kanbidkarrkarrme kubidkukun ngardduk.
PSA 73:24 Ngudda munguyh kanhkan kore mandjad ke bu kanhbengyolyolme dja kanhbukkan. Kaluk bu yerrekah wanjh kankimang kore ngudda nawu yidjalwernhmakkayhkenh.
PSA 73:25 Ngaye minj nangale ngakarrme nawu nabuyika kore heaven dja ngudda yidjalkudji. Wanjh minj njale mak ngadjare nawu kondah kurorrewaken dja wanjh ngudda yidjalkudji.
PSA 73:26 Manbu kunburrk dja kunmayali ngardduk wanjh makka kangudjwarremen. Dja ngudda nawu God ngardduk kankangemurrngrayekwon, dja ngudda wanjh ngaye ngardduk bu munguyh munguyh.
PSA 73:27 Kaluk birrimekbe bininj nawu djarreh kabirrimarnedi God, wanjh nakka kabirridowen. Ngudda yibenbun bu yibenyakwon rowk bininj nawu ngundibodmewon dja ngundibawon ke.
PSA 73:28 Dja ngaye wanjh darnkih ngahdjaldi kore God, kunukka wanjh kunmak duninjh. God nawu Yawey nganmarnebiddjurrurddi dja ngadjalkurrmerren kore nungka kanbalhme. Ngaye wanjh mulewan ngudda bu ngabenmarneyime birriwern kore baleh ngudda kanmarnekurduyime kunmak.
PSA 74:1 O God, njalekenh ngudda munguyh kanbawon ngadberre? Ngudda yiddok kandjalwidnan ngad nawu ngudda ke bininj?
PSA 74:2 Kanburrbu ngad bininj ngudda ke nawu kunkareni kandjarrngbom, dja kanmarnbom ngudda ke duninjh bininj. Kanburrbu ngad nawu kanmirndebebkeng kore ngarribongdi ba kanmirndenahnan yiman ngudda ke kunnguya. Warridj yibolkburrbu kunwarddekimuk Zion kore ngudda ke kunred!
PSA 74:3 Bolkkime yibolkna kukadje Zion, dja yina bu rurrkwarrawarrhmeng rowk. Nawu ngundiwidnan bininj birribakkeng yehyeng rowk ngarre kunrurrkdjamun manbu ngudda ke Temple.
PSA 74:4 Bedda nawu ngundiwidnan birringimeng kumekbe kore ngudda kankimey. Bedda wanjh birrikayhmeng bu birriyimi birriwinhmeng, dja kunu birridjabnameng flags bedberre bu kabirriburlumerrenkenh.
PSA 74:5 Birrikang kurdburru bedberre yiman kayime birridulkdadjkeyi bu kabirribolkrobewon,
PSA 74:6 dja ngaleng birridjaldadjkeng rowk kore kururrk dja birribolkwarrewong duninjh. Manbu kundulk ngad ngarrimarnbuni kore kururrk, wanjh birridjaldadjkeng.
PSA 74:7 Wanjh birrirurrkwurlhkeng ngudda ke mandjamun kunrurrk kore ngudda yihngeydi.
PSA 74:8 Dja mak bedda birriyimerrinj, “Mah, wanjh karrbenngerrehme rowk!” Wanjh birrirengehrey birriwurlhkeng rowk kore kunbolk ngadberre kore ngad ngundimarneboddangeni ngudda nawu God.
PSA 74:9 O God, minj ngundikurdunan kundulkarre ke dorrengh! Dja ngudda ke nawu prophets wanjh birridarrkidyakminj rowk. Dja minj nakudji bininj ngadberre kaburrbun bu baleh kabolkyime kangurdme kore kadjalkurduyimerran ngadberre.
PSA 74:10 O God, baleh kabolkyime bu yibenbawon nawu ngundiwidnan ngundidjaldjekmiwon? Yiddok munguyh ngundidjalngeywarrewe ngudda ke kunngey?
PSA 74:11 Dja ngudda yiddok minj yibenbun? Mah, wanjh yibidyirriyuwn kubidkukun ke dja yibenbularrbun!
PSA 74:12 Ngudda God wanjh ngardduk king bu kerrngehkenhni yiwohrnawohrnani ngardduk. Dja kunwernhkah ngudda kanngehkeng ngadberre kondah kurorre.
PSA 74:13 Bu ngudda ke kundulkarre dorrengh yibolarlmey bu yibodjalkmey manbu kurrula, dja yikodjbarrhkeng nakimuk mayh nabang nawu kurrula kahyo.
PSA 74:14 Mahni nakimuk mayh nawu ngeyyoy Leviathan, nawu nawarre, ngudda wanjh yikodjngerrehmeng, yikukdjobkeng dja yibenwong mahni kunkanj kore mayh nawern nawu kubolkdarleh kabirridi ba kabirribalngun.
PSA 74:15 Ngudda yingan yirrangmarrhmangi kurorre ba kambobebme kukku kore njilhmi dja kore kaborlobme djarreh. Dja mak ngudda yingan yibongurdkeng ba mankabokimuk manwern djalbolkdarlehminj rowk.
PSA 74:16 Ngudda yingan yimarnmarnbun barnangarra dja mak kumunun. Warridj ngudda yinameng kundung dja mak dird.
PSA 74:17 Ngudda yingan yinameng kurorre rowk bu kadjaldi kore yibolkkurrmeng. Warridj ngudda yimarnbom kurrung dja mak yekke.
PSA 74:18 O Yawey, ngudda yibenburrbu nahni bininj nawu ngundiwirrihme bu ngundidjekmiwon, dja mak birribengwarr bininj ngundingeydjekmiwong.
PSA 74:19 Dja yuwn bu kanbawon ngad ngudda ke bininj nawu kanmarnedjare, dja wardi nawu birribang bininj ngandibun ngarridowe. Yuwn bu kanbengmidjdan ngad bininj ngudda ke. Ngad wanjh bolkkime ngarridjalmarladj duninjh.
PSA 74:20 Yiburrbu kore kanmarnewokkurrmerrinj ngudda ke kunwok. Kondah kore ngarrihni wanjh kunwarre wernmerrinj dja bolkmarnbom yiman kubolkkakmunun.
PSA 74:21 Yuwn bu mak kanbawon bu ngarrikelerlobme kunyeme dorrengh, ngad nawu ngandiwarrewon nawu birribang bininj. Ngarridjare bu birrimarladj bininj dja mak nawu minj birrikuken wanjh ngundingeyburlume rowk.
PSA 74:22 O God, yirrolkka yibenbu nawu ngurriyidko! Yuwn yibenbengmidjdan birribengwarre bininj nawu ngundidjekmiwon bu barnangarrakuyeng!
PSA 74:23 Dja yibenbekkabekkan nawu ngurriyidko bu kabirrikayhme, dja kabirriwokdiwokdi munguyh.
PSA 75:1 Ngad ngundimanjbun ngudda nawu God. Ngudda yihni darnkih kore ngad, wanjh ngundimanjbun. Birriwern bininj ngundimulewan ngudda yidjalkurduyime kunmak kunwern.
PSA 75:2 God kayime, “Ngaye ngadjalkudji ngarrungname kore ngabendjadme bininj. Dja ngaye ngabendjadme birriwarlahkenh bininj bu djal mandjad.
PSA 75:3 Bu kurorre karokarokan dja mak bininj birriwarlahkenh kabirrikukdeldelme, wanjh ngaye ngadjalkudji ngawernhkarrme rowk dja ngabolkmarnbun kanjdji ngarre.
PSA 75:4 Ngaye ngabenmarneyime bininj nawu kabirriburlumerren, ngayime, ‘Yuwn bu ngurriyawoyhburlumerren!’ Dja mak ngabenmarneyime nawu birriwarre bininj, ‘Yuwn bu ngurridjaldokmiwerren kore birribuyika bininj.
PSA 75:5 Yuwn bu ngurringeykimukworren kore kumirrk ngardduk!’ ”
PSA 75:6 Minj nangale bininj kabendjadme birriwarlahkenh bininj! Minj nangale nakang koyek dja nuk kore karrikadbeh, dja minj nangale bininj nawu kakbibeh dja nuk walembeh kakurrmerren ba bu kabendjadme bininj.
PSA 75:7 Dja God nakka nadjalkudji kabendjadme bininj. Nungka kabenkoluyhwe yikahwi bininj, dja birribuyika wanjh kabendolkkayhwe.
PSA 75:8 God nawu Yawey kakarrme kubid nuye nakudji cup dja nungka barlkeng kunyid nuye yiman manbobang duninjh. Nungka kabenbowon birriwarre bininj ba kabirribongun rowk. Minj kabirribobawon mandjalboyahwurd kore cup.
PSA 75:9 Dja ngaye, wanjh munguyh munguyh ngadjalburlume God nuye nawu Jacob. Ngaye ngawayini bu ngadjalburlumekenh nuye.
PSA 75:10 Nungka kayime, “Ngaye ngarrulkarreyakwon kundulkarre bedberre nawu birriwarre bininj. Dja nawu birrimak bininj, wanjh ngabenwon kundulkarre.”
PSA 76:1 Bininj nawu kabirrihni kore kubolkkimuk Judah kabirriburrbun nawu God. Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh kabirringeyburlume nuye.
PSA 76:2 Nungka nawu God kahdi kore kunred nuye Jerusalem. Nungka wanjh kahyo kore kuwarddekimuk Zion.
PSA 76:3 Kumekbe wanjh nungka bakkeng arrows bedberre nawu birriyidko nuye, dja mak bakkeng rowk bedberre mandjawak dja njalehnjale rowk birrikarrmi bu kabirriburrenkenh.
PSA 76:4 Manbu kuwarddekimuk manbolkmakkaykenh, wanjh yeng. Dja ngudda wanjh yidjalwernhmakkaykenh, ngudda nawu God duninjh.
PSA 76:5 Yibenbom rowk nawu ngurriyidkoni bininj. Bedda nawu birrikelebukni, dja bonj, yibenmarnedjirdmey manmakmak bedberre, dja bolkkime wanjh kabirridjalngudyawarren, dja wanjh kabirridjalkodjkeyo kore kundowikenh.
PSA 76:6 Ngudda Jacob nuye God, bu ngudda yibenmarnebuhmeng kukeb ke, wanjh birrimekbe bininj dja mak djarrang bedberre, birridoweng dja minj mak kabirrirokan.
PSA 76:7 Wanjh kunmekbekenh ngad wanjh ngarriwarlahkenh bininj ngundikengeme ngudda nawu Yawey. Bu ngudda yiyiddung wanjh minj nangale bininj kahdangen kore kumirrk ke!
PSA 76:8 Ngudda yidjalyerrkang kore kaddum heaven dja kunmekbe ngudda yibenwarrewam nawu ngundiwirrihmeng bu yibendjadmeng rowk. Dja ngad ngarriwarlahkenh bininj kondah kurorre, wanjh ngarridjalwokyakni kunkele dorrengh.
PSA 76:9 Ngudda yirranginj bu yidjalwokdanj bu kandjadmekenh. Ngudda kunu yibenngehkeng bininj nawu kabirribongdi kondah kurorre.
PSA 76:10 Bu bininj ngundidung, wanjh bonj, yibenmarnbun bu ngundidjalburlume ngudda. Ngad nawu kandarrkidbawong wanjh ngundidjalkengeme.
PSA 76:11 Mah, ngurrimarnewokkurrmerrimen nuye Yawey nawu God ngudberre, dja ngurridjalkurduyimen kore ngurrimulewarrinj. Mak ngudda nawu ngurrini kubolkbubuyika darnkih, wanjh ngurrimka nuye namakmak dja ngurriwo. Nungka wanjh kanmarnbu ngad bininj rowk bu karrikengeme nuye!
PSA 76:12 Nungka kabenkangewarrewon nawu birrikihkimuk bininj nawu kabindiwohrnawohrnan, dja mak nawu kings bedberre birrikihkimuk. Wanjh bedda kabirrikengeme nahni nawu God.
PSA 77:1 Ngaye ngawernhkayhme kore God dja ngadjawam bu nganbidyikarrmekenh. Ngawernhkayhme ba bu nungka nganwokmang.
PSA 77:2 Bu kunyid nganmarnebebme wanjh ngayawam nawu Kawohrnan Rowk. Bu kunkakkuyeng ngaye ngabidyirriyongen nuye, dja bonj, minj ngakangengehmeninj.
PSA 77:3 O God, ngaye burrbun ngudda bu ngangolekdurrkmarren. Ngaye ngaburrburren baybaywi bu nguddakenh, dja larrk, ngangudjyawarren kore kukange ngardduk.
PSA 77:4 Ngudda wanjh kanmimbayhke bu ngadjalmimke. Kaluk minj ngawokdi. Ngaye ngadjalwernhnjilngwarre duninjh wanjh ngaye ngadjalwokyak.
PSA 77:5 Ngadjalburrbun bu kunkarekenh, kore ngokko ngayimi.
PSA 77:6 Ngayimerrinj, “Ngadjare ngayawoyhburrbun mankong ngardduk manbu ngawayini bu kunkakkuyeng. Ngaye ngadjare ngaburrburren baybaywi.” Wanjh ngayawarreni kore kukange ngardduk, bu ngayimi,
PSA 77:7 “Yiddok nawu Kawohrnan Rowk ngandjalwirrihme ngardduk bu munguyh? Yiddok minj nganyawoyhmarnedjare ngardduk?
PSA 77:8 Yiddok munguyh bawong kore nungka kanmarnedjareni? Yiddok mayaliborledmeng kore ngokko wokkurrmerrinj ngardduk dja wanjh bonj?
PSA 77:9 Yiddok bengmidjdanj kore nungka ngankongibun ngardduk? Yiddok minj nganyawoyhkongibun bu ngandjalyiddungkenh?”
PSA 77:10 Kuhni rowk ngayimi, dja med, kaluk ngawohburrbom, bu ngayimi, “A, yiddok God nawu Nakimuk Duninjh, ngudjwarremeninj?”
PSA 77:11 Ngaye ngaburrbun rowk kore Yawey kurdukurduyimi. Yoh, ngaye ngaburrbun bu kunkareni kore ngudda yikurduyimi kundulkarre ke dorrengh.
PSA 77:12 Kaluk ngadjalburrbun bu baleh kuhni kamenyime, dja baleh ngudda kanbukkan bu yikurduyime njalehnjale.
PSA 77:13 O God, ngudda yidjalkurduyime kore kundjalmak. Minj nabuyika god nakimuk yiman ngudda nawu God ngadberre.
PSA 77:14 Ngudda God duninjh, nawu yikurduyime kundulkarre dorrengh ba bu bininj birriwarlahkenh rowk ngundikurdunan dja kabirriyime ngudda yirrulkarrekimuk.
PSA 77:15 Ngudda wanjh kanbebkeng, dja kanngehkeng kunngudj ke dorrengh nawu ngudda ke bininj, nawu bindikebmawahmeng Jacob dja Joseph.
PSA 77:16 Bu kunmekbe wanjh manbu kurrula ngunnang ngudda nawu God dja yiman kelerlobmeng. Dja manbu kurrula borokahrokani kore kuburrk duninjh.
PSA 77:17 Mandjewk nakimuk djakdungi kore kunngolbeh, dja mak ngolngurdulmi kore namarrkon mayhkemayhkeyi kaddum.
PSA 77:18 Mak kunmayorrkkimuk wokdi yiman kayime ngudda yimarnbom wernhngurdulmi rowk. Ngudda ke namarrkon warridj, wanjh bolkwolkang kondah kurorre, dja wanjh bolkrokarokani wernkih duninjh!
PSA 77:19 Ngudda yiwam dja yibolhmarnbom kore kurrula yibowayhkeng, kore yiwam kanjdji kore kurrula manbokimuk. Kaluk minj nangale ngunboknayi kore yimelmeng.
PSA 77:20 Ngudda wanjh yibenmirndeyorrmeng ngudda ke bininj. Ngudda yibenbenekurrmeng Moses dja Aaron bu bindimirndekani.
PSA 78:1 Kandibekka nawu ngardduk bininj rowk! Ngaye bengdayhke ngudberre, dja kandiwokbekkabekkan.
PSA 78:2 Ngaye ngayolyolme kunwok manbu ngunmarnbun ngurrimayalimak. Dja mak ngayolyolme kunwok manbu warlkawarlkayindi bu kunkare duninjh.
PSA 78:3 Mahni kunwok wanjh karribekkang dja karriborlhmeng. Nawu mawahmawah kadberre kandibukkabukkang bu kandibidnakenwong.
PSA 78:4 Yuwn bu karrbenkaybun wurdwurd kadberre, dja karrbenbukkabukkan bu karriyolyolme Yawey nawu kundulkarrekimuk duninjh nuye kore nungka kurduyimi kunwern kunmak dorrengh ba bu karriburlume.
PSA 78:5 Nungka wanjh benwong nawu Jacob benkebmawahmeng mankarre nuye, dja mak benwokrayekwong nahni bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka benbengdayhkeng nawu kadberre mawahmawah ba bu bindibukkabukkang bedberre wurdwurd.
PSA 78:6 Nungka kadjare nawu wurdwurd kabirriborlhme kore nungka benwokwong nawu kornkornkumo, dja wanjh bedmanwali bu kabirridjordmen, kabindibalbukkabukkan nawu wurdwurd bedberre bu kaluk yerrekah kabindikarrme.
PSA 78:7 Bu kunmekbe kabirriborlhme nawu bininj rowk, wanjh kabirrikangewoybukwon nawu God, dja minj mak kabirribengmidjdan kore nungka kurdukurduyimi, dja kabirridjalwokmarrkmang nuye.
PSA 78:8 Bu kunmekbe wanjh minj kabindingunjdjikkan nawu mawahmawah bedberre bu birriwokweyi God dja minj birriwokmarrkmayi nuye. Minj birriwernhwoybukwoyi, dja birridjalbawong God kore kukange bedberre.
PSA 78:9 Bininj nawu Ephraim benkebmawahmeng wanjh birriwam bonarra dorrengh bu bindibuyi nawu birriyidko, dja bonj, birridjalkelerlobmeng dja birridjaldurnderrinj kured.
PSA 78:10 Bedda minj birrikurduyimeninj kore birriyingkihwokkurrmerrinj nuye God, dja minj birridjalwokweng nuye mankarre.
PSA 78:11 Birribengmidjdanj kore nungka kunwern benmarnekurduyimi kundulkarre nuye dorrengh kore bedda birrikurdunang.
PSA 78:12 God wanjh kurduyimi kundulkarre dorrengh kore mawahmawah bedberre birrikurdunang bu bedda birridi kore kabbalkimuk bolkngeyyoy Zoan kore kubolkkimuk Egypt.
PSA 78:13 Nawu Yawey boyarlarrkeng manbu kurrula dja benmarnedokmeng bu birridjowkkeng. Nungka marnbom manbu kurrula bu wernhbowayhmi yimerranj yiman warnamwarnamyonginj bokenh.
PSA 78:14 Kaluk God benmarnekurrmi kunngolkudji nuye ba benbolhbukkani kunbarnangarra rowk kore balehbaleh birrireyi. Dja kunkak rowk wanjh benmarnekurrmi manbirlukimuk ba bolkwolkani bedberre.
PSA 78:15 Mak God benbowong kukku. Nungka warddebarrhkeng kore kubolkdarleh ba bu benbowong kukku manbowern duninjh kore kanjdjibeh duninjh wernhbobebmeng.
PSA 78:16 Nungka marnbom kukku borlobmirlobmi kore kunwarddekimuk yiman kayime mankabo duninjh.
PSA 78:17 Dja bonj! Bedda wanjh birridjalbakkeyi nuye mankarre. Kore kubolkdarleh birrirey wanjh birridjalwokburriweyi kunwok nuye God nawu nakimuk duninjh.
PSA 78:18 Bedda birrikebdjarrkmeng God bu benwoyi manme manbuyika manbu birridjalmanjnguni. Kunu birridjareni bu birrirohrokmi nawu God.
PSA 78:19 Bedda wanjh kunwarre birrimarneyimeng nuye God bu birriyimerrinj, “Ngayh! Yiddok woybukkih God kanworrkmiwon manme manmak dorrengh kondah kore kubolkdarleh?
PSA 78:20 Ngad karrinang Moses bu warddedoy dja manbowern kukku borlobmeng dja yimerranj mankabo duninjh. Dja med, yiddok God woybukkih kanwon buriddi warridj? Yiddok God kanwon kunkanj ngad nawu bininj nuye?”
PSA 78:21 Bu nawu Yawey benbekkang, wanjh wernhyidduy dja benbom bedberre nawu Jacob benkebmawahmeng kunak dorrengh. Nungka wanjh yidwernni duninjh bedberre nawu mawahmawah nuye Israel.
PSA 78:22 Bedda minj birriwoybukwoyi God, dja minj mak birrikangekurrmerrimeninj kore kubid nuye ba kabenngehkekenh.
PSA 78:23 Dja bonj, nungka wanjh benwokmey. Nungka wokrayekwong kunngol kore kaddum, dja kunngol wanjh dangmarrhmey.
PSA 78:24 Dja benwong manme kore kaddumbeh yiman mandjewk mankang, dja maninjmanu manme wanjh birringeybom manna, dja wanjh birringuneng.
PSA 78:25 Bedda djal bininj birringuni maninjmanu manme bedberre nawu angels. God benmarnemunkeweng dja wanjh birriworrkmiworrinj.
PSA 78:26 Dja mak nungka munkeweng kunmayorrk kore koyekbeh, dja bebkeng kundulkarre dorrengh nuye kunmayorrk kore walembeh.
PSA 78:27 Bu kunmekbe kurduyimi wanjh God benwoni kunkanj kundjalwern duninjh. Dja benmarnemunkeweng mayhmayh nawu wernhmirndewernmerrinj duninjh bedberre dja wanjh birribuni birringuni.
PSA 78:28 God mirndemunkeweng ba mirndekolungi kore kubulkayh dabburlin bebbehbebbehdi bedberre.
PSA 78:29 Wanjh birringuninguni dja birriworrkminj rowk. God wanjh benwong kore manbu birridjareni.
PSA 78:30 Dja bedda birridjaldjareni birringuyi kunwern, wanjh birridjalnguninguni.
PSA 78:31 Kunmekbe wanjh God yawoyhyidduy bedberre, dja benbom nawu birringudjbangni bininj dja mak benwarrewong yawurrinj nawu Israel benkebmawahmeng.
PSA 78:32 Dja bonj, bedda wanjh birridjalkurduyimi kunwarre. Bedda birrikurdunang kore God benmarnekurduyimeng kundulkarre nuye dorrengh, dja birridjalkewkmi.
PSA 78:33 Kumekbekenh kunu God benkangewarrewong, dja bedda birridjalyakminj bu birridowerrinj kunkele dorrengh.
PSA 78:34 God benbuni yikahwi bedberre dja birridoweng, wanjh birribuyika birriwarnyakmulewarrinj. Birriborledkerrinj kore nungka, dja werrkwerrk birridanginj yiwarrudj.
PSA 78:35 Birriwohburrbom bu God bendjurruddi bedberre, nahni nawu Nawernhkimuk Duninjh benngehkeng.
PSA 78:36 Dja bonj, minj birriyimeninj kunwoybuk dorrengh. Birridjalkurrinj munguyh.
PSA 78:37 Minj birriwoybukwoyi kukange bedberre, dja birridjalbawoni kore birrimarnewokkurrmerrinj nuye.
PSA 78:38 Dja bonj, God wanjh bendjalkongibuni. Nungka benmarnebengmidjdanj kunwarre bedberre dja minj benbularrbuyi. Kunwernhkah nungka ngurdkerrinj bu yidwernminj dja minj yidduyi duninjh bedberre.
PSA 78:39 Nungka burrbuburrbuni bu bedda wanjh djal bininj nawu minj munguyh kabirridjaldarrkid, dja kabirridjalyakmen rowk.
PSA 78:40 Bedda kunwernkah birriwokburriweyi bu birridi kore kubolkdarleh. Kunwernhkah birrinjingwarrewong nawu God.
PSA 78:41 Bedda nawu Israel benkebmawahmeng wanjh kunwernhkah birrirohrokmi dja birrinjilngwarrewong God nawu Nadjamun Duninjh bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.
PSA 78:42 Birridjalbengmidjdanj kore nungka benbebkeng kundulkarre nuye dorrengh bu birriyidko bininj bindibongkarrmi.
PSA 78:43 Dja mak birribengmidjdanj kore God kurduyimeng kundulkarre nuye dorrengh dja benkangebarrhkeng bininj nawu birrikang kubolkkimuk Egpyt. Dja bu birrini kabbalwarlah bolkngeyyoy Zoan kore birrikurdunang warridj.
PSA 78:44 Kumekbe wanjh God bomarnbom mankabo rowk bu mahni kukku boyimerranj kunkurlba, ba bu minj nangale birribonguyi.
PSA 78:45 Benmarnemunkeweng djoned nawern bu benmarnemirndewernmerrinj dja bennjilngwarrewong. Dja warridj kordbolbok benmarnemunkeweng nawern duninjh ba bu benmarnebolkwarrewong.
PSA 78:46 Nungka benmarnemunkeweng djaddedde nawern ba bu kangun manme bedberre kore kabbal djordmeni, dja mankolhde bedberre wanjh yakwong rowk.
PSA 78:47 Kaluk God benmarnemunkeweng mandulmuk mankurrk dja benmarneyakwong bedberre mandjoleng manbu barndibarndi kore manrakel rowk, dja mak bolkkedjelkwong ba bu mandjoleng manbu figs kore kundulk barndibarndi wanjh yakminj rowk.
PSA 78:48 Mahni mankurrk benbom bulikki, dja namarrkon nakimuk benbom mayh nawu birrimirndenahnani.
PSA 78:49 Kuhni God yimerranj bu yidwernmerrinj bedberre. Nungka yiddungi dja bendjadmi bedberre, dja kuhni kurduyimeng ba bu benbengdayhkeyi kundowikenh bedberre.
PSA 78:50 Minj kangemarnburrimeninj bu yidyakmeninj, dja bendjalbom bedberre bininj nawu birrikang Egpyt. Nungka benwong kundjak kunkimuk dja wanjh birriwern birridoweng.
PSA 78:51 God wanjh benbom nawu nawewernhwarre rowk nawu birridanginj kore namud rowk bedberre nawu birrihni Egypt.
PSA 78:52 Kaluk wanjh God benkang nuye bininj yiman kayime shepherd kamirndekanakan mayh nuye. Benbolhbukkabukkani kore kubolkdarleh ba bu birrirey kamak rowk.
PSA 78:53 Benkang kamak rowk ba bu birridjalkeleyakni. Dja bininj nawu birriyidko wanjh kurrula bendjalbarrkbom.
PSA 78:54 God benkani dja birribolkmey nuye kunbolk. Benkang kore kuwarddekimuk nuye, manbu nungka bolkmey kubidkukun nuye dorrengh.
PSA 78:55 God wanjh benburriweng bininj rowk nawu birriyingkihdi kore kubolkbubuyika dja benbolkwong nuye bininj ba bu munguyh kabirrihni kumekbe. Benbebbehbolkwong nawu namudbubuyika bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
PSA 78:56 Dja bonj. Nahni bininj nawu Israel benkebmawahmeng birridjalrohrokmeng God nawu Nakimuk Duninjh, dja birriwarnyakminj kore nungka benwokrayekwong. Minj birrimarrkmayi nuye mankarre.
PSA 78:57 Bindingunjdjikkang nawu mawahmawah bedberre, dja birridjalbodmewoyi nawu God. Minj birriwernhwoybukwoyi dja birridjalkurrekurrinj.
PSA 78:58 Bedda birribolknameng kubolkwern kore birrimarneboddangeni nawu idols. Kuhni wanjh benmarnbom God bu kirnwernmerrinj dja wanjh yidduy duninjh bedberre.
PSA 78:59 Nungka benbekkang bu kuhni birrikurduyimi, wanjh wernhyidduy, dja benwarnyakminj rowk nawu bininj nuye nawu Israel benkebmawahmeng.
PSA 78:60 Wanjh nungka bolkbawong manbu yonginj kore kunred Shiloh, kore nungka kurrmerrinj nuye bu dingihdi darnkih kore bininj kondah kurorre.
PSA 78:61 Dja mak benbawong birribuyika bininj nawu birriwarre bu birridjirdmey manbu Ark nuye. Mahni Ark wanjh benbengdayhkeyi nuye bininj ba birriburrbuyi God nuye kundulkarre dja mak kunmakmak.
PSA 78:62 Dja benbawong nawu birriyidko bininj bu bindibuni mandjawakwi nawu djal nuyekih bininj! Nungka wanjh benmarneyidduy duninjh nuye bininj rowk.
PSA 78:63 Kaluk kunak benkukyakwong birriwern nawu yawurrinj nuye. Ngalbu yawkyawk birridowerrinj, minj birringalkemeninj bininj bu birrimarrimeninj.
PSA 78:64 God nuye bininj nawu birrimarnedurrkmirri nuye yiman priests, wanjh birriyidko bininj bindidjalbom mandjawak dorrengh. Dja mak bindidabkeng ngalbu birrikamarrdjukun bedberre bu bindimarnenalkbuyi.
PSA 78:65 Kuhni rowk kurduyimerranj bedberre nawu God nuye bininj. Dja nawu Kawohrnan Rowk wohdolkkang yiman kayime bininj nawu kodjkewarreni. Mak yiman kayime ngudjbang bininj nawu keyonginj bu mayahmi kunbangkenh bu karrolkkarren.
PSA 78:66 Wanjh bendurndiweng nawu birriyidkoni bininj dja birriyemengalmi munguyh munguyh.
PSA 78:67 Kaluk djarrngbom nakudji namud, bendjarrngbom bininj nawu Judah benkebmawahmeng. Bendjalwarnyakni bininj nawu Joseph benkebmawahmeng, dja minj mak bendjarrngbuyi mawahmawah nuye nawu Ephraim. Nungka bolkdjarrngbom kuwarddekimuk kabolkngeyyo Zion manbu kabolkmanjngun.
PSA 78:69 Kumekbe wanjh rurrkmarnbom kunrurrk mandjamun nuye. Rurrkmarnbom bu manrurrkkimuk kaddum ba bininj birriyimeng kare kore kaddum heaven. Dja mak wernhrurrkmarnbom dja minj karokayhme, dja kadjaldi munguyh yiman kurorre manbu nungka marnbom.
PSA 78:70 Kaluk yerrekah bidjarrngbom David nawu bimarnedurrkmirri. Biwayhkeng kore kurralk mirndenahnani mayh nawu sheep dja bikurrmeng bu yimerranj king nawu bennahnani bininj nawu Jacob benkebmawahmeng. Bennahnani God nuye bininj nawu Israel benkebmawahmeng, yiman shepherd kamirndenahnan nawu mayh.
PSA 78:72 Wanjh King David bennahnani kamak rowk. Minj kunwarre benmarnekurduyimeninj dja wanjh nungka kunmayalimak dorrengh bu bennahnani.
PSA 79:1 Ngudda God! Bininj nawu birrikang kubolkbubuyika wanjh birrimwam bu kabirribolkdjirdmang ngudda ke kunbolk. Bedda wanjh birrirurrkwarrewong ngudda ke Temple manrurrkdjamun, dja birrirurrkbakkabakkeng kunrurrk rowk kore kukadje Jerusalem.
PSA 79:2 Bindibom dja bindikukbawong birriwern nawu ngundimarnedurrkmirri bininj ba mayhmayh kabirrikanjngun kore kabirrikukyo. Mayh nawu nabang kabenkukkanjngun bininj nawu ngundiwoybukwong.
PSA 79:3 Nahni birribang bininj wanjh bindikurlbawarrhkeng bedberre nawu bininj ke yiman kukku birridjalboyakarrbuni kore kuberrkkah kukadje Jerusalem. Minj nangale bininj kahdjaldarrkid bu kabenkukdudjeng nawu birridowerrinj.
PSA 79:4 Bonj, wanjh ngandiwarrewan bininj nawu kabirrihni kubolkbuyika darnkih. Bedda wanjh ngandikukyolyolme dja ngandidjekmiwon ngadberre.
PSA 79:5 Ngudda nawu Yawey, ngundidjawan bu yiddok munguyh kandjaldung? Yiddok yidjalkirn kunkimuk duninjh, yiman manbu manbirlukimuk?
PSA 79:6 Wardi yibendu bininj nawu birrikang kubolkbubuyika bu nawu ngundidjalwarnyak ngudda. Kumekbe birriwern bininj kore kubolkbubuyika minj ngundingeykayhme.
PSA 79:7 Bedda wanjh bindibom bininj nawu Jacob benkebmawahmeng, dja birribolkwarrewarrewong kunred bedberre.
PSA 79:8 Ngadberre mawahmawah birribakkeng ke mankarre, dja yuwn bu kandung ngad nawu bolkkime ngarrihni. Ngarridjare ngudda bu werrkwerrk kankongibun ngadberre, dja bolkkime ngarriwernhkangewarre duninjh.
PSA 79:9 O God nawu kanngehke, ngundidjawan kanbidyikarrmen bolkkime ba bu birriwern bininj ngundingeyburlume. Kanbebkemen kore kunyidkenh, dja mak kanmarnebengmidjda kore ngudda kunngey dorrengh.
PSA 79:10 Dja bu burrkyak, wanjh bininj nawu kubolkbubuyikabeh wardi kabirriyime, “Ngayh! Nakka God bedberre wanjh baleh wam?” Mah, ngarridjare ngundikurdunan bu yibenbun bininj nawu kubolkbubuyikabeh nawu bindikurlbayakwong bininj nawu ngundimarnedurrkmirri.
PSA 79:11 Yibenbekkabekka bininj nawu kabirribongdi bu kabirridjalkayhme kunnjilngwarre dorrengh. Nawu birriwarre bininj bindiwarrewam dja kaluk kabindibun kabindikukkurrme, wanjh yibenngehkemen kundulkarre ke dorrengh.
PSA 79:12 Ngudda nawu yiwohrnan rowk, birrimekbe bininj ngundiwirrihmeng bu kunwarre ngundimarneyimeng, wanjh ngarridjare ngudda yibenbun wernkih duninjh bu kunmekbekenh.
PSA 79:13 Wanjh ngad nawu bininj ke, yiman kanmirndenahnan yiman kayime sheep kore kurralkmak ke, wanjh ngundidjalmanjbun munguyh munguyh. Dja nawu mawahmawah ngadberre, dja bedmanwali bu kabindikebmawahme warridj, wanjh ngundidjalburlume warridj munguyh munguyh.
PSA 80:1 God, ngudda kannahnan ngad nawu Israel ngankebmawahmeng yiman shepherd kamirndenahnan sheep nuye. Bolkkime wanjh kanbekkabekkan kore ngarridi yiwarrudj! Ngudda nawu kankan ngad nawu Joseph ngankebmawahmeng, wanjh kanbekkabekka. Ngudda nawu yiyerrkan kore throne kubulkayh kore nawu cherubim ke, wanjh ngarridjare kanmarnekukbukkarren ngudda ke kunwernhmakkaykenh dorrengh.
PSA 80:2 Ngad bininj nawu namud bedberre Ephraim, dja mak Benjamin dja mak Manasseh wanjh ngundidjawan bu ngudda yimray kanngehkemen ngadberre rowk ba bu ngundikurdunan kore yikurduyime ngudda ke kundulkarre duninjh.
PSA 80:3 O God kanyawoyhmarnbu ngadberre. Yinjilngmakmen ngadberre ba bu kanngehke.
PSA 80:4 Ngudda Yawey nawu God, yibenkarrme yiman soldiers birridjalwern kore heaven. Yiddok munguyh kandjaldung ngad nawu ngudda ke bininj? Yiddok djal munguyh minj kanbekkan kore ngarridi yiwarrudj?
PSA 80:5 Ngudda kannjilngwarrewong dja kanmarnbom ngarridjalnalkbuni kunkimukkenh.
PSA 80:6 Birribuyika bininj nawu kubolkbubuyikabeh wanjh ngandiwidnan dja ngandimarnekarremarnbun ngadberre. Bedda wanjh ngandidjaldjekmiwon.
PSA 80:7 Ngudda God nawu yibenkarrme birriwern soldiers kore heaven, wanjh kanyawoyhmarnbu! Yinjilngmakmen ngadberre ba bu kanngehke.
PSA 80:8 Bu kunkare ngudda yimkang manrakel kore Egyptbeh. Yibenburriweng birriwern bininj dja yibenbolkmey bedberre, dja yirrudji mahni manrakel.
PSA 80:9 Yibolkbirrhmeng kore yirrudji, dja kolhdewernmerrinj, djordminj, wanjh warlahminj bu bolkbarlkeng kumekbe.
PSA 80:10 Wanjh manrakel warlahminj dja wernhkimukminj, wanjh bolkdjurlewong kore kuwarddekimuk. Mahni manrakel wanjh kuyengmeng warridj dja yurrhkeng rowk kundulkbuyika manbu cedars.
PSA 80:11 Kaluk manyende ngarre warlahminj dja bolkmey kore kurrula manbu Mediterranean, dja mak mankolhdebuyika ngarre wanjh kolhdebebmeni kore darnkih mankabokimuk Euphrates.
PSA 80:12 Dja bolkkime njalekenh ngudda yibakkeng manbu kawarnamyo ngarre manrakel ke, dja yibenbawong bininj birriwern kabirringime dja kabirridjalmang manbarnem manbu grapes ngarre?
PSA 80:13 Warridj bikkibik nabang kore kuberrk wanjh kabirribakkabakke mahni manrakel, dja mayh nawu kelebuk warridj kabirringun dja kabirriyakwon manbu grapes ngarre.
PSA 80:14 Mah, wanjh yimdurnden kore ngad, ngudda God nawu yibenkarrme birriwern soldiers kore heaven! Kandina kore yihni heaven dja yinan njale nganmarnekurduyimerran. Yinahna maninjmanu manrakel!
PSA 80:15 Ngudda wanjh yirrudji kubidkukun ke mahni manrakel. Ngudda yidjordmiweng kore yingan yidjareni yiman kayime yidjordmiweng nabeywurd ke.
PSA 80:16 Bolkkime nawu bininj birridadjkeng maninjmanu manrakel dja birriburriweng kore kunak. Ngudda wanjh yiyiddung bedberre dja yibennan ba bu kabirridjalyakmen.
PSA 80:17 Ngudda kanmarnedjare ngadberre, ngad nawu ngarrihni kore kubidkukun ke. Wanjh kanmurrngrayekwo. Ngudda kandjarrngbom dja kandjordmiweng ngad nawu bebeywurd ke.
PSA 80:18 Bu kuhni yikurduyime wanjh minj ngundiyawoyhbodmewon bu ngundibawon ngudda. Kanyawoyhmimbiwon dja munguyh ngundidjalngeykayhme.
PSA 80:19 Ngudda Yawey, ngudda God nawu yibenkarrme birriwern soldiers kore heaven, wanjh kanyawoyhmarnbu! Yinjilngmakmen ngadberre ba bu kanngehke.
PSA 81:1 Karriwayinin wernkih duninjh nuye God nawu kanwon kunngudj. Karrikayhmen kunwernhnjilngmak dorrengh bu karriburlume nawu Jacob nuye God!
PSA 81:2 Mah, karriwayinin bu ngurridirri manmak music kore guitar dja njalehnjale karribun.
PSA 81:3 Bu mulil karrikarrme manbu dirdkenh kakerrngehmen, dja mak bu bokurlurlkenh karrimulilmang, wanjh karribuhmen nawu kunkanem ba kawokdi wernkih.
PSA 81:4 Kuhni bu Jacob nuye God nakka kanbengdayhkeng dja karremarnbom kadberre nawu Israel kankebmawahmeng.
PSA 81:5 Nungka wanjh benmarnekurrmeng maninjmanu mankarre bedberre nawu Joseph nuye namud, bu nungka benbom soldiers nawu birrikang Egypt. Bu kunmekbe wanjh karriwokbekkang Yawey bu wokdanginj dja minj karrikommelkburrbuyi.
PSA 81:6 Wanjh nawu Yawey yimeng, “Ngaye wanjh ngehkeng kore ngurringorrkani manbu mandulmuk dja kore ngurrikanahkang mandulmuk basket kabarlmiyindi.
PSA 81:7 Ngudda wanjh ngurrikayhmeng kore ngurrinjilngwarreni, dja ngaye bebkeng ngudberre. Ngaye wanjh wokmey ngudberre dja ngaye ngawarlkkayini kore kunngol, namarrkon dorrengh. Kaluk yerre wanjh ngaye rohrokmeng ngudberre kore kabolkngeyyo Meribah.”
PSA 81:8 “Mah, wanjh kandiwernhbekka nawu ngardduk bininj, dja bengdayhke ngudberre kunrayek dorrengh. Ngaye yawoyhdjawan bu kandibekkabekkan, ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng.
PSA 81:9 Yuwn bu ngurrimang nabubuyika gods nawu birridjenbuyika bininj birrimarnbom. Yuwn bu ngurrbenmarneboddan nahni nawu gods nawarre.
PSA 81:10 Ngaye wanjh Yawey nawu God ngudberre. Ngaye wanjh bebkeng ngudberre kore Egyptbeh ngurribongdi. Mah, wanjh bolkkime ngurridangbarrmen ba won ngudberre manme.”
PSA 81:11 “Dja bonj, bininj ngardduk, nawu Israel benkebmawahmeng, minj ngandiwokbekkayinj, dja minj mak ngandiwokmarrkmayi.
PSA 81:12 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngabenbawong ba birrikurduyimeninj kunwarre kore bedman birridjareni kanjdji kore birrikangerayekni.”
PSA 81:13 “Aba, kawarre! Ngadjare bininj ngardduk bu ngandiwokbekkan dja ngandimunkekadjung kore ngabenbukkan manbolhmak ngardduk!
PSA 81:14 Bu kuhni wanjh werrkwerrk duninjh ngaye ngabenngurdke bininj nawu birriyidko bedberre. Ngaye wanjh ngabidyirriyongen kubid ngardduk dja ngabenbularrbun bininj nawu kabindiwirrihme ngardduk bininj.
PSA 81:15 Bininj nawu ngandiwirrihme ngaye nawu Yawey, wanjh kaluk ngandimarnekelemen. Kaluk ngabendjalbun bu munguyh munguyh.
PSA 81:16 Dja ngudda nawu ngardduk bininj, bu kandiwokbekkan wanjh ngaye worrkmiwon ngudberre manmimmak manbu wheat, dja mak mankung manmanjmak manbu bod kabirrimarnbun.”
PSA 82:1 Nawu God Duninjh Kawohrnan kore nawu birriyahwuhyahwurd gods kore kabirrimirndemornnamerren. Nungka wanjh kabendjadme bedberre.
PSA 82:2 Nungka kabendjawan, “Njalekenh ngudda minj mandjad bu ngurrbendjadme nawu birriwarre bininj? Dja ngurrbenbidyikarrme bininj nawu kabirrikurduyime kunwarre?
PSA 82:3 Wanjh ngaleng ngurrbenbidyikarrme nawu birriyahyahwurd dja nawu birrikornkumoyak bu bininj birriwarre kabindiwarrewon. Dja mak ngurrbennahna bininj nawu birrimarladj, dja nawu birribuyika bininj kabindibongkarrme kore kunwarrekenh.
PSA 82:4 Mak ngurrbenngehkemen nawu birringudjwarre dja nawu minj birrikuken bininj. Ngurrbenbebke kore birriwarre bininj kabindibongkarrme.”
PSA 82:5 God yimeng, “Nahni nawu gods birriyahwurd, wanjh minj njale kabirriwernhburrbun! Minj kabirriborlhme njalehnjale. Kabirrire balehbaleh dja bedda yiman birrimimbunje. Kawarre! Dja wanjh kurorre rowk kabolkrokarokan bu kunwarrekenh ngudberre.”
PSA 82:6 Wanjh God benmarneyimeng, “Ngaye marneyimeng, ‘Ngudda wanjh gods rerrih. God nawu Nakimuk Duninjh ngunbornang ngudberre,
PSA 82:7 dja bonj, ngurribaldowe yiman bininj duninjh kabirridjaldowe rowk. Ngudda ngurriyawoyhyahwurdmen, yiman kayime kings rowk.’”
PSA 82:8 O God, ngadjare ngudda yirrolkkan dja yibendjadme birriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre. Kaluk ngudda yidjalkudji wanjh yibenmarnewohrnan rowk.
PSA 83:1 O God, yuwn bu yidjalwokyak. Dja yuwn bu yingurdme dja mak yidjaldi bu minj yibidrokan.
PSA 83:2 Yina! Nawu ngurriyidko bininj wanjh ngundiwokwe dja ngundiyiddung. Bedda nawu ngundiwirrihme wanjh kabirrikimukworren ba bu ngundiyurrhke.
PSA 83:3 Bedda wanjh ngandikowe ngad nawu bininj ke, dja ngandimarnekarremarnbun kunwarrekenh. Bedda kabirriwokmarnburren bu ngandibun ngad bininj nawu ngudda kandjalmarnedjare.
PSA 83:4 Bedda kabirriyimerren, “Mah, karrbenbularrbun nahni bininj rowk nawu Israel benkebmawahmeng. Kab karringeybularrbun Israel nuye kunngey ba bu minj nangale mak kangeyburrbun.”
PSA 83:5 Bedda kabirrimayalikudjihmen kore kunwarrekenh. Kabirribidyikarrmerren bu kabirrimre ngundibun ngudda.
PSA 83:6 Bedda nawu Lot benkebmawahmeng, dja birriraworrinj bininj kore Edombeh, dja mak nawu Ishmael benkebmawahmeng, dja mak bininj nawu birrikang kunbolk Moab, dja mak bininj nawu Hagar benkebmawahmeng.
PSA 83:7 Bininj warridj nawu birrikang kubolkbubuyika Gebal, dja mak Ammon dja mak Amalek, dja mak Philistia dja mak Tyre.
PSA 83:8 Bininj nawu birrikang kunbolk Assyria wanjh birriraworrinj warridj. Bedda nawu Assyriabeh wanjh birringudjbang, dja kabindibidyikarrme nawu Lot nuye mawahmawah. Wanjh birriraworrinj rowk.
PSA 83:9 Mah, wanjh yibenmarnekurduyimen karohrok bu kunkare yikurduyimeng bedberre bininj nawu birrikang Midian. Yibenbenebom nawu Sisera dja Jabin kore kunbolk Endor, darnkih mankabo Kishon. Nahni bokenh wanjh benekuknudminj kore kurorre.
PSA 83:11 Yibenbu warridj nawu birrikihkimuk bedberre bininj kore nawu ngundiwirrihme. Yikurduyimen karohrok kore yibenbom bininj nawu birrikang Midian bu yibenbenebom Oreb dja Zeeb nawu benekimuk bininj, dja mak yibenbenebom nawu Zebah dja Zalmunna, nawu bindimarnewohrnani bininj kore Midian.
PSA 83:12 Bedda wanjh birriyimeng, “Mah, karrire karribolkmang kubolkmak nuye God.”
PSA 83:13 Ngudda nawu God ngardduk, ngadjare yibenkukburriwe yiman kunmayorrk kawe kundjulng. Yibenkukburriwemen yiman kundalk manbu darlehminj bu kunmayorrk kawe.
PSA 83:14 Yibenkadju yiman kayime manwurrk kare dja kangun kundulk rowk kore karrulkmirnderri, dja kadjalrung kore kunwarddekimuk dorrengh.
PSA 83:15 Yibenkelekadju bu yibenmarnemunkewe kunmayorrkkimuk dorrengh, dja yibenkelehmen bu namarrkon yibenmarnewe.
PSA 83:16 Yibenmarnbu ba bu kabirriyemengalme, dja ngundibalngeyyawan ngudda nawu Yawey.
PSA 83:17 Nahni birriwarre bininj wanjh ngadjare munguyh kabirridjalyemengalme dja kabirridjalkele duninjh. Yibenmarnbu bu bedda kabirridjalyakmen bu kunyeme dorrengh.
PSA 83:18 Ngudda yibenbukkan bu ngudda yidjalkudji nawu yingeyyo Yawey dja ngudda yidjalkudji yiwernhkimuk duninjh dja yiwohrnawohrnan rowk kore kubolkwarlahkenh kondah kurorre.
PSA 84:1 O Yawey, ngudda nawu yibenmirndekarrme soldiers birridjalwern, wanjh ngaye ngabolkburlume kore ngudda yihyo, wanjh kubolkmakkaykenh!
PSA 84:2 Ngadjare wernkih duninjh bu ngangime Temple manbu manrurrkdjamun ke, ngudda nawu Yawey. Ngadjaldjare kukange dorrengh ngardduk, dja wardi ngarrowen bu minj ngare kumekbe. Ngaye ngawayini kunburrk dja kukange ngardduk dorrengh kore God nawu kahdjaldarrkid munguyh munguyh. Ngadjalwayini nuye, kunnjilngmak dorrengh.
PSA 84:3 Nganan mayh kahyo kore ngudda, dja karedmarnburren yawyaw ngarre bu kayawdjordmekenh. Kumekbe darnkih kore ngudda ke altar, ngudda Yawey nawu yibenmirndekarrme birriwern soldiers. Ngudda wanjh king ngardduk dja mak God duninjh ngardduk.
PSA 84:4 Bininj nawu kabirriyo kore ngudda ke kunrurrk wanjh kabirridjalnjilngmak, dja bedda ngundimarnewayini bu ngundidjalburluburlume ke munguyh munguyh.
PSA 84:5 Bininj nawu yibenmurrngrayekwon wanjh kabirrinjilngmak. Bedda wanjh kabirridjare kabirrire djarreh ba bu ngundinan kore kukadje Zion.
PSA 84:6 Bu kabirribarrarnmang kore kabolkngeyyo Baca, wanjh kabirribolkmarnbun kabolkmakmen, kunngad kunwern dorrengh. Bu kudjewk kunyungkih kamre, wanjh manlabbarl manwern kabarlmiyindan kumekbe.
PSA 84:7 Birrimekbe bininj kabirringudjwernmerren kore kabirridjalle, kaluk kabirribebme kore Zion, dja kabirribebbehbebmerren kore kumirrk nuye God.
PSA 84:8 O Yawey God, ngudda nawu yibenmirndekarrme birridjalwern soldiers, wanjh kanbekka kore ngahdi yiwarrudj ke. Ngudda nawu Jacob nuye God, kanbekka!
PSA 84:9 O God, yinahna ngadberre king nawu ngannahnan ngadberre. Yidjalmarnekurduyimen kunmak namekbe king nawu yingan yidjarrngbom dja yikodjdjuhkeng.
PSA 84:10 Ngaye ngadjare ngarri kore ngudda Temple manbu manrurrkdjamun ke. Wanjh kubolkmakkaykenh, dja kubolkbubuyika wanjh minj ngadjare ngarri. O God ngardduk, ngawarnyak bu ngayo kururrkmak bedberre nawu birriwarre bininj, dja wardi kamak bu ngamre darnkih kuberrkkah kururrkdangmaye kore ngudda ke kunred?
PSA 84:11 Nawu Yawey God, wanjh nungka yiman kayime kundung dja nawu kannahnan ngad bininj. Yawey kabenwon namakmak bininj birrimak, dja kabenngeykimukwon. Minj mak kabenkaybun bininj nawu minj kabirridjalkurduyime kunwarre, dja mak kabenwon kunmakmak rowk.
PSA 84:12 Ngudda Yawey nawu Yibenmirndekarrme birriwern soldiers! Bininj nawu ngundjalwoybukwon wanjh nakka kawernnjilngmak duninjh.
PSA 85:1 Yawey ngudda kunkare kankongibom ngad nawu ngarrihni kore ke kunbolk. Mak ngudda kanmarnbom ngad nawu mawahmawah Jacob nuye bu ngarriyawoyhyimerranj ngarrikuken.
PSA 85:2 Ngudda kanmarnebengmidjdanj kunwarre ngadberre nawu ngudda ke bininj. Ngudda kanmarnebarrkbom kunwarre ngadberre.
PSA 85:3 Ngudda yiyiddungi ngadberre, dja yimayaliborledkerrinj wanjh minj yibenbuyi. Ngudda yikangeborledkerrinj kore kunyid kunwern yikarrmi.
PSA 85:4 O God, ngudda nawu kanngehkeng, wanjh kanyawoyhmarnbu! Yiyawoyhbawo kore kanmarneyiddung kadberre.
PSA 85:5 Yiddok kandung ngadberre bu munguyh munguyh? Yiddok yibendjaldung munguyh nawu wurdwurd dja mak nawu ngarrbenmawahme?
PSA 85:6 Yiddok yidjare kanyawoyhngehke ngad bininj ke, ba bu ngundimarnenjilngmarrmarr?
PSA 85:7 O Yawey, kandjalmarnedjare munguyh munguyh dja kanngehkemen kadberre!
PSA 85:8 Mah, wanjh ngaye ngawokbekkabekkan kore Yawey nawu God kawokdi. Nungka kanmarnewokkurrmerrinj ngad nuye bininj, bu kanwon kunmodmikenh nuye. Dja yimeng bu karridurnderren kore kunwarre karrikurduyimi, yiman bu karribengwarrmen, wanjh kawarre!
PSA 85:9 Woybukkih, bininj nawu kabirrimarnekele nawu Yawey, wanjh nungka kamre darnkih dja kabenngehke. Bu kuhni kakurduyime wanjh karriburluburlume nuye kunmakmak duninjh kore kondah kubolk kadberre.
PSA 85:10 Nawu Yawey kandjalmarnedjare munguyh, dja nakka nadjalwoybuk nawu munguyh kadjalkurduyime kore kayingkihwokkurrmerren kadberre. Nungka wanjh kunmak kadjalkurduyime, dja warridj kanwon nuye kunmodmikenh.
PSA 85:11 Ngad nawu kurorre karrihni, wanjh munguyh karriwoybukwon nungka nawu kannahnan kore kaddum heavenbeh, bu kanmarneyime bu ngad karrimak bininj kore nuye.
PSA 85:12 Wanjh woybukkih, nawu Yawey kanwon nuye manbu djal kunmakkenh, wanjh manme kanmarnewernmerren kore kunbolk kadberre.
PSA 85:13 Nungka kayingkihbolhmarnburren kore kunmakkenh nuye, dja nungka yerreh kamre.
PSA 86:1 O Yawey kanbekkabekka dja kanwokma! Ngaye wanjh ngangudjwarre dja minj ngabidyikarrmerren.
PSA 86:2 Kandarrkidnahna dja ngaye wanjh marnedjare ngudda. Ngudda wanjh God ngardduk dja ngaye marnedurrkmirri dja mak ngakangekurrmerrinj kore ngudda. Wanjh kanngehkemen.
PSA 86:3 Kankongibu Yawey, dja ngaye wanjh ngadjalkayhme bu djawadjawan bu kunbarnangarrakuyeng.
PSA 86:4 Ngaye ngahdi yiwarrudj kukange dorrengh ngardduk, wanjh kannjilngmarnbu ngudda nawu Yiwohrnan Rowk.
PSA 86:5 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, yibenmarnebengmidjdan bininj dja ngudda yidjalmak. Dja yibendjalmarnedjare bulkkidj duninjh bininj rowk nawu ngundikayhme.
PSA 86:6 Wanjh kanbekkabekka bu ngaye ngahdi yiwarrudj kore ngudda nawu Yawey. Ngaye djawadjawan bu kankongibunkenh.
PSA 86:7 Bu kunyid kambebme ngardduk, wanjh kumekbe werrkwerrk ngakayhme ke dja ngudda wanjh kanwokmang.
PSA 86:8 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk dja minj nabuyika god yiman ngudda ngunerohrok. Minj nangale nabuyika god kakurduyime kunwern yiman ngudda.
PSA 86:9 Ngudda yibenbebbehmarnbom bininj rowk kore kubolkbubuyika kabirribebbehni, wanjh kaluk bedda kabirrimre ngundimarneboddan kore kumirrk ke, ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, dja ngundingeyburlume.
PSA 86:10 Ngudda yidjalkimuk duninjh dja yikurduyime kunwern wanjh kunu ngarrikangebarrhme. Ngudda wanjh yidjalkudji God duninjh.
PSA 86:11 O Yawey, ngadjare kanbukkabukkan kore manbolh ke ba bu ngare kumekke kunwoybuk ke dorrengh. Kankangedjirridjbu ba bu ngaye ngakelemen ngudda ke kunngey.
PSA 86:12 Ngaye wanjh burluburlume ke kukange dorrengh, ngudda God ngardduk nawu Yiwohrnan Rowk. Ngaye wanjh ngeyburluburlume ngudda ke kunngey munguyh munguyh.
PSA 86:13 Ngudda wanjh kanmarnedjare ngardduk bulkkidj duninjh, dja kanmalngbebkeng kore kundowikenh.
PSA 86:14 O God, bininj nawu kabirriburlumerren kabirridjare ngandibun bolkkime. Nakka birribang bininj dja kabirrimirndemornnamerren ba bu ngandibun ngarrowen. Bedda minj ngundiburrbun ngudda nawu God.
PSA 86:15 Dja ngaburrbun bu ngudda nawu Yiwohrnan Rowk wanjh yimimkongiwern duninjh, dja kankongibun munguyh. Ngudda minj werrkwerrk kandung, dja kandjalmadbun. Ngudda kandjalmarnedjare dja minj mak kanbawon.
PSA 86:16 Mah, wanjh kanna ngardduk dja kankongibu. Kanwon kundulkarre ba ngangudjbangmen. Kanngehkemen ngaye dja ngalbu nganyawmey wanjh ngunmarnedurrkmirri.
PSA 86:17 Kanbukkabukkan kunmakkenh ke bu nawu ngarriyidko bininj bu ngannan wanjh kabirriyemengalme. O Yawey, ngudda munguyh kanbidyikarrme dja kannjilngmarnbun.
PSA 87:1 God nawu Yawey marnbom nuye kunredkimuk kore kaddum kuwarddekimuk manbu kubolkdjamun nuye.
PSA 87:2 Yawey kadjare kahyo kore Zion, dja yuwn bu mak kunbolk kunbubuyika bedberre bininj nawu Jacob benmawahmeng.
PSA 87:3 Bininj nawu birrikang kubolkbubuyika rowk wanjh kabirribolkburlume kunbolk kunkimuk Zion, God nuye kunredkimuk.
PSA 87:4 God kabenyolyolme bininj bu kayime, “Ngaye ngabenbekkan bininj nawu ngandingeyburlume ngaye nawu birrikang Rahab ngalengngarre kunred, dja kore Babylonbeh, dja nawu birrikang Philistia, dja mak bininj nawu birrikang kunred bokenh Tyre dja Cush. Wanjh ngayime nahni wurdyaw, ‘Namekbe wurdyaw wanjh nungka danginj kore Zion.’ ”
PSA 87:5 Dja woybukkih duninjh bininj kabindimarneyolyolme bininj nawu birrikang Zion, bu kabirriyime, “Birrimekbe bininj wanjh birridanginj ngalengngarre kunbolk Zion. God nawu Nadjalwernhkimuk duninjh wanjh kabolknahnan munguyh.”
PSA 87:6 Nungan Yawey kakarrme djurra kore kabirringeydi binihbininj rowk, wanjh kabimarnengeybimbun bininj nawu danginj kore Zion, wanjh kabimbun, “Nanihnjanu bininj wanjh danginj kore Zion.”
PSA 87:7 Dja nawu kabirridirri music, wanjh kabirriwayini bu kabirriyime, “Ngudda Zion yidjalkudji kanwonowon kundjalmak rowk kore kungad ke!”
PSA 88:1 Ngudda Yawey, nawu God ngardduk, ngudda nawu kanngehkeng, ngaye ngadjalnalkbun kunbarnangarrakuyeng. Dja bu kukakkuyeng warridj ngaye ngakayhme kore kumirrk ke.
PSA 88:2 Ngadjare kanbekkan kore ngahdi yiwarrudj. Kanbekkabekkan bu ngakayhme.
PSA 88:3 Ngakangewarre duninjh dja kunyid wernmerrinj ngardduk. Ngaye wanjh darnkih ngarrowen.
PSA 88:4 Ngaye wanjh darnkih bu ngandidudjeng kore kumidj, dja ngadjalngudjwarreminj.
PSA 88:5 Bininj ngandibawong yiman kayime kabirridjalkukbawon nawu birridowerrinj bininj. Ngaye ngayime yiman kayime bininj ngandibom dja ngadjalkukyo kore kumidj. Wardi minj kanburrbun dja ngahdi djarreh dja minj ngudda kannahnan.
PSA 88:6 Ngudda kankoluyhweng kanjdji duninjh kore kubolkmunun.
PSA 88:7 Dja mak kandjaldung, wanjh ngaye ngakangewarre duninjh. Ngaye ngabekkarren bu yiman ngudda kankukberelhmeng.
PSA 88:8 Yibenmarnbom nawu djawirna duninjh ngardduk bu ngandidjalwarnyakminj, dja kabirriyime ngaye ngakukwarre. Minj baleh ngare bu ngakelerlobme, ngadjalbongdi kore ngudda.
PSA 88:9 Warridj ngamimwarreminj bu kunyidkenh ngakarrme. Aba Yawey, ngaye wanjh ngakayhme ke bu djawadjawan kunbarnangarrawern. Ngaye ngaberlwayhme kore kumirrk ke.
PSA 88:10 Dja bonj, yiddok yibenmarnekukbukkarren bininj nawu birridowerrinj ba ngurrikangebarrhke? Yiddok kabirriyawoyhdolkkan bu ngundiburlume?
PSA 88:11 Bininj nawu kumidj kabirrikukyo, yiddok ngundiwobekkan bu ngudda yibenmarnedjare bininj? Yiddok bininj ngundimulewan bu ngudda yidjalwoybuk duninjh bu kabirrihni kumekbe kore kabirrikuknudmen rowk?
PSA 88:12 Yiddok bininj nawu kabirridi kore kumunun duninjh ngundikurdunan bu ngudda yikurduyime kundulkarre dorrengh ke? Yiddok kabirriburrbun kore ngudda yidjalkurduyime kundjalmak duninjh, dja bedda wanjh kabirriyo kore kabirrimayaliyakmen?
PSA 88:13 Bonj, wanjh ngaye ngakayhme ke ngudda Yawey. Bu kunbarnangarra rowk wanjh ngahdi yiwarrudj kore kumirrk ke.
PSA 88:14 Dja njalekenh ngudda kanwarreweng ngarrduk, dja njalekenh ngudda kanmarnekebborledmeng?
PSA 88:15 Bu ngaye ngayawurrinjni dja bolkkime ngaye ngakarrmi kunyid kunwern, dja ngaye munguyh darnkih ngarrowen. Ngudda wanjh kankelehmeng. Ngaye ngakangewarreni dja minj mak ngaye ngabidyikarrmerren.
PSA 88:16 Ngudda kandung kunkimuk, dja munguyh kanwernhkangewarrewong dja minj baleh ngayime.
PSA 88:17 Ngudda kandung yiman kukku kanngahke, wanjh ngadjalyibme kanjdji.
PSA 88:18 Ngudda yibenmarnbom ngardduk djawirna duninjh bu ngandidjalbawong, mak yibenkang bininj nawu ngandimarnedjareminj. Ngaye yiman ngadjalkarrme kumunun duninjh.
PSA 89:1 Ngawayini bu ngaburluburlume Yawey nawu kanmarnedjare munguyh munguyh. Ngabengdayhke birridjalwern bininj nawu kohbahkohbanj dja mak nawu birringudjbang ba bu bedda ngundiburrbun ngudda Yawey nawu yidjalwoybuk dja minj kanbawon.
PSA 89:2 Ngaye ngabenbengdayhke bu ngayime ngudda kanmarnedjare munguyh munguyh. Ngudda wanjh kandjalmarnedjare kore yihdjaldi kaddum heaven manbu minj kayakmen.
PSA 89:3 Ngudda yiyolyolmerrinj bu yiyimeng, “Ngaye ngawokkurrmerrinj bu ngaberrebbom David, nawu ngaye ngadjarrngbom. Ngaye ngawokkurrmerrinj nungka nawu kanmarnedurrkmirri.
PSA 89:4 Ngaye Yawey ngamarneyimeng, ‘Ngaye won ngudda nawern bininj nawu yikebmawahme, ba bu bininj nawu yibenngeybun wanjh kings kabirriyimerran munguyh munguyh.’ ” Kuhni yiyimeng.
PSA 89:5 Kore kaddum heaven rowk wanjh ngundiburlume bu yidjalkurduwern, ngudda Yawey. Dja nawu birridjalmak bininj bu kabirrimornnamerren, wanjh ngundiburlume ngudda bu ngurriyime yidjalwoybuk duninjh.
PSA 89:6 Minj nangale nabuyika nakimuk kore heaven karohrok nawu Yawey. Minj nangale nawu kabirrihni kore heaven wanjh kabenerohrok nawu Yawey.
PSA 89:7 Birrimak bininj nawu kabirriwohrnawohrnan, wanjh kabirridjalmarnekele God. Nungka wanjh nawernhdulkarrekimuk dja kabenyurrhke bedberre rowk.
PSA 89:8 Ngudda Yawey nawu God, wanjh ngudda yibenmirndekarrme armies kore heaven! Nangale mak ngunerohrok? Ngudda Yawey wanjh yingudkimuk duninjh, dja ngarriburrbun ngudda wanjh yidjalwoybuk munguyh munguyh.
PSA 89:9 Ngudda yiwohrnan rowk kore kurrula manbu kaborokayhme dja kabobidbidun. Bu kumayorrk kabowayhme kore kurrula, wanjh ngudda yingurdke rowk.
PSA 89:10 Ngalbu Rahab wanjh mayh ngalbang dja ngalkimuk duninjh, wanjh yidjalkukberelhmeng bu doweng. Mak ngudda yibenyarlarrkeng nawu ngurriyidko bininj kundulkarre dorrengh ke.
PSA 89:11 Kaddum rowk wanjh ngudda ke, dja mak kurorre rowk. Ngudda yibolkmarnbom kurorre rowk dja yimarnbom yehyeng nawu kahdi kondah.
PSA 89:12 Ngudda yibolknameng kakbi dja mak walem. Manbu kuwarddekimuk Tabor dja Hermon, wanjh yiman kayime kabenewayini kunnjilngmak dorrengh bu ngundingeyburlume.
PSA 89:13 Ngudda yidjalkudji yirrulkarrekimuk duninjh! Yidjalwernhngudjbang, dja kubidkukun ke wanjh kawinhme rowk kunngudj dorrengh.
PSA 89:14 Ngudda yidjalwohrnan rowk bu munguyh yibendjadme djal mandjad duninjh, dja minj njale kunwarre yiyime munguyh. Ngad ngundiburrbun bu ngudda kandjalmarnedjare dja minj kankowe bu munguyh.
PSA 89:15 Bininj nawu ngundiborlhmeng dja wanjh ngundingeyburlume, wanjh birrinjilngmak duninjh. Bedda wanjh ngurridjarrkre kore ngudda bu yibenmarnebolkwolkan, ngudda nawu Yawey.
PSA 89:16 Bedda ngundingeyburlume kunnjilngmak dorrengh bu kunbarnangarrakuyeng. Mak kabirrimarrmarr bu ngundiburrbun ngudda yidjalkurduyime kore djal kunmakkenh.
PSA 89:17 Ngudda yibenngeykimukwon dja yibenwon ngudda ke kunngudj dorrengh nawu bininj ke. Ngudda yidjare bu kanmurrngrayekwon dja kanngeykimukwon ngadberre.
PSA 89:18 Woybukkih wanjh ngudda Yawey yidjarrngbom nahni king nawu kannahnan. Ngudda God nawu Nadjamun Duninjh ngadberre nawu Israel kankebmawahmeng, wanjh kanwong nahni king ngadberre.
PSA 89:19 Yawey, ngudda kunkareni yiyolyolmeng bedberre nawu ngundiwoybukwoni, yiman kayime bu ngundiwaralnang dja ngundibekkang bu ngudda yiyimeng, “Ngaye ngamurrngrayekwong nakudji bininj nawu nangudjbang soldier. Ngaye ngadjarrngbom nahni bininj kore ngudberre, dja ngangeykimukwong.
PSA 89:20 Namekbe bininj kangeyyo David, nawu nganmarnedurrkmirri dja ngalkeng. Ngaye wanjh ngakodjdjuhkeng manbu mankalkkidmak mandjamun ngardduk.
PSA 89:21 Ngaye ngawernhkarrme kubid ngardduk, dja ngabidyikarrme kunberlwi ngardduk.
PSA 89:22 Minj nangale nawu kabiwirrihme wanjh kabibun bu kabimarnbun kakarremulewan. Minj mak birriwarre bininj kabirriyurrhke.
PSA 89:23 Bininj nawu kabirriwirrihme, wanjh ngaye ngabenkukberelhme. Ngabenkukburriwe bininj nawu kabirriwidnan.
PSA 89:24 Ngaye ngamarnedjare munguyh munguyh dja minj ngabawon, dja ngangeykimukwon nuye kore kunngey ngardduk.
PSA 89:25 Ngakurrme ba kadjalwohrnan kore kurrula bu kunbidwi nuye, dja kawohrnan mak mankabo rowk kore kubidkukun nuye.
PSA 89:26 Nungka wanjh kankayhme, dja kanmarneyime, ‘Ngudda wanjh Kornkumo ngardduk, dja God ngardduk, dja mak kanngehke ngardduk, yiman kayime manwarddekimuk kore ngawarlkkarren.’
PSA 89:27 Dja warridj ngamarnbun kayimerran nadjaman duninjh ngardduk, dja ngamarnbun king nawu kabenyurrhke birribuyika kings rowk kore kondah kurorre.
PSA 89:28 Ngaye ngadjalmarnedjare munguyh munguyh. Manbu ngawokkurrmerren nuye wanjh minj kawokyakmen.
PSA 89:29 Ngabenmarnbun nuye mawahmawah bu kabirriyimerran kings nawu kabirriwohrnan munguyh, dja manbu kadjalle munguyh yiman kayime heaven.
PSA 89:30 Bu David nuye bebeywurd kabirribawon mankarre ngardduk, dja minj kabirriwokmarrkmang manbu mankarre ngabenwon,
PSA 89:31 wardi bu minj ngandiwokbekkan dja kabirriwokburriwe ngardduk, dja bu kabirribawon kunwok manbu ngabenmarnewokkurrmeng,
PSA 89:32 wanjh ngaye ngabenbun kundulk dorrengh, ngabenwidjbihke kundjalkimuk.
PSA 89:33 Dja bonj. Ngaye minj ngaborledkerren bu ngadjalmarnedjare munguyh munguyh. Minj ngabawon kore ngadjalwoybuk kore nuye.
PSA 89:34 Minj mak ngabawon kore ngaye ngabenmarneyingkihwokkurrmerrinj, dja minj mak ngawokborledkerren kore ngaye ngawokdi bedberre.
PSA 89:35 Ngaye korroko ngawokkurrmerrinj nuye nawu king David. Ngaye wanjh ngadjalmak duninjh dja minj ngakowe kore ngayime nuye.
PSA 89:36 Ngayimeng bu ngabenmarnbun bininj nawu nuye mawahmawah, wanjh kabirrire munguyh. Dja bedda kabirriwohrnan yiman David bu munguyh munguyh.
PSA 89:37 Kabirridjalre yiman nawu dird kare munguyh, nawu ngaye nganyolyolme kore kaddum.” Kuhni rowk nawu Yawey yimeng.
PSA 89:38 Aba, njalekenh ngudda Yawey yiwarnyakminj dja yidjalbawong nawu king ngadberre? Ngudda wanjh yikodjbaruy, dja njalekenh yiyiddung nuye?
PSA 89:39 Ngudda wanjh yiwokburriweng kore yiwokkurrmerrinj nuye, dja yidjalburriweng nawu kodjdjongbuyindi crown nuye kore kundjulng.
PSA 89:40 Ngudda yibakkabakkeng kawarnamyo kore kured nuye, dja mak yirurrkbakkeng kururrkbubuyika nuye kore nungka kurrmerrinj bu kabirriburrenkenh.
PSA 89:41 Birribuyika bininj kabirridjirdmang njalehnjale nuye, dja nawu birriredbo nuye wanjh kabirridjaldjekmiwon.
PSA 89:42 Njalekenh yibenbidyikarrmeng nawu birriwirrihmi nahni nawu king? Yibennjilngmarnbom bedberre rowk nawu birriyidko nuye.
PSA 89:43 Ngudda yiman kayime yidjurrhwarrewong mandjawakkimuk nuye, dja nawu birriwirrihmi wanjh yibenmarnbom birriwinhmeng dja nawu king ngudda ke yidjalbawong bu djalbarabom kore birriburreni.
PSA 89:44 Ngudda yingeywarrewong dja yibularrbom nawu kunmakmak nuye. Ngudda yiman yidjalburriweng chair kore yerrkang bu wohrnawohrnani.
PSA 89:45 Ngudda wanjh yingudjyakwong nuye dja kabekkarren yiman bu djalkohbanjminj. Dja mak yimarnbom ba kayemengalme duninjh.
PSA 89:46 Adju, ngudda nawu Yawey, yiddok kandjalmarnewarlkkarren bu munguyh? Yiddok munguyh yidjaldung dja yikangewurlhme?
PSA 89:47 Kanburrbun bu ngaye djal bininj dja ngadjaldarrkiddi bu kundjaldedjumbung! Njalekenh bu ngudda kanmarnbom ngad bininj bu djal burudjang ngarridarrkiddi.
PSA 89:48 Nangale bininj kahdjaldarrkid munguyh dja minj mak karrowen? Bonj, minj nangale bininj kangehkerren kore kumidjbeh.
PSA 89:49 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk! Yiddok yiwarnyakminj nawu David? Kunkare ngudda yimarnedjareni dja yimarnewokkurrmerrinj nuye, yiddok yimayaliborledmeng?
PSA 89:50 Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, kanburrbun ngaye nawu marnedurrkmirri ke. Yiwernhburrbun bu birriwern nawu birridjenbuyika bininj ngandidjekmiwon, dja ngandikangewarrewong ngardduk.
PSA 89:51 Bininj nawu ngundiwirrihme ngudda nawu Yawey, wanjh ngaye warridj ngandidjekmiwong. Bedda wanjh munguyh ngandidjekmiwon ngaye nawu kandjarrngbom dja kanmarnbom king kore baleh yarrka ngare.
PSA 89:52 Bonj, wanjh karridjalburlumen Yawey munguyh munguyh! Amen dja Amen!
PSA 90:1 Nawu Yiwohrnan, bu kerrngehkenhni duninjh dja wanjh bolkkime ngad ngarridi munguyh kore ngudda.
PSA 90:2 Bu yerre kondah kurorre yibolkmarnbom dja kunwarddekimuk warridj yibebkeng, bu kerrngehkenhni duninjh dja mak bu yerreyerre, ngudda djal God nawu ngudda yidjalyingkihni mak yihdjalni munguyh munguyh.
PSA 90:3 Bu bininj kabirridowen ngudda yibendurndiwe kore kunkulk kabirridurndeng. Bu yiyime bedberre “Ngurridurnden kore kunkulk, ngudda nawu djalbininj.”
PSA 90:4 Kore ngudda yinan nawu thousand mandjewk, ngudda yiyime nakka djal kunbarnangarrakudji manbu ngokko wam, dja yiman kayime kunkakkudji kare.
PSA 90:5 Ngudda yibenyakwon bininj yiman kayime kundjurrh kabenkukkan. Bininj rowk yiman djal kundalk manbu kahkolhdebebme bu kunkabel.
PSA 90:6 Bu kukabel kayimerran wanjh nakka kabirrikerrngehme, dja bu kumunun kayimerran wanjh kunukka yiman kayime kundalk karralkdarlehmen dja wanjh kabirridowerren.
PSA 90:7 Wanjh bu yiyiddung ngadberre nawu bininj, kunukka wanjh kandjalyakwon. Bu yikangewurlhme, nakka kanwernhkelehme ngadberre.
PSA 90:8 Dja yikurrmeng kunwarre ngadberre kore kumirrk ke, mak yinan manbu manwarlkkaykenh kunwarre ngadberre manbu minj ngarrimulewan kurobbe yiman bu ngudda kankangewolkang.
PSA 90:9 Ngudda kandjaldung munguyh ngadberre bu nawern mandjewk ngarriwe, yerre wanjh ngarribalburnbun. Ngarringolekwerren dja ngarridowen.
PSA 90:10 Dja mandjewk nawu ngadberre bu ngarrimimbi nakka seventy, dja bu yiman ngarribalmurrngrayek nakka kabalderrehme ngadberre eighty. Wanjh kunmekbe kayime nawu mandjewk ngarridowingalme, Bu mandjewk rowk ngadberre, wanjh ngarridjaldurrkmirri wernkih duninjh, dja mak ngarridjakbekkabekkan. Wanjh makka werrkwerrk kare, yerre wanjh ngad ngarribalre.
PSA 90:11 Minj nangale kawernhburrbun bu kundulkarre dorrengh yiyiddung kundulkarre ke dorrengh. Bu yiyiddung kunkimuk nakka kankelehme ngadberre kunkimuk.
PSA 90:12 Mah, wanjh kanbukkabukka ngadberre ba ngarriburrbun manbu kunngolek ngadberre makka mandedjdjumbung, dja mak bu ngarriborlhme kunmayali ke kore kukange ngadberre
PSA 90:13 Ngudda Yawey, yimdurnden kore ngadberre bu munguyh. Baleh kabolkyime bu yimdurndeng? Yibenkongibu bininj nawu ngundimarnedurrkmirri.
PSA 90:14 Kanmarnedjaremen munguyh munguyh dja kankongibu yiman kankukbarlkemen bu kukabelbubuyika kayimerran munguyh. Wanjh kuhni bu ngundimarnenjilngmak dja ngundimarnewayini munguyh munguyh kore ngarridarrkiddi.
PSA 90:15 Dja wanjh kanwo kunnjilngmak ngadberre ba kabularrbuyindan manbu kunnjilngwarre bu kunkuyeng ngarrihkarrmi kerrngehkenh. Dja kannjilngmarnbun kunkuyeng yiman bu ngad kunkuyengni ngarrinani djal kunwarrekenh.
PSA 90:16 Mak kanbukkan ngad nawu ngundimarnedurrkmirri kore kunmak ngudda yihkurduyime. Yibenbukkabukkan ngadberre wurdwurd dorrengh ba bu kabirrinan ngudda ke kundulkarre manbu kunwernhmakmak.
PSA 90:17 Ngudda Yawey, nawu God ngadberre kanmarnekurduyimen kunmak! Mak kanbidyikarrmen ngadberre bu ngarriyakwon rowk kore ngarrikurduyime kunbidwi ngadberre. Dja kanmarnekurduyimen ba bu ngarriwernhmarnbun kunmak dorrengh kore kunbid ngadberre.
PSA 91:1 Bininj nawu kayo munguyh kore God nawu Nawernhkimuk Duninjh kahbinahnan, wanjh kangehme kumekbe. God nawu Nawernhkimuk wanjh nungka yiman kabimarnedjurlewon namekbe bininj.
PSA 91:2 Wanjh ngaye ngamarneyime Yawey, “Ngaye ngakelerlobme kore ngudda ba bu kannahnan. Ngudda wanjh ngardduk God, dja ngaye ngakangekurrmerren kore ngudda.”
PSA 91:3 God nungka ngunbebke kore nawu kawarlkkayindi ngunbungkardmang bu ngunbongkarrme. Dja mak ngunmarnbun kore kundjak kunkimuk ngunmang.
PSA 91:4 Nungka ngunkukbarrkbun yiman yerreh namarddol kayawbarrkbun mayhmayh yaw, kaluk ngunkurrme kore kanjdji kuwel nuye bu yiwarlkkayindi. Mak kunwoybuk nuye ngunkukbalhme dja ngandjurruddi kore nungka kayingkihwokkurrmerren.
PSA 91:5 Wanjh yuwn bu yikelemen njalehnjale ngunmarnebebme bu kumunun. Mak bu barnangarra kayimerran minj yikengeme manbu bunarra bu kabirriburriwe kore ngudda.
PSA 91:6 Bu kumununbubuyika, wanjh yuwn bu yikele bu kundjak kamre ngunmang. Mak yuwn bu yikelemen kore kunwarre kunkimuk bu kabebme kore kunbarnangarraburrk.
PSA 91:7 Bu ngurriburren yiman war, kunubewu kore kungurrird ke nakka one thousand bininj kabirridowen, mak kunubewu ten thousand bininj dja ngudda minj njale ngunbun. Ngudda wanjh kamak yihdi.
PSA 91:8 Wanjh yihdjaldi bu yibenhnan nawu birriwarre bininj kabirrihmankarren bu nungka God kayiddung bu kabenhbun bedberre.
PSA 91:9 Mah, bu ngudda ngurrikelerlobme dja ngurriyuwn kore nawu Kawohrnan Rowk wanjh ngurridi munguyh kamak rowk kore ngunnahnan. Nungka wanjh Yawey nawu Nadjalwernhkimuk duninjh, dja ngaye ngankukbalhme dja nawu ngannahnan.
PSA 91:10 Bu kuhni ngurrikurduyime, wanjh minj njale nawu nawarre kakurduyimerran ngudberre, mak nawu kundjak kunbang duninjh minj kamdarnhderrehme kore kured ngurrihni.
PSA 91:11 Nungka kabenwon kunwok kunrayek bedberre angels nuye bu ngunmulewan, ba bu ngundiwernhnahnan kore baleh yarrkka ngurrire.
PSA 91:12 Bedda wanjh ngundimang dja ngundiwayhke kaddum kore kubid bedberre, ba kunwardde minj ngunwohdengedong.
PSA 91:13 Mak ngurrbenkukmelmelme lion nawu mayh nabang duninjh, dja nayin nabang duninjh. Yidjalmelme dja yibenbun kurrenge ke.
PSA 91:14 Wanjh Yawey kayime, “Nanihnjanu bininj wanjh nganmarnedjare ngaye, nakka wanjh ngangehke. Ngamarnekukdjurruddin bininj nawu ngaye nganngeyburrbun.
PSA 91:15 Bu nungka ngankayhme, wanjh ngaye ngawokmang. Bu baleh yarrkka kunrayek kabebme bedberre, ngaye kunmekbe ngarrihdjarrkdi. Ngaye ngangehke dja mak ngangeykimukwon.
PSA 91:16 Kaluk ngabenngolekkuyenghme bu kunkuyeng kabirrihdarrkiddi. Dja mak ngabenbukkabukkan bu ngabenngehkekenh.”
PSA 92:1 Kunukka kundjalmak bu ngundimanjbun ngudda nawu Yawey. Dja kamak bu ngundimarnewayini kore ngudda nawu yingeymakkaykenh, ngudda nawu God Yiwernhkimuk Duninjh.
PSA 92:2 Bu malamalaywibubuyika rowk, wanjh ngundimulewan bininj rowk bu ngudda munguyh kandjalmarnedjare, dja kumunun rowk wanjh ngundimulewan bininj rowk bu ngudda nawu minj munguyh kanbawon.
PSA 92:3 Ngarridirri manbu instrument kakarrme ten kunyarl, dja mak kore harp bu ngarrimarnbun manmakkenh music bu ngudda wanjh ngundimulewan.
PSA 92:4 Ngaye wanjh nganjilngmakmen kore nganan kore kunwern yikurduyime kundulkarre ke Yawey! Wanjh ngaye ngawayini kunnjilngmak dorrengh bu nganan kore ngudda yimarnmarnbun kore ngudda ke kubid.
PSA 92:5 O Yawey ngudda wanjh yikurduyime kundjalwern dja kunwernhkimuk duninjh! Dja ngudda wanjh yidjalmayalidulmuk.
PSA 92:6 Nawu birribengwarr bininj minj ngundimayaliburrbun, dja nawu birriwarre bininj minj ngundimenmenbekkan kore ngudda yimayaliyime.
PSA 92:7 Bedda minj kabirrimenmenburrbun bu birriwarre bininj wanjh kabirridowerren yiman kundalk manbu kadjordmerren, dja bonj, kadarlehmen, karrowen. Nawu birriwarre bininj kabirriwernmerren dja kabirrikurduyime kunwarre ba bu kabirrikukenworren, dja bonj, kaluk kabirridjalbularrbuyindan rowk.
PSA 92:8 Dja ngudda Yawey yidjaldi munguyh kaddum kore heaven, dja yidjalwohrnawohrnan rowk!
PSA 92:9 Woybukkih! Bininj nawu ngundiwidnan ngudda Yawey, wanjh kabirridowerren. Dja bininj nawu kunwarre kabirrikurduyime wanjh kabirriyarlarrmerren.
PSA 92:10 Dja ngaye wanjh ngayime ngudda kanmurrngrayekwong ba ngangudjbangmen yiman kayime nabang bulikki. Ngudda kankodjdjuhkeng mankalkkidmak dorrengh.
PSA 92:11 Ngaye wanjh ngabennang kunmim ngardduk nawu ngarriyidko bu birridjalmankang kore birribarabom. Dja kore kunkanem ngardduk wanjh ngabenbekkang birriwarre bininj nawu ngandibuyi bu bedda birrikelekayhmi.
PSA 92:12 Dja nawu birrimak bininj, nakka kaluk kabirrikangebarlmiyindan kunmakmak nuye nawu Yawey. Kabirridjordmen yiman kayime kundulkmak cedars kore kubolkkimuk Lebanon.
PSA 92:13 Nawu birrimak bininj yiman kayime kundulk nawu Yawey djabnameng kore kuberrkkah kunrurrk nuye, dja wanjh kabirridjaldi kamak rowk.
PSA 92:14 Nawu birrimak bininj bu kabirrikohbanjmen, wanjh bedda yiman kayime kundulk manbu kadjalkarrme mandjolengmak bu munguyh. Bedda yiman kayime kundulk manbu ngudjbang dja kadjalkarrme kunmalaworrmak.
PSA 92:15 Bedda wanjh kabirrimulewan bu kabirriyime, “Nawu Yawey, nakka djal mandjad duninjh kayime. Nungka minj kunwarre kayime munguyh munguyh. Dja ngakurrmerren kore nungka dja ngandjalnahnan ba bu minj njale ngankilekme!”
PSA 93:1 Nawu Yawey kawohrnan rowk! Nungka king duninjh dja kadjongbuyindi namakmak duninjh kunmadj nawu kingskenh. Nungka narrulkarrekimuk duninjh ba bu kabenbun rowk. Nungka bolkmarnbom rowk kondah kurorre, dja minj nangale kabolkrokayhwe.
PSA 93:2 Ngudda Yawey wanjh yidjalwohrnawohrnang rowk bu kerrngehkenh duninjh, dja mak munguyh munguyh.
PSA 93:3 Kurrula yiman kawayini kore ngudda Yawey. Kurrula yiman kakayhme wernkih duninj bu kayolyolme ngudda ke. Manbu kunmayorrk kunkimuk kabobun kurrula, dja kabomurrngrayekworren kore ngudda.
PSA 93:4 Ngudda Yawey wanjh yidjalwernhkimuk duninjh dja yiyurrhkeng kurrula nawu kawernmerren. Nawu kurrula kabobidbun, dja ngudda wanjh yidjalkimuk duninjh, dja yidjalyurrhke rowk. Yawey, wanjh ngudda yidjalngudjkimuk duninjh, dja yibenyurrhke rowk nawu heaven kabirrihni.
PSA 93:5 Yawey, ngudda yikarremarnbom mankarre duninjh manbu kadjaldi munguyh. Kore ngudda yihdi, wanjh kubolkdjamun duninjh, dja kundjalmak kahdi munguyh munguyh kore manrurrkdjamun ke.
PSA 94:1 O Yawey, ngudda God nawu kandjadme dja kanbun ngad bininj. Ngudda nawu kandjadme bu djal mandjad duninjh, wanjh kanmarnekukbukkarren ba bu ngundinan kore yirrung duninjh.
PSA 94:2 Ngudda nawu kandjadme ngad ngarriwarlahkenh bininj rowk kondah kore kurorre, wanjh yimray. Yibenbun bininj nawu kabirriburlumerren kore kunwarre kabirriyime.
PSA 94:3 Nahni nawu birriwarre bininj wanjh munguyh kabirridjalmarrmarr, dja kawarre! O Yawey, baleh kabolkyimerran bu ngudda yibenngurdke nawu birriwarre bininj? Yiddok kunkuyeng?
PSA 94:4 Bedda munguyh kabirriyolyolmerren bu kabirriburlumerren. Nawu birriwarre bininj kabirridjalkimukworren munguyh.
PSA 94:5 O Yawey bedda kabindibun nawu ngudda ke bininj. Bedda kabindiwarrewon nawu ngudda ke bininj.
PSA 94:6 Bedda wanjh kabindibun daluk ngalbu kamarrdjukun, dja mak nawu birridjenbuyika bininj. Bedda mak kabindibun dja kabindikukburriwe nawu birrimarladj wurdwurd nawu birrikornkumoyak.
PSA 94:7 Birrimekbe birriwarre bininj kabirriyime, “Nawu Yawey minj kankurdunan! Nahni God nawu Jacob nuye, minj kaburrbun!”
PSA 94:8 Ngudda nawu ngardduk bininj, wanjh ngurrinahnarrimen! Yikahwi ngudda ngurribengwarr! Ngudda nawu ngurrikodjkuluyak, wanjh ngurridjalmayalimarnburrimen!
PSA 94:9 God kanwong kunkanem kadberre, yiddok ngurriyime bu nungka minj njale kabekkan? Nungka kanwong kunmim, yiddok ngurriyime bu nungka minj kabolknan?
PSA 94:10 Ngurriburrbun bu Yawey kabenbun birribang bininj kore kubolkbubuyika rowk, dja yiddok ngurriyime minj mak kanbun ngad bininj? Nungka wanjh kanbukkabukkan ngad bininj rowk ba bu njalenjale karriborlhme, yiddok ngudda ngurriyime bu nungka minj njale kaburrbun?
PSA 94:11 Bonj, nawu Yawey kanmayaliburrbun, ngadberre ngad nawu djal bininj, dja nungka kayime bu ngad karrimayaliwarre.
PSA 94:12 Ngudda Yawey, bu yirrung nangale nawu bininj, dja bu yibengdayhke, wanjh nakka kanjilngmak, dja ngudda yibukkabukkan kore ngudda ke mankarre.
PSA 94:13 Nahni bininj bu kunyid kabimarnebebme wanjh kadjalle kamak rowk kaluk bu nawu nawarre bininj kamankan kore kumidj bu kabimadbun!
PSA 94:14 Dja woybukkih nawu Yawey minj kabenbodmewon nawu nuye bininj rowk. Minj munguyh kabenbawon bininj nawu nungka bendjarrngbom.
PSA 94:15 Nungka wanjh kanyawoyhdjadme bu djal mandjad nuye, dja bininj nawu kabirridjaldjare kunmak, wanjh kabirridjaldjare manbu mandjadkenh.
PSA 94:16 Adju! Nangale nganmarnebebme bu kabenngurdke nawu birriwarre bininj? Dja nangale kamre dja kanbidyikarrme bu nawu birriwarre bininj ngandimarnebebme?
PSA 94:17 Bu Yawey minj nganbidyikarrmeninj, wanjh ngarrowimeninj, dja ngahdiwirrinj kore kundowikenh kore ngadjalwokyak bu munguyh.
PSA 94:18 Dja bonj, ngaye ngakayhmeng bu ngayimeng, “A! Ngarrengeyirrebme!” Wanjh ngudda Yawey nawu kandjalmarnedjare dja kanwayhkeng ba minj ngamankayi.
PSA 94:19 Ngaye bu ngakangewarre wanjh ngudda kankangemurrngrayekwon ba nganjilngmakmen.
PSA 94:20 Ngudda minj yibenbidyikarrme nawu birridjalwarre kings. Bedda nawu kunrayekkenh kabindimarnewohrnan bedberre bininj bu kabirrikarremarnbun mankarrewarre.
PSA 94:21 Bedda kabirriraworren bu kabindimarnekurduyime kunwarre bedberre nawu birridjalmak bininj, dja kabindiwarrewan kore court ba bu kabindibun.
PSA 94:22 Dja ngaye, wanjh nawu Yawey yimerranj kubolkmak ngardduk kore ngangehme. Ngaye ngakelerlobme kore God ngardduk ba nganbalhme, yiman bu ngawarlkkarren kore kuwarddekimuk.
PSA 94:23 Nungka wanjh kabenkarremulewan kore bedberre kunwarre. Kabenbularrbun kore bedda kunwarre kabirriyime. Yawey nawu God kadberre wanjh kabenbularrbun.
PSA 95:1 Mah, wanjh ngurrimray karriwayinin nuye nawu Yawey, dja karrimarnemarrmarrnin! Kab karrikayhmen bu karriburluburlume nungka nawu kanngehke kadberre.
PSA 95:2 Karrimirndemornnamerrimen kore kumirrk nuye bu karriwernhmanjbun, dja mak karriwayinin nuye dja karrimarnedirri music dorrengh.
PSA 95:3 Kuhni karrikurduyime dja nungka nawu Yawey nakka djalwernhdulkarrekimuk dja nakimuk God duninjh, dja mak king duninjh nawu kabenyurrhke bedberre birribubuyika gods.
PSA 95:4 Nungka kakarrme kubid nuye kanjdji duninjh kore kondanjkunu kurorre, mak manbu manwarddekuyeng kaddumkah, makka warridj nungka nuye.
PSA 95:5 Mak manbu kurrula, makka nuye rerrih, dja wanjh nungka marnbom. Dja mak nungka welengbolkmarnbom mahni kurorre kunbidwi nuye.
PSA 95:6 Mah, wanjh ngurrimray karrimarneboddan nuye Yawey dja karridjalburluburlumen. Nungka kanmarnbom kadberre, wanjh karridjalmarnebarddurrukkurlhdan kore kumirrk nuye.
PSA 95:7 Nungka wanjh God kadberre, dja kannahnan ngad nuye bininj, yiman kayime shepherd kamirndenahnan mayh nawu sheep kore kubolkmak nuye. Wanjh bolkkime ngurribekkabekka kore nungka kawokdi, kore kayime,
PSA 95:8 “Yuwn bu ngurrikangerayekworren dja kandibodmekenhwon yiman birriyimeng nawu mawahmawah ngudberre kore bolkngeyyoy Meribah dja Massah kore kubolkdarleh.
PSA 95:9 Kumekbe nawu mawahmawah ngudberre ngandirohrokmeng dja ngandiwiddjungi, dja kunukka birribengmidjdanj kore ngandikurdunani ngaye bu kunmak ngabenhmarnekurduyimi.
PSA 95:10 Wanjh kundjalkuyengkenh ngaye ngabenyiddungi bedberre bininj bu kudjewk forty, dja ngayimeng bedda minj birrimayalimak bininj, dja minj nganwokmarrkmayinj kore ngadjareni bu birrirawinj.
PSA 95:11 Wanjh kumekbekenh kunu ngayidduy dja ngawokkurrmerrinj bu minj kabirringimen kore ngayekenh ba bu kabirringehme.” [Exodus 17:7]
PSA 96:1 Ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk kore kubolkbubuyika rowk, wanjh ngurrimarnewayinin nawu Yawey. Ngurridjalwayinin manbu mankarrekerrnge nuye nawu Yawey.
PSA 96:2 Ngurriwayinin nawu Yawey, dja ngurringeyburluburlumen! Munguyh ngurrimulewa kunbarnangarra rowk bu nungka wanjh kanngehkeng!
PSA 96:3 Ngurrbenbengdayhke bininj birriwarlahkenh rowk, bu ngurriyime nakka nadjalmakkaykenh God. Ngurrbenmarneyimen bininj nawu birriwokbubuyika rowk, bu nungka wanjh kakurduyime kunwern kundjaldulkarrekimuk dorrengh.
PSA 96:4 Kaluk nawu Yawey nakka wanjh nawernhkimuk dja nadjalmakkaykenh ba bu bininj kabirriburlume. Bininj rowk wanjh kabirrimarnekelemen wernkih duninjh nuye nawu God duninjh. Nungka wanjh kabenyurrhke birrikilehkilelh gods nabubuyika yerre.
PSA 96:5 Birribuyika gods nawu bininj birridjenbubuyika bindimarnbom, nakka djal idols manbu minj njale kakurduyime. Dja nawu Yawey naweleng wanjh marnbom kore karrinan kaddum rowk.
PSA 96:6 Nungka kahdi kore kubolkmakkaykenh, dja kakarrme nadjalmakkaykenh rowk. Nungka wanjh narrulkarrekimuk duninjh dja mak nakukmakkayhkenh duninjh. Wanjh yehyeng rowk, dja mak bininj rowk kabirridjalmarneboddan nuye.
PSA 96:7 Ngudda bininj rowk nawu ngurrimudbubuyika ngurribolkbubuyikabeh, wanjh ngurrimulewa bu nawu Yawey nadjalmakkaykenh duninjh, dja nawernhdulkarrekimuk.
PSA 96:8 Ngurriyimen bu nungka nawernhngeykimuk duninjh! Ngurriyika njalenjale bu ngurrimarnekurrme bu ngurriwon bu ngurringimen kururrk nuye.
PSA 96:9 Ngurrimarnebodda nawu Yawey bu ngurrire darnkih kore nuye nawu God duninjh namakkaykenh. Ngurriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre, wanjh ngurrikukdeldelmen kore kumirrk nuye!
PSA 96:10 Mah, ngurriwarlahkenh bininj rowk, wanjh ngurriyimerrimen, “Nawu Yawey kawohrnan rowk!” Dja kondah kurorre kore karrihni, wanjh nungka marnbom dja minj nangale kabolkrokayhwe. Nungka nawu Yawey wanjh kabendjadme bininj birridjenbubuyika rowk bu djal mandjad duninjh.
PSA 96:11 Nawu kabirrihni kaddum kore heaven, wanjh birriwernhnjilngmakmen nuye. Nawu kabirrihni kondah kurorre, dja nawu kurrulawaken warridj, wanjh birridjalkayhmen nuye, kunnjilngmak dorrengh.
PSA 96:12 Mayh rowk, dja njalenjale nawu kahyo kore kurorre wanjh birridjalnjilngmaknin. Kaluk kundulk rowk kore kuberrk kurrulkwern wanjh yiman kabirrimarnewayini bu kunnjilngmak dorrengh.
PSA 96:13 Kaluk yehyeng rowk dja bininj rowk kore kondah kurorre birriwayinin kore kumirrk nuye Yawey bu nungka kamre kabendjadme rowk. Nungka wanjh kabendjadme birriwarlahkenh bininj rowk bu djal mandjad dja kunwoybuk dorrengh.
PSA 97:1 Nawu Yawey kawohrnan rowk! Nakka wanjh king duninjh. Birriwarlahkenh bininj rowk wanjh birriburluburlumen nuye! Bininj kore kubolkbubuyika rowk nawu kabirrihni djarreh, wanjh birrimarnenjilngmarrmarr nuye.
PSA 97:2 Nawu Yawey kahdi kore kunngol kundulmuk dja kumunun kunkimuk kadjongburren. Nungka kahyerrkan kore kawohrnankenh. Nungka wanjh kadjadme bu djal mandjad duninjh, dja mak kore kunmakkenh.
PSA 97:3 Nungka kamunkewe manbirlukimuk kore kumirrk nuye ba bu kabenwurlhke dja kabenbun nawu birriyidko nuye.
PSA 97:4 Nungka mak kamunkewe namarrkon nuye dja kabolkwolkan kondah kurorre rowk. Birriwarlahkenh bininj kabirrinan dja wanjh kabirrideldelme.
PSA 97:5 Kuwarddekihkimuk wanjh kabirridjalkelkdan kore kumirrk nuye Yawey nawu kawohrnan rowk kore kondah kurorre.
PSA 97:6 Kungol rowk kabimulewan bu nungka kadjalkurduyime kunmak. Birriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre, wanjh kabirrinan bu nungka nadjalkudji God nadjalmak.
PSA 97:7 Bininj nawu kabirrimarneboddan nawu idols, dja kuhni kabirriburlumerren, wanjh kabirriyemengalme rowk. Kaluk nawu birribuyika gods wanjh birridjalburlumen nawu Yawey!
PSA 97:8 Bininj nawu kabirrihni kore Zion kabirriwokbekkan nawu Yawey, wanjh kabirridjalmarrmarr duninjh. Bininj nawu Judah benkebmawahmeng, nawu kabirrihni kore kunredbubuyika, wanjh bedda warridj kabirrinjilngmak bu kunmekbekenh ngudda nawu Yawey kabendjadme bu djal mandjad duninjh.
PSA 97:9 Ngudda nawu Yawey, ngudda wanjh yibenyurrhke rowk dja yidjalwohrnan rowk kore kondah kanjdji kurorre. Ngudda yidjalngeykimuk duninjh kore yibenyurrhke rowk nawu birribuyika gods.
PSA 97:10 Ngudda bininj nawu ngurrimarnedjare nawu Yawey, wanjh ngurridjalwirrihmen kunwarre. Nawu Yawey kabenkukdjurruddi bininj nuye ba bu kabirridjaldarrkid. Nungka kabenbebke kore birriwarre bininj kabindibongkarrme.
PSA 97:11 Nungka mak kabenmarnebolkwolkan nawu birrimak bininj, dja kabennjilngmarnbun bininj nawu kabirridjare ba bu kabirrimarrmarr kore nungka.
PSA 97:12 Ngudda nawu ngurrimak bininj, wanjh ngurridjalmarrmarr kore Yaweykenh. Ngurrimanjbu dja ngurringeyburlumen nungka nawu nangeydjamun duninjh.
PSA 98:1 Mah! Karriwayinin mankerrnge mankong bu karriburlumen nawu Yawey! Nungka wanjh kurduyimeng kunwern kunmakmak! Nungka benngehkeng bininj kubidkukun dja kunberl kunmurrngrayek nuye dorrengh.
PSA 98:2 Nawu Yawey mulewarrinj ba bu bininj rowk kabirriburrbun nungka wanjh kabenngehke. Nungka benbukkabukkang birriwarlahkenh bininj rowk kondah kurorre ba kabirriburrbun nungka wanjh kadjalkurduyime kundjalmak duninjh.
PSA 98:3 Nungka wokkurrmerrinj bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja wanjh woybukkih kurduyimeng rowk kore yimeng. Nungka wanjh kabendjalmarnedjare dja minj kabenbawon. Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk birrinang nawu God kadberre bu munguyh kabendjalngehke bininj.
PSA 98:4 Mah! Wanjh ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk nawu ngurrikang kubolkbubuyika rowk, wanjh ngurriwernhburluburlumen nuye Yawey. Ngurriburluburlumen bu ngurriwayiwayinin nuye kunwernhnjilngmak dorrengh!
PSA 98:5 Ngurrimarnewayinin mankongmak bu ngurriburluburlumen nawu Yawey instruments dorrengh. Ngurridirri bu ngurribun nawu kore harps.
PSA 98:6 Mak ngurribuhmen kore trumpets dja kunkanem yiman horns, dja ngurriwernhkayhmen kunnjilngmak dorrengh nuye Yawey, nawu king kadberre.
PSA 98:7 Ngudda kurrula, dja nawu djenj rowk kore kanjdji, wanjh ngurridarrahmen bu kunwok kunkimuk. Ngudda nawu kurorre, dja nawu bininj dja mayh rowk kabirrihni, wanjh ngurridjarrkwayinin nuye.
PSA 98:8 Ngudda nawu mankabo rowk, wanjh ngurribiddowkmen kore nungka kunnjilngmak dorrengh! Ngudda nawu kuwarddekimuk rowk, ngurridjarrkwayinin kunjilngmak dorrengh kore kumirrk nuye nawu Yawey. Dja nungka kamre dja kabendjaddjadme birriwarlahkenh rowk bininj kore kondah kurorre. Kaluk nungka kabendjadme bu djal mandjad, dja kabenbebbehdjadme bu kundjalmakkenh.
PSA 99:1 Birriwarlahkenh bininj nakka kabirrikukdeldelme bu nungka Yawey kawohrnan kubolkwarlahkenh rowk. Nungka yiman kahyerrkan kore nawu cherubim bokenh kabenebarndi. Mah, kondah kore kurorre rowk wanjh kabolkdeldelme duninjh!
PSA 99:2 Nawu Yawey kahni kore kunred Zion, yiman king duninjh nawu kawohrnan rowk kore kubolkbubuyika rowk, dja kabenngeyyurrhke bininj rowk.
PSA 99:3 Ngudda Yawey, yidjalkudji yiwernhdulkarrekimuk duninjh, mak bininj ngundingeyburlumen bu kunkele dorrengh! Ngudda wanjh Yidjalwernhdjamun Duninjh.
PSA 99:4 Ngudda nawu King Duninjh, ngudda ngurrikarrme kundulkarre rowk, dja yidjaldjare bu bininj kabirrikurduyime kundjalmak. Ngudda wanjh kanbidyikarrmeng ba bu ngarridjadmerren bu djal kunmak dja mandjad warridj. Ngudda kunu kanmarnekurduyimeng ngad nawu Jacob nuye mawahmawah.
PSA 99:5 Mah wanjh, karriburluburlumen Yawey nawu God kadberre! Karrimarneboddan kurrenge nuye nawu kahyerrkan kore heaven. Nungka wanjh Nadjalwernhdjamun duninjh.
PSA 99:6 Nawu Moses dja Aaron, nakka wanjh nuye priests bokenh. Mak nawu Samuel dingihdi yiwarrudj nuye. Bedda wanjh birrikayhmeng nawu Yawey, dja wanjh nungka benwokmey.
PSA 99:7 Nungka wanjh kumwokdangeni kore kunngolbeh, dja nuye bininj wanjh birriwokmarrkmangi mankarre nuye manbu benwong.
PSA 99:8 Ngudda Yawey nawu God ngadberre, yibenbekkabekkang ngudda ke bininj bu ngundidjawani. Ngudda wanjh yibenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre. Dja ngaleng ngudda yibenbuni bininj nawu birrikurduyimi kunwarre.
PSA 99:9 Wanjh karriburluburlumen Yawey nawu God kadberre, dja karrimarneboddan nuye kore kuwarddedjamun nuye. Yawey nawu God kadberre, nakka wanjh Nawernhdjamun Duninjh.
PSA 100:1 Mah! Karriwernhkayhmen nawu Yawey bu karrimarrmarrnin duninjh, ngad karriwarlahkenh bininj nawu karrihni kubolkbubuyika rowk.
PSA 100:2 Mak karrimarnebodda nuye bu kunwernhnjilngmak dorrengh. Karrimirndemornnamerren kore kumirrk nuye, dja karriwayinin bu karridjalnjilngmak nuye.
PSA 100:3 Ngad karrimulewan bu Yawey wanjh God duninjh. Nungka wanjh kanmarnbom kadberre, ngad nawu nungka nuye bininj yiman, dja kanmirndekarme yiman kayime sheep nuye dja kankurrmeng kore kubolkmak nuye.
PSA 100:4 Mah. Karringimen kore nungka nuye kunrurrk dja karridjalmanjbu nuye! Karridi kumekbe kore nungka kahdi dja karringeyburluburlumen. Karridjalmanjbu nuye dja karringeyburlumen nuye.
PSA 100:5 Nawu Yawey nungka nadjalmak duninjh, dja kandjalmarnedjare munguyh munguyh. Nawu Yawey minj kabawon nuye kunwok manbu kanmarnewokkurrmerrinj dja nungka kadjalkurduyime bolkkime dja yerrekah bu munguyh munguyh.
PSA 101:1 Nawu Yawey, ngaye ngawayini bu ngayolyolme ngudda bu kanmarnedjare munguyh, dja kandjadme bu djal mandjad duninjh. Ngaye marnewayini kore ngudda.
PSA 101:2 Ngaye ngadjare bu munguyh ngakurduyime bu djal kunmak, dja minj kunwarre ngakurduyime. Dja ngaleng, baleh kayime bu ngudda yimre darnkih ngaye? Ngaye nganahnarren kore ngayekenh kunred, dja minj mak kunwarre ngakurduyime.
PSA 101:3 Ngaye minj nganan kunwarrekenh, dja minj mak ngaburrbun. Ngabenwidnan bininj nawu ngundibodmewon dja kunwarre kabirriyime. Ngaye ngabendjalbawon ba minj ngarriraworren.
PSA 101:4 Minj mak ngaye ngakurren, dja minj ngadjare ngaborlhme kore kunwarrekenh.
PSA 101:5 Bu ngabekkan bininj nawu manmolk kabimarneyolyolme kunwarrekenh nabuyika bininj, wanjh ngadjalwohburriwe kore ngayekenh. Dja mak bininj nawu kaburlumerren dja kangeykimukworren, wanjh ngadjalngurdke.
PSA 101:6 Dja bininj nawu kabirriwokmarrkmang God, wanjh ngabenmakwan, dja ngabenkimang ba kabirrimre ngarridjarrkyo kore ngaye. Warridj bininj nawu minj kabirridjalkurduyime kunmak, wanjh ngabenbawon bu ngaye ngandimarnedurrkmirri.
PSA 101:7 Kaluk bininj nawu kabindikowe birribuyika, wanjh minj ngarriyo kore ngaye. Bininj nawu kabirrikurrehkurren wanjh ngabenburriwe kore ngayekenh.
PSA 101:8 Bu kunkabelwern ngaye wanjh ngabenbularrbun birriwarre bininj nawu kondah kubolkkimuk kabirrihni. Ngaye wanjh ngabenburriwe kore kondah kukadje manbu Yawey nuye.
PSA 102:1 Yawey! Kanbekkabekkan bu ngahdi yiwarrudj! Ngakayhme bu djawadjawan kanbidyikarrmekenh, wanjh kanbekkabekka!
PSA 102:2 Bu ngakarrme kunyid, wanjh yuwn bu yikebborledme kore ngahni. Bu ngakayhme ke, wanjh kanwernhbekka, dja werrkwerrk kanwokma!
PSA 102:3 Ngaye darnkih ngarrowen yiman kundolng werrkwerrk kayakmen kore kunmayorrk. Ngaye wanjh ngamurrngbabang dja ngabekkarren yiman kayime ngardduk kunmurrng kawurlhme kore kunak.
PSA 102:4 Ngakangebekkarren yiman kayime ngakangedarlehmen. Ngaye bonj, ngadjalbengmidjdan bu ngangun manme.
PSA 102:5 Ngaye ngangeyngeyyime wernkih duninjh, dja kunu ngakukmorarra dja bininj ngandimurrngnan.
PSA 102:6 Ngaye yiman kayime mayhmayh nawu djurrul kore kubolkdarleh, nawu karrolkan kore kubolkbininjyak.
PSA 102:7 Ngaye minj ngakodjkeyo. Ngayimerranj yiman kayime mayhmayh nawu nadjalkudji kahdi.
PSA 102:8 Kunbarnangarrakuyeng bininj nawu ngandiwirrihme wanjh ngandidjekmiwon. Bedda nawu ngandiyolyolme dja bu kamahmahmerren wanjh ngandingeybun ngardduk kunngey.
PSA 102:9 Ngadjalngun kunburle, dja ngadjalbongun manbu kunmimnalk ngardduk boraworrinj.
PSA 102:10 Kuhni rowk kurduyimerranj ngardduk kunmekbekenh ngudda wanjh kandung ngardduk bu kunkimuk, dja ngudda wanjh kankukmey kankukburriweng.
PSA 102:11 Bolkkime wanjh kundowikenh kamre darnkih, yiman kayime kabolkmununmen bu wolewoleh duninjh. Ngadjalyakmen yiman kayime kundalk bu kahdarlehmen.
PSA 102:12 Dja ngudda Yawey wanjh king duninjh munguyh. Ngudda yidjalyerrkan kore kaddum. Birriwarlahkenh bininj rowk ngundingeyburlume bu munguyh munguyh.
PSA 102:13 Kaluk yirrolkkan bu yibenkongibun bininj kore kunred Zion. Kaluk kabolkyime bu ngudda yibenmarnedjaremen. Bolkkime wanjh bolkyimerranj bu kuhni yikurduyime.
PSA 102:14 Bininj kumekbe nawu ngundimarnedurrkmirri wanjh kabirribolkmanjngun. Rurrkwarrewarreminj kumekbe dja bonj, bedda kabirridjalbolkmanjngun.
PSA 102:15 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk kabirrikelemen ngudda ke kunngey, ngudda Yawey. Birriwern rowk kings nawu kabirriwohrnawohrnan kore kurorre wanjh ngundimarneboddan kore kunmakmak duninjh ke.
PSA 102:16 Nawu Yawey kayawoyhbolkmarnbun kunred Zion. Nungka wanjh kanmarnekukbukkarren bu karrinan nuye kundjalmakmak duninjh.
PSA 102:17 Nungka wanjh kabenbekkabekkan nawu birrimarladj bininj bu kabirrihdi yiwarrudj, dja minj kabenwarrewan bu kabirridjawadjawan.
PSA 102:18 Mah, wanjh ngadjare bimbuyinda maninjmanu kunwok ba bu bininj nawu karrbenmawahme, nawu minj bolkkime birribangmengalmeninj, wanjh bedmanwali kabirriburluburlume nawu Yawey.
PSA 102:19 Karrbenmarneyime bu Yawey bolknang kanjdji kore nungka dingihdi kaddum duninjh kore kubolkdjamun nuye. Nungka dingihdi heaven dja wanjh bolknang kondah kurorre.
PSA 102:20 Dja benbekkang nawu birribongdi bininj bu birringeyngeyyimi, dja wanjh benbebkeng nawu birrimadbuni bu kabindibunkenh.
PSA 102:21 Kunmekbekenh kunu bininj kabirringeymulewan nawu Yawey kore kunred Zion. Kabirriburluburlume kore kukadje Jerusalem.
PSA 102:22 Kuhni kabirrikurduyime birriwarlahkenh bininj rowk kore kubolkbubuyika rowk kabirrimirndemornnamerren ba bu kabirrimarneboddan nawu Yawey.
PSA 102:23 Nawu Yawey nganngudjyakwong kore ngarrarrkiddi. Nungka wanjh dedjumbunghmeng nawu mandjewk ngardduk bu ngaye nadjaldarrkiddi.
PSA 102:24 O God, ngudda yidjaldjarrkid munguyh munguyh dja minj yiyakmen. Yuwn bu kankan kondahbeh, dja ngadjalngudjbang.
PSA 102:25 Ngudda kunkare duninjh yibolkmarnbom kondah kurorre. Dja mak yimarnbom kubid ke manbu heaven kore kaddum.
PSA 102:26 Mahni rowk kayakayakmen, dja ngudda yidjaldi munguyh munguyh. Yehyeng rowk kawarrewarremen yiman kunmadj nawu nakare. Wardi yidmadjburriwe dja nakerrnge yidjongburren.
PSA 102:27 Ngudda wanjh yidjaldi dja minj yikukbuyikahmen bu munguyh. Ngudda yidjaldarrkid bu mandjewk mandjewk ke, dja minj yiyakmen.
PSA 102:28 Bininj nawu ngundimarnedurrkmirri kaluk bu kabindibornan wanjh nahni wurdwurd kabirrihni kamak rowk kore kumirrk ke. Dja bedmanwali kabindimawahme, wanjh yerre bedda warridj kabirridi kamak rowk kore ngudda.
PSA 103:1 Ngaye ngaburlume nawu Yawey kore kukange ngardduk! Nungka kunngey nuye wanjh kundjamun duninjh dja kumekbekenh ngaye ngangeyburlume kunmarrk ngardduk dorrengh.
PSA 103:2 Ngaye ngaburlume nawu Yawey kore kukange ngardduk! Dja yuwn bu ngabengmidjdan kore nungka nganmarnekurduyime kunmak rowk.
PSA 103:3 Nawu Yawey kabengmidjdan kunwarre rowk ngudberre, dja mak kawe kundjak rowk ngudberre bu ngurridulkkihngalme.
PSA 103:4 Nawu Yawey ngunngehke kore kundowikenh dja mak ngunmarnedjare kore kunmakmak dja kunkongi nuye.
PSA 103:5 Wanjh ngunmarnekurduyime kunmak ba bu ngurrire kamak rowk, dja ngunyawoyhkerrngehme ba bu ngurringudjbangmen yiman namaddorl bu karrolkan.
PSA 103:6 Nawu Yawey nakka kakurduyime mandjaldjad kore kunmakkenh bedberre nawu birrimarladj bininj bu birribuyika bininj yiman kabindikoluyhwe.
PSA 103:7 Bu kunkareni nawu Yawey bimarnemayalibukkarrinj Moses, dja mak benbukkabukkang bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore bedda birrikurdunani.
PSA 103:8 Nawu Yawey wanjh mimkongiwern duninjh, dja minj werrkwerrk kayiddung. Nungka wanjh kandjalmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 103:9 Nungka minj munguyh kanwiddjung bu kandjadme kadberre, dja minj mak munguyh kahdjalkangeyiddi ngadkenh.
PSA 103:10 Nawu Yawey minj kanbun kadberre kore kunwarre karriyime. Mak minj kankarremulewan kadberre kore kunwarrekenh karriyime.
PSA 103:11 Nungka wanjh kabenmarnedjare bulkkidj duninjh bininj rowk nawu kabirrimarneboddan nuye. Kumekbekenh wanjh nungka kaburriwe djarreh duninjh kunwarre rowk kadberre.
PSA 103:12 Nungka kadjalwe manbu kunwarre kadberre djarreh duninjh, yiman djarreh karrikad duninjh kore koyek duninjh.
PSA 103:13 Nawu Yawey kabenkongibun wurdwurd nuye. Nungka yiman kayime bininj kabenhkongibun wurdwurd nawu kabenbornan.
PSA 103:14 Nungka kanwernhburrbun kore ngad karrimarnbuyindanj, dja kaburrbun bu ngad yiman djal kunkulk.
PSA 103:15 Ngad bininj nakka yiman kundalk manbu kakolhdebebme, dja werrkwerrk karrowen. Mak karridjordmen yiman mannguy manbu kawernmerren kore kabbal.
PSA 103:16 Kaluk bu kunmayorrk kabubuhme, wanjh manmekbe mannguy kayakmen, kabolkbawon munguyh. Dja ngad bininj wanjh kuhni karohrok karridarrkiddi bu djal kundedjumbung.
PSA 103:17 Dja nawu Yawey minj kabenbawon bininj nawu kabirrimarnekele nuye, dja kabendjalmarnedjare munguyh munguyh. Mak nungka kabenmakwan nawu wurdwurd dja mawahmawah bedberre.
PSA 103:18 bu bedda kabirridjalkarrme nuye kunwok manbu nungka yingkihwokkurrmerrinj, dja kabirriburrbun munguyh bu kabirriwokmarrkmang nuye.
PSA 103:19 Nawu Yawey bolkmarnbom kore kahyerrkan kaddum heaven. Wanjh nungka king duninjh dja kadjalwohrnawohrnan rowk kaddum dja kurorre.
PSA 103:20 Ngudda nawu angels nuye Yawey, wanjh ngurriburluburlumen. Ngudda ngurridulkarrekimuk dja ngurrikurduyime kore nungka kayime bu ngurriwokmarrkmang kunwok nuye.
PSA 103:21 Ngudda ngurridjalwern duninjh nawu ngurrihdi kaddum heaven, ngudda warridj ngurriburlumen nawu Yawey! Ngudda nawu ngurrihmarnedurrkmirri kore kayime ngudberre, wanjh ngurriburluburlumen.
PSA 103:22 Nawu Yawey marnbom yehyeng rowk dja kawohrnawohrnan kubolkbubuyika rowk kore kaddum dja mak kore kurorre. Wanjh nakka rowk birridjalburlumen Yawey. Mah! Ngaye ngadjare ngaburluburlume nawu Yawey kukange dorrengh ngardduk.
PSA 104:1 Ngaye ngaburlume nawu Yawey, kukange ngardduk dorrengh! Ngudda Yawey wanjh God ngardduk, dja yidjalwernhkimuk duninjh. Ngudda nawu king duninjh. Ngudda yidjalmakkaykenh yiman bu yidjongburren namadjmak duninjh.
PSA 104:2 Ngudda yikukbame wernkih duninjh yiman kayime yikukdjongbuyindi manbu kabolkwolkkankenh. Ngudda mak yinameng kunngol kaddum rowk yiman bininj kabarrkburren dabburlin.
PSA 104:3 Ngudda yidjalyo munguyh kaddum duninjh kore yibolkmarnbom kunrurrk ke. Yidjalre kurih kurih yiman kunngol yibarndibarndi, dja yidjalre yiman kayime kunmayorrk ngunkan.
PSA 104:4 Mahni kunmayorrk wanjh yimarnbom bu ngunmarnewokkanahkan djarreh ngudda ke kunwok. Dja mak yimarnbun manbirluworldjen bu ngunmarnedurrkmirri.
PSA 104:5 Ngudda yibolkdjabnameng kondah kurorre rowk wernkih duninjh ba minj nangale kayawoyhbolkrokayhwe.
PSA 104:6 Dja yibolkbarrkbom kurrulawi yiman yibolkdjongbom kondah kurorre rowk. Manbu kurrula barrkbom kaddum kore kuwarddekimuk.
PSA 104:7 Kaluk ngudda yiwokdanginj kunwok kunrayek dja kurrula wanjh keleminj dja borrurnderrinj. Manbu kurrula ngunwokbekkang kore yiwokdi yiman namarrkon kunkimuk ngurdulmeng, wanjh kelerlobmeng.
PSA 104:8 Mahni kundjurrh wanjh bokoluy kore kuwarddekimuk dja barlkeng kore kanjdji kunbolk, kumekbe kore yiyingkihbolkmarnbom borrurndi rowk.
PSA 104:9 Ngudda yibolknameng dja minj kabakke bu kayawoyhbarlke kondah kurorre rowk. Kabodjaldi kunronj rowk kore ngudda yibokurrmeng.
PSA 104:10 Ngudda yingadmarnbom ba kabobebme dja kaborlobme kore kanjdjikanjdji dja mankabo mankimuk kaborlobme kanjdji kubulkayh kore kuwarddewardde.
PSA 104:11 Kaluk mayh rowk kabirribongun maninjmanu kukku rowk, nawu kelebuk dja mak nabang mayh yiman donkeys nawu kahdi kurralk.
PSA 104:12 Mayhmayh warridj kabirriredmarnbun darnkih kore kukku, dja kabirriwayini kore manyeyende kundulk ngarre.
PSA 104:13 Yimunkewe mandjewk kore kaddumbeh yihni bu kadjuhke kuwarddekimuk. Wanjh kore kondah kurorre rowk, manwern manbu kawernmerren kore ngudda yimarnbom.
PSA 104:14 Ngudda yimarnbun mankolhdebubuyika manwern, yiman kundalk yidjordmiwe ba bu bulikki kangun, dja yimarnbun mankolhde manbu bininj kabirridjordmiwe ba bu kabirrimang manme kore kurorrebeh.
PSA 104:15 Ngudda warridj kanmarnemarnbun ngad bininj manrakel ba bu ngarribomarnbun wine bu ngarribongun dja ngarrinjilngmarnburren. Mak kanwon mankalkkid oil ba ngarrinjilngmakmen warridj. Dja ngudda kanwon buriddi ba bu ngarridjalngudjbang.
PSA 104:16 Ngudda Yawey yidjabnameng kundulkwern ngudda ke kore kunbolk Lebanon, dja yimunkewe mandjewk kunwern ba bu karrulkdjordme kamak.
PSA 104:17 Mayhmayh kilekilelk kabirrireddi kore manyeyende, dja mayhmayh nakimuk, yiman ngalkordowh wanjh kabirrireddi kore kundulkkuyeng manbu firs.
PSA 104:18 Mayh nabang nawu nenikud kabirridi kaddum duninjh kore kuwarddewardde, dja mayh nabuyika yiman kayime rabbits wanjh kabirriwarlkarren kore kuwardderurrk.
PSA 104:19 Ngudda yimarnbom nawu dird ba bu ngarrirohrokme baleh kabolkyime mandjewkbubuyika. Nawu kundung yimarnbom dja kaburrbun baleh kayime bu kakoluyhwerren.
PSA 104:20 Kaluk yimunkewe kumunun, dja kunkak kayimerran. Wanjh mayh nabang kabirrirengehre bu manme kabirriyawan.
PSA 104:21 Dja mayh nawu lions nabang wanjh kabirriwokdi wernkih bu kabirridjare kabun ba bu kakanjngun. Bedda kabirriyawan manme manbu God bu kabenwon.
PSA 104:22 Bu kambarrkbun wanjh manmolk kabirridurnderren kore kured dja kabirrikeyo bu kunbarnangarraburrk.
PSA 104:23 Kuhni kabolkyime wanjh bininj rowk kabirribebme dja kabirridurrkmirri kunbarnangarrakuyeng. Dja kabirribawon kore kabirridurrkmirri bu wolewoleh duninjh.
PSA 104:24 Nawu Yawey! Ngudda yikurduwern bu yimarnbom nawern duninjh nawu njalehnjale! Djalwoybukkih duninjh, ngudda yimayaliwern. Ngudda yibenmarnbom mayh nawern, dja yibenkurrmekurrmeng kore kubolkwarlahkenh rowk.
PSA 104:25 Kurrula yimarnbom makka mankimuk dja manwarlah, dja wernhwernmerrinj duninjh mayh nawu kukkuwaken kani, nakihkimuk dja kilehkilelh kabirridjaldarrkid kumekke.
PSA 104:26 Kabbala manwern nakka karrurndiwerren kore kurrula, dja Leviathan nawu mayh nakimuk ngudda yimarnbom nakka yiman kahdirri kumekke.
PSA 104:27 Nahni mayh rowk nakka wanjh ngudda ngundjalmadbun bu manme yibenwonowon kore yirrungname bu yikurduyime.
PSA 104:28 Wanjh bedda kabirrimang dja kabirringun manbu yibenwon; kore kubid ke ngudda bu yibenworrkmiwon.
PSA 104:29 Dja bu yikebborledme bedberre wanjh bedda kabirrikelerlobme, dja bu kunngolek yimang bedberre wanjh kabirridowen dja kabirridurndeng kore kundjulng bedberre.
PSA 104:30 Dja bu yimunkewe Namalngmakkaykenh ke, wanjh yibenmarnbun bu mankerrnge kundarrkid yibenwon, dja yikerrngehmen yehyeng rowk kondah bu kurorre.
PSA 104:31 Nawu Yawey, ngarridi yiwarrudj bu kunmakmak ke kahdjaldi munguyh munguyh, dja mak ngarridjare ngudda yinjilngmarnburren bu yinan rowk kore yikurduyime.
PSA 104:32 Bu kondah kurorre ngudda yimbolknan wanjh kunukka kabolkrokahrokan. Dja bu yikarrme kore kuwarddekimuk, wanjh nakka kundolng karrolngbebme kaddum.
PSA 104:33 Wanjh ngaye ngahdjalwayini munguyh kore ngudda Yawey, dja warridj djahdjalburlume munguyh ngudda God ngardduk, kaluk bu ngangolekyakmen.
PSA 104:34 Wanjh kore ngahburrburren baybaywi, ngaye ngadjare bu kuhni ngaye njilngmarnbun, dja ngudda Yawey wanjh yidjalkudji nawu ngaye kannjilngmarnbun.
PSA 104:35 Wanjh yibenbu yibenkukyakwon nawu birriwarre bininj kondah kurorre kabirrihni. Ngaye wanjh kunkange dorrengh djalburlume ngudda nawu Yawey. Wanjh ngaye burluburlume ngudda nawu Yawey.
PSA 105:1 Mah! Ngurrimanjbu nawu Yawey, dja ngurringeykayhmen. Ngurrimulewa bu ngurrbenbengdayhke birriwarlahkenh bininj rowk kore nungka kurdukurduyimi.
PSA 105:2 Ngurrimarnewayinin dja ngurriburluburlumen. Ngurriyolyolmerren kore ngurrikurdunang kore kunmakmak nungka kurdukurduyimi rowk.
PSA 105:3 Ngurringeyburlumen nuye kunngey, nungka nawu ngeymakkaykenh duninjh. Ngudda bininj nawu ngurriyawayawan nawu Yawey, wanjh ngurrikangemarrmarr duninjh!
PSA 105:4 Ngurridjaldjarenin bu ngurrikebnan nawu Yawey, nawu narrulkarrekimuk duninjh. Ngurridjalyawa nuye kukeb bu munguyh munguyh.
PSA 105:5 Kab ngudda nawu Abraham ngunkebmawahmeng, nahni nawu bimarnedurrkmirri Yawey, dja mak ngudda nawu Jacob nuye bebeywurd rowk, nawu Yawey ngundjarrngbom, wanjh ngurribengka rowk bu nungka kurdukurduyimi kundulkarre dorrengh nuye kore ngurrikangebarrhmeng, dja mak ngurriburrbu kore mankarre kanwong bu kandjadmekenh.
PSA 105:7 Nawu Yawey nakka God kadberre! Nungka kandjadme ngad karriwarlahkenh bininj rowk karrihni kondah kurorre.
PSA 105:8 Nungka rayekwong kunwok nuye bu wokkurrmerrinj kadberre, dja kadjalburrbun munguyh munguyh. Nungka wokrayekwong kunwok nuye ba kawokbimbuyindi bedberre bininj nuye dja minj munguyh kawokyakmen.
PSA 105:9 Nungka wokrayekwong dja wokkurrmerrinj biberrebbom nawu Abraham, dja yerreh wokkurrmerrinj nawu Isaac warridj.
PSA 105:10 Dja mak mulewarrinj bu yawoyhwokrayekworrinj nuye nawu Jacob, dja mak yolyolmerrinj bu bimarneyimeng nawu Israel dorrengh. Benmarneyimeng bu nuye kunwok wokkurrmerrinj wanjh kadjaldi munguyh munguyh.
PSA 105:11 Kuhni yimeng bu wokkurrmerrinj dja kawokbimbuyindi bu kayime, “Ngaye wanjh bolkwon ngudberre kunbolk Canaan, dja ngurribolkkarrme ngudberre munguyh munguyh.”
PSA 105:12 Nahni nawu nuye bininj wanjh kerrngehkenhni birrimirndeyahwurd, dja minj birribangmebolkkarrmeninj kunmekbe kunbolk Canaan. Birridjalrengehrey kumekbe.
PSA 105:13 Bedda birridjalrengehrey kubolkbubuyika kumekbe kore birriwern kings birribebbehbolkwohrnani.
PSA 105:14 Wanjh Yawey minj benbawoyi birribuyika bininj bu bindibongkarrmeninj, dja bendabkeng. Nungka Yawey bendungi kings nawu bindinani nuye bininj, yimeng,
PSA 105:15 “Yuwn yibenkilekme bininj nawu ngaye ngabendjarrngbom bu ngandimarnedurrkmirri, dja yuwn bu mak yibenwarrewon birrimekbe nawu prophets ngardduk!”
PSA 105:16 Kaluk Yawey bolkwarrewong Canaan ba bu mandjewk ngurdmeng, dja wanjh manme yakayakminj rowk. Nungka bularrbom manme bedberre.
PSA 105:17 Kunmekbe wanjh bimunkeweng nakudji bininj bu yingkihdokmeng bedberre kore Egypt. Namekbe bininj ngeyyoy Joseph, dja nawu birridangerrinj birriweykang dja birribuyika bininj birribongkarrmi ba benmarnedurrkmirri.
PSA 105:18 Bedda wanjh birridengedukkang Joseph wirlmurrng dorrengh dja wanjh dengemokminj. Dja mak birrikomdukkang nuye wirlmurrng dorrengh.
PSA 105:19 Kaluk Joseph yingkihyolyolmi kore yerre kurduyimerranj, dja bu kunmekbe bolkyimi, wanjh Yawey nuye kunwok wanjh woybukkendanj.
PSA 105:20 Wanjh king nawu bolkwohrnani kore Egypt bibebkeng nawu Joseph. Nahni king wanjh nakimuk duninjh kore birriwarlahkenh bininj.
PSA 105:21 Dja bikurrmeng Joseph bu bimarnedurrkmirri dja mak bu wohrnawohrnani manwern nawu king nuye.
PSA 105:22 Dja mak biwong Joseph bu kabenbukkankenh rowk nawu bebeywurd nuye king, dja mak nawu birrikihkimuk bininj nuye ba bu birrimayaliwernminj.
PSA 105:23 Kaluk God nuye bininj birringimeng kore kubolkkimuk Egypt, wanjh Jacob dja nawu namud nuye birriwam birrihni kore kunred bolkngeyyoy Ham, dja minj bedberreniwirrinj kunred.
PSA 105:24 Dja Yawey benmarnbom nuye bininj ba bu birriwernmerrinj duninjh, dja bindiyurrhkeng nawu birriyidko bedberre.
PSA 105:25 Wanjh Yawey benkangemarnbom birrimekbe nawu birriyidkoni bu bindiwirrihmeng bininj nawu birrimarnedurrkmirri nuye, dja bedda wanjh birrikarremarnburrinj bu bindibuyi.
PSA 105:26 Wanjh kunmekbe Yawey benbenemunkeweng Moses, nawu bimarnedurrkmirri, dja mak Aaron, nawu bidjarrngbom.
PSA 105:27 Kaluk Moses dja Aaron benekurduyimi God nuye kundulkarre dorrengh kore Egypt. Bindibukkabukkang God nuye kundulkarre kumekbe kore kunbolk Ham.
PSA 105:28 Bininj nawu birrikang Egypt birridjalwokburriweng Yawey kore benwokrayekwong, wanjh nungka marnbom bedberre kunbolk bu bolkkakmunun yimerranj.
PSA 105:29 Kaluk bomarnbom kukku rowk bedberre bu yimerranj kunkurlba. Wanjh djenj nawern bedberre mirndedoweng.
PSA 105:30 Dja mak kordbolbok wernhmirndewernmerrinj kore bedberre kunbolk. Kordbolbok mirndengimeng kururrk kore bininj nawu birrikihkimuk keyyoy.
PSA 105:31 Nawu Yawey wokdanginj, dja wanjh bod warridj wernhmirndewernmerrinj, dja mak mayh kilehkilelk warridj warlahminj kore kunbolk rowk bedberre.
PSA 105:32 Dja nawu Yawey marnbom mandjewk bedberre bu wernhbonjdjekmeng dja rayekminj bu mankurrk nakihkimuk yimerranj, dja warrhwarrhmeni benbom bedberre manrakel dja kundulk manbu karrmi mandjoleng. Namarrkon warridj dulkbakkabakkeng kundulk rowk kore kunbolk bedberre.
PSA 105:34 Wanjh nawu Yawey yawoyhwokdanginj, dja nawu djeddedde birrimirndewern duninjh birribebmeng, dja minj nangale bininj mirnderohrokmeninj dja kundjalwern duninjh.
PSA 105:35 Djeddedde birringuni mankolhde rowk manme kore kubolk bedberre. Manme nawu dulkdi kore kabbal rowk, wanjh djeddedde djal yakwong rowk.
PSA 105:36 Kaluk Yawey benbom nawu nawehwernwarre rowk kore namudbubuyika bedberre kore Egypt. Bedda nawu bininj birrikang Egypt bu nadjdjamanbubuyika bindibebbehbornang.
PSA 105:37 Wanjh nawu Yawey kuhni kurduyimeng wanjh benbebkeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore Egpytbeh. Birringorrkani manwern nawu silver dja gold. Bedda wanjh birringudjbangni rowk, dja minj birridoweni.
PSA 105:38 Bininj nawu Egpyt birrikang wanjh bindikengemeng, dja bu bindinang birribolkbawong birriwam, wanjh bedda warridj birrinjilngmakminj.
PSA 105:39 Wanjh Yawey benmarnekurrmeng kunngol bu benbarrkbom, dja mak kunak benwong bu kunkakwern benmarnebolkwolkang bedberre.
PSA 105:40 Nawu Israel benkebmawahmeng birridjawam nungka, dja wanjh benmarnekang mayhmayh yiman djirndi, dja benwong buriddi manbu heavenbeh bu benworrkmiwong.
PSA 105:41 Nungka mak warddemarrhmey dja kukku manbowern bobebmeng, yiman kayime mankabo duninjh borlobmi kumekbe kore kubolkdarleh.
PSA 105:42 Yawey burrbuburrbuni bu kunkare kore nungka yingkihwokkurrmerrinj kunwok kundjamun nuye Abraham nawu bimarnedurrkmirri.
PSA 105:43 Wanjh kuhni rowk Yawey kurduyimeng bu benbebkeng nuye binihbininj nawu birribebmeng birrimarrmarrni dorrengh. Nahni nawu nungka bendjarrngbom, wanjh benbebkeng dja wanjh birriwayini kunnjilngmak dorrengh!
PSA 105:44 Dja mak benwong kunbolkbubuyika bedberre nawu birridjenbubuyika bininj. Wanjh nawu Israel benkebmawahmeng birridjalmey manbu birribuyika bininj birriyingkihmarnbuni.
PSA 105:45 Kuhni rowk nawu Yawey kurduyimeng bedberre ba bu bedda kabirriwokmang kore nungka benwokwong, dja kore nungka benwong mankarre nuye. Mah, wanjh Hallelu Yah!
PSA 106:1 Karriburlumen nawu Yawey! Karrimanjbu nawu Yawey, dja nakka namak! Nungka wanjh kandjalmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 106:2 Nangale bininj nawu kabimulewan kore nawu Yawey kahkurduyime bu kundulkarre kunkimuk nuye? Nangale bininj nawu kabiwernhburluburlume munguyh munguyh?
PSA 106:3 Wanjh Yawey kunmak kabenmarnekurduyime bininj nawu kadjaldjadme kore mandjad, dja mak nawu munguyh kadjalkurduyime kore kunmakkenh.
PSA 106:4 O Yawey, kanburrbu ngaye kaluk bu ngudda yibenkongibun ke binihbininj. Bu yibenngehke bedberre, wanjh ngaye warridj kanbidyikarrmen.
PSA 106:5 Kuhni ngadjare ba bu ngarridjarrkkarrme ke kunmakmak, ngad nawu ngudda kandjarrngbom. Dja mak ngadjare warridj ngarriwernhnjilngmak ngad nawu ngudda ke namud. Dja mak ngaye warridj ngarridjarrkdi bininj nawu ngudda ke, dja wanjh ngundiburluburlume.
PSA 106:6 Dja bonj. Ngaleng wanjh ngundiwokweng yiman kayime ngadberre mawahmawah birrikurduyimi. Ngad wanjh kunwarrekenh ngarrikurduyimi kore ngarridjareni. Dja ngad wanjh ngarriwarre bininj.
PSA 106:7 Ngad nawu mawahmawah bu birrihni kore kunbolk Egypt wanjh birridjalbengmidjdanj kore ngudda yikurduyimeng kundulkarre dorrengh ke. Minj birridjalburrbuyi kore ngudda yibenmarnedjareni bulkkidj duninjh, dja bedda wanjh ngundiwokweyi kore darnkih kurrula manbu Manbokurlba.
PSA 106:8 Dja bonj, ngudda yibenngehkeng ba bu birriwarlahkenh bininj ngundingeyborlhme ngudda ke bu ngundikurdunan kore kundulkarre ke dorrengh.
PSA 106:9 Ngudda Yawey yidjalwokrayekwong kurrula manbu Manbokurlba dja wanjh wohbukminj kumekke. Wanjh yibenkang ngudda ke bininj kore kanjdji ngarre kurrula yiman kayime birrirey kore kubolkdarleh.
PSA 106:10 Kuhni wanjh yibenngehkeng kore bininj nawu bindiwirrihmeng bindikuyinjdarrkidmey. Ngudda yibenngehkeng kore kubid bedberre.
PSA 106:11 Manbu kurrula wanjh benngakkeng birrimekbe nawu birriyidko bininj, dja minj nangale bedberre yawoyhdarrkiddiwirrinj.
PSA 106:12 Bu kuhni ngudda Yawey yibenmarnekurduyimeng, wanjh bedda birriyawoyhwoybukwong kore ngudda yiwokkurrmerrinj bedberre, dja wanjh birriwayini bu ngundiburluburlumi.
PSA 106:13 Dja med, bedda werrkwerrk birriyawoyhbengmiddanj kore Yawey benmarnekurduyimi, dja minj birriwokmadbuni bu benbengdayhkeyikenh.
PSA 106:14 Wanjh birrirey kore kubolkdarleh dja birridjarewernminj. Birridjurrkkang nawu God bedberre kumekbe.
PSA 106:15 Wanjh nungka benwong kore birridjawani, dja mak benmarnemunkeweng kundjak kunkimuk bedberre.
PSA 106:16 Kumekbe kore kubolkdarleh wanjh birrikirndanginj dja birriwurrmey Moses dja mak nawu Aaron, nawu Yawey bikurrmeng bu bimarnedurrkmirri nuye.
PSA 106:17 Wanjh manbu kurorre dangmarrhmiwam dja bikuknguneng nawu Dathan, dja mak bininj nawu Abiram nuye wanjh benkukbarrkbom.
PSA 106:18 Warridj kunak wernhwurlhmeng bedberre nawu bindikadjungi dja benkukyakwong nawu birriwarreni bininj.
PSA 106:19 Bedda birrimarnbom idol manbu wirlmurrng gold. Nakka kukyimi bulikki yaw, dja wanjh birriboddangeni nahni idol.
PSA 106:20 Bedda wanjh birribodmewong God duninjh nawu Nawernhmakkaykenh, dja birridjaldjareni idol nawu kukyimi mayh nawu kundalk kangun!
PSA 106:21 Birridjalbengmidjdanj kore God benngehkeng bedberre kore kunbolk Egypt, bu benmarnekurduyimi kunwern kore kundulkarre duninjh nuye.
PSA 106:22 Nungka wanjh kunwernhmak kurdukurduyimi, dja birrikangebarrhmeng kore Kurrula Manbu Manbokurlba.
PSA 106:23 Kaluk kunmekbekenh God yimeng djareminj benbularrbuyi nuye bininj, wanjh Moses, nawu God bidjarrngbom wanjh danginj kumirrk nuye nawu God, dja biwernhdjawam bu bawong kunyid nuye dja minj bularrbuyi bedberre.
PSA 106:24 Kaluk yerrekah bedda birridjalbolkwarnyakminj manbu kunred kunmak, dja minj birriwoybukwoyi kore God benmarnewokkurrmerrinj.
PSA 106:25 Birridjaldi kore dabburlin bedberre dja birriwokkihnjurluhnjurlukmi. Minj birriwokmarrkmayi nawu Yawey.
PSA 106:26 Wanjh kunmekbekenh nawu Yawey wokrayekwong bu benbengdayhkeng nungka wanjh kabenbun kore kubolkdarleh,
PSA 106:27 dja kabenyalarrke nawu mawahmawah bedberre ba kabirribebbehdi kore bininj nawu birridjenbubuyika kore kubolkbubuyika kunwern.
PSA 106:28 Kaluk bu birribebmeng kore kunbolk Peor, wanjh birriraworrinj bininj kumekbe bu birrimarneboddangeni god nawu kangeyyo Baal, dja birridjarrknguni manme manbu bininj bindiwoyi kore bindimarneboddangeni nawu birridowerrinj bininj.
PSA 106:29 Bu kuhni kunwarre birridjalkurduyimi wanjh birrinjilngwarrewong nawu Yawey dja nungka yidduy bedberre. Wanjh kundjak kunkimuk bebmeng bedberre.
PSA 106:30 Bu kunmekbe kurduyimerranj wanjh nakudji bininj ngeyyoy Phinehas dolkkang dja benbom nawu birriwarreni bininj, wanjh kundjak ngurdmeng.
PSA 106:31 Bu kuhni nungka kurduyimeng, wanjh nawu Yawey yimeng nakka munguyh nadjalmak bininj nuye.
PSA 106:32 Bu birribolkmey kungad ngarre kunbolk Meribah, wanjh birrinjilngwarrewong nawu Yawey dja nungka yidduy bedberre. Dja mak birriwarrewong Moses dorrengh.
PSA 106:33 Bedda wanjh benmarnbom Moses kangewurlhmeng, dja nungka wokdanginj dja kunwarre yimeng.
PSA 106:34 Nawu Yawey wokrayekwong bedberre bu bindibularrbuyi nawu birriwarre bininj rowk, dja bonj, minj birriwokmarrkmayi dja minj bindibom.
PSA 106:35 Dja kunbuyika bedda birriyimi, dja birriraworrinj birrimekbe bininj dja birringunjdjikkang kore kunwarre birriyimi.
PSA 106:36 Birrimarneboddangeni bedberre idols, dja birriyimerranj bu yiman birribongdi kumekbe.
PSA 106:37 Bedda bindibom bebeywurd dja ngalbebeywurd bedberre ba bindikukwoyi nahni idols, bindikukkurrmeng kore idols bedberre nawu birrikang Canaan.
PSA 106:38 Bindibom wurdwurd nawu birridjalmakni bu bindikurlbawarrhkeng, dja kundowikenh bedberre wanjh birribolkwarrewong kumekbe kunbolk.
PSA 106:39 Dja mak birrikangeburlerriworrinj bu kuhni kunwarre birrikurduyimi. Kunu birrimarnburrinj yiman daluk birriwarre ngalbu kabirridjirdmarren bininj.
PSA 106:40 Wanjh kunmekbekenh nawu Yawey wernhyidduy bu bendungi nuye bininj. Nungka wanjh bendjalwidnang bedberre nawu djal nuyekih bininj.
PSA 106:41 Wanjh benbawong nuye bininj ba birribuyika bininj nawu birriyidkoni wanjh bindibongkarrmi dja bindiwernhwohrnani.
PSA 106:42 Bedda nawu birriyidko bedberre wanjh bindimarnerayekwong dja bindidjurrkdjurrkkang kundulkarre bedberre dorrengh.
PSA 106:43 Wanjh nawu Yawey benngehkeng kunwernhkah, dja bonj, birridjalwokburriweyi, dja wanjh birridjalwarreworreni kore kunwarre bedberre.
PSA 106:44 Dja God wanjh bendjalbekkabekkani kore birrikayhmi, dja benburrbom bu birrikangewarreminj duninjh.
PSA 106:45 Dja mak burrbom warridj kore benmarnewokkurrmerrinj bedberre bu benberrebom, dja nungka benmarnedjareminj bulkkidj duninjh dja benkongibom bedberre.
PSA 106:46 Benmarnbom bininj rowk nawu bindibongkarrmi bu bindikongibuni nuye bininj.
PSA 106:47 Aba, ngudda Yawey nawu God ngadberre, wanjh bolkkime kanngehkemen dja kanmirndemornnamen kore ngarribebbehni kubolkbubuyikabeh, ba bu ngundimanjbun kore ngudda ke kunngey, dja ngundiburlume ngudda kore kunmakmak duninjh ke.
PSA 106:48 Mah, wanjh karridjalburluburlumen Yawey nawu God kadberre nawu Israel kankebmawahmeng, bu djal munguyh munguyh. Ngad bininj rowk karriyimen, “Amen!” Wanjh karriburlumen nawu Yawey!
PSA 107:1 Ngurrimanjbu nawu Yawey, dja nakka nadjalmak duninjh. Nungka kandjalmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 107:2 Kumekbe ngurriyimen, ngudda nawu Yawey ngunngehkeng kore nawu ngurriyidko ngundibongkarrmi.
PSA 107:3 Ngudda warridj nawu ngunmangi kore kubolkbubuyika ngurrikang kore koyek, dja mak karrikad, dja mak walem dja mak kakbi, dja ngunmornnameng rowk kore nuye.
PSA 107:4 Yikahwi bininj birribolkmayahmi kore kubolkdarleh birrirengehrey. Minj birribolkmayi kubolkmak kore birriyuwirrinj.
PSA 107:5 Bedda birrimarrwedoweni, mak birrikombukdoweni. Wanjh darnkih birriyakmeninj.
PSA 107:6 Wanjh birrikayhmi nawu Yawey kore kunyid kunwern benmarnewernmerrinj, dja nungka benngehkeng kore birridi kunnjilngwarre dorrengh.
PSA 107:7 Kaluk nungka benkanakang kore manbolhdjad, dja benkurrmeng kunred kunkimuk kore birriyonginj.
PSA 107:8 Mah, wanjh birridjalmanjbu nawu Yawey! Nungka wanjh kabendjalmarnedjare bu munguyh munguyh. Mak nungka kandjalmarnekurduyime kunmakkenh kadberre ngad nawu bininj rowk.
PSA 107:9 Nawu Yawey nungan kanbowonowon ngad nawu karrikombukdowe, dja mak kanworrkmiwon ngad bininj nawu karrimarrwe.
PSA 107:10 Yikahwi bininj birriyerrkani kore kubolkmunun dja wanjh birrikangewarreni bu kundowikenh. Bedda birribongdi dja birridukkayindi chains wirlmurrng dorrengh.
PSA 107:11 Kuhni benmarnekurduyimerranj kore bedda birriwokweng God nuye kunwok, dja birridjalwirrihmeng God nawu Nakimuk Duninjh bu benbengdayhkeyi.
PSA 107:12 Kunmekbekenh kunu God benkurrmeng kore birridurrkmirri kunrayek duninjh dja birridjalkangewarreminj. Bedda birringudjwarreminj dja birrimankang, dja minj nangale bininj benbidyikarrmeninj.
PSA 107:13 Kaluk birrikayhmeng kore nawu Yawey bu benbidyikarrmeng kore kunyid birrikarrmi. Dja nungka wanjh benngehkeng kore birrikangewarreni.
PSA 107:14 Benbebkeng kore kubolkmununbeh manbu kundowikenh, dja benmarnebakkeng wirlmurrng chains nawu bendukkang.
PSA 107:15 Mah, wanjh birridjalmanjbu nawu Yawey! Nungka wanjh kabendjalmarnedjare bu munguyh munguyh. Mak nungka kandjalmarnekurduyime kunmakkenh kadberre ngad nawu bininj rowk.
PSA 107:16 Yawey wanjh karrangbakbakke manbu manrayek duninjh, dja karradjke wirlmurrng steel bars ba kabenbebke bininj.
PSA 107:17 Yikahwi bininj wanjh birrimarnekarrebakkeng God nuye mankarre, dja munguyh birrikurduyimi kunwarre. Wanjh kunu birriyimerranj birribengwarr duninjh. Kunmekbekenh kunu wanjh kunrayek wernmerrinj bedberre.
PSA 107:18 Minj birridjareniwirrinj birringuyi manme, dja darnkih birridowimeninj.
PSA 107:19 Bu kuhni birribekkarrinj kore kunrayek kunwern birrikarrmi, wanjh birrimarnekayhmi nawu Yawey, dja nungka benngehkeng kore kunrayek bedberre.
PSA 107:20 Nungka wokmunkeweng nuye kunwok, dja kunu benmarnbom birrimekbe bininj kore birridowingalmeninj, dja mak benngehkeng kore kumidjbeh.
PSA 107:21 Mah, wanjh birridjalmanjbu nawu Yawey! Nungka wanjh kabendjalmarnedjare bu munguyh munguyh. Mak nungka kandjalmarnekurduyime kunmakkenh kadberre ngad nawu bininj rowk.
PSA 107:22 Bedda wanjh birriwo dja birrimarnekinje mayh nuye nawu Yawey ba bu kabirrimanjbun. Mak birriwayinin nuye kunnjilngmak dorrengh dja birrimulewa kore Yawey kakurduyime kunkimukkenh.
PSA 107:23 Yikahwi bininj birrireyi kabbala kore kurrula. Bedda birriweykani dja birribayahmi njalehnjale kore djarreh kurrula borledmikenh.
PSA 107:24 Bedda birrikurdunani Yawey kurduyimi kore kurrula kanjdji duninjh, dja wanjh birrikangebarrhmeng.
PSA 107:25 Wanjh Yawey wokdanj dja marnbom kunmayorrk kunkimuk manbu borokayhweng kurrula dja bowayhmi kaddum.
PSA 107:26 Kabbala bedberre wanjh wohbidbuni dja wohkolungi, kaddum dja kanjdji. Wanjh birriwernhkeleminj dja birriyimi bu birrikebngakmeninj.
PSA 107:27 Bedda wanjh birrimankani yiman bininj nawu kodjworromkang kunbangkenh. Minj birriburrbuyi bu baleh birrikurduyimeninj!
PSA 107:28 Wanjh birrikayhmeng nawu Yawey bu kuhnikenh, dja nungka benbidyikarrmeng kore birridjalnjilngwarreni.
PSA 107:29 Nungka wanjh ngurdkeng kunmayorrk ba yeleyeledj kurrula borokani dja minj yawoyhbobidbuyi kunkimuk.
PSA 107:30 Wanjh bedda birrinjilngmakminj bu birrikarrinj kurrula makminj. Dja nungka benkang kamak rowk bu birribolkmey kore kunbolk birridjareni.
PSA 107:31 Mah, wanjh birridjalmanjbu nawu Yawey! Nungka wanjh kabendjalmarnedjare bu munguyh munguyh. Mak nungka kandjalmarnekurduyime kunmakkenh kadberre ngad nawu bininj rowk.
PSA 107:32 Bedda wanjh birriburlumen Yawey kore kabirrimirndemornnamerren nawu bininj rowk nuye. Dja mak birriburlumen nuye kore kabirrimirnderri kabirriyolyolme nawu birrikihkimuk dja nawu kabirriwohrnawohrnan.
PSA 107:33 Nawu Yawey kabolkbuyikahwon, dja kamarnbun mankabo mankimuk bu kabolkyimerran kabolkdarlehmen. Nungka mak kaboyakwon kore kungad kambobebme, dja wanjh kurorre yiman kakombukdowen.
PSA 107:34 Yawey wanjh bennang bininj nawu birrihni kumekbe bu birriyimi kunwarre, wanjh kunmekbekenh nungka bolkbom kunbolk kore manme manwern djolengminj, ba bu djila wernmerrinj dja wanjh kulkwarreminj kumekbe.
PSA 107:35 Kaluk nungka kakurduyime kunbuyika warridj. Nungka kabolkmarnbun kore kubolkdarleh ba bu kabarlmiyindan manbowern dorrengh. Nungka mak kabolkmarnbun kubolkdarleh ba bu kungad kambobebme.
PSA 107:36 Nungka kabenkan bininj nawu kabirrimarrwedowen ba bu kabirridi kumekbe. Bedda wanjh kabirrirurrkmarnbun kururrkwern ba bu kabirridjaldi munguyh.
PSA 107:37 Wanjh bedda kabirrimimwe kore kabbal, dja kabirridudje manbu mankolhde manrakel. Dja wanjh manwern manme kadjolengmen ba bu kabirrimang.
PSA 107:38 Wanjh Yawey kabenmarnekurduyime kunmak bedberre, dja bedda wanjh birriwernhmirndewernmerrinj. Dja mak Yawey kabenmarnenahnan mayh nawern bedberre nawu kabirrikarrme dja minj kamirndeyahwurdmen nawu mayh.
PSA 107:39 Wanjh God nuye binihbininj birrimirndeyahwurdminj, dja birribuyika bininj bindibom dja bindibongkurrmeng. Kunrayek dja kunnjilngwarre bebmeng bedberre,
PSA 107:40 wanjh Yawey kabendung birrikihkimuk bininj nawu kabindiwarrewon nuye bininj. Dja benmarnbom birrimekbe birriwarre bininj bu kabirridjalrengehre kore kubolkdarleh manbu manbolhyak.
PSA 107:41 Dja benngehkeng bininj nawu birrimarladj, dja benmarnbom ba bu kabirrimirndewernmerren kore namud rowk bedberre. Bedda wanjh mirndewernmerrinj yiman mayh kamirndewernmerren.
PSA 107:42 Nawu birrimak bininj kabirrikurdunan kumekbe kore God kakurduyime, wanjh kabirrimarrmarr. Dja nawu birriwarre bininj wanjh kabirridjalwokyakmen!
PSA 107:43 Ngudda bininj nawu ngurrimayalimak, wanjh ngurridjalborlhmen rowk kore nawu Yawey kakurdukurduyime, dja ngurrimenmenbekkan kore nungka munguyh kandjalmarnedjare bulkkidj duninjh.
PSA 108:1 O God, ngaye minj ngakangewarre. Ngadjalwayini kukange dorrengh ngardduk bu burluburlume ke.
PSA 108:2 Bu kumhkabel djarreh ngaye ngarrolkkan dja ngahdirri kore instrument yiman harp dja mak lyre.
PSA 108:3 Ngaye manjbun ke ngudda nawu Yawey ba bu birriwarlahkenh bininj ngandibekkan kore ngarrihni. Dja mak ngawayini bu mulewan ngudda ba bu bininj nawu kubolkbubuyikabeh rowk wanjh ngundiwobekkan.
PSA 108:4 Ngudda wanjh munguyh kanmarnedjare bulkkidj duninjh kondah kurorre dja mak kaddum kore heaven. Ngudda yidjalwoybuk, dja minj kanbawon munguyh kondah kurorre dja mak kaddum kore heaven.
PSA 108:5 O God, ngadjare ngundingeyburlume nawu heaven kabirrihni, dja mak ngadjare bu birriwarlahkenh bininj rowk nawu kabirrihni kondah kurorre bu ngundiburrbun ngudda yidjalwernhmakkaykenh duninjh.
PSA 108:6 Mah, ngadjare kanwokmang bu ngahdi yiwarrudj. Kanbidyikarrmen ngad nawu ngudda kanmarnedjare bininj. Kanngehkemen ngudda ke kunbidkukun dorrengh.
PSA 108:7 Wanjh God nawu nadjalmak duninjh wanjh yingkihwokkurrmerrinj dja yimeng, “Ngaye wanjh ngawinhmeng, dja ngabolkmang kunbolk Shechem dja mak kanjdjikanjdji kore kunbolk Sukkoth. Ngaye ngabolkdadjdadjke dja ngabenwon ngardduk bininj ba bu kabirribebbehbolkmang.
PSA 108:8 Kunbolk Gilead wanjh ngardduk, dja mak kunbolk Manasseh. Kunbolk Ephraim, wanjh ngaye ngardduk yiman ngakodjdjongbuyindi. Dja kunbolk Judah wanjh ngakarrme kunbid ngardduk kunkarndudj manbu kingskenh.
PSA 108:9 Kunbolk Moab, wanjh yiman ngalng ngardduk kore ngabiddjirridjburren! Ngadjalburriwe nawu kurrengekenh ngardduk kore kunbolk Edom, dja wanjh ngardduk kunbolk. Dja mak ngakayhme kunnjilngmak dorrengh bu ngabenbun bininj nawu kunbolk Philistia kabirrihni.”
PSA 108:10 Adju, nangale ngankan kukadje kore minj birribang bininj kandibun kumekbe. Mak nangale ngankan kore kunbolk Edom?
PSA 108:11 Yiddok ngudda nawu God kankan kadberre? Yiddok kanbawong bu ngarriburren bininj nawu kandiwirrihme? Yiddok minj karridjarrkre ngudda dorrengh bu ngarriburren nawu ngarriyidko bininj?
PSA 108:12 Ngundidjawan bu kanbidyikarrme bu nawu ngandiwidnan bininj ngandibun. Minj nangale mak nganbidyikarrme, dja bonj, bedda djal bininj.
PSA 108:13 Dja bu ngudda God kanbidyikarrme, wanjh ngarriwinhme dja ngarrbenmelme birrimekbe nawu ngarriyidko bininj.
PSA 109:1 O God, ngaye burluburlume ngudda, dja yuwn bu yidjalwokyak!
PSA 109:2 Nawu birriwarre bininj ngandiwiddjung ngardduk. Bedda kabirrikurrehkurren bu ngandiyolyolme dja minj kunwoybuk kabirriwokdi.
PSA 109:3 Bedda ngandiwirrihme dja munguyh ngandiyolyolme dja ngandiwiddjung manburudjang.
PSA 109:4 Ngaye wanjh ngahdjaldi yiwarrudj dja mak ngayimeng bu yimankek bedda ngandimarneyimeninj ngaye djawirna bedberre, dja bonj, bedda ngandidjalwelengname.
PSA 109:5 Ngaye kunmak ngakurduyimeng bedberre, dja bedda kunwarre kabirrikurduyime ngardduk! Ngaye ngabenmarnedjareni, dja bedda wanjh ngandiwirrihme!
PSA 109:6 O God, ngadjare yikurrmen nawu nakka nawu nganwirrihme kore court. Dja yimunkewemen nabuyika nawarre bininj bu kahdi kore kukun nuye dja wanjh kabidjuhbun.
PSA 109:7 Dja yibenmarnbun nawu court kabirrihni bu kabirriwarrewan dja kabirriyime nakka kunwarre kurduyimeng. Bu nahni nawu nganwirrihme kahdi yiwarrudj kore court, wanjh ngadjare yibekka bu kadjuhburren kore kunwok nuye.
PSA 109:8 Yuwn bu kunkuyeng karrarrkid, dja nabuyika bininj kamre dja kamang nuye kore karrurrkmirri.
PSA 109:9 Mak yibenmarnbu nuye wurdwurd bu kabirrikornkumoyakmen, dja ngalbu ngalbininjkobeng nuye wanjh kayimerran kamarrdjukun.
PSA 109:10 Warridj ngadjare bu wurdwurd nuye kabirriyimerran birrimarladj dja bu birrirurrkyak, dja wanjh kabirridjalyawayawan manme.
PSA 109:11 Mak kore minj kabenkarremulewan, wanjh ngadjare bininj kabirrimang nawu nuye njalehnjale rowk. Bu nungka kahdurrkmirri dja kadjehdjenkurrme manwern, wanjh ngadjare nawu birrimudbuyika bininj kabirrimang rowk.
PSA 109:12 Yuwn mak nangale bininj kabikongibu, dja minj mak birribuyika bininj kabindikongibun nawu wurdwurd nuye.
PSA 109:13 Nawu nungka nuye namud wanjh nakka birribularrbuyinda ba bu yerrekah wanjh bininj rowk kabindingeybengmidjdan.
PSA 109:14 Ngadjare nawu Yawey kaburrbun rowk kunwarre bedberre nawu birrikebmawahmeng nahni nawu ngaye nganeyidko. Dja mak ngadjare Yawey minj kabimarnebengmidjdan kunwarre ngalengngarre ngalbu biyawmey ngardduk nganeyidko.
PSA 109:15 Ngaye ngadjare nawu Yawey bu kaburrbun munguyh kunwarre bedberre rowk nawu namud nuye nahni nawu nganeyidko! Ngadjare mak bu Yawey kabenngeybularrbun bedberre kondah kurorre.
PSA 109:16 Nahni nawu nganeyidko wanjh kongiyakni, dja bendungi nawu birrimarladj bininj dja nawu manme birriyawani, dja mak nawu birrikangewarreni, kaluk bu birridowerrinj rowk.
PSA 109:17 Mak nungka birrikayhmi nawarre bu benwarrewoni nawu birrimak bininj. Bonj, ngadjare bu nuye kunwok kunwarre wanjh kawarreworren. Nungka minj djareniwirrinj bu kunmak benmarneyimeninj birribuyika bininj, dja wanjh ngadjare bu minj nangale kabimarneyime kunmak nuye.
PSA 109:18 Nungka wanjh munguyh kunwarrewarre benmarneyimi birribuyika, yiman kayime nuye kundjen. Wanjh ngadjare mahni kunwok kunwarre nuye bu karrurnderren kore nungka dja kabiwernhkangewarremen.
PSA 109:19 Ngadjare mahni kunwok kunwarre nuye bu kabikukbalhme yiman kunmadj kunwarre, dja mak kabikukdukkan yiman kunyarl kore kunburrk nuye.
PSA 109:20 Ngudda nawu Yawey, kuhni rowk ngadjare yibenmarnekurduyime bu yibenbun birrimekbe bininj kore kunwarre rowk ngandimarneyimi.
PSA 109:21 Ngudda Yawey yidjalwohrnan rowk! Kanbidyikarrmen ba bu bininj ngundidjalngeyburlume. Kanngehkemen ngardduk, ngudda nawu kandjalmarnedjare kore kunmakkenh ke.
PSA 109:22 Ngaye wanjh ngamarladj, dja mak ngangudjyawarren. Warridj ngaye ngawernhnjilngwarre yiman ngauhdurdubabang.
PSA 109:23 Manmekbe nganhkuyindombuyhwe dja ngadjalyakmen, ngarrowen yiman mayh nawu bod.
PSA 109:24 Ngadjalmarrwe dja minj njale mak nganguyi, dja ngabarddeldelme. Warridj ngakanjyakayakmen dja ngabirrkbirrknarren ngardduk.
PSA 109:25 Bininj nawu ngandidjuhbun ngandikukdjekmiwon. Bu ngandinan wanjh ngandimarnekebnjiwkmire.
PSA 109:26 O Yawey, ngudda nawu God ngardduk, ngudda kanmarnedjare munguyh, dja wanjh kanngehkemen.
PSA 109:27 Yibenbukkabukkan nawu ngarriyidko ba kabirriborlhme bu ngudda yidjalkudji nawu kanngehke.
PSA 109:28 Wardi bedda ngandimarneyime kunwarrekenh, dja ngudda wanjh kanmarnekurduyime kunmak, dja kunmekbekenh ngaye nawu marnedurrkmirri wanjh ngawernhnjilngmak.
PSA 109:29 Wanjh bedda kaluk birriyemengalmen yiman kunyemi kabendjongbun, dja birridjongbuyinda kunyemi yiman kayime kunmadj kunwarre.
PSA 109:30 Ngaye wanjh ngamanjbun nawu Yawey bu ngakayhme wernkih duninjh kurrang ngardduk. Ngaburluburlume warridj kore ngarrimirndemornnamerren birriwern bininj.
PSA 109:31 Ngarriburrbun bu nungka kadjaldi darnkih kore kukun nuye nawu namarladj, dja kabidarrkidngehke kore bininj nawu kabirriwarrewan kore court dja wardi kabirribun bu karrowen.
PSA 110:1 Yawey nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng nawu nganmarnewohrnan, yimeng, “Yiyerrka kore kukun ngardduk. Kaluk ngabenkurrme bininj nawu ngurriyidko kanjdji kore ngudda ke kurrenge.”
PSA 110:2 Kaluk bu ngudda yiwernhwohrnan yiman king kore kunred Zion, wanjh ngaye Yawey dulkarrewon ngudda ba bu yibenmarnewohrnan nawu ngurriyidko bininj rowk kore kubolkbubuyika bedberre.
PSA 110:3 Kaluk bu ngudda yire yibenbunkenh nawu ngurriyidko, wanjh birriwern bininj ke kabirridjare ngurridjarrkre bu kabirriburrenkenh. Kuhni bu ngudda yidjongbuyindi nawu manburrba ngarre yiwohrnankenh nawu king, dja ngudda ke yawurrinj rowk kabirrimre, dja bedda wanjh birringudjbang.
PSA 110:4 Nawu Yawey wokkurrmerrinj kore kunngey nuye, dja minj kamayaliborledme. Nungka yimeng, “Ngudda wanjh yiyimerran nawu priest bu yirrurrkmirri munguyh munguyh yiman kayime nawu Melchizedek.”
PSA 110:5 Nawu Yawey kahdi darnkih kukun ke, ba bu ngunbidyikarrme. Dja bu nungka kayiddung, nakka wanjh kabenbun nawu birribubuyika kabirrihwohrnawohrnan kings.
PSA 110:6 Mak nungka kabendjadme birriwarlahkenh bininj rowk kore kubolkbubuyika kabirrihni, dja kabenkukyakwon birriwern, dja mak kabenkukberelhme bininj rowk nawu kabirriwohrnawohrnan kondah kurorre.
PSA 110:7 Kaluk bu karengehre kahbolhkadjung wanjh kawohbongun kukku manbu kaborlobme kumekbe darnkih, ba kayawoyhngudjkerrngehmen, dja wanjh kawinhme munguyh.
PSA 111:1 Karriburluburlumen nawu Yawey! Ngaye wanjh ngamanjbun Yawey bulkkidj duninjh kore ngaye karriraworren bu karrimirndemornnamerren bininj nawu karrimak kore nungka.
PSA 111:2 Nawu Yawey nakka nakurdumak duninjh. Bininj nawu kabirrikurdunan, wanjh kabirrinjilngmakmen dja kabirridjalburrbun munguyh kore nungka kurdukurduyimeng.
PSA 111:3 Nungka kahdurrkmirri kunmakkenh dja karriburrbun wanjh nungka God nawu king duninjh. Nawu kunmakmak nuye wanjh kadjaldi munguyh munguyh.
PSA 111:4 Nungka kanbukkabukkang ba minj karribengmidjdan kore nungka kurdukurduyimi kundulkarre dorrengh. Nawu Yawey wanjh kandjalmarnedjare dja nungka wernhmimkongiwern duninjh.
PSA 111:5 Nungka kabenwon manme bininj nawu kabirrimarnekele nuye. Dja kadjalburrbun munguyh munguyh manbu benmarnewokkurrmerrinj bininj nuye.
PSA 111:6 Nungka yiman benmarnekukbukkarrinj nuye binihbininj bu benmarnekurduyimi kunwern kundulkarre nuye dorrengh. Kaluk benwong nuye bininj kubolkbubuyika bedberre birribuyika bininj nawu birriyoy.
PSA 111:7 Yawey kakurduyime bu djal kunmak rowk. Kahdurrkmirri kunbidwi nuye, wanjh kamak, dja kadjadme warridj bu djal kunmakkenh. Minj mak kakurren, dja kadjalwokdi bu djal kunwoybuk dorrengh.
PSA 111:8 Bu kakurrme nuye kunwok, wanjh minj kawokyakmen, kadjaldi munguyh munguyh. Minj kakurren dja kadjalyime kunwoybuk duninjh dja kunwok kunmak ba bu karriwokmarrkmang.
PSA 111:9 Nungka benngehkeng bu benbebkeng nuye bininj kore birribongdibeh. Nungka yingkihwokkurrmerrinj ba bu maninjmanu kunwok wanjh kadjaldi munguyh munguyh. Wanjh Yawey nadjalngeymakkaykenh, ba bu karrimarnekele.
PSA 111:10 Bu karrimarnekele nawu Yawey, wanjh kunu karrikodjkuludjadmen. Bininj nawu kabimarnewokmarrkmang, wanjh nakka kamayaliwernmen. Mah, wanjh karridjalburlumen nawu Yawey munguyh munguyh.
PSA 112:1 Karriburlumen nawu Yawey! Bininj namak nawu kabimarnekele nawu Yawey, wanjh kadjalmarrmarr. Nungka kadjare kabiwokmarrkmang Yawey dja wanjh kadjalwernhnjilngmak.
PSA 112:2 Namekbe bininj nuye mawahmawah wanjh birringeykimuk kore kunred bedberre. Dja mak God kabenmarnekurduyime kunmak bedberre rowk.
PSA 112:3 Dja namekbe bininj nuye namud, wanjh kabirrikukenmen dja kabirrikarrme kunwern. Bedda wanjh munguyh kabirridjalkurduyime kunmakkenh.
PSA 112:4 Yawey kabimarnebolkwolkan nuye bininj nawu namak. Nungka nawu mimkongiwern dja kabenmarnekurduyime kundjalmak birribuyika bininj.
PSA 112:5 Bininj nawu kabenbidyikarrme birribuyika bininj, dja kaweykan bedberre, wanjh nungka kamang kunmakkenh.
PSA 112:6 Nawu namak bininj minj kabarabun munguyh. Birribuyika bininj wanjh kabirridjalburrbun munguyh.
PSA 112:7 Nawu namak bininj kabiwernhwoybukwon nawu Yawey bu munguyh. Minj nungka kakelemen bu kunrayek dja kunyid kabimarnebebme.
PSA 112:8 Minj mak kakangewarremen dja kakelemen. Nungka kaburrbun bu nawu birriyidko nuye wanjh kabirriyakmen dja nungka kawinhme.
PSA 112:9 Namekbe bininj kabenwon kunwern kunmakmak kore nawu birrimarladj bininj, dja djalburudjan. Nungka munguyh kahmimkongiwern, dja birribuyika bininj kabirringeykukenwon.
PSA 112:10 Dja nawu birriwarre bininj kabirrikurdunan kore kahyime, dja wanjh kabirriyidung. Bedda wanjh kabirrimarneyidmebayerren nuye, dja bonj, minj njale kabirrimarnekurduyime kore kabirridjare.
PSA 113:1 Mah, wanjh karriwernhburlumen nawu Yawey! Ngudda nawu ngurrimarnedurrkmirri nuye, wanjh ngurridjalngeyburlumen nawu Yawey!
PSA 113:2 Ngadjare karriwarlahkenh bininj rowk bu karriburlume nawu Yawey nuye kunngey, bolkkime dja mak munguyh munguyh.
PSA 113:3 Ngadjare ngad karriwarlahkenh bininj karringeyburlume kunngey nuye Yawey, kunbarnangarra rowk kore kundung kambarrhbunbeh, dja kore karrungyibme.
PSA 113:4 Nawu Yawey nadjalkudji kabenmarnewohrnan rowk bininj kore kubolkbubuyika rowk. Nungka nadjalkudji nadjalwernhmakkaykenh dja kabenyurrhke rowk kore kaddum heaven.
PSA 113:5 Minj nangale nabuyika kabenerohrok nawu Yawey, God kadberre. Nungka wanjh kahyerrkan kaddum yiman king duninjh kore kubolkmakkaykenh,
PSA 113:6 Nungka kahboddan ba bu kahnan kore kunngol dja kurorre.
PSA 113:7 Nungka kabendolkkayhwe nawu birrimarladj bininj kore kundjulng kabirrihni, dja kabenbebke bininj nawu kabirriyawarren kore kubolkwarre kabirrihni.
PSA 113:8 Dja kabenkurrme ba kabirridjarrkyerrkan nawu birrikuken dja nawu birrikihkimuk bininj bedberre.
PSA 113:9 Nungka mak kabimarnbun daluk ngalbu ngalwalirrngwarre ba bu kabenyawmang, dja kahdi kunnjilngmak dorrengh kore kured ngalengngarre. Mah, wanjh karriburlumen nawu Yawey.
PSA 114:1 Bininj nawu Israel benkebmawahmeng birribolkbawong kore kunred Egypt. Bedda nawu Jacob nuye namud wanjh birribebmeng, dja bindibawong kunred bedberre bininj nawu birridjenbuyika.
PSA 114:2 Bedda wanjh Judah nuye mawahmawah. Bu bedda birribolkbawong Egypt wanjh birriyimerranj bu djal God nuye bininj. Bedda nawu Israel nuye mawahmawah wanjh birriyimerranj bininj kore djal God kabenmarnewohrnawohrnan.
PSA 114:3 Bu kunmekbe bolkyimi, wanjh kurrula bikurdunang Yawey dja kelerlobmeng! Dja mak mankabo Jordan borledmerrinj dja wohdurnderrinj kore borlobmirlobmi.
PSA 114:4 Dja mak manbu kuwarddekimuk rowk bolkdorrolkang, yiman kayime mayh nawu sheep karrohdolkan!
PSA 114:5 Ngudda nawu kurrula, njalekenh yikelerlobmeng? Dja ngudda mankabo Jordan, njalekenh yikebrokborledkerrinj?
PSA 114:6 Ngudda manbu kuwarddekimuk, njalekenh ngudda yibolkdoldolkang yiman nawu mayh?
PSA 114:7 Mah, ngudda nawu kurorre kore kubolkwarlahkenh rowk, wanjh ngurribolkdeldelmen dja nawu Kawohrnan Rowk kahdi darnkih! Nungka nawu Jacob nuye God!
PSA 114:8 Nungka bolkmarnbom dja bolkbuyikawong manbu kunwardde bu bolkyimerranj manlabbarl! Manwardderayek wanjh nungka marnbom yimerranj kungad kore kukku kambobebme!
PSA 115:1 O Yawey, minj nabuyika ngarringeyburlume, dja ngudda yidjalkudji ngundingeyburlume bu munguyh. Dja yuwn bu ngarriburlumerren ngad bininj. Ngudda yidjalkudji nawu munguyh kandjalmarnedjare dja minj munguyh kanbawon.
PSA 115:2 Birriwarlahkenh bininj nawu kondah kurorrebeh kabirriyime, “A! Nawu god ngudberre, nakka baleh wam?”
PSA 115:3 God kadberre kahdi kaddum kore heaven, dja kadjalkurduyime kore nungka kadjare.
PSA 115:4 Birrimekbe bininj kabirrimarneboddan idols bedberre, wanjh nakka djal yeng. Bininj birrimarnbom bu djalkunbidwi bedberre kore birrikuknameng wirlmurrng silver dja gold.
PSA 115:5 Maninjmanu idols wanjh kundang kabirrikarrme dja minj kabirriwokdi; kabirrikarrme kunmim, dja bonj, minj kabirribolknan.
PSA 115:6 Kunkanem kabirrikarrme dja minj njale kabirribekkan; kabirrikarrme kunkeb dja minj kabirrinome.
PSA 115:7 Mahni idols kabirribiddi, dja minj kabirrikarrme; mak kundenge kabirrikarrme, dja minj baleh kabirrire. Bedda kabirrikarrme kunkom dja bonj, minj kabirriwokdi.
PSA 115:8 Mah, wanjh ngadjare bininj nawu kabirrimarnbun nawu idols bu bedda wanjh kabirriyimerran karohrok yiman manbu idols bedberre.
PSA 115:9 Ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, wanjh ngurridjalkangekurrmerren nawu Yawey. Nungka wanjh ngunbidyikarrme dja ngunkukdjurruddi ngudberre.
PSA 115:10 Ngudda bininj nawu Aaron nuye namud, ngurridjalkangekurrmerren nawu Yawey. Nungka wanjh ngunbidyikarrme dja ngunkukdjurruddi ngudberre.
PSA 115:11 Ngudda bininj nawu ngurrikele nawu Yawey, wanjh ngurridjalkangekurrmerren nuye. Nungka wanjh ngunbidyikarrme dja ngunkukdjurruddi ngudberre.
PSA 115:12 Nawu Yawey kanburrbun kadberre, dja kanmarnekurduyime kunmak. Nungka kanmarnekurduyime kunmak kadberre nawu Israel kankebmawahmeng. Dja mak kabenmarnekurduyime bininj kore namud nuye Aaron.
PSA 115:13 Nawu Yawey kabenmarnekurduyime kunmak bedberre bininj nawu kabirrikele nuye, nawu birringeyyahwurd dja mak nawu birringeykimuk bininj rowk.
PSA 115:14 Ngadjare nawu Yawey ngunwon birridjalwern bininj nawu yibenbornang dja mak nawu yibenkebmawahme.
PSA 115:15 Ngadjare Yawey ngunmarnekurduyime kunmak, nungka nawu marnbom kaddum heaven dja mak kondah kurorre.
PSA 115:16 Kaddum duninjh kore heaven wanjh djal Yawey nuye, dja ngaleng kondah kurorre wanjh kanbolkwong ngad nawu djal bininj.
PSA 115:17 Bininj nawu birridowerrinj minj kabirriburlume nawu Yawey, dja kabirridjalwokyak kore birrikoluy.
PSA 115:18 Dja ngad wanjh karriburluburlume nawu Yawey bu bolkkime dja mak munguyh munguyh. Mah, wanjh karriburluburlumen nawu Yawey!
PSA 116:1 Ngaye ngamarnedjare nawu Yawey! Ngaye ngakayhmeng bu ngayimeng, “Kankongibu!” Dja wanjh nungka nganbekkabekkang.
PSA 116:2 Nawu Yawey nganbekkabekkang, dja wanjh ngaye ngadjalkayhme bu ngadjawadjawan munguyh kore ngaye ngahdjaldarrkid.
PSA 116:3 Manbu kundowikenh ngankuyinjdukkang! Ngaye ngayimi bu ngakukyuwirrinj kore kumidj, dja ngaye wanjh ngadjalkeleni. Dja ngaye ngawernhnjilngwarrewarreminj.
PSA 116:4 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngakayhmeng kore kunngey nuye nawu Yawey, dja ngayimeng, “O Yawey, kanngehkemen!”
PSA 116:5 Nawu Yawey nakka kanmarnedjare dja kadjalkurduyime kore djal kunmakkenh. Nahni nawu God kadberre, wanjh mimkongiwern duninjh.
PSA 116:6 Nawu Yawey kabennahnan bininj nawu kabirridjalwoybukwon yiman wurdwurd duninjh. Bu kunkareni manbu kunyid nganmarnerayekminj ngardduk dja wanjh nungka nganngehkeng.
PSA 116:7 Mah, wanjh ngaye ngayimerren kore kukange ngardduk, “Mah, ngadjalmalngngehme! Nawu Yawey nganmarnekurduyimeng kundjalmak bu kunwernhkah.”
PSA 116:8 Ngudda nawu Yawey, wanjh kanmalngngehkeng kore kundowikenh. Nungka mak kanmimnalkbornduy, dja mak kanwernhkarrmeng kore ngakuyinjmankang.
PSA 116:9 Dja kunmekbekenh kunu ngaye munguyh nganedjarrkre nawu Yawey kore baleh yarrkka ngare bu ngahdjaldarrkid kondah kurorre.
PSA 116:10 Ngadjalwoybukwong nawu Yawey. Dja wanjh ngamarneyimeng, “Ngaye wanjh ngakangewarreminj bulkkidj duninjh!”
PSA 116:11 Bu ngakangewarreni, wanjh ngayimeng, “Bininj rowk wanjh kabirridjalkurrehkurren!”
PSA 116:12 Adju, baleh ngaye ngakarremulewan nawu Yawey bu nungka nganmarnekurduyimeng kunmak kunwern?
PSA 116:13 Wardi ngaye ngangalngwayhke bu ngabowoyi manbu wine bu ngabonguyi, bu ngamanjbun bu nungka nganngehkeng.
PSA 116:14 Bu ngarrimirndemornnamerrinj bininj nuye dorrengh, wanjh ngaye ngawon Yawey kore ngaye ngayingkihwokkurrmerrinj nuye.
PSA 116:15 Nawu Yawey kanjilngwarremen bu nawu bininj nuye kabirridowen.
PSA 116:16 Ngaye wanjh woybukkih ngudda ke bininj nawu marnedurrkmirri ke, ngudda nawu Yawey! Ngalbu nganyawmey wanjh ngunmarnedurrkmirri warridj. Dja ngudda wanjh kanbongyerrkkeng kore wirlmurrng dorrengh ngarrukkayindi.
PSA 116:17 Nawu Yawey, ngaye wanjh ngabun mayh ngardduk ba bu manjbun ngudda, dja wanjh ngeykayhme ngudda.
PSA 116:18 Dja kore ngarrimirndemornnamerren ngudda ke bininj rowk, wanjh ngaye ngakurduyime kore ngokko marnewokkurrmerrinj.
PSA 116:19 Kunmekbe ngakurduyime kore kuberrkkah kurrambalk ngudda ke nawu Yawey, kumekbe kore kukadje Jerusalem. Mah, wanjh karridjalburluburlumen nawu Yawey!
PSA 117:1 Ngudda bininj nawu ngurrihni kubolkbubuyika rowk, wanjh ngurriburlumen nawu Yawey! Ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk nawu ngurridjenbubuyika, wanjh ngurringeyyolyolmen bu nungka Nadjalmakmak!
PSA 117:2 Nungka wanjh kandjalmarnedjare kunkimuk duninjh. Nawu Yawey wanjh munguyh munguyh kanmarnekurduyime kore kanmarnewokkurrmerrinj kore kunkongi nuye. Mah, wanjh karridjalburluburlumen nawu Yawey.
PSA 118:1 Karrimanbu nawu Yawey. Nungka wanjh nadjalmak dja kandjalmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 118:2 Ngad nawu Israel kankebmawahmeng wanjh karriyimen, “Nungka wanjh kanmarnedjare munguyh munguyh!”
PSA 118:3 Bininj nawu Aaron nuye namud, nawu kabirrihdurrkmirri nuye, wanjh bedda warridj birriyimen, “Nungka wanjh kanmarnedjare munguyh munguyh!”
PSA 118:4 Mah, wanjh ngurriwern bininj bu ngurrimarneboddan nawu Yawey ngurriyimen, “Nungka wanjh kanmarnedjare munguyh munguyh!”
PSA 118:5 Ngaye bu ngakangewarreni duninjh wanjh ngakayhmeng nawu Yawey. Dja nawu Yawey nganwokmey dja nganbebkeng kore ngabongdi.
PSA 118:6 Nawu Yawey ngannahnan dja nganbidyikarrme, wanjh minj mak ngakelemen kore bininjkenh. Nawu bininj nakka minj ngandikilekme.
PSA 118:7 Nawu Yawey ngannahnan dja nganbidyikarrme. Kaluk ngaye wanjh ngabennan nawu ngarriyidko bininj bu kabirridjalbarabun.
PSA 118:8 Yuwn bu ngurrikelerlobme bu ngurrikurrmerren kore bininj bu ngunbidyikarrmekenh, dja ngaleng, ngurrikelerlobmen dja ngurrikurrmerren kore nawu Yawey bu ngunwernhnahnan.
PSA 118:9 Yuwn bu mak ngurrikurrmerren kore nawu kabirriwohrnawohrnan bininj, dja wanjh ngurridjalkurrmerren kore nawu Yawey, dja wanjh kamak rowk bu ngunkukdjurruddi.
PSA 118:10 Bininj birriwern kore kubolkbubuyikabeh nawu ngarriyidkoni, wanjh ngandidabkeng, ngandiwabminguneng, dja bonj, ngaye ngabenbom rowk kore kunngey nawu Yawey nuye.
PSA 118:11 Kurih kurih ngandimarnebebmeng dja bonj, ngaye ngabenbom rowk kore kunngey nuye nawu Yawey.
PSA 118:12 Bedda birrimirndewernmerrinj kore ngaye bu ngandibunkenh, dja bonj, werrkwerrk birridjalyakminj rowk. Ngaye ngabenbom rowk kore kunngey nuye Yawey.
PSA 118:13 Bedda wanjh ngandikuyinjkukburriweng bu ngarrarnhmankayi, dja bonj, nawu Yawey nganbidyikarrmeng.
PSA 118:14 Nawu Yawey nakka wanjh nadjalkudji nganwon nuye kundulkarre, dja mak nadjalkudji ngamarnewayini. Nungka wanjh kanngehkeng.
PSA 118:15 Bininj nawu Yawey kabenmakwan, wanjh bedda kabirrinjilngmarrmarr kore kabirriyo, bu bedda kabirriwayini nuye kabirriyime, “Nawu Yawey kadjalkurduyime kunkimuk kubidkukun nuye.
PSA 118:16 Nungka naweleng kahkurduyime kunwern dja kunkimuk kunberlkukun nuye dja berlngudjbang duninjh. Kabidwayhme kubidkukun nuye kunkele yak, ba kadjalkurduyime kunwernhkimuk duninjh.”
PSA 118:17 Ngaye bonj, minj kunu ngarrowen munguyh, dja ngaye ngayawoyhmimbimen, kaluk ngamulewan Yawey nawu ngayolyolme kore nungka kurdukurduyimi.
PSA 118:18 Nawu Yawey nganduy kunkimuk, dja ngaleng minj nganbawoyi bu munguyh ngakukyuwirrinj kore kundowikenh.
PSA 118:19 Kandimarnedangmarrhma ba bu ngangimen kore kundjalmakkenh. Ngaye ngadjare ngangimen ba bu ngamanjbun nawu Yawey.
PSA 118:20 Kondah kahdangrurrk kore nawu Yawey kahdi, dja bininj nawu nungka kabenmakwan wanjh kabirringimen.
PSA 118:21 Ngudda nawu Yawey, ngaye manjbun bu kunmekbekenh ngudda kanbekkang dja kanwokmey ngardduk, dja wanjh ngudda kanngehkeng.
PSA 118:22 Nakudji bininj wanjh nungka yiman kayime manbu kunwardde bu bininj nawu birrirurrkmarnbuni birridjalwirrihmeng, wanjh yerrekah nungka wernhkukenminj duninjh, yiman manmekbe kunwardde bu bininj kabirrikurrme kore kanjdji ba bu kabirrirurrkmarnbun bulkkidj.
PSA 118:23 Kuhni wanjh Yawey kurduyimeng rowk, kore ngad karrikurdunang dja ngad wanjh karrikangebarrhmeng.
PSA 118:24 Bolkkime kuninjkunu kunkodjke nawu Yawey kodjkemarnbom. Karriwarnmakmen dja karrinjilngmarrma bu bolkkime kunbarnangarra.
PSA 118:25 Yawey, wardi kanngehkemen, dja kanbidyikarrmen ba bu ngarrikurduyime kore ngarridjare.
PSA 118:26 Bininj nawu kamre kore Yawey nuye kunngey, wanjh nadjalmak! Wanjh ngad karriburlumen nuye bu karrihni kore kururrk nuye nawu Yawey.
PSA 118:27 Yawey wanjh God duninjh. Nungka kanmarnebolkwolkang kadberre. Kunmekbekenh karridjarrkbidbun kore nuye altar dja karrimarnebun mayh kore karrihdi yiwarrudj.
PSA 118:28 Ngudda ngardduk God, dja ngaye wanjh manjbun ngudda! Ngudda ngardduk God, dja wanjh ngaye ngeykimukwon ngudda!
PSA 118:29 Mah, karrimanjbu nawu Yawey, dja nungka nadjalmak, dja mak kandjalmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 119:1 Kabirrinjilngmak bininj nawu kunmak kabirridjalkurduyime. Bedda wanjh munguyh kabirriwokmang Yawey nuye mankarre.
PSA 119:2 Mak kabirrinjilngmak bininj nawu kabirrihdjalkarrme mankarre nuye dja kabirrihdjalrohrokme bu kabirrimarrkmang kore kukange bedberre.
PSA 119:3 Bedda minj kabirrikurduyime kunwarre dja kabirrihdjalle kore nawu Yawey kabolhbukkabukkan.
PSA 119:4 Yawey, ngudda kanwong ngadberre kunmayali kunmak ke dja kandibukkabukkang bu ngundiwokmarrkmang munguyh.
PSA 119:5 Dja ngaye ngadjare ngakangerayekworren bu djalwokmarrkmang kore ngudda kanwokraykewon.
PSA 119:6 Ba kunukka minj ngayeme bu ngaburrbun manbu ngudda ke mankarre rowk.
PSA 119:7 Ngaye wanjh burluburlume kunkangewoybuk dorrengh bu ngaborlhborlhme mankarre ke manbu mandjad duninjh.
PSA 119:8 Ngaye wanjh wokmarrkmang kore ngudda kanbengdayhke warridj. Yuwn bu kanbawon ngadjalkudji ngarri.
PSA 119:9 Yawey, kunukka baleh bu nawu nayayawurrinj yika mak ngalyawkyawk bu munguyh kabirrikurduyime kunmak? Bedda wanjh ngundiwokmarrkma kore ngudda yiwokdi.
PSA 119:10 Ngaye wanjh kunkange dorrengh ngardduk bu yawahyawan, dja yuwn kanbawon bu ngabawon ngudda ke mankarre rowk, yiman kayime ngabolhmayahme.
PSA 119:11 Mak manbu kunwok ke ngawernhkarrme kore kukange ngardduk ba kunukka minj kunwarre ngakurduyime kore ngudda.
PSA 119:12 Yawey, ngaye munguyh djalburluburlume, dja wanjh kanbukkabukkan mankarre ke.
PSA 119:13 Kore kurrang ngardduk wanjh ngayolyolme manbu mankarre rowk kore ngudda yiwokdanj yiman kurrange ke.
PSA 119:14 Kore ngahkarrme mankarre ke makka nganmarnbun bu nganjilngmak yiman kayime nawu nawern kunwardde kabinjilngmarnbun bininj nakuken.
PSA 119:15 Mak ngani dja ngaburrbun ke mankarre kore ngaye ngabekkabekarren munguyh, wanjh ngadjawarren bu baleh kore yidjare ngaye ngare.
PSA 119:16 Ngaye ngadjalnjilngmak kore ngudda kanwokwon ngadberre, wanjh minj mak ngabengmidjdan kore ngudda ke kunwok.
PSA 119:17 Ngaye nawu munguyh ngahdurrkmirri kore ngudda, wanjh djawadjawan bu kanmarnekurduyimen kunmak ngardduk ba bu ngahdarrkiddi kamak rowk dja mak ngawokmarrkmang kunwok ke.
PSA 119:18 Mak kanmimbayhkemen ba nganan manbu kunwoybuk kunmakkayhkenh kabimdi kore mankarre ke.
PSA 119:19 Yuwn kanmarnewarlkkan ngardduk manbu mankarre ke. Ngaye yiman ngamarladj dja ngahdjalrengehre kondah kurorre.
PSA 119:20 Ngaye munguyh ngadjaldjare wernkih duninjh bu ngawernhborlhme manbu mankarre ke.
PSA 119:21 Ngudda mandjad yiyime bu yibendung bininj bedberre nawu kabirrihburlumerren dja nawu minj kabirrimarrkmang ke mankarre. Nakka wanjh kadjalwarre duninjh bedberre.
PSA 119:22 Ngaye wanjh ngahmarrkmang ke mankarre. Yuwn yibenbawon nawu birriwarre bininj bu ngandidjekmiwon dja ngandiwidnan.
PSA 119:23 Bu bininj nawu kabirrihwohrnahwohrnan ngandiyolyolme bu ngandikurrenwan, wanjh bonj, ngaye nawu marnedurrkmirri wanjh ngadjalburrbun manbu kunwok ngudda yiwokkurrmeng.
PSA 119:24 Manbu ngudda kanwokbukkabukkan, makka ngannjilngmarnbun dja mak nganbengdayhke ba bu kunmak ngakurduyime.
PSA 119:25 Ngokko darnkih bu ngadjalkukyo kore kundjulng. Kanwo kunngolek, kore ngudda yiwokkurrmerrinj ba bu ngadjaldarrkiddi.
PSA 119:26 Ngaye ngayolyolmerrinj kore baleh ngaye ngahkurduyimeng, dja ngudda kamwokmey! Wanjh kanbukkabukka kore ngudda yidjare.
PSA 119:27 Mak kanbidyikarrmen bu ngamayalibayhme kore kunmayali ke nganbukkabukkan. Wanjh ngadjalburrbun kukange ngardduk kore ngudda ke kundulkarre.
PSA 119:28 Ngaye wanjh ngakangewarre yiman darnkih ngarrowen. Kankangemurrngrayekwo kore ngudda ke kunwok kabimbuyindi.
PSA 119:29 Kandurndiwemen ba bu minj ngayawoyhre kore kunwarrekenh. Ngudda nawu yidjalmimkongiwern, wanjh kanbukkabukkan ngudda ke mankarre.
PSA 119:30 Ngaye ngadjarrngbom manbolh manbu kunwoybukkenh; mak ngakangemarnburrinj ba bu ngaye wokmarrkmang ke mankarre rowk.
PSA 119:31 Yawey, ngaye ngawernhkarrme ke mankarre rowk, dja minj ngabarlanhmang. Yuwn kanbawon bu ngayemengalme.
PSA 119:32 Ngudda kankangemarnbom dja ngadjare yiman ngarlobme bu ngadjalmunkekadjung kore ngudda kanwokrayekwon.
PSA 119:33 O Yawey, kanbukkabukkan ba bu ngamarrkmang ke kunwok manbu yimulewarrinj, dja ngaye ngahdjalkarrme munguyh munguyh.
PSA 119:34 Mak kanmayalibayhkemen ba bu ngawernhkarrme ke mankarre dja wernhwokmarrkmang ngudda kore kunkange dorrengh ngardduk.
PSA 119:35 Kunukka kanbolhbukkabukka bu ngadjalle kore ngudda yidjare. Kunmekbe ngadjare ba bu nganjilngmarnburren.
PSA 119:36 Mak kankangeborledkemen ba bu ngadjaremen ngakadjukadjung ke mankarre rowk kore kabimbuyindi, kaluk minj ngadjare ngakukenworren.
PSA 119:37 Kanmimborledkemen ba minj ngayawoyhnan nawu yehyeng nawarrehwarre, dja kanngehkemen kore ngudda yiyimeng ba bu ngaye ngadjaldarrkiddi.
PSA 119:38 Ngudda kanmarnewokkurrmerrinj ngaye nawu marnedurrkmirri ke. Ngadjare kuhni yikurduyimen ngardduk kore kunmekbe kunwok ke ba bu bininj rowk ngundimarnekelemen.
PSA 119:39 Manbu ke mankarre makka mandjalmak, wanjh ngadjare yidjalwe kunyeme ngardduk manbu ngahkelemen.
PSA 119:40 Ngaye ngadjaldjare kunmayali kunwern ke. Ngudda yidjalkurduyime kundjalmak, wanjh kunmekbekenh kanngehke ba bu ngadjaldarrkiddi kore ngudda.
PSA 119:41 Yawey, ngadjare kanbukkabukkan bu kunwern ngudda kanmarnedjare, dja mak kanngehkemen kore ngudda kanmarneyingkihwokkurrmerrinj.
PSA 119:42 Ngaye ngadjalwokwoybukwon kore ngudda yiyime. Dja kunmekbekenh ngaye ngabenwokdurndiwe bininj nawu kunwarre ngandimarneyime dja ngandidjekmiwon.
PSA 119:43 Kanbidyikarrmen ba ngayolyolme djal kunwoybuk ke. Ngaye ngadjalmarrkebbun kore mandjad kahyime manbu mankarre ke.
PSA 119:44 Ngaye ngadjalmarrkmang ngudda ke mankarre bu munguyhmunguyh.
PSA 119:45 Ngaye ngarohrokme bu ngaborlhme ngudda ke kunmayali rowk, wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjalrengehre kamak rowk.
PSA 119:46 Bu ngarrangen kumirrk kings bedberre wanjh ngaye djalmulewan, dja ngabenbengdayhke manbu ngudda ke mankarrekenh, dja minj ngayemengalme.
PSA 119:47 Ngaye ngadjare bu ngamarrkmang kunwok ke kore kanwokwon, dja kunu ngadjalnjilngmak.
PSA 119:48 Mak ngaburlume kunwok ke manbu kanwokwong. Ngaye yiman ngadjalmarnedjare manbu kunwok ke yiwokdi.
PSA 119:49 O Yawey, ngaye ngadjare yidjalburrbun kore ngudda kanmarnewokkurrmerrinj ngardduk, ngaye nawu marnedurrkmirri kore ngudda. Ngudda wanjh kankangemarnbom dja kunmekbekenh minj ngaye ngamarrkbaworren.
PSA 119:50 Bu kunrayek kanmarnewernmerren wanjh ngaburrbun ngudda ke kunwok kore kanmarnewokkurrmerrinj, wanjh manbu kunwok ke kanwon kundarrkid.
PSA 119:51 Bininj nawu kabirrihburlumerren nakka munguyh ngandiborrkbun, dja ngaye minj ngabawon ngudda ke mankarre.
PSA 119:52 Ngaye ngadjalburrbun mankarre ke manbu ngudda Yawey kanwong bu kunkare duninjh, wanjh ngadjalkangemakmen.
PSA 119:53 Dja nawu birriwarre bininj nakka ngandimarnbun bu ngahyiddung bedberre nawu birridjalbawong mankarre ke.
PSA 119:54 Kore baleh yarrkka ngani, wanjh ngamarnewayini kunwok manbu ngudda yiwokdan.
PSA 119:55 Bu kunkakkuyeng ngaye ngeyburrbun ngudda nawu Yawey. Wanjh ngaye ngadjalmarrkmang mankarre ke.
PSA 119:56 Wanjh kuhni ngadjalkurduyime munguyh, bu ngaye ngamarrkmang kunmayali rowk ngudda ke.
PSA 119:57 Yawey, ngaye yiman karrme ke, dja minj njale mak ngadjare. Ngaye ngawokkurrmerrinj bu ngawokmarrkmang ke kunwok bu ngudda yiwokdi.
PSA 119:58 Ngaye ngadjare wernkih duninjh bu kebnan, dja kunu yawayawan ngudda. Kankongibu kore ngudda kanmarnewokkurrmerrinj.
PSA 119:59 Mak ngamayalibekkarren kore baleh ngakurduyimi, wanjh ngamarnburrinj bu ngadjalmarrkmang ngudda ke mankarre manwern.
PSA 119:60 Ngaye kunu ngamarnburren bu djalwerrkwerrk ngadjalkurduyime kore ngudda kanwokwongkenh.
PSA 119:61 Kunubewu nawu birriwarre bininj nakka ngandidukkarrukkang kunyarl dorrengh, dja bonj, ngaye minj ngabengmidjdan manbu mankarre ke.
PSA 119:62 Kaluk kumununburrk wanjh ngaye ngarrolkkan dja manjbun ngudda, kunmekbekenh kore mankarre ke manbu kayolyolme djal kunmakkenh.
PSA 119:63 Ngaye djawirna bedberre bininj nawu ngundimarneboddan dja mak kabirridjaldjare kunmayalimak manbu ngudda kanwon.
PSA 119:64 Yawey, ngudda kanmarnedjare ngad ngarriwarlahkenh bininj, yiman bu kunmakmak ke kabolkbarlmikan kondah kurorre rowk! Wanjh kanbukkabukkan ba bu ngawernhborlhme kunwok ke.
PSA 119:65 Yawey, ngaye ngahdjaldurrkmirri kore ngudda yidjare. Ngudda wanjh kanmarneyime kunmak kore ngudda kanmarnewokkurrmerrinj.
PSA 119:66 Ngaye ngawoybukwon ke mankarre. Wanjh kanwo kunmayali kunmak ngudda ke ba bu ngakodjkuludjadmen.
PSA 119:67 Bu kerrngehkenhni kunrayek bebmihbebmi ngardduk wanjh kunwarre ngakurduyimi, dja bolkkime wanjh ngadjalwoybukwon ke kunwok kore ngudda kanwokwong.
PSA 119:68 Ngudda yidjalmak, dja mak yidjalkurduyime kunmakkenh. Wanjh kanbukkabukka kore ngudda yidjare dja yimulewarren.
PSA 119:69 Bininj nawu kabirrihburlumerren nakka ngandimarnekurrekurren, dja ngaye ngadjalkarrme ngudda ke kunmayali kunwern kore kukange ngardduk.
PSA 119:70 Birrimekbe bininj birridjalbang dja kunkongi yak. Dja ngudda ke mankarre ngannjilngmarnbun.
PSA 119:71 Wanjh kadjalmak ngardduk bu ngaye ngadjakbekkang. Bu kuhni nganmarnekurduyimi wanjh nganmarnbom bu ngawernhbekkabekkang kore ngudda yimulewarrinj kore yidjarekenh.
PSA 119:72 Bu ngudda yiwokdi kore yimulewan mankarre ke, wanjh mahni kunwok ngadjaldjare munguyh. Mahni mankarre ke manwernhmakkaykenh bu karrokme money nadjalwern duninjh.
PSA 119:73 Ngudda kankukmarnbom kunbid ke, wanjh kanwo kunmayali ke ba ngawernhborlhme ngudda ke mankarre.
PSA 119:74 Ngaye ngakangewoybukwong kore ngudda ke mankarre. Wanjh ngadjare bininj nawu ngundimarneboddan bu bedda kabirrimarrmarr bu ngaye ngandinan.
PSA 119:75 Yawey, ngaye ngaburrbun manbu mankarre ke makka mandjad kahyime. Kunmekbekenh ngaye ngaye ngaburrbun bu ngudda yidjalwoybuk bu kanwon kunrayekkenh.
PSA 119:76 Dja ngadjalburrbun ngudda kandjalmarnedjare, dja mak kanmarnewokkurrmerrinj, wanjh kunmekbekenh ngadjalkangemakmen.
PSA 119:77 Ngaye ngakarrme ke mankarre manbu kannjilngmarnbun, wanjh kankongibu ba bu ngahdjaldarrkid.
PSA 119:78 Dja yibenmarnbu nawu kabirrihburlumerren bininj bu bedda kabirriyeme kunmekbekenh bu birrihyimi ngaye ngahkurreni. Dja ngaye wanjh ngadjalburrbun kunmayali ke.
PSA 119:79 Wanjh bininj nawu ngundimarneboddan, nakka wanjh birrimdurnderrimen kore ngaye. Bedda nawu kabirriburrbun ngudda ke mankarrewern.
PSA 119:80 Ngaye ngadjare ngawokmarrkmang rowk manbu kunwok kore kanwokwong. Dja ngawarnyak bu ngayemengalme kore ngudda.
PSA 119:81 Yawey, ngaye yiman ngakangengudjwarreminj kore madbuhmadbun ngudda bu kanngehke, dja bonj, ngaye ngadjalkangekurrmerrinj kore kunwok ke.
PSA 119:82 Mak ngamimwarremen bu ngahyawan munguyh nawu kanberrebbom. Ngaye djawan ngayime, “Yiddok werrkwerrk ngudda kanbidyikarrme?”
PSA 119:83 Ngaye madbun ngudda dja ngadjalkukwarremen dja mak ngakangewarremen. Dja bonj, yuwn bu ngaye ngabengmidjdan ngudda ke kunwok kore yimulewam.
PSA 119:84 Yiddok kunkuyeng bu madbuhmadbun? Baleh kabolkyime bu yibenbun nawu ngaye ngandiwidnan?
PSA 119:85 Bininj nawu kabirrihburlumerren wanjh kabirriwirrihme mankarre ke. Dja kabirrikarremarnburren ba yimankek ngaye ngandidarrkidmang.
PSA 119:86 Ngaye ngadjalwoybukwon kunwok kore ngudda kanwokrayekwon. Dja kanbidyikarrmen! Birrimekbe bininj nawu kabirrihkurren nakka ngandiwirrihme bu djal burudjang.
PSA 119:87 Bedda darnkih ngandikuyinjyakwong, dja bonj, ngaye minj ngabengmidjdangimeninj ngudda ke mankarre rowk.
PSA 119:88 Ngudda kandjalmarnedjare, wanjh kunmekbekenh kannahnan ba bu ngadjaldarrkid. Wanjh ngaye wokmarrkmang kore ngudda yiwokdi.
PSA 119:89 Ngudda Yawey, ngudda ke kunwok kadjaldi munguyh dja minj kadjobme. Makka kahdjaldi munguyh munguyh kore kaddum heaven;
PSA 119:90 Ngudda yidjalwoybuk munguyh munguyh kore yiwokdi, dja minj yikowe. Ngudda yibolkmarnbom kondah kurorre. Ngudda yimarnbom, dja makka kahdjaldi.
PSA 119:91 Manbu mankarre ke kadjalyirriyo bolkkime dja munguyh. Yehyeng rowk ngunmarnedurrkmirri.
PSA 119:92 Ngudda ke mankarre ngannjilngmarnbun ba bu ngamarrmarr duninjh. Dja bu burrkyak, wanjh kunukka bu kunyid nganmarnewernmerrinj, wardi ngarrowimeninj.
PSA 119:93 Ngaye minj ngabengmidjdan manbu ngudda ke kunmayali rowk, dja ngudda kanmimbiwong kore ngaye wokmarrkmey.
PSA 119:94 Kanngehkemen dja ngaye wanjh ngudda ke bininj. Ngaye wanjh munguyh ngadjare ngaborlhme mankarre manwern ngudda ke.
PSA 119:95 Nawu birriwarre bininj ngandikunidi ba bu ngandibun, dja ngaye ngahdjalburrbun manbu ngudda ke mankarre manwern.
PSA 119:96 Nganan bu kondah kurorrebeh wanjh kayakayakmen rowk. Dja manbu ngudda mankarre ke wanjh kadjaldi munguyh, dja minj munguyh kayakmen.
PSA 119:97 Ngadjare munguyh ngahnan ngudda ke mankarre. Mak ngahdjalburrbun munguyh bu kunbarnangarrakuyeng.
PSA 119:98 Manbu ngudda kanwokrayekwong, wanjh ngahdjalburrbun bu munguyh. Mak mahni kunwok ke nganmayalimarnbun bu ngamayaliwernmen. Wanjh ngabenyurrhke kunmayali bedberre bininj nawu ngarriyidko.
PSA 119:99 Ngaye ngadjalburrbun ngudda ke mankarrebubuyika ba bu ngawernhburrkburrkbekkan. Wanjh ngayimerran bu ngabenyurrhke bininj nawu ngandihbukkan.
PSA 119:100 Ngaye wokmarrkmang kore ngudda kanbukkan kunmayali ke, wanjh kunmekbekenh ngaye ngamayalimak dja ngabenyurrhke nawu dabborrabbolk.
PSA 119:101 Ngaye ngadjaldjare wokmarrkmang ngudda ke kunwok, wanjh kunmekbekenh ngaye ngamarnburrinj ba bu minj ngare kore kunwarrekenh.
PSA 119:102 Ngudda wanjh nguddabidju kanbukkabukkang, wanjh minj ngabawoyi mankarre ke.
PSA 119:103 Ngudda ke kunwok, wanjh makka manmanjmakkaykenh kore ngahdangkenhni, dja nawu mankung nakka walakkih manjmak.
PSA 119:104 Manbu mankarrebubyika ke nganmayaliwon manbu kunmakkenh, dja ngadjalwarnyakmen ngare kore birriwarre bininj kabirrihbolhkadjung.
PSA 119:105 Yawey, ngudda ke kunwok yiman kayime torch rerrih bu ngandengewolkan dja mak ngudda kanmarnebolkwolkan ngardduk kore ngare dja mak ngudda nganmikan.
PSA 119:106 Ngadjalkurduyime kore ngayingkihwokkurrmerrinj bu ngahdjalwokmarrkmang mankarre ke. Kuhni ngawokkurrmerrinj, wanjh ngadjalyime.
PSA 119:107 Korroko bu ngahdjaldjakbekkani bu kunkimuk. Yawey, kanmimbiwo kore kunwok ke kabimbuyindi.
PSA 119:108 Mak kankayhmima bu ngaye burluburlume kurrangbeh ngardduk, dja mak kanbukkabukka ngudda ke mankarre.
PSA 119:109 Ngaye ngahdjalwarredong munguyh dja wardi ngarrowen, dja bonj, minj ngabengmidjdan manbu kunwok ke.
PSA 119:110 Nawu birriwarre bininj kabirridjare ngandidarrkidmang, dja ngaye minj ngabawoyi kore ngudda kanbukkabukkangkenh.
PSA 119:111 Ngahdjalkarrme munguyh munguyh manbu ngudda ke mankarrebubuyika, dja kunmekbekenh ngaye ngawernhnjilngmak kore kukange ngardduk.
PSA 119:112 Mak ngaye ngadjare ngahdjalrohrokme munguyh ngakurduyime kore ngudda yidjare, wanjh kalukburrk bu yerrekah wanjh ngayirrowen.
PSA 119:113 Ngabenwidnan nawu minj ngundimarnedjare duninjh, dja ngaye ngamarnedjare duninjh manbu mankarre ke.
PSA 119:114 Ngudda wanjh kanahnan dja mak kankukbalhme. Wanjh ngaye ngamarrkbaworrinj kore kunwok ke.
PSA 119:115 Ngurriray, ngudda nawu ngurriwarre bininj! Yuwn bu karriraworren dja ngaye ngadjalkurduyime kore God ngardduk nganwokwon.
PSA 119:116 O God, kanbidyikarrmen dja kannahnan kore ngudda kanmarneyingihwokkurrmerrinj ba bu ngaye ngadjaldarrkid. Yuwn kanbawon bu ngadjalmarrkwarremen dja wardi ngamarrkbaworren.
PSA 119:117 Mak kankarrmen ba kunukka ngadjalni kamak rowk. Dja mak munguyh ngadjalburrbun kore ngudda yidjare.
PSA 119:118 Ngudda yibenbodmewon bininj rowk nawu minj kabirridjalbawon mankarre ke. Bedda kabirrimayalimarnburren dja bonj, bedda kabirridjalbarabun.
PSA 119:119 Mak yibenburriwe nawu birriwarre bininj rowk yiman kayime rubbish karrihburriwe. Wanjh kumekbekenh ngaye ngamarnedjare kunwok manbu ngudda yimeng bu kanbengdayhkeng.
PSA 119:120 Ngudda wanjh kankelehme dja ngaye yiman ngakukdeldelme kore ngudda. Wanjh kumekbekenh ngaye ngakele duninjh bu ngudda kandjadme ngad bininj rowk kore ngudda ke mankarrekenh.
PSA 119:121 Ngaye ngadjalkurduyimeng kore djal kunmakkenh dja mak kore kunwoybuk dorrengh. Wanjh yuwn kanbawon kore bininj nawu ngarriyidko ngandikuniyo ba bu ngandibun.
PSA 119:122 Ngadjare bu ngudda kannahnan, ngaye nawu ngahdurrkmirri ke, dja yuwn yibenbawon bininj nawu kabirrihburlumerren bu yiman ngandibongkarrme.
PSA 119:123 Ngaye ngamimwarrehwarreminj bu ngaye kunkuyeng boyenmadbun ngudda bu yimre dja kanngehke. Wanjh ngadjare kanngehkemen kore yiyingkihwokkurrmerrinj.
PSA 119:124 Kanmarnekurduyimen kore ngudda munguyh kandjalmarnedjare, dja mak kanbukkabukka kore ngudda yidjare ngaye ngakurduyime.
PSA 119:125 Ngaye nawu ngahdurrkmirri ke. Wanjh kanmayalibayhkemen ba ngawernhmenmenbekkan manbu mankarrebubuyika ke.
PSA 119:126 Ngudda Yawey! Bolkkime wanjh yidjalkurduyimen bu yibenbu birrimekbe bininj nawu kabirribakke ngudda ke mankarre.
PSA 119:127 Ngaye wanjh ngadjare bulkkidj duninjh bu bekkabekkan kore ngudda kanwokrayekwon.
PSA 119:128 Mak ngaye wokmang ke kunwok rowk kore kanbengdayhke, dja ngawidnan manbu manbolh kore nawu birriwarre bininj kabirribolhkadjung.
PSA 119:129 Ngudda bu yiyolyolmerren, wanjh mahni kunwok mandjalmak duninjh! Wanjh kunmekbekenh ngaye ngakarrme maninjmanu kunwok ke kore kukange ngardduk.
PSA 119:130 Bu bininj ngundiwokbekkan kore ngudda yiwokdi, wanjh mahni kunwok kabenmayalibayhke bininj rowk ba bu kabirriburrkburrkbekkan kore ngudda yidjare kabirrimenmenmang.
PSA 119:131 Ngaye ngadjare bulkkidj duninjh ngabekkan ke mankarre. Dja kumekbekenh ngaye ngokko darnkih ngahngolekwarremen.
PSA 119:132 Yimborledmen bu kannan dja kankongibu yiman bu ngudda munguyh yibenmarnekurduyime bedberre bininj nawu kabirridjare ngudda ke kunngey.
PSA 119:133 Mak kanmika kore manbolhmak ba minj ngamankan. Kanbidyikarrmen kore ngudda kanmarnewokkurrmerrinj ba bu kunwarrekenh minj nganbongname.
PSA 119:134 Kanngehkemen kore bininj nawu wardi ngandibun ba bu ngaye ngadjalburrbun munguyh ngudda ke kunmayali.
PSA 119:135 Mak kankongibu ngaye nawu marnedurrkmirri ke, dja kanbukkabukka ngudda ke mankarre rowk.
PSA 119:136 Birridjalwern bininj ngundiwokburriwe kore ngudda yibenbengdayhke mankarrekenh ngudda ke, wanjh kunmekbekenh ngaye nganalkbun wernkih duninjh.
PSA 119:137 Nawu Yawey, ngudda munguyh yidjalkurduyime kunmak, mak manbu mankarre manwern ke makka djal mandjad duninjh.
PSA 119:138 Manbu mankarre manwern ngudda yimarnbom makka mandjad duninjh, mak ngudda yidjalkarremarnbu kunwoybuk ke duninjh.
PSA 119:139 Bininj nawu ngandiwirrihme wanjh bedda ngundidjalwokbengmidjdanj kore ngudda yiwokdi. Wanjh ngaye ngawernhkangewurlhme bu kunmekbekenh.
PSA 119:140 Ngudda yiwokkurrmerrinj kunwok ke, makka djal woybukkih bu kunwoybuk, wanjh ngaye nawu ngahdurrkmirri ke ngadjare duninjh maninjmanu kunwok.
PSA 119:141 Ngaye minj ngakuken, dja birribuyika bininj ngandiwidnan. Dja bonj, ngaye minj ngabengmidjdangimeninj kunwok ke.
PSA 119:142 Mak manbu kunmakmak ke makka munguyh kahdjalle dja minj kadjobme. Mak manbu kore kanbukkabukkang ngadberre makka wanjh mandjalwoybuk.
PSA 119:143 Bolkkime wanjh kunrayek bebmi ngardduk dja ngaye wanjh ngakangewarre. Nakka bonj. Ngaye ngahdjalkarrme kunwok ke kore kukange ngardduk, dja manbu ngannjilngmarnbun.
PSA 119:144 Ngudda yimulewarren, dja mahni kunwok ke wanjh mandjad duninjh dja kadjaldi munguyh munguyh. Mah, kanbukkabukka ba bu ngamenmenmang kore ngudda, wanjh kunu kanmimbiwon.
PSA 119:145 Nawu Yawey, kanbekka bu ngakayhme kukange dorrengh bu djawahdjawan. Ngadjare kanwokmang ba bu ngadjalkarrme mankarre rowk ngudda ke.
PSA 119:146 Kankayhmibekka! Kanngehkemen ba bu ngadjalwokmarrkmang kunwok kunwoybuk kore ngudda yiwokdi.
PSA 119:147 Kumkabel djarreh wanjh ngaye ngarrolkkan bu ngakayhme, dja djawan bu kanbidyikarrme ba bu ngaye ngadjalkangekurrmerren kore kunwok ke.
PSA 119:148 Minj mak ngakeyo kumununkuyeng dja ngahdjallorrhmiyo ba bu ngadjalburrbun kore yiwokkurrmerrinj.
PSA 119:149 Ngudda kanhmarnedjare wanjh kunmekbekenh kanwokbekka! Nawu Yawey, ngudda kandjadme bu djal mandjad, wanjh kunmekbekenh kandarrkidwon.
PSA 119:150 Bininj nawu ngarriwirrihme kabirridjare kunwarre nganmarnekurduyimerran, dja bedda kabirrimre darnkih. Bedda minj kabirridjare kabirrire darnkih kore ngudda ke mankarre!
PSA 119:151 Dja ngudda nawu Yawey yidjaldarnhdi kore ngaye. Mak manbu mankarre ke makka mandjalwoybuk rowk.
PSA 119:152 Bu kerrngehkenh duninjh ngaye ngaborlhmi manbu ke kunwok kunwoybuk manbu yiwokdi, dja kahdjalle munguyh munguyh.
PSA 119:153 Yawey, ngaye minj ngabengmidjdangimeninj mankarre ke. Wanjh kanna ba yinan kunrayek nganmarnewernmerrinj dja wanjh kanngehkemen!
PSA 119:154 Ngudda kanmulewa dja kanmakwan ba bu kanbebkemen kore ngahbongdi. Ngudda kanmarnewokkurrmerrinj ngardduk, wanjh kunmekbekenh kandjaldarrkidwo.
PSA 119:155 Nawu birriwarre bininj kabirridi djarreh kore ngudda minj yibenngehke. Bedda minj kabirridjare ngudda ke mankarrebubuyika.
PSA 119:156 Nawu Yawey, ngudda yimimkongiwern duninjh! Kanmimbiwo kore mankarre ke kahyime.
PSA 119:157 Birriwern nawu ngarriyidko kabirridjare ngandibun, dja manbu ngudda ke kunwok kunwoybuk, makka minj ngabawon.
PSA 119:158 Ngabenwidnan duninjh bininj nawu minj woybukkih ngundidjalwoybukwon. Bedda minj ngundiwokmarrkmang kore ngudda kanwokrayekwong ngad bininj rowk.
PSA 119:159 Yiburrbu ngaye ngadjare duninjh kunmayali ke. Ngudda kanmarnedjare wanjh kunmekbekenh kandjalmimbiwo.
PSA 119:160 Makka mandjalwoybuk rowk manbu kunwok ke, mak manbu mankarre rowk ngudda ke, makka mandjaldjad duninjh dja minj kadjobme munguyh munguyh.
PSA 119:161 Nawu kabirriwohrnawohrnan bininj nakka ngandidjalwirrihme bu djal burudjang. Dja ngaye ngakangedeldelme kunkelekenh bu ngaburrbun ngudda ke kunwok.
PSA 119:162 Ngaye nganjilngmak duninjh bu ngaye ngabekkan ngudda ke kunwok, yiman kayime bininj nawu kakukngalke money nadjalwern duninjh.
PSA 119:163 Ngabendjalwidnan bininj nawu kabirrihkurren dja ngaye ngadjaldjare mankarre ke.
PSA 119:164 Bu ngarohrokme seven times bu kunbarnangarrawern ngaye djalburluburlume manmekbekenh mankarre mandjad duninjh ngudda ke.
PSA 119:165 Bininj nawu kabirridjare mankarre ke wanjh munguyh kabirrihdjaldi kunmodmikenh dorrengh. Nakka wanjh minj njale kabenbungkarrkbun.
PSA 119:166 Nawu Yawey, ngaye madbuhmadbun bu kanngehke. Ngaye djalwokmarrkmang kore ngudda kanwokrayekwong.
PSA 119:167 Ngaye ngahkarrme kunwok kunwoybuk ke kore kukange ngardduk. Ngaye ngadjare wernkih duninjh mahni kunwok ke.
PSA 119:168 Ngudda wanjh kankurdunan munguyh kore baleh yarrkka ngayime. Ngaye wanjh ngamarrkmang ngudda ke kunwok kunwoybuk, dja mak ngudda ke kunmayali.
PSA 119:169 Yawey kankayhmibekka bu ngaye ngahdi yiwarrudj. Ngudda kanwokkurrmerrinj wanjh kunmekbekenh ngadjare kanmayalibayhke.
PSA 119:170 Mak kanbekkabekka bu yiwarrudj ngahdi dja djawahdjawan. Ngudda yiwokkurrmerrinj dja kunmekbekenh kanngehkemen.
PSA 119:171 Ngudda kanbukkabukkan mankarre rowk ngudda ke, wanjh kunmekbekenh ngaye burluburlume kore kurrang ngardduk.
PSA 119:172 Ngaye ngaburrbun kore ngudda kanwokrayekwon wanjh mandjad rowk, dja kunmekbekenh ngawayini kundjen ngardduk. Ngawayini bu ngamulewan ngudda ke kunwok.
PSA 119:173 Ngaye ngakangekurrmerrinj kore ngudda kanwong kunmayali ke. Dja bolkkime yimray kanberlma bu kanbidyikarrmekenh.
PSA 119:174 Yawey, ngaye ngadjaldjare bu ngudda kanngehke. Mak ngadjare ngudda ke mankarre manbu kannjilngmarnbun.
PSA 119:175 Kankangemimbiwo ba ngaye burluburlume, mak ngadjare mankarre ke bu nganbidyikarrme.
PSA 119:176 Ngaye ngawarrebore manbolhbubuyika yiman kayime sheep nawu mayahmeng. Dja kanyawa! Kanngalkemen, dja ngaye minj ngabengmidjdangimeninj manbu kunwok kore ngudda kanwokwong.
PSA 120:1 Ngaye ngakarrmi kunyid kunwern, dja ngamarnekayhmeng nawu Yawey. Wanjh nungka nganwokmey!
PSA 120:2 O Yawey, kanngehkemen kore bininj nawu kabirrikurrekurren dja nawu ngandikowe.
PSA 120:3 Dja ngudda bininj nawu ngurrikurrehkurren, baleh ngurriyime bu God ngunmarnekurduyime ngudberre? Mah, ngurridjawarren bu baleh kakurduyime bu ngundung dja ngunbun ngudberre.
PSA 120:4 Kunubewu ngundulubun bonarra dorrengh, yiman kayime soldier ngundulubun kundulkwi kebmirrkmak dorrengh. Dja wardi ngunbarrkbun ngudberre manbu kunyirrke dorrengh!
PSA 120:5 Kawarre duninjh! Dja ngaye ngarridjarrkdi bininj birriwarre kore kunbolk Mesech, dja mak kore kunbolk Kedar.
PSA 120:6 Ngaye kunkuyeng ngayerrkani bu ngarrihdjarrkni bininj nawu minj kabirridjalwarnyak kunmodmikenh.
PSA 120:7 Ngaye wanjh ngadjare kunmodmikenh, dja bedda, burrkyak. Bedda kabirridjaldjare kunyid dja kabirriyawan bu kabirriburren war.
PSA 121:1 Ngaye ngabolknan kaddum kore kuwarddekimuk, ngabolkyawan bu ngaye ngadjawarren yiddok nangale nganbidyikarrme.
PSA 121:2 Nawu Yawey, nungan nadjalkudji nganbidyikarrme, nungka nawu bolkmarnbom kore kunngol kaddum dja mak kondah kurorre.
PSA 121:3 Minj ngunbawon bu yirrengeyirrebme! Nungka minj kahmimke nawu ngundjalnahnan munguyh.
PSA 121:4 Woybukkih, nungka nawu kabennahnan bininj nawu Israel benkebmawahmeng, nakka minj kahmimke, dja minj mak kakodjkeyo.
PSA 121:5 Yawey nungan ngunnahnan dja kahdarndi kore kubidkukun ke. Nungka yiman ngundjurlewon.
PSA 121:6 Wanjh manbu kundung minj ngunwarrewon bu barnangarra, dja mak dird warridj minj ngunbun bu kukak.
PSA 121:7 Yawey ngunwernhnahnan, dja minj njale nawarre ngunbun, dja ngundjaldarrkidnahnan ba minj yirrowen.
PSA 121:8 Mak Yawey ngundjurrukan bu ngunehdjarrkre kore baleh yarrkka yire dja yirrurndeng, bu bolkkime dja munguyh munguyh.
PSA 122:1 Yikahwi bininj ngandimarneyimeng, “Mah! Wardi karrire kore Yawey nuye kunrurrk!” Wanjh ngaye nganjilngmakminj!
PSA 122:2 Bolkkime ngad ngarridanginj kondah kore kukadje Jerusalem. Ngarringimeng kore kawarnamyo dangmarrhmiyindi ngarre.
PSA 122:3 Jerusalem wanjh manbolkmakkaykenh kunredkimuk Dja nawu birriyidko bininj minj kabirrimngimen kore kawarnamyo mankimuk ngarre.
PSA 122:4 Bininj nawu namudbubuyika nuye Yawey wanjh kabirrimbidbun kabirrimornnamerren kondah kore Jerusalem ba bu kabirridjalmanjbun nawu Yawey, bu kunmekbekenh nungka benyingkihwokrayekwong bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.
PSA 122:5 Bu kunkare wanjh kings nawu bindiwohrnawohrnani Israel birriyerrkani kondah kore King David nuye kunrurrk ba bu bindidjadmi bininj bedberre.
PSA 122:6 Ngad wanjh karrbenmarnedi bininj nawu kabirrihni kore Jerusalem, bu karridjawan God kabenwon kunmodmikenh, wanjh karriyime, “Ngadjare God ngunwon kunmodmikenh nuye ngudda bininj nawu ngurridjare ngurringime kore Jerusalem.
PSA 122:7 Mak ngadjare God ngunwon kunmodmikenh ngudda bininj nawu ngurrihni kore Jerusalem, dja mak ngunngehke ngudda bininj nawu ngurrihni kururrkkimuk kumekbe.”
PSA 122:8 Ngabenburrbun nawu namud ngardduk dja mak nawu djawirna ngardduk, wanjh ngayawoyhdi yiwarrudj, dja ngayime, “Ngadjare God ngunwon kunmodmikenh nuye, ngudda nawu ngurrihdi kore Jerusalem!”
PSA 122:9 Dja mak ngaburrbun kukadje nuye God kadberre nawu Yawey, wanjh ngadjaldi yiwarrudj, dja ngadjawan God bu kabolknahnan Jerusalem, dja mak ngadjare kabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu kabirrihni kumekbe.
PSA 123:1 Ngaye ngabolknan kaddum kore ngudda yihni kubolkmak heaven. Ngadjare nan ngudda nawu king duninjh, kore ngudda yiyerrkan bu yidjalwohrnan rowk.
PSA 123:2 Ngad wanjh ngundimadbun bu kannahnan dja kanbidyikarrme. Ngad ngundibidnan ke yiman kayime bininj kabirribidnan nawu kawohrnan rowk bedberre nawu kabirrimarnedurrkmirri. Yoh, ngad wanjh ngundimadbun ngudda Yawey nawu God ngadberre, yiman kayime ngalyawk kabibidnan kubid ngalengngarre ngalbu kabimarnewohrnan kore ngaleng kabimarnedurrkmirri. Ngad wanjh ngundidjalmadbun kaluk bu yerrekah ngudda kanwernhkongibun ngadberre.
PSA 123:3 Ngudda nawu Yawey, wanjh kankongibu! Kandjalkongibu ngad, dja birriwern bininj nawu birriwarre wanjh ngandiwirrihme dja ngandiyolyolme ngadberre.
PSA 123:4 Nawu birrikuken bininj warridj wanjh munguyh ngandimarnedjekme! Mak bininj nawu kabirridjalburluburlumerren wanjh kunkuyeng ngandidjalnjirrhmiwon.
PSA 124:1 Ngad nawu Israel kankebmawahmeng, wanjh bolkkime karriyime, “Nawu Yawey kanbidyikarrmeng dja wanjh karriwinhmeng!”
PSA 124:2 Woybukkih nungka kanbidyikarrmeng bu bininj birriwarre wanjh kandinjirrhmiwong kadberre, dja birridjareni kandibuyi.
PSA 124:3 Bedda kandiwernhduy, dja birridjareni kandibularrbuyi, yiman mayh kandidarrkidmayi dja kandikuknguyi.
PSA 124:4 Ngad yiman karrikebngakmeninj kore kundjurrh kankayi, dja karriyibmeninj kandji kore kukku.
PSA 124:5 Karridjalyakmeninj kore kundjurrh kunkimuk kankukburriweyi. Dja bonj, nawu Yawey kanbidyikarrmeng dja kanbidyikarrmeng kadberre.
PSA 124:6 Mah, wanjh karridjalmanjbun nawu Yawey! Nungka kanbebkeng kore bedda kandikanjdjalkmayi kunyidme bedberre.
PSA 124:7 Nawu Yawey kanbebkeng kadberre dja karribebmeng yiman mayhmayh kabebme karrolkan kore bininj kakuyinbongkarrme.
PSA 124:8 God nawu kangeyyo Yawey wanjh marnbom kunngol kaddum dja mak kondah kurorre. Nungka wanjh nadjalkudji kandjalbidyikarrme kadberre bu munguyh.
PSA 125:1 Bininj nawu kabirridjalwoybukwon nawu Yawey, bedda wanjh kabirrikangerayekmen dja kabirrihdjalni munguyh, yiman kayime kunwarddekimuk Zion manbu minj njale kabolkrokayhwe ba bu kabolkwodjorrhmiyindan.
PSA 125:2 Nawu Yawey kabennahnan bulkkidj duninjh nawu bininj nuye, bolkkime dja mak munguyh munguyh, yiman kayime kunwarddekimuk kabolkwakbuyingun kukadje Jerusalem.
PSA 125:3 Nungka minj kabenbawon nawu birriwarre bininj bu kabindimarnewohrnan nawu birrimak bininj, kore kunbolk manbu Yawey benbolkwong. Bu birriwarre bininj kabirribolkwohrnan munguyh, wanjh kunukka kunubewu kabindibalbukkan nawu birrimak bininj bu bedmanwali kabirribalkurduyime kunwarre.
PSA 125:4 Ngudda nawu Yawey, yidjalkurduyimen kunmak bedberre bininj nawu kunmak kabirrikurduyime, dja nawu kabirridjaldjare kundjalmak kore kukange bedberre.
PSA 125:5 Dja bedda nawu kabirrikangeborledkerren kore kunwarrekenh kabirrikurduyime, wanjh bedda kabirriraworren birribuyika birriwarre bininj warridj. Kaluk Yawey kabenkukburriwe rowk. Mah. Ngadjare bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirrikarrme kunmodmikenh nuye.
PSA 126:1 Bu Yawey kanbebkeng kadberre kore karribongdibeh, dja kandurndiweng kore kunred Zion, wanjh ngad karriyimi yiman karridjalbukirrinang bu kamak rowk.
PSA 126:2 Karrimarrmarrni dja karridjaldjekmeng bu munguyh. Karriwayini mankong manbu kunnjilngmakkenh. Bininj nawu birridjenbuyika, wanjh kandiyolyolmeng kadberre dja birriyimeng, “Nawu Yawey benmarnekurduyimeng kundjalwern kundulkarre nuye dorrengh!”
PSA 126:3 Woybukkih, nungka nawu Yawey kanmarnekurduyimeng kunkimuk, dja karridjalwernhnjilngmakminj duninjh.
PSA 126:4 O Yawey, kanwon kunmak nawu ngarriwarrhmeng, kanmarnbun ba ngarriyimerran yiman kayime mankabo kaborlobme kore kunbolk kubolkdarleh kabolkngeyyo Negev.
PSA 126:5 Bininj nawu manmim kaburriwe bu karrudjeng kurorre, wanjh kunubewu kanalkkihre bu karrurrkmirri. Kaluk yerre bu kadjolengmang manwern nuye, wanjh nungka kawayini dja kahmarrmarr duninjh.
PSA 126:6 Yoh, bininj nawu kabirrire kabirrikan manmim bu kabirridudjeng, kabirrinalkihre dorrengh, wanjh kabirrimdurndeng kabirrimkan manbu mandjoleng manwern, dja wanjh kabirriwayini bu kabirrinjilngmak.
PSA 127:1 Bu bininj nakka kabirrirurrkmarnbun, wanjh makka kawarrhme, dja bonj, birribengwarreworrinj. Dja bu Yawey karurrkmarnbun kunrurrk, wanjh kadjaldi munguyh. Bu djal bininj kabindimarnenahnan kunred kunkimuk kore rurrkmirnderri kabirriyo, wanjh bonj, kabirridowe rowk nawu kabirrihni. Dja bu Yawey nungan kabolknahnan bedberre, wanjh kamak rowk.
PSA 127:2 Bininj nawu kakabeldong dja kadjaldurrkmirri kunbarnangarrakuyeng dja mak kunkakkuyeng dja minj kunkuyeng kakodjkeyo, wanjh wardi minj kamang kore kadjare. Dja Yawey kabikodjkeykurrme bininj nawu kabimarnedjare.
PSA 127:3 Yawey kabimarnbun bininj bu kabenbornan bebeywurd, yiman kayime kunmakmak kabiwon.
PSA 127:4 Bininj nawu kabenbornan bebeywurd bu nungka dja yawurrinj, wanjh nakka kabenkarrme bebeywurd yiman kayime kakarrme army nuye.
PSA 127:5 Bininj nawu kabenbornan birriwern bebeywurd, wanjh kanjilngmak duninjh. Bu kabirriburren nawu birriyidko bedberre, wanjh kabirriwinjhme dja kabindidurndiwe.
PSA 128:1 Ngudda bininj bu yimarnekele Yawey dja mak yibolhkadjung kore Yawey ngunbukkan, wanjh ngudda yidjalmarrmarr duninjh!
PSA 128:2 Kaluk Yawey ngunmarnekurduyime kunmak, dja yingun manme manbu ngudda ke kore yirrurrkmirri kubid ke, dja ngudda yidjalni kamak rowk.
PSA 128:3 Ngalbininjkobeng ke, wanjh kakurduyime kunmak rowk kore ngunehdi, dja bebeywurd ke wanjh kabirridjalmak rowk kore ngurridjarrkngun manme.
PSA 128:4 Bu kuhni nawu Yawey kabenmarnekurduyime bininj rowk nawu kabirrikelemen nuye.
PSA 128:5 Mah, ngadjare nawu Yawey ngunmarnekurduyime kunmak ke munguyh munguyh kore Zionbeh, ba bu yibolknan kukadjeh Jerusalem kadjalbolkmak kunbarnangarra rowk bu yidjaldarrkiddi.
PSA 128:6 Dja warridj yidjaldarrkid kunkuyeng ba bu yibendarrkidnan mawahmawah ke.
PSA 129:1 Ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng ngudberre, yiddok nawu ngurriyidko ngundibuni munguyh bu ngurriyahwurdni dja mak bu bolkkime?
PSA 129:2 Yoh. Bu ngayawurrinjni, wanjh ngandibuni kunkimuk nawu ngandiwidnani, dja bonj, minj ngandidjalbularrbuyi.
PSA 129:3 Bedda wanjh ngandibodmeyilkyilkbom, dja ngandimarnbom kunbulidj kunwern kore kubodme ngardduk ba kakukyime yiman kore bininj kabolkyilkbun kabbal.
PSA 129:4 Dja Yawey nawu nadjalmak duninjh wanjh nganbebkeng kore birrimekbe birriwarre bininj ngandibongkarrmi
PSA 129:5 Ngadjare bininj nawu kabirribolkwidnan kukadje Jerusalem, wanjh nakka kaluk kabirrikelerlobmerren dja kabirridurnderren kunyeme dorrengh.
PSA 129:6 Mak ngadjare bedda kabirriyimerran yiman kundalk kahkolhdebebme kore kaddum kurrambalk, manbu werrkwerrk karralkdarlehmen dja minj karralkdjordmerren.
PSA 129:7 Bedda yiman kurralkwarre manbu minj nangale bininj karralkmoyhmang dja karralkdukkadukkan.
PSA 129:8 Mak yuwn bu nangale nawu manbolh kabirriwohre bu kabirriyime bedberre nawu kabirribolkwidnan Jerusalem, “Nawu Yawey ngunmarneyime kunmak! Ngad wanjh kunmak marneyime kore kunngey nuye nawu Yawey.”
PSA 130:1 Ngudda nawu Yawey! Kunkimuk duninjh kunrayek bebmeng ngardduk wanjh ngudda balkayhme kondahbeh kore kanjdji duninjh!
PSA 130:2 Kanwokbekka, ngudda nawu Yiwohrnan Rowk! Ngahdi yiwarrudj djawahdjawan bu kankongibun, wanjh kankayhmibekka!
PSA 130:3 Yawey, ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, bu ngudda minj kanmarnebengmidjdangimeninj ngad bininj bu kunwarrekenh ngadberre, wanjh minj mak karridjaldarrkiddiwirrinj.
PSA 130:4 Dja ngudda woybukkih kandjalmarnebengmidjdan ngadberre munguyh, wanjh kunmekbekenh kunu ngad bininj rowk wanjh ngundidjalmarnekele.
PSA 130:5 Wanjh ngaye ngadjalmadbun nawu Yawey. Ngaye ngardduk kunmalng kabimadbun, dja ngaye ngamarrkkurrmerren kore kunwok nuye.
PSA 130:6 Yoh, ngaye ngardduk kunmalng kabimadbun nawu Kawohrnan Rowk. Ngaye ngamadbun bu nungka kamre, dja bu kunkuyeng ngankan ngaye ngahdjalmadbun munguyh, yiman kayime bininj nawu kakakbolknahnan dja kamadbun bu kambarrkbun yerreh.
PSA 130:7 Ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, ngurridjalwoybukwo Yawey nawu kandjalmarnedjare kadberre rowk munguyh munguyh, dja nungka kandjalbebke munguyh kore kunwarre kunwern kanbongkarrme.
PSA 130:8 Nungka naweleng kanngehke kadberre kore kunwarre rowk, ngad rowk nawu Israel kankebmawahmeng.
PSA 131:1 Ngudda nawu Yawey, ngaye minj ngaburlumerren; minj mak ngakimukworren kore birribuyika bininj, dja mak minj ngadjare ngakurduyime kunkimukkenh. Minj mak ngawernhburrbun manbu kunmayali mandulmukkenh.
PSA 131:2 Dja bonj, ngaye ngakangemarnburrinj yiman wurdyaw kangurdme bu ngalbadjan kabiwanjbikarrme. Kuhni wanjh ngaye ngakarrme kunmodmikenh.
PSA 131:3 Wanjh ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng! Ngurrimarrkbaworrimen nuye nawu Yawey bu bolkkime dja mak munguyh.
PSA 132:1 O Yawey, yuwn bu yibengmidjdan nawu David bu kore kunrayek karrmihkarrmi.
PSA 132:2 Ngudda yiburrbun bu nungka kunwok ngunmarnekurrmerrinj ngudda nawu Yawey. Nungka wanjh ngunberrebbom ngudda nawu Jacob nuye God nawu Yiwernhdulkarrekimuk Duninjh.
PSA 132:3 Bu David wanjh kuhni yimeng, “Ngaye minj ngarrokme kured dja minj mak ngakodjkeyo.
PSA 132:4 Mak minj ngangehme bu ngakodjkekurrmerren.
PSA 132:5 Kaluk bu ngabolkngalke nuye Yawey. Ngayawan kunred kunmak kore nawu Jacob nuye God kahyo. Nungka nawu Narrulkarrekimuk Duninjh.”
PSA 132:6 Bu ngarridi darnkih kore kukadje Ephrathah, wanjh kumekbe ngarriwobekkang nawu Ark kore God wokkurrmerrinjkenh. Dja wanjh ngarringalkeng kore kabbal bolkngeyyoy Jearim.
PSA 132:7 Wanjh ngad ngarriyimeng, “Mah! Wanjh karriray kore Yawey kahni dja karrimarneboddan kore kurrenge nuye!”
PSA 132:8 Wanjh ngarridi yiwarrudj bu ngarriyimeng, “Ngudda Yawey, wanjh yirrolkka dja yimray kore kunred ke bu yingehme. Dja mak yimyika nawu Ark manbu kanbukkan ngudda ke kundulkarre duninjh.
PSA 132:9 Ngarridjare mak nawu priests ngudda ke wanjh munguyh djal mandjad kabirrihdjalkurduyime, dja ngudda ke binihbininj wanjh kabirriwayini bu kunnjilngmak dorrengh!”
PSA 132:10 “Yawey, ngudda yimarnewokkurrmerrinj David nawu ngunmarnedurrkmirri, dja yuwn bu yirrahme nahni king nawu yidjarrngbom.
PSA 132:11 Ngudda Yawey yiwokkurrmerrinj nuye David, dja minj munguyh yimayaliborledkerren. Ngudda yimarneyimeng, ‘Kaluk ngaye ngakurrme nakudji beywurd ke bu kawohrnan yerre bu ngudda yirrowen.
PSA 132:12 Bu nawu yibenbornan rowk kabirridjalkarrme kunwok ngardduk kore ngawokkurrmerrinj, dja manbu ngabenbukkabukkan, wanjh nawu yerre kabindibornan, bedman warridj kabirribalwohrnan bu munguyh.’ Kuhni nawu Yawey bimarneyimeng David.”
PSA 132:13 Nawu Yawey bolkdjarrngbom kukadje Zion dja djareminj bu marnbom kunred nuye kumekbe.
PSA 132:14 Bu nawu Yawey yimeng, “Kondah wanjh ngadjare ngayerrkan bu ngawohrnawohrnan, dja ngadjareni ngani kondah bu munguyh munguyh.
PSA 132:15 Wanjh ngaye ngabolkmarnbun bu kunwern kakarrme njalehnjale, mak nawu birrimarladj kabirrihni wanjh nakka kaluk ngabenworrkmiwon.
PSA 132:16 Nawu priests ngalengngarre Zion, wanjh ngabenmarnbun bu birridjalmak bininj. Dja nawu ngardduk duninjh binihbininj, wanjh ngandimarnekayhme kunnjilngmak dorrengh.”
PSA 132:17 “Kondah wanjh ngamarnbun nakudji nawu David nuye mawahmawah bu kayimerran nawu nakimuk dja kawernhwohrnan. Nungka nawu ngaye ngadjarrngbom wanjh nganahnan munguyh.
PSA 132:18 Dja nawu birriyidko bu kabirriwidnan nakka kaluk ngabenmarnbun bu kabirriyemengalme, dja nahni nawu king ngadjarrngbun wanjh yiman kawolkayindan kunmakmak nuye dorrengh.”
PSA 133:1 Kuhni kundjalmak duninjh bu nawu God nuye bininj kabirrimarnburren bu kabirridjarrkni kamak rowk kore kabirrikudjihmen yiman bu birridangerrinj duninjh!
PSA 133:2 Bu kuhni kabirriyime, wanjh yiman nawu manjmak kunkalkkid bu Moses bikodjdelkkeng Aaron nawu priest. Wanjh mahni kunkalkkid delkmidelkmi kanjdji kore Aaron nuye kundjaworrk, dja mak djuhkeng manburrba nuye nawu komdukkayindi.
PSA 133:3 Mak bu God nuye bininj kabirrikudjihmen yiman birridangerrinj duninjh, wanjh yiman kayime kunberle kamankan kore mandulum Mount Hermon wanjh kabalwarrhme kore kurrulurrulum ngarre mandulum Mount Zion warridj. Kumekbe wanjh Yawey kabenmarnewokkurrmerren bininj nuye kunwok kunmakmakkenh manbu ngarre kundarrkid munguyh munguyh bedberre.
PSA 134:1 Ngudda nawu ngurrimarnedurrkmirri nawu Yawey bu ngurrikakdurrkmirri kore Yawey nuye manrurrkdjamun, wanjh ngurriburluburlumen nuye.
PSA 134:2 Ngurribidwayhmen kaddum nuye nawu Yawey kore ngurrihni nuye manrurrkdjamun, dja ngurridjalburlumen nuye.
PSA 134:3 Mah, wanjh karridjawa Yawey nawu marnbom kaddum heaven dja mak kanjdji kurorre ba bu nungka kandimarnewokkurrmerren kunmakkenh kore kunred nuye Zion kahni.
PSA 135:1 Wardi karriburlumen nawu Yawey! Ngurringeyburlumen. Ngudda nawu ngurrimarnedurrkmirri Yawey, wanjh ngurringeyburluburlumen nuye kunngey!
PSA 135:2 Ngudda nawu ngurrimarnedurrkmirri kore Yawey nuye temple, dja kore kuberrkkah manbu God kadberre nuye kunrurrk.
PSA 135:3 Ngurriburlumen nawu Yawey dja nungka wanjh nadjalmak duninjh. Ngurriwayinin bu ngurringeyburlume, dja nungka nangeymakkaykenh.
PSA 135:4 Nawu Yawey bendjarrngbom bininj nawu Jacob benkebmawahmeng dja benmarnbom djal nuye bininj. Birrimekbe nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh Yawey bendjarrngbom bu kabenkarrme nuye duninjh.
PSA 135:5 Ngaye ngaburrbun bu Yawey wanjh nawernhkimuk duninjh. Nungka wanjh kawohrnan rowk kadberre, dja kabenyurrhke birribuyika gods rowk.
PSA 135:6 Kore nawu Yawey nungan kadjare, wanjh kadjalkurduyime kore kaddum heaven, dja mak kore kurorre, dja mak kore kurrula dja kanjdji kuburrk duninjh.
PSA 135:7 Nungka kamarnbun kunngol bu kawayhme wanjh mandjewk kamunkewe kore kubolkbubuyika rowk, mak kamunkewe namarrkon dorrengh. Nungka mak kabebke kunmayorrk kore nungka kadjehdjenkarrme kunwernkenh.
PSA 135:8 Yawey nungan benbom nawu nadjaman rowk bedberre birrikang kunbolk Egypt, yiman bininj dja mayh bu benbom.
PSA 135:9 Nungka kurduyimi kunwern kundulkarre nuye dorrengh bu birrikangebarrhmeng nawu Pharoah dja nawu birrimarnedurrkmirri kore kunbolk Egypt, dja mak benwarrewong.
PSA 135:10 Kaluk kore kubolkbubuyika nawu Yawey benbuni birriwern bininj nawu birrihni kumekbe, warridj nawu birrikihkimuk kings bedberre,
PSA 135:11 yiman nawu Sihon, king bedberre bininj nawu Amor benkebmawahmeng, dja mak Og nawu king kore kunred Bashan, dja mak kings nawern rowk kore kubolkkimuk Canaan.
PSA 135:12 Yawey bolkmey bedberre kunbolk dja benbolkwong bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu kabirribolkkarrme munguyh.
PSA 135:13 Yawey, manbu kunngey ke makka minj munguyh yingeyyakmen. Birriwarlahkenh bininj rowk wanjh munguyh ngundiwobekkan kore ngudda yikurduyimekenh.
PSA 135:14 Mak Yawey kabenmakwan nuye binihbininj. Dja kabenkongibun nawu kabirrimarnedurrkmirri.
PSA 135:15 Bininj nawarlahkenh kore kubolkbubuyika wanjh kabirrimarneboddan idols bedberre nawu kabirrikukname kunbid bedberre, manbu wirlmurrngwi silver dja gold.
PSA 135:16 Nahni idols kabirrikarrme kundang dja kunmim, dja nakka minj kabirriwokdi, dja minj mak kabirribolknan.
PSA 135:17 Warridj kunkanem kabirrikarrme dja minj njale kabirribekkan, mak minj kabirringolekngehme.
PSA 135:18 Wanjh kunmekbe karohrok kabirriyimerran bininj nawu bedmanbidju kabirrihmarnbun.
PSA 135:19 Wanjh ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, ngurriburluburlumen nawu Yawey. Ngudda nawu namud nuye Aaron, wanjh ngurriburluburlumen nawu Yawey.
PSA 135:20 Ngudda warridj nawu namud nuye Levi, ngurriburluburlumen nawu Yawey. Ngudda bininj rowk nawu ngurrimarnekele nawu Yawey, wanjh ngurriburluburlumen nuye.
PSA 135:21 Mah, bininj nawu ngurridi kukadje Zion, wanjh ngurriburlumen Yawey nawu kahni Jerusalem. Wanjh ngurriburluburlumen nawu Yawey!
PSA 136:1 Nawu Yawey nakka nadjalmakkayhkenh, wanjh karrimanjbu! Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:2 Nungka wanjh God duninjh, dja kadjalwernhdokme gods nawu birribubuyika, wanjh karrimanjbu! Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:3 Nungka kabenmarnewohrnan rowk birribuyika nawu kabirriwohrnawohrnan, wanjh karrimanjbu! Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:4 Nungka nadjalkudji nawu kakurduyime kunwern kunmakmak ba bu karrikangebarrhme. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:5 Nungka kawernhburrbun kunmayali rowk, wanjh marnbom kaddum kunngol. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:6 Nungka bolkwarlahwong manbu kunrorre kore kurrula. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:7 Nungka marnbom kundung dja mak dird. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:8 Mak kundung marnbom ba kawohrnan ngarre manbu kunbarnangarra. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:9 Mak dird dja mankokkarrng warridj marnbom bu kabirrimarnewohrnan ngarre kumunun. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:10 Nawu Yawey benbom nadjaman binihbininj rowk nawu birrikang Egypt. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:11 Mak benbebkeng bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore Egypt birrihbongdi. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:12 Nungka bidyirriyonginj ba bu benmarnekurduyimeng kore kundulkarre dja kunngudj nuye. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:13 Kaluk nungka kurrula bodjalkmey manbu Red Sea. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:14 Dja benberlkang bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kuburldjarn mankabo dja benyidjowkeng borledmikenh. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:15 Dja nungka benkebngakkeng nawu Pharaoh dja nuye soldiers kore Red Sea.Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:16 Mak nawu Yawey benkani bininj nuye kore kubolkdarleh birrirey. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:17 Nungka benbom birrikihkimuk kings nawu birriwohrnawohrnani kumekke. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:18 Benbularrbom rowk nawu birridulkarrekimuk kings. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:19 Nungka bibom King Sihon nawu benmarnewohrnani bedberre bininj nawu birringeyyoy Amor. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:20 Warridj bibom king nawu ngeyyoy Og bu nungka benmarnewohrnani bininj kore kunbolk Bashan. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:21 Dja mak bolkmangi manbu kings bedberre kunred dja benbolkwong bininj nuye. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:22 Wanjh nungka benbolkwong bininj nawu birrimarnedurrkmirri, bedda nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:23 Bu ngad yiman karrimarladj, wanjh nawu Yawey kandjalburrbuni, dja minj kanbawoyi kadberre. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:24 Mak kanbebkeng kore nawu karriyidko bininj kandibongkarrmi. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:25 Mak nungka marnbom mayh rowk kore kurrula dja wanjh kabenwonowon manme. Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 136:26 Wanjh karrimanjbu God nawu kahni kore kaddum heaven! Nungka kandjalmarnedjare bu munguyhmunguyh!
PSA 137:1 Ngarrini kore mankabowern ngarre kunbolk Babylon, dja ngarribolkburrbuni kunred Jerusalem, dja ngarridjalnalkbuni.
PSA 137:2 Nawu harps ngadberre wanjh ngarribarnhbarnnameng kore kundulk manbu kayendewarrhme kanjdji manbu karrulkngeyyo willows.
PSA 137:3 Kaluk bininj nawu ngandikang kumekbe dja ngandibongnameng wanjh ngandiwokrayekwong, birriyimeng, “Mah, ngurriwayinin bu Jerusalemkenh!” Bedda birridjareni bu ngarrbennjilngmarnbuyi bu ngandibekkayi.
PSA 137:4 Dja njalekenh ngarriwayini Yawey nuye mankarre kore birridjenbuyika bedberre kunbolk?
PSA 137:5 Aba, bu ngaye bolkbengmidjdan ngudda kunred Jerusalem, wanjh ngawarnyak bu ngayawoyhdirri nawu harp, yiman kayime ngabidwarremen.
PSA 137:6 Nawu kunred Jerusalem, ngaye bolkburrbun dja ngawernhnjilngmak bu ngaburrbun kore ngahni. Bu ngaye bolkbengmidjdan dja wardi bolkwarrewan, wanjh minj ngadjare ngayawoyhwayini, yiman kayime bu ngadjenbukmen.
PSA 137:7 O Yawey, yibenburrbu bininj nawu birrikang Edom, dja yiburrbun kore bedda birrikurduyimeng kumekbe bu birribang bininj birribolkmey Jerusalem. Yibenbekkang bu birriyimi, “Mah! Ngurribolkbularrbu! Ngurriwarddeburriwemen rowk kore kurorre!”
PSA 137:8 Dja kubolkbuyika kunred Babylon, ngudda yerre ngundibolkbularrbuyindan. Bininj nawu ngundirurrkbun rowk, wanjh kabirrinjilngmakmen. Kuhni karohrok bu ngudda wanjh kandimarnekurduyimeng ngadberre.
PSA 137:9 Dja birrimekbe birribang bininj nawu ngundibun, wanjh kabindidarrkidmang nawu barrken rowk ngudberre, dja wanjh kabindiyawbun bu kabindiyawburriwe kore kunwardde. Kaluk birrimekbe bininj wanjh kabirrinjilngmakmen.
PSA 138:1 Nawu Yawey, ngaye manjbun ngudda kukange ngardduk dorrengh! Birribuyika gods birriwarre, wanjh ngandibekkan bu ngaye marnewayini ngudda bu djalburluburlume ke.
PSA 138:2 Ngaye ngaboddan kore ngudda ke kunrurrk manbu Temple manrurrkdjamun, dja ngaye ngeyburlume ngudda bu manjbun kore ngudda kandjalmarnedjare munguyh, dja minj kanbawon munguyh. Ngudda yingeykimukworrinj ba yingeyyurrhke kunngeybubuyika, dja yikurrmeng ke kunwok ba karrokme rowk.
PSA 138:3 Ngaye ngakayhmeng dja werrkwerrk ngudda kanwokbekkang dja kankangemarnbom dja kankangemurrngrayekwong.
PSA 138:4 Kaluk birriwarlahkenh kings nawu kondah kurorre bu ngundiwokbekkan kore yiwokdi kundjen ke, wanjh ngundidjalmanjbun ngudda nawu Yawey.
PSA 138:5 Wanjh bedda kabirriwayini bu kabirriyolyolme ngudda ke manbolh. Dja ngudda ke kunmakmak wanjh kunwernhkimuk duninjh.
PSA 138:6 Yawey nawu nawernhkimuk duninjh kahni kore kaddum duninjh, dja bonj, nungka kabendjalnahnan nawu birrimarladj bininj. Dja bininj nawu kabirriburlumerren, nakka wanjh kabennan bu djal djarrehbeh.
PSA 138:7 Bu kunyid nganmarnewernmerren wanjh ngudda kannahnan ba bu ngadjaldarrkiddi. Ngudda yibidyirriyo bu yibendabke bininj nawu ngandiwirrihme. Ngudda kanngehke kunbidkukunwi ke.
PSA 138:8 Yawey karrurrkmirri dja kayakwon kore nungka karremarnbom bu ngayekenh. Yoh, Yawey ngudda kanmarnedjare munguyh munguyh. Yuwn bu kanbawon ngaye nawu ngudda kanmarnbom kunbidwi ke.
PSA 139:1 Ngudda nawu Yawey, ngudda kankurdunan dja kankangenan munguyh. Ngudda yiwernhburrbun rowk kore ngayekenh.
PSA 139:2 Ngudda yiburrbun bu kore ngayerrkan, mak bu kore ngarrolkkan. Ngudda ngokko kanmayaliburrbun djarrehbeh.
PSA 139:3 Mak yiburrbun kore baleh yarrka ngare, bu ngabebme kuberrk, dja mak kore ngakodjkeyo. Ngudda kanwernhburrbun kore ngaye ngakurduyime.
PSA 139:4 Dja mak bu ngakuyinwokdi kore baleh ngayime, wanjh ngudda Yawey ngokko yidjalyingkihburrbun kore ngawokdangen.
PSA 139:5 Ngudda kanbalhme, kore kumirrk dja kubodme, ngudda kankarrme kore kubid ke.
PSA 139:6 Ngudda yiburrbun rowk, dja bulkkidj kanwernhburrbun. Wanjh ngakangebarrhme kore kunmekbe kunmak ngudda ke. Ngaye minj ngawernhburrbun kunmekbe kunkimuk nguddakenh bu yikurduyime.
PSA 139:7 Kaluk baleh bu ngaye ngakelerlobme dja ngawarlkkarren nuye nawu Namalngmakkaykenh ke? Ngudda kanmarnedokme munguyh bu baleh yarrkka ngare.
PSA 139:8 Wardi bu ngabidbuyi kaddum kore heaven, wanjh ngudda nakka kumekbe yihdi! Mak bu kanjdji ngarrudjindayi kore kumidj, wanjh ngudda yihdi kumekbe warridj.
PSA 139:9 Mak bu ngawelnamerrimeninj dja ngarrolkayi ngarawinj koyek, dja nuk ngayerrkayi djarreh, kore kurrula borledmikenh,
PSA 139:10 Wanjh ngudda kumekbe kankan dja mak kankarrkarrmeninj kubidkukun ke.
PSA 139:11 Wardi bu ngayimerrimeninj, “Kaluk kunkak nganwarlkkan, manbu kore kankukwolkan makka wanjh kunkak kaluk kabarrkbun.”
PSA 139:12 Dja bonj, ngudda manbu kunkak minj makka kakakyo ke, makka kabolkwolkayindi yiman barnangarra. Kunkak dja kunbarnangarra makka kadjalrohrok rowk kore ngudda yidjalbolkwolkan rowk.
PSA 139:13 Ngudda kankangemarnbom, mak kankukmarnbom bu ngahni kore kuwalirrng ngarre ngalbu ngalbadjan ngardduk.
PSA 139:14 Wanjh ngaye djalburluburlume ngudda bu kankuknameng ngardduk. Kuhni yikurduyimeng kundulkarre dja kunmak dorrengh. Wanjh ngaye ngawernhburrbun kore kukange ngardduk bu ngudda yikurdumak duninjh, dja kunmak rowk ngudda yikurduyime.
PSA 139:15 Ngudda kannang bu kunmurrng ngardduk marnbuhmarnbuyindangeni bu manmolk kore ngalbadjan ngardduk kuwalirrng, yiman kayime bu kanmarnbom kore kanjdji kurorre.
PSA 139:16 Ngudda yiman ngokko kannang kore ngaye minj bangmemarnburrimeninj! Bu minj ngabangmengalmeninj ngudda korroko yiyingkihbimbom djurra ke ngardduk kunbarnangarra rowk bu yerrekah ngadjaldarrkiddi.
PSA 139:17 O God, ngaye minj ngaburrbun ke kunmayali! Ngaye ngadjare ngawernhmayaliburrbun ngudda ke. Ngudda yidjalmayalikimuk dja yiburrbun kundjalwern.
PSA 139:18 Ngaye bu yimankek ngarohrokmeninj ke kunmayali, dja nakka bonj, minj ngarohrokme, yiman kayime kunkayalanj manbu kahyo kore adjbud bu ngarohrokmeninj. Kaluk bu ngamalaydolkkan nakka ngudda kumekbe ngarrhdjarrkdi.
PSA 139:19 O God, ngadjare yibenbun nawu birriwarre bininj. Wanjh ngaye ngayime, “Ngudda bininj nawu ngurridjare kandibun kunkurlba dorrengh, wanjh kandibawo!”
PSA 139:20 O God, birrimekbe bininj wanjh kunwok kunwarre kabirriyime ke. Bedda wanjh ngundingeywarrewon.
PSA 139:21 Ngaye wanjh ngabenwidnan bininj nawu ngudda ngundiwidnan; dja nawu minj ngundiwokburriwe, wanjh ngaye mak ngabenwidnan.
PSA 139:22 Kunmekbekenh bu ngaye ngabenwidnan duninjh. Nakka ngaye mak ngabenmarneyime bu bedda ngarriyidko.
PSA 139:23 O God, kanwernhkangena, kanrohrokmen dja yiwernhburrbu njalehnjale kore ngaye ngahburrbun. Kanmayalidjadme kore ngaye kanjdji baybaywi ngaburrburren.
PSA 139:24 Mak kanna bu njale nawu nawarre yarrkka ngakarrme. Dja kanka kore manbolh mandjad manbu nganyingarrngmang ba bu ngarrarrkid munguyh munguyh kore ngudda.
PSA 140:1 O Yawey, kanngehkemen kore nawu birriwarre bininj ngandibun. Kankukdjurruddin bu nawu birribang bininj ngandimarnebebme.
PSA 140:2 Bedda wanjh kabirrikarremarnburren kunwarrekenh kore kukange bedberre. Kabirridjaldjare bu bininj rowk kabirriburren munguyh.
PSA 140:3 Bedda yiman kayime nayin nabang duninjh. Bu kabirriwokdi wanjh yiman kayime kabindibaye birribuyika bininj manbang warridj bu kabindibunkenh.
PSA 140:4 O Yawey, kannahna ba bu bininj nawu kabirrikurduyime kunwarre duninjh minj ngandidarrkidmang. Kanngehkemen kore birribang bininj nawu kabirridjare ngandibungkarrkbun dja ngarrowen.
PSA 140:5 Bininj nawu kabirriburluburlumerren wanjh kabirridjare ngandidarrkidmang. Bedda wanjh manmolk ngandimarnekurrmeng manbu nganbungkarrkbun kore manbolh ngare. Bedda munguyh ngandimarnekarremarnburren bu ngaye ngarrowenkenh.
PSA 140:6 Ngaye ngayime, “O Yawey, ngudda wanjh God ngardduk. Wanjh kanwokbekka bu ngakayhme dja djawahdjawan bu kankongibun.
PSA 140:7 Yawey, ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, ngudda wanjh kanngehkeng, dja kankukdjurriddi bu ngarriburrinj nawu birriwarre bininj.
PSA 140:8 O Yawey, yuwn yibenbawon bu birriwarre bininj kabirrikurduyime kunwarre kore bedman kabirridjare. Yibenkarrewarrewon kore birrikarremarnburrinj. Dja bu burrkyak, wanjh bedda kabirridjalburlumerren.”
PSA 140:9 “Bedda wanjh birrikarremarnbom bu ngandibunkenh, dja ngadjare yidjaldurndiwe maninjmanu kunwarre bu bedman wanjh kabenbun bedberre.
PSA 140:10 Ngadjare yiman kunyirrke kamwarrhme dja kabenkodjrung bedberre! Wardi yibenkukburriwe kore manbirlukimuk kunak, dja nuk yibenkukburriwe kore kudjorlokkimuk manbu kukih dorrengh, ba bu minj bedda kabirriyawoyhbidburren.
PSA 140:11 Yikahwi bininj kabindimarnekurren birribuyika, dja ngadjare ngudda yibendabke ba bu kabirridjalbarabun kore bedda kabirridjare. Ngadjare werrkwerrk bu kunwarre duninjh kabenbularrbun nawu birribang bininj.”
PSA 140:12 “O Yawey, ngaye ngawernhburrbun bu ngudda yibennahnan nawu birrimarladj bininj dja yibenbidyikarrme nawu minj birrikuken bu bedda kabirringime kore court.
PSA 140:13 Woybukkih wanjh kunmekbekenh nawu birrimak bininj ngundidjalngeyburlume, dja bininj nawu ngudda yibenmakwan, wanjh kamak kabirridi kore ngudda.”
PSA 141:1 O Yawey, ngaye ngakayhme ke bu djawan ngudda. Yimray werrkwerrk kore ngaye. Kanbekkabekka bu ngaye ngakayhme ngudda.
PSA 141:2 Ngadjare yiburrbun kore ngaye ngahdi yiwarrudj, wanjh kanbekkan yiman kayime yinome mankalkkidmanjmak kore kumirrk ke. Ngaye bu marnebidwayhme yiman kayime bininj kabirribidwayhme nawu ngundimarnekinje mayh nawu ngundiwon bu kumunun rowk.
PSA 141:3 O Yawey kanbidyikarrmen dja kandangnahna kundangwel ngardduk . Yuwn kanbawon bu ngawokdi kore kunwarre.
PSA 141:4 Kanbidyikarrmen ba djal kunmak ngadjaldjare kore kukange ngardduk. Yuwn bu kanbawon ngare ngarriraworren birriwarre bininj bu ngarridjarrkkurduyime kunwarre. Kanbidyikarrmen dja ngaye ngawarnyak ngare kore mulil kabirrikarme dja kabirringun manme manbu manmanjmak.
PSA 141:5 Bu kunwarre ngayime, wanjh ngadjare namak bininj nganmarnebebme ngandung! Bu nungka nganbengyolyolme, wanjh kamak. Wardi ngudda Yawey kanbidyikarrmen bu ngaye ngabekkan kore kunmakkenh nganwon namekbe bininj. Mahni kunwok nuye yiman kayime mirridjin nawu nganmarnbun. Dja nawu birriwarre bininj wanjh ngahdi yiwarrudj bedberre dja ngadjare kabirribawon kore kunwarre bedberre.
PSA 141:6 Kaluk nawu birriwarre bininj birrikihkimuk wanjh kabirrimankan kaddumbeh kore kuwarddekebkale dja kabirridowe. Bu kunmekbe kakurduyimerran, wanjh birribuyika nawu birriwarre bininj kabirridjaremen bu ngandibekkabekkan kunwok ngardduk.
PSA 141:7 Ngayimeng, “Nahni birriwarre bininj wanjh birribularrbuyindanj dja kunmurrng bedberre kahbebbehdi kurorre darnkih kore kumidj ngarre Sheol.”
PSA 141:8 Ngaye wanjh munguyh ngamimborledmen kore ngudda God nawu nganmarnewohrnan. Ngaye ngawarlkkarren kore ngudda ba bu kannahnan. Yuwn bu yibenbawon birriwarre bininj ngandibun bu ngarrowen.
PSA 141:9 Bedda ngandimarneyingkihmarnbom manbu ngandengkardmang dja nganbungkarrkbun. Wanjh kanngehkemen!
PSA 141:10 Wardi yibenbawo nahni birriwarre bininj bu kabirribungkarrkburren dja kabirrimankan kore manbu ngandimarnekurrmeng bu ngandidarrkidmang. Dja ngaye wanjh ngadjalle kamak rowk.
PSA 142:1 Bu ngaye ngahdi yiwarrudj wanjh ngaye ngakayhme nawu Yawey ba bu nganbidyikarrme. Ngaye ngamarrkdjawadjawan Yawey ba bu kankongibun.
PSA 142:2 Ngadjalyolyolmerren kunwernkenh nawu ngannjilngwarrewon, dja ngamulewarren ba bu nganbekkan kore njale kunrayek nganmarnewernmerren.
PSA 142:3 Bu darnkih ngadjalmarrkbaworren, wanjh ngudda Yawey nganbolhbukkabukkan. Ngaye ngabolhkadjung manbolh kore nawu ngandiwidnan bininj manmolk ngandimarnekurrmeng manbu ngandibungkarrkbun dja ngandidarrkidmang.
PSA 142:4 Ngaye ngabolknan darnkih kungurrird ngardduk, dja larrk, minj nangale bininj kahdi bu nganbidyikarrme dja ngankukdjurruddi. Bonj, minj nangale bininj ngandarrkidnahnan.
PSA 142:5 Ngudda nawu Yawey, ngaye ngadjalkayhme dja ngadjare kanbidyikarrme. Ngayime, “Ngudda Yawey wanjh yidjalkudji nawu kankukdjurruddin. Ngaye marnedjare ngudda dja minj nangale nabuyika ngadjare kore ngahdarrkiddi kondah kurorre.”
PSA 142:6 Kankayhmibekkabekka dja ngaye ngakangewarre duninjh, dja ngawernhnjilngwarreminj. Kanngehkemen kore nawu ngandiyidko ngandibongkarrme. Bedda wanjh birringudjbang dja ngaye ngadjalngudjyawarren.
PSA 142:7 Kunrayek duninjh ngankarrme, dja djawahdjawan bu kanbebkemen. Kaluk ngaye ngeyburluburlume kore ngarrimirnderri nawu ngudda ke bininj rowk dorrengh, bu kunmekbekenh ngudda wanjh kunmak kanmarnekurduyimeng.
PSA 143:1 O Yawey, ngaye ngahdi yiwarrudj djawahdjawan bu kankongibun. Wanjh kanbekkabekka bu ngakayhme kore ngudda. Ngudda nawu kanmarnedjare munguyh dja mak yidjalkurduyime kore kunmakkenh, wanjh kanngehkemen.
PSA 143:2 Ngaye wanjh ngahdurrkmirri ke, dja yuwn bu kandjadme bu kanwarrewan. Ngad ngarriwarlahkenh bininj rowk ngarriyime kunwarre, dja bu ngudda kandjadme ngadberre, wardi bonj, ngudda kanwarrewan.
PSA 143:3 Bininj nawu ngarriyidko wanjh ngandikelekadjuy dja ngandikukburriweng. Nungka nganbongkarrme kore kubolkmunun, yiman kayime bininj nawu kunkare birridoweng kabirridjalkukyo.
PSA 143:4 Kunmekbekenh ngaye wanjh ngakuyinmarrkbaworren, dja ngadjalkangewarre duninjh.
PSA 143:5 Ngadjalburrbun kunkareni kore baleh ngudda kanmarnekurduyimeng. Ngadjalbengkan ngudda bu kunwern yikurdyimi kunbid ke dorrengh, dja ngaye ngadjalburrbun nguddakenh.
PSA 143:6 Wanjh ngabidwayhme kore kumirrk ke! Ngaye yawahyawan ngudda ke yiman kayime kubolkdarleh kadjare mandjewk!
PSA 143:7 Mah, wanjh werrkwerrk kanwokma Yawey, dja ngaye wanjh ngadjalnjilngwarrewarremen. Yuwn bu kanmarnekebwarlkkarren ngardduk. Ngaye bu minj kebnan wanjh ngayimerranj yiman kayime ngarrowen.
PSA 143:8 Bu kukabel rowk wanjh kanbukkabukkan bu ngudda kandjalmarnedjare munguyh. Ngaye woybukwon dja ngakurrmerren kore ngudda. Mah, wanjh kanbukkan manbolh kore yidjare ngare, dja ngaye wanjh yiwarrudj ngahdi kore kukange ngardduk.
PSA 143:9 O Yawey, kanngehkemen kore bininj nawu ngandiwirrihme. Ngaye wanjh ngamkelerlobmeng kore ngudda ba bu ngabenmarnewarlkkarren.
PSA 143:10 Ngudda wanjh God ngardduk! Wanjh kanbukkabukka ba bu ngaye ngakurduyime kore ngudda yidjare. Ngadjare ngudda ke namalngmakkaykenh wanjh kankan ba ngare kore manbolhmak.
PSA 143:11 O Yawey, kannahna bu ngadjaldarrkiddi ba bu bininj rowk ngundingeyburlume ke. Ngudda nawu yidjalkurduyime kundjalmak, wanjh kuhnikenh kanbebkemen kore kunyidwern ngakarrme.
PSA 143:12 Ngudda nawu kanmarnedjare, wanjh kunmekbekenh yibenngurdkemen nawu ngarriyidko bininj. Yibenbularrbu rowk nawu ngandiwirrihme. Dja ngaye wanjh ngadjaldurrkmirri kore ngudda.
PSA 144:1 Ngaburlume Yawey, nawu ngankukdjurruddi ngardduk. Nungka kanbukkabukkan dja nganyingkihmarnbun ba bu ngabenbun bininj kore ngarriburren.
PSA 144:2 Nungka nawu nganmarnedjare dja ngannahnan bu munguyh. Ngakelerlobme ngadjalwarlkkarren kore nungka dja wanjh nungka nganbebke kore kunyidkenh. Nungka mak kabenkurrme bininj ba ngabenmarnewohrnan.
PSA 144:3 Adju, Yawey! Bu kandinan ngad bininj, wanjh ngad njale mayh? Dja bonj, ngudda kannahnan, dja njalekenh? Bininj yiman kayime yeng, dja bonj, ngudda kandjalburrbun.
PSA 144:4 Ngad bininj wanjh ngarridjalyakmen yiman kunmayorrk kare. Ngad minj kunkuyeng ngarridarrkiddi, dja bonj, ngarridowe.
PSA 144:5 Ngudda nawu Yawey, wanjh ngurridangmarrhma kore heaven dja yimkolu kore ngad. Yidjalkarrmen kubid ke nawu kunwarddekihkimuk bu yimarnbun kundolng kambebme.
PSA 144:6 Wardi yibenmarnemunkewe namarrkon ba bu kamayhkemayhke kunkimuk nawu ngurriyidko, dja kabenburriwe.
PSA 144:7 Bu ngaye yiman ngakuyinngakme kore kuburrk, wanjh yimbidyirriyuwn ngardduk kore kaddumbeh dja kanbebke. Kanngehkemen kore bininj nawu birridjenbuyika bu ngandibongkarrme kundulkarre bedberre dorrengh.
PSA 144:8 Bedda minj kunwoybuk kabirriyolyolme dja kabirridjalkurrekurren. Bedda kabirridjalkowe munguyh.
PSA 144:9 Ngaye wanjh ngawayini mankongkerrnge kore ngudda nawu God. Ngaye ngahdirri manbu lyre, instrument manbu ten kunyarl kakarrme bu ngaye marnemarnbun music kore ngudda.
PSA 144:10 Ngaye ngawayini ke, ngudda nawu yibenbidyikarrme kings ba bu kabirriwinhme kore kabirriburrenkenh. Ngudda wanjh yibebkeng David, nawu ngunmarnedurrkmirri kore bininj birridjareni birribuyi mandjawak mankimuk dorrengh.
PSA 144:11 Wanjh kanngehkemen kore birridjenbuyika bininj nawu ngandibun. Bedda minj kunwoybuk kabirriyolyolme dja kabirridjalkurrekurren. Bedda kabirridjalkowe munguyh.
PSA 144:12 Bu ngudda kanbidyikarrme wanjh nawu ngarrbenbornnan bininj kabirridjaldjordmen dja kabirrimurrngrayekmen warridj. Dja ngalbu ngarrbenbornnan ngaldahdaluk, wanjh kabirriyimerran birrikukmakkaykenh.
PSA 144:13 Bu ngudda kanbidyikarrme wanjh ngarrimang manwern manme dja njalehnjale ngarridjehdjenkurrme nawern. Dja mayh nawu sheep ngadberre kawernhmirndewernmerren kore kabbal ngadberre.
PSA 144:14 Dja bulikki ngadberre wanjh kundulkarre duninjh kabirridorrorrke mandulmukkenh manme manwern. Dja mak bininj nawu kabirrimre ngandibuyi ngadberre, wanjh kabirridjalbarabun! Minj ngandidarrkidmang bu ngandikan kore ngandibongkarrme. Minj nangale kore ngadberre bu kabirrikelekayhme.
PSA 144:15 Kunu wanjh kunwoybuk bu nungka Yawey kanbidyikarrme kadberre, wanjh karriwernhnjilngmak. Nawu Yawey nakka God kadberre, wanjh kunu karriwernhnjilngmak duninjh.
PSA 145:1 Ngudda nawu God ngardduk dja king duninjh. Ngaye wanjh mulewan ngudda bu yidjalwernhmak dja yingeykimuk duninjh. Dja ngaye wanjh ngeyburlume bu munguyh munguyh.
PSA 145:2 Kunbarnangarra rowk ngaye burluburlume ke. Ngaye wanjh munguyh munguyh ngeyburluburlume ngudda ke kunngey.
PSA 145:3 Nawu Yawey nakka nawernhkimuk duninjh, dja bininj rowk birriburlumen nuye. Ngad nawu bininj minj ngarriwernhburrbun kore ngudda yidjalwernhkimuk duninjh.
PSA 145:4 Bininj rowk wanjh kabindibukkabukkan nawu mawahmawah bedberre bu ngudda nawu Yawey wanjh yiwernhkurdumak. Ngundiyolyolme kore ngudda yikurduyime kundulkarre ke dorrengh.
PSA 145:5 Ngaye wanjh ngadjalburrbun munguyh bu ngudda yidjalmakkaykenh dja duninjh kore yiwohrnawohrnan rowk kundjalmak ngudda ke dorrengh. Dja makngadjalburrbun munguyh kore ngudda yidjalkurduyime kunkimuk kunakkenh, ba bu kankangebarrhkeng ngad bininj.
PSA 145:6 Bininj rowk ngundiyolyolme kore ngudda ke kundulkarrekimuk bu yibenkangebarrhkeng nawu bininj rowk. Ngaye mak mulewan ke kore yikurduyimeng kunwernkenh kunkimuk duninjh.
PSA 145:7 Wanjh bininj rowk ngundimulewan bu kabirriyolyolme dja kabirriburrbun bu ngudda yidjalkurduyime kundjalmak. Bedda wanjh ngundimarnewayini kunnjilngmak dorrengh kore kabirriburrbun ngudda yidjalkurduyime bu djal mandjad.
PSA 145:8 Nawu Yawey nakka mimkongiwern duninjh dja kankongibun kadberre. Minj mak werrkwerrk kayiddung kadberre, dja kandjalmarnedjare bulkkidj duninjh.
PSA 145:9 Nawu Yawey wanjh kanmarnekurduyime kunmak kadberre karriwarlahkenh bininj rowk. Nungka marnbom yehyeng rowk, dja ngad warridj kanmarnbom, dja nungka kandjalkongibun kadberre rowk.
PSA 145:10 O Yawey, ngad ngarriwarlahkenh bininj ngundiburlume, ngad nawu ngudda ke bininj wanjh ngundiyolyolme bu ngudda yidjalmak.
PSA 145:11 Ngundimulewan bu ngarriyolyolme kore ngudda yiwohrnawohrnan rowk kunmakmak dja kundulkarre ke dorrengh.
PSA 145:12 Wanjh birriwarlahkenh bininj rowk kabirriborlhme bu ngudda yibenbukkabukkan kore yikurduyime kundulkarre kunkimuk duninjh, dja kore ngudda yiwohrnawohrnan bu djal kunmakmak dorrengh.
PSA 145:13 Ngudda yidjalwohrnawohrnan rowk munguyh munguyh, dja minj yingurdme bolkkime dja yerrekah munguyh munguyh.
PSA 145:14 Nawu Yawey kabendolkkayhwe birriwern nawu kabirrimankan, dja kabenbidbuyhwe nawu kabirringudjyawarren kore kabirringorrkan manbu mandulmuk.
PSA 145:15 Birriwarlahkenh bininj rowk ngundibidnan bu ngundimadbun ngudda yibenwonowon manme bu bedda kabirriyawan kore kabolkyimerran mandjolengkenh.
PSA 145:16 Ngudda yibidyirriyo ba yibenwon namakmak kore nawu kabirridarrkid rowk ba bu kabirriworrkmen.
PSA 145:17 Nawu Yawey kadjalkurduyime bu djal kunmakkenh. Dja nungka munguyh kandjalkongibun ngad karriwarlahkenh bininj rowk.
PSA 145:18 Nungka kahdarndi bininj nawu kabikayhme bu kahdi yiwarrudj kukangewoybuk dorrengh.
PSA 145:19 Nungka kabenmarnekurduyime kore bininj nawu kabirrikele bu bedda kabirridjawadjawan. Nungka kabenkayhmibekkan dja wanjh kabenngehke.
PSA 145:20 Nawu Yawey kabennahnan rowk bininj nawu kabirrimarnedjare. Dja nawu birriwarre bininj wanjh nungka kabenbularrbun.
PSA 145:21 Ngaye ngamulewan nawu Yawey bu ngadjalburlume munguyh. Ngadjare yehyeng rowk dja mayh rowk dja nawu bininj rowk bu kabirringeyburlume Yawey nuye kunngeydjamun bu munguyh munguyh.
PSA 146:1 Karriburluburlumen nawu Yawey! Ngaye ngadjalburlume nawu Yawey, kunkange ngardduk dorrengh.
PSA 146:2 Ngaye ngadjalburlume nawu Yawey bolkkime dja munguyh kore yerrekah ngayakmen. Ngaye ngamarnewayini nawu God ngardduk bolkkime dja munguyh bu ngadjaldarrkid.
PSA 146:3 Yuwn bu ngurrbenwoybukwon bininj kondah kurorrebeh nawu kabirriwohrnawohrnan, dja nawu kabirrikimukworren. Minj bedda kandingehke.
PSA 146:4 Bedda kaluk kabirridowen dja mak kabirrikukdudjindan. Wanjh kundjalmekbe rerrih bedberre kunmayali wanjh kayakayakmen rowk.
PSA 146:5 Wardi ngurriwoybukwon nawu God nuye Jacob, dja nungka nadjalkudji ngunbidyikarrme dja ngunnjilngmarnbun. Ngurridjalmadbun Yawey, nawu God ngudberre, nawu ngundjalngehke dja ngunnjilngmarnbun.
PSA 146:6 Nawu Yawey wanjh welengmarnbom kunngol, dja mak kurorre, dja mak kurrula, dja mak marnbom mayh rowk nawu kahmirnderri kumekbe. Nungka munguyh kakurduyime kore nungan wokkurrmerrinj.
PSA 146:7 Nungka kabenmarneyime bininj kunmak nawu birribuyika kabindimarneyime kunwarre bedberre. Nungka kabenwon manme nawu kabirrimarrwe bininj. Nawu Yawey kabenbebke nawu kabirribongdi kore prison.
PSA 146:8 Nungka mak kabenmimbayhke nawu birrimimbunje bininj, ba bu kabirribolknan. Dja nungka kabenwayhke bininj bu birribuyika kabindikukburriwe bedberre. Nawu Yawey kabendjalmarnedjare bininj nawu kabirrikurduyime kunmak.
PSA 146:9 Yawey kabennahnan bininj nawu kubolkbubuyikabeh bu ngad karriraworren. Nungka mak kabenbidyikarrme wurdwurd nawu birrikornkumoyak, dja mak daluk ngalbu kamahkamarrdjukun. Dja nawu bininj birridjalwarre, wanjh nungka kabenkarrewarrewon bedberre ba bu minj kabirriyakwon kore kabirridjare.
PSA 146:10 Yawey nawu God ngudberre wanjh kadjalwohrnawohrnan munguyh munguyh ngudberre nawu ngurriyo kore kukadje Zion, kaluk bolkkime, dja yerrekah duninjh bu mawahmawah ngudberre kabirrire. Mah, wanjh karriburluburlumen nawu Yawey!
PSA 147:1 Karriburluburlumen nawu Yawey! Nungka wanjh God kadberre, dja kamak rowk bu karrimarnewayini nuye. Bu karriburlume nungka wanjh kunmak bu karrikurduyime, dja karrinjilngmak.
PSA 147:2 Nawu Yawey kabolkmarnbun kunred Jerusalem dja kabenmirndemornname kunmekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu birridi kunkuyeng kore kubolkbubuyika.
PSA 147:3 Mak Yawey kabenkangemarnbun birrimekbe bininj nawu birrikangewarre, dja kabenmarnbun nawu kabirrikarrme kumorninj.
PSA 147:4 Nawu Yawey nakka nadjalkudji kurrmeng mankokkarrng rowk, dja kabenbebbehngeybun kinjkinj rowk.
PSA 147:5 Nungka nawu Kawohrnan Rowk, wanjh nadjalngeykimuk dja mak narrulkarrekimuk duninjh. Kaburrbun yehyeng rowk, kunmayali rowk kakarrme.
PSA 147:6 Nawu Yawey kabennahnan nawu birrimarladj bininj, dja nawu birriwarre bininj, wanjh kabenkukburriwe kurorre.
PSA 147:7 Mah, wanjh karrimarnewayinin nawu Yawey kore karrimanjmanjbun. Nungka nawu God kadberre, wanjh karrimarnebun nuye kore nawu instruments harps.
PSA 147:8 Nungka wanjh kangolbarrkbun dja kangolburlerriwon, bu kamunkewe mandjewk kore kurorre rowk. Nungka wanjh kamarnbun kundalk bu kawernmerren kore kurrulum.
PSA 147:9 Nungka kamarnbun rowk manme manbu bulikki kangun, dja mak manbu mayh nawu ravens bu kakayhme kunmarrwe dorrengh.
PSA 147:10 Nawu Yawey minj kanjilngmak bu kanan djarrang namak nawu ngudjbang. Dja minj mak kanjilngmak bu kabinan bininj nawu namurrngrayek.
PSA 147:11 Dja nawu Yawey kawernhnjilngmak bedberre bininj nawu kabirrimarnekele, dja kabirridjalwoybukwon nungka nawu kabenmarnedjare munguyh munguyh.
PSA 147:12 Ngudda nawu ngurrihni Jerusalem, wanjh ngurringeyburlumen nawu Yawey! Ngudda nawu Zion ngurrihni, wanjh ngurriburluburlumen nawu God ngudberre!
PSA 147:13 Nungka murrngrayekwong kunrurrk dja kurrang kore ngurrihni kamak rowk, dja ngunmarnekurduyime kunmak ngudda nawu ngurrihni Jerusalem.
PSA 147:14 Mak nungka ngunkukdjurruddi ba bu birribuyika bininj minj kabirrimre bu ngundibun. Kunmekbekenh wanjh ngurridi kore kunmodmikenh. Dja mak nungka ngunwon manme mandjalmak.
PSA 147:15 Nawu Yawey kamunkewe nuye kunwok kore kondah kurorre bu kawokrayekwon, dja mahni kunwok nuye wanjh kawarlahmeng werrkwerrk.
PSA 147:16 Nungka wanjh kaburriwe kubolkwern manbu snow manbu kakukyime wool nawu kukbele. Dja mak kawernhburriwe frost yiman kayime bininj kaburriwe kunburlebele kore kurorre.
PSA 147:17 Nungka wanjh kawernburriwe hail kore kaddumbeh yiman kayime kunwardde mankilehkilelk. Adju, nangale kahdi kamak bu nungka kabolkmarnbun rowk bu yekke duninjh?
PSA 147:18 Kaluk yerre wanjh kamunkewe nuye kunwok, dja bonj, kabolkwurlhmen, dja manbu ice wanjh kayawoyhyimerran kukku. Nungka kamunkewe kunmayorrkmak, dja mankabo rowk kayawoyhborlobme.
PSA 147:19 Nawu Yawey benbukkang nawu Jacob nuye mawahmawah ba bu kabirriwokmang nuye kunwok. Nungka mak benbengdayhkeng bu benwong Israel nuye mawahmawah manbu mankarre dja kunwokrayek nuye rowk.
PSA 147:20 Nungka minj mak benmarnekurduyimeninj birribuyika bininj nawu birridjenbubuyika. Bedda minj kabirriburrbun nuye mankarre. Mah, wanjh karriwernhburlumen nawu Yawey.
PSA 148:1 Mah! Karriburluburlumen nawu Yawey! Ngudda nawu ngurrihni kaddum kore heaven, wanjh ngurridjalburlumen nawu Yawey kumekbe kore kaddum.
PSA 148:2 Ngudda nawu Yawey nuye angels, dja nawu ngurrimarnedurrkmirri yiman soldiers nuye, wanjh ngurriburluburlumen!
PSA 148:3 Ngudda nawu kundung, dja mak ngudda nawu dird, wanjh nguneburluburlumen. Ngurriburlumen ngudda nawu mankokkarrng kore ngurrikukbamebame.
PSA 148:4 Ngudda nawu kunngol rowk, wanjh ngurriburlumen. Ngurriburlumen ngudda nawu kurrula kore kaddum yidjalboyo.
PSA 148:5 Ngaye wanjh ngadjare yehyeng rowk nawu Yawey marnbom bu kabirridjalngeyburluburlume. Nungka wokrayekwong, wanjh djalmarnbuyindanginj rowk.
PSA 148:6 Nungka wanjh kurrmekurrmeng kore kahdjalni munguyh munguyh. Nungka wokrayekwong dja nuye kunwok kadjaldi munguyh dja minj kawokyakmen.
PSA 148:7 Nawu yehyeng rowk kondah kurorre, wanjh burluburlumen nawu Yawey. Ngudda mayh nakimuk nawu kurrulabeh, dja nawu ngurrihdarrkiddi kanjdji duninjh kore kuburrk, wanjh ngurriburluburlumen!
PSA 148:8 Ngudda nawu namarrkon, ngudda mankurrk, ngudda snow dja ngudda kunngol rowk, dja mak ngudda kunmayorrkkimuk, ngurriwern nawu ngurridjalwokmarrkmang nuye nawu Kawohrnan Rowk, wanjh ngurriburlumen!
PSA 148:9 Ngudda kuwarddekimuk, dja ngudda mandulum rowk, ngudda kundulkbubuyika bu manme yibarnemdangen, ngudda nawu kundulkkuyeng dja kundulkmak,
PSA 148:10 ngudda mayh nabang rowk, dja nawu bulikki rowk, ngudda nawu mayh kilehkilelk dja mak mayhmayh nawu ngurridolkan bu ngurrire, wanjh ngurriburlumen nawu Kawohrnan Rowk!
PSA 148:11 Dja ngudda kings nawu bininj bu ngurrbenmarnewohrnan birribuyika kore kubolkbubuyika rowk, dja mak ngurriwarlahkenh bininj nawu ngurrihni kumekbe, ngurrikihkimuk bininj warridj,
PSA 148:12 ngudda nawu yawurrinj dja mak yawkyawk, ngurrikohbahkohbanj dja nawu wurduwurdwurd! Wanjh ngurridjalwern rowk ngurriburluburlumen nawu Yawey!
PSA 148:13 Wanjh bedda rowk birringeyburluburlumen nawu Yawey! Manbu kunngey nuye wanjh kabenngeyyurrhke kunngeybubuyika rowk dja wanjh nadjalwernhngeykimuk duninjh. Minj njale mak nadjalwernhmak duninjh yiman nungka kore kondah kurorre dja mak kore kaddum heaven.
PSA 148:14 Nawu Yawey bingeykimukwong nakudji nawu narrulkkarrekimuk bedberre nawu nuye bininj, ba bu bedda kabirringeyburlume namekbe nawu king. Bedda nawu Israel benkebmawahmeng dja Yawey kabenmarnedjare duninjh. Mah, wanjh karriburluburlumen nawu Yawey!
PSA 149:1 Mah, karriburluburlumen nawu Yawey! Karriwayinin nuye mankongkerrnge kore karrimirndemornnamerren, ngad bininj nuye nawu karridjalwoybukwon nawu Yawey.
PSA 149:2 Ngad bininj rowk nawu Israel kankebmawahmeng, wanjh karriwernhmarrmarrnin bu karriburrbun nungka kanmarnbom. Mak karrinjilngmakmen nuye nawu king kadberre, ngad nawu karrihni kunred Zion.
PSA 149:3 Karringeyburlumen nuye kunngey kore karrimarneborrkke! Karrimarnebun nawu cymbals dja harps bu karriburlume nuye.
PSA 149:4 Yawey kanmarnedjare ngad nuye bininj dja wanjh kadjalnjilngmak kadberre. Dja bininj nawu minj bedman kabirriburlumerren, wanjh Yawey kabenngehke dja kabenngeykimukwon.
PSA 149:5 Wanjh bininj nuye birridjalburlumen God bu kunmekbe kunmak kabenmarnekurduyime. Bedda wanjh birridjalwayinin nuye kunnjilngmak dorrengh bu kukakkuyeng.
PSA 149:6 Wanjh birrikayhmen bu birriburlumen nawu God. Mak birrikarrmen kunbid bedberre nawu mandjawak manmirrkmak duninjh.
PSA 149:7 Bedda wanjh kabindibun bininj nawu birrikang kubolkbubuyika bu kabenbun nawu birriwarre bininj rowk.
PSA 149:8 Warridj birrimekbe nawu God nuye bininj wanjh kabindidukkadukkan wirlmurrng chains dorrengh kings nawu kabirriwohrnan kore birriwarre bininj, dja kabindibongkurrme wirlmurrng chains dorrengh.
PSA 149:9 Kuhni kabirriyime kore God benmarnebimbom nawu birriwarre bininj, bu nuye bininj wanjh kabindibun. Kuhni wanjh kabirriwinhme duninjh nawu God nuye bininj rowk. Mah, wanjh karriburluburlumen nawu Yawey!
PSA 150:1 Karriburlumen nawu Yawey! Karriburlumen nawu God kore kubolkdjamun nuye! Karridjalburlumen kore kahni kaddum heaven, kunngudj kunwern nuye dorrengh.
PSA 150:2 Karriburlumen nungka nawu kakurduyime kunwern kundulkarre nuye dorrengh! Karriburlumen nungka nawu nadjalwernhkuken duninjh!
PSA 150:3 Karriburlumen nawu Yawey bu karribuhbuhme nawu trumpet, dja karriburlumen bu karridirri nawu guitar dja nabubuyika instruments dorrengh.
PSA 150:4 Karriburlumen bu karribun nawu tambourine kore karrimarneborrkke nuye. Dja mak karriburlumen bu karridirri nawern nabubuyika instruments yiman harp dja flute.
PSA 150:5 Karriwernburlumen kore karrimarnbun kunwok kunkimuk bu karribiddowkmerren cymbals dorrengh.
PSA 150:6 Mah, ngad nawu karridjarrkdarrkiddi, wanjh karridjalburlumen Yawey nawu kanwong kunngolek nuye. Karridjalburluburlumen nawu Yawey!
ISA 1:1 Nahni Isaiah, nawu beywurd nuye Amos, kaluk nungka waralnang bu God biyingkihbukkang kore baleh kakurduyimerran kore kunbolk bokenh Judah dja Jerusalem. Kuhni wanjh Isaiah waralnani bu bolkyimi kore kunkarrngbakmeng kings birriwohrnani kore Judah, kaluk bedda nawu birringeyyoy Uzziah, Jotham, Ahaz dja Hezekiah.
ISA 1:2 Nawu Yawey yimeng, “Kandibekka, nawu kaddum heaven ngurrihni dja nawu kurorre ngurrihni. Ngaye ngabendjordmiweng nawu wurdwurd ngardduk dja mak ngabenbidyikarrmeng warridj dja bedda ngandiwokburriweng.
ISA 1:3 Mayh yiman bulikki dja donkeys nakka kabirriburrbun bininj nawu kabenmirndekarrme dja mak kabenwon manme. Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng nakka minj ngandiburrbun ngaye. Mak minj kabirrimayalibayhme.
ISA 1:4 Wanjh kadjalwarre! Ngudda ngurridjalwarre duninjh bininj dja kunwarre ngurrihkurduyime, dja munguyh ngurriwarreworren. Ngudda ngandiwirrihmeng dja ngandibodmewong ngaye nawu Yawey, dja ngaye ngadjalkudji God nawu Djamun Duninjh ngudberre bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng.
ISA 1:5 Njalehkenh bu ngudda ngurridjare ngurrihdjalkanjbabang? Mak njalekenh bu ngurrihdjaldahme nungka nawu kadjare ngunbidyikarrme. Ngurrikarrme kumorninj kunwern kore kukodj ngudberre, warridj ngurrikangewarre duninjh.
ISA 1:6 Kore kunburrk ngudberre makka minj kamak. Kore kanjdji kurrenge ngudberre dja kaddum kore kukodj wanjh ngurrikarrme kunmok dja kumorninj, dja minj ngurrimarnburrimeninj yiman bu mankalkkid ngurribaruyi kunmok rowk. Ngurrihdjalkarrme nawu nawarrehwarre kore kubuhbuburrk ngudberre.
ISA 1:7 Dja mak ngudberre kunbolk bolkwarreminj. Kukadje ngudberre bebbehbolkwurlhkeng rowk kunak dorrengh. Ngurrbendarrkidnan nawu ngurriyidko bininj bu kabirridjaldjirdmang manme njalehnjale ngudberre.
ISA 1:8 Wanjh kukadje Jerusalem birribawong yiman kayime manrurrklarrk kahdi kore kabbal ngarre manrakel. Kukadje Jerusalem yiman kayime kunred manbu soldiers birriborledminguneng ba bu birrirurrkbakkeng.
ISA 1:9 Ngaye Yawey nawu nawernhdulkarrekimuk duninjh, dja ngaye ngabenbawong yikahwi ngudberre bu kabirridarrkiddi. Dja bu burrkyak, wanjh kunukka birridarrkidkukyakayakmeninj karohrok bu benmarnekurduyimerranj bininj birrihni kore Sodom dja Gomorrah.Kuhni yimeng God nawu Yawey.
ISA 1:10 Ngudda bininj nawu Jerusalem ngurrini, ngudda ngurriyimerranj yiman kayime nawu birriwohrnawohrnani kunkareni kore Sodom. Mak ngurriyime yiman kayime bininj nawu kunkareni birrihni kore Gomorrah. Mah, wanjh bolkkime ngurribekkabekka kore nawu Yawey ngunmarneyime. Ngurriborlhmen kore nawu God kadberre kanbukkabukkan.
ISA 1:11 Wanjh nawu Yawey kayime, “Ngaye minj ngadjare nahni nawern mayh ngudda ngurrihkinje ba kandiwon ngardduk! Ngawarnyakminj ngudberre nawu ngurrihkinje sheep dja kunbalem nuye nawu namakmak mayh. Minj nganjilngmak kore nawu kunkurlba bulikki dja lambs, dja mak nanikud bu ngurrihkinje. Ngaye ngayingkihkarrme manwern duninjh ngardduk.
ISA 1:12 Bu ngurrimre ngurriboddan kore kumirrk ngardduk, wanjh nangale ngundjurrkang bu ngurribolkwarrewon kore temple ngardduk kuberrkkah?
ISA 1:13 Ngudda yiman kandikowe bu ngurrimkan mayh nawu kandimarnebun. Wanjh ngurridjalbawo! Ngaye ngawidnan nawu mankalkkidmanjmak ngurrihkinje ngardduk. Minj mak ngadjare bu mulil ngurrikarrme nawu dirdkenh, dja mak bu mulil ngurrikarrme manbu kunbarnangarradjamunkenh dja mak manbubuyikakenh bu ngurrimirndemornnamerren kore ngurridjalkurren. Ngaye ngadjalwarnyak duninjh.
ISA 1:14 Mak ngawidnan kore ngurrihmarnbun mulil manbu nakerrnge dirdkenh, dja mulil manbubuyika warridj, dja nakka rowk nganngudjwarrewon bu ngaye yiman ngahngorrkan.
ISA 1:15 Bu ngurribidwayhme yiwarrudj ngurridi kandidjawankenh, ngaye minj bekkabekkan ngudberre. Mak bu kunwernhkah ngurridi yiwarrudj, ngaye bodmewon ngudberre. Dja ngudda ngurribidburlerri ngunbiddelkdelkkeng kunkurlba dorrengh.
ISA 1:16 Wanjh ngurribiddjirridjburrimen dja ngurrikukdjirridjburrimen. Ngaye minj ngadjare ngayawoyhnan ngudberre kunwarre, dja wanjh ngurringurdmen bu kunwarre ngurrihkurduyime.
ISA 1:17 Wanjh ngurriborlhmen bu ngurrikurduyime kunmak. Ngurriyawa bu djal mandjadkenh ngurridjaddjadme. Ngurrbenkangemurrngrayekwo bininj nawu birribang kabindibongkarrme. Mak ngurriray kore court ba bu ngurrbenbidyikarrme nawu birrimarladj bininj dja nawu kamahkamarrdjukun daluk, dja ngurrbenmarnewokdin bedberre.”
ISA 1:18 Wanjh nawu Yawey kunbuyika mak kayime ngudberre, “Ngurrimray, ba kuhni karriyolyolmerren! Bu kunwarre ngudberre makka yiman kakurlbakurlba, wanjh ngaye marnbun ngudberre ba bu ngurrikangebelemen yiman kayime snow! Bolkkime ngurrikangewarre kore kunwarrekenh ngudberre, dja wanjh ngaye kangemarnbun ba bu ngurrimak bininj.
ISA 1:19 Dja bu ngurriborledmerren kore ngardduk dja wanjh kandiwokmarrkmang, wanjh kunukka manme manmak ngurringun manbu ngurridudjeng kondah kunbolk ngudberre.
ISA 1:20 Dja ngaleng, bu minj kandiwokmarrkmang dja kandiwidnan, nakka wanjh bawon ngudberre dja ngundibun mandjawakwi birribuyika nawu ngurriyidko.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey kore kurrangbeh nuye.
ISA 1:21 Bu kerrngehkenhni bininj nawu Jerusalem birrihni birrikangewoybukwong nawu Kawohrnan, wanjh bolkkime bedda kabirrimarneboddan nawu idols. Bu kerrngehkenhni nakka djal kunmak birrikurduyimi, dja bolkkime bedda birrimarndeyi rowk.
ISA 1:22 Ngudda bininj nawu Jerusalem ngurrihni, kunkare wanjh ngudda ngurrimakni bininj yiman silver nawu namakni money, dja bolkkime ngurriyimerranj yiman manwarre manbu bininj kabirridjalburriwe, dja mak ngudda yiman wine manbomak manbu boraworrinj kukku dja bomanjwarreminj.
ISA 1:23 Nawu ngundihmarnewohrnan bininj, nakka wanjh kabirriwokburriwe mankarre nuye God, dja mak birriraworrinj nawu kabirrihdjirdmadjirdmang. Mak kabirridjare kunwardde kabirrimang kore kunwarrekenh kabirrihyime, dja mak kabindikarremulewan bu kabindikowe birribuyika bininj. Bedda minj kunmak kabindimarnekurduyime nawu birrimarladj wurdwurd dja nawu kamahkamarrdjukun daluk. Minj kabindidjadme bu kunmakkenh, dja birridjalkongiyak kore court.
ISA 1:24 Mah, wanjh bolkkime ngurriwernhbekka Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh God ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng, bu yimeng, “Ngudda, nawu kandiwidnan, minj ngurriyawoyhmarnbun ngardduk kunyid. Ngaye kaluk karremulewan ngudberre kore baleh ngurrikurduyimeng.
ISA 1:25 Mak ngaborledme ngudda ngudberre wanjh ngadjirridjbun nawu kunwarre ngudberre yiman kayime manbang duninjh soap. Wanjh kabebmerren nawu nawarrehwarre ngunhkukburlerriwon kore kuburrkbeh ngudberre.
ISA 1:26 Mak ngabendjarrngbun birridjalmak bininj ba ngundidjadme mandjad, dja mak ngundibukkabukkan kore kunmakkenh, yiman birrimekbe ngurrbenhkarrmi bu kerrngehkenhni. Wanjh kuhni bu ngayime, bininj kabirringeybun Jerusalem bu kukadje kore bininj kabirriyime kunmak, dja mak kumekbe kabirrihni bininj nawu birridjalkangewoybuk.” Kuhni bu Yawey yimeng.
ISA 1:27 Nawu Yawey kadjalkurduyime kore kunmakkenh munguyh kunmekbekenh nungka kabenbebke bininj nawu kabirrihni kunred Zion ba minj kabirriyawoyhbongdi. Bedda bu kabirriwarnyakmulewarren dja kabirribawon kunwarre, wanjh nungka kabenngehke kunmakkenh nuye dorrengh.
ISA 1:28 Dja bininj nawu kabirriwokburriwe nawu Yawey, dja nawu kabirridjalkurduyime kunwarre, wanjh bedda kabirridarrkidkukyakmen.
ISA 1:29 Wanjh Yawey kayime, “Ngudda kaluk ngurriyemengalme bu ngurrihmarneboddan nawu nabubuyika gods nawu ngurrihkurrmeng kore oak kundulk. Dja mak ngurridjalyeme kore ngurribolkdjarrngbom dja ngurridudjindi manme kore ngurriboddangeni nawu idols.
ISA 1:30 Ngudda yiman kayime kundulk oak manbu kunmalaworr ngarre kahmalaworrdowerren bu kukku kaboyakmen dja kabolkdarlehmen kore manme ngurridudji.
ISA 1:31 Bininj nawu birringudjbang wanjh nakka yiman mandalkdarleh bu kabirrikinje kore kunak. Nungka kakurduyime kunwarre kunkimuk, dja nahni bininj dja mak nuye njalenjale kore kurduyimeng, wanjh yiman kawurlhme, dja minj nangale kabirludombun mahni kunak.”
ISA 2:1 God biwong Isaiah nawu beywurd nuye Amoz mahni kunwok manbu kayolyolme kunred bokenh ngarre Judah dja mak Jerusalem kore baleh kabenmarnekurduyimerran bedberre bininj nawu kabirrihni.
ISA 2:2 Kaluk yerrekah kuwarddekimuk kore mandjamun kunrurrk nuye Yawey kahrurrkdi, makka wanjh kawarddekukenmen duninjh. Kaluk kawarddewayhme kaddum kabenkodjnan manbu manduluhdulum, wanjh bininj nawu birrikang kubolkbubuyika nakka rowk kabirrimyorrme.
ISA 2:3 Kunukka yarrkka kubolkbubuyika nawu bininj kabirrihni wanjh kabirrimre dja kabirriyimerren, “Ngurrimray, karrire kore kuwarddekimuk nuye nawu Yawey, kore Temple nuye God nawu Israel bininj bedberre. Wanjh nungka kanbukkabukkan kadberre kore nungka kadjare karrikurduyime. Mak karrimarrkmang kunwok nuye kore kanbolhbukkan kadberre. Kaluk kore Jerusalembeh kabebme manbu kunwok nuye nawu Yawey. Nungka kamwokdangen kore Zionbeh bu njalenjale kabenmarneyime nawu bininj nuye.”
ISA 2:4 Kaluk nungka kakarremarnbun dja kunwok kamarnbun bedberre nawu kore kubolkbubuyika kabirrihni. Wanjh nawu mandjawak bedberre nakka kabirrimarnbun ploughs dja mak mankole bedberre nakka wanjh kabirrimarnbun mandjawak nawu kundulkkenh kabirrihdadjke. Wanjh nawu kubolkbubuyika kabirrihbebbehni nakka wanjh minj kabirriburren. Minj mak kabirriyawoyhmarnburren bu kabirriburren war.
ISA 2:5 Wanjh ngurrimray, ngudda nawu Jacob nuye mawahmawah, dja karrikurduyime kunmak kore nawu Yawey kanmarnebolkwolkan kadberre.
ISA 2:6 Nawu Yiwohrnan, ngudda yibenbawong bininj ke nawu Jacob nuye mawahmawah. Bedda bindibalmayalimey birribuyika bininj nawu koyekbeh. Mak yiman bedda kabirrimulewan kore baleh kakurduyimerran bu yerrekah yiman nawu Philistines kabirrihyime, wanjh bedda birrimey rowk manbu kunmayali bedberre nawu birridjenbuyika bininj.
ISA 2:7 Kore kunred kabirrihni nakka birrikarrmi nadjalwern silver dja gold; mak nadjalwern namakmak kabirridjenkarrme. Mak djarrang mirndewernmerrinj bedberre, warridj nawern chariots kabirrikarrme.
ISA 2:8 Mak nadjalwern idols kabirrikarrme kore bedda kabirrihni. Wanjh bedda kabirrimarneboddan namekbe idols nawu bedmanbidju birrimarnbuni kunbidwi bedberre.
ISA 2:9 Kaluk kabirriyemengalme, dja kabirridjudkulme kunyemi dorrengh. Ngudda nawu Yawey, wanjh yuwn bu yibenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre!
ISA 2:10 Bedda wanjh kabirrikelerlobmen kore kuwardderurrk yimankek kabirriwarlkarren! Warridj kabirribolkkarung kandji kurorre ba kabirriwarlkarren nuye nawu Yawey bu kamre kundulkarre dja kunmakmak dorrengh nuye!
ISA 2:11 Bininj nawu kabirrihburlumerren nakka wanjh kabirrikukkolung kanjdji, mak kabirridjudkulme bu kunyemi duninjh kabirriyemengalme. Bu kunmekbe kunbarnangarra kabolkyimerran wanjh nakka Yawey nadjalkudji nawu kadjalngeykuken.
ISA 2:12 God nawu Yawey, nakka nawernhdulkarrekimuk duninjh djarrirnnameng kunbarnangarrakudji kore benmarnekarremarnbom bininj nawu kabirrihburlumerren yimankek bedda kabirridjalngeykimuk. Wanjh Yawey kabenkoluyhwe ba bu kabirriyemengalme.
ISA 2:13 Nungka kaluk karrulkbakbakke manbu cedar kundulk manbu mankang Lebanon, dja mandulkkihkimuk oak manbu mankang Bashan.
ISA 2:14 Dja nungka kabolkkoluyhwe manwarddekihkimuk dja mandulumkuyengkuyeng.
ISA 2:15 Mak manwern manrurrkkuyengkuyeng, dja manrurrkkimuk manbu soldiers birrimarnbom, nakka karurrkbakke rowk.
ISA 2:16 Mak kabbala rowk kore kabirrihbayahme njalehnjale, mak kabbala manbu mankukmakmak dja mankimuk, wanjh nungka kadjalyibke rowk.
ISA 2:17 Wanjh kunyimekbe nawu bininj kabirrihburlumerren wanjh nakka kaluk kabirridjalngurdme bu kabirriburlumerren, mak kabirridjudkulme kunyemi dorrengh. Wanjh kunyimekbe kunbarnangarra nawu Yawey nadjalkudji nadjalngeykimuk duninjh.
ISA 2:18 Dja idols rowk nawu bininj kabirrihmarneboddan nakka wanjh kayakayakmen.
ISA 2:19 Bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh nawu bininj kabirrikelerlobmerren kore kuwardderurrk dja kore kuwarddehwardde mak kabirribolkarung kandji kurorre kore kabirriwarlkarren nuye nawu Yawey bu kamre kundulkarre dja kunmakmak nuye dorrengh.
ISA 2:20 Wanjh kunyimekbe nawu bininj kabirriburrihburriwe bedberre idols manbu mayh nawarre kakukyime manbu bedda birrimey silver dja gold bu birrikuknameng dja birrihmarneboddangeni.
ISA 2:21 Wanjh kunyimekbe bedda kabirrirlobmerren kore kuwardderurrk dja kuwarddebarrahbarrarn bu yimankek kabirriwarlkarren nuye nawu Kawohrnan bu kamre darnkih kundulkarre dja kunmakmak nuye dorrengh, ba bu karrolkkan dja kadjalrokayhwe mahni kurorre kabolkdeldelme.
ISA 2:22 Wanjh kuhni ngurribawo kore bininjdeleng ngurribenmarrkmarren bu yimankek ngurringehkerren, dja nakka bininjwi. Nawu bininj wanjh kaluk kabirridowerren rowk. Bedda yiman yeng, dja minj baleh kabirrikurduyime bu ngundibidyikarrme.
ISA 3:1 Wanjh kuhni ngurriburrbu. Yawey nawu Kawohrnan rowk wanjh Nawernhdulkarrekimuk Duninjh. Nungka kamang rowk njalehnjale kore Judah dja Jerusalem kabirrihkarrme, yiman manme dja kukku, wanjh kamre kamang rowk.
ISA 3:2 Nawu Yawey kamre kabenmang kabenkan yikahwi bininj kore Jerusalembeh. Bedda nawu birringeykimuk, mak nawu birriwernhbang soldiers, mak bininj nawu kabindihdjadme dja nawu prophets, mak nawu birrikurdang dja mak nawu dabborrabbolk,
ISA 3:3 mak nawu kabirrihwohrnan kore soldiers dja nawu government kabirrihwohrnan, mak nawu councillors, dja nawu kabirriwernburrbun kabirrihmarnmarnbun njalehnjale, dja mak nawu yimankek kabirrimulewan kore baleh kayimerran bu yerrekah. Yawey kabenkan rowk.
ISA 3:4 Wanjh nawu Kawohrnan kayime, “Kaluk ngabenmarnbun yawuhyawurrinj bu kabirridokme ngudberre, mak wurduhwurdurd nawu minj kabirriwernhburrbun wanjh bedda ngundimarnewohrnan.
ISA 3:5 Mak bininj rowk kabirriburren. Birriwern bininj nawu birriredbo wanjh kabirriwirrihmerren. Nawu yawuhyawurrinj dja yawkyayawkyawk minj kabindiwokmarrkmang nawu dabborrabbolk. Nawu birriwarre bininj kabindiwokburriwe nawu birringeykimuk bininj.”
ISA 3:6 “Kaluk bu kunyimekbe kabolkyimerran, nakudji bininj kabidarrkidmang nawu benedanginj dja kabimarneyime, ‘Ngudda yihkarrme nawu coat bu yidjongburren, wanjh ngudda yirrokme kadberre. Wardi ngudda yiwohrnawohrnan kore mahni manbu rurrkbakabakmeng kore karrihni.’
ISA 3:7 Dja nawu benedanginj karrolkan wanjh kakayhme kayime, ‘Ngaye minj bidyikarrme. dja ngaye minj ngakarrme manme dja kunmadj kore kurrambalk ngardduk. Minj ngudda kanmarnbun bu ngaye ngarrokme!’ ”
ISA 3:8 “Kuhni wanjh kakurduyimerran dja bininj nawu Jerusalem kabirrihni warridj bininj nawu Judah kabirrihni wanjh kabirriwarreworren. Bedda kabirriwokdi kunwarre, dja mak kabirrihkurduyime kunwarre duninjh bu kabirriwokburriwe nawu Yawey. Kuhni rowk kabirriyime kore kumirrk nuye nawu nadjalwernhmak duninjh.
ISA 3:9 Bedda birriwowarreworrinj, dja minj kabirriyemengalme! Bedda wanjh kabirrikebrayek, dja kabirridjalburlumerren kore kunwarre bedberre. Bedda yiman birriwarre bininj nawu kunred Sodom birrini, nawu birriburlumerreni kore kunwarre birrikurduyimi. Mak minj kabirriwarlkarren kore baleh kabirrihkurduyime. Wanjh kunukka kadjalwarre duninjh bedberre, dja wanjh bedmanbidju birriwarreworrinj dja kaluk kabirridjaldowe.
ISA 3:10 Dja bininj nawu kunmak kabirrikurduyime nakka wanjh kadjalmak rowk bu kayimerran bedberre. Dja mak kabirrimang nawu kahdjedjenyo bedberre kore kunmak birrihdjalkurduyimi.
ISA 3:11 Dja nawu birriwarre bininj, nakka wanjh kadjalwarre duninjh bedberre! Bedda bindimarnekurduyimi kunwarre birribuyika bininj, wanjh bedmanbidju kabirridowerren bu kunwarre duninjh kabenmarnekurduyimerran.
ISA 3:12 Ngudda yawurrinj, ngudda kundjalwarre ngurrbenmarnekurduyime nawu ngaye ngardduk bininj. Kunmekbekenh kunu wanjh morlehmorlenj nakka ngundibalmarnewohrnan. Ngudda bininj ngardduk, bininj nawu ngurrbenmunkekadjung wanjh ngundihkebrohwarrewon dja minj ngundibolhbukkan kore manbolhmak.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey.
ISA 3:13 Wanjh nawu Yawey kayerrkan kore court dja kabendjadme bininj rowk.
ISA 3:14 Nungka kabendjadme nawu dabborrabbolk dja nawu kabindimarnewohrnan nuye bininj. Wanjh nungka kabenwiddjung dja kabenmarneyime, “Ngudda ngurrbenwarrewong birribuyika bininj kondah. Ngurrbenyimangi njalehnjale nawu birrimarladj bedberre, wanjh ngudman ngurribalkukenworreni.
ISA 3:15 Kaluk kunukka njalekenh bu ngudda yiman ngurrbenkukberelhmeng nawu bininj ngardduk. Njalekenh kunmekbe ngurrihkurduyime bedberre?” Wanjh kuhni kahyime Yawey nawu Kawohrnan Rowk. Nungka wanjh Nawernhdulkarrekimuk Duninjh.
ISA 3:16 Nawu Yawey kayime, “Morlehmorlenj nawu Jerusalem kabirrihni nakka kabirriburlumerren. Bedda kabirriwohrewohre dja kaddum kabirrikodjwayhme bu kabirrire. Bedda kabirrikuknan bininj bu kabindiborrkbun, dja kabirrirengehre yiman birriwarre daluk. Bedda kabirrihmaddukkayindi yehyeng nawu kadjirlidjirlme bu kabirrire.
ISA 3:17 Wanjh ngaye ngakurrmekurrme kunmok kore kukodj bedberre wanjh kabirrikodjmokmen birrimekbe morlehmorlenj nawu birrikang Jerusalem. Ngaye ngabenmarnbun bu yiman kabirrikodjbarlamen.”
ISA 3:18 “Bu kunyimekbe kunbarnangarra wanjh ngaye ngabenyimang rowk nawu kabenhmarnbun kabirrihburlumerren, bu kabirrimahmaworren nawu kabirrimadukkayindi, dja nawu kabirrimilhdukkayindi, mak nawu kabirrikomdjongbuyindi yiman kakukrohrok dird.
ISA 3:19 Dja mak nawu kabirrikanemdulubuyindi, mak nawu kabirribendedjongbuyindi, dja nawu kabirrikodjbarrkbuyindi,
ISA 3:20 nawu scarves bedberre, dja chain nawu kunmadkenh bedberre, dja belts nawu manburrba kore kabirringardmodukkarren, mak budjurlung nawu namanjmak kunkalkkik karrakendi, dja manbu charms,
ISA 3:21 dja signet rings nawu kabirribiddjongbuyindi, mak rings nawu kebbordkenh bedberre,
ISA 3:22 dja nawu namakmak manburrba njalenjale, capes, shawls, dja purses,
ISA 3:23 dja mak baddumanj bedberre, linen dresses, turbans nawu kabirrikodjdukkayindi, dja mak nawu nakuyengkuyeng kunmadj nawu kunkodjkenh.
ISA 3:24 Kuhni bu ngayime, wanjh bedda minj mak kabirrikukbarurren nawu mankalkkidmanjmak dja nakka wanjh kabirrikukbanjmen. Mak minj kabirringardmodukkayindi belts nawu manburrba dorrengh, dja nakka wanjh kaluk kunyarl kabirringardmodukkayindi nawu yiman kabenbongkarrme rerrih. Mak minj kabirringabekmarnmarnburren bu kabirringabekbuyikaworren, dja nakka kaluk kabirrikodjbarlahmen. Mak minj madjmakmak kabirridjongbuyindi, dja bedda kaluk kabirridjongburren nawu kunnjilngwarrekenh kunmadj. Mak minj birrikukmakkaykenh kabirrire, dja bedda kaluk kabirriyemengalme.
ISA 3:25 Kaluk bininj birriwern ngudberre kore kunredkimuk Jerusalem, wanjh kabirriburren kore war, dja bedda wanjh kabirridowerren mandjawakwi.
ISA 3:26 Wanjh birrimekbe nawu kabirrihni kore Jerusalem kaluk kabirrinjilngwarremen. Yiman kayime kamarrdjukun, ngalbu kabimarneyakayakmen njalehnjale rowk ngarre dja kadjalyerrkan kore kundjulng dja dedjlarrk.
ISA 4:1 Kaluk bu kunyimekbe kabolkyimerran, wanjh seven morlehmorlenj kabirridarrkidmang nakudji bininj dja kabirrimarneyime, “Ngad ngarringun manbu manme ngadberrekih dja kunmadj warridj ngadman ngarrimarnbun, dja kanmarnbu ngalbihbininjkobeng ke! Ba kunukka kanyemebularrbun ngadberre.”
ISA 4:2 Bu kunyimekbe kunbarnangarra kamre, wanjh Yawey kamarnbun yehyeng rowk nuye ba bu kayimerran namakkaykenh duninjh ba bu bininj kabirriburlume. Kaluk bu kabenmarnekurduyimerran birrimekbe nawu kabirridjaldarrkiddi kore Israel, wanjh nungka kabennjilngmarnbun dja kabenkukenwon duninjh bu kabirrikurdunan kore Yawey kabenmarnebolkmarnbun bedberre ba mandjoleng kawernmerren bedberre.
ISA 4:3 Mak bininj rowk nawu kabirrihdjalni kore Zion, bedda nawu kabirridjaldarrkiddi kore Jerusalem, nakka kaluk Yawey kabenmakwan dja nuye bininj.
ISA 4:4 Nungka Kawohrnan Rowk kaluk kabenkangedjirridjbun bu kawe kunwarre bedberre birrimekbe morlehmorlenj nawu kabirrihni kore Jerusalem. Mak kabenkurlbadjirridjbun kumekbe kore birrihkurlbawarrhmi nawu birridowerrinj kore Jerusalem. Kuhni kakurduyime kunak dorrengh, bu djal mandjad kabendjadme.
ISA 4:5 Wanjh nawu Kawohrnan kabolkbarrkbun kuwarddekimuk Zion kundolngwi, dja mak kabenkukbarrkbun bininj rowk nawu kabirrimirnderri kumekbe kundolngwi. Nungka kakurrme kundolng bu barnangarra rowk dja bu kumunun nakka manbirluwoldjen kabenmarnebolkwolkan. Wanjh nawu Kawohrnan Rowk nuye kunmakmak duninjh, wanjh kabenbarrkbun birrimekbe bininj dja yiman kayime mankimuk dabburlin.
ISA 4:6 Dja yiman kayime kundjurle bedberre bu kabendjurlewon kore kurrungbang, dja mak kabolkmarnbun kamak rowk bu kabirriwarlkkayindi ba mandjewk nakimuk minj kabenbun.
ISA 5:1 Yawey yolyolmerrinj yimeng, “Kandibekka bu ngaye ngawayini ngardduk djawirna. Nungka bolkkarrmeng kore dudji manrakel manbu grapes dja madbuni bu kadjolengmen. Yoh, nawu ngaye ngamarnedjare djawirna ngardduk, wanjh nungka bolkkarrmeng kore dudji manrakel kore kurrulkmak.
ISA 5:2 Nungka kulkmarnbom, moyhmangi dja burriweng nawu kunwarddekilehkilelk yoy kore kunbolk nuye, dja mankulkmakkaykenh yingkihmarnbom. Kaluk wanjh nungka bolkkaruy dja kumekbe dudji manbu manmakkaykenh grapevines mak rurrknameng tower kore kuburldjarn ba bu bininj kabirribolkwohrnan nuye. Nungka yawoyhbolkkaruy dja marnbom kore bininj kabirrimelme grapes bu kabirrikalkkidbebke. Wanjh ngehmeng, dja bolkmaddi bu manbarnem manmak kumbarndangemeninj. Dja larrk, kawarre! Mahni manbarnem wanjh djal manbarnemwarre duninjh!
ISA 5:3 “Wanjh nawu ngardduk djawirna kayime, ‘Ngudda bininj nawu ngurrihni kore Jerusalem, dja kore kubolkkimuk Judah. Wanjh kandidjadmen kore ngaye dja mahni vineyard ngardduk bu nganedurren.
ISA 5:4 Baleh mak ngakurduyimeninj manbu vineyard ngarre kore ngaye ngarrudji yimankek bu kamak? Dja yimankek ngayimi manmak grapes kadjordmen, dja burrkyak, mak njalekenh manwarre grapes nganmarnebebmeng?
ISA 5:5 Wanjh bolkkime marneyime ngudberre kore baleh ngayimewon manbu vineyard ngardduk. Ngaye ngayerrkke manbu hedge kore kawarnamyo, dja ngakinje. Mak ngabakke kunwardde manbu kawarnamyo. Wanjh bininj kabirribolkmelme manbu manrakel.
ISA 5:6 Mak ngabolkwarrehwarrewon kumekbe kabbal. Wanjh kundalk kabaldjokodjordmen, dja minj nganahnan mahni manrakel. Kaluk manngarrewarre kadjordmerren yiman mikardihkardird. Kaluk ngaye ngarrabke kunngol ba bu mandjewk minj kumekbe kadjakdung.’ ” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 5:7 Bu Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh bolkyolyolmi nuye manrakel, wanjh nungka benyolyolmeng bininj nuye nawu Israel benkebmawahmeng. Bininj nawu birridanginj kore namud nuye Judah, nakka wanjh yiman kayime manrakel manbu Yawey kamarnedjare. Nawu Yawey bennani ba mandjad birridjalreyi, dja burrkyak, nakka birrihdjalburreni kunkurlba dorrengh. Yawey benkurdunani bu kore yimankek kundjalmak birrikurduyimeninj, dja burrkyak, ngaleng bendjalbekkani birrikayhmi bu kunyid birriworreni.
ISA 5:8 Wanjh kadjalwarre duninjh ngudberre nawu ngurrirurrkmang manrurrkwern, mak manwern kabbal ngurribolkkarrme! Wanjh minj kawohbolkyo mak kunyahwurd bedberre nawu birribuyika dja ngudda wanjh ngurribolkmang rowk. Kaluk wanjh ngundibawon ngurridjalkudji ngurrihni kumekbe kunbolk.
ISA 5:9 Yawey nawu Dulkarrekimuk Duninjh kuhni yimeng kore ngaye ngawokbekkang, yimeng, “Kaluk kabolkyimerran bu mahni manrurrkmakmak makka kururrkbakabakme, dja manbu manrurrkkihkimuk makka larrk, dja minj nangale bininj kahyo.
ISA 5:10 Bu kunyimekbe kamre, wanjh manrakel rowk, minj kamarnburren manwern mankalkkid, dja mandjalyahwurd mandjoleng kabebme. Dja mak bininj nawu kamimburriwe manwern manmim kore kunkulk nuye, wanjh kadjalmang mandjalyahwurd manme kore corn nuye.
ISA 5:11 Mak kadjalwarre bedberre bininj nawu kabirrikabelnan dja kabirriboyawan kunbang bu kunkabelwern, wanjh kabirrihdjalkakwohre bu kumununburrk. Manmekbe kunbang kabenmarnbun bu kabirriwernhworromkan.
ISA 5:12 Kore mulil bedberre bedda kabirrikarrme instruments yiman lyres dja harps dja tambourines dja flutes. Bedda kabirribongun manbowern kore mulil bedberre. Kaluk bedda minj kabirriburrbun kore Yawey kurduyimeng, mak minj kabirriburlume nuye kore durrkmirranginj kubid nuye.
ISA 5:13 Wanjh kumekbekenh bininj birribuyika kabirrimre kandidarrkidmang kandikan kadberre kore kubolkbuyika. Ngardduk bininj minj ngarriwernhborlhmeninj. Mak nawu birrikihkimuk bininj ngadberre nakka kaluk kabirridowen bu kunmarrwekenh, dja nawu birrimarladj bininj ngadberre nakka kaluk kabirrikombukdowen.
ISA 5:14 Wanjh kunbolk ngarre kundowikenh nakka kadjare birriwern kabirrikukdudjindan kore kakulkdjalkmire wanjh kumekbe kabirrikukwarrawarrhmerren. Birridjalwern birriwarre bininj kabirrikolung kumekbe, yiman nawu birringeykimuk, dja nawu kabirriwarreworren dja nawu kabirridjalborrkburren.
ISA 5:15 Bu kunmekbe kayimerran wanjh bininj rowk kabirriyemengalme. Nawu birrikuken bininj mak nawu birrimarladj, nakka wanjh kaluk kabirrikolung, mak kunyemi kabenmang nawu kabirrihburlumerren.
ISA 5:16 Dja nawu Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh nakka kaluk kabirriburluburlume kore mandjad kabendjadme. Nungka God nawu Kukdjamun Duninjh, wanjh yiman kakukbukkarren bedberre bu nungka nakukdjamunkenh kore mandjad duninjh kahdjalkurduyime.
ISA 5:17 Kaluk kore rurrkbakmeng, wanjh nawu sheep kumekbe kabirrimirndere kore baleh kabirridjare kabirringun kurralk. Mak nawu lambs kabirridalkngun kundalk kore rurrkbakabakmeng bedberre birrikuken bininj kerrngehkenh birrihni.
ISA 5:18 Mak kadjalwarre bedberre nawu munguyh kunwarre kabirrihkurduyime! Mak kadjalwarre bedberre nawu minj kunmak kabirrikurduyime dja kabirridjalkowe, makka yiman kabirridukkayindi dja kabirridorrorrke manmekbe kunwarre.
ISA 5:19 Warridj kadjalwarre bedberre nawu kabirriyime “Yiddok nawu God minj werrkwerrk bu kakurduyime kore nungan yimeng. Ngad ngarridjare ngarrinan bu kakurduyimerran! Mak kore nungka yimankek karremarnbom nawu nakukdjamunkenh wardi werrkwerrk wanjh kurduyimerrangimen nuye. Ngad ngarridjare ngarriburrbun bu njale nakka. ”
ISA 5:20 Mak kadjalwarre bedberre nawu kabirriyime kore kunwarre nakka kunmak! Kadjalwarre bedberre nawu kabirriyime kore kunmak nakka kunwarre! Kadjalwarre bedberre nawu kabirriyime manbu kumunun nakka barnangarra dja manbu barnangarra nakka kumunun, mak bu njale nawu manjwarre nakka manjmak dja nawu manjmak nakka manjwarre.
ISA 5:21 Kadjalwarre bedberre bininj nawu kabirriyime yimankek bedda kabirriwernhburrbun mak kabirriwoybukwon bu bedda yimankek birrimayaliwern!
ISA 5:22 Kadjalwarre bedberre bininj nawu manbang kabirribongun munguyh, wanjh kabirriburlumerren mak nawu kunbang kabirriborawon dja kabirribalyolyolme manbu minj manwoybuk.
ISA 5:23 Bedda kabirrikan kunwardde ba kabindibebke nawu birriwarre bininj kore kabirrihrurrkkendi dja minj kunmak kabindimarnekurduyime nawu birrimak bininj bu kabindidjadme kore court.
ISA 5:24 Nakka kaluk kabirridowerren rowk yiman mandalkdarleh manbu karung kore kunak. Yiman mankolhde manbu mandedjmad ngarre kanudmen dja kanguydowen, wanjh kunmayorrk kabubuhme yiman kundjulng. Bedda birriwokweng Yawey nawu kawohrnan rowk, nawu Wernhdulkarrekimuk Duninjh, dja birriwidnani kunwok nuye nawu Nakukdjamunkenh God bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.
ISA 5:25 Kumekbekenh nawu Yawey kayiddung wernkih duninjh wanjh dja kaberlwayhme bu kabenbun kabenkukyakwon rowk nawu nuye bininj. Manbu kunwarddekimuk makka kawarddewodjorrhmerren dja bininj kabirrikukyo kore manbolh yiman manwarre nawu kurorre kahyongoyo. Dja nawu Kawohrnan Rowk nakka kahdjalyiddung bu munguyh kabenhbun nawu bininj nuye.
ISA 5:26 Nawu Yawey kawahyke kunmadj manbu banner bu kabendurndiwe bininj nawu djarreh kabirrihni. Mak kabenkayhme bininj nawu djarreh duninjh kabirrihni kubolkbubuyika. Wanjh ngurrina! Bedda ngokko kabirrimhre birrimekbe nawu ngurriyidko!
ISA 5:27 Bedda nawu kabirrrimre wanjh minj nakudji bedberre kangudjwarremen dja kamimkengalme. Bedda kabirrimarnmarnburren bu kabirriburren. Bedda kamak kabirriyingkihngardmodukkayindi mak nawu kabirrihdengedukkayindi nakka minj kayarldjobme bedberre.
ISA 5:28 Dja nawu bunarra bedberre nakka kebmak rowk dja bows warridj nakka birriyingihmarnmarnbom bu kabindidulubunkenh. Mak djarrang bedberre nakka dengerayek yiman kunwardde, dja nawu chariots bedberre nakka karlobme werrkwerrk yiman kayime kunmayorrk.
ISA 5:29 Bu kabirrikayhme nakka yiman lion, kaluk wernkih yiman nawu birringudjbang lions kabirrikayhmirlobme bu kabindidarrkidmang dja kabindihkan nawu kabirriyidko. Mak minj nangale kabenngurdke bu kabindikan birrimekbe bininj.
ISA 5:30 Wanjh bu kunyimekbe kunbarnangarra, bedda kabirrikayhme yiman kurrula kahdulkarrewokdi bu kabidbubidbun. Kaluk bu bininj kabirribolknan kore kunbolk Israel nakka kadjalnan kunkak dja kunyid kabolkbarrkbun rowk, dja kore kabolkwolkayindi wanjh kadjalkakbakme rowk.
ISA 6:1 Ngaye Isaiah ngayolyolmerren kore kunkare nganang nawu Kawohrnan Rowk. Kuhni nganmarnekurduyimerranj bu kunmekbe mandjewk bolkyimi bu King Uzziah doweng. Ngaye nganang nawu Kawohrnan Rowk yerrkang kore mankimuk throne nuye, kaddum duninjh kore kubolkmak. Nungka wanjh djongbuyindi kunmadj nawernhkuyengkenh nawu bolkbarrkbom manbu kunrurrk temple.
ISA 6:2 Warridj ngabennang nawu Seraphs birrimhdi kaddumkah kore nawu Kawohrnan ningihni. Kaluk nawu Seraphs wanjh birriwelyi six kunwel birribebbehkarrmi. Bokenh kunwel kore birrikebbalhmerreni, manbuyika bokenh kunwel nakka birridengebarrkburreni, dja wanjh birridolkani manbuyika bokenh kunwel dorrengh bu birrirey.
ISA 6:3 Wanjh nawu Seraphs birrikayhmerreni, birriyimi, “Nawu Yawey narrulkarrekimuk duninjh, dja nakka nadjaldjamun duninjh! Nakka nadjaldjamun duninjh! Nakka nadjaldjamun duninjh! Nungka kahdi kunmakmak nuye dorrengh kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre!”
ISA 6:4 Bu bedda birrikayhmi, wanjh manbu temple kunrurrk worrhmiyindanj, dja wanjh kundolng bebmeng, dja dolngbarlmeng rowk kore kururrk temple.
ISA 6:5 Wanjh ngakelekayhmeng, ngayimeng, “Aba! Ngaye wanjh ngadjalyakmen! Ngaye ngadjalwarre duninjh! Ngaye wanjh kundjalwarrekenh ngadjalwokdi kore kurrang ngardduk, dja ngaye ngarridjarrkdi bininj rowk nawu kabirriwokdi kunwarre! Dja wanjh bolkkime nganang kunmim ngardduk nakka nawu king duninjh, nungka wanjh Yawey narrulkarrekimuk duninjh!”
ISA 6:6 Wanjh nawu Seraph nakudji karrmi tongs, dja mey manbu wernhyirrkeyoy kore altar, wanjh dolkang dja kumwam kore ngaye, karrmi kubid nuye manbu kunyirrke.
ISA 6:7 Wanjh ngandangkenhwong mahni kunyirrke, dja yimeng, “Yina! Mahni kunyirrke ngundangwelkilekmeng, dja wanjh kunwarre ke bularrbuyindanj, dja manbu kunwarre yikurduyimi, makka wanjh karremulewayindanj.”
ISA 6:8 Wanjh kunmekbe rerrih ngawokbekkang kunwok nuye nawu Kawohrnan Rowk, yimeng, “Kaluk nangale bininj ngaye ngamunkewe? Nangale bininj kare ngadberrekenh?” Wanjh ngayimeng, “Ngaye kondah ngahdi. Dja ngaye kanmunkewemen!”
ISA 6:9 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk yimeng, “Wanjh yiray kuhni yiyolyolmen bininj bedberre, ‘Ngudda ngurribekkabekkan dja bonj, ngudda minj ngurrimayalibayhme. Mak ngurrinangahnan dja bonj, minj ngurriwernhburrbun.’
ISA 6:10 Yibenmarnbu nahni bininj bu kabirrimayaliyakmen. Yibenkanembalhmen dja mak yibenmimbalhmen. Bu bedda yimankek kabirrinan kunmim bedberre dja kabirribekkan kunkanem bedberre, wanjh kabirrimdurndeng ngardduk ba bu ngabenmarnbun.”
ISA 6:11 Wanjh ngadjawam, “Nawu Yiwohrnan, kaluk baleh kabolkyime bu kuhni ngakurduyime? Yiddok kunkuyeng?” Dja nungka yimeng, “Kore kuredkihkimuk ngarre kunbolk Israel kadjalrurrkbakme rowk, dja bininj kumekbe wanjh kabirriyakmen. Kore bininj rowk kabirridjalbawon kururrk rowk bedberre, dja kahdjalbolkyo kabolklarrk kore kabbal dja kuberrk dja minj nangale kabolknahnan.
ISA 6:12 Yikurduyimen kore ngaye won kaluk bu ngaye nawu Ngawohrnan ngabenmunkewe bininj rowk bu kabirrire kubolkbuyika djarreh, dja kabirribolkbawon kahdjalbolkyo.
ISA 6:13 Kaluk bu birridjalkudji bininj kabirrihdjalni, wanjh ngaye ngayawoyhbolkbularrbun. Nahni bininj nakka yiman oak kundulk manbu kabirridulkdjobke dja mandedjmadwi kabirribawon kahdi. Wanjh nawu bininj nakka yiman manmekbe mandedjmad manbu kaluk kayawoyhdulkdangen. Ngayime bu bininj ngardduk karohrok. Bedda wanjh yerrekah kabirrihyawoyhmirndewernmen.
ISA 7:1 Kunkare nawu Uzziah bibornang Jotham, dja nungka bibornang Ahaz. Wanjh Ahaz yimerranj king dja wohrnani kore kubolkkimuk Judah. Bu kunmekbe wanjh kunyid bebmeng kunred Jerusalem. Birridanjbik kings birribebmeng dja birridjareni bindibuyi bininj nawu Jerusalem. King Rezin wohrnani kore kunbolk Aram dja mak King Pekah, nawu beywurd nuye Remaliah, wohrnani kore kubolkkimuk Israel. Bedda birribebmeng kore Jerusalem bu kabirriburrenkenh, dja birridjalbarabom. Minj bindimarnebolkmayi Jerusalem.
ISA 7:2 King Ahaz nawu wohrnani kore Judah mey kunwok manbu yimeng, “Bininj nawu birrikang Aram dja nawu birrikang Israel nakka wanjh birrimirnderaworrinj.” Bu kuhni kunwok birribekkang wanjh bininj nawu birrihni kore Judah nakka birrikeleminj. Birrideldelmeng duninjh yiman kundulk bu kunmayorrk kabubuhme.
ISA 7:3 Wanjh nawu Yawey bimarneyimeng Isaiah, “Ngudda dja nawu beywurd ke nawu kangeyyo Shear-Jashub nguneray ngunenan Ahaz. Bolkkime kahdi kore kukku kaborlobme kaluk kaddumkah manbolh kore bininj manburrba kabirrihmarnbun.
ISA 7:4 Wanjh yimarneyimen Ahaz, ‘Yinahnarrimen. Yingurdmen dja yuwn bu yinjilngwarre. Yuwn benemekbe bininj bokenh ngundikelehme, nawu Rezin dja Pekah nawu beywurd nuye Remaliah. Yuwn bu yikengeme kunkangeyid berrewoneng. Bedda djal yeng. Bedda yiman kundulk bokenh bu kadjaldi kunak kundolng dorrengh, dja minj kawurlhme.
ISA 7:5 Bedda benekarremarnbom bu ngundibunkenh, bu beneyimeng,
ISA 7:6 “Ngarre karrbenbun nawu Judah kabirrihni dja ngarrbolkwarrewon. Wanjh ngarrbolklarlmirran dja ngarrmarnbun nawu beywurd nuye Tabeel bu kayimerran king bedberre.” ’
ISA 7:7 ‘Dja ngaye Yawey ngawohrnawohrnan rowk, dja ngayime, “Kore bedda benekarremarnbom, nakka minj kakurduyimerran.
ISA 7:8 Kore kubolkkimuk Aram makka wanjh Damascus, dja namekbe nawarre king kangeyyo Rezin, nungan kawohrnan kore Damascus. Kaluk bu sixty-five mandjewk kayimerran wanjh bininj nawu Ephraim kabenkebmawahme kabirridjalyarlarrmerren dja minj kabirriyawoyhmirnderaworren.
ISA 7:9 Dja kore kubolkkimuk Ephraim kakarrme kunredkimuk Samaria. Dja bininj nawu kawohrnan kumekbe, wanjh djal beywurd nuye Remaliah. Bu ngudda minj kandjalwoybukwon ngaye nawu Yawey, wanjh kunukka ngudda yidjaldowen.’” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 7:10 Wanjh Yawey biyawoyhdjawam Ahaz bu bimarneyimeng,
ISA 7:11 “Kandjawa ngaye nawu Yawey ba bu bukkabukkan bu woybukkih ngaye ngawokurrmerren ke. Wanjh kandjawa njale nawu yidjare bu kakurduyimerran kore kandji duninjh kurorre mak kunubewu kaddum duninjh kore heavens.”
ISA 7:12 Dja bonj, Ahaz yimeng, “Ngaye minj djawadjawan bu kanbukkan njalenjale, dja mak minj yiman rohrokmeninj ngudda nawu Yawey.”
ISA 7:13 Wanjh Isaiah biwokmey, yimeng, “Ngudda bininj nawu mawahmawah ke David, wanjh kandibekka! Yiddok kunukka kawarre bu yibenmarnewarnyakmen bininj nawu ngundimadbun? Dja mak yiddok kunmekbe rerrih bu yikurduyime nuye nawu ngardduk God?
ISA 7:14 Bonj. Wanjh nungan nawu Kawohrnan Rowk kaluk ngunbukkabukkan. Kaluk ngurrinan ngalkudji ngalyawk ngalbu minj bininj benebangmeyuwirrinj, dja kayawmang narangem, dja mak kabingeykurrme ‘Immanuel’.
ISA 7:15 Nahni wurdyaw bu kadjordmen wanjh kangun yiman cheese, dja mak mankung, dja med, ngudda werrk ngurribolknan kubolkkimuk bokenh kore bininj kabirriyo nawu ngudda ngurrbenmarnekelemen, dja ngurrinan kore mahni kunbolk bokenh kabolkwarrewarremen rowk, dja bininj kabirridjalyakmen kumekbe, dja mak kings bokenh ngarre wanjh kabeneyakmen warridj. Bu yerre kuhni kakurduyimerran rowk, wanjh nahni wurdyaw nawu kangeyyo Immanuel, wanjh korroko kaborlhme ba bu kawarnyak kunwarre dja kadjaldjare kunmak.”
ISA 7:17 Wanjh bolkkime Yawey nawu Kawohrnan Rowk kamunkewe kunrayek duninjh bu kunrayek kambebme kore ngudda dja kore bininj ngudda ke, dja mak kore kornkumo ke dja nuye bininj. Makka kaluk karayekwernmerren duninjh yiman kurduyimeng bu kunkareni Israel dja Judah beneyarlarrmeng. Wanjh nawu Kawohrnan Rowk kabimkan king nawu Assyria kawohrnan bu kamre ngurriburrenkenh.”
ISA 7:18 “Bu kunyimekbe kunbarnangarra, wanjh nawu Kawohrnan Rowk kabenkayhme bininj nawu Egyptbeh. Wanjh bedda kabirrimre kabirriwernmerren yiman bod kabebme kore Egypt ngarre mankahkabo. Mak nungka kabenkayhme bininj nawu birrikang kunbolk Assyria, dja bedda kabirrimre yiman bod nawu mankungkenh kawernmerren.
ISA 7:19 Birrimekbe bininj nawu Judah ngurriyidko nakka kaluk kabirriyo kore kuwarddebarrahbarrarn dja mak kore kuwarddehwardde, kore kinj manmirrhyi, dja kore manlabbarl rowk.
ISA 7:20 Bu kuhni kunbarnangarra nawu Kawohrnan Rowk wanjh kabimang bininj kawohrnan rowk kore kunbolk Assyria. Nungka kamre mandjawakmirrkmak nuye dorrengh ba bu kabimarnedurrkmirri God. Nungka wanjh ngunngabekdadjke, dja ngunkarremuddadjke mak ngundjawurrkdadjke.
ISA 7:21 Wanjh bu kunyimekbe kunbarnangarra kayimerran, bu nangale bininj kadjalkarrme nakudji yaw bulikki dja bokenh sheep nawu darrkid.
ISA 7:22 Wanjh walakkihwurd milk kakarrme bu kangun milk curds. Mak birrimirndekudjikudji bininj nawu kabirridjaldarrkiddi kondah kunbolk, wanjh kumekbe nakka kabirrihdjalngun milk curds dja mak mankung.
ISA 7:23 Bu kunyimekbe kunbarnangarra wanjh kabolkwarremen kondah. Kore bininj birridudji one thousand manrakel manmak, dja birriweykani dja birrikukmey money nawern duninjh, wanjh manrakel kayakmen dja kundalkwarre kadjordmen, dja mak kinj manmirrhyi kadjordmerren kumekbe.
ISA 7:24 Kaluk bininj kabirriyawan kore kabirrihwarlbun mayh nawu kare kungarrewarre dja kinj manmirrhyi.
ISA 7:25 Bu kerrngehkenhni bininj birridurrkmirri kore kubolkmak kumekbe bu manme birridudjengi kore kurruluhdulum, wanjh yerrekah minj nangale kare kumekbe, dja kundalkwarre dja kinj manmirrhyi djokkodjordmerrinj wanjh kabenkelehmen. Nakka sheep dja bulikki kumekbe kabirrire bu kabirridalkngun.
ISA 8:1 Nawu Yawey nganmarneyimeng, “Yima nawu nakimuk djurra manbu scroll dja yibimbu bimkimuk yiyime, ‘Nawu Werrkwerrk Kamre Bu Kadjirdmang. ’
ISA 8:2 Kaluk yibenbenekayhmen bokenh bininj nawu ngundinan, bedda wanjh Uriah nawu priest dja Zechariah nawu beywurd nuye Jeberekiah. Nahni benebokenh kabenedjalwokdi kore kunwoybuk.”
ISA 8:3 Wanjh ngawam kore ngalbininjkobeng ngardduk ngalbu prophet dja nganeyonginj, wanjh ngaleng yawkani wurdyaw dja yawmey narangem. Kaluk nawu Yawey nganmarneyimeng, “Yingeykurrmen namekbe wurdyaw ‘Nawu Werrkwerrk Kamre Bu Kadjirdmang’.
ISA 8:4 Dja namekbe king nawu kawohrnan kore kubolkkimuk Assyria wanjh nungka werrkwerrk kamre kakan rowk nawu namakmak ngarre kukadje Damascus dja mak kubolkkimuk Samaria. Kuhni kayimerran yerre bu namekbe wurdyaw ke kawokdi bu kayime ‘Karrang’ dja ‘Ngabba’.”
ISA 8:5 Kaluk nawu Yawey yawohwokdanj ngardduk, nganmarneyimeng,
ISA 8:6 “Ngaye nawu Ngadjalwohrnan Rowk ngadjareni ngabennahnayi kunmodmikenh dorrengh nahni bininj nawu Judah benkebmawahmeng. Ngawoyi kunmodmikenh ngardduk yiman kayime mankabo Shiloah kabenbowon kukku bedberre dja kamak rowk. Dja bonj, bedda wanjh ngandiwirrihmeng dja bedda kabindikengeme King Rezin dja King Pekah nawu beywurd nuye Remaliah.
ISA 8:7 Wanjh kunmekbekenh ngaye nawu Ngawohrnan Rowk ngabenmunkewe bininj kore Assyriabeh kundulkarre kunkimuk warridj. Nawu king bedberre kamre kabenbun bininj kore Judah. Bedda kabenbularrbun yiman kayime mankabo mankimuk Euphrates bu kamarnburren kundjurrh dja kabalborlobme karrkad kore manberrk.
ISA 8:8 Birrimekbe birribang bininj kore Assyriabeh wanjh kabindibirrhmire kunbolk Judah yiman kukku kaburrkmen bu kabolkbarrkbun kunbolk rowk dja darnkih kabenngakme bininj. Dja ngudda Immanuel, ngudda yibennan nahni bininj kaluk kabirriyarlarrme yiman mayhmayh bu kawelwarlahmen wanjh kabirribolkbarrkbun kumekbe kunred ke.” Kuhni yimeng nawu Kawohrnan Rowk.
ISA 8:9 Ngurrikayhmen kunkele dorrengh, ngudda nawu bininj kubolkbubuyikabeh. Kandibekkabekka ngudda nawu djarreh duninjh kunbolk ngurrihdi. Kaluk ngudda ngurridowerren. Ngurrimarnmarnburrimen bu ngad kandibuyi! Dja kaluk ngudda ngurridowerren!
ISA 8:10 Mah! Wanjh ngurriyingkihkarremarnbu bu kandibunkenh. Dja bonj, God nungan ngarridjarrkdi. Wanjh ngurridjalbarabun.
ISA 8:11 Nawu Yawey nganbengdayhkeng dja nganwokrayekwong. Nungka yimeng bu ngaye minj ngabenmunkekadjung birribuyika bininj wanjh yimeng,
ISA 8:12 “Bininj nawu kabirrihni kore Judah kabirrihyime yimankek birribuyika kabirrihkarremarnbun bu bedda kabindidung, dja ngudda yuwn yibenwoybukwon. Yuwn bu mak ngurrikele karohrok bu bedda kabirrikele, dja yuwn bu yikengehme kore bedda kabirrikengehme.
ISA 8:13 Dja yidjalburrbu bu ngaye Yawey wanjh ngawernhdulkarrekimuk duninjh. Ngudda yiyimen bu ngaye ngadjamun duninjh. Wanjh ngaye ngadjalkudji bu ngudda kankengehme, dja yidjalkelemen kore ngardduk.
ISA 8:14 Mak ngaye yiman kubolkdjamun duninjh bedberre bininj nawu kubolkkimuk Israel kabirrihni, dja mak bininj nawu Judah kabirrihni. Dja mak ngaye yiman manwarddekimuk manbu kabenbungkarrkbun bininj. Dja mak ngaye yiman walabbi manbu kabendarrkidmang bininj nawu birrikang Jerusalem.
ISA 8:15 Birriwern bininj kaluk kabirrimankan kore mahni manwarddekimuk dja kabirrimurrngbakabakme. Bedda kabirridjardabmerren dja kabirridjalbongdi.”
ISA 8:16 Wanjh kandibekka. God nganwokwong mahni kunwok kunwoybuk nuye. Wanjh ngurridjalwokkarrmen ngudda bininj nawu ngaye bukkabukkan.
ISA 8:17 Ngaye wanjh ngamadbun nawu Yawey. Nungka benmarnekebwarlkkarrinj bedberre bininj nawu Jacob benbornang, dja ngaye ngadjalwoybukwon nungka.
ISA 8:18 Ngaye wanjh kondah ngahdi ngardduk wurdwurd dorrengh ngarrihdjarrkdi. Bedda nawu Yawey nganwong nahni wurdwurd. Kaluk nungka kankurrmeng ba bu ngarrbenhbukkabukkan bininj nawu Israel benkebmawahmeng ba bu kabirriborlhme Yawey nawu nawernhdulkarrekimuk duninjh nawu kahni kore Mount Zion,
ISA 8:19 Yikahwi bininj kabirriyime, “Ngurrbendjawa nawu nakurdang dja nuk marrkidjbu bu baleh kakurduyimerran ngudberre!” Aba, kawarre. Bedda wanjh kabirringayawkme dja kabirriwokdi kore djal bedman. Njalekenh bu God nuye bininj minj kabirridjawan God bedberre bu baleh yerre kakurduyimerran? Dja njalekenh bininj nawu kabirrihmimbi bu kabindidjadjawan bininj nawu kabirridudjindi kurorre?
ISA 8:20 Dja kore God korroko ngunbukkabukkang, manmekbe wanjh ngurridjalmarrkma. Nungka kanwong kunwoybuk bu kanyingkihbengdayhkeng. Bu nangale bininj kadjalwokdi kunbuyika, wanjh nakka minj kaburrbun kunwoybuk.
ISA 8:21 Bedda kaluk kabirridjakbekkan dja kabirrimarrwedowen mak kabirrihdjalwohrewohre. Bu kabirribekkan kabirriwernhmarrwedowen, wanjh bedda kabirriyidung dja kabirribolknan kaddum ba bu kabindidung king bedberre dja mak God bedberre.
ISA 8:22 Kaluk kabirridjalnan kanjdji kore kurorre dja kabirrinan djal kunyid, dja mak kunkangewarre dja mak kunkak duninjh. Wanjh bedda kaluk kabenburriwe kore kunkak duninjh bu kabirrihni.
ISA 9:1 Bininj nawu kunrayek wernmerrinj bedberre wanjh kaluk kabirriyawoyhnjilngmakmen. Kunkareni God benmarladjwong bininj nawu birrihni kore kunbolk bokenh Zebulun dja mak Naphtali. Kaluk bu yerrekah God kabenkukenwon bedberre. Wanjh kabolkmarnbun bu kabolkkimukmen kore kabolkyirriyo manbolh ngarre kurrula kangeyo Mediterranean. Kumekbe yungkikah mankabo manbu Jordan, dja mak kakbikah kore kunbolk Galilee, kumekbe kore bininj nawu minj Jews kabirrihni.
ISA 9:2 Bininj nawu birrihdjalmayahmi kore kubolkkakmunun, wanjh wernhbolkwolkayindanj bedberre! Bininj nawu munguyh birridjalkeleni kundowikenh, wanjh kabirrinan kamak rowk kore benmarnewolkayindanj.
ISA 9:3 Ngudda Yawey, ngudda yibenmarnbom birrimekbe bininj birrimirndewernmerrinj dja mak yibennjilngmarnbom. Bedda wanjh kabirriwernhmarrmarr kore kumirrk ke, yiman kayime bininj nawu kabirrimanamang manbu manme mandjoleng kore kabbal birrihdudjengi. Bedda wanjh kabirrimarrmarr yiman kayime bininj nawu kabirriwinhme kore kabirriburren war dja kabirrimoyhmang njalenjale manbu birriyidko bininj birridjalwarrhkeng.
ISA 9:4 Yibenbebkeng kore birribuyika bininj bindibuni dja bindimarnbom bu bindimarnedurrkmirri. Ngudda yibenbom birrimekbe birriwarre bininj, karohrok bu ngudda kunkareni ngudda yibenbom bininj nawu birrikang kunbolk Midian dja bendulmukwoni bininj nawu Israel benkebmawahmeng ba bu birringorrkani dulmuk. Wanjh nakka ngudda yibenmarneyerrkkeng rowk bedberre.
ISA 9:5 Kaluk kayakmen rowk kore armies kabirriburrenkenh. Namekbe nawu soldiers kabirridengedjongbuyindi wanjh kabirriburriwe kore kunak. Mak nawu kunmadj bedberre djuhmiyindi kunkurlba dorrengh, wanjh nakka kabirriburriwe kore kunak.
ISA 9:6 Bolkkime wanjh nakudji wurdyaw danginj kadberre! God kanwong nuye beywurd. Kaluk nungka wanjh kadjalwohrnan rowk. Wanjh karriwarlahkenh bininj karringeybun namekbe wurdyaw kunngeybubuyika yiman, “Namakkaykenh nawu kanbukkabukkan”, dja mak “God nawu wernhdulkarrekimuk”, dja mak “Kornkumo nawu kamimbi munguyh munguyh”, dja mak “Prince nawu kawohrnan kore kunmodmikenh”.
ISA 9:7 Nungka wanjh kadjalwohrnan rowk bu munguyh munguyh, kundulkarre dja kunmodmikenh dorrengh, dja kare munguyh. Mak nungka kawohrnan kore David nuye throne dja kore bininj rowk nuye. Mak kabennahnan bedberre kunmakmak dja mandjad dorrengh, kore karredjingmangbeh dja minj kayakmen bu munguyh munguyh. Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh, wanjh nungka kamarnbun rowk ba kayimerran kore nuye.
ISA 9:8 Nungka Kawohrnan Rowk wokmunkewerrinj kore bininj nawu Jacob benkebmawahmeng. Kaluk manmekbe kunwok kayime bu God kabendjadme bininj nawu kabirrihni kore Israel.
ISA 9:9 Wanjh birriwern bininj nawu Ephraim benkebmawahmeng dja mak bininj rowk nawu birrihni kore kubolkkimuk Samaria, nakka kaluk kabirriburrbun bu God benbom bininj kore kunbolk Israel. Bedda wanjh kabirrihburlumerren, wanjh kuhni bedda kabirriyime,
ISA 9:10 Mahni kururrkwern makka warrawarrhmeng dja ngad wanjh ngarrimarnbun bu ngarriyawoyhwarddekurrmekurrme! Mak kundulk warridj birridulkdjobdjobkeng kundulk manbu figs. Ngad wanjh ngarriyawoyhdulknamehname manbu mandulkkihkimuk manbu Cedars.
ISA 9:11 Dja nawu Yawey kabenmarndulkarrekimukwon bininj nawu kubolkbubuyikabeh bu kabindiwirrihme dja kabirrimre kabindibunkenh.
ISA 9:12 Bedda wanjh birrikang koyekbeh kore kubolkkimuk Syria, dja birribuyika mak nawu Philistines nakka kabirrimre karrikadbeh. Bedda wanjh birrimkunirey bu Israel kabirriburren yiman nabang mayh kabindibaye. Dja bonj, nawu Kawohrnan Rowk nakka minj yiddowimeninj. Nungka munguyh kabenhdjaldung nawu Israel benkebmawahmeng.
ISA 9:13 Nawu Kawohrnan Rowk benbom dja bonj, bedda minj birrikangeborledkerrimeninj bu birridurndeyi kore nungka. Bedda minj birriyawayi.
ISA 9:14 Wanjh kunmekbekenh nawu Yawey kabenbun rowk bininj nawu kabirrihwohrnawohrnan dja mak nawu kabindibukkabukkan kore Israel. Nungka wanjh kabenburriwe rowk bu kundjalkudji kunbarnangarra.
ISA 9:15 Birrimekbe bininj nawu dabborrabbolk dja mak nawu birringeykimuk, dja mak prophets nawu kabindibukkan kore bedda kabirridjalkurrehkurren.
ISA 9:16 Bedda nawu kabindibukkabukkan kore Israel, wanjh minj bindibukkayi mandjad kore kunwoybuk, dja bindikoweng, bu bindibukkang bininj manbu manbolhwarre ba bu kabirribolhkadjung dja kabirribolhmayahme.
ISA 9:17 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk minj kabenmarnenjilngmak nawu yawuhyawurrinj. Mak minj kabenkongibun nawu birrimarladj dja nawu kamahkamarrdjukun. Birriwern rowk bininj kumekbe wanjh birrimarneyarlarrmerrinj nawu God dja djal kunwarre kabirribalhkurduyime. Bu bedda kabirriwokdi, wanjh munguyh kabirridjalyime kunwarrekenh. Wanjh nawu Yawey kakurduyime kuhni rowk, dja bonj, minj kayidyakmen. Nungka wanjh kamarnburren bu kabendjalbun.
ISA 9:18 Kaluk manbu kunwarre bedberre makka yiman kunak bu kahbirluyahwurd dja kabalbirlukimukmen mak kahdjalle kabirluwarlahmen kore kuberrk, kangun mankarre manwern manbu werrkwerrk kawurlhme. Kaluk kundolng ngarre kawayhme kaddum. Nakka yiman kabenyolyolme nawu bininj bu kabirriwernhwarremen dja minj kunmak kabirrikarrme kore kukange bedberre.
ISA 9:19 Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh kahdjalyiddung, dja nungka yiman kabolkwurlhke manbu kunbolk. Wanjh nawu bininj kumekbe nungka yiman kabenkukburriwe kore kunak, dja bedda minj kabirribidyikarrmerren.
ISA 9:20 Kunukka kabirrimarrwedowen, dja kabirringun nawu njale kabirringalke kore kukun bedberre. Kabirringun, dja nakka kaluk kabirriyawoyhmarrwedowen. Mak kabirringun manbu kabirringalke kore kudjakku bedberre dja nakka minj kabirriwernhworrkmen. Wanjh bedda kaluk kabindikukngun wurdwurd bedberre nawu birridowerrinj.
ISA 9:21 Wanjh bininj nawu kunmokukurr Manasseh kabindikukngun bininj nawu kunmokukurr Ephraim kabirrihni, dja bininj nawu Ephraim kunmokukurr wanjh kabindikukngun bininj nawu Manasseh kunmokukurr. Wanjh bedda kaluk kabirriraworren dja kabindinjirrhmiwon bininj nawu kunmokukurr Judah kabirrihni. Kuhni rowk kabenmarnekurduyimerran, dja bonj, nawu Yawey kabendung, dja minj yidyakmeninj. Nungka kadjalmarnburren bu kabendjalbun.
ISA 10:1 Kadjalwarre bedberre nawu kabirrihkarremarnbun mankarre manwarre. Bedda nawu kabirrihkarremarnbun ba bu kabindimarnerayekwon nawu birribuyika bininj.
ISA 10:2 Bedda minj kunmak kabindimarnekurduyime nawu birrimarladj. Dja nakka kabindiyimang rowk bedberre. Mak kabindiyibawon birribuyika bininj bu kabindimarnedjirdmang njalehnjale nawu kamahkamarrdjukun bedberre. Warridj nawu njale kabirridjare nakka kabindidjalyimang bedberre wurdwurd nawu kornkumoyak.
ISA 10:3 Ngudda nawu ngurrihkarremarnbun kunwarrekenh, bu nawu Kawohrnan Rowk nuye kunbarnangarra kamre, dja nungka ngundjadme ngudberre, kaluk baleh ngudda ngurrikurduyime? Bu kunyid kamhbebme djarrehbeh wanjh ngudda baleh ngurriyime? Kaluk kore nangale bininj ngurrirlobme nuye ba ngunbidyikarrme ngudberre? Mak baleh ngurriwarlkkan nawu njalenjale nawern namakmak ngudberre?
ISA 10:4 Minj baleh mak ngurrikurduyime dja wanjh ngurrimankarren kurorre kunkele dorrengh dja ngurriraworren bininj nawu kabirrihbongdi. Mak ngurrimankarren kore nawu birridowerrinj kabirrihkukyongoyo. Kuhni rowk Yawey nawu kawohrnan rowk kakurduyime, dja bonj, nungka minj kunyid nuye yidyakmeninj. Nungka wanjh kadjalmarnburren bu ngunbun ngudberre.
ISA 10:5 Nawu Kawohrnan kahyime, “Kadjalwarre bedberre nawu Assyria kabirrihni! Ngaye ngabenmunkewe bedberre bu yiman kabirrihkan kunkangeyid ngardduk kore bininj nawu ngaye ngabendjadme.
ISA 10:6 Wanjh bedda ngabenmunkewe ba kabindibun bininj nawu birriyarlarrmeng nuye God. Bedda ngandimarnbun bu ngayiddung wanjh kunmekbekenh ngaye ngabendjurrkkan bininj nawu birrikang Assyria ba kabindibun nawu bininj kabirrihni Judah. Mak kabindiyimang rowk njalehnjale nawu kabirrihkarrme dja kabindikukmelme ba kabirrikukyo kore kukih.”
ISA 10:7 Dja king nawu kawohrnan kore kunbolk Assyria nakka wanjh kunbuyika kaburrbun. Nungka kakarremarnbun bu kabenbularrbun bininj birriwern rowk kore kubolkbubuyika.
ISA 10:8 Wanjh nungandeleng kaburlumerren bu kayime, “Nawu soldiers ngardduk, nakka yiman kings rowk dja kabindiwohrnawohrnan.
ISA 10:9 Bedda bindibom bininj rowk kore kukadje Calno dja mak kore kukadje Carchemish. Mak kunmekbe yerrih karohrok bu karrbenbom bininj kore kubolkkimuk Samaria dja kukadje Damascus.
ISA 10:10 Kaluk ngaberlwayhmeng dja ngabenbolkmey kubid ngardduk kunbolk bedberre nawu kabirrimarneboddan idols. Birrimekbe bininj kunwardde birrimarnbuni namakmak idols bu birriboddangeni, dja nawern duninjh birrikarrmi. Kaluk kukadje Jerusalem dja kore kubolkkimuk Samaria nakka walakkih birrikarrmi.
ISA 10:11 Ngaye ngokko ngabolkmey bu ngabenbom namekbe dorrengh nawu kabirrihmarneboddan kore Samaria. Wanjh kunmekbe yerrih karohrok ngaye ngabenmarnekurduyime bininj nawu Jerusalem kabirrihni dja mak bedberre idols.” Kuhni yimeng king nawu wohrnani kore Assyria.
ISA 10:12 Kaluk bu Yawey kayakwon rowk bu kabenbun bininj kore kuwarddekimuk Zion dja mak kore kukadje Jerusalem, wanjh nungan kayime, “Bolkkime ngaye ngabenbun nahni king nawu kawohrnan rowk kore Assyria, dja nungka munguyh kahdjalburlumerren. Nungka wanjh kadjalkimukworren.
ISA 10:13 Namekbe king kayime, ‘Kore ngayebidju ngadjalkudji ngakurduyimeng rowk kundulkarre ngardduk! Ngaye wanjh ngakodjkuludjad duninjh dja kunmekbekenh kunu ngaye ngakurduyimeng kunwern. Ngaye ngangimeng kubolkbubuyika kunwern, dja ngabenyimangi namakmak bedberre bininj kumekbe. Ngaye ngabenbongkurrmeng nawu kings bedberre. Ngaye wanjh ngabang duninjh dja ngarrulkarrekimuk duninjh.
ISA 10:14 Nawu njalehnjale namakmak bedberre nakka wanjh ngaye rowk ngarrurndiweng bu ngabenyimey. Minj nangale mak nganyimayi dja nganbuyi dja minj baleh mak birrikurduyimeninj bu ngandingurdkemeninj. Kuhni ngayimeng yiman kayime bininj kadjirdmang wirlarrk ngarre mayhmayh kore kareddi.’ ”
ISA 10:15 Wanjh nawu Yawey kayime, “Yiddok namekbe king marnburrinj yimankek nungka nakuken duninjh dja minj ngeye kanburrbun? Nungka kadjalburlumerren kore kumirrk ngardduk! Yiddok kamak? Yiddok kurdburru kaburlumerren kore kubid bininj nawu karrulkdjobke?”
ISA 10:16 Wanjh kunmekbekenh kunu Yawey nawu narrulkkarrekimuk duninjh kamunkewe kundjak kore bininj birribang soldiers nawu Assyriabeh. Nawu king bedberre kabenburlume, wanjh kabirringudjwarremen. Mahni kundjak kabenyakwon yiman kunak manbu kabirluwarlahmen wanjh nawu njalehnjale nakka kayakwon rowk.
ISA 10:17 Yawey nawu God kabenmarnebolkwolkan bedberre nawu Israel benkebmawahmeng. Mak nungka kayimerran yiman manbirlukimuk duninjh dja kunbarnangarrakudji kabenwurlhke rowk.
ISA 10:18 Kore bedberre kubolkkimuk kubolkmak Assyria, wanjh Yawey kabolkwarrewarrewon bu karung njalehnjale bedberre. Wanjh bininj kumekbe kabirriyimerran yiman bininj nawu kabirridjaldulkkihngalme dja walakkihwalakkih kabirringudjwarremen bu kabirribalhdowen.
ISA 10:19 Kaluk bu kuhni kayimerran, wanjh mandulkkudjihkudji kahdjaldulkdi, dja wurdyaw karrulkrohrokme bu baleh kayime kundulk kahdjaldulkdi.
ISA 10:20 Wanjh bu kunmekbe kabolkyimerran, bininj nawu kabirrihdjaldi kore Israel benkebmawahmeng wanjh birridjalkudji. Bedda nawu namud nuye Jacob minj kabindihyawoyhmarrkebbun birrimekbe nawu bindibom, dja kabirriborledkerren bu kabirrikangewoybukwon Yawey nawu Nadjalkukdjamun Duninjh bedberre nawu Israel.
ISA 10:21 Bu kuhni kayimerran wanjh kabirrihdjalkudji nawu Jacob nuye namud kabirrihdjalyo, dja birrimekbe kabirrimdurndeng kore God nawu narrulkkarrekimuk duninjh bedberre.
ISA 10:22 Ngudda bininj nawu Israel mawahmawah nuye, kunukka bonj. Bu ngurrimirndewernni yiman kayime kunkayalanj kore adjbud, wanjh kaluk ngurrimirndeyahwurdmen nawu ngurrimdurndeng. Kaluk nungan God bendjadmeng dja benwarrewam birriwern bininj, dja nungka kabendung kore benmarneyimeng. Nakka wanjh mandjad bu kakurduyime.
ISA 10:23 Woybukkih, kaluk nungka Yawey nawu narrulkkarrekimuk duninjh kabenbun bininj birriwern kondah kunbolk, kore ngokko wokkurrmerrinj. Dja kadjalyakayakmen rowk.
ISA 10:24 Kuhni wanjh Yawey wokdanginj, nungka nawu narrulkkarrekimuk duninjh dja kawohrnan rowk, wanjh kayime, “Ngudda nawu bininj ngardduk nawu ngurrihni kore Jerusalem, yuwn ngurrbenkengehme bininj nawu kabirrihni kore Assyria. Bedda ngundiwidjbihkeyi kundulkwi yiman bininj nawu Egypt ngundibuni ngudberre bu kunkareni.
ISA 10:25 Kaluk darnkih duninjh bu ngaye ngabawon kore ngayiddung ngudberre. Ngaye minj ngayawoyhyiddung ngudberre, dja ngaborledme ngabenbun nawu kabirrihni kore Assyria. Kaluk ngabenbularrbun kunkangeyid dorrengh ngardduk.”
ISA 10:26 Nungka Yawey nawu narrulkkarrekimuk duninjh kabenwidjbihke whip dorrengh. Dja kabenyimewon yiman nawu birrikang Midian bu benbom kore kuwardde manbu kawarddengeyyo Oreb. Warridj kundulk kawayhke kaddum kore kurrula yiman kurduyimeng kore Egypt.
ISA 10:27 Wanjh birrimekbe nawu birrikang Assyria kore ngundihngorrkenwoni nawu ngunhdulmukwoni nakka wanjh kaluk kayerrkmerren rowk ngudberre. Dja ngurribebke kore bedda ngundibongkarrmi dja ngurriwernhdurrkmirri bedberre.
ISA 10:28 Nawu bininj birrikang Assyria nakka wanjh darnkih kabirribebme kore kabolkngeyyo Aiath. Dja kabirriwohngimen kore kunred Migron. Mak manbu manme bedberre makka kabirridjehdjenkurrme kore kunred Micmash.
ISA 10:29 Dja kabirriballe kaddum kunwarddekimuk. Wanjh bolkkime kumunun kabirriyo kore kunred Geba. Mak bininj nawu kabirrihni kore kukadje Ramah nakka kaluk kabirrikelemen duninjh. Dja nawu kabirrihni kore kukadje Gibeah nakka kaluk kabirrikelerlobmerren. Bedda nawu king Saul nuye namud.
ISA 10:30 Dja ngurridarrarrhmen ngudda nawu ngurrihni kore kunred Gallim! Mak ngudda nawu ngurrihni kore kunred Liashah, wanjh ngurribekka! Mak nawu kabirrihni kore kunred Anathoth, wanjh kawarre ngudberre!
ISA 10:31 Mak nawu kabirrihni kore kunred Madmenah nakka kabirrikelerlobmerren. Dja nawu kunred Gebim kabirrihni, nakka werrkwerrk kabirrihwarlkkarren.
ISA 10:32 Wanjh bu kuninjkunu kunbarnangarra birrimekbe bininj nawu birrikang Assyria kaluk kabirriwohngehme kore kunred Nob. Dja kabindimarnebidwodjorrhmerren bininj nawu Kuwarrddekimuk Zion kabirrihni, kore kukadje Jerusalem.
ISA 10:33 Ngurrina! Nawu Yawey narrulkkarrekimuk duninjh kawohrnan rowk, wanjh kabenbun yiman bu kundulk karrulkdadjke. Wanjh nawu birrikihkimuk nakka kaluk kabirrimankarren kore kurorre yiman bininj karrulkdjobke kundulkkimuk.
ISA 10:34 Yiman kayime kundulk kahmankarren bu bininjh kabirrihdulkdjobke kurdburru dorrengh. Nungka wanjh kunmekbe kabenmarnekurduyime bininj kore kubolkkimuk Lebanon. Kuhni kayime nungka nawu Narrulkkarrekimuk Duninjh.
ISA 11:1 Ngad karriburrbun rowk bu bininj kabirridulkdjobke, wanjh mandedjmad kabirribawon kore kurorre. Kaluk mankerrnge kundulk kadjordmen kore maninjmanu mandedjmadbeh. Kaluk mahni kundulk kakarrme manyende, dja nakudji manyende wanjh kamarnbun mandjoleng. Wanjh kamenyime bu king duninjh kamre. Kaluk nungka karrangen kore namud nuye Jesse.
ISA 11:2 Kaluk Yawey Namalngmakkaykenh nuye kabikukbarlmikan namekbe king ba bu kabiwon kunmayali kunmak, dja kabibukkan kundjalwern, dja mak kabimarnbun namekbe king ba bu kabenbukkabukkan birriwern bininj bu mandjadkenh. Warridj nahni Namalngmakkaykenh kabiwon kundulkarre, dja mak kabibukkan ba bu nungka kabiwernhburrbun nawu Yawey kore kabimarrkmang nuye.
ISA 11:3 Kaluk namekbe king kadjalnjilngmak bu kabiwokmarrkmang nawu Yawey. Nungka kabendjadme bininj rowk bu djal mandjad. Nakka minj kabendjalkuknan bininj kore kurobbe. Nungka minj kabidjalwobekkan bininj bu birribuyika kabirriyolyolme. Burrkyak. Wanjh bu kabidjadme wanjh kabikangenan kanjdji, dja kabidjadme bu mandjad duninjh.
ISA 11:4 Kabennan nawu birrimarladj bininj, dja kabenmarnedjadme bu kunmakkenh. Bu kabennan bininj nawu kabirrimarrwe, wanjh kabenmarnewokdi bedberre kore kubolkwarlahkenh rowk. Bu nungka kawokdangen, wanjh kurorre yiman kabolkdeldelme. Dja bu nungka kabuhme kunngolek nuye, wanjh kabenbun nawu birriwarre bininj.
ISA 11:5 Nungka munguyh kadjalkurduyime kunmak, dja munguyh kawokdi bu djal kunwoybukkenh, dja minj kakurren.
ISA 11:6 Kaluk bu nungka kawohrnan rowk, wanjh kunwern kabuyikamen. Mayh nabang nawu wolf minj kayawoyhbun nawu lamb, dja leopard nabang duninjh wanjh kabenedjarrkre nawu goat dja kamak rowk. Mayh rowk kabirridjalraworren rowk, minj kabirriburren dja minj kabirribangmen. Kamak bu wurdyaw kabenkebkanakan.
ISA 11:7 Bulikki dja bears nakka kabirridjarrkngun dja yayaw bedberre nakka kabirridjarrkkeyo. Nawu lions nakka wanjh kundalk kabirridalkngun yiman kayime bulikki.
ISA 11:8 Mak nayaw nakka kamak bu kadjaldirri darnkih kore nayin nabang nawu cobra kahreddi, mak kaberlngimen nawu wurdyaw kore kunred nuye nawu nabang nayin.
ISA 11:9 Minj mak bininj kabirridurren kore ngaye ngani kore kuwarddekimuk Zion. Dja birriwarlahkenh bininj rowk kabirriborlhme Yawey, dja kunmayali nuye kabolkbarlmikan kondah kurorre rowk yiman kayime kukku kabarlmikan kurrula duninjh.
ISA 11:10 Bu kunmekbe kabolkyimerran, wanjh namekbe king nawu David bikebmawahme kore namud nuye Jesse, wanjh nakka kahdjaldi kore birriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre wanjh kabirrihnan, dja kabirrimirndemornnamerren kore nungka. Dja kore nungka kahni, nakka kabolkbarlmiyindan kunmakmak nuye.
ISA 11:11 Wanjh bu kunyimekbe nawu Kawohrnan Rowk kabidyirrikurrmerren bokenhkah ba bu kabendurndiwe dja kabenmornname bininj nuye nawu birridjalkudji kabirrihni. Birrimekbe nawu God nuye bininj kabirrihni kore kubolkkimuk Assyria, dja mak Egypt kore kakbi dja walem kabirrihni. Mak nungka kabendurndiwe kore kubolkbubuyika yiman Cush, Elam, Hamath, Babyonia, dja mak kore kubolkwern manyunkurr rowk kore kurrula mankimuk.
ISA 11:12 Kaluk nawu Kawohrnan Rowk yiman kaddum kabiwayhke namekbe king ba bu bininj birriwarlahkenh kabirrinan kore kubolkbubuyika rowk. Mak bu nawu birriwarlahkenh bininj kabirriwohburrbun bu nungka kabenmornname bininj nuye nawu birriyarlarrmeng dja kabirribebbehdi. Bedda nawu birrikang Judah, nakka birriyarlarrmerrinj yikahwi birriwam kakbi, yikahwi walem birriwam, mak yikahwi nakka koyek dja karrikad birriwam. Wanjh nawu Kawohrnan Rowk kabendurndiwe kore kabenmirndemornname.
ISA 11:13 Wanjh bu kunyimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirringurdme kore kabindinjirrhmiwon bininj nawu Judah benkebmawahmeng. Dja bininj nawu kunmokukurr nuye Judah, wanjh bedmanwali kabirridjalngurdme kore kabindinjirrhmiwon bininj nawu Israel nuye kunmokukurr.
ISA 11:14 Dja ngaleng kabeneraworren nawu Judah dja Israel bu werrkwerrk kabindikolung dja kabindibun nawu Philistine bininj nawu kabirrihni karrikad. Kaluk nahni bokenh kunmokukurr kabenedjarrkre kore koyek dja kabindiyimang rowk nawu njalehnjale namakmak bedda kabirrihkarrme nawu bininj kumekbe. Mak kabindibun bininj nawu birrikang kubolkkimuk bokenh Edom dja Moab. Mak bininj kore kunbolk Ammon kabirrihni, nakka wanjh kabindidjalwokmarrkmang Israel dja Judah.
ISA 11:15 Nawu Yawey kaluk kabolkdarlehwon kurrula kangeyyo Manbokurlba kore kubolkkimuk Egypt. Mak kamunkewe kundulkarre duninjh nuye manbu kumayorrk manbu manmayorrkwurlhkenh bu kaboyakwon mankabo manbu Euphrates. Warridj kabolkdjalkmang mahni mankabo mankimuk ba bu kamarnbun kukku kaborlobmerren kore seven mankabokilekilelh ba kunukka kamak bu bininj kabirridjowkke kurrenge.
ISA 11:16 Wanjh kunukka kabenmarnebolhmarnbun manbolhmak bedberre bininj nuye nawu kabirribolkbawon Assyria. Kunukka yiman karohrok bu nawu Israel bininj birribolkbawong Egypt dja birridjowkkeng kurrula.
ISA 12:1 Bu kunmekbe kabolkyime, wanjh ngudda ngurriyime, “Ngaye wernhburluburlume ngudda Yawey! Bu kerrngehkenhni ngudda kandungi, dja bolkkime burrkyak, ngudda minj kandjaldung. Ngudda wanjh kannjilngmarnbun.
ISA 12:2 Woybukkih, God nakka kanngehke. Wanjh kunmekbekenh ngaye minj ngayawoyhkele, dja ngaye ngadjalwoybukwon nungka. Nawu Yawey nganwon kunngudj. Nawu Yawey nganmarnbun bu ngawayini nuye. Nungka wanjh nganngehkeng.”
ISA 12:3 Yoh, nawu God ngunngehkeng wanjh ngurrimarrmarr duninjh, yiman bininj nawu kakombukdowen bu kabongun kukku kore kungadmak.
ISA 12:4 Bu kunyimekbe kunbarnangarra, wanjh ngudda ngurriyime, “Karriburlumen nawu Yawey, warridj karringeymulewa nuye kunngey. Karrbenmarneyimen birriwarlahkenh bininj rowk kore baleh nungka kurdukurduyimeng. Mak karrbenmarneyime bu nungka nangeywernhkimuk duninjh.
ISA 12:5 Karriwayinin nuye nawu Yawey, dja nungka kurduyimeng bu kundjalmak duninjh. Wardi birriwarlahkenh bininj rowk kabirriburrbun kore baleh nungka kurduyimeng.”
ISA 12:6 Nawu Nawernhkukdjamun Duninjh ngudberre nawu Israel ngurringeyyo, wanjh nakka ngurridjarrkdi kore ngudda. Wanjh kunmekbekenh ngurrikayhmen dja ngurriwayinin wernkih duninjh kunnjilngmak dorrengh ngudda nawu ngurrihni kore kukadje Zion.
ISA 13:1 Ngaye wanjh Isaiah, nawu beywurd nuye Amoz. God nganwokwong kunwok manbu kayolyolme kukadje Babylon. Kuhni wanjh nganmarneyimeng.
ISA 13:2 Nawu Yawey yimeng, “Mah! Yiwayhkemen manburrbba nawu banner kore kaddum kuwarddekimuk kore kundulkyak. Dja bininj nawu soldiers yibenkayhmen dja yiberlwayhmen bu yibenkimang. Yibenwokwon bu kabirringimen kore gates ngarre kukadje Babylon kore bininj kabirrihni nawu kabirrikimukworren.
ISA 13:3 Kaluk ngayebidju ngabenkimey birrimekbe bininj nawu ngabenkuklarlmey yiman kayime ngardduk rerrih. Wanjh ngabenkayhmeng ba yiman kabirrikanahkan ngardduk kunkangeyid. Kaluk bedda kabirrinjilngmakmen bu ngaye ngabenyurrhke nawu birriwarre bininj.”
ISA 13:4 Ngurribekka kore kuwarddekimuk, ngurrbenbekka yiman bininj birridjalwern kabirrihyorrme dja kabirrikayhme. Ngurribekka birriwern bininj kabirrikayhme kore kubolkbubuyikabeh bu kabirrihmirndemornnamerren. Yawey nawu Narrulkarrekimuk kabenhkayhme bininj nuye bu kabindibun birriwarre bininj.
ISA 13:5 Kaluk nahni bininj kabirrimdolkkang djarreh kore kubolkbubuyika dja kore kaddumbeh heaven djarreh duninjh wanjh bedda kabirrimhderrehme. Nawu Yawey kayiddung, dja benkimey bininj birribang. Kabirrimre bu kabolkbularrbun kunred bedberre bininj nawu kabendung.
ISA 13:6 Mah! Wanjh ngurrikelekayhmen dja ngokko darnkih kamhre kunbarnangarra nuye nawu Yawey. Nawu Narrulkarrekimuk kamre bu ngundjalbun ngudberre.
ISA 13:7 Kaluk kunkele kabenngudjwarrewarrewon, dja kunkange bedberre nakka kabirrikangewarrewarremen.
ISA 13:8 Kabirriwernhkelemen. Bedda kabirribabang dja kabirrikangewarremen yiman kayime daluk kadjakbekkabekkan bu darnkih kahyawmang wurdyaw. Dja mak bininj kabirrikebnarren kunkele dorrengh, dja kabirridjalyeme bu kuhni kabolkyimerran.
ISA 13:9 Ngurrina, kunbarnangarra nuye nawu Yawey wanjh darnkih kamhre. Wanjh kunukka kundjalwarre. Nungka wanjh kawernhyiddung duninjh dja kabenmarnerayekwon. Nungka kabolkbularrbun dja mak kabenbularrbun birriwarre bininj nawu kabirrihni kumekbe.
ISA 13:10 Bu kuhni kunbarnangarra wanjh mankokkarrng rowk kore kaddum minj kahbame dja makka minj kabirribolkwolkan. Mak kundung bu kamdungwayhme nakka kadjalburlerran, dja dird warridj minj kabolkwolkan.
ISA 13:11 Nawu Yawey kayime, “Ngaye Yawey wanjh ngabenbun bininj birriwarlahkenh rowk kondah kurorre bu kunwarrekenh bedberre. Mak bininj nawu kabirriburlumerren nakka ngabenmarnbun yiman birrimarladj kabirriyimerran. Dja bininj nawu birribang, ngaye wanjh ngabenyahwurdwon.
ISA 13:12 Ngabenyakwon bininj birriwern, dja birridjalkudji kabirridjaldi. Minj nangale kabenngalke bininj nawu kabirridjaldarrkid, dja kabirridjaldi bebbehbebbeh dja kabirrimirndekudjimen.
ISA 13:13 Bu kunmekbekenh kunu ngaye ngamarnbun kaddum kore heaven bu karreldelme, dja ngabolkrokayhwe kurorre ba bu kawayhke walakkih. Ngaye ngakurduyime bu kabolkyime kunbarnangarra ngardduk kore kunkangeyid ngardduk kawurlhme, ngaye nawu Yawey Ngahdulkarrekimuk.”
ISA 13:14 Birriwern bininj kore Babylon wanjh bedda kabirrikelerlobmerren yiman mayh nawu deer nawu bininj kabirriwarlbun. Bedda yiman yerrih sheep nawu shepherd bu kabendjalmirndebawon. Kabirribebbehdurnderren kore bedberrekih kunred kunwern, kore nawu birriredbo kabirrihni.
ISA 13:15 Dja nangale nawu soldiers kabirridarrkidmang, nakka wanjh kabirridulubun mankolewi, dja yikahwi wanjh kabirribun mandjawakwi.
ISA 13:16 Dja wurdwurdkilekilelh bedberre wanjh nawu soldiers kabindiwernhkukwayhke dja kabindibun bu nawu Babylon birrikang wanjh kabirrikurdunan. Kabirrnnan warridj bu nawu soldiers kabirridjaldjirdmang yehyeng rowk bedberre, dja mak kabindidjirdmang bedberre ngalbihbininjkobeng dja kabindimarneyime kunwarrekenh.
ISA 13:17 Ngaye nawu Yawey ngabenmarnbun bininj nawu Medes kabirringeyyo bu bedda warridj kabindidung bininj kore Babylon. Bedda minj kabirridjare gold dja silver. Burrkyak.
ISA 13:18 Bedda wanjh bunarra dorrengh kabindibun nawu birringudjbang bininj. Minj mak kabindikongibun wurdwurdkilekilelh. Dja minj kabindibawon wurdwurd birriyawkimuk.
ISA 13:19 Birriwern bininj kabirribolkburlume kukadje Babylon, dja kabirriyime nakka wanjh kadjalbolkmakkaykenh duninjh. Dja mak bininj nawu birrikang Babylon nakka kabirriburlumerren bedberre kunredkimukkenh Djal bonj, God kabolkbularrbun rowk Babylon yiman kayime nungka kunkareni benbom rowk nawu birrihni kore kukadje bokenh Sodom dja Gomorrah.
ISA 13:20 Wanjh munguyh kadjalbolklarrknin. Minj nangale kayawoyhyo kumekbe munguyh munguyh. Bininj nawu Arabs minj kabirriyo; minj nangale shepherd kamirndenahnan sheep kumekbe.
ISA 13:21 Djal mayh nabang kayho kumekbe. Warridj mayh kore kubolkdarlehbeh, yiman dalkken, wanjh kangime kururrk kumekbe. Yikahwi mayhmayh nawu djurrul kabirrihyo, mak nanikud kabirrihdohdolkan kore kurrambalk kumekbe.
ISA 13:22 Mayh nabang duninjh yiman hyena dja jackal wanjh kabirridjalnjokme kore kurrambalkmak bedberre, dja kore kunrurrkkimuk manbu armykenh. Kuhni kakurduyimerran wanjh darnkih kamhre bu kabolkbularrbuyindan.
ISA 14:1 Nawu Yawey kabenyawoyhkongibun nawu Jacob nuye bininj. Nungka kabenyawoyhdjarrngbun nawu Israel nuye bininj. Kabenkurrme rowk kore bedberre kunbolk. Wanjh nawu birridjenbubuyika bininj kabirrimre dja kabirriraworrren bininj nawu Jacob benkebmawahmeng dja kabirriyimerran namud bedberre.
ISA 14:2 Birribuyika bininj nawu kubolkbubuyikabeh nakka kabindibidyikarrme nawu bininj nuye Jacob dja nuye Israel, dja kabindikan kore kunred bedberre. Bu kunmekbe wanjh Israel nuye bininj kabindidarrkidmang bedda nawu birribolkbubuyikabeh bininj dja kabindimarnbun ba bu bedda kabindimarnedurrkmirri. Daluk dja bininj rowk kabirryimerran yiman kayime kabindidjalmarnedurrkmirri bedberre kore kunbolk nuye Yawey. Kaluk bu kunkareni bininj birribang bindibongkurrmeng nawu Israel nuye bininj, dja bolkkime wanjh bedmanwali kabindimarnewohrnan birrimekbe nawu birribangni ba bu kabirribongdi.
ISA 14:3 Bu kuhni kunbarnangarra kamre nawu Yawey ngunngehke ngudberre kore kundjak dja kunrayek ngurrikarrme kore bedda ngundibongkarrmi kore ngurrbenmarnedurrkmirri.
ISA 14:4 Bu kunmekbe kunbarnangarra, ngudda ngurrimarnewayini mahni mankarre nuye bu ngurriwiddjung king nawu kawohrnan kore Babylon. Ngurriyime, “Nahni nawu kanbuni wanjh kayakmen! Nungka minj kayawoyhyiddung!
ISA 14:5 Nawu Yawey dulkbakkeng mankole bedberre nawu birriwarre bininj. Dja mak bakkeng kundulk manbu scepter bedberre nawu birriwohrnani kumekbe.
ISA 14:6 Nawu nabangni king wanjh benbuni birriwern bininj kundulkwi manbu scepter. Benbuhbenbuni bedberre munguyh. Nungka wanjh yiddungi munguyh dja bendjalbuni bininj kore kubolkbubuyika, wanjh benmarnbom birridjalkeleminj.
ISA 14:7 Dja bolkkime wanjh bedda kabirrihni kamak rowk dja kabirringehme. Kabirridjalwayini bu kunnjilngmak dorrengh.
ISA 14:8 Yiman kundulk yiman pine dja cedar, makka kabirrinjilngmak bu ngundinan! Bedda yiman kabirriyime, ‘Ya! Bolkkime wanjh Yawey ngunkukburriweng kurorre. Wanjh minj nangale nabuyika kamre ngankukdadjke ngadberre.”’
ISA 14:9 “Mak kore birridowerrinj kabirrihkukyo kanjdji, nakka ngundikimang bu yingimen. Nawu birriwohrnani kondah kurorre bu birridarrkiddi, wanjh bedda kabirrimalngdolkarren ba ngundidabke. Bedda kings nawu kunkare birriwohrnani kore kubolkwarlahkenh rowk, wanjh kabirridolkarren kore thrones bedberre.
ISA 14:10 Bedda rowk ngundikukmarnmarnbun bu kabirriyime, ‘A, ngudda yiyimerranj yiman ngad! Minj karrikarrme kundulkarre dja karridjalngudjyak rowk.’
ISA 14:11 Bininj rowk ngundiburlumi bu yikarrmi kundulkarre, wanjh bonj, yimwam kondah kore kumidj, dja kayakmen rowk kore yikarrmi. Minj nangale ngunyawohmarnedirri instrument nawu harp. Kondah wanjh dja yolk dja bod ngunkukbarrkbun kanjdji dja kaddum.”
ISA 14:12 “Ngudda yimankang kanjdji duninjh yiman kayime mankokkarrng kawarrhme kore heavenbeh. Ngudda yiman yimi mankokkarrng nawu kambarrhbunkenh, dja bolkkime yimankang. Ngudda yibenmarnewohrnani birriwarlahkenh bininj rowk, wanjh Yawey ngunkukburriweng dja yimankang kore kurorre.
ISA 14:13 Ngudda yimarneyimerrinj kore kukange ke, ‘Ngaye wanjh ngabidbun kore heaven. Ngaye ngakurrmerren kore throne ngardduk kaddum duninjh bu ngabenyurrhke mankokkarrng God nuye. Ngaye wanjh ngayerrkan kore throne ngardduk kaddum kore kuwarddekimuk bedberre nawu gods. Yoh, ngaye ngakurrmerren kore kaddum duninjh kore kunwarddekimuk djang.
ISA 14:14 Ngaye wanjh ngarrolkan dja ngadjalyurrhke kunngol rowk. Ngaye ngamarnburren bu ngayimerran nganerohrok God nawu nawernhkimuk duninjh.’
ISA 14:15 Dja bonj, ngudda wanjh God ngunkoluyhweng kanjdji duninjh, kore kumidj.”
ISA 14:16 “Bolkkime wanjh bininj ngundiwernhkuknan, dja kabirridjawarren bu baleh kurduyimerranj ke, dja kabirridjawarren, ‘Yiddok naninjanu bininj nawu bolkrokayhweyi? Yiddok nungka nawu benmarnbuni birriwarlahkenh bininj birrikeleni?
ISA 14:17 Yiddok naninjanu bininj nawu bolkmarnbom kunred rowk bu bolkyakminj, dja kunredbubuyika benmarnebularrbom? Yiddok nungka nawu kunyid kunirey nawu benmangi dja minj benbawoyi bu birridurndeyi kunred bedberre?’ ”
ISA 14:18 “Yoh. Birriwern kings nawu birriwohrnawohrnani, nakka birridoweng dja kabirrikukyo bebbehbeh kore kumidj manbu manrurrkmak bedberre.
ISA 14:19 Ngudda nakka ngundikukbebkeng kore kumidj, yiman kayime bininj kabirribakke manyendewarre dja kabirridjalyendeburriwe. Dja ngudda nakka ngundidjalkukburriweng kanjdji duninjh kore kubolkdjorlok. Ngudda yidjalkukyo kore kuwarddewardde. Dja bininj bindikukburriweng nawu birriburreni mandjawakwi dja birridowerrinj, wanjh ngundidjalkukbarrhbom. Ngudda yiman kakukyo bu bininj kabirridjalkukmelmelme bu kabirrire.
ISA 14:20 Ngudda minj ngundikukdudjeng yiman kings duninjh kabindikukmarnmarnbun. Burrkyak. Ngudda nakka kunbuyika ngundikukkurrme, dja kunmekbekenh kunu ngudda yibolkwarrewong kore ngudda ke kunred, dja namud ke yibenbuni. Bininj kabirriyime ke, ‘Nahni nawarreni, dja nawu nungka benkebmawahmeng wanjh minj karrbenyawoyhyolyolme. Minj mak kabalngeyyirriyo kunngey nuye.
ISA 14:21 Mah, karriyingkihbolkmarnbun kore karrbenbun bebeywurd rowk nuye, dja kornhkornkumo bedberre wanjh birridjalwarreni bininj. Minj kabirriyawoyhkimukworren bu kabirribolkdjirdmang dja kabirrimarnbun bedberre kunredwern kore kubolkwarlahkenh rowk.”’
ISA 14:22 Wanjh Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh kayime, “Ngaye ngarrolkkan dja ngabenbun bedberre. Ngangeybularrbun kunbolk Babylon, dja ngabenburriwe bininj nawu kabirridjalyo kunmekbe. Ngabenbun bedberre warridj ngalengngarre wurdwurd dja mawahmawah rowk. Kuhnikenh ngaye ngadjalwokdanj ngaye nawu Yawey.
ISA 14:23 Ngabolkwarrewon kukadje Babylon ba minj bininj kabirrihyo. Djal mayhmayh yiman djurrul kabirrihni, dja kunbolk kumekbe ngabolkmarnbun ba kukku kabobarlme rowk. Ngabolkwarrewon yiman kayime ngabolkbirrhme kunyid dorrengh.” Kuhni yimeng Yawey nawu nadjalkarekimuk duninjh.
ISA 14:24 Yawey nawu narrulkarekimuk duninjh wokkurrmerrinj, bu yimeng, “Woybukkih. Kore ngaye ngakarremarnbom, wanjh nakka kadjalkurduyimerran. Ngaye wanjh ngayingkihkarremarnbom, wanjh kadjaldi.
ISA 14:25 Ngaye ngabenkukberelhme nawu birrikang Assyria kore ngardduk kunred. Ngabenkukmelhmelme kore kuwarddekihkimuk ngardduk. Ngaye ngabenngehke bininj ngardduk nawu nungka benkomdukkani kunrayek, dja benngorrkenwoni kundulmukkenh.
ISA 14:26 Ngabenmarnekarremarnbom bininj birriwarlahkenh kore kubolkbubuyika rowk. Ngaye ngabidyirriyongen bedberre nawarlahkenh bininj rowk.
ISA 14:27 Ngaye Yawey nawu ngarrulkarekimuk duninjh, wanjh ngayingkihkarremarnbom, dja minj nangale nganngurdke. Ngaye ngabidyirriyonginj, dja minj nangale ngandabke.”
ISA 14:28 Mahni kunwok kumwam kore nganwong nawu Kawohrnan Rowk. Kaluk namekbe mandjewk bu king Ahaz doweng.
ISA 14:29 Ngudda bininj nawu ngurrihni kore Philistia! Yuwn ngurribangmenjilngmak! Namekbe nawu wohrnawohrnani nawu ngunhbuni ngudberre, wanjh nakka doweng. Dja nakka nabuyika kamngalme nawu nabang rerrih. Wanjh namekbe nawu nakerrnge ngunbun ngudberre yiman nayin nabang duninjh.
ISA 14:30 Kaluk bininj ngardduk nawu birrimarladj duninjh, nakka kunmak rowk bu kabirringun manme, dja kabirrikodjkekurrmerren kore kunyidyak. Dja nawu namud ngudda ke, nakka ngabenbun dja warridj bedda kabirrimarrwedowen. Bedda wanjh kabirriyakmen rowk.
ISA 14:31 Yoh, ngudda nawu ngurrihyo darnkih kore kururrkdangmaye mankimuk, wanjh ngurridjalkelekayhmen! Ngudda nawu ngurrihyo kore kururrk kunwern, wanjh ngurridjalwernhnalkbu. Ngudda bininj rowk nawu Philistia ngurrihyo, wanjh ngurridjalwarlkarrimen. Ngurrina! Kundjulng karrolkkan kore bininj birriwern kabirrimre kakbibeh. Birridjalbang rowk kabirrimre bu ngundihkuniyikan.
ISA 14:32 Kaluk njale ngurriyolyolme bedberre bininj nawu birrimdolkkang kunmekbe kunred? Mah, ngurriyimen, “Nawu Yawey bolkmarnbom Zion kabolkrayek rowk, dja wanjh bininj nuye nawu kabirrinjilngwarre, wanjh kabirringime kunmekbe ba bu nungka kabenmarnedjurruddi.”
ISA 15:1 Mahni kunwok kabenmulewan bininj nawu kunbolk Moab kabirrihni. God nawu Yawey kabendung bedberre dja nungka nganwokwong kunwok kore nungka benmarneyingkihkarremarnbom. Wanjh nungka yimeng, “Kore kubolkkimuk kangeyyo Ar dja kubolkbuyika kabolkngeyyo Kir, wanjh makka kabolkyakmen. Kaluk kunkakkudjini kumekbe kunred bokenh kabolkbularrbuyindan.
ISA 15:2 Bininj nawu kabirrihni kore kunred Dibon, wanjh kabirribidbun kore kurrulum bedberre, dja kore temple bedberre bu kabirridjalnalkbun dja kabirrikunikayhme kunnjilngwarre dorrengh. Bininj nawu birrikang Moab wanjh kabindimarnekayhme dja kabindimarnenalkbun bedberre nawu birrimdolkkang kunred Nebo dja mak Medeba. Kaluk kabindimarnekodjbarlaworren mak kabindimarnedjaworrkdjobkerren bu kunnjilngwarrekenh.
ISA 15:3 Mak kabirridjaldjongburren nawarre manburrba bu kabirrire kurobbe. Bedda wanjh kabirribarndibarndi kaddum kurrambalk, dja mak kabirrimirndere kore kurobbe dja bedda rowk kabirriwernhnalkbun dja kabirridjalngudjwarreworren bu kunnjilngwarre dorrengh.
ISA 15:4 Bininj warridj nawu kabirrihni kunred bokenh Heshbon dja mak Elealeh wanjh kabirrikayhme kunnjilngwarre dorrengh. Bininj nawu kabirrihni kunred Jahaz wanjh kabindibekkan djarrehbeh. Kunmekbekenh kunu bininj birribang nawu birrikang Moab wanjh bedda warridj kabirrikayhme, dja wanjh kabirriwernhkelemen.
ISA 15:5 Ngaye mak, ngabenmarnenalkbun kukange dorrengh bedberre bininj nawu birrikang Moab. Yikahwi bedda kabirrikelerlobmerren djarreh kore kunred Zoar. Kabirrikelewarlkarren kore kunred kabolkngeyyo Eglath Shelishiyah. Bedda kabirribidbun kore manbolh ngarre kunred Luhith, dja kabirrinalkihrlobme bu kabirrire manbolh ngarre kunred Horonaim. Kabirridjalnjilngwarremen bu kabirriburrbun darnkih bu kabirridjalyakmen.
ISA 15:6 Dja manbu kukku kahborri kore kabolkngeyyo Nimrim, makka boyakminj rowk. Mak kundalk kumekbe dalkdarlehminj, dja manbu mankolhde wanjh kolhdedowerrinj. Minj baleh kadjaldi manu manmalaworrmak.
ISA 15:7 Wanjh nawu bininj kore njalehnjale kabirrihkarrme nawu birrikurrmikurrmi, wanjh kabirriyikan rowk dja kabirrikelerlobme. Bedda kabirribarrarnmang kore kabolkngeyyo “Kundulk Kunwern Manbu Willows”, dja bewh kore borledmikenh.
ISA 15:8 Bedda wanjh kabirridjalkayhmire kore kunbolk Moab, dja birriwern kabindikayhme dja birriwern kabindikayhmibekkan. Bedda kabirrinhnalkbun wernkih duninjh, kaluk bininj nawu kabirrihni Eglaim, wanjh kabindibekkan. Dja mak bininj nawu kabirrihni kunred bokenh Beer dja Elim, wanjh kabindibekkan bu kabirridjalnalkburren kunnjling dorrengh.
ISA 15:9 Kukku manbu kahboyo kore kabolkngeyyo Dimon, makka wanjh kunkurlba kabarlme. Dja ngaye nawu Yawey, wanjh ngamkan kunyid mankimuk duninjh kore kunred Dimon. Ngaye ngabun bininj nawu kabirrihni kore Moab, dja mak nawu kabirrirlobmerren kumekbe, yiman kayime lion kabenbun.” Kuhni bu nawu Yawey yimeng.
ISA 16:1 Ngudda bininj nawu ngurrikang kukadje Sela kore kubolkdarleh dja borledmikenh, wanjh ngurrimunkewemen mayh nawu lambs namirndewern bu ngurrinjilngmarnbun king nawu kawohrnan kumekbe, nawu kahdi kore kurrulum Zion.
ISA 16:2 Morlehmorlenj nawu birrikang kunbolk Moab, nakka yimankek kabirridjowkke kore mankabo Arnon. Bedda yiman kayime mayhmayh yaw nawu kabirriwelmalmalme bu ngalbadjan kabenkukburriwe kore birrireddi.
ISA 16:3 Kaluk bedda kabindidjawan bininj nawu Judah birrikang, wanjh kabirriyime, “Kandibengdayhke! Kandimayaliwo! Kandikima kore kundjurlemak ngudberre! Ngad ngarrikelerlobmerren, dja kandiwarlkka. Minj kandiburriwe ba ngandibun nawu ngandiwirrihme!
ISA 16:4 Ngundidjawan bu kandibawon ngad ngarrihni kondah ba karridjarrkni, ngad nawu Moab ngarrikang, dja ngarrimkelerlobmeng. Kandikukdjurruddi bu bedda kabirrimre nawu kabirridjare ngandibun.” Kumekbe kabirriyime. Dja ngayime bininj birribang nakka kabirridarrkidkukyakmen. Kunyid kayakmen. Bedda kabirridjalyakmen kore kunred ngudberre.
ISA 16:5 Bu kumekbe kayimerran, wanjh king nakerrnge kamre bu kawohrnan kondah. Kaluk nahni kamdolkkan kore namud nuye David, dja namekbe king kabenmarneyime djal mandjadkenh dja kabenmarnedjare bininj. Nungka werrkwerrk kakurduyime kunmak, dja kabendjadme bininj kore djal kunwoybukkenh.
ISA 16:6 Ngad ngarrbenwobekkang birrimekbe bininj nawu birrikang Moab bu kabirriburluburlumerren dja kabirrimarnburren bedda birrikihkimuk mak kabirringeykimukworren. Bedda wanjh bedman kabirridjalkurren. Bonj, wanjh bu kabirriyolyolmerren makka kunkarremenmen minj kakarrme.
ISA 16:7 Kunmekbekenh kunu wanjh kabirriwernhnalkbun birrimekbe bininj nawu birrikang Moab. Warridj kabirrinjilngwarremen mak kabirrinalkihre kunbolk bedberrekenh. Bedda kabirriyawan manme manbu birrihnguni kore kunbolk Kir-Hareseth, dja larrk.
ISA 16:8 Dja kabbal manbu kahdi kore Heshbon mak manrakel manbu grapes kahdi kore kunred Sibmah, wanjh kadjolengwarremen. Dja manrakel manbu grapes makka birribakbakkeng nawu kubolkbubuyikabeh kabirriwohrnawohrnan. Bu kunkareni manmekbe manrakel mandjoleng djalyirriyoy djarreh kore kubolkkimuk ngarre Jazer balwam, dja kore kubolkdarleh balwarlahminj kore kurrula manbokimuk dja bewh borledmikenh.
ISA 16:9 Wanjh ngaye dorrengh ngarridjarrknalkbun bininj birrikang kunred Jazer manmekbekenh ngarre manrakel manbu grapes, warridj nawu birrikang kukadje bokenh Heshbon dja Elealeh. Ngawernhnalkbun kunmimnalkwern dorrengh. Minj kadjolengbarnhbarndi manme bu kunukka ngarrinjilngmakmeninj dja ngarriwayiniwirrinj kunnjilngmak dorrenghni.
ISA 16:10 Yoh. Minj mak kabirrinjilngmak dja kabirrimarrmarr bu djolengbarnhbarndiwirrinj manme kore kurrulkwern birridudjengi. Mak manrakel manbu grapes warridj. Minj mak kabirrimelme grapes kore winepress. Nawu Kawohrnan Rowk benwokngurdkeng kore birrikayhmi kunnjilngmak dorrengh manmekbe manmekenh.
ISA 16:11 Kunmekbekenh kunu ngabenmarnenalkbun kukange dorrengh bedberre nawu birrikang Moab yiman harp kahdirri bu bininj kabirridowe. Mak ngaye nganjilngwarreminj duninjh bedberre nawu birrikang Kir-Hareseth.
ISA 16:12 Bu bininj birrikang Moab nakka kabirribidbun bu kabirrimarneboddan yiwarrudjkenh bedberre kore kurrulum kaddum, dja kabirriwernhrohrokme yiwarrudj bedberre, wanjh larrk, minj njale kabenmarnekurduyimerran bu kunmak.
ISA 16:13 Kuhni rowk nawu Yawey kerrngehkenhni benyolyolmeng birrimekbe nawu Moab bininj.
ISA 16:14 Wanjh bolkkime nungka kayime, “Bu mandjewk danjbik kare (kuhni bu bininj nawu ngundimarnedurrkmirri karohrokme mandjewk) wanjh njalenjale kabirrikurrmekurrme kunwern bedberre nawu Moab kabirrihni wanjh kadjalwarrewarremen dja kadjalyakmen. Dja bininj birriwern nawu birrikang Moab wanjh birribuyika bininj kabindidjekmiwon dja kabindiwirrihme. Birriwern kabirriyakmen dja birridjalkudji nawu kabirridjaldarrkiddi, dja nakka wanjh kabirridjalkudji, wanjh kabirringudjwarremen.”
ISA 17:1 Nawu Yawey benyingkihyolyolmeng kukadje Damascus, wanjh yimeng, “Ngurrina! kunred kunkimuk Damascus wanjh kabolkyakmen, karurrkwarrhwarrhme rowk.
ISA 17:2 Mak kunredbubuyika kore kubolkkimuk Syria, wanjh bininj nawu kabirrihni kumekbe, bedda kabirridjalyakmen. Kaluk mayh kamirndewernmerren kumekbe dja kelebuk bu bininj yak.
ISA 17:3 Bininj nawu Ephraim benkebmawahmeng, wanjh kabirrikele, dja minj nangale kabenbidyikarrme. Dja nawu king bedberre bininj nawu kukadje Damascus kabirrihni, nakka kayakmen. Birriwern bininj nawu kabirridjaldi Syria wanjh kabirriyakmen, dja birridjalkudji kabirridjaldarrkiddi, wanjh kabirriyimerran kabirrirohrok bininj nawu Israel benkebmawahmeng.” Kuhni rowk yimeng Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh.
ISA 17:4 Dja mak nawu Yawey yimeng, “Bu kunmekbe kunbarnangarra kamre, wanjh bininj nawu Jacob benkebmawahmeng kabirriwarrhke namakmak bedberre, dja kabirridjalyimerran yiman birrimarladj.
ISA 17:5 Bedda kabirriyimerran yiman kayime manbu corn karrulkdi bu bininj kabirridulkdadjke dja kabirrimoyhmang. Dja bedda yiman kayime bu bininj kabirrimang rowk nawu manme mandjoleng kore kabbal kanjdji kabolkngeyyo Rephaim, dja kabirriyakwon rowk.
ISA 17:6 Djal yikahwi bedberre bininj wanjh kabirridjaldarrkiddi. Dja mak bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh yiman kayime kundulk manbu olives kabarnemdangen bu bininj kabirrimangahmang olives rowk. Wardi nahni bininj kabawon djal mandjalkudji olives kore kundulk. Kuhni ngayimeng, ngaye Yawey, nawu God bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.”
ISA 17:7 “Kaluk bu kumekbe kunbarnangarra, bininj wanjh kabirrikangeborledkerren kore God nawu benmarnbom, nungka nadjalkudji nadjalkukdjamun bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, dja bedda kabirridjawan bu kabenbidyikarrmekenh.
ISA 17:8 Minj mak kabirriyawoyhboddan kore altars manbu bedda birriwelengmarnbom bu kunbidwi bedberre. Minj kabirriyawoyhburlumerren kore bedda kabirrimarnbun kore birrimarneboddangeni ngalbuyika god ngalbu Asherah, bu birrimarnekinjeyi mankalkkidmanjmak kore altars ngalengngarre manbu bedda birriwelengmarnbom kunbidwi bedberre.
ISA 17:9 Bu kumekbe kunbarnangarra kamre, wanjh bininj nawu kabirrihni kore kubolkkimuk wanjh kabirrikelerlobme dja kabirridjalbawon kunrurrk manbu manmurrngrayek bedberre. Dja kunbolk rowk bedberre kabolkwarremen kore djal manngarre manwarre kawernmerren.
ISA 17:10 Yoh, ngudda ngurribengmidjdanj God nawu ngunngehkeng, ngudda minj ngurriyawoyhburrbun God nawu ngunmarnekukdjurruddi, nungka nawu yiman kayime kuwarddekimuk ngudberre. Kunmekbekenh kunu ngurridudji manngarrebubuyika manbu manmak ba bu ngurrimarneboddangen nawu birribubuyika gods.
ISA 17:11 Ngurriyimerren bu kuhni ngunmarnedjolengwernmen, dja bonj, bu mannguy kamnguybebme, wanjh minj manme ngurrimang, dja djolengyak. Dja kunbuyika ngunmarnekurduyimerran, manbu kunyid dja kundjak kawernmerren ngudberre munguyh.”
ISA 17:12 Bininj birridjalwern nawu kubolkwarlahkenhbeh, wanjh kabirriyiddung dja kabirridjarrkkayhme kunwok kunkimuk bedberre yiman kayime kurrula kawernhwokdi. Bedda kabirrikayhme kunwokkimuk duninjh! Wanjh kawarre bedberre!
ISA 17:13 Bedda kabirrimre ba kabindibun, werrkwerrk kabirrimre yiman kundjurrh kunkimuk. Dja God kabendung dja kabendurndiwe, yiman kayime kunmayorrkkimuk kadjalwe kundalkdarleh dja kunmalaworrdarleh.
ISA 17:14 Bu kunkodjkebubuyika kabolkbulerran, bedda kabirridjare ngad yimankek karrbenkelemen bedberre. Dja bonj, bu malamalaywi kamre, wanjh karribolknan dja bedda birriyakminj rowk. Kunmekbe kabenmarneyimerran bedberre nawu kabirridjare kandiwarrewon dja kabirridjirdmang kadberrekenh.
ISA 18:1 Ngabekkan mayhmayh bu mirndewernerrinj dja kabirriwelmalmalme. Kuhni kore kunbolk bewhbeh kore mankabo ngarre kunbolk Cush.
ISA 18:2 Bininj nawu Cush birrikang wanjh kabirrimre werrk kore kabbala manbu birrimarnbuni kundalkwi. Kabirrimre kore mankabo kabongeyyo Nile, dja kabirrimkan kunwok bedberre ba bu karribekkan. Bonj, ngaye ngabenmarneyime, “Ngurridurnden kore kunred ngudberre. Ngurriyidurnde kunwok ngadberre dorrengh manbu wokwon bolkkime. Ngurridurnden kunred ngudberre kore mankabowern kaborlobme dja kabolkdadjdadjke. Kumekbe kore ngudberre bininj rowk kabirrihni, nawu birringudjbang rowk. Bedda wanjh birrikornamkuyeng dja birrikurlahmak. Birriwarlahkenh bininj kabindikengehme bedberre.” Kuhni karrbenmarneyime.
ISA 18:3 Wanjh ngaye ngabenbengdayhke birriwarlahkenh bininj rowk, wanjh ngayime, “Kandibekkabekka ngudda bininj nawu ngurrihni kubolkbubuyika rowk kondah kurorre. Ngurribolkna kaddum kore kuwarddekimuk! Wardi ngurrinan kunmadj nawu flag karrolkkan ba bu ngurrimenbekkabekkan. Dja mak ngurribekka nawu trumpet kawokdi wernkih ba bu ngurrimarnburrenkenh!
ISA 18:4 Nawu Yawey nganmarneyimeng, ‘Ngaye ngahdi kaddum dja ngabolknan kore kanjdji kurorre. Djal yeleyeledj ngadjalbolknan bu kabolkyime kore ngudda ngurrimoyhmang manme ngudberre. Ngaye ngabolknan yeledj duninjh yiman kayime kabolkwokyak kore kukak, dja yiman kayime kundung djalwokyak kabame bu kunbarnangarraburrk.
ISA 18:5 Kaluk ngadjalbenbularrbun bininj nawu Cush kabirrihni. Ngaye ngabenbun bu yerrekah kabirrimoyhmang manbu grapes, bu yerrekah kanguywarrwarrhme dja kawernhdjolengmen. Bu kumekbe kabolkyime, wanjh nawu birriyidko bininj kabindibun rowk bininj nawu Cushbeh. Kabindidjalbularrbun yiman kayime mandjawakkimuk kayendedjobke kore kundulk.
ISA 18:6 Nawu soldiers bedberre kabirridowe dja kabirridjalkukyo kore mayhmayh dja mak nawern mayh nabang wanjh kabirrikukngalke. Bu kurrung kabolkyime mayhmayh kabirringun kunkanj ngarre kunburrk bedberre, dja bu kabolkyimerran yekke, wanjh nabang mayh kabirringun kunmurrng bedberre.”
ISA 18:7 Bu kunmekbe kundung wanjh birriwern bininj kabirrimre dja kabirriwon manwern kore Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh. Bedda kabirrimre kore kubolkmak manbu mankabo kabolkyarlarrke. Bedda wanjh birrikornamkuyeng dja birriwernhngudjbang, dja birrikurlahmak. Bedda kabirriwokdi kundjenbuyika. Birribuyika bininj rowk kabindikengehme bedberre. Bedda wanjh kabirrimkan nawern namakmak dja kabirriwon Yawey bu kabirrimre kore mandulum Zion. Kore kumekbe kunbolk wanjh bininj kabirringeyburlume kunngey nuye Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh.
ISA 19:1 Nawu Yawey nganwong mahni kunwok manbu kabenyolyolme bininj nawu kabirrihni kore kubolkkimuk Egypt. Ngurrina! Yawey kamhre, kahbarndi kore kunngol dja werrkwerrk kamhre dja kangimen kore Egypt! Wanjh idols bedberre bininj kumekbe kabirrideldelme kore kumirrk nuye Yawey. Dja mak bininj kumekbe kabirriwernhkelemen dja kabirrikangebarrhme.
ISA 19:2 Wanjh Yawey kayime, “Ngaye ngabenmarnbun nawu bininj birrikang Egypt bedmandeleng kabirriburren. Nawu birridanginj bininj kabirriburren. Mak bininj nawu kabirrihdarnhni, nakka kaluk kabirridarnhburren. Dja mak birriwern rowk kabirriburren, kunred dja kunred, kunbolk dja kunbolk wanjh kabirridjalburren.
ISA 19:3 Wanjh bininj rowk nawu Egyptbeh nakka kabirrikelemen. Ngaye ngabenwarrehwarrewan kore kabirrikarremarnbun ba bu kabirriyawarrinj kore kabirrikarremarnbun. Bedda kaluk kabindidjawan nawu idols bedberre kore baleh bedda kabirrikurduyime, dja mak kabindidjawan mam nawu birridowerrinj bininj dja mak nawu birrikurdang bininj.
ISA 19:4 Bedda nawu birrikang Egypt, nakka ngabenbidkenwon nawu nabang duninjh king, nawu minj kabenkongibun bedberre. Nungka wanjh munguyh kabenmarneyiddung dja kabenmarnewohrnan.” Kuhni kayime Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh.
ISA 19:5 Wanjh kukku ngarre kore Mankabo Nile, makka kaluk kaboyakmen. Kore mankabo kahre bolkkime, wanjh kabolkdarlehmen rowk, dja kundalk kore kukadjid ngarre wanjh kadarlehmen.
ISA 19:6 Kore kukku kaborlobme bolkkime, nakka kaluk kabolkbanjmen, dja kundalk manbu kahdingihdi kore kukadjihkadjid, makka wanjh karralkweleberrkmen.
ISA 19:7 Kunmekbe rerrih kayimerran manbu kahkolhdebebemerren kore mankabo Nile, dja mak kore kabbal, makka kakolhdedarlehmen. Kunmayorrk kabalbubuhme dja kawe rowk kundjulng dja manme manmim karrudjindi, dja kayakmen rowk kore Nile mankabo darnkih.
ISA 19:8 Warridj bininj nawu djenj kabirrihmanamang kore mankabo Nile, nakka kaluk kabirrinalkbun. Bedda nawu kabirriwe wakkidj dja nginj dja mak nawu kabirriwe walabbi kadjuhke wanjh kabirridjalnjilngwarremen.
ISA 19:9 Mak bininj nawu kabirrimarnmarnbun manburrba nawu flax, bedda warridj kabirrinjilngwarremen. Dja bininj nawu kabirrimadjmarnbun manbu namak manburrba, wanjh kabirridjalmarrkbaworren.
ISA 19:10 Bininj nawu kabirribibbun dja kunmadj kabirrimarnbun wanjh, bedda warridj kabirrikangewarremen. Warridj bininj rowk nawu kabindimarnedurrkmirri birribuyika, wanjh nakka kabirridjalnjilngwarremen duninjh.
ISA 19:11 Bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kore kukadje Zoan, nakka yiman birribengwarr. Mak bininj nawu kabirriwernhburrbun mankarre nuye Pharaoh, nakka minj kabirrimarneyime mandjad bu kabirribengdayhke nuye. Kunukka njalekenh kabirrimarneyime nungka bu bedda kabirriwernhburrbun? Warridj njalekenh kabirriyime bu bedda yimankek birrimdolkang kore nawu birriyungkih namud bedberre nawu kings?
ISA 19:12 Adju, ngudda nawu king yibenmarnewohrnan kore Egypt, baleh birriwam ngudda ke bininj nawu kabirriwernhburrbun? Wardi ngundibukkan kore Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh yingkihkarremarnbom ngudberre nawu ngurrihdi kunbolk Egypt.
ISA 19:13 Bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kore kukadje Zoan wanjh bedda birriyimerranj birribengwarr rowk. Dja mak bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kore kukadje Memphis, wanjh minj kabirriburrbun kunwoybuk. Nawu birrikihkimuk bininj minj mandjad bindibukkayi bininj kore Egypt. Bindidjalbukkang kunwarrekenh.
ISA 19:14 Nawu Yawey nungan benmayaliwarrewong nahni birrikimuk bininj, ba bu bindimarnbom bininj rowk kore Egypt kabirriyimerran yiman bininj nawu kabirriworromkan, dja kabirrimankan, kabirrikurlhngerrehmerren kore kabirriwebme.
ISA 19:15 Bonj, minj nangale bininj kore Egypt kaburrbun kore baleh kabirrikurduyime. Birrimekbe bininj rowk, yiman birrikihkimuk dja mak nawu birringeyyahwurd, dja mak nawu birrikuken dja mak nawu birrimarladj, nakka bininj rowk minj kabirribidyikarrmerren.
ISA 19:16 Kaluk bu kunbarnangarrabuyika kamre, wanjh bininj nawu Egypt kabirrihni nakka kabirrikelemen yiman birringudjyak bininj. Bedda kaluk kabirrikengehme nawu Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh bu nungka kamre kaberlwayhme bu kabenbun bedberre.
ISA 19:17 Bu bininj nawu Egypt birrikang kabindingeybekkan bininj nawu Judah benkebmawahmeng wanjh kabirrikukdeldelme kunkele dorrengh. Bedda kabirriwohburrbun bu Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh kabenmarnekarremarnbun kaluk bu kabenbun bedberre nawu Egyptbeh bininj.
ISA 19:18 Bu kunmekbe kabolkyimerran wanjh bininj nawu kabirrihni kunbidkukkudji kukadje kore kubolkkihkimuk Egypt wanjh kabirridjenbuyikamen dja kabirriwokdi Hebrew kunwok. Mak birrimekbe bininj kabirriwokkurrmerren bu kabirrimarrkmang Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh. Kaluk kunkudji kukadje kore kubolkkimuk Egypt, nakka kabirribolkngeybun “Kubolkkimuk Ngarre Kundung”.
ISA 19:19 Dja bu kunmekbe kunbarnangarra kamre, wanjh bininj kabirriname altar nuye nawu Yawey kore kubulhdjan kunbolk ngarre Egypt. Warridj kabirridjabname kunwardde mankuyeng nuye Yawey darnkih kore Egypt kaberrkraworren kunbubuyika kunbolk.
ISA 19:20 Kaluk maninjmanu kunwardde kabenbukkan bininj nawu kabirrihni Egypt bu Yawey nakka woybukkih Nawernhdulkarrekimuk Duninjh ba bu bedda kabirrimenmenbekkan. Kaluk bu birribuyika bininj kabirrimre kabindidung, wanjh nawu Egyptbeh bininj kabirridjalkayhme nawu Yawey, wanjh nungka kabimunkewe nakudji nawu kabennahnan dja kabenngehke bedberre bu nawu kabindiyidko kabirribebme.
ISA 19:21 Kuhni kayime nawu Yawey dja yiman kabenmarnekukbukkarren bedberre nawu kabirrihni Egypt, dja bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh bedda kabirriyime bu Yawey kawohrnan rowk bedberre, dja bedda wanjh kabirrimarneboddan nuye. Bedda wanjh kabirrikan dja kabirriwon nuye manbu namakmak bedberre, warridj kabirriwokkurrmerren dja kabirridjalmarrkmang nuye kore kabirriwokkurrmerrenkenh.
ISA 19:22 Nawu Yawey kabendung bininj nawu Egyptbeh. Kabenmarnemunkewe kundjak bedberre. Dja med, bu kuhni kayime wanjh Yawey kabenmarnbun bedberre warridj, ba bu kabirrimarnewarnyakmulewarren dja kabirridurndeng kore nungka. Bedda wanjh kabirriborledkerren dja kabirridjawadjawan nawu Yawey, wanjh nungka kabenbekkabekkan dja kabendjalmarnbun bedberre.
ISA 19:23 Bu kunmekbe kunbarnangarra kamre, wanjh manbolh manmak kare kore kunbolk Egyptbeh, dja kaburnbun kore kubolkkimuk Assyria. Wanjh bininj nawu Assyriabeh kabirrire kore Egypt, dja nawu Egyptbeh bininj kabirrire kore Assyria. Kabirridurnderren rowk. Dja bininj rowk kore nahni kunbolk bokenh, wanjh kabirriraworren dja kabirrimarneboddan nawu Yawey.
ISA 19:24 Bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh kubolkkimuk danjbik kabirriraworren, bininj nawu Assyria dja Egypt kabirrihni, dja mak bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Wanjh kunukka kabindidjarrkmarneyime kundjalmak bedberre birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre.
ISA 19:25 Wanjh Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh kabenmarneyime kunmakkenh bedberre. Nungka wanjh kayime, “Ngaye wanjh ngakurduyime kunmak ngudberre rowk, ngudda bininj ngardduk nawu ngurrihni Egypt, dja mak ngudda nawu ngurrihni Assyria nawu ngaye marnbom kubid ngardduk, dja mak ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, ngudda nawu ngaye djarrngbom.”
ISA 20:1 Nakudji bininj ngeyyoy Sargon nawu king bedberre bininj kubolkkimuk Assyria benmunkeweng armies nuye. Nungka biwokwong bininj nawu benmarnewohrnani soldiers bu kabirribolkmang kukadje Ashdod dja kabindibun nawu bininj kumekbe kabirrini.
ISA 20:2 Bu kunmekbe bolkyimerranginj, wanjh nawu Yawey biwokrayekwong Isaiah nawu beywurd nuye Amoz, dja bimarneyimeng karrengeyerrkkerren nuye sandals, dja mak kamadjyerrkkerren nawarre kunmadj nawu djongbuyindi. Wanjh Isaiah biwokmarrkmey dja djahdjalrengehrey bu kukworrworrni, dja mak minj dengedjongbuyindiwirrinj.
ISA 20:3 Kaluk bu bininj nawu Assyriabeh birribolkmey Ashdod, wanjh Yawey yimeng, “Ngurrina! Isaiah nawu nganmarnedurrkmirri djalrengehrey mandjewk danjbik bu dedjlarrkni dja dengelarrkni warridj. Kuhni wanjh kamenmenyime bu kabenmarnekurduyimerran bininj nawu kabirriyo kore kunbolk kunkimuk bokenh, Egypt dja mak Ethiopia.
ISA 20:4 Bininj nawu king bedberre kore Assyria wanjh kabenkanakan bininj nawu kabendarrkidmang kore kubolkkimuk bokenh Egypt dja mak Ethiopia. Bedda wanjh birrikukworrworr dja minj njale kabirridengedjongbuyindi. Bedda rowk nawu kabenkanakan, yiman kohbahkohbanj dja nawu birringudjbang dja kunyeme dorrengh bu kabirrire bininj nawu Egyptbeh bu djal dedjlarrk rowk.
ISA 20:5 Yikahwi ngudberre ngurriyimi bu bininj nawu Egyptbeh dja nawu Ethiopiabeh, wanjh kabirrimre dja ngundibidyikarrme kunngudj bedberre dorrengh. Dja bonj, bolkkime ngudda ngurrinjilngwarre kunyeme dorrengh, dja minj ngurrbendjalmadbun.
ISA 20:6 Bu kunmekbe kabolkyimerran wanjh ngudda bininj nawu ngurriyo kubolkkimuk Philistia, darnkih kore kurrula, wanjh ngurriyime, ‘Aba! Kawarre! Karrbenmadbuni birrimekbe bininj bu kandibidyikarrmeninj, dja nakka bonj, kunwarre duninjh benmarnekurduyimerranj. Minj nangale kankukdjurruddi bu king nawu Assyriabeh kamre kanbun! Baleh karrikelerlobme? Wardi kanbun dja karriyakmen rowk!”’
ISA 21:1 Mahni kunwok kabolkyolyolme kubolkdarleh manbu kurrula darnkih. Wanjh birriwern bininj nawu birribang kabirrimre werrkwerrk kore kunred bedberre bu kabindibun bininj nawu kabirrihni Babylon. Bedda kabirribebme kore walembeh kubolkdarleh. Bedda wanjh kabindikengehme bininj rowk, dja kabirriyorrme yiman kayime kunmayorrk duninjh bu kabirribolkwarrewon.
ISA 21:2 Ngaye ngawaralnang kore kunwarre duninjh kabebme. Ngawaralnang bininj nawu kabirrikurrekurren, kabirriburren dja kabirriyakworren. Mah! Ngadjare bininj nawu birrikang kubolkkimuk bokenh Edom dja Media, wanjh birrimirndemornnamerren dja kabindibun bininj nawu kabirrihni kukadje Babylon ba bu minj bedda kabindiyawoyhwarrewon birriwern birribuyika bininj.
ISA 21:3 Bu kuhni ngawaralnang wanjh ngawernhkeleminj dja ngadjakbekkani, ngababangni yiman kayime daluk bu kabiyawmang. Ngaye ngakangebarrhme dja yiman ngamayaliwarremen bu kunmekbe kunwarre nganan.
ISA 21:4 Ngadjalkodjwurrmeng, dja ngakukdeldelme kunkele dorrengh bu ngawaralnang kunmekbe kunwarre duninjh. Ngaye ngadjaldjareni bu mahni kunbarnangarra kayakmen, dja bonj, bu dungyibmeng wanjh ngadjalkele duninjh.
ISA 21:5 Bu kuhni ngayawoyhwaralnang, wanjh ngabolknang yiman kayime bininj kore kukadje Babylon birridjarrknguni manbu mulil mandjalmak. Birriyerrkang kore kunmadjmak, dja birribonguni warridj. Wanjh kundjalburrikudji ngabekkang bininj kayhmi wernkih duninjh, yimeng, “Ngudda nawu ngurrikihkimuk soldiers, ngurrimarnburrimen bu ngurriburren bininj nawu kabirrimre kandibuyi!”
ISA 21:6 Kuhni ngawaralnang. Dja mak nawu Yawey nganmarneyimeng, “Yimunkewemen nakudji bininj ba kabolknan, dja yimarneyimen bu kahmulewan njalehnjale kakurduyimerran kore kabolknan.
ISA 21:7 Bu kabennan bininj kabirrimre kore djarrang kabirrimorneni manbu djarrang kabirridorrorrke, dja mak bininj kabirrimorneni kore donkey dja mak mayh nawu camel, wanjh kadjalwernhbolknan kore baleh bedda kabirrikurduyime.”
ISA 21:8 Wanjh namekbe bininj nawu bolknabolknani kayhmeng, yimeng, “Ngudda yikimuk, ngaye ngadjaldi kaddum kore kunrurrkkuyeng bu ngabolknani kunbarnangarra rowk. Dja kukakkuyeng warridj ngadjaldi kore ngudda kankurrmeng.”
ISA 21:9 Wanjh kundjalmekbe yerre wanjh bininj birribebmeng birribarndi kore chariots manbu djarrang birridorrorrkeyi. Wanjh bininj nawu kabolknan kakayhme, kayime, “Kunred Babylon wanjh bolkwarrewarreminj! Nawern idols nawu birrimarneboddangeni kumekbe wanjh kukbakkabakkmeng rowk dja birriwarrhmeng kurorre.”
ISA 21:10 Wanjh ngaye ngayimeng, “Ngudda nawu bininj ngardduk, ngudda ngurridjakbekkang duninjh kore kunrayek bebmeng ngudberre, dja ngaye kunwok kunmak ngakarrme nuye Yawey Nawernhdulkarrekimuk Duninjh manbu nganwong ngudberre, nahni nawu God ngudberre bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng.”
ISA 21:11 Mahni kunwok kabolkyolyolme kunbolk Edom. Nakudji bininj nganmarnekayhmeng kore Edombeh, “Ngudda djamun nawu yibolknahnan kondah! Yiddok darnkih bu kumhkabel? Wanjh kanmarneyimen bu baleh kabolkyime kunkak kayakmen.”
ISA 21:12 Wanjh ngaye ngawokmang dja ngayime, “Kumhkabel darnkih kamre, dja med, kaluk kayawoyhbolkburlerran yerrekah. Bu ngudda yidjare yimdurndeng nganyawoyhdjawan, wanjh kamak.”
ISA 21:13 Mahni manbuyika kunwok kabolkyolyolme kubolkkimuk Arabia. Wanjh ngayime, “Ngudda bininj nawu ngurrikang Dedanbeh, ngudda ngurriyo kore kubolkdarleh ngalengngarre Arabia.
ISA 21:14 Ngurrbenbowonowo kukku nawu kabirrikombukdowe bininj bu ngundimarnebebme. Dja ngudda warridj, ngudda bininj nawu ngurrikang Tema, wanjh ngurrbenwonowo manme bedberre bininj nawu kabirrikelerlobme.
ISA 21:15 Bedda wanjh kabirrikelerlobme kore bininj bindibuyi mandjawak mankimuk dorrengh, dja mak bindibuyi bonarra dorrengh. Kuhni benmarnekurduyimi dja birrikuyindoweni kore war kabirriburren.”
ISA 21:16 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk nganmarneyimeng, “Bu nakudji mandjewk kayakmen, bu kundjalmekbe kabolkyime, wanjh bininj birrikihkimuk dja birringeykimuk kore kunbolk Kedar wanjh bonj, kabirridjalngeyyahwurdmen.
ISA 21:17 Yikahwi bedberre wanjh birrikelebuk dja birribang, nawu kabirrikarrme bonarra kore kabirriburrenkenh. Dja bonj, kaluk birridjalkudji bedberre kabirridjaldarrkid. Ngaye Yawey, God ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng wanjh ngadjalwokdanginj.”
ISA 22:1 Mahni kunwok kayingkihbolkyolyolme kunbolk kabolkngeyyo “Kuwarddebarrarn kore Kabirribolknan.” Adju, ngudda bininj nawu ngurribidbom kaddum kore kurrambalk ngudberre, njalekenh ngurrinjilngwarrewong? Dja njalekenh ngudda ngurribidbom kore kaddum ngarre kurrambalk ngudberre?
ISA 22:2 Kondah ngudberre kukadje kawarremen, dja kunyid kawernmerren. Yikahwi ngudberre kabirrikayhkayhme, dja birridjalwern kabirribongun manbowern dja kabirrimayahme. Dja mak bininj nawu birridowerrinj, wanjh minj nangale bindibuyi man djawakwi, dja minj birriburrimeninj kore wars!
ISA 22:3 Bininj nawu ngundimarnewohrnan ngudberre, nakka wanjh birrikelerlobmerrinj, dja bonj, birribuyika bininj bindidarrkidmey rowk, dja minj birriburrimeninj. Yoh, ngudda nawu ngundidjarrkdarrkidmey kore baleh yarrkka ngurrbenmarnekelerlobmeng nawu birriyidko. Bedda wanjh djarreh duninjh birrimwam ngundingalkeng.
ISA 22:4 Wanjh ngaye ngayimeng, “Yuwn mak kankuknan! Dja kanbawon ngadjalwernhnalkbun. Kaluk ngaye ngardduk bininj wanjh birribularrbuyindanj, wanjh yuwn bu kannjilngmarnbun!”
ISA 22:5 Wanjh Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh, wanjh yingkihdungrohrokmeng bu bininj benmunkeweng ngundikuniyikang. Kaluk ngurrikele bu nawu ngurriyidko ngundikukmelmelme kore kabolkngeyyo “Kawarddebarrarn kore Karribolknan!”. Bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh nawu ngurriyidko ngundimarnerurrkbakkabakke ngudberre, dja wanjh madjamku ngurrikelekayhme kore kuwarddekimuk.
ISA 22:6 Bininj nawu birrikang kunbolk bokenh Elam, dja Kir, nakka ngundibun bonarra dorrengh, dja kabirribarndi kore chariots, dja mak kore djarrang kabirrimorneni. Mak bedda birrikarrmi kubid bedberre manbu birrikukdjurruddikenh.
ISA 22:7 Manbu manbolkmakkaykenh ngudberre kanjdjikanjdji nakka wanjh djarrang dja chariots manwern wanjh bolkbarrkbom, mak kore kubolkkihkimuk ngurrihni nakka bininj birrimirndewern kabirrimorneni djarrang wanjh birribolkwakbuyinguneng kukadje ngudberre.
ISA 22:8 Ngudda bininj nawu Judahbeh, ngurridjaldi kore ngundibun, dja nawu Yawey minj ngunyawoyhdjurruddi kore bininj ngundibun. Wanjh ngudda ngurrikurduyimi bu ngurringehkerrimeninj. Kore kumekbe bolkyimi, ngudda ngurribebkeng manwern njalehnjale manbu ngurriburrenkenh, manbu dingihdi kore kunrurrk ngarre king nawu dulkmirnderribeh.
ISA 22:9 Mak ngurrimarnmarnbuni kore warddewarrhmeni manbu warnamyoy kuberrkkah kore David nuye Kunredkimuk Wanjh ngudda ngurrimarnbom yiman kungad ba kunronj bowernmerrinj ngudberre, kore kanjdji kunbolk ngudberre.
ISA 22:10 Mak ngurrirohrokmeng kurrambalk kunwern kore Jerusalem, kaluk ngurrirurrkwarrhkeng dja ngurrimoyhmangi kunwardde dja ngurrikang ngurrimarnbom kore kuberrkkah warddewarrhmeng.
ISA 22:11 Ngurrimarnbom warridj manbu kungad ba kumbarlmeng kukku kore manbu kungadkare, kore kuburldjarn warnamyoy bokenh. Dja med, bu ngurrikurduyimeng rowk, wanjh minj ngurriburrbuyi Yawey, nawu marnbom rowk. Ngudda minj ngurribekkayi nawu yingkihkarremarnbom rowk bu kunkare duninjh.
ISA 22:12 Nungka nawu Yawey Nawernhdulkarrekimuk Duninjh, wanjh ngunkayhmeng ngudberre bu kunmekbe kunbarnangarra, dja ngunmarneyimeng ngudda bu ngurrinalkbuyi dja ngurrikayhmeninj nuye, bu ngurringabekdurrkmarrimeninj, dja bu ngurridjongburrimeninj kunmadj nawu kundowikenh.
ISA 22:13 Dja bonj! Ngurriyimeng kunbuyika! Ngurrinjilngmarnburren dja ngurringun mulil, ngurribun mayh nawu bulikki dja nawu sheep ba bu ngurrikanjngun, dja mak ngurribongun manbang manbu wine. Ngurriyimerren, “Mah! Karringu dja karribongu! Kaluk malamalaywi wanjh karridowe!”
ISA 22:14 Yawey Nawernhdulkarrekimuk Duninjh nganbukkang bu nganmarneyimeng, “Ngaye minj munguyh ngabengmidjdan bedberre kunwarre bu kuhni birrikurduyimeng. Dja bonj, kaluk kabirridowerren.”
ISA 22:15 Kuhni warridj Yawey Nawernhdulkarrekimuk Duninjh nganmarneyimeng, “Yiray kore Shebna, nawu kawohrnan rowk kore kunrurrk manbu king nuye, dja yidjawa, yiyimen,
ISA 22:16 ‘Adju! Ngudda Shebna, njalekenh ngudda kondah yihni? Nangale ngunmarneyimeng kamak bu yiwarddedjobke ba yimarnbun kumidj ke kore ngundikukkurrme bu yirrowen?
ISA 22:17 Kanbekkabekka ngudda nawu yingudjbang bininj! Yina! Yawey kaluk ngundarrkidmang dja ngunkukburriwe djarreh.
ISA 22:18 Nungka ngunkukdornname wernkih yiman kayime ball ngunkukmarnbun, wanjh ngunburriwe kore kubolkwarre, dja kumekbe wanjh yirrowen. Kumekbe yidjaldi. Ngudda yiburlumerrinj manbu ngudda ke chariotskenh, wanjh bonj kadjaldi kumekbe. Dja bininj nawu yimarnedurrkmirri, wanjh nakka yiyemikan, dja kayeme ke!
ISA 22:19 Yoh, ngaye yimang ngudda kore yihdurrkmirri. Ngudda nawu yiman kaddum yihbarndi, wanjh kanjdji yikolung!
ISA 22:20 Kaluk bu kunmekbe kunbarnangarra kamre, wanjh ngamunkewe Eliakim, nawu nganmarnedurrkmirri. Kaluk nakka beywurd nuye Hilkiah.
ISA 22:21 Ngaye ngadjongbun nawu Eliakim manburrba ngudda ke. Dja ngangadmodukkan kunmadj ke, dja ngawon kundulkarre ba bu karrurrkmirri kore ngudda yibawong. Kaluk nungka kayimerran yiman kayime kornkumo bedberre bininj nawu kabirrihni Jerusalem, dja bininj rowk nawu namud nuye Judah.
ISA 22:22 Mak ngaye ngawon Eliakim nawu key ngarre namud nuye David. Bu nungka karrangmarrhmang wanjh nakka minj nangale karrangbalhme, mak minj nangale karrangmarrhmang bu nungka karrangbalhme.
ISA 22:23 Ngaye Yawey wanjh ngamarnbun Eliakim ba minj nangale kabirokayhwe, dja kadjaldi. Dja birriwern bininj kabindiburlume bininj kore nuye namud.
ISA 22:24 Dja bininj rowk nawu nuye namud kabirriburlumerren nungkakenh dja wanjh kabirrimarrkebbun bu kabenbidyikarrme. Bedda wanjh kabirriwernhkarrme, dja wanjh kabirridulmukmen yiman kayime nawern banikkin dja njalehnjale bu kabarndi kore kundulk.
ISA 22:25 Dja ngaye Yawey nawu Ngawernhdulkarrekimuk Duninjh, wanjh marneyime, bu kunmekbe kabolkyime, wanjh nahni namud rowk kabirridulmukwon nawu Eliakim, yiman kayime kabirridulmukwon kundulk dja karrulkbakke, wanjh Eliakim dja mak nuye namud rowk, wanjh kawarrawarrhme.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey.
ISA 23:1 Nawu Yawey nganwong mahni kunwok kaluk kabenyingkihyolyolme bininj nawu kabirrihni kore kukadje Tyre. Wanjh ngurriwernhnalkburrimen ngudda bininj nawu ngurribarnbarndi kore kabbala manbu kukadje Tarshishbeh! Kukadje Tyre, nakka wanjh bolkbularrbuyindanj! Manbu kurrambalk karurrkmirnderri kumekbe, dja kore kabbala kahdangerren, makka yakayakminj rowk. Dja kunwok benmarnebebmeng kore kunbolk Cyprusbeh.
ISA 23:2 Dja ngudda bininj nawu ngurrihni kukadje Sidon, ngudda nawu njalehnjale ngurrihweykan, wanjh ngurridjalngurdmerrimen. Bininj nawu kurrula kabirridurrkmirri kore kabbala manwern, bedda wanjh ngundikukenwong.
ISA 23:3 Manbu kabbala manwern reyi kurrula duninjh, kore djarrehbeh, dja kumkani ngudberre manmim manmekenh manbu djordmerreni kore kukadjid mankabo Nile, kore kunbolk Egypt. Ngudda ngurriweykani bedberre manmim dja ngurrikukenworrinj ngudda nawu Tyre ngurrihni.
ISA 23:4 Mak ngudda bininj nawu ngurrikang kukadje Sidon kore kurrula darnkih, wanjh ngurriyemengalme. Ngudda ngurriyime yimankek ngurringeykimuk dja ngurribang. Mah, dja ngurribekkabekkan dja manbu kurrula yiman kayime kakayhme ngudberre, kayime, “Ngaye minj ngabenyawmayi wurdwurd, dja minj ngabekkarrimeninj kore wurdyaw nganbuyinj. Ngaye minj ngabendjordmiweyi yiman nabebeywurd dja ngalbebeywurd.”
ISA 23:5 Bu bininj kabirrihni kore Egypt kabindiwobekkan bininj nawu Tyre bu baleh benmarnekurduyimerranj bedberre, wanjh bedda warridj kabirrinjilngwarremen.
ISA 23:6 Ngudda nawu ngurrihni kore kunbolk Phoenicia, manbu kurrula darnkih, wanjh ngurriwernhnalkburrimen, dja ngurridjowkkemen ba ngurribidbun kore kubolkkimuk Spain.
ISA 23:7 Yiddok maninjmanu kunredkimuk Tyre, kore korrokoni bininj birriwernhnjilngmakni munguyh? Dja bu korroko duninjh birribolkmarnbom? Dja bininj ngarre birrirengehrey kore kubolkbubuyika bu birribolkmangi? Yiddok?
ISA 23:8 Manbu Tyre wanjh kunred kunkimuk, dja yurrhkeng kubolkbubuyika. Nawu kabirrihni Tyre wanjh birridjalkimuk, dja bindimarnbom bindingeykimukwong birribuyika bininj. Nawu birriweykahweykani bininj kore Tyre, wanjh yiman birriwohrnawohrnani duninjh. Kaluk, bolkkime nangale karremarnbom bu bininj kabindibun bininj kore Tyre?
ISA 23:9 Wanjh Yawey Nawernhdulkarrekimuk Duninjh, nungka nadjalkudji benmarnekarremarnbom ba kunyemi kabenmang nawu birriburlumerreni dja nawu birrikukenworreni, dja mak bininj rowk kore kubolkwarlahkenh bu bedda birriburlumerreni.
ISA 23:10 Ngudda bininj nawu ngurrikang Tyre, wanjh ngurriwabmen kore mankabo Nile dja ngurrikulkmarnbun ba ngurridudjeng manme kumekbe. Ngudda minj ngurridjalyo kore Tyre, dja bolkwarreminj. Kore ngudberre kabbala dangedanginj wanjh bolkyakminj.
ISA 23:11 Nawu Yawey berlyirriyonginj kore kurrula dja benmarnbom bininj nawu kabirrihni kubolkbubuyika bu kabirrideldelme bu kabirridjalkelemen nuye. Mak wokkurrmeng bu kunrurrkkimuk duninjh ngalengngarre kubolkkimuk Phoenicia bu kabularrbuyindan rowk.
ISA 23:12 Mak Yawey benmarneyimeng bininj nawu kabirrihni kore kunred Sidon, yimeng, “Kore ngurrihkarrme mulil dja ngurrinjilngmarnburren kore kunwarre ngurrikurduyime, nakka wanjh bonj, yakminj, bularrbuyindanj. Ngudda wanjh minj ngurriyawoyhdarrkiddi. Mak bu yiman ngurrikelerlobme kore kunbolk Cyprus, nakka minj baleh mak ngurringehme bu ngurrini kunmak.”
ISA 23:13 “Ngurrina kore baleh nawu Assyriabeh bininj bindimarnekurduyimeng bininj nawu kabirrihni kore kukadje kunkimuk Babylon. Bedda nawu soldiers birrimwan birriyingkihmarnburrinj wanjh birribolkwarrewong kumekbe kunred, dja birribolkmarnbom kumekbe, wanjh djal mayh nawu kurralkwaken kabirrihredi bolkkime.
ISA 23:14 Bininj nawu ngurrihbarnhbarndi dja ngurrire djarreh kore manwern kabbala kore kunred Tarshishbeh, wanjh ngurrikayhmen dja ngurrikangewarremen! Ngudda ngudberre kunrurrk kunkimuk wanjh yakminj, bularrbuyindanj rowk.
ISA 23:15 Ngokko kamhre ngalengarre kumekbe kunred kabolkngeyyo Tyre bu bininj kabirribolkbengmidjdan, dja kaluk seventy mandjewk ngarre, wanjh bininj kabirriyawoyhbolkburrbun. (Kaluk namekbe mandjewk karohrok nuye bininj nawu king.) Kaluk bu kayakmen namekbe seventy mandjewk, wanjh manbu kukadje Tyre kunred, makka kayimerran yiman ngalwarre daluk bu bininj kabirrimarnewayini kabirriyime,
ISA 23:16 ‘Ngudda yidjalwarre duninjh daluk, ngudda korroko ngundibengmidjdanj. Mah, wanjh ngudda yiwohrewohray kore kumekbe kubolkkimuk, yiyawoyhwayinin ngudda ke mankong manwern, dja yidjaldirridirri instrument ke, wardi bu bininj ngundikuknan dja ngundiyawoyhburrbun. ’ ”
ISA 23:17 “Kaluk bu kayakmen namekbe seventy mandjewk, wanjh Yawey kabenbawon bininj nawu Tyre kabirrihni bu kabirriyawoyhkurduyime kunwarrehwarre, yiman kayime daluk kakukweykarren kore bininj birriwern nawu kondah kubolkwarlahkenh kurorre kabirrihni.
ISA 23:18 Dja nawu money nawern kamang minj kadjehdjenkurrme, dja nawu Yawey kakukmang rowk dja kabenkukwon bininj nuye ba bu kabirribayahme manme manwern, dja mak kunmadj namakmak bedberre.”
ISA 24:1 Kandibekka! Yawey kamre kabolkwarrewon kubolkbuyika rowk kondah kurorre. Kabolkwarrewon dja kabenburriwe bininj nawu kabirrihni ba bu kabirriyarlarrme.
ISA 24:2 Nungka kabendung bininj rowk, dja minj nangale kabenbawon. Nungka kabendung nawu priests dja mak bininj nawu minj priests. Nungka kabendung nawu kabirriwohrnawohrnan bininj dja mak bininj nawu kabindimarnedurrkmirri. Nungka kabirrung daluk ngalbu kabimarnewohrnan dja mak daluk ngalbu kabimarnedurrkmirri. Kabendung bininj nawu kabirriweykaweykan dja mak nawu kabirribayahme; kabendung bininj nawu kabenkukwon money dja mak bininj nawu kabirridjayawoyhme moneykenh. Yawey kabendung birriwarlahkenh bininj rowk.
ISA 24:3 Bu kumekbe wanjh kurorre rowk kabolkwarrewarremen dja minj kayawoyhbolkmakmen. Kuhni rowk nawu Yawey wokkurrmeng.
ISA 24:4 Kaluk kunbolk kondah kurorre wanjh kabolkbukmen dja karrarlehmen. Kunbolk rowk kangudjyakmen. Kondah kanjdji dja mak kaddum kunngol yiman kanudnudmen rowk.
ISA 24:5 Bininj nawu kondah kurorre birrihni wanjh bedda birribolkwarrewong. Bedda birridjalwokweng God nuye mankarre rowk, dja mak birriwokbakkeng kunwok nuye God manbu benmarnewokkurrmerrinj bedberre bu nungka yolyolmerrinj munguyh kabenmarnedjare.
ISA 24:6 Kunmekbekenh kunu God bendjadmeng dja benmarnebolkwarrewong bininj rowk kondah kurorre. Nungka benwarrewam dja kunu kabirridjaldowe dja kabirriyakmen. Wanjh birridjalkudji kabirridjaldarrkid bu karridjaldi.
ISA 24:7 Manbu manmekenh manrakel kahdarlehme, dja minj bininj kabirringalke manbu wine. Larrk. Bedda kunu kabirrinjilngwarremen dja minj birrikarrmeninj mulil.
ISA 24:8 Minj mak kabirriyawoyhbongun ba bu kabirriwayini kunnjilngmak dorrengh, dja minj nangale kabun drums dja guitar. Manbu wine bedberre manjwarreminj.
ISA 24:10 Bininj nawu kabirrihi kore kururrkwern, wanjh kabirridjalkele rowk, dja kabirriwernhdangbalhme kururrk kore kabirrihni.
ISA 24:11 Yikahwi kabirrikayhmire kore manbolh kabirrire kabirriboyawan manbu kunbang. Dja larrk. Minj nangale kanjilngmak. Minj nangale kayawoyhmarrmarr kore kondah kurorre.
ISA 24:12 Bonj, kumekbe kukadje kore kabirrihni, wanjh rurrkbakabakmeng rowk. Dja mak nawu birribang bininj birribakkeng manbu warnamyoy ngarre kunredkimuk
ISA 24:13 Kuhni kakurduyimerran kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre. Kayakayakmen rowk, yiman olive kundulk bu bininj kabirridulkbun ba bu kamoyhmang mandjoleng, dja kabirrimoyhmang grapes rowk kore manrakel. Kundulk dja manrakel rowk wanjh mandjoleng yak.
ISA 24:14 Bu kuhni kakurduyimerran, wanjh yikahwi bininj nawu kabirridjaldarrkid, wanjh bedda kabirriwayini kunnjilngmak dorrengh. Yikahwi nawu kabirrihi kore karrikad, wanjh kabirrimulewan nawu Yawey bu nungka king duninjh.
ISA 24:15 Mah, wanjh ngudda bininj warridj, nawu ngurrihni kore koyek, dja kore manyunkurr kore kurrula, wanjh ngurriburluburlumen nawu Yawey! Ngurringeyburlumen Yawey nawu God bedberre bininj rowk nawu Israel benkebmawahmeng.
ISA 24:16 A! Karrbenbekkan djarrehbeh bininj kabirriwayini bu kabirriyime, “Karriwernhburlumen Nadjalkudji nawu Namak Duninjh!” Dja med. Ngaye ngayimeng, “Ngaye bonj, ngabekkarren bu ngakukmorarramen. Wardi ngadjaldowe. Birriwern bininj ngandikukweykan! Bedda wanjh kabirrikurrehkurren dja ngandimulewan ngardduk.”
ISA 24:17 Ngudda bininj nawu ngurrihni kondah kurorre, wanjh kandibekka! Kaluk ngurriwernhkelemen dja ngurrikelerlobme. Wanjh bonj, ngurridjalbarabun, minj ngurringehkerren.
ISA 24:18 Bu kunmekbe kakurduyimerran, minj nangale bininj kabebme. Bininj nawu kakelerlobme wanjh kamankan kore kumidj. Bininj nawu kayawoyhbidbun kore kumidj, wanjh kadjardabme kore njalenjale kakukdukkan. Bu kunmekbe kabolkyime, wanjh mandjewk kunkimuk duninjh kadjakdung kore kaddum heavenbeh, dja mak kanjdji kurorre kabolkrokarokan.
ISA 24:19 Wanjh manbu kurorre kabakabakme, dja kubolkwarlah kabolkdjalkmire.
ISA 24:20 Kondah kurorre kore karrihni wanjh yiman kayime bininj nawu kabengkokan bu nungka bonguneng kunbang. Kurorre rowk yiman kayime bininj kamankan bu kakodjmayahme. Bininj rowk nawu karrihni kondah kurorre wanjh karriwernhnjilngwarre bu karriburrbun woybukkih ngad karriwokburriweng nawu God, dja bonj, ngad karridjalmarrkbaworrinj, dja minj mak karriyawoyhdolkkan.
ISA 24:21 Bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh Yawey kabendung nawu birribang duninjh kore kaddum heaven, dja mak kabendung bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kondah kurorre.
ISA 24:22 Nungka kabenmirndekurrme kanjdji kore kururrrkdangbalhmekenh dja kabendukkadukkan ba bu kabirribongdi bu kunwern kunbarnangarra. Kaluk kabenbun.
ISA 24:23 Bu kunmekbe kunbarnangarra nawu dird kakebwarlkarren, dja nawu kundung kangurdme dja minj mak kabame. Bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh Yawey nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh kamre bu kawohrnawohrnan rowk kore Jerusalem, kore manbu kunwarddekimuk Zion. Nawu kohbahkohbanj kore Zion wanjh kabirrinan nuye kunmakmak duninjh.
ISA 25:1 O Yawey, ngudda wanjh God ngardduk, dja ngaye ngaboddan kumirrk ke, mak ngeyburlume ngudda ke kunngey. Woybukkih ngudda yidjalkurduyimeng rowk kore yiyingkihkarremarnbom kunkare dja yiyingkihmulewarrinj.
ISA 25:2 Ngudda yibenwarrewong bininj nawu ngandiwirrihmeng. Yirurrkbakkabakkeng kunrurrk kore kukadje rowk bedberre nawu birridjenbuyika soldiers. Minj bedda kabirriyawoyhrurrkmarnbun bu munguyh.
ISA 25:3 Wanjh kunmekbekenh kunu birriwarlahkenh bininj nawu birringudjbang wanjh ngundiburlume, dja bininj birriwern nawu kabindibun birribuyika, wanjh bedda warridj ngundimarnekelemen.
ISA 25:4 Ngudda munguyh yibennahnan nawu birrimarladj bininj dja nawu birringudjyak bu kabirrikangewarre dja birrikelerlobmeng kore ngudda. Nawu birribang bininj kabindibun birribuyika bininj yiman kayime kunmayorrkkimuk kabenbun bininj. Dja ngudda yibenngehke dja yibenkurrme kore kubolkmak bedda nawu ngundikayhme. Nawu birribang bininj yiman kayime kundungbang bu kabenngudjyakwon bininj, dja ngudda yibennahnan nawu ngundikayhme, ngudda yibenmarnekurrmerren yiman kayime mandjurlemak bedberre bu kabirringehme. Nawu birribang bininj kabirrikayhme kabirriburlumerren bu kabindibunkenh birribuyika bininj. Wanjh ngudda yibendjalngurdke rowk.
ISA 25:6 Kondah kore kunwarddekimuk Zion Yawey nawu nawernhdulkarrekimuk duninjh wanjh kabenmarneyingkihmarnbun mulil bedberre birriwarlahkenh bininj nawu birrikang kubolkbubuyika rowk. Kaluk kabirrimre rowk kondah kore kuwarddekimuk Zion. Wanjh Yawey kabenmarnekurrme bedberre manme manwern dja manmak, dja manbu wine manbomanjmak.
ISA 25:7 Kondah kore kunwarddekimuk Zion, nungka kawayhke kundowikenh manbu kabenbarrkbun bedberre birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre.
ISA 25:8 Nungka kabularrbun kundowikenh munguyh munguyh, dja kabenkebborndung kunmimnalk bedberre bininj rowk. Dja mak kabenmarnbun nuye bininj nawu birrikang kubolkbubuyika rowk ba bu minj kabirriyawoyhyemengalme munguyh. Kuhni rowk yimeng nawu Yawey!
ISA 25:9 Bu kunmekbe kunbarnangarra, bininj kabirriyime, “Woybukkih, nakka wanjh God kadberre. Karriwoybukwong dja nungka wanjh kanngehkeng. Nakka wanjh Yawey nawu karriwoybukwong. Mah, wanjh karrimarrmarrnin dja karridjalnjilngmaknin kore nungka kanngehkengkenh.”
ISA 25:10 Nawu Yawey kabolknahnan kondah kunwaddekimuk Zion. Dja bininj nawu birrikang kubolkkimuk Moab, wanjh nungka kabenmelme kore kurorre yiman kayime bininj kamelme kurduk ngarre bulikki kore kurralk.
ISA 25:11 Bedda wanjh kabirriyo kurorre yiman bininj nawu kayibme kore kukku. Bedda nawu kabirriburlumerren dja kabirriyimerren bu birrikurdumak, wanjh nungka kabenmarnbun kabirriyemengalme.
ISA 25:12 Nawu Yawey kabenbun kore kabirridi kunrurrk kunkimuk bedberre. Nungka kabenkukburriwe kore kundjulng.
ISA 26:1 Kaluk yerrekah, bu kuhni nawu Yawey kakurduyime, wanjh nuye bininj kabirriwayini mahni mankong kore kubolkkimuk Judah. Wanjh kabirriwayini bu kabirriyime, “Ngad wanjh ngarrihni kore kukadje kunkimuk, dja minj nangale kanbun kondah. God nungan kankukdjurruddin yiman kayime kawarnamyo kadberre.
ISA 26:2 Mah, wanjh karridangmarrhma manbu gates mankimuk duninjh ba bu birrimak bininj kabirringimen, bedda nawu kabirridjalwoybukwon God.
ISA 26:3 Ngudda Yawey yibenwon kunmodmikenh duninjh bininj nawu ngundidjalburrbun munguyh, dja ngundidjalwoybukwon.
ISA 26:4 Ngudda bininj rowk, wanjh ngurridjalwoybukwo Yawey munguyh munguyh. Nawu Yawey nungan nadjalkudji kandjalnahnan.
ISA 26:5 Nungka kabenkoluyhwe bininj nawu kabirriburlumerren. Bininj nawu birrihdi kore kubolkkimuk dja minj birrikelemeninj nuye, wanjh bonj, nawu Yawey bakkabakkeng rowk manbu mankimuk warnamyoy bedberre.
ISA 26:6 Bedda bindibuni birriwern birrimarladj bininj, dja bolkkime birrimekbe nawu birrimarladj bininj kabindimarnebolkmelme nawu birriburlumi bininj bedberre kunredkimuk
ISA 26:7 O Yawey, ngudda kanmarnebolhmarnbun ngad bininj nawu ngudda kanmakwan. Ngudda yidjalkudji kandjadme ngad ngarriwarlahkenh bininj bu djal mandjad dja kunmak dorrengh. Dja ngudda yibolhmarnbom ngadberre.
ISA 26:8 Ngad ngarridjalmarrkmang ngudda ke mankarre, yiman kayime ngarridjalre kore manbolhmak ngudda yimarnbom. Dja mak ngundimadbun ngudda. Ngudda wanjh yidjalkudji ngad ngundimarnedjare kukange dorrengh, dja mak ngarridjaldjare ngundingeyburlume kore kubolkbubuyika rowk.
ISA 26:9a Ngaye marnedjare ngudda kukange ngardduk dorrengh! Ngaye marnedjare kukakkuyeng dja mak bu malamalaywi
ISA 26:9b Bu ngudda Yawey yibendjadme birriwarlahkenh bininj rowk, wanjh bedda kunu kabirriborlhme kunmakkenh.
ISA 26:10 Bu ngudda yibenkongibun nawu birriwarre bininj, wanjh bonj, minj bedda kabirriwernhborlhme. Bedda kabirridjarrkyo kore birrimak bininj, dja bonj, bedda wanjh kabirridjalkurduyime kunwarre. Minj mak ngundiburluburlume ngudda Yawey nawu king duninjh.
ISA 26:11 Ngudda yibidwayhmeng ba bu yibenbun, dja bedda minj ngundinan. Ngadjare birrimekbe birriwarre bininj bu ngundinan kore ngudda yibenmarnedjare ngudda ke bininj. Wardi nawu birriwarre bininj kabirriyeme! Dja mak yibenwurlhke bininj nawu ngurriyidko, dja nawu ngundiwirrihme.
ISA 26:12 Ngudda Yawey yidjalkudji kanwon kunmodmikenh, dja mak kanmarnbun ba bu ngarrikukenmeng. Minj ngad ngarrimarnburrimeninj.
ISA 26:13 Ngudda Yawey yidjalkudji God ngadberre. Birribuyika bininj ngandiwohrnawohrnani, dja ngudda Yawey yidjalkudji ngundingeyburlume.
ISA 26:14 Nahni bininj nawu ngandiworhnani wanjh birriyakminj rowk, minj kabirridjaldarrkid. Kukange bedberre minj kabirriyawoyhdolkkan. Ngudda wanjh yibenduy dja yibenwarrewong. Wanjh bolkkime minj nangale bininj kabenburrbun nahni bininj nawu ngudda yibenbularrbom.
ISA 26:15 Yawey, ngudda kanmarnekurduyimeng kunwern ba bu bolkkime ngadberre kunbolk wanjh bolkwarlahmeng. Wanjh kunu birriwern bininj ngundiburluburlume.
ISA 26:16 Yawey, bu ngad ngarrimwam kore ngudda dja ngarriwarnyakmulewarrinj kunnjilngwarre dorrengh, ngudda kandungi dja kanbuni. Wanjh ngarridjaldi yiwarrudj bu ngarriwokdi djal yeleyeledj.
ISA 26:17 Bu ngad ngarrimwam kore kumirrk ke, wanjh ngad ngarriyimi yiman kayime daluk ngalbu kadjakbekkan bu wurdyaw kabibun karrangenkenh. Ngarridjalkayhmi kundjak dorrengh kore kumirrk ke.
ISA 26:18 Dja minj woybukkih ngarriyawmayi, dja wurdyaw yak. Ngad minj njale ngarrimarnbuyinj, dja bonj, ngarridjalbarabom. Bininj rowk kondah kurorre wanjh minj birriyawoyhdarrkiddiwirrinj.
ISA 26:19 Kaluk bininj ngudda ke nawu birridowerrinj wanjh kabirriyawoyhmimbimen, kunburrk bedberre kabirriyawoyhdarrkidmen. Bu ngudda ke bininj kabirrikodjkeyo kore kumidj, wanjh bedda birridolkka dja birrikayhmen kunnjilngmak dorrengh! Ngudda Yawey yibenkangedarrkidwon bininj ke nawu kunkare birridoweng. Ngudda wanjh kanngehke yiman kayime kunberle karrarrkidwon kurorre bu kunkabel.
ISA 26:20 Kandibekka ngudda nawu ngardduk bininj! Ngurringimen kururrk dja ngurridangbalhmen. Nawu Yawey kamre kayiddung warridj, wanjh ngurriwarlkkarrimen waken ngurrimadbun bu nungka kare.
ISA 26:21 Ngurrina! Nawu Yawey kamre kore heavenbeh kahdi. Nungka kamre kondah kurorre ba bu kabenbun birriwarlahkenh bininj nawu birrikurduyimi kunwarre. Yikahwi bininj kabindibun birribuyika dja manmolk kabindikukwarlkan. Kaluk bu Yawey kamre wanjh manbu kurorre kabenkukbebke birrimekbe bininj nawu birridudjindi.
ISA 27:1 Bu kunmekbe kunbarnangarra Yawey kabun mayh nabang duninjh nawu kangeyyo Leviathan. Nahni mayh yiman kayime nayin nawernhkimuk nawu kahdi kurrula, dja munguyh kawake dja mak kakukdornnamerren. Kaluk Yawey kabun nahni Leviathan mandjawakkimuk nuye dorrengh.
ISA 27:2 Bu kunmekbe kunbarnangarra Yawey kabenmarnewayini nuye binihbininj nawu bedda yiman kayime nuye manrakel grapes manbu nungka dudji. Wanjh kayime,
ISA 27:3 “Ngaye Yawey munguyh ngabolknahnan kunbarnangarrawern dja mak bu kunkakkuyeng, dja mak ngabolkdjuhke kukkuwi. Ngaye minj ngabawon nakudji nawu nawarre bu kakilekme.
ISA 27:4 Ngaye minj ngabendjaldung bedberre nawu bininj ngardduk. Bu bedda yimanniwirrinj mikardihkardird wanjh ngaye ngabenbuyi dja ngabenkukwurlhke bu kabirriyakmen rowk.
ISA 27:5 Dja ngadjaldjare bedda kabirrimre kore ngaye ba bu kabirrikurrmerren kore ngabennahnan. Yoh, ngadjare kabirrimre kore ngaye bu kabirridjare kunmodmikenh dorrengh.”
ISA 27:6 Kaluk yerrekah, wanjh bininj nawu Jacob benkebmawahmeng kabirriwernmerren yiman kayime mankolhde kadjordmerren bu kayimerran nakimuk kundulk. Ngayime bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu kabirriwarlahmen yiman kundulk kawernmerren ba bu birriwarlahkenh bininj kondah kurorre kabirrimoyhmang manbarnem manwern ngarre.
ISA 27:7 Nawu Yawey nungka bendungi nuye bininj nawu Israel benkebmawahmeng, bendungi djal kundjalyahwurd. Minj birriwern birridowerrinj nawu Israel nuye bininj. Dja Yawey benbom wernkih duninjh bininj nawu birriwirrihmeng nawu Israel benkebmawahmeng.
ISA 27:8 Yawey bendungi nuye bininj dja benmirndemunkeweng djarreh kore kunred bedberre nawu birridjenbuyika bininj. Benburriweng yiman kayime kunmayorrk kunkimuk kore koyekbeh kabenburriwe bininj.
ISA 27:9 Bolkkime bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirriboddan kore idols. Bu bedda kabirriwarnyakmulewarren dja kabirriwayhke altars nawu idolskenh dja mak kabirriwarddedjubulhme kunwardde ngarre, dja mak kabirriburriwe yehyeng manbu kabirriboddankenh nawu god nawarre kangeyyo Asherah. Bu kuhni rowk kabirrikurduyime, wanjh Yawey kabenmarnebengmidjdan bedberre kunwarrekenh.
ISA 27:10 Bininj rowk kabirriredbawon kunredbubuyika, dja kururrkkimuk kunwern wanjh djal bininj yak, dja kabolkyimerran yiman kubolkdarleh. Mayh kahyo kore kumekbe, dja kahmirndengun kurralk dja kundulk, dja kamirndekodjkeyo kumekbe.
ISA 27:11 Bu kunmekbe karrulkdarlehme wanjh manyende rowk kawarrhme, dja daluk kabirrimre kabirrimoyhmang. Bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh karohroh, yiman kayime kundulk bu kadarlehme, bedda birribodmewong dja minj kabirridjalburrrbun Yawey. Kumekbekenh nungka nawu benmarnbom wanjh minj kabenkongibun, dja minj kabenmarnemimkongiwern.
ISA 27:12 Kaluk yerrekah, bu kunbarnangarrakudji, wanjh Yawey kabenmirndename nuye bininj. Nungka karengehre kabenbebbehmirndemang kore kubolkkimuk kubulkayh mankabo Euphrates dja kore kabolkberrkraworren kunbolk Egypt. Wanjh kabenmirnderohrokme bininj rowk, dja ngudda warridj nawu bininj nuye.
ISA 27:13 Bu kuhni kunbarnangarra kamre wanjh bininj birriwern kabirribekkan manbu trumpet mankimuk duninjh kawernhkayhme. Yawey nuye bininj nawu kabirridowerren kore kunbolk Assyria kabirrimre kore mandulum manbu manbolkdjamun ngarre kunredkimuk Jerusalem. Dja mak bininj nawu kabirrihni kore kunred Egypt, kabirrihdjarrkdi nawu birridjenbuyika kumekbe, wanjh bedda warridj kabirrimre Jerusalem. Dja kunmekbe wanjh birrimekbe bininj kabirrimarneboddan nawu Yawey.
ISA 28:1 Nawu Kawohrnan Rowk kabendung birrikihkimuk bininj nawu Ephraim benkebmawahmeng. Birrimekbe bininj kabirriwohrnan kore kukadje Samaria dja kabirridjare kabirrikimukworren. Bonj, bedda kabirridjalbongun dja munguyh kabirriworromkan! Kuhni kunbolk bedberre kabolkngeyyo Ephraim, wanjh kubolkmak dja manme manwern kadjolengmen kumekbe. Kumekbekenh nahni bininj nawu Ephraimkenh wanjh kabirriburlumerren. Aba, kawarre! Kunyid kabenmarnekurduyimerran dja kunbolk bedberre kadjalwarrhme.
ISA 28:2 Ngurrina! God nawu Kawohrnan Rowk, nakka kabenkarrme bininj nawu birridulkarrekimuk duninjh, dja kabenmunkewe ba bu kabindimarnebolkwarrewon kunred bedberre bininj nawu Ephraim kabirrihni. Nahni bininj nawu Assyriabeh wanjh kabirribularrbun rowk yiman kayime kunmayorrk kunkimuk duninjh, dja yiman kayime mandjewk nakimuk, dja mankurrk mandulmuk, dja mak yiman kundjurrh kunkimuk duninjh!
ISA 28:3 Bininj nawu Ephraim benkebmawahmeng kabirridjalbongun kunbang, dja kabirriburlumerren kunred Samariakenh. Wanjh darnkih kamre bu bedda kabirribolknan kadjalbolkbularrbuyindan bedberre.
ISA 28:4 Kunred Samaria karurrkdi darnkih kubolkmak kore manme kawernmerren, dja bonj, kahdjalyakmen. Kakukwarremen yiman kayime mannguy manmakkaykenh bu kabaldarlehmen, dja yiman mandjoleng manbu bininj kadjalngun dja kayakwon.
ISA 28:5 Bu kunmekbe kunbarnangarra Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh kamre dja bininj nuye nawu kabirridjaldarrkid wanjh kabirrinan nuye kunmakmak.
ISA 28:6 Nungka kabenbidyikarrme bininj nawu kabindidjadme ba bu kabirrikurduyime mandjad duninjh. Mak nungka kabenwon kunngudj bedberre bininj nawu soldiers ba bu minj birribang bininj kabirringime kore kunred bedberre.
ISA 28:7 Bolkkime wanjh bininj kabirrikurduyime kunwarre. Karrbennan bininj nawu prophets dja mak bininj nawu priests bu kabirriworromkan. Kabirribongun kunwern kunbang dja kabirribengmayahme. Birrimekbe nawu prophets bu kabirriwaralnan wanjh minj kabirrimenmenmang. Nawu priests minj kabirrikarremarnbun bu djal mandjad, dja kabirribarabun.
ISA 28:8 Bedda kabirriwehmewehme kore kabirriyerrkan! Kabirridjalbolkwarrewon kunbolk bedberre.
ISA 28:9 Bedda wanjh ngandiwirrihme, dja ngandiyolyolme, kabirriyime, “Ngayh! Nangale mayh? Nangale nungka kabenbukkabukkan? Minj karridjare karribekkan nuye kunwok! Kunubewu nungka kayime bu kabenbukkabukkan wurdwurd birrikilehkilelh dja nawu djal barrken.
ISA 28:10 Bu nungka kayolyolme dja kanbukkan, wanjh kawokdi walakki walakki yiman bu kabenbukkan wurdyaw nayahwurd, dja menyak!” Kuhni ngayekenh ngandimarneyolyolme.
ISA 28:11 Bonj. Bu ngaye minj kandibekkabekkan, wanjh God kabenmunkewe birridjenbuyika bininj ba bu ngurrbenbekkabekkan. Bedda ngundibukkabukkan kundjen bedberre dja kuhni bu ngurrimenmenbekkan God nuye kunwok.
ISA 28:12 God nungan ngundingehkeyi ngudberre, dja bonj, ngurridjalwarnyakminj. Nungka ngundikangemarnbuyi, dja ngudda ngurridjalwokwirrihmeng.
ISA 28:13 Kunmekbekenh nawu Yawey kamunkewe kunwok nuye dja ngudda ngurriyime bu nungka kawokdi yiman kayime daluk kabimarneyime wurdyaw nakilehkilelh. Ngudda minj ngurridjare ngurribekkan, dja kuhni minj ngurrimenmenbekkan. Kumekbekenh kunu kunyid kawernmerren ngudberre. Bu ngurrire wanjh ngurrimankan. Bininj birribang kabirrimre bu ngundibun ngudberre, wanjh ngundidarrkidmang dja ngundidukkadukkan ngundibongkarrme.
ISA 28:14 Bolkkime kandibekkabekka, ngudda bininj nawu ngurriburlumerren kondah kunred Jerusalem, ngudda nawu ngurrbenmarnewohrnawohrnan nahni bininj rowk. Ngurribekka kunwok nuye nawu Yawey bu bolkkime kawokdi.
ISA 28:15 Nawu Yawey kayime, “Ngudda ngurriyolyolmerren dja ngurriburlumerren, ngurriyime, ‘Ngad wanjh karringurdkeng kundowikenh, dja minj karrikolung kore kumidj. Bu kundjak kunkimuk kamre, wanjh karringehme, minj karridowe. Ngad wanjh karridjalkurrehkurren ba bu karridjaldi kamak.’ Kuhni ngudda ngurriyime.
ISA 28:16 Mah, wanjh bolkkime kandibekka ngaye Yawey dja ngawernhworhnawohrnan rowk. Ngurrina, ngaye ngawarddekurrme manwarddebala mankimuk kore kukadje Zion, ba bu kunrurrkmak kahdi kaddum mahni kunwardde ngardduk, dja minj karokan. Mahni kunwardde wanjh manwarddemakkaykenh, dja bininj nawu kahdi kumekbe minj kakangewarremen.
ISA 28:17 Dja mak ngaye rohrokme ngudberre dja djaddjadme, ba bu nganan kunwarre ngurrikurduyime. Kaluk ngamunkewe kunmayorrk dja mankurrk ba bu kadjalwe ngudberre kunwok kore ngurrikurrekurren, dja mak kundjurrh kabolkbularrbun kore ngurriwarlkarren.
ISA 28:18 Bu kumekbe kayimerran, wanjh kundowikenh ngunbun, dja woybukkih ngurrikukkolung kore kumidj. Bu manbu kundjak kunkimuk kamre, wanjh ngurridjaldowe.
ISA 28:19 Manbu kundjak kunkimuk ngunbun malamalaywiwern, dja mak kunbarnangarrawern dja mak kunkak rowk, wanjh kamre ngunbun.” Bu kuhnikenh ngurrimenmenbekkan, wanjh ngurriwernhkelemen.
ISA 28:20 Ngudda ngurriyime yiman kayime bininj nawu kayawan kore nungka kakodjkeyo, dja bonj, minj kakarrme kunmadj namak, dja balangkid nuye nadjaldedjumbung.
ISA 28:21 Ngurriburrbu Yawey bu kurduyimeng kore kunwarddekimuk Perazim, dja mak kore kabbal Gibeon. Nungka karrolkkan dja kayawoyhkurduyime kondah, karrurrkmirri bu kunbuyika duninjh kakurduyime. Nungka wanjh kakurduyime kore kayingkihkarremarnburren. Ngad bininj minj karriwernhburrbun.
ISA 28:22 Mah, wanjh bolkkime ngurringurdmen bu kandidjekmiwon. Bu burrkyak, wanjh wirlmurrng mandulmuk ngundukkadukkan dja minj baleh ngurrikelerlobme. Yawey nawu kawohrnan rowk, dja narrulkarrekimuk duninjh, wanjh nungan nganyingkihbengdayhkeng kore nungka karremarnbom bu kamre kabolkbularrbun kadberre kunbolk rowk.
ISA 28:23 Kandibekkabekka! Kandiwokma dja kandimenmenbekka bu bolkkime marneyime.
ISA 28:24 Ngurriburrbun bininj nawu farmers. Bedda kabirrikulkbun kabbal ba bu kabirrimimburriwe kunmim manbu manmekenh. Bininj nawu farmer kabirridjaldjalkmire dja kamarnmarnbun kunrorre ba bu kamak kamimburriwe kumekbe.
ISA 28:25 Nungka kamimburriwe yiman manmim manbu caraway, dja nuk manbu cummin. Dja mak karrudjen manmimbuyika yiman manbu wheat dja barley, dja mak spelt. Kamimdudjeng rowk kore nungka kadjare.
ISA 28:26 God nuye kabibukkan ba bu kawernhburrbun bu manme kadjordmiwe.
ISA 28:27 Ngayime mandjoleng manbu carraway dja mak cummin, nakka minj kamang manmim ngarre bu mankimuk tractor kabun. Burrkyak, nungka kakan kundulkyahwurd bu kabun dja kamimmang ngarre.
ISA 28:28 Dja mak ngurriburrbun bininj nawu kamanamang manmim manbu wheat. Nungka kabun walakkih ba manmim kamimwarrhme, dja kabmimdjubulhme manwarddebala dorrengh ba bu kamarnbun kandidjawa flour. Nawu farmer kawernhburrbun, dja nakurdumak.
ISA 28:29 Kuhni rowk Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh kabenbukkabukkan bininj. Bu nungka kayingkihkarremarnbun, wanjh munguyh kakurduyimerran. Nungka wanjh mayaliwern duninjh dja mak kaburrbun kunmakmak rowk.
ISA 29:1 Ngudda nawu ngurrihni kukadje Jerusalem. Kumekbe kahdi manbu altar God nuye, dja king David bolkmey dja yoy kumekbe. Dja bonj, Jerusalem kabularrbuyindan! Kunubewu kudjewk kunkudji dja nuk kunwern bu ngurrikarrme mulil ngudberre, wanjh bonj.
ISA 29:2 Wanjh ngaye God nawu Yawey ngamre kunyid dorrengh kore Jerusalem. Ngudda ngurribolkngeybun God nuye altar, dja bu ngaye ngamre ngudda wanjh ngurrikangewarremen duninjh bu ngurrinan kunkurlba kakurlbare balehbaleh kore kukadje ngudberre. Kakurlbawernmen yiman kayime kore altar manbu mankimuk.
ISA 29:3 Yoh, ngaye ngamre kunyid dorrengh, dja ngadjaldi darnkih yiman bu ngawakbuyingun ngudberre. Ngaye ngamarnburren bu bun ngudberre.
ISA 29:4 Ngaye wanjh bun dja kukburriwe ngudberre. Ngudda ngurridi kanjdji kurorre dja bu ngurriwokdi wanjh ngurriwokyahwurd kanjdji kore kundjulngbeh yiman mam kawokdi!
ISA 29:5 Kaluk bu kuhni kayimerran ngudberre, wanjh Yawey Narrulkarrekimuk Duninjh kamre kundjalburrikudji bu ngunngehke ngudberre. Nungka kamre yiman namarrkon kunkimuk duninjh. Wanjh bininj nawu ngundiwirrihme kabirribekkan karrurldurlme wernkih duninjh, dja mak kabirribekkan kabolkrokarokan. Bedda nawu birribang, dja bonj, nawu Yawey kabenkukburriwe yiman kundjulng dja kundalkdarleh bu kunmayorrk kahbun. Nawu Yawey kabenkukkinje rowk yiman manbirlukimuk duninjh.
ISA 29:7 Bu kunmekbe rerrih birrimekbe bininj kore kubolkbubuyikabeh nawu kabirridjare kabirribun Jerusalem kore God nuye altar kahdi, wanjh kabirridjalyakmen rowk! Bedda birrimwam army dorrengh darnkih kore Jerusalem bu bindiwakbuyinguneng dja birridjareni bindibuyi bininj kumekbe, wanjh bonj, kabirridjalyakmen yiman kayime bukirri wanjh kayakmen. Bininj nawu kabukirrinan, wanjh karrolkkan, dja bonj, minj kayawoyhnan kore kunkak bukirrinang.
ISA 29:8 Ngayime yiman bininj nawu kamarrwedowe dja kabukirrinan manme, bu karrolkkan, wanjh kadjalmarrwe! Dja wardi bininj nawu kakombukdowe kabukirrinarren kabongun kukku, bu karrolkkan kahdjalkombuk dja kabekkarren bu kangudjwarremen. Wanjh kuhni kayime nawu birribang bininj bu Yawey kabenngurdke kore kabindibun bininj nawu kabirrihni kore kuwarddekimuk Zion ngarre Jerusalem.
ISA 29:9 Mah, wanjh ngudda bininj nawu Jerusalem ngurrihni, ngurridjalmarnburrimen bu ngurriwernhmayahme dja ngurribengwarrmen. Yuwn bu ngurribolknan, dja ngurrimenborledmen kore ngurrinan. Dja mak ngurrimarnburren bu ngurribengkokan kunbang yak. Minj ngurribongun dja bonj, ngurridjalmankan!
ISA 29:10 Nawu Yawey nungan ngunkodjkekurrmeng ba bu ngurridjalkerroweng. Dja mak benmimbalhmeng kunmim bedberre nawu prophets ba bu minj njale kabirrimenburrbun. Bininj nawu kabirriyingkihburrbun kore kamre yerrekah, wanjh bedda warridj Yawey benkodjbarrkbom.
ISA 29:11 Wanjh bolkkime minj ngurrimenmenbekkan kore ngaye bukkabukkan. Ngurriburrbu. Bu Kunwok ngardduk yiman kabimbuyindi kore scroll, dja nahni djurra karrornnamerren wernkih duninjh, seal dorrengh. Wardi ngurrika nahni scroll dja ngurriwon bininj nawu kabimngeybun, dja nungka kayime, “Ngaye minj ngabimngeybun, dja bonj, nahni scroll kakarrme seal, dja minj ngaye ngamarrhmang.
ISA 29:12 Dja kunubewu ngurriwon nabuyika bininj dja ngurrimarrkdjawan, “Wardi yibimngeybu ngadberre!” Dja namekbe bininj kayime, “Aba, ngaye ngawakwan bu ngabimngeybunkenh.”
ISA 29:13 Wanjh ngurribekkabekka kore nawu Yawey kayime ngudberre, “Nahni bininj ngandimarneboddan bu djal kunwokwi, dja minj kore kukange bedberre. Bu bedda ngandiburlume kore yiwarrudj, wanjh djal bedberre mankarre kore bininj kabirrikarremarnbun, dja yuwn bu ngardduk.
ISA 29:14 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngabenyawoyhkangebarrhke nahni bininj, kore kunwernkenh ngabenbukkan. Bedda nawu birrimayaliwern, wanjh bedberre kunmayali kadjalyakmen. Dja mak bininj nawu birrikodjkuludjad, wanjh bedda yiman kabirrikodjkuluyahwurdmen.”
ISA 29:15 Bininj nawu kabirriyime, “Minj nangale kannan ngad bu karrikurduyime kunwarre! Minj nangale kaburrbun!” Bedda wanjh kabirrikkurduyime kunwarre kore kunkak duninjh, dja kabirriyime yimankek bu kabirriwarlkayindi kore Yawey minj kabenmayaliburrbun kore kabirrikarremarnburren.
ISA 29:16 Wanjh ngabenmarneyime, ‘Ngudda wanjh ngurridjalborledke rowk! Ngurriburrbun nawu potter kamang delek dja kamarnmarnbun cup dja bowl. Yiddok nahni cup dja bowl kabimarneyime nawu potter, “Ngayh! Ngudda minj kanmarnbuyi. Ngudda minj njale yiwernhburrbun!” ’
ISA 29:17 Kandibekka. Kunbuyika kakurduyimerran wanjh darnkih kamre. Manbu karrulkwern kore Lebanon wanjh kabolkyimerran kabbal kore manme kawernmerren, dja mak kabbalbubuyika wanjh kabolkyimerran kuberrk duninjh.
ISA 29:18 Bu kuhni kunbarnangarra kamre, wanjh nawu birribengwarr bininj kabirriwokbekkan kunwok manbu kawokbimbuyindi kore scroll. Dja mak nawu birrimimbunje bininj kabirriyawoyhbolknan dja minj kabirridjalni kore kubolkmunun.
ISA 29:19 Bininj nawu minj kabirriburlumerren, wanjh kabirrimarnemarrmarr nawu Yawey. Dja Yawey nawu Nadjalmak Duninjh Bedberre Israel bininj, wanjh kabennjilngmarnbun nawu birrimarladj bininj.
ISA 29:20 Dja bininj nawu birribang, wanjh kabirridjalkukyakmen. Bininj nawu kabirridjekmiwon nawu God, wanjh bedda warridj kabirridjalkukyakmen. Bininj nawu kabirridjalburrbun kunwarrekenh, wanjh God kabenbularrbun.
ISA 29:21 Dja mak kabenbularrbun bininj nawu kabirrikurrehkurren dja kabindiyolyolme birrimak bininj kore court. Nahni birriwarre bininj kabirriwarnyak kunwoybuk.
ISA 29:22 Kunmekbekenh kunu nawu Yawey kawokdi. Nungka nawu bingehkeng Abraham wanjh kuhni kabenmarneyime bininj rowk nawu Jacob benkebmawahmeng. Wanjh yimeng, “Ngudda nawu Jacob nuye bininj, minj ngurriyawoyhyeme, dja minj ngurriyawoyhkele.
ISA 29:23 Kaluk ngurrbennan wurdwurd nawu ngaye won ngudberre kunbid ngardduk, wanjh kandimarneyime bu ngaye Ngadjalmak Duninjh, ngaye nawu Jacob nganmarneboddanj. Ngudda mak kandingeyburlume dja yuwn bu kandingeywarrewan. Ngudda wanjh kandidjalkengeme ngaye nawu Israel nuye God.
ISA 29:24 Bu kuhni rowk kayimerran, wanjh bininj nawu birribengwarr kabirriborlhme dja kabirrimayalimakmen. Dja mak bininj nawu kabirriwokkihnjurluhnjurlukme, wanjh kabirridjare kabirriwernhborlhme.” Kuhni rowk nawu Yawey yimeng.
ISA 30:1 Nawu Yawey kayime, “Nahni bininj yiman ngaye ngardduk wurdwurd minj ngandiwokmang, dja ngandidjdalwokwe ngardduk. Wanjh kunyid kamre bedberre. Bedda kabirrikarremarnburren kore djal bedman, dja minj ngardduk. Kabirriraworren birribuyika bininj ba bu kabirribidyikarrmerren. Dja ngaye ngardduk Namalngmakkaykenh minj benbengdayhkeyi bu kunmekbekenh. Bedda kunu kunwarre duninjh kabirrikurduyime.
ISA 30:2 Nahni bininj kabirrire kore kunbolk Egypt dja kabirrimarrkdjawan nawu Pharoah bu nungka kabenbidyikarrme dja kabennahnan. Kabirriyawan kunbolk kore kabirringehme. Bedda minj ngaye ngandidjawayi, dja kawarre.
ISA 30:3 Bonj. Marneyime ngudberre bu Pharoah minj ngunwernhnahnan, dja kunu ngurriyemengalme. Ngudda ngurridjare ngunngehke, dja burrkyak, ngurridjalnjilngwarremen.
ISA 30:4 Ngudda ngurrbenmunkeweng bininj birrikihkimuk ngudberre kore Egypt dja birrikang ngudberre kunwok, dja bedda ngokko birribebmeng kore kunred Zoan dja mak kore kunred Hanes.
ISA 30:5 Bonj. Ngurriwarreworren. Bininj kore kunbolk Egypt minj ngundibidyikarrme, dja kunu ngurribarabun dja ngurriyemengalme.” Kuhni yimeng God nawu Yawey.
ISA 30:6 Nawu God wokdanj dja yolyolmeng mayh nawu kahyo kore kubolkdarleh kabolkngeyyo Negev, wanjh nganmarneyimeng, “Ngudda bininj nawu Judah ngunkebmawahmeng, ngudda ngurrbenmunkeweng yikahwi bininj ba bu kabindimarrkdjawan bininj nawu Egypt kabirriyo. Ngudda ngurridjare bu bedda yimankek ngunbidyikarrme. Dja bininj nawu ngurrbenmunkeweng wanjh birridahkendoy baladji manwern njalenjale manbu manmak, ba bu kabindikarremulewan nawu Egypt bininj. Birrikurrmeng rowk kore donkeys dja camels bedberre bu kabirrikanahkan. Wanjh bolkkime kabirrire kore kubolkwarre duninjh. Kunubewu mayh nabang duninjh kare kumekbe, yiman lions dja mak nabang duninjh nayin nawern. Bonj, wanjh kabirribarabun. Bininj nawu Egypt kabirridi minj ngunbidyikarrme. Bedda birringudjyak. Ngaye ngabenngeybun ‘Rahab ngalbu daluk minj kabidrokan.”’ Kuhni yimeng Yawey nawu God.
ISA 30:8 Dja mak God nganmarneyimeng, “Mah, yiray yibimbun rowk bedberre kore manbalabala, dja mak kore djurra nawu scroll. Kaluk kabirribimngeybun ba bu kabirriburrbun munguyh kore ngayimeng bedberre.
ISA 30:9 Nahni bininj wanjh munguyh ngundiwokwe dja kabirrikurrehkurren, dja minj kabirridjare ngandibekkan kore ngaye nawu Yawey ngabenbukkabukkan.
ISA 30:10 Bedda kabindimarneyime bininj nawu kabirrinan kunwoybukkenh, ‘Ngurringurdmen, dja minj ngurriyawoyhnan kore kunwoybukkenh!’ Dja mak kabindimarneyime nawu prophets, ‘Yuwn bu kandibengdayhke kore kunmakkenh! Yuwn bu kandimarneyime kunwoybukkenh. Ngad wanjh ngarridjare ngarridjalmayalikarrme djal ngadberre.
ISA 30:11 Ngudda nawu prophets wanjh munguyh kandidabke kore ngarridjare karrire manbolh ngadberre. Wanjh kandibawo! Yuwn bu kandibengdayhke kore kunngey nuye God nawu Nadjalkudji Nadjalmak Duninjh kore Israel!”’
ISA 30:12 Kunmekbekenh nawu Nadjalkudji Nadjalmak Duninjh kore Israel kayime, “Ngudda kandiwokburriweng kore ngaye bengdayheng ngudberre. Ngudda ngurridjare bu ngurridjalbang dja ngurridjalkurrehkurren.
ISA 30:13 Bonj, wanjh ngaye djadme ngudberre dja ngurridjalwarre. Ngudda yiman kayime manrurrkmak, dja med, kundjalburrikudji ngurriwarrwarrhme yiman kunrurrk manbu karurrkwarrhme.
ISA 30:14 Ngudda wanjh ngurridjalwarreworren, dja minj mak ngurriyawoyhkurduyime kunmak. Ngurridjalbarabun rowk dja minj ngurriyawoyhbidyikarrmerren.”
ISA 30:15 Kuhni wanjh Yawey nawu Kawohrnan Rowk, dja Nadjalkudj Nadjalmak Duninjh kore Israel, wanjh kayime, “Ngayimeng ngudda ngurriwarnyakmulewarren dja ngurringehmen kore ngaye, dja wanjh ngaye ngehke ngudberre. Bu ngudda ngurringurdmen dja kandidjalwoybukwon ngaye, wanjh ngurringudjmakmen. Kuhni ngaye marneyimeng.
ISA 30:16 Dja ngudda kandimarneyimeng, ‘Aba, ngad wanjh ngarrimorneni djarrang ba bu ngarridjalkelerlobme. Ngad wanjh ngarrimang djarrang nawu kabirrirlobmerlobme werrkwerrk ba bu ngarringehkerren!’ Kuhni ngurriyimeng. Dja med, bininj nawu ngundikadjung wanjh bedda werrkwerrk duninjh ngundingudjkadjung, dja ngundiyurrhke.
ISA 30:17 Ngudda ngurriwern bininj dja ngurrikelerlobme bu ngurrinan nadjalkudji bininj kamre ngunbun! Bu ngurrbennan kunbidkudji bininj nawu birribang, wanjh ngurridjalkelerlobme! Ngudda wanjh ngurrimirndeyahwurdmen rowk. Kaluk kahdjaldjabdi kundulk dja flag nakudji ngudberre kore kurrulum.”
ISA 30:18 Kaluk Yawey kadjaldjare ngunkongibun ngudberre. Nungka kadjare karrolkkan ba bu ngunbidyikarrme kunkongi nuye dorrengh. Nungka nawu Yawey munguyh ngundjadme bu djal mandjad, dja bininj nawu kabirriwoybukwon wanjh kabirridjalmarrmarr kore nungka.
ISA 30:19 Ngudda nawu ngurrihi kunred Zion, ngudda nawu kukadje Jerusalem ngurrihyo, wanjh kaluk ngurribawon munguyh kore ngurrinalkbun. Nawu Yawey ngunbekkabekkan bu ngurrikayhme nuye dja ngurridjawan bu nungka ngunbidyikarrmekenh. Wanjh werrkwerrk ngunbidyikarrme. Nungka mimkongiwern duninjh.
ISA 30:20 Nawu Yawey kadjare ngurriborlhme nuye. Kunmekbekenh nungka ngunwon kunrayek duninjh bu djal yikahwi. Kuhni kayime dja nungka kadjare ngurrinan kunmim ngudberre, dja minj ngurriyawoyhyawayawan Yawey. Nungka wanjh munguyh ngunbukkabukkan.
ISA 30:21 Bu baleh ngurrire kore kubolkdjakku dja nuk kubolkkukkun wanjh ngurriwokbekkan Yawey kawokdi kore kurredj ngudberre, kayime, “Mahni manbolh manmak, wanjh kuhri ngurridjallay!”
ISA 30:22 Bu kunmekbe kayimerran, wanjh ngurriburriwe nawu idols ngudberre. Nakka yiman silver dja gold ngurrimarnbom, dja bonj, ngurridjalburriwe yiman nawarrewarre nawu kukbanj duninjh, dja ngurrbenmarneyimen, “Bonj, ngurriray!”
ISA 30:23 Nawu Yawey ngunmarnemunkewe mandjewk ba bu manmim ngurrimimburriweng wanjh kadjordmerren. Kaluk nungka kamarnbun manme manwern kambebme ba bu ngudda dja nawu mayh ngudberre ngurringun kunwern. Nawu mayh ngudberre kabirridalkngun kore kabbal manbu karralkwernmen.
ISA 30:24 Yiman bulikki dja mak djarrang nawu donkeys, bu kabirrikurlkmarnbun ngudberre, wanjh kabirringun mandjalwern manme.
ISA 30:25 Kaluk bininj nawu ngundiwirrihme kabirribarabun, dja birriwern kabirridowerren kore kabirriburren. Dja mak kunrurrk bedberre kawarrwarrhme. Bu kuhni kayimerran, wanjh kukku manbowern kabore ngudberre kore mandulum dja kore kuwarddekimuk.
ISA 30:26 Bu kuhni kakurduyimerran, wanjh nawu dird kahbame yiman kayime kundung, dja mak nawu kundung kahwernhbame kunkimuk duninjh kangudjwernmerren yiman seven kunbarnangarra! Kuhni rowk kayimerran kore kunmekbe kunbarnangarra bu nawu Yawey kabenmarnbun nuye bininj, kamarnbun bedberre bininj nawu nungka benlonbom.
ISA 30:27 Ngurrina kuhri! Yawey nawu Nangeykimuk kamre djarrehbeh. Nungka kayiddung wernkih duninjh, dja kamre manbirlukimuk dja kunngol dorrengh! Nungka kayiddung bu kawokdi kunwok kunrayek. Kaluk nuye kunwok kayime kunak manbu kabenbularrbun bininj.
ISA 30:28 Bu nunkga kabuhme nuye kunngolek, wanjh yiman kayime kundjurrh manbu kabenkebngakme birriwern bininj. Nungka yiman kabenkukburdehme birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika bedberre dja kabendjaddjadme bininj rowk. Nungka wanjh kabenkanahkan kore kubolkwarre, yiman bininj kakan djarrang.
ISA 30:29 Dja ngudda, ngurriwid. Ngudda nawu bininj nuye, wanjh ngurriwayini kunnjilngmak dorrengh. Ngudda ngurrikarrme mulil nuye nawu Yawey kore ngurrikakwayiniyerrkan nuye. Yikahwi ngudberre kabirribuhbuhme nawu flutes bu ngurridjarrkbidbun kore mandulum nuye Yawey nawu manwarddekimuk duninjh ngudberre ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng.
ISA 30:30 Nawu Yawey kawokdi wernkih duninjh yiman king nakimuk duninjh ba kabenmarnbun birriwarlahkenh bininj kabirriwokbekkan. Nungka mak kabenmarnbun ba bu kabirrikurdunan nungka kawernhyiddung, dja kabendung bedberre manbirlukimuk dorrengh, dja mak bu kabenmarnemunkewe mandjewk nawernhkimuk, namarrkon dja mak mankurrk dorrengh.
ISA 30:31 Kaluk nawu Yawey kawokdi wernkih duninjh bu kabendung bininj nawu birrikang kunbolkkimuk Assyria. Nungka kabenbun kundulkwi nuye dja bedda kabirriwernhkelemen.
ISA 30:32 Bu nungka kabenbun, kabenbun, kabenbun kunkarndudj nuye wanjh bininj nuye yiman bedman kabirribun drums dja guitar! Dja nawu Yawey kabenbun kunberlwi nuye nawu Assyriahbeh bininj.
ISA 30:33 Kunkare duninjh nawu Yawey bimarneyingkihbolkmarnbom nuye king nawu kawohrnan kore Assyria. Kunmekbe kunbolk kabolkngeyyo Topheth, dja kudjorlokkimuk, dja mak kudjorlokwarlah. Kunrerrng kunwern kahdi kumekbe. Kaluk nawu Yawey kabuhme yiman manbirlukimuk dja kabikukwurlhke namekbe king nawu kawohrnan kore kunbolk Assyriah.
ISA 31:1 Yikahwi bininj kore ngad wanjh kabirrire kubolkkimuk Egypt dja kabindidjawan nawu Egpytbeh bininj bu kabindibidyikarrme. Birrimekbe bininj kabirriyime, “A, nawu Egpyt bininj bedda kabirrikarrme djarrang dja chariots nawern duninjh, dja birriwern soldiers kore army bedberre. Wanjh bedda yimankek kandibidyikarrme!.” Kawarre! Birrimekbe bininj minj kabirridjawan Yawey, nawu God Nadjamun Duninjh kadberre nawu Israel kankebmawahmeng.
ISA 31:2 Nungka nawernhmayaliwern dja kabenwon kunrayek duninjh bedberre birriwarre bininj. Minj kamayaliborledmerren kore nungka kawokkurrmerren. Nungka kabenbun birriwarre bininj, dja mak birribuyika nawu kabirridjarrkkurduyime kunwarre.
ISA 31:3 Bininj nawu birrikang Egypt, nakka djal bininj, dja yuwn bu yiman kayime gods. Bedberre djarrang wanjh djal djarrang duninjh, dja minj kahdjaldarrkid munguyh. Bu Yawey kabenmarnekurduyime kore nungka kadjare bu kabenbun birriwarre bininj dja birribuyika nawu kabindibidyikarrme, wanjh bedda rowk kabirrimankan dja kabirriyakmen.
ISA 31:4 Nawu Yawey nganmarneyimeng, “Yiburrbun bu nabang duninjh lion kabun mayh nawu sheep, dja kunubewu birriwern shepherds kabirrimirndemornnamerren ba bu yimankek kabirriwayhke namekbe lion. Bedda kunubewu kabirriwernhkayhme, dja bonj, nahni lion kadjalkukngun mayh nawu bom, dja minj kakelerlobme. Mah, kuhni karohrok bu ngaye Yawey nawu nawernhdulkarrekimuk duninjh bu ngamkolung kore kuwarddekimuk Zion ba bu ngabenbun birriwarre bininj kumekbe, wanjh minj nangale bininj ngandidabke.
ISA 31:5 Ngaye Yawey dja ngarrulkkarrekimuk duninjh. Ngaye ngabolknahnan kukadje Jerusalem yiman kayime mayh karolkan kaddum bu kabennahnan yayaw ngarre. Ngaye wanjh ngabenmarnedjurruddi bininj kore Jerusalem, dja ngabenngehke. Ngaye wanjh ngabendarrkidbawon ba bu kabirridjaldarrkid.”
ISA 31:6 “Mah, ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, ngudda kandiwokweng dja kandinjirrkeng ngaye ngadjalkudji, wanjh bolkkime ngurrimdurndeng kore ngaye.
ISA 31:7 Bu ngurrimdurndeng, wanjh kunmekbe kunkodjke ngurriwern rowk ngurridjalwarnyakmen manbu silver dja gold idols nawu ngurrimarnmarnbom kunbid ngudberre kore kunwarre ngurridjareni.
ISA 31:8 Kaluk kubolkkimuk Assyria kabolkyakmen. Yuwn bu bininj kabirribolkyakwon, dja ngaye ngabenbun rowk. Soldiers nawu Assyriabeh wanjh kabirrikelerlobme kore kabirriburrenkenh, dja nawu birringudjbang bininj nawu Assyriabeh, wanjh kabirringime kore kabirridjalbongdi.
ISA 31:9 Dja mak bininj nawu kabenmarnewohrnawohrnan bedberre kabirriwarnyakmulewarren kunkele dorrengh. Dja nawu birrikihkimuk soldiers wanjh kabirriwernhkelerlobme! Kuhni rowk ngaye Yawey ngayime. Bininj kore kunredkimuk Jerusalem ngandimarneboddan dja ngandimarnekinje mayh bedberre ngayekenh.”
ISA 32:1 Kandibekka! Kaluk yerrekah nakudji namak king kawohrnan kunmak dorrengh dja minj kakurren. Birribuyika bininj nawu birrikihkimuk wanjh bedda warridj kabirriwohrnawohrnan dja kabindidjadme bininj rowk kore djal kunmakkenh.
ISA 32:2 Bu kunmekbe kabolkyimerran, wanjh birrimekbe bininj nakka birrimak. Bedda kabirridjalkurduyime kunmak bu kabindiwernhnahnan dja kabindibidyikarrme bininj rowk. Dja mak kabindimarnekurduyime bu djal kunmak dorrengh.
ISA 32:3 Bu kunmekbe kabolkyimerran, wanjh birriwern bininj kabirrimakmen. Nawu birrimimbunje bininj wanjh kabirribolknan dja kabindinan birribuyika. Dja mak bininj nawu birribengwarr wanjh kabirriwernhbekkan ba bu kabirriwokmenmang kore birribuyika kabirriwokdi.
ISA 32:4 Bininj nawu birrimayaliwarre wanjh nakka kabirrimayalimakmen ba bu kabindiborlhme birribuyika, dja kabirriyingkihkarremarnburren kore kunmak. Dja mak bininj nawu kabirriwokdungdurlurlme wanjh kabirriwokmakmen ba bu birribuyika bininj kabindiwokmenmang.
ISA 32:5 Bolkkime bininj kabindiburlume nawu birrikodjkuluyak bininj, dja kabirriyime yimankek nakka birrikodjkuludjad. Kaluk yerrekah wanjh bonj, kabindiwokburriwe bedberre. Bolkkime bininj kabindiburlume nawu birriwowarre bininj, dja yerrekah bonj, bedda kabindidjalwarrewan.
ISA 32:6 Nawu birrikodjkuluwarre bininj, wanjh kabirriyolyolme kunwarrekenh dja minj kunwoybukkenh. Bedda wanjh kabirridjalmayaliyawarren ba bu kunwarre kabirriyime. Bedda minj kabirriburrbun kore God kadjare, dja mak kabirringeywarrewan nawu Yawey. Minj mak kabindibidyikarrme bininj nawu kabirrimarrwe dja nawu kabirrikombukdowe. Minj kabindiwon manme, dja minj mak kabindibowon kukku, dja kabindidjalkaybun.
ISA 32:7 Bininj nawu birriwowarre wanjh munguyh kabirridjalkurduyime kunwarre. Bedda kabirrikarremarnburren kore kunwarre kabirrikurduyime bu kabindiwarrewon nawu birrimarladj bininj. Minj kabindiwokmarrkmang bu nawu birrimarladj bininj kabindikayhme bu kabirriyawarren dja kabirridjare birrimak bininj kunubewu kabindibidyikarrme bedberre.
ISA 32:8 Dja bininj nawu birrimak, wanjh nakka kabirrikarremarnburren dja kabirridjalkurduyime kunmak, dja minj kabirribawon manbu kunmakkenh.
ISA 32:9 Ngudda daluk ngalbu ngurridjaldi kamak rowk, wanjh kandibekkabekka. Ngudda minj ngurrikangewarre, dja ngurriburlumerren, wanjh kandiwokmarrkma kore bolkkime ngawokdi.
ISA 32:10 Bolkkime ngurridjalnjilngmak, dja med, bu kundjewk kunkudji kamre, wanjh manrakel manbu grapes kadjaldarlehmen rowk, dja mak manme manbu manbarnembubuyika, wanjh bonj, kayakayakmen rowk. Kunmekbekenh wanjh ngurrikukdeldelme kunkele dorrengh.
ISA 32:11 Ngudda daluk wanjh bolkkime ngurriyimerren bu ngudda ngurridjaldi kunmodmikenh, dja minj ngurrikele. Wanjh bonj, ngurrikukdeldelmen dja ngurrimadjyerrkerrimen dja ngurridjongburrimen nawarre kunmadj manbu kundowikenh.
ISA 32:12 Ngurridjalberrekalkburrimen bu ngurrinan kubolkmak ngudberre kabolkwarremen, dja bu ngurrinan manbarnemmak kayakmen rowk.
ISA 32:13 Dja mak bu ngurribolknan kunbolk ngardduk kore ngardduk bininj kabirrihyo, wanjh manbu mikardihkardird kawernmerren dja kabolkwarrewon mahni kunbolk rowk. Yoh, dja ngurrinalkbu bu ngurrinan kururrkwern kore bininj birriyoy kunnjilngmak dorrengh, dja bolkkime minj kabirriyawoyhnjilngmarnburren kunmekbe.
ISA 32:14 Kaluk bu ngurrbennan soldiers rowk kabirridjalbolkbawon manrurrkkimuk bedberre, dja kabirridjalyakmen. Dja mak ngurrinan kore kururrkwern kunredkimuk ngudberre wanjh bonj, bininj kayakmen, dja mayh nabang kahmirnderri munguyh, yiman donkeys dja sheep dja goats.
ISA 32:15 Kaluk yerrekah God kanyawoyhmarnemunkewe nuye Namalngmakkaykenh kore kaddumkah. Bu kuhni kabolkyimerran wanjh kubolkdarleh kamarnburren kabbal kore karrulkwernmerren manbu manbarnemmak. Dja kabbal kore manme karrudjindi wanjh kakukyime yiman jungle manbu manngarrekihkimuk!
ISA 32:16 Bu kuhni kabolkyimerran wanjh bininj rowk kabirrikurduyime kunmak, dja mak kabirridjadmerren bu djal mandjadkenh. Kunmekbe kore nawu Yawey kadjare.
ISA 32:17 Birriwern bininj kabirridjalkurduyime kunmak, dja kunmekbekenh kunu wanjh kunmodmikenh kabenmarnebebme. Bedda wanjh kabirridi kamak rowk, dja minj mak kabirriyawoyhkelemen.
ISA 32:18 Ngardduk bininj rowk kabirridjalyo kore kubolkmak dja kunmodmikenh dorrengh. Minj njale kabenmarnerurrkbakke, dja mak minj nangale kabenkangewarrewon kumekbe.
ISA 32:19 Yoh, ngudda wanjh ngurridi kamak rowk. Dja bu mankurrk mankimuk karrulkbakkabakke kundulk rowk kore kurrulkwern, wanjh ngudda kamak ngurrihni. Dja mak bu kunrurrk rowk karurrkwarrawarrhme kore kuredkimuk ngudberre, wanjh kadjalmak ngudberre!
ISA 32:20 Bonj, bu kuhni rowk kayimerran, wanjh kunu God ngunmarnekurduyime kunmak nuye. Ngudda wanjh ngurridjaldudjen manmim darnkih kukadjid kore kaborlobme kukku. Dja mak ngurrimirndekurrme mayh ngudberre kore balehbaleh ba kurralk kabirringun.
ISA 33:1 Ngudda bininj nawu kandiwirrihme, ngudda nawu ngurridedjdjolkwern, dja mak ngudda wanjh kandiweykang. Minj nangale ngundiweykayi dja minj nangale ngundibuyi. Wanjh bonj, kaluk ngudmanwali kunwarre ngunmarneyimerran. Darnkih kamre kunbarnangarra bu bininj birribuyika ngundimarnedjirdmang dja mak ngundiweykan ngudberre.
ISA 33:2 Ngudda nawu Yawey ngad ngundidjawan bu ngudda kankongibun, dja ngad wanjh ngundidjalmadbun. Kanmurrngrayekwon bu malamalayiwern, dja kanngehke kore kunyid kawernmerren ngadberre.
ISA 33:3 Bu ngudda kamre kanbidyikarrme dja yiwokdangen, wanjh yiwokyime namarrkon kangurdulme ba bu bininj rowk kabirrikelerlobmerren, bedda nawu ngandibuyi ngadberre! Bu ngudda yirrolkan, wanjh bininj nawu birribolkbubuyikabeh wanjh kabirriyarlarrme rowk!
ISA 33:4 Dja ngudda nawu ngurriwern ngurribubuyika binihbininj, kaluk ngurrbennan birribuyika bininj ngundibun kore ngurriburren, dja ngundimarnedjirdmang yehyeng rowk ngudberre. Bedda ngundimarnebebme yiman djaddedde kabirrimirndewernmerren!
ISA 33:5 Nawu Yawey nakka Nangeywernhkimuk duninjh, dja nungka kahyo kaddum duninjh heaven. Nungka kamre kanmarnbun ngad bininj nawu kunredkimuk Zion, ba bu mandjad karriyime, dja mak karridjalkurduyime kunmakkenh.
ISA 33:6 Nungka kanmarnbun dja minj bininj kandirokayhwe. Nungka mak kanngehke munguyh. Kanbukkabukkan dja kanwon nuye kunmayali. Ngad wanjh karriwokmarrkmang dja karriboddan kore nungka.
ISA 33:7 Ngurrina! Bininj nawu birrimurrngrayek wanjh kabirrikelekayhme kore kurobbe! Dja mak bininj nawu kabindingurdke bininj nawu kabirriburren, wanjh bedman kabirridjalnalkbun kunnjilngwarre dorrengh!
ISA 33:8 Minj nangale karengehre djarreh kore manbolh, dja kunkele kawernmerren. Bininj nawu kabirrikarremarnburren, wanjh kabirridjalwokbakke. Bininj rowk kabirridjalwokburriwerren, dja kabirriwarrewarren.
ISA 33:9 Kunrorre bedberre kabolkdarlehmen yiman kanjilngwarremen, dja kabolkwarrewarremen. Kunbolk Lebanon kadjalbukmen yiman kayemengalme. Dja kubolkmak manbu Sharon, wanjh kabolkyimerran kubolkdarleh kabolkngeyyo Arabah. Kore kunbolk Bashan dja mak kore kunbolk Carmel, wanjh kunmalaworr kawarrhwarrhme kore kundulk rowk.
ISA 33:10 Nawu Yawey yimeng, “Bolkkime ngaye ngarrolkkan. Bolkkime ngaye ngakurduyime kundulkarre ngardduk dorrengh, dja ngudda wanjh kandimulewan bu ngaye ngawernhkimuk duninjh.
ISA 33:11 Ngudda ngurriyingkihkarremarnbun dja bonj, ngurridjalbarabun munguyh; ngudda wanjh ngudman ngurridjalbularrburren.
ISA 33:12 Ngurriwarreworren, dja ngurriyakworren yiman kayime kunak kangun kunrerrng.
ISA 33:13 Ngadjare ngurriwarlahkenh bininj nawu djarreh ngurrihni bu kandiwobekkabekkan. Dja mak ngudda nawu darnkih ngurrihni, wanjh ngandimulewan ngaye bu ngahdulkarrekimuk duninjh.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 33:14 Birriwarre bininj nawu kabirriyo kunredkimuk Zion kabirrideldelme kunkele dorrengh. Bedda minj kabirridjare nawu God. Wanjh bolkkime kabirriyime, “Aba! God kandjadme yiman kunak kankukwurlhke munguyh munguyh! Yiddok karridjaldarrkid?”
ISA 33:15 Nangale namak bininj? Ngabenmulewan bininj nawu kabirrikurduyime djal kunmakkenh, dja kabirriwokdi kunwok manbu kunmakkenh. Bedda minj kabirridjirdmang money bedberre nawu birrimarladj bininj. Minj mak kabirrikarremarnbun bu kunwarre kabirriyime, dja minj kabirriraworren nawu birribang bininj bu bedda kabirridjare kabindibun birribuyika. Bedda minj kabirridjare kunwarre.
ISA 33:16 Bininj nawu kuhni rowk kabirriyime, wanjh bedda kabirringehme kore kubolkmak, kore minj nangale kabindibun. Kumekbe wanjh bedda munguyh kabirrikarrme bureddi dja kukku. Kuhni rowk kabenmarnekurduyimerran nawu birrimak bininj.
ISA 33:17 Kaluk yerrekah ngudda ngurrinan kunmim ngudberre nawu namak king kabolkwohrnan rowk kore kubolkwarlah duninjh nuye.
ISA 33:18 Dja birribang bininj nawu ngundiwohrnawohrnani kunrayek dorrengh, bedda nawu birridjenbubuyika, wanjh bonj, birriyakminj. Minj mak ngurrbennan kore birridjirdmangi money ngudberre, dja ngundibuni.
ISA 33:19 Birrimekbe bininj nawu birriwokdi kundjenbuyika manbu minj ngurrbenmenmenbekkayi, dja nawu birriburlumerrinj, wanjh bonj, minj ngurrbennan munguyh.
ISA 33:20 Mah wanjh! Ngurribolkna kunredkimuk Zion kore karrikarrme mulil kunbubuyika. Ngurribolkna kunredkimuk Jerusalem kunmim ngudberre dorrengh! Kunmekbe kubolkmak dja kunmodmikenh dorrengh. Minj nangale kabolkrokayhwe, kadjaldi munguyh.
ISA 33:21 Kunmekbe wanjh Yawey kanwohrnawohrnan kundulkarre kunkimuk nuye. Kaluk karriyo kumekbe kore mankabokimuk kaborlobme manbomak dorrengh. Minj birriwarre bininj kabirrimbebme kore kabbal bedberre darnkih kore ngad.
ISA 33:22 Nawu Yawey nungan nadjalkudji kandjadme kadberre. Nungka nadjalkudji kanwon mankarre rowk kadberre. Nawu Yawey wanjh nadjalkudji king duninjh kadberre. Nungka wanjh munguyh kanngehke kadberre.
ISA 33:23 Bininj nawu karriyidko, wanjh minj kandibun kumekbe. Bu kabirrimre kabbal bedberre wanjh kabirribarabun. Nawu kabbal bedberre kawarrewarremen; djumbala dja kunyarl wanjh kabakbakme dja balayarrang kawarrhme. Bu birrimekbe birribang bininj kabirrimre, wanjh karrbenbun, karrikukmang bedberre namakmak. Nawu nabirl bininj kadberre, wanjh bedda warridj kabirridjalkukmang.
ISA 33:24 Bu kunmekbe kunbarnangarra, wanjh minj nangale kayawoyhdulkkihngalme kore kunred Zion. Dja Yawey kabenmarnebengmidjdan bedberre kunwarre.
ISA 34:1 Ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk, wanjh ngurrimray kandibekkabekka! Ngudda nawu ngurrikang kubolkbubuyika rowk, wanjh kandiwernhbekka! Ngadjare kubolkbubuyika kondah kurorre wanjh kandibekkan, dja mak mayh dja mak mayhmayh, dja mak nawu kurrulakenh dja manbu kundulk dja manbu kadjordmerren kore kunbolkbeh, wanjh kanbekkabekka kore ngawokdi!
ISA 34:2 Nawu Yawey kabendung kunbolkbubuyika dja nawu armies bedberre rowk. Nungka wanjh bendjadmeng dja kabenbularrbun rowk.
ISA 34:3 Bedda wanjh kabirridowe dja kabirrikukyo kore birribuyika kabindidjalkukburriwe, dja kabirrikanjnudme. Bedberre kunkurlba manbowern kadjaldi kore kunwarddekimuk.
ISA 34:4 Bu kunmekbe kunbarnangarra wanjh mankokkarrng rowk kore kaddum wanjh kayakayakmen, dja manbu kunngolwarlah kahdornnamerren yiman djurra. Manbu mankokkarrng rowk wanjh kawarrawarrhme yiman kunmalaworr manbu karrarlehme, dja mak yiman kayime manbarnem kawarremen dja kawarrhme kore kundulkbeh manbu figs.
ISA 34:5 Nawu Yawey kayime, “Ngaye Yawey ngaye ngamarnbom mandjawak, dja ngamre ngamkan mahni mandjawak ngardduk ba bu ngabenbun bininj rowk nawu kabindibun ngardduk bininj kore kunredkimuk Zion. Ngaye korrokko ngabendjadmeng rowk birrimekbe bininj nawu birrikang Edom, dja ngaye ngabenbularrbom rowk.”
ISA 34:6 Kaluk nawu Yawey kabenbun bininj kore kunredkimuk Bozrah, yiman kayime bininj kabimarnebun mayh nawu lambs dja mak nawu goats bu kabiwon God. Wanjh kunkurlba dja kunbalem ngarre kundaykenh nahni mayh wanjh kabarung Yawey nuye mandjawak. Nungka kabenbun kore kubolkkimuk Edom.
ISA 34:7 Bu Yawey kabenbun bininj kunmekbe, wanjh mayh rowk kahmirndebun warridj, yiman bulikki narangem yaw, dja bulikki nakihkimuk. Bu kuhni kayimerran wanjh kunkurlba kunwern kadjuhke kubolkwarlah kunmekbe, dja mak kunbalem kunwern kadjuhke kore kundjulng.
ISA 34:8 Nawu Yawey bolknameng kumekbe kunbarnangarra bu kabenbun bininj nawu kabirriyidko bedberre nuye bininj nawu kabirriyo kore kunredkimuk Zion, dja mak bu nungka kabenngehke nuye bininj.
ISA 34:9 Nungka mak kabenwarrewon bininj nawu kabirrihyo kunbolkkimuk Edom. Nungka wanjh kamarnbun ngarre mankabo ba bu kukku kaboyimerran yiman tar. Dja mak kamarnbun kundjulng ngarre ba kayimerran manbang manbu sulphur dja kawurlhke. Dja mak kabolkwurlhke manbirlukimuk dorrengh yiman tar karung manbirluworlhdjenkimuk.
ISA 34:10 Manbu kundolng karrolkkan munguyh munguyh, dja minj kangurdme kukakkuyeng dja mak kunbarnangarrakuyeng. Wanjh mahni kunbolk kahdjalbolklarrk munguyh munguyh, dja minj nangale bininj kare kumekbe munguyh munguyh.
ISA 34:11 Djal mayhmayh kahyo kumekbe, yiman djurrul, dja mak korddol, dja mak ngokngok. Nawu wakwak kahreddi kumekbe warridj. Nawu Yawey kakurduyime rowk, dja kabolkwarrewon Edom ba bu kabolkyimerran yiman bolkyimi kerrngehkenhni bu minj nungka bangmebolkmarnbuyi kurorre.
ISA 34:12 Bininj ngarre kunbolk Edom nawu birribolknahnani, dja mak bininj nawu birrikihkimukni, wanjh kabirriyawarren dja bedda birribolkyak! Kaluk bedda wanjh kabirridjalyakmen rowk.
ISA 34:13 Manbu djinhdjinh kawernhdjordmerren dja karurrkwarrewon kunrurrkkimuk ngarre. Manbu mikardihkardird warridj karurrkwarrewon kunrurrkkimuk ngarre armies bedberre. Nawu mayh nabang yiman dalkken, dja djurrul kahyo, djal bonj.
ISA 34:14 Mayh nawarre kabirriwernmerren kore kubolkdarlehbeh ,dja mak nawu nabang goats kabirrikayhmerren kumekbe. Mayh nawu kadjalkakre wanjh kabolkngalke kumekbe ba kangehme.
ISA 34:15 Kumekbe wanjh djurrul karedmarnbun ba bu kawirlarrkngukdi. Kaluk yayaw ngarre kabirribebmerren dja ngaleng kayawnahnan ngarre mayh yaw kanjdji kore kuwel ngarre. Dja mak mayhmayh nabang kamirndemornnamerren kumekbe, narahrangem dja ngaldahdaluk.
ISA 34:16 Mah! Wanjh ngurrima djurra nawu scroll nuye Yawey dja ngurribimna kore kayime, “Nawu Yawey kabennahnan mayh dja mayhmayh. Minj nakudji kayakmen, dja narahrangem rowk kakarrme ngaldahdaluk rowk bebbehbeh, Nawu Yawey wokkurrmerrinj kurrang nuye, wanjh kurduyimerranj kore nuye kunwok. Nawu Namalngmakkaykenh nuye kamirndekurrmekurrme rowk.
ISA 34:17 Nungka kabenbolkwon, dja kamirndekurrmekurrme kore nungka kadjare kabirriyo, dja mak kamirndenahnan bebbehbeh kore nungka kadjare ba bu kamirnderri kamak rowk. Wanjh mayh kahdjalbebbehmirnderri kumekbe bu munguyhmunguyh.
ISA 35:1 Kaluk bininj nawu kabirrihni kore kubolkdarleh wanjh kabirrinjilngmakmen, dja bininj kore kunbolk kore mandjewk yak, wanjh bedda kabirrimarrmarr. Dja kunbolk kore bininj yak, wanjh mannguy kawernmerren, dja kamak rowk!
ISA 35:2 Dja mannguy kadjalmedjmakmen, dja yiman kayime kanjilngmakmen, dja kakayhme bu kadjalmarrmarr duninjh! God wanjh kamarnbun kubolkdarleh ba kabolkyimerran kubolkmakkaykenh yiman kayime Lebanon, dja Carmel dja Sharon. Wanjh kunu kunmakmak nuye Yawey nawu God duninjh kakukbukkarren.
ISA 35:3 Mah, wanjh ngurribidmurrngrayekworrimen ngudda nawu minj ngurribidrokan. Dja ngurribardrayekworrimen ngudda nawu ngurribarddeldelme.
ISA 35:4 Ngurrbenmarneyimen bininj nawu kabirrikele, “Ngurringudjmakmen, dja yuwn bu ngurrikele. Ngudda ke God kamre dja ngunngehke ngudberre. Nakka nabang, wanjh kabenbun nawu ngundiwirrihme.”
ISA 35:5 Bu kunmekbe wanjh nungka kabenmimbayhke bininj nawu birrimimbunjeni, dja kabenkanemmarnbun bininj nawu birribengwarr.
ISA 35:6 Bu kunmekbe wanjh nawu birribirl bininj kabirrirrohdolkarren yiman mayh nawu deer. Bininj nawu djenwarre, wanjh kabirrikayhme kunnjilngmak dorrengh! Kore kubolkdarleh, wanjh kabobebme kukku kunwern, dja wanjh mankabo kaborlobme kore mandjewkyak.
ISA 35:7 Dja kore kukayalanj manbu karrung, wanjh kabolkyimerran yiman manlabbarlmak. Mak kore kunbolk manbu yiman kayime kakombukdowe, wanjh kukku kambobebme kore kungad kunwern. Kore kubolkwarre, kore mayh nabang nawu jackals yoy, wanjh kabolkyimerran kubolkmak, dja kundalk dja mak papyrus kadjordmerren.
ISA 35:8 Kaluk manbolh kare kumekbe manbu kabolhngeyyo “Manbolh bedberre nawu Birrimak Bininj.” Nawu birriwarre bininj minj kabirrire. Bininj nawu kabirrire kore God nuye manbolh, wanjh djal bedberre. Bininj nawu kabirrimayaliwarreworren, wanjh burrkyak, bedda birriwarre dja minj kabirrire kore maninjmanu manbolh.
ISA 35:9 Dja mahni manbolh wanjh manbolhmak, dja minj nabang mayh kahdi, yiman lions, dja mayh nawu kabenbun bininj. Larrk, minj kahdi. Bininj nawu Yawey kabenngehke, wanjh djalbedman kabirrire.
ISA 35:10 Bininj nawu Yawey benkukbebkeng kore birribongdi, wanjh kabirrimdurndeng! Kabirriwayini bu kabirringime kore kunred Zion. Kabirriwernhmarrmarr munguyh munguyh kore Yawey kabenkodjdjuhke bedberre. Kabirrinjilngmak dja kabirridjalmarrmarr munguyh, dja minj kabirriyawoyhnjilngwarremen, dja minj mak kabirringolekwerren bu kunwarrekenh.
ISA 36:1 Bu King Hezekiah wohrnaworhnani kubolkwarlah Judah bu kunkuyeng yiman fourteen mandjewk. Wanjh King Sennacharib nawu wohrnaworhnang kubolkwarlah Assyria kumwam army nuye dorrengh, dja soldiers nuye bindibom bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kunredbubuyika dja birridjalbolkmey rowk.
ISA 36:2 Bu nawu Assyriabeh bininj kuhni birriyakwong, wanjh bedberre king benmunkeweng nuye soldier nakimuk dja army nuye ba bu kabindibun bininj kore Jerusalem. Bedda wanjh birribolkbawong kunred Lachish, dja birrimwam kore Jerusalem dja birriyawam king Hezekiah. Wanjh Sennacharib nuye army birridanginj kore kuberrkkah Jerusalem, darnkih kore manlabbarlyahwurd manbu kaborri kukku ngarre Jerusalem. Yikahwi bininj birridurrkmirri kumekbe nawu bindimarnemadjdirridjbuni.
ISA 36:3 Dja bu bindinang bindimarnebebmeng, danjbik bininj nawu birrikihkimuk kore Jerusalem wanjh birribebmeng bu bindidjawam nawu Sennacharib nuye army. Bedda wanjh Eliakim nawu beywurd nuye Hilkiah, dja mak Shebna, dja mak Joah, beywurd nuye Asaph. Hilkiah nungka bimarnenahnang kururrkkimuk kore King Hezekiah dingihdi. Shebna wanjh secretary nuye king, dja Asaph nahnani king nuye djurra nawern.
ISA 36:4 Wanjh bu soldier nakimuk nawu wohrnaworhnani bedberre soldiers, bu bennang namekbe danjbik bininj birribebmeng, wanjh nungka benwokrayekwong, yimeng, “Ngurriray, ngurribengdayhke King Hezekiah bu ngurriyime maninjmanu kunwok. Wanjh ngurriyime, ‘Kuhni rowk King Sennacharib kayime ngudberre. Nungka nawu nakimuk duninjh, dja nakka king kawohrnan rowk kore Assyria. Wanjh nungka kayime, “Njalekenh ngudda yiburlumerren, dja minj ngaye kankengehme?
ISA 36:5 Ngudda yiyime yimankek yikarrme kunmayalimak dja yibenkarrme birriwern soldiers ba bu kanbun ngaye? Bonj, yidjalkurren. Nangale ngunbidyikarrme bu ngaye kanwokburriwe?
ISA 36:6 Yina! Ngudda yimankek yiyime, ‘Ngad wanjh ngarrbenmadbun bininj nawu Egyptbeh bu kandibidyikarrme.’ Dja kawarre! Nahni Pharoah nawu king bedberre nakka wanjh ngudjwarre, dja minj ngunbidyikarrme. Nungka yiman kundulk manbu kabakme bu bininj kakan yiman kandudjkarren.*
ISA 36:7 Dja mak ngudda kanmarneyime, ‘Ngad ngarrimadbun Yawey nawu God ngadberre bu kamre kanbidyikarrme.’ Yiddok minj ngurriburrbu bu ngaye king Hezekiah ngabularrbom rowk manbu altars nuye Yawey kore kubolkbubuyika, dja ngunmarneyimeng ngudda nawu Jerusalem ngurridi bu ngudda ngurrimarneboddan ngudberre God kondah, kore kudjalbolkkudji. Yiddok ngurriburrbun?” Kuhni rowk kayime King Sennacherib.’”
ISA 36:8 Wanjh nawu soldier nakimuk nakang Assyria yawoyhwokdanginj, yimeng, “Kandibekka. Nawu ngardduk king Sennacherib, nawu kawohrnan rowk kore kunbolkkimuk Assyria, wanjh ngunwoyi ngudberre 2000 djarrang, dja med, minj ngurrbenkarrme 2000 bininj nawu kabirrimorneni!
ISA 36:9 Yiddok ngurriyime bu ngudda yimankek ngurrbenburriwe bininj nawu Sennacherib nuye? Ngudda ngurringudjyawarren, dja ngad wanjh ngundidjalbularrbun. Wardi ngurrbendjalmadbun bininj nawu Egyptbeh ngundibidyikarrme chariots dja djarrang bedberre dorrengh?
ISA 36:10 Ngad ngarrimwam kunbolk ngudberre ba bu bun ngudberre dja ngarribolkwarrewon ngudberre. Dja kandibekka! Woybukkih nawu Yawey nganbidyikarrme bu ngad ngundibun! Nungka nganmarneyimeng bu ngamre bun ngudberre!” Kuhni rowk yimeng bininj nawu benmarnewohrnani army nuye king Sennacherib.
ISA 36:11 Bu kuhni birribekkang, wanjh Eliakim, Shebna dja Joah birridjawam nahni nakimuk soldier, wanjh birriyimeng,“Aba! Kornbayeng, djawahdjawan bu ngudda ngurridjalwokdi Aramaic kunwok, manbu kundjen ngudberre. Ngad wanjh ngarriborlhmeng dja ngarrimenmenbekkan. Yuwn bu ngurriyawoyhwokdi Hebrew manbu ngadberre bininj rowk kabirriwokdi, dja nahni bininj kabirrihni darnkih kore kaddum kawarnamyo, wanjh ngundimenmenbekkan!”
ISA 36:12 Wanjh namekbe soldier nawu benmarnewohrnani rowk yimeng, “Yiddok nawu ngardduk king nganmunkeweng ba bu wokwon ngudda ngurridjaldanjbik bininj dja mak king Hezekiah? Burrkyak! Nahni bininj nawu kandidarnhwokbekkan, nakka bedberre warridj. Bu ngad ngundiwabmingun ngudberre kore kunbolkkimuk, wanjh nahni bininj warridj kabirriwernhmarrwedowen. Ngurriwern rowk ngurridjalngun kunduk ngudberre, dja mak ngurridjalbongun mandirle ngudberre.”
ISA 36:13 Wanjh nawu nakimuk soldier wernhdarrahmeng kore Hebrew kunwok, yimeng, “Mah, ngurriwern bininj, wanjh kandibekka bu marneyime ngudberre kunwok nuye king nawernhdulkarrekimuk nawu kawohrnawohrnan rowk kore Assyria.
ISA 36:14 Kuhni ngunmarneyime, ‘Yuwn bu ngurriwoybukwon king ngudberre Hezekiah! Nungka minj ngunngehke ngudberre.
ISA 36:15 Bu nungka ngunmarneyime, “Ngurridjalwoybukwon nawu Yawey! Kaluk woybukkih Yawey kanngehke kondah kore kubolkkimuk. Nawu king nakang Assyria minj kabolkdjirdmang kadberre!” Yuwn bu ngurriwokbekkabekkan.’”
ISA 36:16 Wanjh nawu nakimuk soldier yimeng, “Yuwn bu ngurriwokbekkan nuye, dja king ngadberre kore Assyria wanjh ngunmarneyime kunbuyika, wanjh kayime, ‘Mah, ngurrimbebmerrimen kuberrkkah kore ngaye, ba bu karridjarrkdi kunmodmikenh dorrengh! Wanjh ngurridjarrkngun ngurringun mandjoleng ngudberre manbu grapes dja mak figs manbu ngurribebbehkarrme, dja warridj ngurridjarrkbongun kukku kore kungad ngurribebbehkarrme.
ISA 36:17 Kaluk yerre wanjh ngaye ngamre kan ngudberre kore kunbolk ngardduk. Kumekbe wanjh kubolkmak karohrok kore ngudberre kunbolk, dja kadjolengmarnburren mandjalwern, yiman wheat dja grapes. Kunmekbe kakarrme manrakel, dja mak buriddi mandjalwern.”
ISA 36:18 “Yuwn bu ngurriwoybukwon Hezekiah nawu king ngudberre bu ngunmarneyime, ‘Nawu Yawey kamre kanngehke’. Kawarre. Ngurriburrbu. Yiddok gods nabubuyika bindingehkeyi bininj kore kubolkbubuyika? Burrkyak. Ngadberre king kore Assyriabeh wanjh kabenmarnebolkdjirdmang rowk!
ISA 36:19 Ngarribolkdjirdmey kore kunbolk Hamath, dja kore kunbolk Arpad dja mak kunbolk Sepharvaim. Baleh nakka gods bedberre? Ngad mak ngarribolkdjirdmey kunbolk Samaria, dja god bedberre minj benngehkeng bininj kumekbe kore ngarriwernhkarrmeng kubid ngadberre.
ISA 36:20 Nawern gods bedberre bininj kore kubolkbubuyika birrihni wanjh birribarabom. Minj nangale god nganburriweyi kore kunbolk bedberre, dja ngarridjalbolkdjirdmey. Adju, yiddok ngurriyime yimankek Yawey kamre nganbun ba bu ngabolkbawon Jerusalem?” Kuhni yimeng nawu kabenmarnewohrnan soldiers nuye King Sennacherib.’”
ISA 36:21 Bininj nawu Jerusalem birrihni wanjh birribekkang, dja birriwokyak, minj nangale bedberre birriwokdiwirrinj. Bedda birridjalwokyak, dja minj birriwokmayi. Nawu king Hezekiah benyingkihbengdayhkeng bu birridjalwokyak.
ISA 36:22 Wanjh nahni birridanjbik bininj birrimadjdjalkmarrinj, birridurndi kore King Hezekiah, dja birriwokmulewam nawu nakimuk soldier benmarneyimeng. (Nahni nawu birridanjbik bininj wanjh Eliakim nawu beywurd nuye Hilkiah, dja mak Shebna dja mak Joah, beywurd nuye Asaph. Hilkiah nungka bimarnenahnang kururrkkimuk kore King Hezekiah dingihdi. Shebna wanjh secretary nuye king, dja Asaph nahnani king nuye djurra nawern.)
ISA 37:1 Bu King Hezekiah wokbekkang maninjmanu kunwok, wanjh wernhnjilngwarreminj. Nungka madjdjalkmarrinj nawu djongbuyindi, dja djongburrinj kunmadj manbu manburlerri duninjh. Wanjh wam ngimeng kururrk manbu Yawey nuye temple.
ISA 37:2 Dja mak benmunkeweng yikahwi bininj nuye ba birridjawayi Isaiah nawu beywurd nuye Amoz. Nawu Isaiah wanjh prophetni. Nahni birridanjbik bininj birringeyyoy Eliakim nawu worhnani kururrk kore king dinghidi, dja mak Shebna, nawu king nuye secretary, dja mak nawu birrikihkimuk priests. Bedda birriwam dja birridjongbuyindi manburrba manburlerri.
ISA 37:3 Bu birribebmeng kore Isaiah, wanjh birrimarneyimeng, “Kuhni yimeng nawu Hezekiah, wanjh yimeng, ‘Bolkkime kunbarnangarra wanjh kunwarre wernmerrinj duninjh kadberre, dja minj karrinan kunmak kamre. Wanjh karriyeme! Ngad yiman barrken nawu minj kamkuyindangen dja ngalbadjan kadjalngudjyakmen.
ISA 37:4 Nawu king bedberre Assyriabeh bininj bimunkeweng nangeykimuk bininj nuye dja bebmeng kondah bidjekmiwong God kadberre nawu kahdjaldarrkid munguyh! Kunubewu Yawey nawu ngudda ke God kawokbekkan manbu kunwarre kunwok namekbe bininj yimeng. Kunubewu Yawey kabiwokbekkan dja kabirrung nahni bininj. Wanjh kunmekbekenh kanmarnedi yiwarrudj ngad nawu ngarridjaldarrkid kondah.’ ”
ISA 37:5 Bu namekbe birrikimuk bininj nuye Hezekiah birribebmeng dja birrimarneyimeng nawu Isaiah,
ISA 37:6 wanjh nungka benmarneyimeng, “Ngurrimarneyimen nawu ngunmarnewohrnan bu Yawey kayime, ‘Yuwn bu ngurrikangewarre bu ngurrbenwokbekkan bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri king nawu Assyriabeh. Bedda wanjh ngaye ngandiyolyolmeng kunwarre kunwok dorrengh.
ISA 37:7 Dja kanbekkabekka! Ngaye ngakurrme namalngwarre kore kukange nuye nawu king Assyriabeh. Wanjh bu nungka kawokbekkan kunwok nungkakenh, wanjh werrkwerrk kayawoyhdurndeng kore nuye kunbolkkimuk, dja bu kabebme kumekbe, wanjh yikahwi bininj kabirribun mandjawakwi.’ ”
ISA 37:8 Kaluk nawu King Sennacherib nuye nakimuk bininj biwobekkang bu bolkbawong kore kunred Lachish dja durndi kunred Libnah ba bu benbuni bininj kunmekbe. Dja nawu nakimuk bininj nuye wam kunmekbe.
ISA 37:9 Kaluk king Sennacharib biwobekkang bu king Tirhakah benmirndekang army nuye ba bu kabindibun nawu Assyriabeh bininj. Nawu king Tirhakah nakka Ethiopiabeh, dja nuye binihbininj kore army wanjh Egyptbeh bininj. Bu kuhni rowk wobekkang, wanjh Sennacharib bimbom djurra bu yolyolmerrinj dja djalburlumerrinj. Nungka benwong namekbe djurra bininj nuye dja benmunkeweng bu kabirribengdayhke king Hezekiah. Bedda birriwam birriwokwong kunwok nuye Sennacharib.
ISA 37:10 Bedda birrimarneyimeng, “Nawu king Sennacherib yimeng, ‘Kanbekka! Yuwn yidjalwoybukwon ngudda ke God. Nungka minj ngunbidyikarrme. Nungka ngunmarneyimeng bu yimankek ngad nawu Assyriabeh bininj minj ngundibun ngudda kore Jerusalem.
ISA 37:11 Yina. Ngudda kanwobekkang bu ngad nawu Assyriabeh bininj wanjh ngarrbenbuni birriwern bininj kore kubolkbubuyika kore ngarrbenmarnebolkwarrewong bedberre. Yiddok woybukkih ngudda ngurringehme bu ngad ngundibun? Burrkyak.
ISA 37:12 Ngaye mawahmawah korroko bindibuni bininj kore kunredkimuk bedberre kore kunred Gozan, dja mak Harran dja Rezeph. Dja mak bindibom rowk bininj nawu Bethedenbeh kore kunred Telassar. Gods bedberre nawu birribebbehkarrmi minj benngehkeyi kore mawahmawah ngardduk bindibom.
ISA 37:13 Ngad wanjh ngarrbenbom rowk kings kore kunredkimuk Hathan, dja mak Arpad, dja mak kore Sepharvaim dja Hena dja Ivvah!’ Kuhni rowk nawu king Sennacharib yimeng.”
ISA 37:14 Bu King Hezekiah benbekkang maninjmanu kunwok, wanjh mey djurra nawu birrikang, dja nungan bimngeybom. Wanjh bidbom kore Temple manbu Yawey nuye dja kurrmeng nahni djurra kore kumirrk nuye Yawey.
ISA 37:15 Dja King Hezekiah danginj yiwarrudj bu bidjawayhmeng nawu Yawey.
ISA 37:16 Wanjh yimeng, “O Yawey, ngudda nawu Yiwernhdulkarrekimuk Duninjh! Ngudda wanjh God ngadberre nawu Israel ngankebmawahmeng, dja ngudda yiman yidjaldi kondah kore kubulkayh nawu cherubim bokenh. Ngudda yidjalkudji God duninjh bu yidjalwohrnawohrnan rowk kubolkbubuyika rowk kondah kurorre. Ngudda wanjh yimarnbom kaddum kore heaven, mak dja kanjdji kurorre rowk.
ISA 37:17 Bolkkime ngadjare kanbekkabekkan ngudda nawu Yawey! Wardi yimimbayhmen dja kanna ngadberre. Dja mak yiwokbekkan kunwok nuye nawu Sennacharib munkeweng bu ngunngeywarrewon ngudda God nawu yihdjaldarrkkid munguyh.
ISA 37:18 Ngad rowk ngarriburrbun bu woybukkih birrimekbe kings nawu kawohrnawohrnan kore kunbolk Assyria wanjh bindibuni birridjalwern bininj dja mak bindimarnebolkbularrbom bedberre kubolkbubuyika.
ISA 37:19 Birrimekbe kings birrimey gods bedberre birribuyika bininj dja birriweng kore kunak, birriyakwong rowk. Dja nahni gods wanjh yuwn bu gods duninjh, dja bininj birrimarnbom kubid bedberre kundulkwi dja mak kunwarddewi.
ISA 37:20 Dja bolkkime ngudda Yawey nawu God duninjh ngadberre wanjh yimray kanngehkemen ngadberre kore kubid nuye Sennacharib ba bu birriwarlahkenh bininj rowk kore kubolkbubuyika wanjh kabirriburrbun bu ngudda Yawey wanjh yidjalkudji God duninjh.” Kuhni yimeng king Hezekiah bu danginj yiwarrudj.
ISA 37:21 Wanjh Isaiah, nawu beywurd nuye Amoz, bimarnewokmunkeweng nawu Hezekiah. Wanjh yimeng, “Kuhni kayime Yawey nawu God kadberre ngad nawu Israel kankebmawahmeng. Nungka yimeng, ‘Kamak bu ngudda yirranginj yiwarrudj dja kandjawam Sennacheribkenh, nungka nawu king kawohrnan kore Assyria. Wanjh kunmekbekenh kunu, ngaye ngawarrewan bolkkime.
ISA 37:22 Kuhhni rowk ngaye nawu Yawey ngamarneyime nawu Sennacherib, “Ngudda nawu Sennacharib, kanbekka! Bininj ngardduk nawu kabirrihni Jerusalem, wanjh ngundiwirrihme dja mak ngundidjaldjekmiwon! Bedda wanjh ngundimarnekebnjiwkmire ngudda bu yidjalkelerlobme.
ISA 37:23 Adju. Ngudda yingale? Ngudda kanmarneyimi kunwarre, dja mak kanngeywirrihmeng. Dja mak kandungi dja bu ngudda yiburlumerrinj. Bolkkime kanbekka! Ngaye wanjh Ngadjalkudji Ngadjaldjamun Duninjh God kore Israel.”
ISA 37:24 “Ngudda yibenmunkeweng bininj ba bu ngaye ngandingeywarrewong ngaye nawu ngawohrnawohrnan rowk. Ngudda yiburlumerrinj bu kunwern yimulwarreni. Ngudda yiyimeng, ‘Ngaye ngabidbom kaddum duninjh kurrulum kore kunbolk Lebanon! Dja mak ngaye ngarrulkdjobkeng kundulkkuyeng manbu Cedars, dja mak manbu pines manmakkaykenh! Ngaye wanjh ngabidbom kaddum duninjh kumekbe dja ngamey kundulkmak rowk!
ISA 37:25 Ngaye wanjh ngangadbuni kore kubolkbubuyika, dja ngabonguneng kukku bedberre bininj. Ngaye wanjh ngamelmeng kurrenge ngardduk kore Egypt, dja kunu ngaboyakwong mankabo rowk kumekbe.’ Kuhni ngudda yiyimeng.”
ISA 37:26 “Mah, kanbekka ngudda king Sennacharib! Yiddok minj kanwobekkang ngaye nawu Yawey? Ngaye wanjh ngakarremarnbom rowk. Ngaye kunkareni ngayingkihkarremarnbom, dja bolkkime ngamarnbom bu kurduyimerranj! Ngudda yimulewarren bu yirurrkbakkeng kunredkimuk duninjh kunbubuyika, dja bonj, ngaye wanjh marnbom ngudda yikurduyimeng.
ISA 37:27 Ngudda ngurrbennang birrimekbe bininj nawu birridulkarreyak bu kabirriyemengalme. Bedda wanjh yiman mankolhde kadjordme kore kabbal, dja mak yiman kurralk kadjordme kore kurrurrk kaddum manbu kundung kadarlehwon rowk.”
ISA 37:28 “Dja ngaye wanjh mayaliburrbun ngudda, ngaye nan munguyh kore ngudda yikurduyime, dja kore baleh yarrka yirengehre. Dja ngaye ngawernhburrbun bu ngudda kandung wernkih duninjh.
ISA 37:29 Dja ngaye ngaburrbun bu ngudda yidjalkangewurlhke dja mak yidjalburlumerren munguyh. Wanjh bolkkime ngaye ngakurrme nginj mankimuk kore kukeb ke, dja mak ngakurrme djarrangkenh kore kurrang ke. Kaluk ngaye kebborledke dja munkewe ba yirrurnden kore manbolh manbu ngudda yimkadjuy bu kondah yimbebmeng.” ’ ”
ISA 37:30 Wanjh nawu Isaiah yawoyhyimeng, “Nawu Yawey ngunyingkihbengdayhke ngudda nawu King Hezekiah. Nungka kamarnbun kunbuyika kakurduyimerran ba bu ngudda yiwernhburrbun kore nungka kakurduyime yerre. Bu kudjewk bolkkime, wanjh ngurringun manme manbu kadjordmerren ngalengmanwi, dja mandjewk manbu kamre, wanjh ngurringun mankolhde manbu kayawoyhbebmerren ngalengmanwi. Dja med, kore mandjewk manbu danjbik kamre, wanjh ngurrimimburriwemen dja ngurrimoyhma manme bu ngurringun. Dja mak ngurrimimdudjeng manrakel manbu grapes manwern kabarnemdangen, dja wanjh ngurringu rowk.
ISA 37:31 Kuhni kamenmenyime bu yikah bininj nawu Judah nuye, wanjh kabirridjaldarrkid dja mak kabirriwernmerren yiman mankolhde karradkarrme kanjdji, dja mak kakarrme manbarnem manwern.
ISA 37:32 Ngayime bu yikahwi bininj kabirridjaldarrkid kore Jerusalem. Bedda kabirrimornnamerren dja kabirringehme kore kurrulum Zion. God nawu Yawey Narrulkarrekimuk Duninjh, kawernhmarnburren bu kayakwon rowk.”
ISA 37:33 “Kunmekbekenh kunu nawu Yawey kabiyingkihyolyolme king nawu kawohrnan rowk kore kunbolk Assyria. Wanjh kayime, ‘Nungka minj kamngimen kondah kore kunredkimuk Jerusalem. Minj kamang kondah nuye bunarra. Minj mak kamre kondah nuye shield dorrengh. Dja minj mak kabolkmarnbun kunkulk ba bu kabidbun kaddum manbu kawarnamyo ngudberre.
ISA 37:34 Nungka wanjh kadjaldurndeng kore nungka kumwambeh. Minj nungka kamngimen kondah kuredkimuk kore ngurriyo.
ISA 37:35 Ngaye ngarednahnan kondah Jerusalem, dja ngehke ngudberre rowk kondah. Kuhni ngakurduyime kore ngaye ngadjare, dja mak bu ngaburrbun King David nawu ngaye nganmarnedurrkmirri.’ Kuhni rowk yimeng Yawey.”
ISA 37:36 Kaluk nakudji angel nuye Yawey wam kore nawu Assyriabeh soldiers birriyoy dja benbom birriwern. Nakka 185 thousand bininj birridoweng. Bu kumkabel birribuyika bininj birridolkkang kumekbe, wanjh bindikuknang birrikukyoy nawu birridowerrinj.
ISA 37:37 Wanjh namekbe Assyriabeh king, Sennacherib, bolkbawong kumekbe dja durndi kore kunredkimuk Ninevah, dja danginj kumekbe.
ISA 37:38 Kaluk kunbarnangarrabuyika, nungka boddangeni kore god nuye nawu ngeyyoy Nisroch. Wanjh bebeywurd bokenh nuye benebom mandjawakwi, dja benekelerlbobmeng, benewam kore kunbolkkimuk Ararat. Bedda benengeyyoy Adrammelek dja Sharezer. Nawu nabadbuyika beywurd nuye, nawu ngeyyoy Esarhaddon dingihdi dja nungan yimerranj king nakerrnge.
ISA 38:1 Bu kuhni yimerrangeni, wanjh King Hezekiah bekkarrinj bu doweni kunkimuk dja darnkih kayakmen. Wanjh Prophet Isaiah nawu beywurd nuye Amoz wam bidjahwong, wanjh bimarneyimeng, “Nawu Yawey ngunbengdayhkeng bu yimeng, ‘Yiyingkihmarnburrimen dja ngudda bonj, darnkih yirrowen. Minj yimakmen kore yirrowen kunkimuk.’ ”
ISA 38:2 Bu King wokbekkang Yawey nuye kunwok, wanjh kebborledkerrinj kore wall, dja dingihdi yiwarrudj bu bidjawayhmeng nawu Yawey.
ISA 38:3 Nungka yimeng, “Ngudda nawu Yawey, wardi kandjalburrbu kore ngayekenh bu munguyh ngadjalrengehrey kore ngudda yidjareni, dja ngaye woybukwong dja ngadjalkurduyimi kunmak manbu ngudda ke!” Wanjh nungka njilngwarreminj dja wernhnalkbom.
ISA 38:4 Wanjh nawu Yawey biwokwong Isaiah. Nungka yimeng,
ISA 38:5 “Yiray yimarneyimen nawu Hezekiah, ‘Kuhni yimeng Yawey, “Ngaye Yawey God nuye King David nawu mawah ke, dja ngaye bekkabekkang bu ngudda yidjaldi yiwarrudj, dja mak ngaye nang kunmimnalk ke. Kunmekbekenh kunu ngaye won ngudda fifteen mandjewk bu yidjaldarrkid.
ISA 38:6 Dja kunbuyika ngayime. Ngaye wanjh ngehke ngudda dja mak ngabenngehke rowk birriwarlahkenh bininj nawu kabirriyo kondah kore kunredkimuk. Bu King nawu Assyriabeh kamre, wanjh ngaye nahnan ngudberre dja ngehke ngudberre rowk.
ISA 38:7 Ngaye nawu Yawey bukkabukkan kunbuyika duninjh ba bu ngudda yiburrbun bu ngaye woybukkih ngakurduyime kore ngaye ngawokkurrmerrinj. Kuhni ngayime.
ISA 38:8 Yiburrbun steps manbu King Ahaz marnbom, wanjh bu kundung karrungre yinan kundjurle ngarre, wanjh ngamarnbun mahni kundjurle karredjkendurnden ten steps. Kuhni wanjh kunbuyika duninjh, dja bu yinan, wanjh yiburrbun kore ngaye marneyimeng.”’ ” Kaluk kuhni kurduyimerranj bu woybukkendanj kore Yawey biyingkihbengdayhkeng.
ISA 38:9 Kaluk King Hezekiah nawu wohrnani kore Judah, makminj kore doweni. Wanjh kunmekbekenh nungka bimbom mankarre nuye.
ISA 38:10 Nungka bimbom, “Ngaye ngayimeng woybukkih bu darnkih ngarrowimeninj. Dja ngadjawarren bu njalekenh ngarrowen bolkkime? Njalekenh bu minj ngadjaldarrkid kunkuyeng?
ISA 38:11 Dja mak ngayimeng minj ngayawoyhnan Yawey kondah kore bininj kabirridarrkid, dja minj ngayawoyhbennan binihbininj nawu kabirrihni kondah kurorre. Ngayimeng bonj, ngabenbawon rowk.
ISA 38:12 Ngayimeng kundarrkid ngardduk wanjh kayakmen yiman kayime dabburlin manbu bininj kawarrhke. Mak ngabekkarrinj bu kundarrkid ngardduk kadjobme werrkwerrk, dja minj ngaye ngaburnbun rowk kore ngayimeninj. Ngayimeng bonj, God yiman kandarrkiddadjke.
ISA 38:13 Ngaye ngadjaldi kunkakkuyeng dja ngakangewarreni. Ngayimeng nawu God yiman nganmurrngbakkebakkeng kore kukak dja kunmunun, yiman nawu lion nganbun. Ngadjalyimeng bonj, God yiman nganyakwong.
ISA 38:14 Ngangudjwarrewarreminj dja ngakayhmi yiman mayhmayh kunkele dorrengh. Ngangeyngeyyimi, dja ngamimwarreminj bu ngadjalbolknani kaddum kore heaven. Ngadjaldi yiwarrudj dja ngayimeng ‘Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, yimray kanbidyikarrmen!’”
ISA 38:15 “Bolkkime baleh ngayime? Kuhni rowk bu nganmarnekurduyimerranj wanjh Yawey nungan marnbom. Dja nungan nganbengdayhkeng. Kunmekbekenh kunu ngaye minj ngaburlumerren. Ngaye ngadjaldi dja ngamayalibekkarren kore nganmarnekurduyimerranj bu ngaye djalyeledj ngare munguyh.
ISA 38:16 ‘Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, ngudda kuhni rowk kanmarnekurduyime ngad nawu djal bininj ba bu ngarridjarrkid. Kamak bu ngudda kanmarnbom dja kanwon kundarrkid.
ISA 38:17 Yoh. Ngaye ngaburrbun ngudda kanmarnedjare, dja kunmekbekenh kunu ngudda kanwong kunrayek. Ngudda wanjh kanngehkeng kore kundowikenh, dja mak kanmarnebengmidjdanj kore kunwarre rowk ngakurduyimeng.’”
ISA 38:18 “‘Bininj nawu kabirridowerren dja kabirridi kore kumidj wanjh minj bedda ngundiburlume. Kundowikenh minj ngunburlume. Bininj nawu birridoweng wanjh minj kabirriyawoyhburrbun bu ngudda yidjalwoybuk munguyhmunguyh.
ISA 38:19 Bininj nawu kabirridjaldarrkid, bedda wanjh ngundiburlume, dja ngaye warridj, ngaye burluburlume bolkkime. Nawu kornkornkumo dja ngalbabadjan ngundimulewan bu bedda kabindibukkabukkan nawu wurdwurd bedberre.’”
ISA 38:20 “Nawu Yawey kanngehke kadberre, dja ngad wanjh karrire karringimen kore Yawey nuye Temple, dja karriwayini instrument dorrengh manbu kakarrme kunyarl kunwern. Karridi kumekbe kaluk bu karriyakmen karridowe.” Kuhni rowk nawu Hezekiah bimbom bu mankong marnbom.
ISA 38:21 Bu kerrngehkenh Hezekiah dedjingmey doweni, wanjh nungka bidjawam nawu Isaiah, “Yiddok woybukkih ngaye ngamakmen dja ngayawoyhbidbun kore Yawey nuye Temple? Njale kanbengdayhke kore Godbeh, ba bu ngaye woybukwon?” Wanjh Isaiah benbengdayhkeng bininj nuye king, yimeng, “Ngurrikinjemen manbarnem manbu figs dja yimarnbun mirridjin. Wanjh ngurridelke kore bulng kakarrme, wanjh kamakmen.”
ISA 39:1 Bu kunmekbe bolkyimerranj nakudji bininj ngeyyoy Merodach Baladan benmarnewohrnani bininj rowk kore kubolkkimuk Babylon. Nungka wanjh king bedberre, dja nuye kornkumo ngeyyoy Baladan. Wanjh Merodach biwobekkang king Hezekiah wanjh doweni dja yawoyhmakminj. Wanjh kunmekbekenh nungka bimarnemunkeweng djurra dja mak namakmak.
ISA 39:2 Wanjh King Hezekiah benkimey bininj nawu birrikang nahni djurra dja namakmak, dja mak benbukkang bedberre yehyeng rowk nuye nawu karrmi kore djehdjenkurrmeng, yiman silver, dja mak gold, dja mak manbu manmakkaykenh manme, dja mak mankalkkidmanjmakkenh. Mak nungka benbukkang njalenjale rowk manbu kabirriburrenkenh nuye. King Hezekiah minj njale bawong, dja benbukkabukkang rowk kore kururrkkimuk nuye dja kore kubolkwarlah nuye kunbolkkimuk.
ISA 39:3 Wanjh nawu prophet Isaiah wam bidjawam Hezekiah nawu king, yimeng, “Adju, nahni bininj baleh birriyimeng, dja nakka balehbeh birrimwam?” Wanjh Hezekiah yimeng, “Bedda birrimwam djarrehbeh. Bedda wanjh birrimwam kore kunbolk Babylon bu ngaye ngandinang.”
ISA 39:4 Wanjh Isaiah yimeng, “Dja baleh birrinang kondah kunrurrk kunkimuk ke?” Wanjh Hezekiah yimeng, “Ngaye ngabenbukkang rowk manbu ngakarrme kore kadjehdjenyo ngardduk. Ngabenbawong birrinang rowk.”
ISA 39:5 Wanjh Isaiah bimarneyimeng Hezekiah, “Mah, wanjh yiwokbekka kore Yawey nawu Narrulkarrekimuk Duninjh kayime ke. Nungka yimeng,
ISA 39:6 “Kaluk birriwern bininj nawu birrikang Babylon kabirrimre kabirrimang njalenjale rowk manbu yikarrme kondah kururrkkimuk ngudda ke dja kabirriyikan kore Babylon. Ngayime yehyeng rowk manbu mawahmawah ke birrikurrmikurrmi kore bolkkime kahdjehdjenyo, wanjh bonj, kayakmen rowk. Woybukkih duninjh marneyime bu kuhni darnkih kamre bu kabolkyimerran.
ISA 39:7 Dja mak yikahwi bininj ke, nawu ngudda yibenbornan, wanjh bedda warridj. Bininj nawu birrikang Babylon kabirrimre kabindikan bedberre kunbolk. Kumekbe wanjh kabindikorndadjke, dja kabindimarnbun ba bu kabirridurrkmirri kunrurrkkimuk nuye king nawu kawohrnan rowk kore Babylon.”
ISA 39:8 Wanjh Hezekiah biwokbekkang Isaiah nuye kunwok, wanjh nungan burrbuni baybaywi, bu yimerrinj, “A, ngaleng! Minj njale nganwarrewon kore ngahdjaldarrkid.” Wanjh kunmekbekenh bimarneyimeng Isaiah, “Mah. Mahni kunwok nuye Yawey ngudda bolkkime kanwong, wanjh kamak rowk!”
ISA 40:1 Nawu God ngudberre kayime, “Yibenmarneyolyolmen kunmak bedberre ngardduk bininj ba kabirrikangemakmen dja kabirrinjilngmakmen.
ISA 40:2 Yeleyeledj yibenmarneyolyolmen nawu kabirrihni kore Jerusalem. Dja yibenbengdayhkemen bu kunkuyeng bedda birridjakbekkani, dja bonj, birriyakwong rowk. Dja mak kunwarre bedberre, makka wanjh bularrbuyindanj. Dja yibenmarneyimen bu ngaye nawu Yawey ngabenduy dja ngabenbuni bu bokenhkah karremulewayindanj kore bedberre kunwarre.”
ISA 40:3 Bininj nakudji kakayhme, nakka bu kayime, “Ngurribolhmarnbu nawu Yawey nuye kore kubolkwarlah dja bininj yak. Ngurribolhdjaddjadmen manbolhkimuk nuye God kadberre bu kamre kore kubolkdarleh.
ISA 40:4 Ngurribolhmarnbu kore kubolkdjorlok, mak ngurribolhyirrekwo nuye kore kurruhdulum, dja kore kuwarddewardde warridj, nakka ngurribolhrohrokmen dja ngurribolhmarnbu kore kubolkwarre ba bu kabolkmakmen kore kamre.
ISA 40:5 Wanjh nawu Yawey kabenmarnebukkarren kunwernhmakkenh nuye dorrengh, ba birriwarlahkenh bininj rowk kabirridjarrknan. Kaluk kuhni rowk nawu Yawey nunganbidju wokkurrmerrinj.”
ISA 40:6 Ngaye ngawokbekkang wokdanginj bu nganmarneyimeng, “Mah! Yikayhmen!” Wanjh ngayimeng, “Kaluk njale ngamulewan?” Wanjh yimeng, “Yiyimen bu birriwarlahkenh bininj nakka yiman kundalk. Bedda bedberre kunmakmak rowk, wanjh yiman kayime mannguy kore kabbal kanguybebme dja werrkwerrk karrowen.
ISA 40:7 Kundalk makka wanjh karrarlehmen, dja mannguy kawarrhwarrhme. Wanjh nawu Yawey kamunkewe kunmayorrk, yiman bu nungka kabubuhme, wanjh kabun rowk. Kaluk bininj, wanjh kumekbe karohrok bu kabirriyakmen rowk. Yoh, bininj wanjh karohrok manbu kundalk.
ISA 40:8 Manbu kundalk makka wanjh karrowen, dja mannguy mak kayakayakmen, dja manbu kunwok nuye God kadberre, wanjh kahdjaldi bu munguyh munguyh.”
ISA 40:9 Ngudda nawu yibenmarnekan kunwok kunmak bu yibenmarneyime nawu kabirrihni kunredkimuk Zion, ngudda wanjh yiray, yiwarddebidbu kaddum duninjh kuwarddekimuk. Yoh, ngudda nawu yimulewan kunwok kunmak bedberre nawu kabirrihni Jerusalem, wanjh yiwernhkayhmen bu wernkih yibenmarneyime, dja yuwn bu yikele! Yibenmarneyimen nawu kabirrihni kunredbubuyika kore kubolkwarlah Judah, wanjh yiyimen, ‘Nahninjanu kondah wanjh God ngudberre!’
ISA 40:10 Wanjh ngurrina! Yawey nawu kawohrnan rowk kamre kundulkarre dorrengh! Nungka wanjh kangudjbang duninjh, dja kunmekbekenh kunu kawohrnan rowk. Dja ngurrina! Nungka kamkan nawu djehdjenyoy bu kabenwon bininj nuye. Kakarrme dorrengh kunmakmak bu kabenwon.
ISA 40:11 Ngurrina! Nungka wanjh kabennahnan nuye binihbininj yiman kayime shepherd kabenmirndenahnan sheep nuye. Nungka wanjh kabenwanjbimang dja kabenngorrkan bininj nawu kabenmarnedjare, yiman kayime shepherd kangorrkan lamb yaw. Mak nungka kabenkan yarlyarl duninjh ngalbabadjan kabindikarrme yayaw.
ISA 40:12 Nangale bininj kamang kurrula duninjh kore kunbid nuye ba bu karohrokme? Dja nangale bininj kabidwayhme ba bu karohrokme kunngol rowk kore kaddum? Dja nangale bininj kakarrme kubid nuye kundjulng rowk kore kurorre? Dja nangale bininj kawayhke kuwarddekimuk dja kurrulum rowk ba bu karohrokme?
ISA 40:13 Dja nangale bininj kabibengdayhke nawu Yawey ba bu kabikebrohmarnbun? Dja nangale bininj kabibukkabukkan nawu Yawey?
ISA 40:14 Yiddok Yawey kamre kabidjawan bininj ba bu kaburrbun kore baleh kakurduyime? Yiddok djalbininj kabibukkabukkan nawu Yawey?
ISA 40:15 Nawu Yawey kayime bu kubolkwarlahkenh rowk, wanjh djal yeng, yiman kundjulng. Nungka karohrokme manyunkurr dja kayime nakka djal wob.
ISA 40:16 Nungka minj kadjare karerrngmang kore kurrulkwern ngarre kunbolkkimuk Lebanon. Dja minj mak kadjare kakinje mayh nawern rowk kore Lebanonbeh.
ISA 40:17 Nawu Yawey kadjalwarnyak kubolkwarlahkenh rowk. Nungka kayime bu kubolkbubuyika rowk, wanjh djal yeng.
ISA 40:18 Adju, nangale karohrok nawu God? Dja nakka nangale kakukrohrok? Baleh ngudda ngurriyime?
ISA 40:19 Nungka minj karohrok idols nawu bininj kabirrimarnbun kunbid bedberre, dja mak kabirrikukbarung wirlmurrng gold duninjh.
ISA 40:20 Yikahwi bininj nawu birrimarladj kabirridjalmang kundulk duninjh dja kabirrimarnbun idols bedberre. Dja mak kabindiyawan nawu birribidmak bininj ba bu kabindimarnemarnbun idol manbu kundulkwi ba bu kahdjaldi, dja minj kadjalmankan.
ISA 40:21 Adju, yiddok minj ngurriwernhburrbun? Yiddok minj ngurriwobekkayinj? Bu kerrngehkenh ngundimarneyimi, yiddok minj ngurrbenbekkayinj? Wardi minj ngurriwernhmenmenmayi bu God nakka bolkmarnbom rowk bu kerrngehkenh duninjh.
ISA 40:22 Nungka king duninjh dja kahni kaddum kore heaven bu kabolknan kanjdji kondah kurorre. Kandjalnan ngad bininj rowk yiman kayime bu ngad bininj karrinan djaddedde nawu mayh kukkilehkilelh. Nungka kakurrme kunngol yiman kayime bininj kamarnbun kundjurle nuye. Nungka kakurrme kunngol kore kubolkwarlahkenh rowk yiman kayime bininj kadjurlemarnbun dabburlin ba bu kahyo.
ISA 40:23 Nungka kabenmarnbun birringeykimuk bininj bu kabirriyimerran birrimarladj. Bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kondah kurorre, wanjh God kabenmarnbun bu kabirriyimerran yiman djal yeng.
ISA 40:24 Nahni nawu nakihkimuk bininj yiman kayime mankolhde nawu karrudjindi. Bu karredjingmang kadjordmerren, bu kahdulkdadwernmerren, wanjh Yawey kabuhme bedberre, dja kabirridulkdarlehmen. Bedda yiman kayime kundalkdarleh bu kunmayorrkkimuk kaburriwe.
ISA 40:25 God nawu nadjalkudji nadjamun duninjh kandjawan, kayime, “Nangale bininj bu ngurriyime ngaye yimankek nganerohrok? Nangale nakka nganyurrhke?”
ISA 40:26 Mah, wanjh ngurribolkna kaddum kore kunngol. Nangale marnbom? Nungka nawu kanmarnewurlhke mankokkarrng mandjalwern bu bebbehbeh. Nungka wanjh benngeybom rowk. Nungka kawernhkarrme rowk, ba bu minj nakudji kakukyakmen. Nungka nawu narrulkarrekimuk duninjh, dja kunngudj nuye minj kayakmen.
ISA 40:27 Njalekenh ngudda ngurrinjiwkmire ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng? Njalekenh ngudda ngurriwokihnjurluhnjurluhme, ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng? Ngurriyime,“Yawey minj kannahnan! God minj kanyawoyhkongibun.”
ISA 40:28 Adju! Minj ngurriburrbun? Wardi minj ngurriwobekkayinj? Yawey wanjh God duninjh dja kahdjaldarrkid munguyh munguyh. Nungka bolkmarnbom kondah kurorre rowk. Nungka minj kangudjwarremen, dja minj kahmimke bu munguyh. Nungka kakarrme kunmayali kundjalwern, dja minj nangale bininj kawernhburrbun bu nungka nuye kunmayali.
ISA 40:29 Nungka kabenngudjwon nawu birringudjwarre bininj, dja kabenwon kundulkarre nuye bininj nawu kundulkarre yak.
ISA 40:30 Yawurrinj kabirringudwarremen, dja kabirridjare kabirrikodjkeyo. Bininj nawu birringudjbang kabirribungkarrkbun, kabirrimankan.
ISA 40:31 Dja bininj nawu kabirrikangekurrmerren nawu Yawey, wanjh kabirringudjbangmen. Bedda kabirridolkan yiman kayime mibbarr karolkan. Bedda wanjh kabirridjalrlobmerlobme dja minj kabirringolekwarremen. Bedda kabirridjalrengehre munguyh dja minj mak kabirringudjyawarren.
ISA 41:1 Yawey kayime, “Ngurringurdmen ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk nawu ngurrihni kubolkbubuyika rowk! Yuwn bu ngurriwokdi kore kumirrk ngardduk. Kaluk ngaye djawadjawan dja kunmekbe wanjh ngudda ngurriwokdangen. Mah. Ngurrimarnburrimen ba bu ngaye djadme kore court ngardduk.”
ISA 41:2 “Kandimarneyimen. Nangale bimarnbom nahni bininj nawu koyekbeh bu nungka kumwam kondah dja kabenbun birriwern bininj? Nangale bimarnbom ba bu nungka kabendjirdmang kunbolk kunwern, dja mak kabenngudjyakwon kings nawern? Nangale bimarnbom ba bu nungka wanjh benbom rowk mandjawakwi nuye dja bendulubom bonarrawi nuye. Dja mak benkukburriweng yiman kayime kunmayorrk kaburriwe kurralkdarleh.
ISA 41:3 Namekbe bininj kabenngudjkadjung baleh yarrka kabirrire, dja nungka kadjalre werrkwerrk.”
ISA 41:4 “Mah, kandimarneyimen. Nangale marnbom bu kuhni rowk kurduyimerranj? Nangale kawohrnan rowk kore bininj nawu kerrngehkenh birriyungkih dja mak nawu bolkkime kabirridi? Yoh, ngaye wanjh. Ngaye nawu Yawey ngarri kerrngehkenhni duninjh, dja kaluk ngahdjaldi bu kadjalburnbun rowk.”
ISA 41:5 “Bininj nawu kabirrihni djarreh duninjh wanjh ngandikurdunang kore ngakurduyimeng, wanjh kabirrikukdeldelme kunkele dorrengh! Bedda wanjh ngandimarnemornnamerren dja kabirrimre kore ngaye.
ISA 41:6 Kabirribidyikarrmerren dja kabirrimarneyimerren, ‘Ngadburrung, yidjalmurrngrayeknin!’
ISA 41:7 Bininj nawu kamarnbun kundulkkenh, nakka kabimurrngrayekwon bininj nawu kamang gold dja kamarnmarnbun njalenjale. Bininj nawu kakarrme hammer kabimurrngrayekwon bininj nawu kamang wirlmurrng dja kamarnbun njalenjale. Bedda kabirridjarrkmarnbun nawu idols, dja kabirriburlumerren bu yimankek kamak rowk kabirrimarnbun.” Kuhni kayime nawu Yawey.
ISA 41:8 Nawu Yawey kayime, “Ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng wanjh kandimarnedurrkmirri ngardduk! Ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng, dja ngaye djarrngbom ngudberre! Abraham nawu ngardduk djawirna ngunkebmawahmeng ngudberre.
ISA 41:9 Ngaye mey ngudberre kore djarreh duninjh ngurrihni, dja kurrmeng kondah kore ngaye. Ngaye wanjh kayhmeng ngudberre kore djarreh duninjh ngurrihni kore kurorre, dja marneyimeng, ‘Ngudda wanjh kanmarnedurrkmirri!’ Ngaye djarrngbom ngudberre dja minj bodmewoyinj.
ISA 41:10 Mah, wanjh yuwn bu ngurrikele! Ngaye ngahdjaldi kore ngudberre. Yuwn bu ngurrikangewarre, dja ngaye wanjh God ngudberre. Ngaye murrngrayekwon dja bidyikarrme dja nahnan. Ngaye wernhkarrme ngudberre kore ngardduk kunbid kunmak.”
ISA 41:11 “Bininj nawu ngundiwirrihme, wanjh bedda kabirriyemengalme dja kabirridjalbarabun. Bininj nawu kabirridjare ngundidabke, wanjh kabirriyimerran yiman yeng, dja kabirridjalyakmen.
ISA 41:12 Bu ngudda ngurrbenyawan nawu ngurriyidko bininj, wanjh bonj, minj ngurrbenngalke. Bininj nawu kabirridjare ngundibun, wanjh kabirridjalyakmen rowk.”
ISA 41:13 “Kuhni rowk ngaye ngamarnbun kayimerran, ngaye Yawey nawu God ngudberre. Ngaye wanjh bidkarrme ngudberre kunbidkukun, dja marneyime, ‘Yuwn ngurrikele, dja ngaye bidyikarrme.’
ISA 41:14 Ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, wanjh ngudda yiman wurdyaw nawu ngudjwarre. Dja bonj, yuwn bu ngurrikele. Ngaye Yawey ngadjaldjamun duninjh, dja ngaye wanjh bidyikarrme. Ngaye nawu ngehke ngudberre.
ISA 41:15 Kandibekka. Ngaye murrngrayekwon ngudberre ba bu ngurriyimerran yiman nabang duninjh, dja ngurribolkbun kurrulum dja kuwarddekimuk wanjh ngurridjubulhme rowk.
ISA 41:16 Ngurridjalburriwe kuwardde dja kunkulk kore kaddum ba bu kunmayorrk kadjalwe rowk. Bu kuhni kayimerran, wanjh ngudda kandimarnenjilngmarrmarr ngaye nawu Yawey, dja mak kandiburlume ngaye ngadjalkudji ngadjaldjamun duninjh ngudberre, ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng.”
ISA 41:17 “Yikahwi ngudberre bininj wardi kabirrikukyakenworren, dja mak yikahwi kabirrikombukdowe bu kabirriboyawayawan kukku. Wanjh ngaye nawu Yawey, nawu ngadjaldjamun duninjh ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng ngabekkabekkan kore bedda kabirridi yiwarrudj, dja minj ngaye ngabenbodmewon.
ISA 41:18 Wanjh ngamarnbun bu mankabo kaborlobme kore kaddum kuwarddekimuk, dja mak ngamarnbun kungad kambobebme kore kabbal kanjdji. Ngaye wanjh ngabolkmarnbun kubolkdarleh bu kabolkyimerran kunbolk manbu kulabbarlwern. Manbu kore bolkdarlehmeng, wanjh ngamarnbun kungad kunwern kambobebme.
ISA 41:19 Dja mak kore kubolkdarleh ngaye ngadjabname kundulkbubuyika yiman Cedars dja mak Acacias dja mak Myrtle dja mak kundulk manbu olives kabarnemwernmerren. Ngaye ngamarnbun kundulk karrulkwernmerren kore kubolkwarre, yiman kundulk manbu pines, dja mak manbu fir kundulk, dja mak manbu cypress.
ISA 41:20 Bininj nawu kuhni kabirrinan wanjh bedda kabirriwohburrbun dja mak kabirrimenmenbekkan kore ngaye ngakurduyimeng kubidwi ngardduk, ngaye nawu Yawey. Kabirriburrbun bu ngaye ngamarnbom rowk, ngaye nawu ngadjaldjamun duninjh ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng.” Kuhni rowk wanjh Yawey yimeng bu mulewarrinj.
ISA 41:21 God nawu Yawey kayime, “Ngudda nawu ngurrimarneboddan nawu idols, wanjh ngurrimray kore kumirrk ngardduk!” Kuhni yimeng Yawey nawu King Duninjh bedberre bininj nawu Jacob benmawahmeng. Dja mak yimeng, “Mah, ngurrikandenamerren dja ngaye wanjh djadme ngudberre.
ISA 41:22 Ngurrimka manbu idols ngudberre ba bu ngabekkan kore kabirriyime. Yiddok ngandiyingkihbengdayhke bu baleh kaluk kakurduyimerran? Dja kunubewu bedda ngandibukkabukkan kore kunkarekenh kurduyimerranj, ba bu ngaye ngamenmenmang. Adju, ngandimarneyimen bu baleh darnkih kanmarnekurduyimerran?
ISA 41:23 Mah, ngudda nawu idols, wanjh ngadjare ngandibukkabukkan ba bu ngayingkihmarnburren kaluk bu baleh kamre yerreh. Bu kuhni ngurriyime, wanjh ngaburrbun bu ngudda wanjh gods duninjh. Kunubewu ngurrikurduyime njalenjale kunngudj dorrengh, kunubewu kunwarre nuk kunmak. Bu kuhni ngurriyime wanjh ngarrikelemen dja ngarrikukdeldelme.
ISA 41:24 Bonj, ngudda nawu idols wanjh ngurridjalngudjyak, dja minj njale ngurrikurduyime. Ngudda yiman djal yeng. Bininj nawu ngundimarneboddan wanjh birridjalwarre duninjh.”
ISA 41:25 Wanjh God nawu Yawey yimeng, “Ngaye ngadjarrngbom nakudji bininj nawu koyekbeh, dja nungka nabang duninjh. Wardi nungka kamre kore kakbibeh bu kabenbun bininj. Nungka wanjh kabendjalbun nawu kabirriwohrnawohrnan bininj yiman kayime bininj nawu kamelme delek kurrenge nuye.
ISA 41:26 Adju, nangale kore ngudberre yingkihmulewam kore kuhni kakurduyimerran? Ngurrimulewa ba bu ngad ngarrimarneyime bu nahni idol wokdanj kunwoybuk dorrengh? Burrkyak. Ngudda nawu idols minj njale ngurriyingkihmulewayi. Ngurridjalwokyakni, dja minj nangale ngunbekkayi bu ngurriwokdiwirrinj kunwok.
ISA 41:27 Ngaye nawu Yawey wanjh ngayungkih bu ngabenbengdayhkeng bininj kore kunred Zion bu baleh darnkih kamre bedberre. Ngaye ngamunkeweng nakudji bininj bu kakan ngardduk kunwok kore kunredkimuk Jerusalem. Dja nungka benmarneyimeng, ‘Ngurrina! Ngudberre bininj kabirrimdokme kondah, dja kamak rowk!’
ISA 41:28 Bu ngaye Yawey ngabolknang kore idols birridi, minj nakudji ngalkeyi nawu kunwok karrmeninj. Ngaye ngabendjawayi njalenjalekenh dja minj nakudji ngawokmayi, bedda djal wokyak.
ISA 41:29 Nahni idols rowk wanjh djal yeng, dja minj gods duninjh. Minj njale kabirrikurduyime. Bedda wanjh birringudjyak, dja minj kundulkarre kabirrikarrme.” Kuhni rowk nawu Yawey yimeng.
ISA 42:1 God nawu Yawey kayime, “Nahni bininj nganmarnedurrkmirri. Ngaye ngawon kunngudj. Ngaye ngadjarrngbom namekbe bininj dja ngaye ngamarnenjilngmak nuye. Wanjh ngaye ngawong Namalngmakkaykenh ngardduk bu ngakangebarlkeng. Kaluk nungka kabendjadme birriwarlahkenh bininj rowk nawu kabirribebbehdi kubolkbubuyika ba kabirriborlhme manbu kundjalmak ngardduk.”
ISA 42:2 “Namekbe nawu nganmarnedurrkmirri minj kakayhme wernkih, dja minj mak kawokdi wernkih duninjh kore kurobbe bu kawokdangen.
ISA 42:3 Nungka minj kabakke kundulkbik, dja minj mak kabirludombun yiman candle. Dja bonj, nungka munguyh kabendjadme bininj djal mandjadkenh dja kore kunwoybukkenh.
ISA 42:4 Minj kangudjyawarren kore kuhni karrurrkmirri, dja minj kakangewarremen. Kaluk kabenmarnbun bininj rowk kore kondah kurorre bu kabirrire mandjad duninjh. Bininj rowk nawu djarrehbeh nawu kabirrihni kore kubolkbubuyika, wanjh bedda kabirrimadbun nungka bu kabenbukkabukkan.”
ISA 42:5 God nawu Yawey wokdanginj dja kuhni kayime. Nungka nawu marnbom kaddum kunngol duninjh, dja warlahwong, mak bolkwarlahwong kondah kurorre rowk, dja mak marnbom rowk nawu kahdarrkid. Nungka wanjh kandarrkidwong ngad karriwarlahkenh bininj rowk, dja wanjh kanwong kunngolek.
ISA 42:6 Wanjh nungka yimeng, “Ngaye Yawey wanjh kayhmeng ngudda, dja wong ngardduk mankarre mandjad. Ngaye bidkarrme ngudda ke bu wernhkarrme, dja ngaye nahnan dja marnbun ngudda ba bu birribuyika bininj rowk ngandiwoybukwon kore ngabenmarnewokkurrmerren bedberre. Dja ngudda yibenmarnebolkwolkan bedberre bininj rowk nawu minj Jews.
ISA 42:7 Kaluk ngudda yibenmimbayhke nawu birrimimdubbe bininj rowk. Dja mak ngurrbenbebke bininj nawu kabirribongdi jail, dja ngurrbendolkkayhwe bininj nawu kabirrihbongdi kore kubolkkakmunun.”
ISA 42:8 “Ngaye wanjh ngangeyyo Yawey. Ngaye ngadjalkudji God duninjh, dja minj ngabenbawon bininj kabirriburlume god nabuyika dja nawu idols.
ISA 42:9 Ngurrina! Manbu ngayingkihyolyolmi wanjh kurduyimerranj rowk. Dja bolkkime ngaye yingkihbengdayhke manbu kunkerrnge kamre, dja yerrekah wanjh karredjingmang kakurduyimerran.”
ISA 42:10 Mah, wanjh karrimarnewayinin mankong mankerrnge nuye nawu Yawey! Ngad karriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk, wanjh karriburlumen nawu Yawey, mankong dorrengh. Ngudda bininj nawu ngurrire kabbala djarreh kore kurrula, wanjh ngurriburlumen. Dja mayh nawern nawu kahdi kurrula, ngudda warridj ngurriburlumen nungka nawu ngunmarnbom! Bininj rowk nawu ngurrihyo kunbolkbuyika kuhri djarreh duninjh, ngudda warridj ngurriburlumen nawu Yawey!
ISA 42:11 Ngudda bininj nawu ngurrihyo kore kubolkdarleh dja kore kunredbubuyika kumekbe, wanjh ngurriburlumen nawu Yawey! Ngudda bininj nawu ngurrihyo kunbolk Kedar nuye, wanjh ngurriburlumen! Dja mak ngudda bininj nawu ngurrihyo kore kunred kunkimuk Sela ngurribidbu kuwarddekimuk dja ngurrimarnekayhmen Yawey kunnjilngmak dorrengh!
ISA 42:12 Bininj nawu kabirrihyo kore manyunkurr dja mak darnkih kore kurrula, wanjh ngurriburlumen rowk nawu Yawey dja ngurrimulewa nuye kunmakmak.
ISA 42:13 Nawu Yawey kadjare kabenbun nawu kabirriwirrihme nuye, dja kambebme yiman bininj nawu ngudjbang duninjh, kabenyawan ba bu kabirriburren. Nungka kakayhme bu kabenbun, kabenyurrhke rowk.
ISA 42:14 Yawey nawu God kayime, “Bu kunkuyeng ngaye minj ngawokdiwirrinj, dja minj ngabenwokmayi ngardduk bininj. Bonj. Bolkkime wanjh darnkih kamre bu ngaye ngabenmarnekurduyime. Ngadjakbekkan yiman kayime daluk ngalbu wurdyaw kabibun bu karrangenkenh, dja ngaleng kakayhme, kangolekdjarrdjarrmen dja darnkih kangolekyakmen!
ISA 42:15 Ngaye wanjh ngabolkwarrewon manbu kuwarddekimuk, dja mak mandulum rowk. Ngaye ngahdarlehwon kundalk dja kundulk. Ngaye ngabun mankabo bu kadjalbukmen, dja mak kulabbarl wanjh ngabun ba kayimerran yiman kukkuyak.
ISA 42:16 Dja nawu birribunje bininj, wanjh ngabenmimmarnbun ba bu kunkak bedberre kayimerran kubolkwolkkayindi. Dja mak ngabenmarnebolhmarnbun bedberre ba bu kamak kabirrire kore manbolhmak manbu minj birribolhburrbuyinj. Kuhni rowk ngaye ngabenmarnekurduyime, dja minj mak ngabendjalbawon.” “
ISA 42:17 Birribuyika bininj nawu kabirriwoybukwon nawu idols, dja nawu kabirriyime, “Ngudda nawu gods ngadberre,” wanjh ngaye ngabendjaldurndiwe bedberre kunyeme kunkimuk dorrengh.”
ISA 42:18 Nawu Yawey yimeng, “Ngudda nawu yiman ngurrikanemdubbeworrinj, wanjh kandibekkabekka! Dja mak ngudda nawu ngurrimimburdmeng, wanjh ngurrimimbayhmen dja ngurribolkna!
ISA 42:19 Ngudda nawu kandimarnedurrkmirri, ngudda ngurriwernhmimburdmeng ba minj kandinan, dja ngudda nawu ngurrikarrme ngardduk kunwok manbu ngawokmunkeweng, ngudda wanjh ngurrikanemdubbeworrinj ba minj kandiwokbekkabekkan. Ngudda nawu ngurrikurrmerrinj kore ngaye nawu Yawey kandimarnedurrkmirri, yiddok woybukkih ngudda ngurrimimwarreminj, dja ngurrikanemdubberranj?
ISA 42:20 Ngudda woybukkih kandikurdunang kunmim dorrengh ngudberre kore kunwern ngakurduyimeng, dja bonj, minj njale ngurriborlhmeninj. Ngudda ngurrikanemmak, dja bonj, minj kandibekkan.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 42:21 Nawu Yawey karremarnbom mankarre manmakkayhkenh ba bu ngurriwokmarrkmang dja ngurriburlumen nuye mankarre. Kuhni djareminj dja wanjh njilngmakminj bu karremarnbom.
ISA 42:22 Dja burrkyak. Ngudda bininj nuye ngurriwarreworren, dja bolkkime ngurribongdi kore prison, dja yikahwi ngurrimankang kore kudjorlokkimuk dja minj ngurribidbun. Minj nangale bininj ngunngehke, dja birribuyika bininj ngundidjalkan dja ngundiweykan. Minj nangale bininj kayime, “A! Ngurrbendurndiwe nahni bininj nawu Yawey nuye!”
ISA 42:23 Adju, nangale bininj ngudberre nganwokbekkan? Yiddok nangale kadjare nganwernhbekkan bolkkime ba bu ngandiwokmang yerrekah?
ISA 42:24 Mah, ngurriburrbu ngudda bininj nawu Jacob ngunkebmawahmeng, dja mak ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng! Nangale ngunkurrmeng kore birriwarre bininj ngundidukkang dja ngundiweykang? Woybukkih, nawu Yawey nungan bawong bu kuhni kurduyimerranj kadberre. Nungka nawu ngad karriwokburriweng dja karrimarnekurduyimeng kunwarre. Minj karriwokmarrkmayi, dja minj karrimarrkmayi nuye mankarre.
ISA 42:25 Kunmekbekenh nungka wernhyidduy kadberre, dja bawong kunrayek duninjh kanmarnebebmeng kore birribuyika bininj karriburrinj, dja karriwern karridoweng kore manbirlukimuk. Dja bonj, minj karrimenmenmayi, dja minj karrimayaliborledkerrimeninj kore nungka djareminj.
ISA 43:1 Bolkkime nawu Yawey kawokdi. Nungka wanjh ngunmarnbom ngudberre bininj, ngudda nawu Jacob nuye mawahmawah! Dja ngunmarnbom ngudberre bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng. Wanjh Yawey ngunmarneyime, “Yuwn bu ngurrikele! Ngaye wanjh ngunbebkeng kore ngurribongdi. Ngaye ngeykayhmeng ngudberre, dja ngudda wanjh ngardduk bininj.
ISA 43:2 Bu kundjurrhkimuk kamre, dja bu ngudda ngurridjowkke kuburrk kukku kore mankabo, wanjh ngaye dorrengh karridjarrkre ba bu kamak ngurrire dja minj ngurrikebngakme. Dja bu ngurringimen kunak, wanjh minj ngurrikukwurlhme dja ngurridowe. Makka manbirlukimuk minj ngunkukwurlhke.”
ISA 43:3 “Ngaye Yawey nawu God ngudberre, dja ngaye ngadjalkudji ngadjamun duninjh ngudberre nawu Israel nuye mawahmawah dja ngaye ngehkeng ngudberre. Ngaye ngaburriwe kubolkkimuk Egypt ba bu ngunbebke ngudberre kore ngurribongdi. Ngaye ngadjalbawon kunbolk bokenh Cush dja mak Seba ba bu ngaye bebke ngudberre.”
ISA 43:4 “Ngaye wernhmarnedjare ngudda! Ngayime bu ngudda ngurrimak bininj, dja ngaye makwan ngudberre. Kunmekbekenh kunu ngaye ngabenbawon nawu birribubuyika bininj dja kubolkbubuyika kunwern ba bu ngaye ngehke ngudberre ba bu ngudda wanjh ngurridjaldarrkiddi.
ISA 43:5 Wanjh yuwn bu ngurrikele, dja ngaye karridjarrkdi. Kaluk ngaye ngabenmirndemang wurdwurd ngudberre kore karrikad dja mak kore koyek kabirrihni dja ngabendurndiwe kore ngudda.
ISA 43:6 Ngaye ngamarneyime kunbolk kore kakbi, ‘Mah, ngurrbenbawon ba kabirrimre!’ Dja mak ngamarneyime kunbolk manbu walem, ‘Yuwn yibendabke!’ Ngaye ngadjare ngardduk bininj rowk kabirridurnderren kore djarrehbeh kabirribebbehni, nawu wurdwurd ngardduk rowk, narahrangem dja mak ngaldahdaluk.
ISA 43:7 Bedda wanjh ngardduk bininj. Ngaye ngabenngeybom, dja ngabenmarnbom bu ngabenmimbiwong ba bu bedda ngandiburluburlume.” Kuhni rowk nawu Yawey yimeng.
ISA 43:8 Nawu Yawey kayime, “Ngurrimirndeka bininj nawu kabirrikarme kunmim, dja birridjalmimbunje, dja mak bininj nawu bedda kabirrikarrme kunkanem, dja kabirridjalbengwarr!
ISA 43:9 Birriwarlahkenh bininj rowk kabirrimirndemornnamerren kore kubolkbubuyikabeh rowk. Yiddok yikahwi bedberre birriyingkihmulewayi kore baleh kakurduyimerran? Yiddok yikahwi bedberre kabirriyingkihburrbun kore baleh yerre kakurduyimerran? Mah, bedda wanjh kabirrimkan birribuyika bininj nawu bindibekkang kore birriyingkihmulewam kunwoybuk dorrengh. Wardi birriwern bininj kabirriyime ‘Yoh! Woybukkih!”’
ISA 43:10 “Bonj. Ngudda wanjh kandiyolyolme kunwoybuk dorrengh ngardduk, ngaye nawu Yawey. Ngaye djarrngbom ngudberre ba bu kandimarnedurrkmirri, dja ngaye djarrngbom ngudberre ba bu kandiburrbun dja mak kandiwoybukwon, dja mak ngurriwernhburrbun bu ngaye wanjh God duninjh. Minj nabuyika god manburrimeninj dja diwirrinj bu dokmeninj ngardduk, dja minj nabuyika god kamre yerrekah.
ISA 43:11 Ngaye ngadjalkudji, ngaye wanjh Yawey, dja minj nabuyika ngunngehke ngudberre.”
ISA 43:12 “Ngudda ngurriburrbun bu woybukkih duninjh ngaye bukkabukkang ngudberre bu ngayingihbengdayhkeng, dja ngaye wanjh ngehkeng ngudberre. Ngaye minj yiman djenbuyika god kore ngudberre. Mah, kandimulewa bu ngurriyime ngaye wanjh God duninjh. Kuhni ngayime.
ISA 43:13 Ngaye ngadjaldi munguyhmunguyh, kunkare dja bolkkime. Minj nangale bininj kanmarnewarlkarren, dja ngaye ngadjalkukkarrme. Bu ngaye ngakurduyime kore baleh ngadjare ngayime, wanjh minj nangale karrurndiwe.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey.
ISA 43:14 Nawu Yawey kawokdi ngudberre. Nungka wanjh ngunbebkeng kore ngurribongdi. Nungka nawu nadjalkudji nadjamun duninjh ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng. Wanjh kayime, “Ngaye ngamkan birriwern rowk nawu Babylonbeh bininj, dja ngabenmang. Ngabendahkendong kore kabbala bedberre manbu birrimarnbom ba bu bedman birriburlumerrinj. Wanjh ngabenkan kondah. Kuhni ngabenmarnekurduyime bu djal ngudberrekenh!
ISA 43:15 Ngaye Yawey, ngudberre God dja ngaye ngadjamun duninjh. Ngaye marnbom ngudberre, ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng. Wanjh ngaye king duninjh ngudberre.”
ISA 43:16 Nawu Yawey wokdanj ngudberre. Nungka nawu ngunmarnewayhkeng kurrula duninjh ba ngurridjowkkeng kore kunbolhdarleh.
ISA 43:17 Nungka wanjh benkang djarrang dja chariots dorrengh, dja mak birridjalwern djamun kore Egyptbeh, wanjh benbom rowk. Bedda birrikukyoy, dja minj kabirriyawoyhdolkkan. Nungka wanjh benbom yiman kayime bininj kabirludombun candle. Wanjh bolkkime Yawey kanbengdayhke kadberre, kayime,
ISA 43:18 “Ngurridjalbawo rowk nawu kunkarekenh. Yuwn bu munguyh ngurridjalburrbun kore kunkare ngunmarnekurduyimerranj.
ISA 43:19 Wanjh bolkkime kandikurduna kore ngaye ngakurduyime kunkerrngekenh. Bolkkime wanjh kambebme. Yiddok ngurrinan? Ngaye ngabolhmarnbun kore kubolkdarleh, dja mak ngamarnbun kukku manbomak kaborlobme kunmekbe.
ISA 43:20 Kunmekbekenh wanjh mayh nabang ngandiburlume ngaye, ngayime dalkken dja djurrul, kunmekbekenh bu ngaye ngabenbowon kukku kore kubolkdarleh, dja ngamarnbun kukku kaborlobme munguyh kore kubolkwarre. Ngaye ngakurduyime ba ngabenbowon bininj ngardduk ba bu kabirribongun, birrimekbe bininj nawu ngabendjarrngbom.
ISA 43:21 Ngaye ngabenmarnbom kore ngadjareni, dja bedda ngandiburlume dja ngandimulewan.”
ISA 43:22 Wanjh Yawey yimeng, “Ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng, ngudda minj kandingeykayhmeninj dja ngurriwunjnjibmingalmeng ngayekenh.
ISA 43:23 Minj kandimarnekinjeyi sheep nawu mayh, bu kandiwoyinj. Minj kandiburlumeninj kore ngurrikurrmeng njalenjale ngudberre bu ngayekenh. Ngurriburrbu bu ngaye minj djurrkkayinj ngudberre bu djawayinj munguyh ba bu kandiwoyinj manme dja mankalkidmanjmak. Minj ngadjareniwirrinj bu njilngwarrewoyinj bu djawahdjawayinj munguyh.
ISA 43:24 Minj kandimarnebayahmeninj mankalkkidmanjmak mak minj kandiwoyinj kunbalem dorrengh kore mayh bu kandimarnebuyinj. Larrk. Dja kunbuyika ngudda ngurridjalkurduyimeng. Ngudda kandinjilngwarrewong bu ngurrikurduyimi kunwarre, mak kandingudjwarrewong bu ngudda kandiwokweng mankarre ngardduk.
ISA 43:25 Njalekenh kuhni kandimarnekurduyimeng ngaye nawu munguyh ngadjare ngawernhbularrbun ngudberre kunwarre. Ngaye wanjh ngadjare. Ngaye ngadjare ngadjalbengmidjdan ngudberre kunwarrekenh bu munguyh.
ISA 43:26 Mah. Ngurrimray ngurriyolyolmen kore ngaye ngayimeng. Karribekkarren dja karridangwerren! Ngurrimulewarrimen. Yiddok ngurriyime bu ngudda ngurridjalmak, dja minj ngurrikurduyimeninj kunwarre.
ISA 43:27 Ngaye ngaburrbun bu nayungkih mawah ngudberre kurduyimeng kunwarre. Dja mak bininj nawu ngaye ngabenmunkeweng ba bu ngundibukkabukkan, wanjh bedda warridj ngandidjalwokweng.
ISA 43:28 Nawu birrikihkimuk bininj ngudberre bolkwarrewong manbu kururrkdjamun ngardduk. Wanjh kunmekbekenh ngaye ngabenyememulewan bu ngabendung bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Bedda nawu Israel benkebmawahmeng dorrengh. Woybukkih, ngaye ngabenbawon birriwarre bininj bu kabindiwirrihme ngardduk bininj.”
ISA 44:1 Nawu Yawey kayime, “Kandibekka ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng, ngudda kandimarnedurrkmirri. Ngaye djarrngbom ngudberre nawu Israel nungkebmawahmeng.
ISA 44:2 Ngaye Yawey, dja ngaye marnbom ngudberre. Ngaye marnbom ngudberre kore kuwalirrng ngalbadjan ngudberre. Dja ngaye wanjh bidyikarrme ngudberre. Yuwn bu ngurrikele ngudda Jacob nawu kandimarnedurrkmirri. Yuwn bu ngurrikele ngudda nawu ngurringeyyo Jeshurun, ngaye wanjh djarrngbom ngudberre.
ISA 44:3 Ngaye ngabolkdjuhke kunbolk ngudberre manbu bolkdarlehmeng, ngamarnbun kukku kaborlobme kore kubolkbuk. Dja mak ngaye ngamunkewe Namalngmakkaykenh ngardduk bu ngabenkangebarlke wurdwurd ngudberre. Ngaye ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu mawahmawah ngudberre.
ISA 44:4 Bedda wanjh kabirridjordme yiman kundalk kawernbebmerren kore kabbal kubolkmak, dja mak bedda kabirrikuyenghme yiman kundulk manbu poplars kadjordmerren darnkih kore mankabo kaborlobme.
ISA 44:5 Yikahwi bininj ngudberre wanjh kabirriyime, ‘Ngaye nawu Yawey nuye bininj.’ Birribuyika kabirriyime, ‘Ngaye ngangeyyo Jacob!’ Dja mak birribuyika kabirribimburren kore kubid bu bim kayime, ‘Nawu Yawey nuye.’ Birrimekbe ngudberre mawahmawah rowk wanjh kabirringeyburren ‘Israel’.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 44:6 Kuhni warridj nawu Yawey kayime, “Ngaye nawu Yawey. Ngaye ngabenmarnewohrnawohrnan bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja mak ngaye ngabenngehke bedberre. Ngaye Yawey ngawernhdulkarrekimuk duninjh. Ngaye ngayungkih duninjh, ngadjalyingkihni bu kerrngehkenh duninjh, dja mak ngaye wanjh ngayerre dja ngadjaldi yerre duninjh. Ngaye minj ngayakmen munguyh munguyh. Ngaye ngadjalkudji God duninjh dja minj nangale nabuyika god kahdi.
ISA 44:7 Adju, kab nangale yiman ngaye nganerohrok? Mah, wanjh nungka kambebmen dja kurobbe yolyolmerrimen! Ngadjare nungka kamhdi kumirrk ngardduk dja nganmarneyime kunwern kurduyimerrangeni bu kerrengehkenhni ngabenmarnbom ngardduk bininj, dja mak baleh yerre kakurduyimerran. Kamak bu nungka nganyingkihbukkan kore baleh kakurduyimerran.
ISA 44:8 Ngudda ngardduk bininj, wanjh yuwn bu ngurrikukdeldelme dja yuwn bu ngurrikele bu bolkkimekenh. Ngaye kunkare yingkihbengdaykeng ngudberre bu marneyimeng kore baleh bolkkime kakurduyimerran. Ngudda ngurriwernhburrbun bu ngaye God duninjh dja minj nangale nabuyika god kahdi. Ngaye yiman manwarddekimuk ngudberre, dja minj ngawobekkayi nabuyika god kahdi nawu yiman ngaye.”
ISA 44:9 Bininj nawu kabirrimarnbun idols nakka wanjh yiman yeng. Nawu idols bedberre nakka bonj, minj njale kunmak kabirrikurduyime. Bininj nawu kabirrimarneboddan idols wanjh yiman kayime kabirrimimbunje, dja minj njale kabirriburrbun. Bedda wanjh kabirriyemengalme.
ISA 44:10 Nangale bininj kamarnmarnbun kubidwi nuye idol nawu god nuye? Nahni idol minj njale kabimarnekurduyime!
ISA 44:11 Bininj rowk nawu kabirrimarnbun idols wanjh kabirriyemengalme. Bedda nawu birrikurdumak, dja bonj, nakka djal bininj. Bu kabirriburlumerren, wanjh kabirridjalwernhkelemen, dja kabirridjalyemekarren.
ISA 44:12 Ngurriburrbu kore bininj kabirrimarnbun idols. Bininj nawu kamarnbun njalenjale kore wirlmurrng, nakka kamang njalehnjale dja kawurlhke kore kunyirrke. Kunberl nuye bininj wanjh kakarrme kundulkarre, dja wanjh kabun wirlmurrng, hammer dorrengh, ba kakukname idol. Dja med! Namekbe bininj kamarrewedowe dja kangudjyawarren. Kabekkarren bu kakodjmayahme, dja kakombukdowe.
ISA 44:13 Nabuyika bininj nawu kamarnbun idols wanjh kamarnmarnbun njalenjale kundulkwi. Nungka wanjh kamang kundulk dja kabimbun bim. Kamang chisel manbu manmirrkmak dja kadulkdadjke kore karohrokme dja kabimbun. Wanjh kamarnbun kundulk ba bu kakukyime bininj nawu nakukmak. Wanjh kakurrme nahni idol kore kurorre nuye ba bu kamarneboddan.
ISA 44:14 Kunubewu kadjobke kundulkmak, yiman cedar, dja kunubewu cypress dja oak. Kamadbun bu kundulk kakimukmen kore kurobbe. Yikahwi kabirrimimdudje kundulk yiman pines, dja mandjewk kadjordmiwe mahni kundulk.
ISA 44:15 Wanjh nahni bininj karerrngmang kundulk dja yika kakurrme kunak ba bu kakuwan. Wanjh nungka kakinje manme nuye warridj kore kunak, mak kakinje buriddi nuye. Yikahwi kundulk kamang kamarnbun god nuye, dja kadjaldi yiwarrudj ngarre. Nungka wanjh kamarneboddan nawu idol!
ISA 44:16 Nahni bininj wanjh kawurlhke yikahwi mahni kundulk kore kunak ba bu kakinje manme. Kakinje kunkanj, kakanjngun dja kaworrkmen. Dja warridj kakuwan kore mahni kunak, dja kayimerren, “Ah, ngabekkarren kamak rowk! Ngadjalnan mahni manbirlumak!”
ISA 44:17 Dja mak yikahwi kundulk kadjaldulkdi, wanjh kamang kamarnbun god nuye, dja kamarneboddan namekbe nawu idol dja kaburlume! Nungka wanjh kadjaldi yiwarrudj dja kadjawan, “Kanngehkemen, ngudda nawu god ngardduk!”
ISA 44:18 Bonj, birrimekbe bininj minj njale kabirriwernhburrbun, dja minj njale kabirrimenmenbekkan. Bedda yiman kabirridjalmimbunje duninjh ba minj kabirribolknan. Bedda yiman birrimayaliyakworrinj, wanjh minj njale kabirriborlhme.
ISA 44:19 Birrimekbe bininj minj kabirridjawarren, “Aba! Yikahwi kundulk ngawurlhkeng ba bu ngakinjeng buriddi dja kunkanj. Ngaye nganguneng mahni manme. Dja njalekenh ngaye ngamarnbom nawu nawarrewarre kore mahni kundulk? Yiddok ngamarneboddan idol manbu djal kundulk?”
ISA 44:20 Burrkyak, minj kuhni kayimerren. Dja nungka kamarrkbekkarren dja kawarreworren. Minj nungka kangehkerren. Minj mak nungka kayimerren, “Ah! Njale nakka nawarre ngakarrme kubid ngardduk, dja namekbe idol kakurren, dja kankowe!”
ISA 44:21 Nawu Yawey kayime, “Ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng, wanjh kandibekka dja kuhni ngurriburrbu. Ngurriburrbun ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, wanjh ngaye kandimarnedurrkmirri. Ngaye marnbom ngudberre ba bu kandimarnedurrkmirri, dja ngaye minj munguyh bengmidjdan ngudberre.
ISA 44:22 Ngaye ngaburriweng kunwarre ngudberre yiman kayime kunmayorrk kawe kunngol, dja ngaye ngaweng kunwarre ngudberre yiman kunmayorrk kawe kunkarndum bu kamdungbebme. Mah, wanjh ngurrimdurnden kore ngaye, dja ngaye yingkihngehkeng ngudberre.”
ISA 44:23 Mah! Ngudda nawu kunngol kaddum rowk, wanjh ngurriwayinin kunnjilngmak dorrengh! Dja kore kanjdji duninjh kurorre, wanjh ngudda warridj ngurriwernhkayhmen! Ngudda nawu kuwarddekimuk rowk, wanjh ngurridedjingma ngurriwayini, dja mak ngudda kundulk rowk kore ngurridulkwern, wanjh ngurriwohwayinin! Kunmekbekenh ngurriwayini nawu Yawey benngehkeng bininj nawu mawahmawah nuye Jacob dja kuhni nungka bukkarrinj kunmakmak nuye dorrengh kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
ISA 44:24 Kuhni nawu Yawey yimeng, “Ngaye Yawey nawu ngehkeng ngudberre. Ngaye marnbom ngudberre kore kuwarlirrng ngurridi! Ngaye Yawey dja ngaye ngamarnbom yehyeng rowk. Ngaye ngadjalkudji ngawarlahwong manbu kunngol rowk, dja mak ngaye ngadjalkudji ngabolkmarnbom kurorre rowk bu ngabolkwarlahwong.
ISA 44:25 Bininj nawu kabirrikurren ngayekenh, dja mak nawu marrkidjbu, wanjh ngaye ngabenmarnbun bu kabirridjalbengwarr dja kabirriyemengalme. Bininj nawu birrikodjkuludjad, wanjh ngaye ngabenmarnbun bu kabirridjalyime yeng, dja kabirriwokmenyak.
ISA 44:26 Dja ngaye ngardduk bininj nawu ngandimarnedurrkmirri, wanjh ngaye ngabenwon kunwok ngardduk ba bu kabirriyingkihmulewan, dja ngaye ngakurduyime. Mak ngamarnbun kunwok bedberre nawu ngaye ngamunkewe ba bu kawoybukendan. Ngaye ngayingkihbolkyolyolme Jerusalem dja ngayime bininj kabirriyawoyhdurndeng dja kabirriyo kumekbe. Dja mak ngayime ‘kururrkwernbubuyika kore Judah, wanjh bininj kabirriyawoyhrurrkname kumekbe, dja kore rurrkwarrwarrhmeng, wanjh ngaye ngayawoyhmarnbun rowk’.
ISA 44:27 Mak ngaye Yawey ngawokrayekwon kurrula duninjh, ngayime, ‘Djalbukmen, dja ngabongurdke mankabo kabore kore ngudda!’
ISA 44:28 Ngaye Yawey wanjh ngayingkihbengdayhke nawu king Cyrus, ngayime ‘Ngudda wanjh ngaye marnbun yiman kayime shepherd dja yidjalkurduyimen rowk kore ngaye ngadjare.’ Wanjh nungka kare kabolkyolyolme Jerusalem, kayime, ‘Mah, bininj birrirurrknamen ba kabolkkerrngehme.’ Dja mak nungka kamulewan manbu Temple kumekbe, kayime, ‘Mah, bininj birrirurrknamen manbu Temple kanjdji ngarre!’ Kuhni rowk ngayime ngaye nawu Yawey.”
ISA 45:1 Nawu Yawey bidjarrngbom Cyrus dja bimarnbom king yimerranj, dja mak bimunkeweng ba bu kangime kubolkbubuyika kunbolk dja kabenmarnewohrnan bedberre bininj kumekbe. King Cyrus kabendulkarreyakwon nabubuyika kings. Yawey kabidyikarrme Cyrus dja kabimarnedangmarrhmang gates ngarre kunbubuyika kubolkwarlah, ba bu nungka kangime. Wanjh Yawey kabibengdayhke Cyrus dja kayime,
ISA 45:2 “Ngaye ngarrokme dja ngayingkihbolhmarnbun ngudda ke. Ngaye ngawarddeburriwe kuwarddekimuk ba bu yire. Ngaye ngabakke gates manbu wirlmurrng bronze dja ngarradjke manbu kawarnamyo ba bu ngudda yingime kore ngudda yidjare.
ISA 45:3 Kaluk ngaye won namakmak bedberre nawu molkkenh kahdjehdjenyo kore kubolkkak. Bu kuhni ngakurduyime, wanjh kunmekbekenh ngudda yiwohburrbun bu ngaye Yawey, ngaye God bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Wanjh ngaye ngeykayhmeng.”
ISA 45:4 “Ngudda minj kanmarneboddangimeninj bolkkime, dja bonj, ngaye ngeykayhmeng dja ngeykimukwon ngudda ba bu yibenbidyikarrme bininj nawu mawahmawah bedberre Jacob nawu ngandimarnedurrkmirri. Bedda wanjh mawahmawah Israel nawu ngaye ngabendjarrngbom.
ISA 45:5 Ngaye nawu Yawey, dja minj nabuyika god kahdi. Ngaye ngadjalkudji god, dja minj nabuyika god kahdi. Ngudda minj kanmarneboddangimeninj, dja bonj, ngaye wanjh murrngrayekwon ngudda.
ISA 45:6 Ngaye kuhni ngayime ba bu birriwarlahkenh bininj rowk nawu birrikang kore baleh kamdungbebme dja kore karrungyibme wanjh bedda rowk ngandiburrbun bu ngaye Yawey, ngadjalkudji God duninjh, dja minj nabuyika god kahdi.
ISA 45:7 Ngaye ngadjalkudji ngabolkwolkan dja mak ngamarnbun kunkak. Ngaye ngadjalkudji ngabenmarnekurduyime kunmak rowk bininj bedberre, dja mak ngabenwon kunrayek. Ngaye Yawey ngakurduyime kuhinjkunu rowk.”
ISA 45:8 “Ngaye ngawokrayekwon kunngol bu yiman kakoluyhwe kunmak ba bu bininj rowk kabirridjalkurduyime kundjalmak ngardduk. Ngadjare kunmakkenh kamkolung kore bininj rowk yiman kayime mandjewk kamdjakdung bedberre kore kunngolbeh. Dja ngawokrayekwon kubolkwarlah rowk kore kurorre. Ngayime bu ngaye ngabenngehke bininj kumekbe, wanjh bedda kabirribaldjalkurduyime kunmak. Kuhni rowk ngaye Yawey ngakurduyime.”
ISA 45:9 Nawu Yawey kayime, “Bininj nawu nganwokburriwe wanjh kawernhnjilwarremen. Ngaye wanjh ngabenmarnbun bininj rowk yiman kayime nawu potter kamarnbun pots dja njalenjale. Bininj nawu potter kamang delek kore kubid nuye, dja kamarnbun kore nungka kadjare. Yiddok manbu delek kabidjawan namekbe bininj, ‘Baleh ngudda kankukmarnbom?’ Yiddok delek kabiwarrewan bininj nawu marnbom?
ISA 45:10 Yiddok wurdyaw kabidjawan kornkumo nuye, ‘Njalekenh ngudda kanmarnbom bu ngaye ngakukwarre?’ Yiddok barrken kabidjawan ngalbadjan nuye, ‘Njalekenh kanyawmey?’ Kawarre! Nahni bininj wanjh kawernhnjilngwarremen.”
ISA 45:11 “Ngaye Yawey ngadjalkudji Ngadjamun Duninjh bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja ngaye ngabenmarnbom bedberre. Yuwn bu nangale bininj ngandidjawan bu njalehnjalekenh. Ngaye ngayingkihyolyolme kore baleh kakurduyimerran bedberre nawu ngardduk wurdwurd. Njalekenh bu bininj ngandibengdayhke kore baleh ngakurduyime bu ngamarnbun njalehnjale kubid ngardduk?
ISA 45:12 Ngaye wanjh ngabolkmarnbom kurorre dja mak ngabenmarnbom bininj rowk nawu kabirriyo kumekbe. Ngaye ngamarnbom kubid ngarddukwi kaddum kunngol dja ngangolwarlahwong, dja mankokkarrng manwern rowk ngadjalkurrmekurrmeng.”
ISA 45:13 “Bolkkime ngaye ngarrolkkayhwe nawu Cyrus ba bu kakurduyime kunmakkenh ngardduk. Ngaye ngabidyikarrme ba bu kayakwon mandjad duninj kore nganmarnedurrkmirri. Ngayingkihbolhmarnbun nuye ba bu kayawoyhrurrkname ngardduk kunbolkkimuk Jerusalem, dja kabenbebke ngardduk bininj nawu kabirribongdi. Minj nangale kabidjurrkwon bu kuhni nungka kakurduyime, dja minj mak bininj kabikarremulewan bu kuhnikenh.”
ISA 45:14 Kuhni warridj nawu Yawey kayime bu kabenbengdayhke nawu Israel benkebmawahmeng, “Kaluk ngurrikukmang kunwardde manbu money rowk bedberre bininj nawu kabirrihni kunbolk Egypt dja mak kunbolk Ethiopiah. Dja mak ngurrbenkukdjirdmang nawu birrikornamkuyeng bininj nawu birrikang kubolkkimuk Seba. Bedda rowk kabirrimre kore ngudda ba bu ngundimarnedurrkmirri. Ngudda ngurridukkadukkan chains dorrengh, dja bedda wanjh ngundidjalmunkekadjung. Kaluk bedda nguundimarneboddan kumirrk ngudberre dja ngundimarrkdjawan bu kabirriyime, ‘Woybukkih God duninjh ngurrire, dja minj nabuyika god kahdi! Minj nabuyika god duninjh!’ ”
ISA 45:15 Ngudda Yawey wanjh God duninjh, dja woybukkih ngudda yiman yikukwarlkkarren. Ngudda God bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, dja ngudda yibenngehke bedberre.
ISA 45:16 Bininj rowk nawu kabirrimarnbun idols, wanjh bedda kabirriyemengalme, dja kabirriwowarreworren. Bedda kabirridjarrkkelerlobme kunyeme dorrengh.
ISA 45:17 Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh Yawey kabenngehke bedberre dja kabirridjalngehme munguyh munguyh. Minj kabirriyemengalme, dja minj nangale kabenwarrewan munguyh munguyh.
ISA 45:18 Nawu Yawey nungan marnbom kunngol rowk. Nungka wanjh nadjalkudji God duninjh. Nungka bolkmarnbom kurorre rowk ba bu kahdjaldi munguyh. Minj marnbuyi bu kadjalbolklarrk, dja bolkmarnbom ba bu bininj kabirriyo kumekbe. Nungka kayime, “Ngaye wanjh Yawey, dja ngadjalkudji God duninjh. Minj nabuyika god kahdi.
ISA 45:19 Ngaye minj manmolk ngawokdiwirrinj, dja minj ngamayaliwarlkkayi. Dja minj ngawokrayekwoyinj nawu Israel benkebmawahmeng bu djalburudjang ngandiyawahyawan kore kubolkdarleh. Ngaye Yawey ngadjalwokdi bu djal kunwoybuk dorrengh. Mak ngaye ngamulewan manbu djal mandjadkenh.”
ISA 45:20 Kuhni kayime God nawu Yawey, “Ngudda bininj rowk kore kubolkbubuyika ngurrihdi, wanjh ngurrimray, ngurrimirndemornnamerren. Ngurrimkelerlobmen kondah dja ngaye. Bininj nawu kabirrikanahkan idols nawu birrimarnbom kundulkwi, wanjh birrimayaliyak. Bedda kabirridjaldi yiwarrudj gods nawu minj kabenngehke.
ISA 45:21 Mah, ngurrimray ngurriyingkihmulewa kore njale kakurduyimerran yerrekah. Ngurriyolyolmerrimen kurobbe dja ngurrikarremarnburrimen. Kab, ngaye djawan. Nangale yingkihmulewam ngudberre kunkare duninjh ba bu ngurriburrbuyi kore bolkkime ngunmarnekurduyimerran? Wanjh ngaye! Ngaye nawu Yawey yingkihbengdayhkeng. Ngurriburrbun minj nabuyika god kahdi. Ngaye wanjh kundjalmak ngakurduyime dja mandjadkenh, dja mak ngaye ngehke ngudberre. Minj nabuyika god kahdi.”
ISA 45:22 “Mah, wanjh ngurrimborledkerrimen kore ngaye, ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk kore kubolkbubuyika rowk! Dja ngaye ngehke rowk, ngaye nadjalkudji God, dja minj nabuyika god kahdi.
ISA 45:23 Ngaye ngawokkurrmerrinj ngardduk, dja minj ngakurren. Ngawokdi, dja wanjh ngardduk kunwok kahdjaldi munguyh munguyh. Kaluk yerrekah wanjh bininj birriwarlahkenh rowk ngandimarneboddan, dja birriwarlahkenh bininj rowk kabirrimulewarren bu ngaye ngandidjalburlume.
ISA 45:24 Bedda wanjh ngandiyolyolme bu kabirriyime, ‘Nawu Yawey nadjalkudji kakarrme kundjalmak duninjh, dja mak kunngudj duninjh.”’ Bininj nawu kabirriwirrihme dja kabirridung nawu Yawey, wanjh kaluk kabirrire kore nungka, dja wanjh kabirriyimengalme.
ISA 45:25 Dja nawu Yawey kabenbebke dja kabenngehke bininj nawu Israel benkebmawahmeng rowk, ba bu bedda kabirridjalburlume.
ISA 46:1 Nawu Yawey kayime, “Bininj nawu kabirrihni kubolkwarlah Babylon wanjh kabindimarneboddan yehyeng nawu birrimarnbom, nahni wanjh idols nawu kabenengeyyo Bel dja Nebo. Dja bonj, bolkkime nahni idols bedman ngandimarneboddan. Dja bininj kabirribarnname nahni idols kore mayh nawu donkey bu kanakan. Dja nahni donkey kangudjwarremen bu kakan namekbe idols nawu benekukdulmuk!
ISA 46:2 Nahni bokenh idols kabenedjalboddan, dja minj kabenengehkerren. Bininj nawu kabirrimarneboddan, wanjh minj kabirringehke idols bedberre. Kabirrire, idols dorrengh, kore kunred nuye birribang bininj nawu kabindidukkadukkan rowk, yiman bininj dja namekbe idols bedberre.”
ISA 46:3 “Ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng, dja mak ngudda bininj nawu kunbolk Israel ngurridjaldi. dja ngurridjaldarrkid bolkkime, wanjh kandibekkabekkan, wanjh kandibekkabekka. Ngaye Yawey nahnani munguyh kore ngurridi kuwarlirrng dja ngurridanginj dja wanjh bolkkime djalnahnan bu yiman kanakan ngudberre.
ISA 46:4 Kaluk bu ngurrikohbanjmen dja ngurribulumen, wanjh ngaye Yawey bidyikarrme ngudberre. Ngaye marnbom ngudberre dja mak nahnan, dja ngaye wanjh ngorrkan ngudberre dja mak ngehke ngudberre.”
ISA 46:5 “Kandimarneyimen, nangale nabuyika karohrok ngaye? Nangale yiman kayime ngaye? Yiddok ngurrirohrok nabuyika, dja yiddok nangale nganyurrhke?
ISA 46:6 Yikahwi bininj nawu birrikuken wanjh kabirrirohrokme manbu gold dja silver bedberre dja kabirrikarremulewan bininj nawu bidmak dja kabirridjawan nungka bu kabirriname idols kukgold dja kuksilver. Wanjh bedda kabirrimarneboddan dja kabirrimarnedi yiwarrudj!
ISA 46:7 Bedda kabirriwayhke dja kabirringorrkan nahni idol, dja kabirrikurrme kore kadjaldi. Nawu idol minj karokan! Yikahwi bininj kabirrikayhme namekbe idol, dja bonj, minj nakka kabiwokmang, dja wokyak. Nahni idol minj kabenngehke bininj bu kunyid kawernmerren bedberre.”
ISA 46:8 “Ngudda nawu ngurriwarre bininj, wanjh ngurriwernhburrbu kore ngaye ngakurduyimeng, dja yuwn ngurribengmidjdan ngayekenh.
ISA 46:9 Ngurriburrbu baleh kurduyimerranj bu kunkare, kuhni bu ngaye ngakurduyimeng ngudberre. Ngaye ngadjalkudji God duninjh, dja minj nabuyika god kahdi. Minj nabuyika god nganerohrok ngaye.
ISA 46:10 Ngaye ngayingkihmulewam kore yerrekah kakurduyimerran, dja kaluk woybukkih kuhni yerrekah kakurduyimerran. Dja mak ngaye bolkkime ngayingkihmulewan bu baleh yerre kakurduyimerran. Ngayolyolme dja ngayime, ‘Ngaye ngadjalkurduyime kore ngaye ngadjare. Ngaye ngayingkihkarremarnbom dja kuhni wanjh kakurduyimerran.”’
ISA 46:11 “Ngaye ngakayhme nakudji bininj nawu kamre koyekbeh djarreh dja nungka kakurduyime rowk kore ngaye ngayingkihkarremarnbom, dja nungka yiman kayime namaddorl nawu nabang mayh. Ngaye ngamarnbun rowk kakurduyimerran, dja ngaye ngakurduyime rowk kore ngaye ngayingkihmulewarrinj.
ISA 46:12 Wanjh bolkkime kandibekka ngudda nawu ngurrikangerayek, ngudda nawu ngurridjare kunwarre ngurridjalkarrme.
ISA 46:13 Manbu kunbarnangarra ngardduk kundjalmak duninjh, wanjh kamre darnkih. Ngaye werrkwerrk ngamkan manbu kunmakkaykenh ngardduk. Ngaye wanjh ngabenngehke bininj nawu kabirriyo kunred Jerusalem, dja ngabenbukkabukkan ngarre bininj rowk bu ngaye ngadjalmakkaykenh.”
ISA 47:1 “Ngudda nawu ngurriyo kunred Babylon, ngudda ngurriyimerren bu yimankek ngurrimak bininj, dja burrkyak. Mah, wanjh ngurrikolong kanjdji dja ngurriyerrka kore kundjulng. Ngurriyahwurdmen, dja minj ngurriyawoyhyerrkan kaddum yiman bu ngurringeykimuk. Ngudda bininj nawu Chaldeabeh ngurridjalyerrka kurorre. Kunkare bininj ngundingeybuni, ‘Nawu Ngurrikukmak,’ dja mak ‘Nawu Ngurrikuken’. Dja bolkkime burrkyak.
ISA 47:2 Ngurrimang mahni manbalabala dja ngurrimimdjubulhme manbu wheat manmim ba bu ngurrimarnbun kandidjdjawa. Ngurrimadjyerrkerrimen nawu namak ngurrikodjdjongbuyindi. Ngurriwayhke duredj nawu ngurridjongbuyindi dja birriwern bininj ngundinan kunbard ngudberre bu ngurridjowkke mankaboyahwurd.
ISA 47:3 Bedda wanjh ngundikuknan ngudberre ngurridedjlarrh, dja mak ngundinan kore ngurriyemengalme. Ngaye ngayiddung ngudberre dja wanjh bebbehbun ngudberre rowk.”
ISA 47:4 Kuhni yimeng nungka nawu kanngehkeng. Nungka wanjh kangeyyo “Yawey nawu narrulkarrekimuk duninjh”. Nungka nadjalkudji nadjalwernhmakkaykenh kadberre nawu Israel kankabmawahmeng.
ISA 47:5 Wanjh nawu Yawey yimeng, “Ngudda nawu Babylon ngurrihyo, ngurriray kore kubolkmunun dja ngurriyerrka djalwokyak. Bininj ngundingeybuni, ‘Ngudda ngurriwohrnawohrnan kubolkbubuyika rowk!’ Dja bolkkime burrkyak! kuhni kabirriyawoyhyime.
ISA 47:6 Ngaye Yawey ngabendjalduy ngardduk bininj, dja kunmekbekenh ngaye yiman kayime ngabenbodmewong dja ngabenkurrmeng kore kubid ngudberre kore kunbolk Babylon. Dja ngudda ngurrbenwirrihmeng, dja minj mak ngurrbenkongibuyi. Ngudda ngurrbenmarnbom kohbahkohbanj bu birridurrkmirri kunrayek.
ISA 47:7 Ngudda ngurriyimi, ‘Ngayh! Ngad wanjh munguyh karrbenwohrnawohrnan yiman queen duninjh!’ Minj ngurrimayalibekkarrimeninj dja minj ngurriburrbuyi kore kunyid wardi ngunmarnekurduyimerran bu yerrekah.”
ISA 47:8 “Kandibekka ngudda nawu ngurridjarewern, ngudda nawu ngurriyimerren, ‘Ngaye kamak ngahni, dja minj njale ngandiwarrewon.’ Dja mak ngurriyimerren, ‘Ngaye yiman God, dja minj nangale mak nganerohrok. Minj nangale nganmarnedowe, dja ngardduk wurdwurd minj kabirridowe munguyh.’
ISA 47:9 Dja ngaye marneyime bu kuhni rowk wanjh kundjalburrikudji ngunmarnekurduyimerran. Kuhni rowk ngunmarnekurduyimerran bu kunbarnangarrakudji! Nawu nabininjkobeng ke dja mak wurdwurd, wanjh kabirriyakmen rowk. Ngudda yiyime bu yimankek yikarrme kundulkarre kunkimuk, dja yikurdang, dja bonj, minj yibidyikarrmerren.
ISA 47:10 Ngudda ngurriburlumerren ngudberre kunwarrekenh! Ngurriyimi, ‘Minj nangale ngannan kore kunwarre ngakurduyime.’ Ngudda ngurrimayaliwern dja ngurriyime bu ngudda ngurrikodjkuludjad. Kunmekbekenh ngurriyime, ‘Ngaye wanjh ngadjaldi! Dja minj nangale mak nganerohrok.’ Wanjh ngayime, bonj, ngurridjalwarreworren.
ISA 47:11 Wanjh marneyime bu kunyid ngunmarnebebme kundjalburrikudji, dja minj ngurringehkerren kundulkarre ngudberre dorrengh. Ngudda yiman ngurrikurdang, dja bonj, minj ngurribidyikarrmerren. Minj nangale ngurrikarremulewan ba bu ngunbawon ngurrire kamak.”
ISA 47:12 “Mah! Ngurridjalkurduyimen rowk kore ngurridjare, ngudda nawu ngurrikurdang! Ngudda munguyh ngurriyimi kore ngurriyahwurdni dja mak bolkkime. Adju? Kunubewu ngurrikurdumak? Wardi ngurrbenkelehme bininj!
ISA 47:13 Ngurridjalborlhmeng kunwarrekenh, dja kuhni wanjh ngurridjalngudjwarreworrinj. Yikahwi ngudberre nawu kabirriborlhme mankokkarrngkenh ba bu kabirriyime bu yimankek kabirriyingkihyolyolme kore yerrekah kakurduyimerran ngudberre kore dirdbubuyika. Wanjh ngurrbendjawa birrimekbe bininj bu ngunbidyikarrme!
ISA 47:14 Dja kawarre! Bedda wanjh kabirrikukrung yiman kayime mandalkdarleh. Minj kabirringehkerren kore manbirluworldjen. Yuwn bu bininj kakinje manme kore manmekbe kunak, dja minj nangale kayerrkan kakukkuwan kore manmekbe kunak kunkimuk duninjh.
ISA 47:15 Woybukkih, birrimekbe birrikurdang bininj minj ngunbidyikarrme ngudberre. Ngudda munguyh ngurrbenmarnedurrkmirri, dja ngurrbenbekkabekkani, dja bonj, bedda wanjh ngundidjalbawon dja kabirrire kore bedda kabirridjare. Minj nadjalkudji bedberre ngunngehke.”
ISA 48:1 Kandibekka ngudda nawu Jacob ngunkebmawahmeng. Ngudda ngurringeyburren “Israel” dja ngurriburrbun bu Judah ngunkebmawahmeng. Ngudda ngurringeybun Yawey bu ngurriwokkurrmerren, dja mak ngurridi yiwarrudj kore kunngey nuye God nawu Israel nuye. Dja bonj! Kunukka wanjh ngurrikowe, dja minj ngurrikurduyime kunmak kore nungka kadjare!
ISA 48:2 Ngudda ngurriburlumen bu ngurrimulewarren. Ngudda ngurriyime, “Ngad ngarrihyo kore kunredkunkimuk manbu God nuye!” Dja ngudda ngurriyime bu yimankek ngurridjalwoybukwon Israel nuye God nawu kangeyyo Yawey Narrulkarrekimuk Duninjh.
ISA 48:3 Ngaye Yawey kunkare ngaye ngayingkihmulewam bu yerre kurduyimerranj. Ngamulewam ba bu ngurriburrbuyi. Dja kundjalburrikudji ngaye ngamarnbom bu kurduyimerranj.
ISA 48:4 Ngaye ngaburrbom bu ngudda ngurrikangerayekni dja minj kandibekkayinj, dja minj mak kandiwokmarrkmayi.
ISA 48:5 Kunmekbekenh kunu ngayingkihmulewam kunkareni ba bu ngurriwohburrbuyi dja minj ngurriyimeninj, ‘Kadberre idols marnbom kore kurduyimerranj. Nahni nawu gods kadberre manbu wirlmurrng dja kundulk karrimarnbom, nakka wanjh birrimarnbom rowk bu kurduyimerranj’
ISA 48:6 Mah. Ngudda kandiyingkihbekkang, dja mak kandikurdunang kore ngamarnbom kurduyimerranj. Bolkkime yiddok ngurriyime bu ngaye Yawey ngamarnbom. Bolkkime wanjh ngaye yingkihbengdayhke kunkerrngekenh kaluk yerrekah kayimerran. Kuhni ngabebke manbu warlkawarlkayindi, dja minj ngurriyingkihburrbuyinj.
ISA 48:7 Bolkkime ngaye ngamarnbun kayimerran, dja kunkare wanjh burrkyak. Ngudda minj ngurriburrbuyinj, dja yuwn bu bolkkime ngurriyime, ‘A ngaleng! Ngad ngokko ngarriburrbom.’
ISA 48:8 Ngudda minj ngurribekkayinj dja minj mak ngurrimenmenbekkayinj. Ngudda wanjh ngurribengwarrni. Ngaye ngawernhburrbun bu ngudda munguyh kandidjalwokburriwe mak kandikowekowe.
ISA 48:9 Yoh, ngayidduy ngudberrekenh. Dja bonj, minj bolkkime bun ngudberre, dja ngaye ngadjaldi ba bu bininj rowk ngandingeyburlume. Dja minj mak ngadjare bularrbun bu yakwon ngudberre.”
ISA 48:10 “Kandibekka. Ngaye ngamarnbom kunrayek ngudberre ba bu rohrokmeng, yiman kayime bininj karung wirlmurrng silver bu kabelewon dja kayimerran silver duninjh. Kunmekbekenh ngaye rohrokmeng kunrayek dorrengh.
ISA 48:11 Kuhni ngakurduyime kore ngaye ngadjare djal ngayeman. Minj nangale ngangeyyolyolme bu kunwarrekenh. Yuwn bu bininj kabirringeyburlume nabuyika, dja ngaye ngadjalkudji ngandingeyburlume.”
ISA 48:12 Nawu Yawey kayime, “Kandibekkabekka, ngudda nawu Jacob ngunmawahmeng. Ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng dja ngaye kayhmeng ba bu ngurrimre kore ngaye! Ngaye nawu ngayungkih duninjh dja mak nawu ngayerre duninjh. Ngaye wanjh!
ISA 48:13 Ngaye ngabolkmarnbom kurorre rowk kunbid ngardduk. Ngamarnbom kaddum duninjh dja ngawarlahwong kubidkukun ngardduk. Bu ngaye ngakayhme kaddum dja kurorre, wanjh yehyeng rowk ngandiwokmarrkmang.”
ISA 48:14 “Mah, ngudda ngurriwern, wanjh ngurrimirndemornnamerren kore ngaye dja kandibekkabekka. Yiddok nawu idols ngudberre ngundiyingkihmulewam kore ngaye ngakurduyime? Burrkyak. Ngaye ngadjarrngbom nakudji nabang bininj nawu kangeyyo Cyrus bu nganmarnedurrkmirri. Nungka wanjh kabenbun nawu birriwarre bininj birrikang Babylon. Nungka kakurduyime kore ngaye Yawey ngadjare.
ISA 48:15 Ngaye wanjh ngawokdi, ngaye ngadjalkudji, dja ngadjarrngbom namekbe bininj, dja ngamkan bu nganmarnedurrkmirri. Wanjh nungka kayakwon rowk kore ngaye ngadjare.”
ISA 48:16 “Mah, ngurrimray darnkih dja kandibekkan. Ngaye minj manmolk ngakurduyime. Ngaye munguyh ngayingkihmulewarren dja bu kakurduyimerran, wanjh ngaye ngahdi kumekbe.” Kuhni rowk nawu Yawey yimeng. Dja ngaye nawu Isaiah ngayolyolmerren dja ngayime Yawey nawu Kawohrnan Rowk nganmunkeweng Namalngmakkaykenh nuye dorrengh.
ISA 48:17 Kuhni wanjh nawu Yawey kawokdi. Nungka nawu ngunngehke, dja nadjalkudji nawu nawernhdjamun God kore Israel. Nungka wanjh yimeng, “Ngaye Yawey nawu God ngudberre. Ngaye bukkabukkan ba bu ngurriburrbun kore kunmakkenh. Dja mak ngaye bukkabukkan ba bu ngurrire manbolhmak.
ISA 48:18 Dja njalekenh ngudda minj kandibekkayinj bu bukkang mankarre ngardduk? Bu ngudda kandiwokmarrkmayi ngardduk wanjh ngudda munguyh ngurriniwirrinj kamak rowk kunmodmikenh dorrengh. Dja mak ngurridjalmakniwirrinj bininj kore ngaye.
ISA 48:19 Bu ngaye kandiwokmarrkmayi, wanjh wurdwurd dja mak mawahmawah ngudberre birriwernniwirrinj yiman kukayalanj kore adjbud, manbu bininj minj kabirrirohrokme. Bedda birridarrkidiwirrinj dja minj birringeyyakwoyinj kore kumirrk ngardduk.”
ISA 48:20 Wanjh bolkkime ngurribolkbawo Babylon. Ngurribebmerrimen dja ngurrikelerlobmen! Ngurrirengehere dja ngurrikayhmen kunnjilngmak dorrengh, bu ngurriyime, “Nawu Yawey nganngehkeng ngad nawu ngarrimarnedurrkmirri, ngad nawu mawahmawah nuye Jacob!”
ISA 48:21 Kunkare nawu Yawey benyorrmey nuye bininj bu birrirengehrey kore kubolkdarleh. Kumekbe kubolkdarleh kukkuyak, dja bedda minj birrikombukdowimeninj. Nawu Yawey warddebom kunwardde ba bu kukku bobebmeng borlobmeng bedberre.
ISA 48:22 Nawu Yawey kayime, “Bininj nawu birriwarre, wanjh minj kabirringehme.”
ISA 49:1 Kandibekkabekkan ngudda nawu ngurrihyo djarreh kore kurrula borledmikenh, dja ngudda nawu djarreh ngurrihyo kore kubolkbubuyika. Nawu Yawey ngandjarrngbom bu ngaye ngadjaldi kuwarlirrng kore ngabangmengalmeninj, dja kunmekbe nganngeywong. Dja mak nungka nganmarnbom bu ngamarnedurrkmirri.
ISA 49:2 Nungka nganmarnbom ba bu ngawokdi mandjad duninjh bu nganwong nuye kunwok. Nungka nganwarlkkang munguyh kore kubid nuye. Nungka nganmarnbom ba bu ngayimerranj yiman kayime nuye arrow nawu mankebmak, dja nganwarlkkang kore ngalng nawu arrowskenh nuye.
ISA 49:3 Wanjh nganmarneyimeng, “Ngudda nawu yingeyyo Israel, wanjh ngudda kanmarnedurrkmirri ba bu bininj ngandiburlume ngaye bu nguddakenh.”
ISA 49:4 Kuhni nganmarneyimeng, dja ngaye ngayimeng, “Aba! Ngaye ngarrurrkmirri kunwern dja bonj, ngadjalbarabom. Ngaye ngangudjyakworrinj bu djal burudjang. Dja bonj, nawu Yawey nungan ngandjalnahnan dja nungka nawu ngardduk God, wanjh yiman ngankarremulewan kore ngarrurrkmirrikenh.”
ISA 49:5 Bu kunkare nawu Yawey nganmarnbom kore kuwalirrng ba bu ngamarnedurrkmirri. Nungka djareni bu ngaye ngabendurndiweyi bininj nawu Jacob benkebmawahmeng ba bu bedda kabirridurnden kore nungka. Nungka djareni bu ngabenmirndemang birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kubolkbubuyika birribebbehdi. Nawu Yawey nganmakwan dja ngangeykimukwong. Nungka wanjh nganwong nuye kundulkarre.
ISA 49:6 Nawu Yawey nganmarneyimeng ngardduk, yimeng, “Minj yiyakwoyi rowk kore kanmarnedurrkmirrikenh, dja ngaye ngadjare kunbuyika yihdurrkmirri, dja kunkimuk duninjh. Ngudda werrk yibenmarnbun kunnguya rowk nawu Jacob nuye bininj ba bu kabirriyawoyhngeykimukmen. Bedda nawu Israel benkebmawahmeng nawu ngabennahnan, wanjh yibendurndiwemen kore ngaye. Dja bolkkime ngadjare kunbuyika yikurduyimen, dja kunmekbekenh ngaye marnbun bu yibenmarnebolkwolkan bedberre bininj nawu minj Jews. Kuhni yikurduyime ba bu ngaye ngabenngehke birriwarlahkenh bininj nawu kabirrihni kubolkbubuyika rowk kore kondah kurorre.”
ISA 49:7 Wanjh nawu Yawey wokdanginj. Nungka nawu kabenngehke bininj rowk nawu Israel benkebmawahmeng, dja nungka nadjamun duninjh bedberre. Wanjh Yawey bibengdayhkeng namekbe bininj nawu kabimarnedurrkmirri nuye. (Birridjalwern bininj nawu minj Jews kabirriwirrihme dja kabirridjalwarnyak namekbe bininj. Nungka wanjh kabenmarnedurrkmirri kings warridj.) Wanjh nawu Yawey bimarneyimeng namekbe bininj, “Kaluk birrimekbe nawu kings wanjh bedda kaluk ngundiburlume bu ngudda yire darnkih, dja nawu princes ngundimarneboddan. Kuhni ngunmarnekurduyimerran bu kunmekbekenh ngaye Yawey minj ngakurren, ngadjalkurduyime kore ngawokkurrmerren. Dja ngaye djarrngbom ngudda. Ngaye nawu God Nadjamun Duninjh bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.”
ISA 49:8 Kuhni wanjh Yawey yimeng, “Kaluk yerrekah kabolkyimerran bu ngaye ngehke ngudda. Ngaye wanjh wokmang kore kanmarnekayhme dja bidyikarrme ngudda. Ngaye wernhnahnan ngudda dja kukdjurruddi. Ngaye marnbun ba bu birriwern bininj ngundinan dja kabirriborlhme bu ngaye Yawey ngawokkurrmerrinj. Bu ngudda kanmarnedurrkmirri wanjh kunmekbe ngaye ngabenmarnebolkmarnbun kunbolk bedberre ba bu kabolkmakmen. Ngabenmarnedurndiwe.
ISA 49:9 Ngaye ngabenmarneyime nawu kabirribongdi bininj, ‘Mah, ngurrimdolkka!’ Dja mak ngabenmarneyime bininj nawu kabirridjaldi kore kubolkmunun, ‘Mah! Ngurriray kamak rowk!’ Dja bedda kabirrire yiman kayime sheep kabirringun kundalk kore manbolh darnkih. Dja ngabenmarnbun yiman sheep bu kabirringalke kundalkmak kore kurrulum manbu bolkdarlehni.
ISA 49:10 Wanjh bedda minj kabirrimarrwedowe, dja minj mak kabirrikombukdowe. Bedda minj kabirrikuklardmen kore kubolkdarleh. Nawu kundung minj kabenbun. Nakudji nawu kabenkongibun wanjh kabenmirndekanakan kore manbomak kunronj kaborri kungad.
ISA 49:11 Bu kunmekbe kabolkyimerran, wanjh ngaye ngabolhmarnbun kore kuwarddekimuk, dja ngayingkihbolhmarnbun ngardduk manbolh kore ngardduk bininj kabirrirengehre dja yuwn bu kabirrikolung kore kanjdji.
ISA 49:12 Wanjh yina! Ngardduk bininj kabirrimre djarrehbeh, yika kore kakbibeh, yikahwi karrikadbeh dja mak yikahwi kabirrimre walembeh kore kunbolk Egypt.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 49:13 Mah, ngudda manbu kunngol rowk, wanjh yidjalwayinin yiman kayime bininj kabirriwayini! Dja ngudda nawu kurorre, wanjh yiwayinin dja yinjilngmaknin yiman bininj. Ngudda kuwarddekimuk rowk, wanjh ngudda warridj ngurriwayinin yiman bininj! Ngurriburrbu Yawey kabenkangemarnbun nuye bininj, dja kabenkongibun bininj nuye nawu benmarneyidwernmerrinj.
ISA 49:14 Dja bonj, bininj nawu kabirrihni kunred kunkimuk Jerusalem, wanjh kabirriyime, “Aba! Nawu Yawey kandjalbawong, dja kandjalbengmidjdanj!”
ISA 49:15 Wanjh nawu Yawey kayime, “Burrkyak! Yiddok daluk kabibawon barrken nawu kabidjikkawon? Yiddok minj kabimarnedjare nawu bimarnedanginj? Kunubewu yikahwi daluk minj kabinahnan wurdyaw nawu biyawmey, dja ngaye Yawey minj munguyh bawon ngudberre.
ISA 49:16 Ngurrina! Ngaye mandjawakwi ngabimbom ngudberre kunngey rowk kore kubidmirrk ngardduk! Ngaye burrbun ngudberre munguyh munguyh, dja minj munguyh bengmidjdan.”
ISA 49:17 “Nawu wurdwurd ngudberre kabirrimdurnden werrkwerrk, dja nawu birriwarre bininj nawu ngundiwernhwarrewong, wanjh bolkkime ngundibawon dja kabirrire.
ISA 49:18 Mah, wanjh ngurribolkna kuhri dja kuhri! Ngurrbenna nawu wurdwurd rowk ngudberre kabirrimirndemornnamerren dja kabirrimre kore ngudda. Woybukkih duninjh ngawokkurrmerren ngudberrekenh, ngaye nawu Yawey dja yingkihmarneyime bu ngudda ngurrbenburlumen nawu wurdwurd ngudberre, dja ngurrbenkarrme dja ngurrbenmulewan bu bedda birridjalmak.”
ISA 49:19 “Yoh, kunkare wanjh ngurrimarladjni, dja ngudberre kunbolk wanjh bolkwarreminj. Dja bolkkime wanjh ngurriwernhwarlahmen dja ngurribarlke kunbolk ngudberre! Birrimekbe bininj nawu ngundiwarrewoni, wanjh bonj, kabirrihdjalni munguyh djarreh duninjh.
ISA 49:20 Kunkare wanjh ngurridi djarreh kore kunbolk bedberre birridjenbuyika, dja kumekbe wanjh ngurrbenmey wurdwurd. Bolkkime wanjh ngurrbenbekkan ngudberre wurdwurd bu bedda kabirriyime, ‘Kondah kore karrihni, wanjh yiman kubolkdjokko! Ngad ngarridjare kandibolkwon manbu kubolkwarlah.’
ISA 49:21 Bu kuhni kabirriyime, wanjh ngudda ngurriyimerren kore kukange, ‘Nangale benbornang nahni wurdwurd ngardduk? Ngaye ngabenbalanhmey ngardduk wurdwurd duninjh, dja minj ngayawoyhyawmeyi. Ngaye wanjh bininj ngandiburriweng dja ngandimunkeweng djarreh, dja minj nangale nganmarnedjareniwirrinj. Dja nangale bendjordmiweng nahni wurdwurd rowk? Ngaye wanjh bininj ngandidjalbawong ngadjalkudji, dja nahni wurdwurd balehbeh?’ ”
ISA 49:22 Wanjh Yawey nawu kawohrnawohrnan rowk kayime, “Ngurrina! Ngaye ngabenmarnewokmunkewe bininj nawu minj Jews kore kubolkbubuyika. Ngaye ngabenmarnewokmunkewe ba bu birriwarlahkenh bininj ngandibekkan. Dja bedda wanjh kabirrimre kore ngaye, kabindikarrrme bebeywurd ngudberre kore kunberl, dja mak kabindiyawmornekan nawu ngalbebeywurd ngudberre.
ISA 49:23 Bu kuhni kamkurduyimerran, wanjh kings duninjh bedda kabirryimerran yiman kornhkornkumo bedberre wurdwurd ngudberre, dja ngalbu queens kabirriyimerran yiman ngalbabadjan bedberre. Bedda wanjh ngundimarneboddan kumirrk ngudberre, kabirridjalbolknan kanjdji dja ngundiburlume ngudberre. Bu kuhni rowk kayimerran, wanjh ngurriwernhburrbun bu ngaye nawu Yawey, dja bininj rowk nawu ngaye ngandiwoybukwon, wanjh ngaye minj ngabendjalbawon, dja ngabendjalnahnan.”
ISA 49:24 Kunubewu ngudda ngurriyime, “Aba! bu bininj birribang duninjh kabirridjirdmang njalenjale, dja mak kabindibongkarrme bininj nawu bindidarrkidmey, wanjh bonj, minj nangale bininj kabenbebke njalenjale dja kabenngehke bininj’.
ISA 49:25 Wanjh Yawey ngunwokmang, dja kayime, “Yoh, kuhni rowk wanjh kakurduyimerran. Ngaye wanjh ngabenbun birribang bininj nawu ngudda ngundibun. Ngaye ngakukmang manbu birridjirdmey. Dja ngabenbebke nawu wurdwurd ngudberre.
ISA 49:26 Ngaye ngabenmarnbun bininj nawu ngundibun ba bu bedda kabirriburrendeleng, dja kabirringurren kunkanj bedberre, dja mak kabirribongun kunkurlba bedberre yiman kunbang kabirribongun. Bu kuhni ngayime wanjh birriwarlahkenh bininj rowk kore kondah kurorre wanjh kabirriwohburrbun bu ngaye Yawey, dja ngaye ngehke ngudberre, dja ngaye bebke ngudberre kore ngurribongdi. Ngaye wanjh God nawu ngudjkimuk duninjh nuye Jacob.”
ISA 50:1 Nawu Yawey kayime, “Yiddok ngurriburrbun bu njalekenh ngaye munkeweng ngudberre? Yiddok bu djal burudjang? Burrkyak. Ngurriburrbun bininj nawu kabimunkewe ngalbininjkobeng nuye wanjh kabiwon djurra bu kabiyolyolme njalekenh kabimunkewe. Dja ngaye minj ngakurduyimeninj bu munkeweng ngudberre. Minj ngabimbuyinj djurra bu bawongkenh. Wardi minj ngurriburrbun bu ngaye kurrmeng ngudberre kore kubid bedberre birribuyika bininj nawu ngandikarremulewan? Wanjh burrkyak. Ngudda ngurridjalkurduyimi kunwarre kunwern, dja kunmekbekenh kunu ngaye munkeweng ngudberre rowk dja mak ngalbabadjan ngudberre warridj.
ISA 50:2 Ngaye ngadjareni ngangehkeyi ngudberre, dja ngurriwarnyakminj. Ngaye mak ngeykayhmeng ngudberre, dja minj kandiwokmayi. Njalekenh? Yiddok ngaye ngangudjwarre bu minj bebkeyi ngudberre? Yiddok ngaye ngarrulkarreyahwurd bu minj ngehkeyi ngudberre? Ngurriburrbun bu ngaye ngarrulkarrekimuk duninjh! Ngaye ngawokkurrmeng dja kurrula yimerranj kubolkdarleh! Ngaye ngamarnbun mankabokimuk bu kadjalyimerran kukayarlanj dja djenj karrowen kore kukkuyak dja kakuknudmen.
ISA 50:3 Ngaye ngamarnbun kunngol kakakyimerranj, yiman kayime bininj kadjongburren kunmadj manbu kundowikenh.” Kuhni kayime nawu Yawey.
ISA 50:4 Bininj nawu kabimarnedurrkmirri Yawey kayime, “Yawey nawu Kawohrnan Rowk nganbukkabukkang dja nganwokwong, ba bu ngaburrbun kunwok manbu kabenmurrngrayekwon bininj nawu birringudjwarre. Nungka mak ngandolkkayhwe kunkabelbubuyika dja ngawokbekkabekkan kore kawokdi ba bu ngawernhborlhme.
ISA 50:5 Yawey nawu Kawohrnan Rowk nganmayalibayhkeng dja ngaye minj ngawokburriweyi, minj mak ngadjalbodmewoyi nuye.
ISA 50:6 Bu bininj ngandiwidjbihkeng kunyarl dorrengh kore kubodme ngardduk, wanjh ngabenbawong birrikurduyimeng. Dja minj ngabenngurdkeyi bininj bu ngandidjaworrkyerrkkeng. Minj mak ngaye ngakebbarrkburrimeninj bu bininj ngandidjekmiwong dja ngandikebnunjweng.
ISA 50:7 Dja bonj! Minj ngayemengalme. Yawey nawu Kawohrnan Rowk nungan nganbidyikarrme. Kunmekbekenh ngaye ngadjaldi bu bedda ngandidjekmiwon dja minj ngabenmarnemarrkbaworren. Ngaburrbun bu minj nangale bininj nganwowarrewon.
ISA 50:8 Yawey kumwam darnkih ngardduk. Kaluk nungka nganmakwan, dja nangale nganwelengname? Nangale bininj nganwiddjung? Mah, kumray nakka ba bu nganekebnarren! Nangale nakka?
ISA 50:9 Yawey nawu Kawohrnan Rowk nungan nganbidyikarrme, dja nangale bininj nawu nganwarrewan kore kunwarrekenh? Bedda wanjh kabirridjalyakmen rowk, yiman kayime kunmadj nakare kadjalnudmen dja borlborl kahngun.”
ISA 50:10 “Mah! Nangale bininj kore ngudberre kabimarnekele nawu Yawey? Dja nangale mak nawu nganwokmarrkmang ngaye nawu Yawey ngamarnedurrkmirri Yawey? Bininj nawu kabirridjalrengehre kore kukak duninjh dja minj kabirrikarrme bu kabolkwolkankenh, wanjh nakka birridjalwoybukwo kore kabirridjalburrbun kunngey nuye Yawey, dja kabirridjalkurrmerren kore nawu God bedberre.”
ISA 50:11 “Kaluk ngurribuyika bininj nawu ngurrikakre ba bu ngurrikurduyime kunwarre, wanjh kandibekka. Ngudda yimankek ngurribirlukan manbu ngudman ngurriwurlhkeng ba bu kukak ngurrire, wanjh ngurridjallay kore ngurrimarnebolkwolkarrimen! Kuhni wanjh ngaye marnekurduyime ngudberre! Ngaye marnbun ngudberre ba bu ngurridjalyo kundjak duninjh dorrengh.”
ISA 51:1 Nawu Yawey kayime, “Kandibekkabekka ngudda nawu ngurridjare bu ngaye makwan dja marneyime bu ngudda ngurrimak bininj. Ngudda nawu kandiyawan ngaye nawu Yawey. Mah, ngurriburrbu kore balehbeh ngudda ngurribebmeng, dja balehbeh ngurrikang. Ngudda yiman kayime kunwardde manbu ngaye bebkeng kore manwarddekimuk. Ngaye yiman ngawarddedjobkeng dja kukmarnbom ngudda.
ISA 51:2 Mak ngurriburrbu Abraham nawu kornkumo ngudberre, dja mak Sarah ngalbu ngunyawmey. Bu kerrngehkenh ngaye ngakayhmeng nawu Abraham, wanjh nungka nadjalkudji. Wanjh ngaye ngakurduyimeng kunmak dja ngamarnbom bu nungka benkebmawahmeng birridjalmirndewern bininj.”
ISA 51:3 “Bolkkime wanjh ngaye Yawey ngakangemarnbun ngudberre rowk nawu Zion ngurrihni. Bu ngabolknan kore ngurrihni, wanjh nganan bolkwarrewarreminj, dja ngaye wanjh kongibun ngudberre. Kaluk ngaye bolkkerrngehme ba bu kubolkdarleh ngudberre kabolkyimerran kunbolk Eden, dja mak manbolkwarre ngudberre kayimerran yiman bu ngaye ngayeman ngarrudji manmekenh dja mandjoleng kawernmerren. Bu kuhni rowk ngayime, wanjh ngurrimarrmarr duninjh kumekbe, ngurrinjilngmak dja kandimanjbun kore ngurriwayini ngardduk.”
ISA 51:4 “Wanjh kandibekka ngudda nawu ngardduk bininj, ngudda nawu ngurriwern bininj ngardduk, wanjh kandiwokbekkan kore ngayime. Ngaye wanjh ngawokmunkewe ngardduk kore kubolkbubuyika. Ngabenbukkabukkan ba bu kabirriwohburrbun bu ngaye wanjh ngadjadme mandjad duninjh, yiman bu ngabenmarnebolkwolkan.
ISA 51:5 Kuhni wanjh kamre darnkih bu ngaye wanjh ngabenngehke birriwern bininj kore kubolkbubuyika bedberre, dja ngabenmarnemarnbun mankarre bedberre. Bininj nawu kabirrihyo djarreh duninjh kore manyunkurrbubuyika, wanjh ngaye ngandimadbun bu ngabenbidyikarrme ngardduk kunngudj dorrengh.
ISA 51:6 Mah, wanjh ngurribolkna kaddum kore heaven, dja mak ngurribolkna kanjdji kore kurorre. Baleh kakurduyimerran? Wanjh kadjalyakmen rowk. Manbu kaddum wanjh kayakmen yiman kundolng kadolngyakmen. Dja manbu kurorre wanjh kadjalwarremen dja kayakmen yiman nakare kunmadj kadjalnudmen. Bu kunmekbe wanjh bininj nawu kabirrini kore kurorre kabirridowe yiman bod nawern kadjalyakayakmen. Bonj, bu kuhni rowk kayimerran, ngaye ngadjalngehke munguyhmunguyh, dja ngaye ngadjalkurduyime kundjalmak rowk, dja minj ngabawon munguyhmunguyh.”
ISA 51:7 “Ngudda bininj nawu ngurriburrbun kore kunmakkenh, ngudda nawu ngurrikarrme ngardduk mankarre kore ngudberre kukange. Yuwn bu ngurrbenmarnekelemen djal bininj nawu ngundiwirrihme dja nawu ngundiyolyolme kunwarrekenh. Yuwn ngurriwernhkelemen.
ISA 51:8 Bedda wanjh kabirridowe. Bedda yiman kayime kunmadj nawu yolk kangun, dja kabirridjalyakmen. Ngaye wanjh ngadjalkurduyime kunmak, wanjh minj kayakmen munguyhmunguyh. Dja bininj nawu ngaye ngabenngehke, wanjh kabirridjalngehme munguyhmunguyh.”
ISA 51:9 Ngudda nawu Yawey, wanjh yirrolkka! Kanbidyikarrmen! Ngudda kanngehke kundulkarre ke dorrengh, yiman bu ngudda benngehkeng bininj bu kunkare duninjh! Ngudda kunkare yikukdadjkeng bu yibom ngalmekbe mayh ngalwarre dja ngalkimuk, ngalbu ngeyyoy Rahab!
ISA 51:10 Dja mak ngudda yingan yibolkmarnbom kubolkdarleh kore kubulkayh kurrulum kuburrk, ba bu bininj nawu ngudda yibenngehkeng wanjh birridjowkkeng!
ISA 51:11 Bininj rowk nawu ngudda yibenngehke, wanjh kabirrimwayinidurndeng kore kunred Zion, dja bedda wanjh kabirriwernhmarrmarr duninjh munguyhmunguyh. Bedda kabirridjalnjilngmak, dja kunnjilngwarre kadjalyakmen, minj mak kabirriyawoyhngolekwerren.
ISA 51:12 God nawu Yawey kayime, “Ngaye wanjh ngadjalkudji kangemarnbun ngudberre. Dja njalekenh ngurrbenkengeme nawu djalbininj? Nakka wanjh kabirridowe yiman kayime kundalk kadarlehmen.
ISA 51:13 Yiddok kandibengmidjdanj ngaye Yawey nawu marnbom ngudberre? Ngaye marnbom kaddum dja mak kanjdji kurorre, dja njalekenh ngudda ngurridjalkele munguyh bu ngurrbenkengeme birribang bininj nawu ngundidung dja mak kunrayek ngundiwon dja kabirridjare ngundibun? Nakka bonj, minj ngundikilekme, dja ngurridi kamak.
ISA 51:14 Ngudda nawu ngurribongdi, wanjh darnkih kamre bu ngurribebme ngurrire, dja ngurridjaldarrkid kore kurobbe. Mak ngurrikarrme manwern manme.”
ISA 51:15 “Kuhni ngayime, Yawey nawu God ngudberre. Ngaye ngabobidjihme manbu kurrula ba bu kaborrolkan kunwok kunkimuk dorrengh. Ngaye ngangeyyo Yawey nawu Ngahdulkarrekimuk Duninjh.
ISA 51:16 Ngaye ngawokkurrmeng ngardduk kunwok kore kurrang ngudberre, dja mak ngaye kukdjurruddi ngudberre kubid ngardduk. Ngaye nawu ngakurrmeng kaddum heaven, dja mak ngabolkmarnbom kanjdji kurorre, ngaye wanjh marneyime ngudberre, ‘Ngudda wanjh ngardduk bininj!’ ”
ISA 51:17 Ngudda bininj nawu ngurrihni kunred Jerusalem, wanjh ngurridolkka! Ngurribidbuyhwerrimen! Ngaye dungi ngudberre dja ngudda ngurribekkarrinj yiman kayime bu ngurribonguneng manbang duninjh kore banikkin ngardduk. Dja ngurriboyakwong mahni manbang rowk manbu ngaye wong ngudberre dja ngurriyimerranj yiman bu ngurrimayahmeng.
ISA 51:18 Minj nangale bininj kore ngudberre bebeywurd namakniwirrinj bu ngunkan kubid nuye kore kunmakkenh. Minj nangale nabeywurd nawu ngurridjordmeng namakniwirrinj bu ngunbidyikarrme.
ISA 51:19 Ngurrikarrme kunrayek bokenh ngunmarnebebmeng. Kunyungkih wanjh birribang bininj ngundibolkwarrewong, dja yerreh birriwern ngudberre wanjh ngurrimarrwedoweni. Aba! Nangale ngunkangemarnbun dja ngunkongibun?
ISA 51:20 Bebeywurd ngudberre kabirringudjyawarren dja kabirrimankan. Bedda kabirringudjyakmen yiman kayime mayh bu bininj kabendubbename. Bedda kabirriwernhbekkan Yawey nawu God ngudberre kabendung.
ISA 51:21 Mah, wanjh bolkkime kandibekka ngudda nawu kunrayek ngunmarnebebmeng. Kuhni ngunmarnekurduyimerranj, dja ngurrimayahmeng, dja ngaleng yuwn bu kunbangkenh.
ISA 51:22 Kuhni kayime Yawey nawu Kawohrnawohrnan Rowk, nungka nawu God ngudberre, nawu ngunkukdjurruddi ngudberre. Wanjh kayime, “Ngurrina! Ngudda ngurribonguneng manbang duninjh kore banikkin ngardduk dja ngurrimayahmi. Ngayime ngaye wernhdungi ngudberre, dja bolkkime ngamang mahni banikkin kore kubid ngudberre, dja yuwn bu ngurriyawoyhbongun kore ngaye ngayiddungbeh.
ISA 51:23 Kaluk ngabennakenwon mahni banikkin kore bininj nawu ngundiwirrihme. Ngabenmulewan bininj nawu ngundimarneyimeng, ‘Ngurridjalyuwn kore kurorre ba bu ngundimelme kubodme ngudberre!’ Kuhni bu ngurrimarnburrinj yiman manbolh ba bu birrimekbe bininj ngundibodmemelmeng.
ISA 52:1 Ngudda bininj nawu ngurrihni Zion, ngurridolkka! Ngurrimurrngrayeknin! Ngudda nawu ngurrihyo kore God nuye kunredkimuk Jerusalem., wanjh ngurridjongburrimen namakmak kunmadj! Bininj nawu minj kabirriwoybukwon God, dja mak bininj nawu kabirridjare kunwarre, minj kabirriyawoyhngime kore ngudda.
ISA 52:2 Mah, ngudda nawu ngurribeybeywurd ngarre Zion, wanjh ngurridolkka kore kundjulng ngurriyerrkan, dja ngurriwemen wirlmurrng chains nawu ngundikomdukkang. Ngurridjalyerrka kore throne ngudberre, ngudda bininj nawu ngurrikang Jerusalem.
ISA 52:3 Ngurribekka kore nawu Yawey ngunmarneyime, “Kerrngehkenh birribang bininj ngundidjalkang kore ngurrbenmarnedurrkmirri, dja minj money ngundimarnekarremulewam ngudberrekenh. Dja ngaye ngehke ngudberre, minj money marnekarremulewan.”
ISA 52:4 Kuhni warridj Yawey nawu Kawohrnan Rowk kayime, “Kerrngehkenh nawu bininj ngardduk birriwam walem bu birriwabmeng kore Egypt. Dja bolkkime bininj birribang nawu birrikang Assyria wanjh kabindibongkarrme ngardduk bininj.”
ISA 52:5 Wanjh Yawey kayime, “Adju, baleh ngaye ngakurduyime? Nahni bininj ngardduk wanjh birribang bininj bindikang dja minj bindimarnekarremulewayi. Dja nahni birribang bininj kabindimarnewohrnan dja kabindidjekmiwon!” Kuhni kayime nawu Yawey. Dja mak yimeng, “Nahni birriwarre bininj wanjh munguyh ngandingeywirrihme ngardduk.
ISA 52:6 Bonj, ngaye wanjh ngabenbukkabukkan ngardduk bininj ba bu ngandingeyborlhme, dja bu kunmekbe ngakurduyime, wanjh kabirriburrbun bu ngaye wanjh ngayingkihyolyolmerren. Woybukkih kunu ngayeman.” Kuhni rowk nawu Yawey yimeng.
ISA 52:7 Kamak rowk bu namekbe bininj kamre kore kaddum kuwarddekimukbeh, dja nungka kamkan kunwok kunmak. Nungka kahmulewan kunmodmikenh dja mak kunwok kunmak. Kahmulewan kore God kanngehkekenh! Nungka wanjh kanbengdayhke bininj rowk kore kunred Zion, dja kayime, “God ngudberre kawohrnan rowk, nungka nawu king duninjh!”
ISA 52:8 Ngurrbenbekka bininj nawu kunkakkuyeng kabolknanganan kore Jerusalem. Bedda kabirrihnan kunmim bedberre nawu Yawey kamdurndeng kore kunred Zion wanjh kabirridjarrkkayhme wernkih duninjh kunnjilngmak dorrengh.
ISA 52:9 Ngudda nawu ngurrihni Jerusalem kore bolkwarreminj, wanjh bolkkime ngudda ngurridjarrkwayinin kunnjilngmak dorrengh. Ngurriburrbun Yawey ngunkangemarnbom ngudberre nawu nuye bininj, dja ngunngehkeng ngudda nawu ngurrikang Jerusalem.
ISA 52:10 Nawu Yawey kanngehke kundulkarre nuye dorrengh ba bu birriwarlahkenh bininj nawu kabirrihni kubolkbubuyika wanjh kabirrikurdunan God kadberre bu kanngehke.
ISA 52:11 Mah, ngudda nawu ngurrikanahkan banikkin manbu nawu Yawey nuye, wanjh ngurribebmerrimen dja ngurriray. Yuwn bu ngurrikilekme nawu nawarrekenh, dja ngurridjalmarnburrimen bu ngurriyime manbu kundjalmakkenh.
ISA 52:12 Dja med, yuwn bu ngurrire kunkele dorrengh. Yuwn bu ngurriburrirlobme. Yawey nawu God nuye Israel ngunmarnedokme, dja mak ngundarnhkadjung ba bu ngunnahnan.
ISA 52:13 Nawu Yawey kabiyolyolme bininj nuye nawu kabimarnedurrkmirri, wanjh kayime, “Ngurrina, nahni nawu nganmarnedurrkmirri nakka kurdumak. Kaluk nungka kakurduyime bu djal kunmakkenh. Wanjh nungka kaluk kangeykimukmen, dja bininj birriwarlahken kabirriburluburlume.
ISA 52:14 Bu kunkare wanjh birriwern bininj birrikangebarrhmeng bu nungka birrikebnang. Kunyid kunkimuk bikukwarrewong. Minj bininj duninjh kukyimeninj. Wanjh kunu bininj minj birriwernhkukburrknayi kore kukbuyikaminj.”
ISA 52:15 “Bolkkime nungka kabenkukdjuhke kunkurlba nuye birriwern bininj kore kubolkbubuyika rowk. Wanjh nawu kings birrikihkimuk, wanjh nakka kabenmarnbun bu kabirrikangebarrhme dja kabirridjalwokngurdmen. Wanjh kumekbe kabirrinan dja kabirribekkan kore njalehnjale nawu minj korroko birribangmebekkayi dja mak minj birriwobekkayi bu kerrngehkenhni, wanjh kabirrimenmenbekkan.” Kuhni yimeng nawu Kawohrnan Rowk.
ISA 53:1 Adju! Nangale ngandiwoybukwong bu karrimulewani kunwok nuye God? Mak nangale bininj binang Yawey bu bimarnebukkarrinj kundulkarre nuye dorrengh?
ISA 53:2 Bininj nawu kabimarnedurrkmirri Yawey djordmeng kore kumirrk nuye, dja Yawey bidjalnahnang. Nungka djordmeng yiman mankolhde manbu kahbebme kore kurorre, dja yiman kayime manmim kayimerran mankolhde kore kubolkdarleh. Nungka kukmakkaykenhniwirrinj dja minj kukyimeninj king. Ngad minj karrimarnedjareniwirrinj. Djal burrkyak. Nungka djalkukwarreni.
ISA 53:3 Bininj rowk birriwidnang, dja birrinjirrhmiwong. Nungka mak karrmi kunkimuk kunrayek, dja wernhnjilngwarrewarreni. Ngad wanjh karribodmewong. Minj nangale birridjareniwirrinj bu birrikuknayi, dja ngad kunu karriyimi nungka djal yeng.
ISA 53:4 Kaluk nungka djakbekkang kore ngad kadberre kunwarre karrikurduyimeng. Nungka ngorrkang kunnjilngwarre kadberre bu ngad wanjh karridjakbekkayinj. Dja ngad yimankek karrihyimi bu God bihbuni kore nungkakenh, dja biwelengnameng, bibom.
ISA 53:5 Dja nakka wanjh ngadkenh kunwarrekenh bu birridulubom. Dja mak kadberre kunwarrekenh bu birriberelhmeng. Wanjh kumekbe kore nungka birribom, wanjh makka ngad kanmarnbun kadberre bu karrikarrme God nuye kunmodmikenh. Wanjh kunmorninj nuye kankangemarnbun kadberre rowk.
ISA 53:6 Ngad karrihdjalbengmayahmi yiman sheep rerrih. Karrihdjalrengehrey bebbehbeh kore karridjareni bu kunwarrekenh. Dja nawu Yawey bidjadmeng namekbe bininj kore ngadkenh kunwarre karrikurduyimeng, ngad karriwarlahkenh bininj rowk.
ISA 53:7 Nungka wanjh yiman mayh nawu lamb bu bininj kabirribun. Bu bedda birriwidjbihkeyi, dja birribuni, nungka minj wokdiwirrinj bu benduyi. Nungka minj kayhmeninj, yiman kayime lamb kore bininj kabirrimuddadjke.
ISA 53:8 Nawu birriwarre bininj birridarrkidmey, birrimarnekurrinj, dja birrikanjkurrmeng bu karrowenkenh. Minj wurdyaw biyawmayinj, dja nangale kabenburrbun nawu mawahmawah nuye. Nungka wanjh doweng, dja darrkiddadjmeng kore bininj kabirridjalmimbi. Ngaye ngardduk bininj rowk wanjh birrikurduyimi kunwarre dja kunmekbekenh nungka djakbekkang dja doweng.
ISA 53:9 Nungka minj nangale bibuyinj, dja minj nangale bikowimeninj. Dja bonj, bu doweng, wanjh birrikukkurrmeng kore kabindikukdudjeng nawu birriwarre bininj. Mak birridudji nungka kore nawu birrikuken bininj bedberre kumidj.
ISA 53:10 Nawu Yawey nungandeleng yingkihkarremarnburrinj bu bibom nahni bininj dja mak bimarnbom bu wernhnjilngwarreminj. Nungka wanjh karrowen kore Yawey bimarnekarremarnbom ba bu Yawey kanmarnebengmidjdan kunwarre kadberre. Bonj, wanjh bu naninjnanu bininj karrowen wanjh kadjalyawoyhmimbimen munguyh, mak kabennan nawu kabenkebmawahme nuye. Nungka wanjh kakurduyime dja kayakwon rowk manbu nawu Yawey kadjare dja kabidnakenwon.
ISA 53:11 Nawu nadjalmak bininj ngardduk nawu kanmarnedurrkmirri, wanjh kakangedjakbekkan, wanjh yerre kabolknan kore kabolkwolkayindi kundarrkid dorrengh, mak nungka kaburrbun bu minj djalburudjang djakbekkabekkang. Warridj birriwern bininj wanjh kabirriborlhme nungkakenh, dja kunu God kabenmakwan bedberre dja kabiwelengname nahni nadjalmak bininj ba bu nungka kangorrkan bedberre kunwarre.
ISA 53:12 Wanjh nawu Yawey kahyime, “Nahni nawu nganmarnedurrkmirri kanjkurrmerrinj bu kurlbawarrhmeng, dja doweng. Nungka birriraworrinj nawu birriwarre bininj, dja benmarnengorrkang kunwarre bedberre birridjalwern bininj. Nungka mak benmarnewokdi bedberre kore ngaye ngabendjadmekenh. Bu kunmekbekenh rowk kunu ngaye ngabalngeykimukwon, dja ngakurrme kore nawu birrikihkimuk dja nawu birridulkarrekimuk ba bu kamang kunmakmak.”
ISA 54:1 Nawu Yawey kayime, “Ngudda ngardduk bininj kore kunred Zion, ngudda yiman kayime ngalwarlirrngwarre daluk, dja wurdyaw yak. Bolkkime wanjh ngurriwayinin bu ngurriwernhnjilngmakmen dorrengh! Ngudda yiman kayime daluk minj wurdyaw bibuyi bu karrangenkenh, wanjh bolkkime ngurrikayhmen kunnjilngmak dorrengh! Bolkkime ngudda ngurriyimerran yiman kayime daluk ngalbu wurdyawyak bu kabenyawmang wurdwurd dja kabiyurrhke daluk ngalbu nabininjkobeng kabikarrme.
ISA 54:2 Mah, wanjh ngurrirurrknamen dabburlin kore ngurrihyo dja ngurriwarlahwon. Ngurriwernhnamen kunyarl dja manbu ngurridjabnamekenh ngarre dabburlin.
ISA 54:3 Ngayime bu yerrekah nawu mawahmawah ke kabirriwarlahmen kore kubolkkukun dja mak kore kubolkdjakku. Bedda wanjh kabindibebke birriwern bininj nawu kabirridi kubolkbubuyika ba bu kabirribolkmang bedberre kunredbubuyika dja kabirriyo munguyh kumekbe.”
ISA 54:4 “Yuwn bu ngurriyawoyhkele! Ngudda minj ngurriyemengalme, dja minj birribuyika bininj ngundidjekmiwon. Kaluk ngurribengmidjdan kunwarre ngurriyimi bu ngurringudjbangni. Minj mak ngurridjalburrbun bu ngudda kunkareni ngurrikamarrdjukunni.
ISA 54:5 Bolkkime wanjh God nawu ngunmarnbom ngudberre wanjh ngunmey dja yimerranj nabininjkobeng ke! Nungka kahngeyyo Yawey nawu Narrulkarrekimuk. Nungka nawu Nadjalkudji Nawernhdjamun Duninjh nuye Israel, wanjh nungan ngunngehkeng ngudberre. Nungka wanjh God duninjh nawu kabenmarnewohrnan birriwarlahkenh bininj kore kurorre rowk kabirrihni.”
ISA 54:6 Nawu ngudda ke God kayime, “Ngudda yiman kayime ngalyawk ngalbu nabininjkobeng birruy dja bidjalbawong dja kuhni bu wernhnjilngwarreminj duninjh. Bonj. Bolkkime nawu Yawey ngunkayhme dja mak ngunkimang ngudberre yiman kayime bininj kabikayhme ngalbininjkobeng ngalbu korroko bibawong.”
ISA 54:7 Nungka nawu Yawey kayime, “Ngaye bawong ngudberre bu kundjaldedjumbung, dja bolkkime ngadjare bu ngurrimdurndeng kore ngaye, dja ngaye wernhmarnedjare!
ISA 54:8 Ngaye ngayidduy ngudberrekenh dja ngakebborledkerrinj ba bu minj karrikebnarren. Dja bolkkime ngaye wernhkongibun ngudberre, dja minj yawoyhbawon. Ngaye wanjh wernhmarnedjare munguyh. Kuhni ngayime Yawey nawu ngehke ngudberre.”
ISA 54:9 “Ngaburrbun bu kunkare Noah darrkiddi, dja ngaye ngawokkurrmerrinj. Ngayimeng, ‘Yuwn bu ngayawoyhmunkewe kundjurrh kunkimuk bu ngabenkebngakke bininj kondah kurorre.’ Wanjh bolkkime ngaye ngawokkurrmerren bu minj ngayawoyhyiddung ngudberre, dja minj munguyh ngaye yawoyhbun ngudberre.
ISA 54:10 Mahni kuwarddekimuk, wardi kawarddedeldelme, dja kunubewu mandulum rowk kadjalyakmen, wanjh djalbonj, ngaye marnedjare duninjh ngudberre, dja ngardduk kunwok kore ngawokkurrmerrinj, kore kunmodmikenh ngardduk ngamulewarrinj, wanjh kahdjaldi munguyh.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey, dja nungka ngundjalmarnedjare dja ngunwernhkongibun.
ISA 54:11 Nawu Yawey kayime, “Ngudda bininj nawu ngurrihni kunredkimuk Jerusalem, ngudda ngunmarneyidwernmerrinj dja ngurridjalkangewarre duninjh. Minj nangale ngunbidyikarrmeninj. Ngaye wanjh kangemarnbun ngudberre. Ngaye ngayawoyhmarnbun Jerusalem manwarddemakkaykenh dorrrengh ba bu ngurridjaldi kamak rowk.
ISA 54:12 Ngaye ngamarnbun walls dja gates ba bu Jerusalem kayimerran kururrkmakkaykenh, manwarddemak dorrengh manbu kahbamebame.
ISA 54:13 Dja ngaye bukkabukkan rowk ngudberre bininj nawu ngurrihni Jerusalem ba bu ngurridjaldi kunmodmikenh dorrengh.
ISA 54:14 Bininj rowk kore ngudda wanjh birrimak, dja kabirridjalkurduyime kunmak, dja kunmekbekenh ngurrrimurrngrayekmen. Minj ngurriyawoyhkelemen, dja minj nangale kabirrimre bu ngundiwarrewon.
ISA 54:15 Bu bininj birribuyika kabirrimre kabirridjare ngundibun, wanjh djal bedman, minj ngaye ngabenmunkewe, dja bedda wanjh kabirribarabun, kabirridowerren.”
ISA 54:16 “Kandibekka! Ngaye wanjh ngabenmarnbom bininj nawu kabirridurrkmirri kunak dja wirlmurrng dorrengh, nawu kabirrimarnbun mandjawak manbu kabirriburrenkenh. Dja mak ngaye ngabenmarnbun bininj nawu soldiers dja bedda kabirrikan mandjawakkimuk ba bu kabindibun bininj.
ISA 54:17 Dja bolkkime bu bininj kabirrimre dja kabirrridjare ngundibun ngudberre mandjawak dorrengh, wanjh kabirribarabun. Bininj nawu ngundiwiddjung, wanjh ngurriwokdurndiwe bedberre dja ngurrbenngurdke. Kuhni rowk ngunmarnekurduyimerran ngudberre ngudda nawu kandimarnedurrkmirri ngaye nawu Yawey. Ngaye wanjh bidyikarrme ba bu ngurriwinhme munguyh. Kuhni rowk wanjh ngaye Yawey ngawokkurrmerrinj.”
ISA 55:1 Yawey nawu Kawohrnan Rowk kayime, “Ngudda nawu ngurrikombukdowen wanjh kandibekka! Ngurrimray dja ngurribongun kukku manbu ngaye bowon ngudberre. Dja mak ngudda nawu minj ngurrikukkarrme money, ngurrimray ngurribayahme manme dja ngurringu manbu ngaye won ngudberre bu djal burudjang. Ngurribayahmen manbu wine dja milk ngardduk. Kaluk makka minj ngurrikarremulewan.
ISA 55:2 Njalekenh ngurridjalkukwe nawu money bu ngurridjalbayahme manwarre manme? Dja njalekenh ngurridurrkmirri ba ngurribayahme manbu minj ngunworrkmiwon ngudberre? Mah, wanjh kandibekka ba bu ngurrikurduyime kore ngaye ngayime ngudberre ba kunukka ngurringun manbu manmakmak manme. Kuhni wanjh ngurrikangemarrmarr duninjh.”
ISA 55:3 “Kandiwokbekka dja ngurrimray ngaye kandiyika. Kandibekkabekka ba bu ngaye won kundarrkid ngudberre! Ngaye wanjh marnewokkurrmerren ngudberre, dja mahni kunwok kadjaldi munguyh munguyh. Ngaye marnedjare ngudberre munguyh munguyh yiman bu kunkare ngaye ngamarnewokkurrmerrinj nawu David.
ISA 55:4 Ngurrina! Ngaye ngamarnbom David bu nganmarneyolyolmeng dja benmarneyimeng birriwarlahkenh bininj. Ngaye ngarrulkarrewong dja ngangeykimukwong nuye bu kabenmarnewohrnawohrnan birridjalwern bininj kore kubolkbubuyika.”
ISA 55:5 “Wanjh woybukkih ngudda ngurrbenkayhme nawu kubolkbubuyikabeh bininj minj bolkkime ngurrbenburrbun. Kaluk birriwern bininj nawu minj ngurrbenburrbun, wanjh bu bolkkime bedda kaluk kabirrimrlobmerren dja ngurriraworren bu ngayekenh. Ngaye wanjh Yawey ngudberre God, dja ngadjalkudji ngadjamun duninjh ngudberre ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng. Dja ngaye wanjh marnbom ngardduk kunmakmak dorrengh bu ngurrimak dja ngurringeykimuk.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey.
ISA 55:6 Mah, wanjh ngurriborledmen nuye nawu Yawey dja ngurridin yiwarrudj. Ngurrikayhmen nungka bu darnkih kahdi, ba ngunbidyikarrme ngudberre.
ISA 55:7 Bininj nawu kunwarre kabirrihkurduyime wanjh nakka birringurdmen. Mak birriwarre bininj wanjh birribawo kore kabirrihburrbun kunwarre. Bu bedda kabirrikangeborledkerren nuye nawu Yawey nawu God kadberre, wanjh nungka kabenkongibun dja kabenmarnebengmidjdan bedberre kunwarre rowk.
ISA 55:8 Wanjh Yawey kayime, “Ngaye kunmayali ngardduk minj karohrok manbu ngudda ngudberre kunmayali, ngaye minj karrirohrok. Ngaye ngakurduyime kunbuyika duninjh, dja ngudda ngurridjalkurduyime ngudberrekenh.
ISA 55:9 Manbu kaddum duninjh kunngol, wanjh djarreh, dja kunmekbe kayime manbu kore ngaye ngamayalimarnburren wanjh yurrhke ngudberre, dja minj nangale bininj ngaye nganerohrok. Ngudda ngurrire kuhri kuhri, dja ngaye wanjh ngadjalre kore ngaye ngadjalkudji ngadjare.”
ISA 55:10 “Manbu ngardduk kunwok makka yiman kayime mandjewk dja snow kamankan kaddumbeh bu kabolkdjuhke kurorre. Minj kabarabun. Wanjh munguyh kamarnbun bu kamkolhdebebmerren, wanjh kadjordmerren manme dja manmim kabalmarnbuyindan ba bininj kabirringun, dja mak kabirridudjen manbu manmim.
ISA 55:11 Wanjh kunmekbe yiman kayime manbu kunwok rowk ngardduk bu ngawokdi. Wanjh mahni kunwok ngardduk kakurduyime kore ngadjare, minj kabarabun bu kamdurndeng kore ngaye. Mahni kunwok ngardduk karrurrkmirri dja kayakwon kore ngaye ngayingkihkarremarnbom. Ngawokmunkewerren, wanjh kuninjkunu kakurduyimerran rowk.”
ISA 55:12 “Wanjh ngudda nawu bininj ngardduk, wanjh ngurribebme kore ngurribongdibeh dja ngurrire kunnjilngmak dorrengh. Ngaye ngamre bebke ngudberre ba bu ngurrimdurndeng kunmodmikenh dorrengh. Manbu manduluhdulum dja kunwarddekimuk nakka yiman ngundimarnewayini ngudberre, dja kundulk rowk yiman kabirribiddowkme!
ISA 55:13 Kore manmirrhyimirrhyi bolkkime kamirnderri, wanjh kabolkyimerran ba kadjordmerren manbu manmakkaykenh kundulk. Bu manmirrhyi kahdalkdi manbu kinj, wanjh manngarremak kadjordmerren kumekbe. Kakurduyimerran ngudberre ba kandiwernhburrbun munguyh ngaye nawu Yawey. Bu munguyh munguyh kandidjalburrbun bu kunmekbe kandikurdunan.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 56:1 Kuhni nawu Yawey kanmarneyime kadberre, “Ngurridjalkurduyimen kore mandjadkenh, dja mak kore kunmakkenh. Kaluk darnkih kabolkyimerran bu ngaye wanjh ngamre ngehke ngudberre, dja kuhni kandinan ngaye nawu ngadjalmak duninjh.
ISA 56:2 Bininj nawu kuhni munguyh kabirridjalkurduyime wanjh ngaye ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre. Bininj nawu kabirriwernhburrbun manbu kunbarnangarra Sabbath ngardduk, dja minj kabirribaworren bu kabirriwarrewon mahni kunbarnangarra, wanjh ngaye ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre.”
ISA 56:3 “Bininj nawu birrimwam birriraworrinj ngardduk bininj wanjh yuwn bu kabirriyime, ‘Aba! Nawu Yawey minj kanbawon ngaye bu ngarriraworren nuye bininj!’ Dja bininj nawu bindikornamdadjkeng dja wurdyawyak, wanjh nakka yuwn bu kabirriyime, ‘Aba! minj ngaye ngabenkebmawahme! Ngaye ngawarre!’
ISA 56:4 Kuhni nawu ngaye Yawey ngayime birrimekbe bininj, ‘Ngudda nawu ngundikornamdadjkeng, bu ngurriwernhburrbun ngardduk Sabbath kunbarnangarra, dja mak bu ngurridjalkurduyime kore ngaye ngadjare, dja mak ngurriwernhkarrme kore ngaye ngawokkurrmerren,
ISA 56:5 wanjh ngaye ngeykimukwon ngudberre kore ngardduk Temple ba bu bininj ngundingeyburrbun munguyh. Kuhni wanjh kunkimuk ngayime, dja bu ngurrbenbornan bebeywurd dja ngalbebeywurd, wanjh djal kunyahwurd! Ngaye ngeywon ngudberre kunngey manbu minj munguyh kayakmen.’” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 56:6 Nawu Yawey kabenyolyolme birribuyika bininj, kayime, “Ngaye ngadjare bininj kabirrimre kore ngaye. Nawu birridjenbubuyika bininj, bu bedda kabirrikurrmerren kore ngaye, dja kabirridjare ngandimarnedurrkmirri dja ngandimarnedi yiwarrudj, dja bu bedda kabirriwernhburrbun kunbarnangarra manbu Sabbath dja minj kabirriwarrewon mahni kunbarnangarra, dja mak bu kandidjalwoybukwon kore ngaye ngawokkurrmerren,
ISA 56:7 wanjh ngaye ngabenkan kore kuwarddekimuk kubolkdjamun ngardduk. Dja mak ngaye ngakimang kore kunrurrk ngardduk manbu yiwarrudjkenh dja ngabennjilngmarnbun kumekbe. Bedda wanjh ngandiwon namakmak, dja ngandimarnekinje mayh kore altar ngardduk, wanjh ngaye nganjilngmakmen bedberre. Kuhni ngayime dja ngadjare birriwarlahkenh bininj kabirrimre kubolkbubuyikabeh kore ngardduk kunrurrk ba bu bedda rowk kabirridi yiwarrudj.”
ISA 56:8 “Ngaye nawu Yawey dja ngadjalworhran rowk. Wanjh ngayolyolmerren bu ngaye ngabenmirndemang bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore kubolkbubuyika kabirribebbehdi. Kaluk ngaye ngabenmirndemang birribuyika bininj warridj dja ngabenkurrme bu kabirriraworren dja kabirridjarrkmirndewernmerren nawu korroko birrimirnderri.” Kuhni rowk nawu Yawey kayime.
ISA 56:9 Nawu Yawey kakayhme kayime, “Ngudda mayh nabang nawu ngurrikang kabbal dja mak nawu ngurriyo kore manberrk, wanjh ngurrimray, ngurrbenbaye yikahwi bininj ngardduk nawu birriwarre.
ISA 56:10 Ngaye ngabenkurrmeng yikahwi bininj ba bu kabindinahnan birribuyika ngardduk bininj rowk, dja bonj, bedda minj bindinahnayi. Bedda wanjh yiman kayime kabirrimimdubbe, dja kabirrimayaliyak. Bedda minj kabirribolknan, yiman kayime duruk nawu wokyak, bu kabirridjaldjare kabirribukirrinan dja kabirridjalkodjkeyo munguyh.
ISA 56:11 Bedda wanjh yiman kayime duruk nawu kabirridjalngun munguyh dja minj kabirriworrhmiworren. Dja mak bedda yiman kayime birrimayaliyak shepherds nawu kabirridjalnahnarren kore djal bedman.
ISA 56:12 Bedda yiman kayime kabirribebbehkayhme, ‘Mah! Karrire karribomang manbang ba bu karribongun manbowern! Yoh, bolkkime kamak, kaluk malaywi wanjh kawernhmak!”’
ISA 57:1 Bu birrimak bininj kabirriyakmen, yiddok ngurridjawarren bu njalekenh? Burrkyak. Bininj nawu birrikongiwern wanjh God kabenkan kore kunwarre yak. Dja minj nangale kamenmenbekkan bu njalekenh.
ISA 57:2 Bininj nawu kabirridjalkurduyime kunmak, wanjh kabirringimen kore kunmodmikenh. Minj kabirridjaldowe bu kabirridjalyakmen. Kunmekbe kabirrire kore kabirringehme.
ISA 57:3 Wanjh nawu Yawey kayime, “Ngudda nawu ngurridjalkurduyime kunwarre, wanjh ngurrimray! Ngudda nawu ngurrikurdang, dja ngudda nawu ngurrikadjurren daluk dja bininj kore kunwarrekenh, dja mak ngudda nawu ngurridjalwarre bininj nawu birriwern ngundiweykan kore kunwarrekenh.
ISA 57:4 Nangale ngurridjekmiwon, dja mak nangale ngurrimarnedjenwelhme bu ngurrimarneyime kunwarre? Ngudda wanjh ngurrikurrehkurren dja mak ngurriwokburriwe nawu God.
ISA 57:5 Ngudda munguyh ngurriwurlhme bu ngurridjaldjare kunwarre, dja ngurridjirdmarren dja ngurriyo darnkih kore idols kabirridjabdi. Ngudda ngurrire kanjdji kore kuwarddebarrarn dja ngurrbenbun wurdwurd ngudberre bu ngurrimarneboddan nawu idols. Kuhri kuhri ngurrikurduyime!
ISA 57:6 Ngudda ngurrikolung kanjdji kore kuwarddebarrarn dja ngurrimoyhmang kuwardde manbu mankilehkileh, dja ngurrikan ngurrimarnbun idols. Nakka wanjh ngudda ngudberre gods. Woybukkih ngudda ngurrbenmarneyakarrbun wine manbomak, dja ngurrbenmarnekurrme manme. Kuhni rowk ngurriyime, dja baleh ngudda ngurriyime, yiddok ngaye makwan ngudberre? Burrkyak.
ISA 57:7 Ngudda ngurriwarddebidbun kaddum duninjh kore kuwarddekimuk ba bu ngurridjirdmarren bininj dja daluk. Ngayime kumekbe warridj ngurrimarneboddanj kore idols ngudberre.
ISA 57:8 Dja ngaye ngaburrbun kore kurehred ngudberre ngurribimbarnnameng nawarre bim nawu idols bimbuyindi. Ngaye kandibawong dja ngurrimadjyerrkerrinj kore manbalabala ba bu ngudda yiman ngurrikuknarren nawu idols. Ngudda wanjh ngurrikurrmerrinj kore idols.
ISA 57:9 Dja mak ngurribarurren manbu oil, dja mak manbu mankalkkidmanjmak, dja ngurrire ngurrimarneboddan kore Molech, nawu idol ngudberre. Ngudda wanjh munguyh ngurriyawayawan nakerrnge nawu idols, ngurriyawan djarreh kore kubolkbubuyika, dja mak ngurriyawan kanjdji kurorre kore kundowikenh!
ISA 57:10 Kuhni ngurriyimi, dja wanjh ngurringudjyakworrinj. Dja minj ngurrikayhmeninj ‘Bonj, karribarabom!’ Ngudda ngurringudjworrinj dja minj mak ngurribawoyi.”
ISA 57:11 “Nangale nabuyika god ngurrkengeme kunkimuk ba bu ngaye Yawey kankoweng? Ngudda wanjh kandidjalbengmidjdanj dja minj kandiyawoyhburrbuyinj. Minj mak ngurriburrbuyinj kore kukange ngudberre. Yiddok ngaye ngadjalwokyakniwirrinj bu kunkuyeng? Yiddok kuhnikenh bu minj kandikengeme ngaye?
ISA 57:12 Wanjh bolkkime ngaye djadme ngudberre kore kurobbe. Ngaye rohrokme ngudberre kore baleh ngurriyime kunmakkenh ngudberre, dja kore baleh yiman ngurrikurduyime, dja bonj, ngaye wanjh warrewan ngudberre.
ISA 57:13 Bu kandimarnekayhme dja kandimarrkdjawan bu ngaye bidyikarrme, wanjh ngaye marneyime kunubewu nawu nawern idols ngudberre minj ngundibidyikarrme. Dja burrkyak! Kunmayorrk kabenkan djarreh nawu idols ngudberre. Kunmayorrk kunyahwurd wanjh kabenkukburriwe. Dja bininj nawu ngandiwoybukwon ngaye, wanjh kabirridjaldarrkid kunbolk bedberre dja ngandimarneboddan kore Temple ngardduk.” Kuhni rowk yimeng God nawu Yawey.
ISA 57:14 Nawu Yawey kayime, “Ngadjare ngardduk bininj kabirrimre kore ngaye, dja minj njale kabendabke. Ngurriyingkihbolhmarnbu.
ISA 57:15 Ngaye Yawey dja ngadjalwohrnawohrnan rowk. Ngaye ngangeydjamun. Ngaye God duninjh, dja ngaye ngadjaldarrkid munguyh munguyh. Ngahdi kore kubolkdjamun kaddum heaven, dja mak ngaye ngahdi kukange bedberre bininj nawu kabirriwarnyakmulewarren kore kunwarre, dja minj bedman kabirriburlumerren. Ngaye wanjh ngabenkangemarnbun bedberre bininj, dja ngabennjilngmarnbun ba bu minj kabirrimarrkbaworren.
ISA 57:16 Ngaye kerrngehkenh ngabenngolekwong nawu bininj ngardduk dja minj ngadjare bu ngabenkangewarrewon bedberre. Kunmekbekenh kunu minj ngaye munguyh ngabendung dja ngabenwidjdjung bedberre.
ISA 57:17 Bedda woybukkih birriyimi kunwarre kore birridedjwarlahworrinj. Wanjh ngaye ngayidduy dja ngakebborledkerrinj bedberre. Ngabenbuni dja bedda birridjalkurduyimi kunwarre.
ISA 57:18 Ngaye ngabenkurdunang bu kunwarre birriyimeng, dja med, bolkkime ngaye ngadjaldjare bu ngabenmarnbun. Ngaye wanjh ngabenkanakan kore kunmakkenh dja ngabenbidyikarrme. Dja mak ngaye ngabenkangemarnbun bininj kore Israel nawu kabirrimarnenalkbun kundowikenh.
ISA 57:19 Bu kuhni ngayime, wanjh birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng ngandiburluburlume. Ngaye ngabenwon kunmodmikenh ngardduk bedberre nawu darnkih kabirrihni dja mak nawu djarreh.
ISA 57:20 Dja nawu birriwarre bininj, bedda yiman kurrula bu kunmayorrk kabobidbuyhwe, kundjulng kanjdjibeh dorrengh. Bedda minj kabirringehme.
ISA 57:21 Dja ngaye nawu Yawey ngayime bu nawu birriwarre bininj minj kabirrimang kunmodmikenh ngardduk.”
ISA 58:1 Nawu Yawey bibengdayhkeng Isaiah, bu yimeng, “Yikayhmen wernkih duninjh! Yuwn bu yidjalwokyak dja yuwn bu djal yeledj yiwokdi. Ngadjare yibenbengdayhkemen ngardduk bininj nawu ngandiwokweng. Birrimekbe nawu Jacob benkebmawahmeng, wanjh yibenbenmarneyimen bu bedda birrikurduyimeng kunwarre.
ISA 58:2 Bedda kandikowe. Bedda ngandiyawan kunbarnangarra rowk, dja kabirridjare yimankek kabirriborlhme kore ngayekenh, yiman bininj nawu woybukkih kabirrikurduyime kunmak dja minj ngandibawon ngardduk mankarre, ngaye nawu God bedberre. Bedda kabirriyime bu yimankek kabirridjare ngaye ngabenwon mankarre mandjad, dja mak yimankek kabirridjare ngandimarneboddan kunnjilngmak dorrengh. Kuhni rowk kabirriyime bu djal kundangwi.”
ISA 58:3 “Bedda wanjh kabirriyime, ‘Ngad wanjh ngarribawong manme ba bu ngarridi yiwarrudj kore ngudda, dja njalekenh minj kanbekkayi? Ngad wanjh ngarridjalngeyyahwurdworrinj, dja ngudda minj kannayi.’ Kuhni kabirriyime.” “Bonj. Ngaye Yawey ngabenmarneyime bedberre, ‘Yoh, ngudda ngurridahmerren dja bu djalburudjang! Bu kuhni kunbarnangarra bu ngurriyime, wanjh ngurridjalkurduyime kunbuyika warridj, kuhni kore ngurridjare. Ngudda ngurrbenwiddjung bininj nawu ngundimarnedurrkmirri!
ISA 58:4 Yuwn bu manme ngurridahmerren, dja ngaleng ngurridjalyidwernworren, dja ngurridjaldangwerren, mak ngurriburren. Bu kunmekbe ngurridjalyime, wanjh minj ngaye bekkabekkan bu kandidjawan.
ISA 58:5 Kunubewu ngurriyime bu ngaye ngadjare ngurridjaldahmerren kunkodjkekudji, dja ngurridjalyahwurdworren. Kunubewu ngurriyime bu ngaye ngadjaldjare bu ngurridjudkurlme yiman kundalkkuyeng, dja wardi ngurrikeyo kore kunmadjwarre, dja ngurrikukbarurren manbu kunburlewi. Kunubewu ngurriyime bu nakka wanjh ngaye Yawey ngadjare ba bu nganjilngmak? Dja burrkyak.
ISA 58:6 Ngaye wanjh kunbuyika ngadjare. Kandibekkabekka. Ngadjare ngurrbenbidyikarrmen bininj nawu ngurrbenwarrewon, birrimekbe nawu ngurrbenmarnekurduyimeng bu minj mandjadkenh. Bedda yiman kayime kabirrikomdukkayindi wirlmurrng dorrengh. Wanjh ngadjare ngurrbenbebkemen bininj nawu ngurrbenbongkurrmeng nawu minj kunwarre birriyimeninj.
ISA 58:7 Dja warridj ngurrbenwonowon manme ngudberre ba bininj nawu kabirrimarrwedowe bininj ngurridjarrkngun. Ngurrbenkima nawu birrimarladj dja nawu birriredyak bininj kore ngudberre. Mak ngadjare ngurrbendjongbu nawu birrimadjyak, dja yuwn bu mak ngurrbenbodmewon bininj nawu ngurrimud duninjh.”
ISA 58:8 “Bu kunmekbe rowk ngurrikurduyime, wanjh yiman kayime ngurribolkwolkan yiman kamdungbebme, dja ngurrimakmen werrkwerrk. Bu ngurrire balehbaleh, wanjh birriwern bininj ngundiwobekkan bu ngudda ngurrimak, dja mak ngaye nawu Yawey, wanjh wernhnahnan ngudberre ngayekenh kunmakmak dorrengh.
ISA 58:9 Bu kunmekbe ngurrikurduyime, dja bu kandikayhme, wanjh kumekbe kabolkyime ngaye Yawey wanjh ngundiwokmang. Bu kandikayhme ngurriyime ‘Kanbidyikarrmen!’, wanjh ngaye ngayime, ‘Ngaye kondah!’ ” “Bu ngurringurdmen kore ngurrbenwarreworren, dja mak ngurribawo kore ngurriwiddjurren dja kore ngurriyolyolmerren kunwarrekenh,
ISA 58:10 dja bu ngurrbenmarnekurrmerren dja ngurrbenbidyikarrme bininj nawu kabirrimarrwedowe, dja bu ngurrbenbidyikarrme bininj nawu kabirribongdi, bu ngurrikurduyime kuhni rowk, wanjh ngudda ngurriyimerran yiman kumunun kabolkwolkan kore kukak, dja mak ngunmarnekurduyimerran yiman kunkakkuyeng bu kayimerran kunkodjke duninjh.
ISA 58:11 Dja warridj ngaye nawu Yawey wanjh munguyh bolhbukkabukkan ngudberre ba bu ngurrire kamak rowk, dja won ngudberre manme kore kubolkdarleh. Ngaye wanjh murrngrayekwon ngudberre. Ngudda ngurridi yiman kayime kubolkmak kore manme karrudjindi dja kakarrme kukku kunwern, dja warridj ngurridi yiman kayime kungad manbu minj kaboyakmen.
ISA 58:12 Yikahwi bininj kore ngudda wanjh ngurrimarnmarnbun kore kunrurrk yakayakminj bu kunkare. Ngudda ngurriyawoyhmarnbun manbu kunrurrkmak. Bininj ngundimarneyime ‘Nawu kabirrimarnbun walls manbu warnamyoy bakkabakmeng, dja kabirrirurrkmarnbun kururrkwern ba bininj kabirrihyo.”’ Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 58:13 Nawu Yawey kayime, “Bu ngudda ngurriyime kunkodjke manbu Sabbath bu kunkodjkedjamun duninjh ngardduk, wanjh yuwn ngurrikurduyime kore djal yingan ngurridjare. Bu ngudda ngurriwernhnjilngmarnburren bu kunkodjke Sabbathkenh wanjh kandimarrkma mankarre ngardduk manbu Sabbathkenh. Bu kunmekbe kunkodjke wanjh yuwn bu ngurrire kore ngurridjare, yuwn bu mak ngurridjalborrke dja yuwn bu mak ngurridjalyolyolme kunwarre.
ISA 58:14 Bu kuhni ngurriyime, dja ngurriwokmarrkmang mankarre ngardduk manbu Sabbathkenh, wanjh kandimarnenjilngmakmen kore ngaye. Wanjh ngaye ngeykimukwon ba birriwarlahkenh bininj rowk ngundiburlume, dja ngudda wanjh ngurrimang mandjalmak kore mahni kunbolk ngaye ngabolkwong Jacob nawu ngunkebmawahmeng. Ngaye nawu Yawey ngayimeng rowk kore kurrangbeh ngardduk.”
ISA 59:1 Kunubewu ngudda ngurriyime yimankek Yawey nakka minj kundulkarre kakarrme dja minj ngunngehke. Dja mak wardi ngurriyime yimankek nungka bengwarr dja minj ngunbekkan kore ngurrikayhme bu ngurridjare nungka ngunbidyikarrme.
ISA 59:2 Burrkyak. Nungka ngunbekkan dja minj ngunwokmarrkmang, dja njalekenh? Kuhni kayime ngudberre kunwarrekenh. Ngudda ngurrikurduyimi kunwarre, dja kuhni wanjh ngurrikurrmerrinj djarreh kore God kahdi. Ngudda ngurrikurduyimi kunwarre dja kuhni wanjh ngurrimarnbom nungka ngunmarnekebborledkerrinj.
ISA 59:3 Ngudda wanjh kunkurlba ngurribiddjuhkerrinj. Ngurriwowarreworrinj. Ngudda wanjh ngurrikurrehkurrinj dja mak ngudda manmolk ngurridjalyolyolme kunwarrekenh.
ISA 59:4 Minj nangale bininj ngudberre kadjare ngurridjadmerren bu djal mandjadkenh. Minj nangale bininj kayolyolmerren kunwoybuk dorrengh. Ngudda ngurriwern ngurridjalyolyolmerren bu djal burudjangkenh, dja minj kunwoybuk ngurrimulewarren. Ngudda wanjh ngurridjare ngurrimarnbun kunyid dja ngurrikurduyime kunwarre.
ISA 59:5 Ngudda yiman kayime nayin nabang nawu kawirlarrkngukden. Bininj nawu kangun mahni wirlarrk wanjh karrowen. Bu mahni wirlarrk kabakme, wanjh nayin yaw kambebme. Ngudda yimankek kardab nawu kamarnmarnbun red ngarre.
ISA 59:6 Dja kunyarl ngarre kardab minj kamak bu bininj kamarnbun kunmadj. Ngudda yimankek ngurridjongburren kunwarrewi, dja minj kuhni ngurriwarlkkarren! Burrkyak. Kuhni rowk ngurriyime wanjh kunwarre duninjh, dja munguyh ngurriburren kundowikenh dorrengh.
ISA 59:7 Ngudda wanjh ngurrirlobmen kore ngurrikurduyime kunwarre, dja ngurrbenkurlbawon bininj. Ngudda ngurriburrbun kore djal kunwarrekenh munguyh. Bu baleh yarrka ngurrire, wanjh ngurribolkwarrewon.
ISA 59:8 Ngudda minj ngurriburrbun kunmodmikenh, dja mak minj ngurrire kore mandjadkenh. Ngurribolhwarrewon manbolh ba kabolhmarnburren barlibarli, dja bininj nawu kabirrire kumekbe wanjh kabolkmayahme dja kunmodmikenh yak.
ISA 59:9 Yawey nuye bininj kabirriyime, “Ngahwurd! Bokkime karriwarreworren, dja minj mandjad karridjadmerren. Minj karriburrbun bu karrikurduyime kunmak. Karriyawan kore kanmarnebolkwolkayindi, dja larrk, kadjalbolkmunun kore ngad. Karridjalle kore kukak dja kunwarrekenh.
ISA 59:10 Ngad karriyimerranj yiman karrimimbunje bininj! Karridjalbidwayhme ba bu karrire yeleyeledj. Bu karrire kunbarnangarraburrk, bonj, minj karriwernhbolknan dja karridjalmankan. Ngad yiman karringudjyak bininj, yiman bu karridjaldarrkid.
ISA 59:11 Karridjalkangewarre, dja karringeyngeyime yiman mayh nawu kamarrwedowe. Ngad karriyawayawan kunmak, dja bonj, minj karridjadmerren bu mandjad dorrengh. Karridjare bu nangale kanngehke, dja bonj. Larrk.
ISA 59:12 O Yawey, ngarriwarnyakmulewarren bolkkime. Ngarrikurduyimi kunwarre kunwern kore ngudda kankurdunang, dja kunmekbekenh ngudda kanwarrewan. Ngad munguyh ngarridjalburrbun ngadberre kunwarre, dja ngarriyimulewarren bu woybukkih, ngarridjalbakkeng ke mankarre.
ISA 59:13 O Yawey, ngad wanjh ngundikoweng dja ngarridjalwokburriweng ngudda ke mankarre rowk. Ngad wannjh ngundibodmewong ngudda nawu God ngadberre. Ngad wanjh ngarrikurrehkurren bu baybaywi ngarrikarremarnburren, dja mak ngarrimarnburren bu ngarribakkabakke ke mankarre rowk.
ISA 59:14 Kunmekbekenh minj minj ngarridjadmerren mandjad dorrengh kore court, dja ngarriwarnyak kunmak. Minj ngarridjare kunmak. Minj ngarriyolyolme kunwoybukkenh, dja ngarridjalkurren munguyh.
ISA 59:15a Ngad minj ngarriyawan kunwoybuk, dja ngarridjalwirrihme bininj nawu kawarnyak kunwarre kayime.
ISA 59:15b Nawu Yawey bennang nuye bininj, dja nang bedberre kunwarre bu minj birridjadmerrimeninj kore mandjadkenh. Wanjh kunmekbekenh nungka yidduy.
ISA 59:16 Nungka wanjh kangebarrhmeng bu minj nangale bininj kabenbidyikarrme nawu birrimarladj dja nawu birringudjwarre bininj. Wanjh nungan kumwam dja benbidyikarrmeng. Wanjh nungka benngehkeng bedberre, kunngudj dja kunmak nuye dorrengh.
ISA 59:17 Kuhni wanjh yiman berrekalkdjongburrinj kunmakkenh nuye, dja mak yiman kodjdjongburrinj nuye kahngehkekenh. Dja mak nungka djaldjareminj benngehkeyi bininj nuye dja kabendung bininj nawu bindiwarrewong bedberre. Nungka wernhdjareminj bu kayimerran kamak rowk, dja kuhni yiman kayime djongburrinj nawu kunmadj nakimuk nuye.
ISA 59:18 Nawu Yawey kabenbun bininj rowk nawu kabirriwirrihme dja kabirrikurduyime kunwarre. Kabenbun birriwarlahkenh rowk birrimekbe bininj kore kubolkbubuyika warridj.
ISA 59:19 Kunmekbekenh wanjh birriwern bininj kabirrikelemen nawu Yawey, yiman bininj nawu kabirrihni djarreh kore karrikad, dja mak kore koyek. Bedda wanjh kabirringeykengehmen nuye dja mak kabirriburlume nuye kundulkarre. Wanjh nungka kamre yiman kayime kundjurrhkimuk bu nungka kabuhme dja kaboburriwe.
ISA 59:20 Wanjh nawu Yawey kayime, “Ngaye nawu ngehke ngudberre bu ngamre kore kunredkimuk Zion. Ngudda nawu mawahmawah nuye Jacob, bu ngurriwarnyakmulewarren kore kunwarre ngudberre, wanjh ngaye ngamre ngehke. Kuhni ngaye ngayime, ngaye nawu Yawey.
ISA 59:21 Mak ngaye Yawey marneyime bu ngawokkurrmerren ngudberre. Ngaye ngakurrmeng Namalngmakkaykenh ngardduk ngudberre dja minj ngunbawon. Ngakurrmeng ngardduk kunwok kore kurrang ngudberre, dja kore kurrang bedberre wurdwurd ngudberre. Bolkkime ngurrikarrme ngardduk kunwok, dja kaluk yerrekah nawu ngurrbenkebmawahme, wanjh bedda warridj kabirridjalkarrme, dja munguyh munguyh kahdi kunwok ngardduk.” Kuhni rowk yimeng nawu Yawey.
ISA 60:1 Ngudda nawu ngurrihni kunred Jerusalem, wanjh ngurridolkka! Ngurridin kore kumwolkayindanj ngudberre, yiman bu ngurrikukbame! Nawu Yawey nungan nuye namakmak ngunmarnebolkwolkang.
ISA 60:2 Ngurrina! Birribuyika bininj kore kubolkbubuyika bedberre wanjh kabirridjaldi kunkak duninjh manbu kabenbalhme. Dja ngudda ngurrinan Yawey nuye kunmakmak duninjh bu nungka ngunmarnebolkwolkan yiman kayime nawu kundung kawernhbame.
ISA 60:3 Kaluk bu kunmekbekenh wanjh birriwern nawu birridjenbubuyika bininj kabirrimre kore ngudda, dja kings bedberre wanjh kabirrinan kore Yawey kawernhbolkwolkan ngudberre yiman kamdungbebme kore kunbarnangarrakerrnge ngudberre.
ISA 60:4 Wanjh kunu ngurribolkna! Ngurrbennan kabirrimirndewernmerren nawu kabirrimre kore ngudda. Nawu bebeywurd ngudberre kabirrimre kore djarrehbeh. Dja ngalbebeywurd ngudberre warridj kabirrimre, dja nawu Yawey kabenngorrkan yiman kayime wurdwurd.
ISA 60:5 Kuhni rowk ngurrikurdunan, dja ngurrimarrmarr duninjh. Ngudda ngurrideldelme bu kunnjilngmak dorrengh. Kaluk birribuyika bininj kabirrimkan namakmak bedberre ba bu ngundiwon. Kabirrimkan kunwernkenh bedberre kore kabbala ba bu ngundiwon.
ISA 60:6 Kaluk ngurrimirndemang mayh nawu camels nawern, nawu kabirrimmirndekan kore kubolkbuyika yiman Midian dja Ephah. Birriwern bininj kabirrimre kore kunbolk Shebabeh warridj, kabirrimyikan wirlmurrng gold dja mankalkkidjmanjmak ba bu ngundiwon. Bedda wanjh kabirrimulewan kunwok kunmak bu kabirriyolyolme kore nawu Yawey kurduyimeng.
ISA 60:7 Wanjh nawu Yawey kayime, “Nawu mayh sheep namirndewernkenh kore kunbolk Kedar, wanjh ngurrimirndemang rowk! Nawu sheep narangem rowk kore Nebaioth, wanjh kabirrimre ba bu ngudda kandimarnekinje kore manbu altar ngardduk. Dja wanjh ngaye nawu Yawey ngamarnbun ngardduk Temple kunrurrk bu mandjalmakkaykenh duninjh.”
ISA 60:8 “Adju, njale ngahnan karengehre yiman kunngol kaddum kabirringolre, dja yiman kayime doddorrok bu kabirridokme kore rehred bedberre?
ISA 60:9 Nahni kabbala manbu kunred Tarshishbeh, dja nawern kamre kore manyunkurr djarrehbeh, kamkan silver dja gold dja mak wurdwurd ngudberre kabirridahkendi. Bedda wanjh kabirrdjare ngaye ngandingeykukenwon, ngaye Yawey nawu God ngudberre ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng, dja ngaye ngadjalkudji ngadjaldjamun duninjh ngudberre. Ngaye wanjh ngeykimukwong dja mak kukenwong ngudberre.”
ISA 60:10 “Bininj nawu birrikang kubolkbubuyika wanjh kabirrimre ngundimarnerurrkmarnbun manbu kawarnamyo kore kunredkimuk ngudberre. Nawu kings bedberre wanjh bedda ngundimarnedurrkmirri ngudberre. Yoh, ngaye korroko dungi ngudberre dja buni kore ngayidduy ngudberre. Bonj. Bolkkime wanjh ngaye wernhkongibun ngudberre.
ISA 60:11 Ngudda bolkkime ngurridangbawon kurrangkimuk kore ngudda kunredkimuk. Kamak bu kadjaldangmarrhmiyindi kunbarnangarra dja kunkak. Wanjh bininj nawu birridjenbubuyika kabirrimngimen kore ngudda wanjh kabirrimkan ngundiwon kunmakmak bedberre kore birribolkbubuyikabeh. Nawu kings bedberre warridj ngundiburlume yiman bu ngurrbenyurrhke rowk.
ISA 60:12 Bu yikahwi bininj kore kubolkbubuyika ngundiwirrihme dja minj mak ngundimarnedurrkmirri, wanjh bedda kabirribularrbuyindan.”
ISA 60:13 “Ngabenmarnbun bininj bu kabirrirurrkname kunredkimuk Jerusalem, dja mak kabirrimarnbun manbu Temple ngardduk bu kakerrngehmen. Bedda wanjh kabirrimkan kundulk manbu manmakmak kore kunbolkkimuk Lebanonbeh, ngayime manbu pine kundulk, dja mak juniper dja cypress kundulk. Bu birrimekbe bininj kabirriyakwon rowk kore kabirrirurrkmarnbun, wanjh birriwarlahkenh bininj ngandibolkburlume kore ngaye ngahdi.
ISA 60:14 Nawu mawahmawah bedberre bininj nawu ngundiwirrihme, nakka wanjh ngundimarneboddan kore kurrenge ngudberre. Bininj rowk nawu boyen ngundiyolyolmi kunwarrekenh wanjh kaluk kabirrimre dja ngundimarneboddan. Dja birrimekbe bininj wanjh kabirribolkmulewan bu Jerusalem wanjh nawu Yawey nuye kunredkimuk, dja mak kabirriyime bu Zion wanjh kunred nuye nawu nadjalkudji nadjalmak duninjh God bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.”
ISA 60:15 “Ngudda wanjh kunkuyeng ngurridjaldi dja ngurrinjilngwarreni, dja minj nangale mak birrimrawinj bu ngundidjahwoyi. Dja mak bininj birriwern ngundidjalwirrihmi. Bolkkime wanjh ngaye kukmarnbun dja ngeykimukwon ba bu ngudda dja nawu ngurrbenmawahme, wanjh ngurridjaldi kunnjilngmak dorrengh bu munguyh munguyh.
ISA 60:16 Binihbininj kore kubolkbubuyika dja mak kings bedberre wanjh ngundinahnan, yiman kayime ngalbadjan kayawnahnan ngarre wurdyaw. Wanjh kunu ngurriburrbun bu ngaye Yawey ngunngehkeng ngudbere. Ngaye God ngudberre nawu Israel ngunkebmawahmeng, dja ngawernhdulkarrekimuk. Ngaye wanjh bebkeng ngudberre kore ngurribongdi.”
ISA 60:17 “Bolkkime ngurrikarrme djal bronze, wanjh ngaye won gold. Bolkkime ngurrikarrme iron, wanjh ngaye won ngudberre silver. Dja bu ngudda ngurridjalkarrme kundulk, wanjh ngaye won ngudberre wirlmurrng bronze. Bu ngurrikarrme djal kunwardde, wanjh ngaye won ngudberre manbu iron. Ngaye won ngudberre ngardduk kunmodmikenh bu yiman ngunmarnewohrnan, dja mak ngaye won ngudberre ngardduk kundjalmak, ba bu yiman ngunmarnewohrnan mandjad duninjh.
ISA 60:18 Bu kuhni ngayime, wanjh kunyid kadjalyakmen kore kubolkwarlah ngudberre. Dja minj mak ngurriyawoyhbolknan bu karurrkbakbakme kore ngurrihyo. Ngaye wanjh munguyh kukdjurruddi yiman kayime kawarnamyo ngudberre. Ngudda wanjh ngehke ngudberre, dja ngundidjalburlume. Kumekbe wanjh kandiburluburlume dja ngurriyime bu ngaye nahang dja ngehkeng ngudberre.”
ISA 60:19 “Ngaye nawu Yawey bolkwolkan ngudberre munguyh munguyh, dja nawu kundung dja dird, nakka bonj, ngaye ngadjalkudji bolkwolkan ngudberre kore kunbarnangarra dja mak kore kunkak. Ngaye God ngudberre wanjh kandidjalburluburlume.
ISA 60:20 Minj manbu kundung kayawoyhyibme dja minj mak dird karrowen. Ngaye nawu Yawey ngadjalkudji bolkwolkan ngudberre munguyh munguyh. Dja minj mak ngurriyawoyhnjilngwarremen.
ISA 60:21 Bu kuhni kayimerran, wanjh ngudda ngurriwern bininj ngurridjalkurduyime kunmak, dja munguyh ngurriwernhbolkkarrme kore ngurrihdi. Ngudda ngardduk bininj rowk. Ngaye marnbom kunbidwi ngardduk, dja mak ngaye kurrmeng kumekbe yiman bu mimdudji ngudberre. Kuhni ngakurduyimeng ba bu birriwarlahkenh bininj rowk wanjh ngaye ngandiburluburlume.
ISA 60:22 Wanjh ngurriwernmerren dja mak ngurrimurrngrayekmen. Yikahwi namud kore ngudberre bininj, nawu birridjalmirndekudji, wanjh bedda kabirrimirndewernmerren duninjh. Bu kabolkyimerran kore ngaye ngayingkihkarremarnbom, wanjh werrkwerrk ngaye ngadjalkurduyime rowk.”
ISA 61:1 Yawey nawu Kawohrnan Rowk nganwong Namalngmakkaykenh nuye. Nungka wanjh ngandjarrngbom dja nganmunkeweng kore birrimarladj bininj ba bu ngabenbengdayhke. Ngabenmarneyime kunwok kunmak, dja mak ngabenkangemarnbun bininj nawu birrikangewarre, dja mak ngabenmarneyime bininj nawu kabirribongdi bu kabirribebme dja kabirrire. Ngaye ngabenmarneyime bininj nawu kabirribongdi kore kubolkmunun duninjh bu bedda kabirribebme.
ISA 61:2 Nawu Yawey nganmunkeweng ba bu ngabenbengdayhke bininj rowk bu nungka bolkkime kamre kabenbidyikarrme. Nungka wanjh kabenbun bininj nawu kabindibongkarrme God nuye bininj. Dja mak ngaye ngabenkangemarnbun bininj rowk nawu kabindimarnenalkbun bininj nawu birridoweng.
ISA 61:3 Dja mak ngaye ngabennahnan bininj nawu kabirrihni kunred Zion bu kabindimarnenalkbun nawu birridoweng bininj. Ngaye ngabennjilngmarnbun bu kabirrimarrmarr dja yuwn bu kabirriyawoyhkukbarurren kunburle dorrengh. Ngaye ngabenkangemarnbun yiman bu ngabenkodjdelke mankalkidmak ba bu minj kabirriyawoyhkangewarreworren. Ngaye ngabenmarnbun bu bedda munguyh kabirriburlume nawu God, dja minj kabirrimarrkbaworren kore kabirridjalnjilngwarre. Bu kunmekbe wanjh bedda yiman kayime kundulkmak manbu Yawey karrudjeng dja kabirridjalkurduyime kore kunmakkenh nuye. Kunmekbekenh wanjh birriwarlahkenh bininj kabindinan Yawey nuye kunmakmak duninjh, wanjh bedda kabirriburlume.
ISA 61:4 Kaluk Yawey nuye bininj kabirriyawoyhrurrkmarnbun kunrurrk kunwern manbu rurrkwarrhmeng rowk kore kunkare birriyoy. Bedda kabirriyawoyhmarnbun kunredkimuk manbu bolkwarreminj kore nawu mawahmawah bedberre birriyoy.
ISA 61:5 Nawu Yawey kayime, “Bu kunmekbe kayimerrran, wanjh birridjenbuyika bininj ngundimarnedurrkmirri ngudberre. Bedda kabirrimirndenahnan ngudberre mayh, dja mak kabirribolknahnan ngudberre kunbolk manbu manmekenh karrudjindi, dja kore manrakel manbu grapes karrudjindi, wanjh bedda ngundimarnedurrkmirri.”
ISA 61:6 “Ngudda wanjh bininj ngundingeybun ngudberre priests duninjh nuye nawu Yawey. Bedda ngundingeybun ngudberre ‘Nawu ngurrimarnedurrkmirri God kadberre.’ Ngudda ngurrimang manmakmak bedberre birribuyika bininj kore birribolkbubuyikabeh, dja ngurriburlumerren bu Yawey ngunkukenwon.
ISA 61:7 Ngudda minj ngurriyawoyhyeme, dja minj nangale ngundiyawoyhdjuhbun ngudberre. Ngaye won ngudberre manbu ngardduk kunmakmak. Ngurridjalyo kore kunbolk ngudberre, dja ngurridjalmarrmarr duninjh munguyh munguyh.”
ISA 61:8 “Ngaye nawu Yawey, ngaye ngadjare bu ngudda ngurridjadmerren bu djal mandjadkenh kore mankarre, dja ngadjalwarnyak bu bininj kabirribangmen dja kabindiwirrihme birribuyika bininj, dja kabirrikurduyime kunwarre. Ngaye minj ngakurren, dja woybukkih ngaye ngabenkarremulewan nawu bininj ngardduk. Ngaye wanjh ngabenmarnewokkurrmerren bedberre manbu kunwok ngardduk bu kahdjaldi munguyh munguyh.
ISA 61:9 Kaluk yerrekah nawu mawahmawah bedberre kabirringeykimukmen kore kubolkbubuyika rowk. Birriwern bininj kabindiburrbun bu bedda ngardduk bininj. Birriwern bininj kabindinan wanjh kabindiyolyolme bu kabirriyime, ‘Yoh, bedda wanjh nawu Yawey benmarnekurduyimeng kunmak!’”
ISA 61:10 Nawu Messiah kayime, “Ngaye ngamarnenjlngmakmen wernkih duninjh nuye nawu Yawey. Kore kukange ngardduk wanjh ngamarnenjilngmarnburren God ngardduk. Nungka wanjh nganmarnbom ba bu ngabenngehke, dja ngadjalkurduyime kundjalmak duninjh nuye. Nungka yiman ngankukmarnbom bu ngakukmakkaykenh kore nungka kadjare, yiman kayime nawu nakaliyi dja ngalbininjkobeng nuye kabenemarnburren kunmadj dja njalenjale kore kabenemarrenkenh.
ISA 61:11 Kaluk Yawey nawu Kawohrnan Rowk kabenmakwan bininj nuye, ba bu bedda kabirriburlume kore kubolkbubuyika rowk kabirrihni. Manbu mankolhde kabebme kore kunkulk, dja manme kawernhmerren kore manmim karrudjindi. Wanjh karohrok, nawu Yawey kakurduyime rowk kore nungka yingkihwokkurrmerrinj.”
ISA 62:1 Ngaye ngadjare ngabenkangemarnbun bininj nawu kabirrihni Jerusalem. Minj ngadjalni ngawokyak bedberrekenh bininj nawu kabirrihni Zion. Ngaye ngadjare Yawey kabenngehke nuye bininj nawu kabirrihni kunmekbe, dja kabenmarnbun kabirriyimerran birridjalmak ba bu birriwarlahkenh bininj kabindinan. Bedda wanjh kabirriyimerran yiman kabindibolkwolkan birribuyika bininj rowk.
ISA 62:2 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk ngundinan bu God ngunmakwan ngudberre. Nawu kings rowk bedberre birriwarlahkenh bininj wanjh ngundinan bu ngudda yiman kayime ngurriwernhmakkaykenh. Nawu Yawey nungan ngunngeybun bu ngunngeywon kunngey kunkerrnge ngudberre.
ISA 62:3 Yawey nawu God ngudberre ngunkarrme kubid nuye yiman kayime king kakarrme manbu kadjongburrenkenh nuye, dja makka wanjh manmakkaykenh.
ISA 62:4 Bininj ngundimulewam bu yiman ngundingeybom, “God bendjalbawong bedberre!” Mak birribolkyolyolmi ngudberre kunbolk bu birriyimi, “Mahni kunbolk yiman kayime daluk ngalbu nabininjkobeng bidjalwarnyakminj!” Kuhni birriyimi. Dja bolkkime wanjh bedda kabirriyime kunwok kunbuyika bu kabirriyime, “God nakka kabenmarnedjare yiman nakaliyi kabimarnedjare nuye ngalbininjkobeng!” Nawu Yawey ngunmakwan ngudberre dja ngunmarnebolknahnan, wanjh kunmekbekenh birribuyika bininj ngundimarneyime, “Bedberre kunbolk yiman yerrih ngalbininjkobeng ngalbu kahnjilngmak kore nabininjkobeng ngarre.”
ISA 62:5 Kaluk nawu God ngudberre nawu ngunmarnbom dja ngunmarnedjaremen bulkkidj duninjh yiman kayime nawu ngudjbang bininj kabimang daluk nuye bu kunnjilngmak dorrengh.
ISA 62:6 Ngaye ngabenkurrmeng bininj nawu ngundimarnenahnan ngudberre ngudda nawu ngurrihni kunredkimuk Jerusalem. Ngadjare bedda kabirridjaldi yiwarrudj kunbarnangarrakuyeng dja mak kunkakkuyeng, munguyh munguyh. Minj kabirringurdme. Bedda munguyh birrimayalidurndiwe kore nungka wokkurrmerrinj.
ISA 62:7 Kabirridjarokdi dja minj kabirringurdme kaluk bu Yawey kabolkmarnbun Jerusalem, ba bu birriwarlahkenh bininj rowk kore kondah kurorre kabirribolkburlume kunredkimuk Jerusalem.
ISA 62:8 Nawu Yawey wokkurrmerrinj kunmekbekenh dja kaluk nungka kakurduyime kundulkarre nuye dorrengh. Nungka yimeng, “Bonj, ngaye minj ngabenbawon nawu birriyidko bininj ngudberre kabirrimre kabirringun ngudberre manme dja kabirribongun ngudberre wine. Burrkyak, minj kabirriyawoyhkurduyime nawu birridjenbubuyika bininj. Ngudda nawu kunrayek ngurridurrkmirri, wanjh ngudda ngurringun dja ngurribongun, dja kunmekbekenh ngurriburlume nawu Yawey. Ngudda nawu ngurrimoyhmang manbu manme, wanjh ngurringun. Ngudda nawu ngurrimoyhmang manrakel manbu grapes dja ngurrimarnbun manbu wine, wanjh ngudda ngurribongun kuberrkkah kore ngardduk Temple manbu kunrurrk mandjamun.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 62:10 Ngudda nawu Jerusalem ngurrihni, ngurribebmerrimen kore kunredkimuk dja ngurriyingkihbolhmarnbu bedberre birrimirndebuyika bininj nawu kabirrimhdurnderren. Mah, dja birrimdjalngimen rowk kore gates ngarre kunredkimuk Zion! Ngurriburriwemen kunwardde manbu kabenmarnebolhwarrewon. Mak ngurriwayhkemen manburrba nawu banner ba birriwarlahkenh bininj kabirrinan kore kubolkbubuyika rowk.
ISA 62:11 Ngurrina! Nawu Yawey mulewarrinj nuye dja benmarneyimeng bininj rowk kore kubolkbubuyika rowk. Wanjh yimeng, “Ngadjare bininj kore kunredkimuk Zion bu kabirribekkan maninjmanu kunwok. ‘Ngudda nawu yiman kayime wurdwurd nuye Zion, Ngurribolkna! Dja ngurrina nahni nawu ngunngehke ngudberre wanjh kamhre! Nungka kamre dja ngunrohrokme, kaluk ngunwon kunmakmak nawu kakarrme.’”
ISA 62:12 Birrimekbe bininj wanjh kabirringeykendan, “Bininj nawu Yawey nuye, nawu nungka benngehkeng.” Dja ngudda ngurringeykendan, “Nawu God kabennahnan, nawu kabirrihni kore kunredkimuk manbu God minj bolkbawong.”
ISA 63:1 Bu karridjawarren, “Nahni nangale bininj kamhre kore kunredkimuk Bozrahbeh kore kunbolk Edom? Adju! Nangale nakka? Nungka kahdjongbuyindi manbu kurlbakurlba manburrba namakmak. Dja kamhre kundulkarre kunkimuk dorrengh.” Wanjh nawu Kawohrnan Rowk kayime, “Nakka wanjh ngaye bu ngawokdi! Ngaye ngadjalwernhdulkarrekimuk duninjh ba ngabenngehke rowk. Ngaye ngawinhmeng.”
ISA 63:2 Wanjh ngayimeng, “Aba, dja njalekenh nawu manburrba ke kurlbakurlba, yiman kayime ngudda yimelmeng grapes bu kunkalkkidkenh?”
ISA 63:3 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk yimeng, “Ngaye ngadjalkudji ngahrey bu ngamelmeng, minj nangale bininj nawu birrikang kubolkwarlah rowk nganbidyikarrmeninj ngardduk. Ngayiddungi dja kunmekbekenh ngawernhmelmeng dja ngabenkukdjuwimeng kore kurorre. Wanjh kunkurlba bedberre ngandelkdelkkeng kore kunmadj ngardduk.
ISA 63:4 Ngaye ngakarremarnburrinj bu kabolkyimerran bu ngabendjadme dja ngabendung nawu birriyidko bininj, dja ngabenngehke nawu bininj ngardduk.
ISA 63:5 Wanjh ngaye ngabolknang, dja minj nangale bininj nganbidyikarrmeninj. Ngakangebarrhmeng bu minj nangale nganedjarrkdiwirrinj. Kaluk ngadjalkudji ngakurduyimeng kundulkarre ngardduk warridj dja nakka kunkangeyid ngardduk bu ngamurrngrayekworrinj.
ISA 63:6 Wanjh ngamelmeng kubolkbubuyika kunwern, nawu ngabenyidduy. Ngayidduy bedberre, wanjh ngabenmarnbom bu birrikodjmayahmeng, dja ngabolkdelkdelkkeyi kunkurlba bedberre kore kurorre.” Kuhni yimeng nawu Kawohrnan Rowk.
ISA 63:7 Mah. Wanjh ngaye munguyh ngayolyolme Yawey nawu mimkongiwern duninjh dja kanmarnedjare munguyhmunguyh. Dja mak ngayolyolme kore baleh nungka kurduyimeng ba bu karriburlume. Ngaburlume Yawey nawu kanmarnekurduyimeng kunmak kunwern kadberre, ngad nawu Israel kankebmawahmeng. Nungka wanjh kankongibun kadberre dja kannahnan dja munguyh kandjalmarnedjare duninjh.
ISA 63:8 Nawu Yawey yimeng, “Woybukkih bedda wanjh ngaye ngardduk bininj wanjh wurdwurd ngardduk dja minj ngandikowe.” Kuhni yimeng Yawey dja nungka wanjh benngehkeng mawahmawah kadberre.
ISA 63:9 Bu bedda birridjakbekkang, nakka nungka warridj djakbekkang, wanjh nungka kumwam kore bedda dja nungan benngehkeng. Nungka benmarnedjareminj dja benkongibom, wanjh benbebkeng kore birribongdi, benwayhkeng dja benngorrkang. Kuhni kurduyimeng bedberre bu kunkareni.
ISA 63:10 Dja bonj. Bedda birridjalmunkebawong, dja mak birrinjilngwarrewong nawu Namalngmakkaykenh nuye. Wanjh kunmekbekenh nungka yimerranj bedberre nawu yidko, dja benbuni bu birriburreni.
ISA 63:11 Bu kunmekbe yimerranj, wanjh birrimekbe bininj nuye birridjalwohburrbuni bu kunkarekenh, kore Moses darrkidni dja nawu benkani. Dja birridjawarreni, “Kab, baleh God nawu kankang kore Red Sea Moses dorrengh, yiman kayime shepherd kadberre? Baleh God nawu kanmarnemunkeweng Namalngmakkaykenh nuye bu karrihdjarrkdi?
ISA 63:12 Baleh nungka nawu bibidyikarrmeng Moses kundulkarre duninjh nuye? Dja nawu bolarlmeng manbu kurrula ba bu bininj rowk kabirridjalburlume nungka bu munguyh munguyh?
ISA 63:13 Baleh nungka nawu kankang kandji kore kurrula ba bu karridjowkkeng yiman kayime djarrang karlobmerlobme kamak rowk kore kabbal, dja minj karrimankayi.”
ISA 63:14 Nawu Namalngmakkaykenh nuye Yawey benkang nuye bininj kore birringehmeng dja birrihni kamak rowk, yiman bulikki kahmirnderri kore kubolkmakkaykenh. Ngudda nawu Yawey kumekbe kurduyimeng ba bu birriwarlahkenh bininj ngundingeyburlume.
ISA 63:15 “Yawey, kanna kore heavenbeh, kore ngudda yihni. Ngudda nawu yiyerrkan kore kaddum, kore ngudda ke kunbolk kunmakmak kadjalbame! Mah! Yidjalngudjworrimen! Ngudda yiddok nawu yidulkarrekimuk duninjh? Njalekenh ngudda minj kanyawoyhkongibun, dja minj kandjalnahnan? Yuwn bu kandjalbawon.
ISA 63:16 Ngudda nakka ngad ngadberre Kornkumo! Nawu Abraham nakka kunubewu minj nganburrbun ngadberre bu mawahmawah nuye. Dja nawu Israel kunubewu minj kankukburrknan ngadberre bu ngad nawu ngarrimud nuye. Dja ngudda Yawey wanjh kornkumo duninjh ngadberre. Ngad wanjh ngundingeyburrbuni bu kunkare dja mak bolkkime ngudda nawu kanngehkeng.
ISA 63:17 Nawu Yawey, njalekenh ngudda yiman kanmunkewe bu ngarribawon manbolh ke. Mak njalekenh bu ngudda yiman kankangerayekwon ba bu minj ngundimarneboddan? Mah! Yimdurnden kore ngad dja kanbidyikarrmen ngad nawu ngundimarnedurrkmirri, ngad djal ngudda ke bininj bu kunkare dja mak bolkkime.
ISA 63:18 Ngad nawu ngudda ke bininj wanjh ngarribolkkarrmi kubolkdjamun ke dja ngarribolknahnani bu kundjaldedjumbung. Dja bonj, bolkkime nawu ngarriyidko birribolkwarrewong kunmekbe kunbolk ke.
ISA 63:19 Ngad wanjh ngudda ke bininj bu kunkare mak bolkkime, dja bedda nawu birriwarre bininj minj yibenngeybuyi bu ngudda ke bininj dja minj ngundiwokmangi.
ISA 64:1 Yawey! Ngad ngarridjare bu ngudda yidjaldjalkma kunngol bu yirrangmarrhmang heaven dja yimkolung kondah kanjdji kore kurorre! Ngarridjare manbu kunwarddekimuk kabolkrokarokan kore kumirrk ke!
ISA 64:2 Yimkolu dja yibenbukkabukkan bininj nawu ngundiwirrihme ba bu bedda ngundingeyburrbun. Yibenkangewurlhmen yiman kayime kunak kamarnbun kukku kabonodnodmang. Mah, wanjh yibenmarnbu birriwarlahkenh bininj rowk kore kubolkbubuyika bu ngundiwernhkengehme dja ngundimarnekukdeldelme!
ISA 64:3 Kunkare wanjh ngudda kunwern yikurduyimi kundulkarrekimuk dorrengh, kore ngad minj ngarriyingkihburrbuyi. Kunmekbe yimkoluy kondah wanjh manbu kunwarddekimuk rowk bolkrokarokani bu yiman birrinang kundulkarre ke.
ISA 64:4 Ngudda wanjh yidjalkudji God duninjh. Bu kunkare dja bolkkime minj nangale bininj biwobekkayi nabuyika God. Mak minj nangale bininj binayi kunmim nuye nabuyika God. Minj nangale mak bikurdunayi nabuyika God yiman ngudda. Ngudda yidjalkudji nawu kanmarnekurduyime kunmak ngad nawu ngundiwoybukwon munguyh.
ISA 64:5 Ngudda yire darnkih ba bu yibenbidyikarrme bininj nawu kabirridjaldjare kunnjilngmak dorrengh bu kunmak kabirridjalkurduyime, dja nawu ngundiwokmarrkmang ke. Dja ngaleng bu ngad ngundiwokweyi, wanjh ngudda kanyidduy. Aba! Nangale nabuyika kanngehke?
ISA 64:6 Ngarriwarlahkenh bininj wanjh yiman kayime ngarrikukwarreworrinj kunwarre dorrengh. Bu ngarrikurduyime kunmakmak, wanjh yiman djalburudjan, dja yiman kunmadj bu nuhnudminj ngarridjongbuyindiwirrinj. Ngad yiman kunmalaworr manbu worrdowerrinj, dja kunwarre ngadberre kanwayhke yiman kunmayorrkkimuk kaburriwe kunmalaworr.
ISA 64:7 Minj nangale kore ngad ngunngeykayhme, dja minj nangale mak kadjare bu ngunwernhkarrme. Kunmekbekenh ngudda wanjh kanbodmewong dja kanmarnewarlkkarrinj ngadberre kore minj ngundiyawoyhkebnan. Ngudda wanjh kanbawong bu ngarrikukwarrewarremen ngadmanbidju kore ngarrikurduyime kunwarre.
ISA 64:8 Kawarre Ngabba! Ngudda Yawey wanjh ngadberre kornkumo! Ngudda kankukmarnbom yiman kayime bininj nawu kamang delek dja kamarnbun ngalng bu kaborrahkendong. Ngudda yidjalkudji kanmarnbom kunbidwi ke.
ISA 64:9 Yawey, yuwn bu kanhdjaldung kunwernhkimuk duninjh! Yuwn bu mak yidjalburrbun kunwarre ngadberre munguyh munguyh! Kanna ngad nawu bininj ke rowk, dja kannahna!
ISA 64:10 Ngudda ke kubolkkimuk kubolkdjamun, makka wanjh bolkyimerranj kabolklarrk rowk! Zion bolkwarreminj, dja minj nangale kayo. Mak Jerusalem djalburrkyak, nakka bolkbularrbuyindanj rowk.
ISA 64:11 Dja manbu temple, manbu kunrurrkmak dja kubolkdjamun duninjh, dja kore mawahmawah ngadberre ngundidjalburluburlumi, wanjh kunak bularrbom dja rurrkwurlhkeng. Dja wanjh njalehnjale namakmak rowk nawu ngarrimarnedjareni, wanjh yakayakminj rowk.
ISA 64:12 Aba, wanjh bolkkime Yawey, yiddok minj kanbidyikarrme ngadberre? Yiddok minj yiwokdi ngadberre? Dja yiddok minj yidjalngurdme bu kanwernhdung munguyh munguyh?
ISA 65:1 Yawey nawu kawohrnan rowk yimeng, “Ngaye ngabenmarnekukbukkarrinj bedberre bininj ngardduk, dja bonj, minj ngandidjawadjawayinj. Ngaye ngadjareni bu bedda ngandingalkeng, dja bonj, minj ngandiyawayi. Ngabenmarneyimeng birriwarlahkenh bininj ngardduk, ‘Ngaye! Ngaye wanjh kondah ngahdi!’ Dja bonj, minj ngandingeykayhmeninj.”
ISA 65:2 Bu kunbarnangarrakuyeng ngabenmarnebidyirriyonginj, dja ngabengyirri bedberre bininj nawu ngandiwokweyi. Bedda wanjh kabirridjalkurduyime kunwarre. Bedda kabirridjurrkkarren kore kunmayali bedberre.
ISA 65:3 Kunbarnangarrakuyeng bedda wanjh ngandimarnewokburriwe kore kumirrk ngardduk. Bedda kabirrimarneboddan idols kore bedberre kunbolkdjamun, dja kabirrimarnekinje manbu manmanjmak kore altars nawu birrimarnbom manbu kunwarrekenh.
ISA 65:4 Mak bedda kabirrire kunmunun rowk kore kumihmimidj bu kabirridjalyirri molkkenh. Mak bedda kabirrikanjngun nawu bikkibikki, dja kabirridjalkanjkinje mayh nawu nawarrewarre ba kabirribongun kunkalkkid.
ISA 65:5 Birrimekbe bininj wanjh kabirriyime, ‘Ngurridin djarreh. Yuwn bu kandimdarnhyikan. Ngad wanjh ngarrikukdjamun duninjh!’ Wanjh bedda yiman kundolng kamhbebme kukeb ngardduk, yiman kunak bu kadjalrung munguyh.”
ISA 65:6 “Ngurrina! Kadjalbimbuyindi kore ngahnan bu kayime, ‘Ngaye minj ngadjalngurdme. Dja nakka ngabenmarnekarremulewan bedberre kunwarrekenh kabirrihkurduyime. Ngadjalwon rowk bedberre.
ISA 65:7 Ngaye bun bedberre kore kunwarre birrikurduyimi, dja kore nawu mawahmawah bedberre birrikurduyimi.” Kunmekbe rowk yimeng Yawey. Dja mak yimeng, “Bedda wanjh birrikinjeng mayh nawu bindiwong idols kore kuwarddekimuk, dja wanjh ngandiyemikang ngaye kore kurrulum rowk. Wanjh ngaye yiman ngabendjalyakarrbun rowk ngardduk kunyid bu ngabenbun bedberre.”
ISA 65:8 Wanjh Yawey yawoyhwokdanj, yimeng, “Ngaye minj ngabenbularrbun rowk. Ngurriburrbun bininj kabirrinan grapes manbu kanudmen, dja kabirriyime, ‘Karribawo, yikahwi manrakel wanjh kadjalmak, dja yuwn karridjalwe. Med, walakkih wurd kunkalkkidmak kayo!’ Wanjh karohrok ngaye bu ngabendjalnahnan bininj nawu woybukkih ngandimarnedurrkmirri kore ngardduk bininj. Ngaye minj ngabenbularrbun birridjalwern rowk.
ISA 65:9 Ngaye ngabenmarnbun yikahwi bininj nawu Israel kabenmawahme, dja mak nawu Judah kabenmawahme, ba bu kabirribolkkarrme ngardduk kuwarddekimuk rowk. Birrimekbe nawu ngaye ngabendjarrngbun, wanjh kabirribolkmang. Ngaye nawu ngandimarnedurrkmirri, wanjh kabirriyo kumekbe.”
ISA 65:10 “Bu kuhni kabolkyimerran, ngabolkmarnbun kabbal kabolkngeyyo Sharon bu karralkwernmen ba bu sheep namirndewern dja kabirridalkngun kumekbe. Mak ngabolkmarnbun kuwarddebarrarn kabolkngeyyo Achor, ba bu mayh kamirnderri kumekbe dja kamirndengehme. Bu kumekbe ngabenyolyolme ngardduk bininj nawu ngandiyawam.”
ISA 65:11 “Dja ngaleng ngudda ngurribuyika wanjh kandimunkebawong, dja ngurribengmidjdanj kunwarddekimuk kunbolkdjamun ngardduk. Dja mak ngudda yiman ngurrimarneboddan idol kangeyyo ‘kunmak kamre kore ngaye’, dja ngurrikarrme mulil nuye idol nawu kangeyyo ‘bu njale kanmarneyimerran, wanjh kamak’.
ISA 65:12 Wanjh bonj, ngaye marnbun bu ngudda ngurridowe kundjawakwi. Ngudda ngurrimankan kore ngundibun ngurridowe rowk. Kunmekbekenh ngayime ngudberre. Ngaye wanjh kayhmeng ngudberre dja minj kandiwokmayinj. Mak bu bengyolyolmi dja nakka minj kandibekkayi. Ngudda wanjh ngurridjalkurduyimi kunwarre kore kumirrk ngardduk, dja ngurridjalyimeng kore ngaye ngawidnang.”
ISA 65:13 Mah, bu kunmekbe kunu Yawey, nawu kawohrnan rowk, wanjh kayime ngudberre, “Bininj nawu ngandimarnedurrkmirri, nakka kabirriworrkmen, dja ngudda nawu ngurriwarre bininj wanjh ngurrimarrwedowen. Bedda kabirrikomnjulme, dja ngudda wanjh ngurridjalkombukdowen. Bedda kabirridjalmarrmarr, dja ngudda wanjh kunyemi ngunmang rowk.
ISA 65:14 Bininj nawu ngandimarnedurrkmirri wanjh kabirriwayini kunnjilngmak dorrengh dja kabirrikangemarrmarr. Ngudda nawu ngurriwarre bininj, wanjh ngurridjalkayhme dja ngurridjalnjilngwarremen. Mak ngurridjalnalkbun wernkih duninjh dja ngurrikangewarremen.
ISA 65:15 Ngudda kunngey ngudberre wanjh ngurribawo bininj nawu ngaye ngabendjarrngbun bu ngundingeywirrihme ngudberre. Ngaye Yawey, ngawohrnan rowk, wanjh bun ngudberre, dja ngurriyakmen. Dja ngabenngeywon kunngeybuyika bininj nawu woybukkih ngandimarnedurrkmirri.
ISA 65:16 Nangale bininj nawu kabenmarneyime kunwok kunmak nawu kabirrihni kumekbe kunbolk, wanjh nakka ngankayhme ngaye God ngadjalkudji nawu ngawokdi kunwoybuk. Dja bininj kore kunmekbe kunbolk, bu kadjare kawokkurrmerren, wanjh kawokkurrmerren kore kunngey ngardduk, ngaye God ngadjalkudji nawu ngawokdi kunwoybuk. Kaluk ngabengmidjdan kunwarre bedberre bu kerrngehkenh birrikurduyimi.”
ISA 65:17 “Ngurrina! Ngaye ngayawoyhbolkkerrngehme mahni kaddum dja kondah kurorre. Dja mak ngadjalbengmidjdan rowk kore kunkarekenh. Minj ngayawoyhburrbun.
ISA 65:18 Bu ngaye ngabolkmarnbun rowk, wanjh ngurriwernhnjilngmarrmarrnin munguyh. Ngaye ngayawoyhbolkkerrngehme kunredkimuk Jerusalem ba ngurridjalnjilngmakmen, dja bininj nawu kabirrihni, wanjh ngaye ngandinjilngmarnbun bu ngamarrmarr.
ISA 65:19 Ngaye nganjilngmak bu ngabolkburrbun Jerusalem, dja mak ngabenmarnemarrmarr bu ngabenburrbun bininj nawu kabirrihni kumekbe. Bu kuhni kayimerran, wanjh minj nangale kayawoyhnalkbun kumekbe, dja minj nangale kangadjdjihme bu kunnjilngwarre dorrengh.”
ISA 65:20 “Kaluk minj kabirridowe nawu birribarrken wurdwurd. Mak nawu bininj kabirridarrkid bu djal kunkuyeng duninjh. Nakohbanj duninjh minj karrowen, dja djalngudjmak. Bininj rowk wanjh kabirridjalkohbanjmen duninjh yiman kudjewk 100 bu minj kabirridowe! Bininj kunubewu karrowen bu minj 100 yimerrangimeninj, wanjh kabirriyime nakka kunubewu kidni.
ISA 65:21 Bininj rowk wanjh kabirrirurrkname dja bedmandeleng kabirriyo. Bedda kabirridudjeng manrakel, dja bedmandeleng kabirringun manbu manbarnem ngalengngarre.
ISA 65:22 Minj mak kuhni kabirriname kunrurrk dja kabindimarnebawon birribuyika bininj bu kabirriyo. Dja minj kabirridudjen manmekenh ba bu kabindiyibawon birribuyika bininj bu kabirringun manbu manbarnem. Minj kuhni kabenmarneyawoyhkurduyimerran. Ngaye ngardduk bininj wanjh kabirridjalmimbi kunkuyeng duninjh yiman kayime bu kundulk kadjalmimbi. Bedda nawu ngabendjarrngbun bininj, wanjh kabirrinjilngmarnburren kore kabirrikurduyime kunbidwi bedberre.
ISA 65:23 Minj mak kabirridurrkmirri bu djal burudjang. Minj mak kabindiyawoyhyawmang wurdwurd nawu kabirriwarrewarremen. Ngaye nawu Yawey, wanjh ngabendjalmarnekurduyime kunmak bedberre dja warridj nawu bedda kabindimawahme bininj.
ISA 65:24 Ngaye ngabenbangmebekkan bedberre bu yerre kabirridi yiwarrudj kore ngandikayhme. Bu minj birribangmeyakwoyi kore kabirridi yiwarrudj, wanjh ngabenbekkabekkan rowk.
ISA 65:25 Bu kuhni kayimerran rowk, ngaye ngamarnbun mayh nabang dja nawu kelebuk wanjh kabirridjarrkngun kunmodmikenh dorrengh, yiman nawu lamb dja wolf. Dja nawu lion wanjh kadjalngun kundalk yiman bulikki. Kaluk nawu nayin nakka kahdjalngun kundjulng. Kuhni rowk kore ngaye ngardduk kunwarddekimuk manbu kubolkdjamun, wanjh minj nangale kabiwarrewon nabuyika bininj, dja minj nangale kayime kunwarrekenh.” Kunmekbe rowk yimeng nawu Yawey.
ISA 66:1 Kuhni kayime Yawey, “Kore kaddum heaven, nakka kore ngaye ngahni yiman kayime throne ngardduk ngayerrkan. Dja kore kurorre, wanjh nakka yiman kayime ngahdengebarndi. Dja ngudda bininj, yimankek ngurrimarnbun kurrambalk ngardduk? Kaluk baleh kunrurrk kore ngangehme?
ISA 66:2 Ngurriburrbu ngayebidju ngabolkmarnbom njalehnjale rowk kaddum dja kurorre. Kunmekbekenh yehyeng rowk marnbuyindanginj.” Kuhni nawu Yawey yimeng. “Dja bininj nawu minj kabirriburlumerren, minj mak kabirrikimukworren, dja ngandimarnekele bu ngandiwokmarrkmang, wanjh birrimekbe bininj wanjh ngaye ngabenmarneyime kunmak.”
ISA 66:3 “Yikahwi birribuyika bininj ngandinjilngwarrewon. Bu ngandimarnebun bulikki, wanjh ngaye ngayime bedda yiman namarndeyi! Dja bu ngandiwon lamb ngardduk, wanjh ngayime bedda yiman duruk ngandimarnebun! Dja bu ngandiwon ngaye manmim manbu wheat, wanjh ngayime ngandiwoyi kunkurlba nuye bikkibikki! Dja bu ngandimarnekinje manmanjmak ngardduk, wanjh ngaye ngayime bedda yiman kabirrimarneboddan idol. Kaluk birrimekbe bininj birrikebrokmarnburrinj kore birridjaldjareni. Kabirridjare kunwarrewarre duninjh kore kunmalng bedberre.
ISA 66:4 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjare ngabenwirrihme dja ngabenbun bedberre. Ngaye ngabenmarnekurduyime kore bedda kabirridjalkelemen. Kaluk ngaye ngabenkayhmeng bedberre, dja minj ngandiwokmayi. Mak ngaye ngawokdi bedberre, dja minj nangale ngandiwokbekkayi. Bedda birridjalkurduyimi kunwarre kore kumirrk ngardduk, dja birridjaldjareni kore ngandinjilngwarrewong.” Kuhni yimeng nawu Yawey.
ISA 66:5 Mah, ngudda nawu ngurrimarnekukdelelme bu nawu Yawey kawokdi ngudberre, wanjh bolkkime ngurribekkabekka kore kayime. Nawu Yawey kayime, “Nawu ngurridangerrinj bininj ngundiwirrihme bu ngardduk kunngeykenh, dja ngundidjalbebke. Dja mak ngundidjekmiwong bu birriyimi, ‘Mah! Ngarridjare ngarrinan Yawey bu nadjalmak duninjh, dja ngudda bu ngurrinjilngmak!’ Bonj, bedda wanjh kaluk kabirriyemengarlmen.
ISA 66:6 Adju, ngurrbenbekkabekkan nawu kabirrikayhme kore kururrkmirrnderri dja kore Temple kunrurrk. Njalekenh? A, nakka ngaye Yawey ngabenbun nawu ngarriyidko ngardduk kore kunwarrekenh bedberre.”
ISA 66:7 “Mah, wanjh ngurriburrbu. Daluk ngalbu kamerlem, bu kayawmang, wanjh werrk kababang, kaluk yerre wanjh karrangen nawu nabarrken. Yuwn bu kadjalyawmang werrk, dja minj kabekkarren.
ISA 66:8 Minj nangale bolkwobekkayi bu kuhni kurduyimerrangimeninj. Dja minj nangale nayi. Yiddok bininj birrimirndewernmerrinj kore kubolkkimuk kore djal kunbarnangarrakudji? Burrkyak. Minj kayimerran bu kundjalburrikudji. Dja kunbuyika duninjh, bu kunbolk Zion, wanjh werrkwerrk duninjh kabenyawmang ngalengngarre wurdwurd!
ISA 66:9 Ngaye nawu Yawey ngakan daluk bu kayingkihmarnburren wurdyawkenh, dja wanjh minj ngabawon, ngadjalmarnbun bu kayawmang. Bu ngayingkihmarnbun daluk, yiddok ngaye ngabalhme ngalengngarre kunwarlirrng? Burrkyak.
ISA 66:10 Mah! Wanjh ngurrimarnemarrmarr ngalengngarre kunredkimuk Jerusalem, dja ngurrimarnenjilngmaknin, ngudda nawu ngurrimarnedjare. Ngudda nawu ngurrimarnenalkbuni, wanjh bolkkime ngurriwernhmarrmarr ngalengngarre!
ISA 66:11 Kaluk ngudda yiman ngurribongun kore kundjikka ngalengngarre dja ngurrinjilngmakmen. Ngurridjalbongun kunkimuk, dja ngurrimarnemarrmarr ngaleng nawu ngunwon kundjalkimuk.”
ISA 66:12 “Kuhni mak ngayime ngudberre, ngaye nawu Yawey. Ngaye ngawon Jerusalem kunmodmikenh ngardduk manbu kaborlobme yiman kayime mankabo. Ngaye mak ngawon namakmak nadjalwern duninjh kore kubolkbubuyikabeh, yiman kayime mankabo mankimuk bu kaborlobme. Ngalbu kunredkimuk Jerusalem yiman kayime ngalbadjan ngunkanahkan kore kuberl ngarre, ngudda ngurribongun kore kundjikka ngarre, dja ngurriyerrkan yiman wurdyaw kore kunkarre ngarre.
ISA 66:13 Ngaye wanjh njilngmarnbun ngudberre yiman kayime ngalbadjan kabikangemarnbun wurdyaw ngarre. Dja ngurrikangemakmen ngudda bu ngurrinjilngwarreni Jerusalemkenh.”
ISA 66:14 “Bu kuhni ngurrinan kakurduyimerran, wanjh ngurrikangemarrmarr, dja ngurriwernhmakmen yiman kayime kundalk bu kadjaldjordme. Ngaye nawu Yawey wanjh marnebidbukkarrinj ngudberre nawu kandimarnedurrkmirri. Dja nawu birriyidko ngardduk, wanjh ngabendjaldung kunkimuk.”
ISA 66:15 Ngurrina! Yawey kamre kunak dorrengh. Manbu chariots nuye warridj wanjh kamre yiman kayime kunmayorrk kunkimuk duninjh. Nungka wanjh kayiddung wernkih duninjh, dja kabendung manbirluworldjen dorrengh!
ISA 66:16 Kaluk Yawey kabendjadme birriwarlahkenh bininj rowk kunak dja kundjawak dorrengh. Dja kabenbun birriwern bininj.
ISA 66:17 Kuhni nawu Yawey kayime, “Bininj nawu kabirrikukdjamunworren bu kunwarrekenh, dja bu kabirridjirridjburren kore kabirrimarneboddan idols, wanjh kunwarre duninjh kabirriyime. Bedda wanjh kabirridjarrkre kore kurralk ba kabirrikanjngun bikkibik dja nawu rats, dja nabubuyika nawarrewarre mayh. Nangale kabirrimunkekadjung? Wanjh bedda kabirridjarrkyakmen! Kuhni ngaye ngayime nawu Yawey.
ISA 66:18 Ngaye ngaburrbun kore kabirrikurduyime kunwarre, dja kore kabirrimayaliburrbun, wanjh ngaye ngayingkihmarnburren bu ngamre dja ngabenmirndemornname birriwarlahkenh birrimak bininj rowk, kore kubolkbubuyikbeh, dja nawu birridjenbubuyika rowk. Wanjh kabirrimirnderri dja ngaye ngardduk kunmakmak ngandinan.
ISA 66:19 Mak ngaye ngakurrme yiman kayime bim ngardduk kore bedda. Yikahwi ngaye ngabenmunkewe nawu kabirridjaldarrkid bininj ba kabirrire kore kubolkbubuyika, yiman Tarshish, Libya dja Lydia kore bininj kabirrikurdumak bonarra dorrengh, dja mak kore Tubal dja mak Greece, dja warridj kore manyunkurr kunwern kore djarreh duninjh, kore bininj minj ngaye ngandiwobekkayi, dja minj ngandinayi ngardduk kunmakmak. Bedda nawu ngabenmunkewe wanjh ngandiyolyolme bu kabindibengdayhke ngayekenh bu ngadjalmakkaykenh.
ISA 66:20 Kaluk kabindimkan bininj nawu ngurridangerrinj rowk nawu birrikang kubolkbubuyikabeh, dja kabirrimre rowk kore ngardduk kunwarddekimuk kubolkdjamun kore Jerusalem, dja bedda kandiwon birrimekbe bininj ba bu ngabenkarrme, ngaye nawu Yawey. Bedda wanjh kabirrimre bu kabirrimorneni djarrang dja nuk donkey, yikahwi mak kabirrimre kabirribarndi chariots, dja kabirrimorneni mules dja camels dorrengh. Kabindikan kore kunrurrkdjamun manbu Temple ngardduk, yiman kayime nawu Israel benkebmawahmeng kabirrimkan manmim manbu kahdahkendi kore ngalng nawu kukbele, bu kandiwon ngaye nawu Yawey.” Kuhni nawu Yawey yimeng, dja mak yimeng,
ISA 66:21 “Dja mak ngabendjarrngbun yikahwi birrimekbe bininj ba kabirriyimerran priest dja mak yikahwi Levites.”
ISA 66:22 Wanjh nawu Yawey mulewarrinj, yimeng, “Mak ngayawoyhbolkkerrngehme manbu kaddum dja kurorre, dja kadjaldi munguyh munguyh kore kumirrk ngardduk, wanjh kunmekbe rerrih karohrok manbu kunngey ngudberre kadjaldi. Dja mak nawu mawahmawah ngudberre kabirridjaldi munguyh.
ISA 66:23 Birriwarlahkenh bininj rowk kabirrimre ngandimarneboddan kore kumirrk ngardduk bu kunbarnangarradjamun rowk, dja bu nakerrnge dird kore nakerrnge dird.
ISA 66:24 Mak kabirribebme dja kabindikuknan nawu birridowerrinj birrimekbe nawu ngandidjalwokweyi ngardduk. Yolk wanjh kabennudngun nakka minj karrowerren, mak kunak makka minj kabirludowen. Wanjh birridjalwern bininj kabindiwirrihme bedberre.” Kuhni rowk yimeng Yawey.
MAT 1:1 Nahni nawu namud nuye Jesus Christ nawu David bikebmawahmeng, dja mak nawu Abraham warridj bikebmawahmeng.
MAT 1:2 Nawu Abraham nakka wanjh kornkumo nuyeni Isaac. Isaac kornkumo nuyeni Jacob. Jacob benbornang rowk bedberreni Judah dja mak nawu birridangerrinj.
MAT 1:3 Judah kornkumo berrewonengni Perez dja Zerah, dja mak ngalbadjan berrewonengni ngalbu Tamar. Perez kornkumo nuyeni Hezron. Hezron kornkumo nuyeni Ram.
MAT 1:4 Ram kornkumo nuyeni Amminadab. Amminadab kornkumo nuyeni Nahshon. Nahshon kornkumo nuyeni Salmon.
MAT 1:5 Salmon kornkumo nuyeni Boaz, dja ngalbadjan nuyeni wanjh ngalka Rahab. Boaz kornkumo nuyeni Obed, dja ngalbadjan nuyeni wanjh ngalka Ruth. Wanjh Obed kornkumo nuyeni Jesse.
MAT 1:6 Jesse kornkumo nuyeni David nawu kingni. David kornkumo nuyeni Solomon. Kaluk nawu Uriah nuye ngalbininjkobeng wanjh biyawmey Solomon.
MAT 1:7 Solomon kornkumo nuyeni Rehoboam. Rehoboam kornkumo nuyeni Abijah. Abijah kornkumo nuyeni Asa.
MAT 1:8 Asa kornkumo nuyeni Jehoshaphat. Jehoshaphat kornkumo nuyeni Jehoram. Jehoram kornkumo nuyeni Uzziah.
MAT 1:9 Uzziah kornkumo nuyeni Jotham. Jotham kornkumo nuyeni Ahaz. Ahaz kornkumo nuyeni Hezekiah.
MAT 1:10 Hezekiah kornkumo nuyeni Manasseh. Manasseh kornkumo nuyeni Amon. Amon kornkumo nuyeni Josiah.
MAT 1:11 Josiah wanjh kornkumo bedberreni Jeconiah dja mak nawu birridangerrinj nuye. Kunmekbe bolkyimi bininj nawu Israel benkebmawahmeng bindikang kore kunbolk Babylon kore bedda birribongdi.
MAT 1:12 Kaluk bu yerre bindikang kore Babylon, Jeconiah wanjh bibornang Shealtiel. Shealtiel wanjh kornkumo nuyeni Zerubbabel.
MAT 1:13 Zerubbabel kornkumo nuyeni Abiud. Abiud kornkumo nuyeni Eliakim. Eliakim kornkumo nuyeni Azor.
MAT 1:14 Azor kornkumo nuyeni Zadok. Zadok kornkumo nuyeni Akim. Akim kornkumo nuyeni Eliud.
MAT 1:15 Eliud kornkumo nuyeni Eleazar. Eleazar kornkumo nuyeni Matthan. Matthan kornkumo nuyeni Jacob.
MAT 1:16 Kaluk Jacob bibornang nawu Joseph, nabininjkobeng ngaleng ngarreni ngalbu Mary. Wanjh Mary biyawmey Jesus, nawu kangeyyo Christ.
MAT 1:17 Wanjh namekbe fourteen bininj nawu birriyungkihni nawu mawahmawah kore kumdedjingmeybeh Abraham nawu yiburnbom kore David. Mak fourteen bininj nawu birriyungkih mawahmawah kore David nuye bolkyimi, kaluk kumekbe bindimey nawu bininj bindikang kore Babylon. Mak kumekbe nawu fourteen bininj birriyungkih nawu mawahmawah bu kumekbe bolkyimi bindikang kore Babylon bu kunmekbeni ngarre Christ danginj.
MAT 1:18 Kuhni wanjh yimerranj bu Jesus Christ danginj. Mary, ngalbu ngalbadjan nuye wanjh birriberrebbom Joseph bu kabenemarrenkenh, dja medni, minj bedda benebangmemarrimeninj, wanjh ngaleng djalkukbekkarrinj bu kukdulmukni kore kundulkarrebeh nuye Namalngmakkaykenh.
MAT 1:19 Kaluk Mary ngalengngarre nabininjkobeng Joseph, nungka nawu namakni bininj, wanjh nungka minj djareniwirrinj bu biyemimulewayinj kore kurobbe, dja nungka karremarnbom bu kabidjalbawon kore minj kurobbe.
MAT 1:20 Kaluk kunmekbe bu Joseph kuninjkunu burrbuhburrbuni, wanjh angel nuye nawu Kawohrnan Rowk bimyikang kore bukirri. Kaluk nawu angel bimarneyimeng, “Joseph, nawu mawahmawah ke David, yuwn yikele bu yimang ngalbu Mary bu yikan kore kured. Dja nawu wurdyaw kahyawkan nakka wanjh Namalngmakkaykenh biyawwong.
MAT 1:21 Kaluk ngaleng kayawmang narangem, wanjh ngudda yingeykurrmen ‘Jesus’, dja nungka nawu kabenngehke bininj rowk nuye kore kunwarrebeh bedberre.”
MAT 1:22 Kuhni wanjh kurduyimerranj kore nawu Kawohrnan Rowk bu bimarneyimeng nawu prophetni Isaiah, bu yimeng,
MAT 1:23 “Kaluk ngahli ngalyawk wanjh kayawkan. Kaluk bu kabiyawmang narangem, wanjh bininj kabirringeybun ‘Immanuel’, kaluk mahni kunngey kayime ‘God kumwam kore ngad karridjarrkdi.’”
MAT 1:24 Wanjh Joseph dolkkang, djalkurduyimeng kore angel nuye Kawohrnan Rowk bimarneyimeng. Wanjh Joseph benemarrinj ngalbu Mary dja bikang kore kured nuye,
MAT 1:25 dja minj bedda benebangmeyuwirrinj kaluk bu yerrekah bu yawdanginj nawu wurdyaw. Wanjh Joseph bingeykurrmeng namekbe wurdyaw Jesus.
MAT 2:1 Jesus wanjh danginj kore kunred kabolkngeyyo Bethlehem kaluk kore kubolkkimuk ngarre Judea bu kunmekbe bolkyimi Herod nawu King wohrnawohrnani. Wanjh bu kumekbe Jesus danginj, yikahwi bininj nawu birrikodjkuludjad nawu birridolkkang koyekbeh, wanjh birrimwam kore Jerusalem.
MAT 2:2 Wanjh bedda birridjawayhmeng, “Baleh nawu wurdyaw danginj nawu king bedberre bininj nawu Jews? Wanjh ngad ngarrinang mankokkarrng nuye kore koyek ngarrihni, wanjh ngarrimwam ba bu ngad ngarrimarneboddan nuye.”
MAT 2:3 Kaluk bu kuninjkunu kunwok King Herod bekkang, nungka wanjh njilngwarreminj, dja mak bininj rowk warridj nawu kumekbe birrihni kore kunbolk Jerusalem.
MAT 2:4 Wanjh Herod benkayhmeng birrikihkimuk nawu kabirriwohrnan priests dja nawu mankarre kabindihbukkan bedberre kore kunred Jerusalem, wanjh bendjawam bu baleh nawu Christ danginj.
MAT 2:5 Kaluk bedda birrimarneyimeng, “Kore kunred Bethlehem kore kubolkkimuk Judea ngarre. Nawu prophet biyingkihbimbom bu biyingkihmulewam, kuhnikenh kore djurra, kore kayime,
MAT 2:6 ‘Ngudda kunred Bethlehem, kore kunbolk ngarre Judah, ngudda nawu kunbolkmak, dja yiyurrhke rowk kore kubolkbubuyika ngarre Judah. Wanjh ngudda kumekbebeh kore ngudda, kamre nawu bininj kabenmarnewohrnan bininj rowk, dja nanihnjanu bininj nadjalkudji nawu kabennahnan bininj ngardduk nawu Israel benkebmawahmeng, yiman kayime nawu shepherd kamirndenahnan mayh nuye.’” [Micah 5:2]
MAT 2:7 Wanjh King Herod benkayhmeng dja benmarnewokdanginj manmolk birrimekbe bininj nawu koyekbeh, dja bendjawam bu baleh bolkyimi manbu mankokkarrng benmarnebebmeng bedberre.
MAT 2:8 Wanjh King Herod benmunkeweng birrimekbe nawu bininj kore kunred Bethlehem, dja benwokrayekwong benmarneyimeng, “Ngurriyawa namekbe wurdyaw, dja kaluk bu ngurringalke, ngurrimray werrkwerrk bu kandimarneyime ba ngayemanwali ngare ngaboddan nuye.”
MAT 2:9 Kaluk bu kunmekbe benmarneyimeng nawu king, wanjh bedda birribolkbawong dja birriwam. Wanjh mankokkarrng manbu birrinang kore koyek, wanjh makka djalkukdokmi bedberre wanjh kaluk danginj kore kumekbe wurdyaw yongohyoy.
MAT 2:10 Kaluk bu birrimekbe bininj birrinani manbu mankokkarrng, bedda wanjh birridjalnjilngmakminj.
MAT 2:11 Wanjh birrimwam kore kururrk kore wurdyaw yongohyoy kaluk ngalbadjan dorrengh bindidjarrkngalkeng ngalbu Mary. Wanjh birrimarneboddanginj bu bedda birriburlumeng nungka nuye. Yerre wanjh birridangmarrhmey nawu namakmak birrimhkani bu birriwong nuye. Kaluk nawu gold duninjh, dja mak manbu mankalkkidmanjmak incense dja mak myrrh manbu mankalkkidmanjmak.
MAT 2:12 Wanjh God benbengdayhkeng bukirri bu minj kabirridurndeng kore King Herod, wanjh bedda birridjaldurndi kore bedberre kunbolk, kore manbolhbuyika ngarre birriwam.
MAT 2:13 Kaluk bu kumekbe birribolkbawong nawu bininj birrikang koyekbeh, wanjh angel bimarnebebmeng Joseph kore kunkodjbukirri, dja bimarneyimeng, “Yirrolka! Yibenbeneka wurdyaw dja ngalbadjan dorrengh, dja ngurridjarrkkelerlobmen kore kunbolk Egypt, dja King Herod kabiyawan nawu wurdyaw kadjare kabibun. Wanjh ngurridin kumekbe kunbolk kore Egypt kaluk yawoyhmarneyime ngudberre bu kunmekbe ngurribolkbawon.”
MAT 2:14 Wanjh kukak yerreh Joseph dolkkang wanjh birriwam Egypt, bu benbenekang wurdyaw dja ngalbadjan.
MAT 2:15 Wanjh kumekbe birrihni kore kunbolk Egypt kaluk bu yerrekah wanjh King Herod doweng. Kuhni yimerranj kore Kawohrnan Rowk bimarneyimeng nawu prophet Hosea bu yimeng, “Kaluk ngaye ngakayhme nawu beywurd ngardduk kore Egyptbeh.” [Hosea 11:1]
MAT 2:16 Bu Herod benburrbom birrimekbe bininj nawu koyekbeh birrikoweng, nungka wanjh wernhyidduy duninjh. Wanjh benwokrayekwong nawu kabirrihdurrkmirri nuye bu kabindingalke nawu narahrangem rowk nawu bokenh mandjewk bedberre, dja mak nawu birribalkilehkilelk, kore kunred Bethlehem dja mak darnkih kore kumekbe kunred, bu kabindibunkenh rowk. Kuhni King Herod kurduyimeng, dja burrbom njale kundung bu wurdyaw danginj, nawu koyekbeh bininj birrimulewam.
MAT 2:17 Wanjh woybukkendanginj bu yimerranj kore nawu prophet Jeremiah bimbom, yimeng,
MAT 2:18 “Kore kunred ngarre Ramah wanjh birribekkang daluk kanalkkihrey dja wernhnjilngwarreminj duninjh. Wanjh ngalmekbe ngalbu Rachel benmarnenalkbuni ngaleng ngarre wurdwurd mak, dja mak minj djareniwirrinj bu nangale binjilngmarnbuyi, dja birrimekbe wurdwurd wanjh ngarre birridoweng.” [Jeremiah 31:15]
MAT 2:19 Kaluk bu King Herod doweng, nawu angel nuye Kawohrnan Rowk bimarnebebmeng Joseph kore kunkodjbukirri, kore birrihni kunbolk Egypt.
MAT 2:20 Wanjh nawu angel bimarneyimeng, “Yirrolka, yibenbeneka ngalbadjan dja wurdyaw, dja ngurridurnden kore kunbolk ngarre Israel. Dja bininj nawu birridjareni birribuyinj nawu namekbe wurdyaw wanjh bedda birridowerrinj.”
MAT 2:21 Wanjh Joseph dolkkang benbenemey wurdyaw dja ngalbadjan wanjh birridurndi kore kunbolk Israel.
MAT 2:22 Kaluk bu Joseph biwobekkang Archelaus, nawu beywurd nuyeni King Herod wohrnawohrnani kumekbe kunbolk kore kornkumo nuye wohrnani kore kunbolk ngarre Judea. Wanjh Joseph keleni, minj rawinj kumekbe niwirrinj. Kaluk kunmekbe bu angel biyawoyhbengdayhkeng Joseph kore kunkodjbukirri, nungka wanjh wam kubolkbuyika kore kubolkkimuk ngaleng ngarre, kunbolk Galilee.
MAT 2:23 Kaluk kore kunred kabolkngeyyo Nazareth, wanjh kumekbe bedda birrihni. Wanjh kumekbe woybukkendanj manbu kunwok kore nawu prophets birriyingkihyolyolmi nawu Jesuskenh, “Nungka nawu Nakang Nazarethbeh”.
MAT 3:1 Wanjh kumekbe rerrih John nawu benkukdjuhkeyi bininj, wanjh kumwam kore kubolkdarleh kore kubolkkimuk Judea, dja wanjh yolyolmi.
MAT 3:2 Dja benmarneyimi, “Ngurrikangeborledkerrimen, dja ngurridjalbawon kunwarre ngudberre. God wanjh kamre darnkih ngudberre kore heavenbeh.”
MAT 3:3 God biyingkihmulewam John, bu biwokwong Isaiah nawu bimbom, dja yimeng, “Nakudji bininj kakayhme kore kubolkdarleh, kayime, ‘Ngurriyingkihmarnebolhmarnbu manbolh nuye nawu Kawohrnan Rowk. Ngurribolhdjaddjadwo nungka nuye!’” [Isaiah 40:3]
MAT 3:4 Kaluk John djongbuyindi kunmadj yiman mayh nawu camel kunngabek marnbom. Dja mak leather nawu ngardmodukkayindi, mak djalnguni djaddedde dja mak mankung.
MAT 3:5 Kaluk birrimirndewern bininj birrihrey kore nungka. Birriwern birrimwam kore Jerusalembeh, dja mak kore kubolkwarlah Judeabeh dja mak nawu birrikang kunredbubuyika darnkih mankabo Jordan.
MAT 3:6 Bedda birriyorrmeng birriyikang John, wanjh kumekbe birriwarnyakmulewarreni kunwarre bedberre, wanjh John benkukdjuhkeng kore mankabo Jordan.
MAT 3:7 Kunu wanjh John bennang birrimirndewern nawu Pharisees dja mak nawu Sadducees birrimhrey birridjareni nungka benkukdjuhkemeninj, wanjh yimihyimi bedberre, “Ngudda nawu yiman rerrih nabang nayin! Nangale ngunyingkihbengdayhkeng ngudberre ngurrimhkelerlobme, ba yimankek God minj ngunkinje ngudberre nawu nungka kamhre ngundjadme?
MAT 3:8 Ngurriburrbun bu yiman mandulkmak kabarnemdangen manmak manme, ngudda wanjh ngurrikurduyimen kunmak manbu ngunmulewan ngudberre bu woybukkih ngurribawong kunwarre dja ngurrikangeborledmeng kore God.
MAT 3:9 Dja yuwn bu mak ngurridedjdjingmang ngurrimarneyimerren, ‘Ngad kunu wanjh Abraham Mawah kadberre!’ Dja ngayime ngudberre, wanjh God kakarrme kundulkarre maninjmanu kunwardde kakukborledke bu kabenmarnbun wurdwurd nuye Abraham!
MAT 3:10 Dja ngokko wanjh kurdburru kahdjurryo kore kurredjmahdedjmad ngarre kundulk, dja kundulk rowk manbu minj kabarnemdangen manmak manme wanjh manmekbe rowk karrulkdjobke karrulkburriwe kore kunak kahrung.”
MAT 3:11 “Ngaye bonj, ngaye kukdjuhke ngudberre kukkuwi bu ngudda ngurribawon kunwarre ngudberre dja ngurrikangeborledkerren kore God. Dja ngaye yiman ngangudjyahwurd, dja nabuyika nawu nawernhngudjkimuk duninjh kamre. Ngayenu ngawarre, minj ngamak bu yimankek ngamarnekan nuye nawu kahdengedjongbuyindi. Wanjh nungka kaluk ngunkukdjuhke kore Namalngmakkaykenh dja mak kunak dorrengh.
MAT 3:12 Nungka yiman rerrih kakarrme kundulk nawu kamimbunkenh ba kawernhwerrwerrhme, dja mak ba manmim duninjh manbu kangeyyo wheat, nungka kamimngimowon kore kunrurrk nuye kore kahkarekurrme, dja manbu manwerrk, kaluk kawerrkkinje kore kunak nawu minj nangale kabirludombun, dja kadjalrung munguyh munguyh.” Kuhni wanjh John benbengdayhkeng.
MAT 3:13 Wanjh kunmekbe rerrih Jesus bolkbawong Galilee dja bimarnebebmeng kore mankabo Jordan, dja bidjawam John bu bikukdjuhkeyi.
MAT 3:14 Kaluk John biwokmey yimeng, “Ngudda kandjalkukdjuhkeyi ngardduk, dja njalekenh ngudda yimwam kandjawam ngaye?”
MAT 3:15 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Aba, bonj. Yidjalkurduyimen bu bolkkimekenh, ba ngarrkurduyime kunmak rowk kore God kadjare.” Wanjh John njilngmakminj.
MAT 3:16 Kaluk bu Jesus kukdjuhmi, wanjh werrk kumhbidbuni kore karrkad. Wanjh kundjalburrikudji yerre, kaddum kore kunngol dangmarrhmiwam, dja Jesus binang Namalngmakkaykenh kumkolungi yiman dorddorok yerre, dja barndanginj kore nungka.
MAT 3:17 Wanjh kumdjalwokdanj kore heavenbeh, yimeng, “Nahni nawu ngardduk beywurd, nawu ngawernhmarnedjare. Ngaye wanjh ngawernhnjilngmak nuye.”
MAT 4:1 Kaluk nawu Namalngmakkaykenh bikang Jesus kore kubolkdarleh ba bu Namarnde duninjh kabidjurrkkan.
MAT 4:2 Jesus minj nguyinj manme dja dingihdi yiwarrudj forty kunbarnangarra dja forty kunkak bu manme yak. Bu burnbom wanjh djal marrwedoweni kunkimuk.
MAT 4:3 Wanjh nawu Namarnde Duninjh bimarnebebmeng nawu bidjurrkkang, wanjh bimarneyimeng, “Bu ngudda woybukkih duninjh God nuye beywurd, wanjh yidjalmarneyimen nahni kunwarddekilehkilelk bu kayimerran buriddi duninjh.”
MAT 4:4 Dja Jesus biwokdurndiweng, yimeng, “Mahni kunwok kabimdi, kayime, ‘Buriddi minj kabidarrkidwon bininj, burrkyak. Bu God kawokdi, wanjh mahni kunwok rowk kabidarrkidwon.’” [Deuteronomy 8:3]
MAT 4:5 Wanjh nawu Namarnde Duninjh bikang Jesus kore rurrkmirnderri kore kubolkmak nuye God, wanjh bikurrmeng kaddum kore kunrurrk manbu Temple.
MAT 4:6 Wanjh bimarneyimeng, “Bu ngudda woybukkih duninjh God nuye beywurd, wanjh yidjalburriwerrimen kanjdji. Dja kabimdi kayime, ‘God ngunmarnemunkewe nuye angels.’ Dja mak kayime, ‘Angels ngunkukwayhke kubid bedberre, ba bu minj yibungkarrkbun bu kunwardde yimelme.’” [Psalm 91:11-12]
MAT 4:7 Dja Jesus biwokdurndiweng, yimeng, “Kunbuyika mak kabimdi bu kayime, ‘Yuwn bu yirohrokme nawu Kawohrnan Rowk, nawu God ke.’” [Deuteronomy 6:16]
MAT 4:8 Wanjh nawu Namarnde Duninjh biyawoyhdjurrkang. Bikang kaddum kore kurrulum kunkimuk dja bibolkbukkabukkang kubolkwarlahkenh rowk, dja kunwern kunmakmak yonginj kore kubolkbubuyika.
MAT 4:9 Wanjh Namarnde Duninjh bimarneyimeng, “Ngudda bu yibarddurrukkurlhdan ngaye dja kanmarneboddan, wanjh ngaye won kuhni kubolkwarlahkenh rowk.”
MAT 4:10 Dja Jesus bimarneyimeng, “Yiray kanbawo ngudda nawu Satan. Manbu kabimdi kayime, ‘Ngurrimarneboddan nadjalkudji God nawu Kawohrnan Rowk ngudberre. Minj nangale nabuyika ngurrimarnedurrkmirri.’” [Deuteronomy 6:13]
MAT 4:11 Wanjh nawu Namarnde Duninjh bidjalwohbawong Jesus. Wanjh kundjalburrikudjini, wanjh nawu angels birrimarnebebmeng dja birribidyikarrmeng.
MAT 4:12 Kaluk bu Jesus biwobekkang John nawu birribongkarrmi kore prison, wanjh nungka durndi kore kunbolk Galilee.
MAT 4:13 Bolkbawong kunred Nazareth dja wabmeng yoy kore kunred Capernaum, darnkih kore manbokimuk kore kubolkkimuk kabenebolkngeyyo Zebulun dja Naphtali.
MAT 4:14 Bu kuhni kurduyimerranj, wanjh woybukendanj God nuye kunwok, kore Isaiah yingkihbimbom kunkareni, bu yimeng,
MAT 4:15 “Ngudda nawu ngurrihni kore kunbolk Zebulun dja mak kore kunbolk Naphtali, darnkih kore manbolh kahbolhre kore kurrula ngarre, kore borledmikenh bewhbeh kore Jordan mankabo, ngudda nawu ngurrihni kore kunbolk Galilee nawu ngurridjarrkyo bininj nawu minj Jews, wanjh kandibekka.
MAT 4:16 Bininj nawu munguyh kabirridjalni kore kubolkmunun wanjh bedda kabirribirlunan kore kambolkwolkkayindi rowk! Bedda nawu kabirrihyo kore kundowikenh ngarre kore kabenwarrewonkenh, kaluk God kabenmarnebolkwolkan bedberre.” [Isaiah 9:1-2]
MAT 4:17 Wanjh kunmekbeni bu bolkyimi, Jesus dedjingmey weykahweykani nuye kunwok, bu yimiyimi, “Ngurriwarnyakmulewarrimen dja ngurribawon kunwarre ngudberre. God kamre kore heavenbeh, dja wanjh darnkih kamhre.”
MAT 4:18 Kaluk bu Jesus rengehrey kore kukadjid ngarre Kurulla manbu Galilee, wanjh balwohnang benbenenang bininj bokenh. Nakudji karrmi kunngey bokenh, Simon Peter dja Peter, dja nawu benedanginj ngeyyoy Andrew. Kaluk bedda benedurrkmirri djenj benemangi mak beneweyi nakimukkenh walabbi kore manbokimuk.
MAT 4:19 Kumekbe Jesus benbenemarneyimeng, “Ngunemray ngaye kandimunkekadju. Dja benbenemarnbun bu bininj ngurrbenmang.”
MAT 4:20 Wanjh kundjalmekbe yerre, bedda benebawong walabbi benewoneng, dja benedjalmunkekadjuy Jesus.
MAT 4:21 Kaluk Jesus djahdjalley bewh. Wanjh benbenenang benebadbuyika nawu benedanginj yerreh, kaluk kabenengeyyo James dja John, kaluk benemekbe bebeywurd nuye Zebedee. Wanjh bedda birrihbarndi kore kabbala Zebedee dorrengh, dja birrihyingkihmarnbuni walabbi bedberre. Jesus wanjh benbenekayhmeng.
MAT 4:22 Wanjh kundjalmekbe yerre benedjalbawong nawu kornkumo dja kabbal, dja wanjh benedjalmunkekadjuy Jesus.
MAT 4:23 Wanjh Jesus rengehrey kubolkbubuyika kore Galilee, benbukkabukkani kore bedberre kunrurrk manbu ngarre yiwarrudj bedberre, dja yolyolmi kunmak kunwok manbu kore God kawohrnan rowk, dja benmarnbuni nawu kundjak manbubuyika birrihkarrmi.
MAT 4:24 Wanjh nungka Jesus wowarlahminj bu birriwobekkang kore kunred rowk ngarre kubolkkimuk Syria, wanjh bininj bindimkani nawu birridulkkihni kore nungka. Mak bedda birridoweni manbubuyika kundjak birrikarrmi. Yikahwi nawu kunkimuk birridjakbekkani, mak yikahwi nawu namarnde bindikarrmi, dja yikahwi nawu birrikukdeldelmi dja birrikukrayekrayekmeni, dja mak birribuyika nawu birribirlni. Wanjh Jesus benmarnbom rowk.
MAT 4:25 Birriwern bininj nawu birrimdolkkang kore Galilee, dja kore kabolkngeyyo “Ten Towns”, dja mak kore Jerusalem dja Judea, mak kore kabenehkebkalenarren Mankabo Jordan, wanjh birridjalmirndewern duninjh birrimunkekadjungi Jesus.
MAT 5:1 Bu Jesus benmirndenang birrimhyorrmerreni wanjh nungka wam kore kurrulum kumekbe yerrkang ningihni. Kaluk nawu benbukkabukkani nuye wanjh birriyikang,
MAT 5:2 dja dedjingmey bu benhbukkabukkani, dja kuhni yimihyimi.
MAT 5:3 Jesus yimeng, “Bininj nawu minj kabirriburlumerren, nakka wanjh God kabenmarnekurduyime kunmak, dja wanjh kayimerran king bedberre.
MAT 5:4 Mak bininj nawu bolkkime kabirrimarnenalkbun nawu benmarnedoweng, nakka wanjh God kabenmarnekurduyime kunmak, dja kabennjilngmarnbun.
MAT 5:5 Mak nawu bininj minj kunyid kabirriyawan, wanjh nakka God kabenmarnekurduyime kunmak, dja kabenwon kubolkwern bu kondah kurorre.
MAT 5:6 Mak bininj nawu munguyh kabirridjaldjare bu munguyh kabirridjalkurduyime kunmak, nakka wanjh God kabenmarnekurduyime kunmak, dja kaluk God kabenkukbarlmikenwon kunmakmak nuye dja wanjh kabirriworrkmen.
MAT 5:7 Mak nawu kabindikongibun birribuyika bininj, nakka wanjh God kabenmarnekurduyime kunmak, dja nungan kabendjalkongibun bedberre.
MAT 5:8 Dja mak bininj nawu minj kabirriburrbun kunwarre, dja kabirridjalburrbun kunmak, wanjh God kabenmarnekurduyime kunmak, dja wanjh nakka kabirridarrkidnan nawu God.
MAT 5:9 Mak nawu kabindimarnbun bininj bu kabirringurdmen kore kabirriburrenkenh, nakka wanjh God kabenmarnekurduyime kunmak, dja kaluk birriwern kabindimarneyime bu God kabenbornan.
MAT 5:10 Bu bininj kabirriwokmarrkmang God, dja bu kunmekbekenh kunu birribuyika kabindinjirrhmiwon, wanjh nakka God kabenmarnekurduyime kunmak, dja mak kayimerran king bedberre.”
MAT 5:11 “Ngudda nawu kandikadjung, bu bininj ngundimarneyime kunwarre, dja bu munguyh kabirrikurrehkurren bu ngundiwiddjung, dja kunwarre ngundimarneyolyolme bu ngayekenh, wanjh God nakka ngundjalmarnekurduyime kunmak.
MAT 5:12 Wanjh ngurridjalmarrmarr, dja mak ngurrinjilngmaknin, kaluk ngudda wanjh ngurrimang nawern namakmak bu yerrekah nawu kahdjedjenyo ngudberre kore heaven. Dja wanjh karohrok bininj kunmekbe kunwarre bindimarnekurduyimi nawu birriyungki prophets birrihni korroko.” Kuhni rowk wanjh Jesus benmarneyimeng.
MAT 5:13 Dja Jesus yawoyhyimeng bedberre, “Ngudda yiman kayime djirla nawu kabirridjalbarung kore kunkanj ba bu kakanjrayekmen kunkodjkewern, minj mak kakanjnudmen. Wanjh kunmekbe kamenmenyime bu yimankek yibenngurdke bininj birriwarlahkenh rowk bu kabirrikurduyime kore kunwarre. Dja bu minj kuhni ngurrikurduyime, wanjh yiman kayime ngurriyimerran djirla manbu kawarremen kamanjyakmen, dja bininj kabirriburriwe dja kabirrimelme.”
MAT 5:14 “Mak ngudda kunmekbe rerrih karohrok manbu lightkenh kabenmarnebolkwolkan nawu birriwarlahkenh bininj. Ngudda mak ngurrirohrok kunred manbu manrurrkwern kaddum kore kurrulum manbu minj kawarlkkayindi!
MAT 5:15 Kaluk bininj minj kabirribirluwarlkkan bu kabirribirlukurrme kanjdji kore banikkin ngarre. Dja nakka wanjh kabirribirlubarnname kore balabala ba bu kabolkwolkan bedberre nawu kabirrihyo kore kurrambalk. Ngudda yiman kayime ngurrirohrok manbu manmekbe kunak.
MAT 5:16 Wanjh kunmekbe rerrih, ngudda ngurrbenmarnebolkwolka birribuyika bininj, ba bu ngundikurdunan kore kunmak ngurrihkurduyime wanjh kabirrimanjbun Kornkumo ngudberre nawu heaven kahni.” Kuhni rowk Jesus benmarneyimeng.
MAT 5:17 Jesus yawoyhyimeng bedberre, “Ngudda yimankek ngurrihyime bu ngaye ngamwam ngabularrbuyinj Moses nuye mankarre dja mak kore prophets nawu ngundihbukkabukkani. Djal burrkyak. Ngaye ngamwam ba bu ngakurduyime kore bedda birriyingkihbimbom ngardduk.
MAT 5:18 Woybukkih duninjh marneyime ngudberre, minj njale kabularrbuyindan kore mankarre kabimbuyindi. Minj kayakmen manbu kundjalyahwurd duninjh kore kabimbuyindi, wanjh yerrekah bu kayiburnbun rowk kaddum dja mak kondah kurorre wanjh kabalyakmen rowk. Manbu mankarre rowk kabimbuyindi, wanjh kadjalkurduyimerran.
MAT 5:19 Wanjh nawu kabakke manbu manbubuyika mankarreyahwurd, dja mak bu kabenbalbukkabukkan nawu birribuyika bininj bu minj kabirrimarrkmang manmekbe mankarreyahwurd, wanjh nakka minj kangeykimuk kore God nawu King Kawohrnan Rowk. Dja nangale nawu kamarrkmang manmekbe manbu mankarre, dja mak bu kabenbalbukkan nawu birribuyika bininj bu kabirrimarrkmang manmekbe mankarre, wanjh nakka kakukenmen kaddum kore God nawu King Kawohrnan Rowk.
MAT 5:20 Dja wanjh marneyime mandjad, ngurriwernhmarrkma God nuye mankarre dja yuwn ngurrbenngunjdjikan nawu Pharisees, dja nawu mankarre kabindihbukkan. Bedda minj kabirriwernhkarrme God nuye mankarre. Ngudda wanjh kunukka ngurrbenyurrhkemen kore ngurridjalmarrkma mankarre rowk, dja bu burrkyak, wanjh minj ngurringimen kaddum kore God kawohrnan rowk.” Kuhni rowk Jesus yimeng.
MAT 5:21 Wanjh Jesus yawoyhyolyolmeng dja yimeng, “Ngudda ngurribekkang nawu mawahmawah ngudberre nawu kunkare God benbengdayhkeng, yimeng, ‘Yuwn nangale kabibun nabuyika kabikukkurrme. Nangale nawu kabibun kabikukkurrme nabuyika bininj, wanjh nakka ngadjaldjadme dja ngabun’.
MAT 5:22 Dja ngaye wanjh bolkkime marneyime ngudberre, bu yirrung nawu ngunedanginj, wanjh kunukka Ngabbard God ngundjadme dja ngunbun. Mak bu kunwarre duninjh yimarneyime nawu ngunedanginj, wanjh nakka ngundidjadme bininj nawu kabirriyerrkan kore Sanhedrin. Dja bu ngudda yimarneyime nawu ngunedanginj, ‘Ngudda yidjalbengwarr!’, wanjh kunukka yiwarreworren dja Ngabbard God ngunburriwe kanjdji ba bu yikukrung kore hell.
MAT 5:23 Mah wanjh, bu yiwon God nawu namakmak yikurrme kore altar, dja kunubewu ngudda yiburrbun nawu ngunedanginj kadjalnjilngwarre bu nguddakenh,
MAT 5:24 wanjh yikurrmen dja yibawon nawu namak yiwoyinj God darnkih kore altar, dja yiray ngunewokmarnburrimen werrk nawu ngunedanginj. Yerre wanjh yimdurndeng wanjh yiwon God nawu njalehnjale namak.”
MAT 5:25 “Dja mak bu nawu nguneyidko ngunkurrme kore court, wanjh werrkwerrk yimarnbu namekbe bininj bu ngunedabbolknin kore manbolh ngunerengehre. Dja bu burrkyak, wardi kunukka nawu nguneyidko ngunkukweykan kore judge, wanjh nawu judge kabibalbidkenwon djamun nawu ngunbalkurrme kore yibalrurrkkendi.
MAT 5:26 Wanjh marneyime bu woybukkih duninjh, ngudda minj yibolkbawon kumekbe kore yihrurrkkendi dja ngaleng yiyakwon rowk nawu kore yikarremulewan.” Kuhni rowk Jesus yimeng bedberre.
MAT 5:27 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda ngurribekkang kore kunkareni, bu bininj birriyimi, ‘Manbu mankarre kayime, yuwn yibalkurduyime kunwarre bu yibaldjirdmang daluk ngalbu ngokko kakarrme nabininjkobeng, mak bininj nawu ngokko kakarrme ngalbininjkobeng.’
MAT 5:28 Dja ngaye wanjh marneyime ngudberre, nangale nawu kabinan ngalbu daluk ba bu kabikukwurrmang, wanjh nungka kadjare kunwarre kabimarneyime ngalmekbe daluk, mak kore kukodjkulu nuye nakka wanjh ngokko kunwarre yingkihyimeng ngaleng ngarre ngalmekbe daluk.
MAT 5:29 Dja bu kunmim kukun ngunmarnbun bu kunwarre yiyime, wanjh yimimbebkerrimen dja yimimburriwemen. Kunukka kamak bu yiwe yikahwi kunkilehkilelk kore kunburrk ke dja wardi mak ngunmokenkukburriwe kore hell.
MAT 5:30 Mak manbu kunbid kukun bu ngunmarnbun kunwarre yiyime, wanjh yibiddadjkerrimen dja yiburriwemen. Wanjh kunukka kamak bu yiwe yikahwi kunburrk ke dja wardi ngunmokenkukburriwe kore hell.”
MAT 5:31 Kuhni mak Jesus yimeng, “Ngurriburrbun kore mankarre kahyime, ‘Nangale nawu kabibawon ngalbininjkobeng nuye wanjh nakka kabiwon djurra kore kahbimbuyindi bu kabenebaworrenkenh.’ [Deuteronomy 24:1]
MAT 5:32 Dja ngaye marneyime ngudberre, nangale nawu kabibawon ngalbininjkobeng nuye wanjh kunukka nakka kabibalhdjurrkkan bu kunwarre kabalkurduyime bu kabibalmang nabuyika bininj. Dja med, ngaleng, bu ngalmekbe ngalbininjkobeng kabimang nabuyika bininj dja kabeneyo, wanjh kunmekbe nawu nabininjkobeng kabibawon. Kuhni bu mandjad. Kuhni mak bu nangale kabenemarren ngalmekbe daluk ngalbu kabibawon nabininjkobeng ngaleng ngarre, kunukka wanjh kunwarre kakurduyime bu kabenemarren ngalmekbe daluk ngalbu ngokko kabibawon nawu nayungki benehni.” Kuhni rowk bu Jesus yimeng.
MAT 5:33 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda ngurribekkang kore korroko manbu mankarre benbenghdaykeng nawu ngad kadberre namud, ‘Yuwn ngurribakke kore ngokko ngurriwokkurrmerren nuye nawu Kawohrnan Rowk!’
MAT 5:34 Dja ngaye marneyime ngudberre, yuwn bu ngurriwokkurrmerren! Yuwn ngurriwokkurrmerren bu ngurringeymang kaddum heaven, dja kumekbe wanjh kore God kahni.
MAT 5:35 Mak yuwn ngurringeymang kondah kurorre dja kumekbe wanjh God kahmelme. Mak yuwn ngurriwokkurrmerren bu ngurringeymang Jerusalem, dja kumekbe kunred nuye nawu nawernhkimuk King!
MAT 5:36 Mak minj ngudmandeleng bu ngurringeymarren kore ngudberrekih ngurriwokkurrmerren. Wanjh kunukka ngurridjalngudjwarre, dja manbu manwohkudji kunngabek minj mak yimarnbun bu yiwohngabekburlerri mak yika yiwohngabekbele.
MAT 5:37 Dja bu ngurridjare ngurriwokkurrmerren, wanjh kuhni kunbuyika ngurridjalyimen, ‘Yoh’, mak yika ‘Burrkyak.’ Wanjh kunukka woybukkih bu ngurriyime. Dja bu ngurribalwernwon bu ngurribalyime kunwern, wanjh makka kumdolkkang kore nawu Nawarre Duninjh.” Kuhni rowk bu Jesus yimeng.
MAT 5:38 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda ngurribekkang kore manbu mankarre yimeng, ‘Bu bininj ngunmarneyidngalke ke, wanjh yidjalbun. Bu nungka ngunmimdong, wanjh ngudda yimimdo. Bu nungka ngunyidbakke, wanjh ngudda yiyidbakkemen nuye!’
MAT 5:39 Dja ngaye wanjh marneyime ngudberre, yuwn ngurridangwerren nawu nawarre bininj. Bu nangale bininj ngunkiyarrkdong kore kukun, wanjh yiborledmen, dja yibawon ngunkiyarrkdong kore kudjakku warridj!
MAT 5:40 Mak bu bininj ngunkan kore court ba bu ngunmarnbun yikarremulewan njalehnjale, dja wardi nawu judge ngunmarneyime, ‘Yiwo nahni bininj nawu shirt ke!’, wanjh yidjalwo. Dja ngaleng, yidjalwon ke manburrba warridj.
MAT 5:41 Mak bu bininj ngundjurrkkan bu ngunedjarrkre mankudji kilometre wanjh yimarneyimen bu yire bokenh kilometres nungka dorrengh.
MAT 5:42 Kuhni mak kunbuyika marneyime, bu nangale ngundjawan njalehnjale, wanjh yiwo. Yuwn yikaybun nangale nawu kadjare bu ngundjawan.” Kuhni rowk bu Jesus yimeng.
MAT 5:43 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda ngurribekkang kore manbu mankarre kayime, ‘Ngurrimarnedjarenin nawu ngurriredbo, dja ngurrbenwidna nawu ngurriyidko.’ [Leviticus 19:18]
MAT 5:44 Dja ngaye wanjh ngayime ngudberre, ngurrbenmarnedjarenin nawu ngurriyidko. Ngurridin yiwarrudj bedberre nawu ngundirrung.
MAT 5:45 Bu kuhni yikurduyime, wanjh kunukka woybukkih duninjh bu ngudda wurdwurd nuye Kornkumo ngudberre nawu heaven kahni. Dja nungka wanjh kamarnbun manbu kundung bu karrungbebme dja kabenwolkan nawu birrimak bininj dja mak nawu birriwarre bininj, mak mandjewk kamunkewe bedberre nawu kunmak kabirrikurduyime dja nawu kunwarre kabirrikurduyime.
MAT 5:46 Kaluk bu ngudda ngurrbenmarnedjare djalbininj nawu bedda ngundimarnedjare, wanjh nakka minj ngurrimang nawu namakmak kahdjedjenyo ngudberre. Mak bininj birriwarre nawu manbu taxkenh kunwardde kabirrihmang, nakka wanjh kunmekbe yerreh kabirrimarnedjaremerren.
MAT 5:47 Mak bu ngurrikimang birridjalkudji nawu ngurridangerrinj bininj, wanjh ngudda minj ngurrbenyurrhke birribuyika bininj nawu kabirrikurduyime karohrok. Wanjh bininj nawu minj kabirriburrbun God duninjh, nakka wanjh kabirrikurduyime!
MAT 5:48 Mah, wanjh kandibekkka. Ngudberre Kornkumo nawu heaven kahni, wanjh kadjalkurduyime kundjalmak munguyh munguyh. Wanjh ngudda ngurrikurduyimen karohrok kore nungka, dja ngurridjalkurduyime kundjalmak munguyh munguyh.”
MAT 6:1 Jesus yimeng, “Wanjh ngurrinahnarrimen! Bu ngurrikurduyime kore kunmak, yuwn ngurrikurrmerren kore nawu birriwern bininj bu ngundikurdunan dja mak ngundiburlumen. Bu kuhni ngurriyime, wanjh kunukka Kornkumo ngudberre nawu heaven kahni minj ngunwon nawu njale kahdjehdjenyo ngudberre.
MAT 6:2 Bu ngurriweykan njale yibenwon nawu birrimarladjdja bininj, yuwn bu ngurrikurduyime kore kurobbe, yiman bininj nawu kabirrikurrehkurren nawu bedda kabirrihkurduyime, nawu kabirrihburluburlumerren bu kabirrihweykan nawu njale kabindihwon ba bu birriwern bininj kabindimakwankenh. Mak kunmekbe kabirrikurduyime kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh bedberre, mak kore manbolh. Dja mak bedda kabirridjare birribuyika bininj kabindiburlume. Wanjh ngaye marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, birrimekbe bininj wanjh birrimey nawu kahdjehdjenyo kore kondah kurorrebeh.
MAT 6:3 Dja ngaleng, bu ngudda kuhni ngurrikurduyime bu njale ngurrbenwon bininj nawu birrimarladjdja, wanjh manmolk bu ngurrbenwo. Dja yuwn kabirriburrbun nawu birribuyika bininj kore baleh ngudda ngurrikurduyime.
MAT 6:4 Kaluk bu manmolk ngurridjalkurduyime, wanjh God nawu Kornkumo ngudberre ngunnan kore manmolk ngurrikurduyime, wanjh nunganwali ngundjalwon nawu kahdjedjenyo ngudberre.” Kuhni rowk Jesus yimeng.
MAT 6:5 Wanjh Jesus yimeng, “Bu yiwarrudj ngurridi, yuwn ngurrikurduyime yiman bininj nawu kabirridjalkurrehkurren. Bedda kabirridjare kabirridi kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh, dja mak kore manbolh ngarre, kaluk kore kurrirdkah. Kunmekbe bedda kabirridjare birriwern bininj kabindinan bu yiwarrudj kabirrihdi. Dja woybukkih duninjh marneyime ngudberre, bu bedda wanjh ngokko birrimey rowk bedberre nawu djehdjenyoy kondah kore kurorre.
MAT 6:6 Ngudda ngaleng, bu ngurridi yiwarrudj, wanjh ngurriray kore ngurrihyo dja ngurridangbalhmen manbu door, bu ngurridi yiwarrudj nuye nawu Kornkumo ngudberre, nawu minj nangale kabihdarrkidnan. Djal nungan ngunnan rowk kore manmolk ngurrikurduyime, wanjh ngunwon ngudberre nawu namakmak kakarrme ngudberre.
MAT 6:7 Bu yiwarrudj ngurridi, yuwn ngurrikurduyime yiman bininj nawu minj kabirriwernhburrbun kore God. Bedda kabirrihyolyolme dja minj kabirriwernhkarreburrbun bu kabirriyolyolme. Wanjh yimankek bedda kabirriyime God kunubewu kabenbekkan bu kabirrihyolyolme mandjalwern kunwok!
MAT 6:8 Wanjh yuwn ngurrikurduyime yiman bedda. Dja wanjh Kornkumo ngudberre kaburrbun nawu njale ngurrihdjare wanjh yerre bu ngurribaldjawan.
MAT 6:9 Wanjh bu yiwarrudj ngurridi, wanjh kuhni ngurriyimen, ‘Ngabba nawu ngadberre, yihni kore heaven, ngarridi yiwarrudj kore kunngey ke, bu ngundidjalngeyburlume munguyh nawu bininj rowk.
MAT 6:10 Ngarridjare bu ngudda Kanmarnewohrnan munguyh. Kaluk ngarridjare kamkurduyimerran kore ngudda yidjare, yiman kore heaven, dja mak kondah kurorre.
MAT 6:11 Dja mak kanwo manme ngadberre bu bolkkime munguyh.
MAT 6:12 Dja mak yibengmidjda ngadberre kunwarre, yiman bu ngad ngarrbenbengmidjdan bedberre birribuyika bininj nawu ngandimarnekurduyimeng kunwarre.
MAT 6:13 Mak kanbidyikarrmen ngadberre, ba kunwarre minj ngarrikurduyime, dja mak kannahna warridj wardi ngandjurrkkan ngadberre nawu namarnde duninjh.’” Kuhni wanjh Jesus benmarneyimeng.
MAT 6:14 Nawu Jesus yawoyhyimeng, “Yoh, bu ngurribengmidjdan kunwarre bedberre birribuyika bininj, wanjh Kornkumo ngudberre kahni kore heaven, wanjh nunganwali ngundjalmarnebengmidjdan ngudberre bu kunwarrekenh ngudberre.
MAT 6:15 Dja bu minj nangale ngurrbenmarnebengmidjdan kunwarre birribuyika bininj, wanjh God nawu Kornkumo ngudberre minj kabengmidjdan kunwarre ngudberre.” Kuhni wanjh Jesus benbengdayhkeyi.
MAT 6:16 Jesus yimeng, “Bu manme ngurribawon kore ngurridi yiwarrudj, yuwn bu ngudda ngurrimarnburren ngurrikebbume yiman bininj nawu bedmandeleng kabirrihburluburlumerren kore kabirrihkurduyime. Bedmandeleng kabirrinjilngwarreworren bu birribuyika bininj wanjh kabirrinan kore manme minj kabirringun. Dja marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, nakka ngokko wanjh birrimey nawu namakmak kondah kore kurorrebeh, djalbonj.
MAT 6:17 Ngudda ngaleng, nawu ngurribawon manbu manme kore ngurridi yiwarrudjkenh, wanjh ngurridjalngabekburrimen dja ngurridjalkebdjirridjburrimen.
MAT 6:18 Nawu birribuyika bininj minj kabirriburrbun bu ngudda ngurribawon manme. Wanjh nadjalkudji nawu Kornkumo ngudberre, nawu minj nangale kabihdarrkidnan, wanjh namekbe ngundjalnan kore ngurrikurduyime bu manmolk, wanjh ngundjalwon nawu kahdjedjenyo ngudberre.” Jesus wanjh benmarneyimeng kuhni rowk.
MAT 6:19 Wanjh Jesus yimeng, “Yuwn ngurrimarnedurrkmirri njalehnjale nawu ngunmarrkkan ngurridjare ngurrimang bu kondah kurorre. Wanjh nakka bininj kabirridjirdmang, dja nuk kabalnudmen, dja wanjh kayakayakmen, dja minj karri munguyh.
MAT 6:20 Dja ngaleng ngurridjalmarnedurrkmirrin God ba ngunmarnedjehdjenkurrme ngudberre kore heaven. Kumekbe wanjh karri, dja minj nangale kadjirdmang, dja minj kanudmen. Kadjaldi munguyh.
MAT 6:21 Kore namakmak ngudberre karri, wanjh kunukka ngurridjalburrbun munguyh kore kukange.” Kuhni rowk bu Jesus yimeng.
MAT 6:22 Wanjh Jesus yimeng, “Manbu kunmim ngudberre makka wanjh kawolkayindi kore kunburrk ngudberre. Bu ngurrimimmak wanjh kunburrk ngudberre makka kawolkayindi rowk.
MAT 6:23 Dja bu ngurrimimwarre, wanjh kunburrk ngudberre kakakyongen rowk, dja ngurrikangebarlmiyindi kunwarrehwarre.”
MAT 6:24 Wanjh Jesus yimeng, “Minj nangale kabenbenemarnedurrkmirri berrewoneng benebokenh nawu kabenewohrnan. Wardi kunukka kabiwidnan nakudji dja kabimarnedjare nabuyika. Mak kunubewu kabimunkekadjung nakudji dja kabimunkebawon nabuyika. Wanjh kunmekbe kayime minj God ngurrimarnedurrkmirri dja kunbuyika money ngunbalmarrkkan. Wanjh kunukka kunwid, dja ngurriburrbu baleh nawu ngurridjare ngurrimarnedurrkmirri.”
MAT 6:25 Wanjh Jesus yimeng, “Wanjh marneyime ngudberre, yuwn ngunnjilngwarrewon ngudberre manme manbu ngurringun dja manbu ngurribongun, mak kunmadj warridj nawu ngurridjongburren kore kunburrk! Ngurriburrbun ngudberre kundarrkid wanjh manmekbe manbu mandjalkuken, dja yuwn bu manme. Mak ngurriburrbu nawu kunburrk, dja yuwn bu djal kunmadj.
MAT 6:26 Kaluk ngurriburrbun mayhmayh nawu kungol kahre. Minj bedda kabirridudjeng manmim wanjh kadjordmen kabaldjolengmen wanjh kabirrimoyhmang kabirrikurrmekurrme kore kurrambalk mankimuk. Burrkyak. Dja Kornkumo ngudberre kore heaven kahni, wanjh namekbe kabenwon mayhmayh rowk manme ba kabirringun. Dja wanjh ngurriwohburrbu bu ngudda ngurrikuken dja nawu mayhmayh nakka walakkih.
MAT 6:27 Dja kunbuyika ngurriburrbun. Yiddok ngurrimarnburren bu ngurridarrkiddi kunbarnangarrakudji? Burrkyak, dja minj ngurrinjilngwarre bu kumekbekenh.
MAT 6:28 Wanjh njalekenh ngurrimarrkwarre kunmadjkenh? Ngurrina mannguy manbu kore kabbal kahdi. Dja ngurrina bu kahdjokadjordmen. Minj kabirridurrkmirri dja kabirrimarnbun kunmadj bedberre.
MAT 6:29 Wanjh marneyime ngudberre nawu King Solomon minj djongbuyindiwirrinj kunmadj manbu manmedjmakkaykenh duninjh yiman kayime mannguy.
MAT 6:30 Mah, wanjh, bu God kabolkmarnbun bu kabolkmedjmakmen bu karrudjeng njalehnjale kore kabbal, mak bu bolkkime kahdjalbolkmak, kaluk bu malaywi kabirribalburriwe kore kunak kabalrung. Wanjh ngaleng nungka ngundjongbun ngudberre bu kunmakmak ngurrikukdjongbuyindi. Wanjh njalekenh minj ngurriwernhwoybukwon nungka?
MAT 6:31 Mah, wanjh yuwn bu ngurrimarrkwarre dja ngurriyime, ‘Njale ngad ngarringun?’ Mak ngurriyime, ‘Njale ngad ngarribongun?’ Mak kunbuyika ngurriyime, ‘Njale ngad ngarridjongburren?’
MAT 6:32 Bininj nawu minj kabirriburrbun God duninjh, wanjh kunmekbe kabirriyime kabirribalburrbun njalehnjale nawu wanjh kabirridjaldare munguyh. Wanjh ngudberre Kornkumo nawu heaven kahni kaburrbun rowk bu ngudda ngurrihdjare namekbe rowk.
MAT 6:33 Dja ngurridokmibuyhwemen kore God nawu king kawohrnan, dja ngurriyime bu nakka kawernhdokme kunbubuyikakenh. Dja ngurridjaldjarenin nuye kunmakmak kore kadjare. Wanjh nawu njalehnjale ngurridjare nakka wanjh kaluk ngunmarnekurrme bu ngurrimang warridj.
MAT 6:34 Mah, wanjh yuwn bu ngurrimarrkwarre manbu malaywikenh. Kunbarnangarra rowk kakarrme kunwarre kunwern ngalengngarre. Dja bonj, ngurridjalmadbu bu kamre.”
MAT 7:1 Wanjh Jesus yimeng, “Yuwn bu ngurriwarrewarren, bu ngurridjadmerren. Bu ngurriwiddjurren ngudberre wanjh kunu God ngunmarneyime bu ngurriwarre.
MAT 7:2 Kaluk bu ngurridjadmerren kunrayek dorrengh, wanjh God ngundjadme ngudberre kunrayek. Bu ngurrirohrokmerren, wanjh kunu God ngundjalrohrokme ngudberre.
MAT 7:3 Dja njalekenh bu bininj kahmimnan dja kayolyolme kundjulng kahyo kore kumim nuye nawu benedanginj nuye, dja kunukka minj nungandeleng kahmimnarren kore manbu kundulk kunkimuk kahwarnamyo kore kumim nuye?
MAT 7:4 Wanjh njalekenh bu kabimarneyime, ‘Med, ngawe ke kundjulng manbu kahyo kore kumim ke,’ dja minj kaburrbun bu manbu kundulk kahwarnamyo kore kumim nuye?
MAT 7:5 Nakka wanjh kahburlumerren! Dja karrulkwemen werrk kundulk manbu kahwarnamyo kore kumim nuye. Yerre wanjh kanan mandjad ba bu kawe kundjulng manbu kahyo kore kumim nuye nawu benedanginj.”
MAT 7:6 “Mak njalehnjale nawu God nuye yehyeng rowk, wanjh yuwn ngurriwon nawu duruk. Dja yuwn bu ngurriburriwe namakmak nuye God kore bikkibik. Wardi kabirridjalmelmelme dja mak kunukka kabirriborledme wanjh ngundibaye.”
MAT 7:7 Wanjh Jesus yimeng, “Njale nawu ngurridjawayhme nawu God, wanjh kunukka ngurrimang. Mak njale nawu ngurriyawan nakka wanjh ngurringalke. Dja bu ngurridangdongorrong wanjh nakka karrangmarrhmire ngudberre.
MAT 7:8 Birriwern rowk nawu kabirridjawayhme nakka kabirrimang. Dja nawu kabirriyawan nakka wanjh kabirringalke. Mak karrangmarrhmire bedberre nawu kabirridangdongodong.
MAT 7:9 Bu wurdyaw ngunyidjawan kandidjawa yiddok ngudda kunwardde yiwon?
MAT 7:10 Dja kunubewu nayin yiwon bu ngunyidjawan djenj?
MAT 7:11 Kunukka bonj, bu ngudda yiman djal ngurriwarre bininj, dja nakka ngurridjalburrbun bu ngurrbenwon namakmak nawu wurdwurd ngudberre, wanjh nawu Kornkumo ngudberre kahni heaven wanjh ngunyurrhke, dja kabenwon namakmak birriwern rowk nawu kabirridjawan.”
MAT 7:12 “Wanjh ngudda nawu bininj munguyh ngurridjalkurduyimen bedberre ba bu manmekbe mandjalkudjiwi ngundimarnekurduyime ngudberre. Kuhni wanjh kahkarreyo rowk kore Moses dja nawu birriyungkihni prophets kandibukkang.”
MAT 7:13 Wanjh Jesus yimeng, “Ngurringimen kore gate manbu mandjokko. Dja nangale nawu kangimen kore manbuyika gate manbu manwarlah, wanjh kahre kore kadjalbularrbuyindan. Dja ngaleng birriwern bininj kabirringimerren kore manmekbe gate.
MAT 7:14 Dja bininj nawu kangimen kore manbu manyahwurd gate dja kare kore manbolhdjokko, wanjh kare kore karrarrkid munguyh munguyh. Wanjh birrimirndekudjikudji kabirringalke manmekbe manbolh.”
MAT 7:15 Wanjh Jesus yimeng, “Ngurrinahnarrimen kore bedberre nawu kabirrihkurrehkurren prophets. Yimankek bedda ngundiyikan bu yalyal yiman kayime mayh nawu sheep, dja nakka birriwarre, birribang yiman kayime nawu dalkken.
MAT 7:16 Wanjh ngudda ngurrbenburrbun birrimekbe bininj kore baleh kabirrihkurduyime. Njalehnjale namakmak minj kamdolkkan kore bininj nawu birriwarre, wanjh karohrok manbu grapes minj kamdolkkan kore kinj manmirrhyi. Dja manbu figs minj kamdolkkan kore kundalk.
MAT 7:17 Mak kunmekbe karohrok rerrih, manbu kundulk manmak kakarrme manmak manme. Dja manbu kundulk manwarre makka kakarrme manwarre manme.
MAT 7:18 Kaluk kundulk manbu manmak makka minj kakarrme bu kabarnemdangen manbarnemwarre, dja manbu kundulk manwarre minj kakarrme bu kabarnemdangen manbarnemmak.
MAT 7:19 Manwern kundulk manbu minj kakarrme manbarnemmak, makka wanjh kabirridulkdjobke dja kabirriburriwe kore kunak.
MAT 7:20 Wanjh kunmekbe karohrok bedberre nawu kabirrihkurren prophets bu ngurrbenkurdunan kore baleh kabirrihkurduyime. Yiddok bedda yiman kayime kundulk manbu kakarrme manbarnemmak, dja kunubewu bedda yiman kundulk manbu kabarnemkarrme manwarre.”
MAT 7:21 Wanjh Jesus yimeng, “Birriwern bininj ngandimarneyime, ‘Nawu Yiwohrnan Rowk! Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk!’ Dja bonj, minj birriwern rowk kabirringimen kore God nawu King kahdi. Bininj nawu kabirrikurduyime kore God nawu Kornkumo ngardduk nawu kahni heaven, wanjh bedda birridjalkudji nawu kabirringimen kore kubolkmak heaven.
MAT 7:22 Kaluk bu kunbarnangarra yerreh duninjh, kore ngabendjadme bininj rowk, wanjh birriwern bininj ngandimarneyime, ‘Ngudda Yiwohrnan ngadberre, dja ngad ngarriwokdanj kore kunngey ngudda ke, mak ngarriweyi namarnde bedberre nawu benhbongkarrmi dja mak kunwern ngarrikurduyimi kundulkarre ke dorrengh!’
MAT 7:23 Wanjh ngaye ngabendarrkidmarneyime birrimekbe bininj bu ngayime, ‘Ngurriray, ngudda nawu kunwarre ngurrihkurduyime. Ngaye minj kukburrbuyinj ngudberre.’”
MAT 7:24 Wanjh Jesus yimeng, “Bininj nawu kabirribekkan kunwok ngardduk dja kabirrimarrkmang nakka wanjh yiman kayime bininj nawu nameng kurrambalk kore kuwardde.
MAT 7:25 Wanjh mandjewk djakduy nakimuk dja kundjurrh kumwam, mak kunmayorrkkimuk bebmeng, wanjh bom manmekbe kurrambalk. Dja minj rurrkbakkemeninj dja kunu kahrurrkdangen kore manwarddebalabala.
MAT 7:26 Dja bininj nawu kabirribekkan kunwok ngardduk dja minj kabirrimarrkmang, wanjh nakka yiman kayime bininj nawu rurrknameng kore kukayalanj.
MAT 7:27 Wanjh mandjewk djakduy nakimuk, dja kundjurrh kumwam, mak kunmayorrk bebmeng wanjh bom manmekbe kurrambalk, wanjh manmekbe kurrambalk rurrkwarrhmeng, dja rurrkbakkabakkeng.”
MAT 7:28 Kaluk bu Jesus burnbom yolyohyolyolmi, wanjh birrimekbe bininj nawu birrimirnderri, birrikangebarrhmeng bu birribekkang.
MAT 7:29 Dja nungka minj yolyolmeninj yiman bininj nawu kabindihbukkabukkan mankarre bedberre. Nungka yolyolmi yiman bininj nawu kundulkarre dorrengh.
MAT 8:1 Kaluk bu Jesus kumkoluy kore kurrulumbeh, birrimirndewern bininj birrimunkemey.
MAT 8:2 Dja kumekbe wanjh nakudji bininj nawu kulahwarreni bimyikang Jesus dja boddanj kumirrk nuye dja yimeng, “Nawu Yiwohrnan, ngudda yikarrme kundulkarre bu kankulahbelewon bu ngudda yidjare.”
MAT 8:3 Wanjh Jesus bidyirriyonginj dja bikarrmeng namekbe bininj, wanjh bimarneyimeng, “Ngaye ngadjare marnbun. Dja yidjalmakmimen!” Wanjh kundjalmekbe rerrih namekbe bininj djalmakminj.
MAT 8:4 Dja kumekbe Jesus bimarneyimeng nawu bininj, “Yuwn nangale mak yimarneyime bu kunihkenh. Dja yiray yikukbukkarrimen nuye priest, wanjh yiwo namakmak kore Moses yimeng bedberre bininj nawu birrimakmeni, ba kuhni ngundiwoybukwon.”
MAT 8:5 Bu Jesus balngimeng kore kubolkkimuk ngarre Capernaum, kumekbe nakudji bininj nawu benwohrnani soldiers biyikang, kongiburreni nuye bu bibidyikarrmeninjkenh.
MAT 8:6 Wanjh bimarneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, nawu nganhmarnedurrkmirri kahyo kured dja kahdowen. Kaluk minj karokan dja kababang mak kabikadjukadjung!”
MAT 8:7 Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe soldier, “Kaluk ngare ngamarnbun.”
MAT 8:8 Dja nawu soldier yimeng, “Nawu Yiwohrnan, ngaye minj ngamak ba bu yimre kore kurrambalk ngardduk. Dja yidjalwokdin ba kamakmen nawu nganhmarnedurrkmirri, dja wanjh kakurduyimerran kore yiyime.
MAT 8:9 Kaluk ngaye ngabenhkarrme birrikihkimuk nawu kore ngandimarneyime dja ngabenmarrkmang. Mak ngabenkarrme soldiers bu ngabenmarneyime dja ngandiwokmarrkmang. Bu nakudji ngamarneyime, ‘Yiray!’ wanjh nungka kare. Mak bu nabuyika ngamarneyime, ‘Yimray!’ wanjh nungka kamre. Dja nawu nganhmarnedurrkmirri kore kunred, bu kuhni ngamarneyime, ‘Kuhni yikurduyimen!’ wanjh nungka kunmekbe kadjalkurduyime.”
MAT 8:10 Kaluk bu kuhni Jesus bekkang, nungka wanjh kangebarrhmeng dja borledmeng kore nawu birrihmunkekadjungi dja benmarneyimeng, “Ngaye marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, minj nangale bininj nawu Israel bikebmawahmeng bu nganayi nawu wernhkangewoybukni duninjh ngardduk yiman nahni soldier.
MAT 8:11 Dja kandibekka. Birriwern bininj kabirrimre kore koyek dja karrikad wanjh kabirriyerrkan manme kabirridjarrkngun Abraham, Isaac dja Jacob kore God nawu king kawohrnan.
MAT 8:12 Dja bininj nawu yimankek kumekbe birriniwirrinj wanjh nakka God kabenkukburriwe kuberrk kore kubolkmunun, kore bininj kabirrihdjalkayhme dja kabirriyidmebayerren bu kabirrikanjbabang munguyh.”
MAT 8:13 Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe soldier, “Yirrokmen. Dja nawu ngunhmarnedurrkmirri, nakka kaluk kamakmen bu kore yiwoybukwong wanjh kakurduyimerran nuye.” Wanjh nahni nawu bimarnedurrkmirri nawu soldier, wanjh makminj kore kumekbe dungyimi.
MAT 8:14 Bu Jesus wam kore Peter nuye kurrambalk, nungka binang Peter nuye ngalbinjbalak dulkkihdulkkihyoy dja karrmi kundjak manbu kukwurluwurlhmi, wanjh djalyonginj kore manbalabala.
MAT 8:15 Kaluk Jesus bibidkarrmeng, wanjh namekbe kundjak bibawong. Wanjh ngaleng dolkkang dja manme bibalhwoni Jesus.
MAT 8:16 Kaluk bu balhngokdangeni birriwern bininj nawu namarnde bindihbongkarrmi wanjh bindimkang kore Jesus. Kaluk bu Jesus wokdanginj dja burriweng namarnde rowk bu bindihkarrmi wanjh nakka bindibawoni, mak nawu birridulkkihyoy nakka mak benmarnbuni.
MAT 8:17 Jesus kuninjkunu kurduyimeng ba kunwok manbu God biwong Isaiah, wanjh kawoybukkenhdan, kore bimbom, dja kayime, “Nungka djakbekkang bu ngad wanjh karridjakbekkayi, dja ngorrkang rowk nawu nawarrehwarre kadberre.” [Isaiah 53:4]
MAT 8:18 Bu Jesus bennang nawu birrimirndewern bininj birriwakbuyinguneng, wanjh benwokrayekwong nawu benbukkabukkani nuye bu kabirridjowkke nungka dorrengh kore borledmikenh ngarre manbokimuk.
MAT 8:19 Kunmekbe wanjh nakudji nawu kabenhbukkabukkan mankarre bimyikang Jesus dja bimarneyimeng, “Nawu Kanhbukkan. Kore baleh yire wanjh ngaye djalmunkekadjung!”
MAT 8:20 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Kore kabolkrurrk kumekbe kareddi nawu dalkken, mak nawu mayhmayh nakka kakarrme kunred kore kayo, dja ngaye nawu Bininj Duninjh minj baleh ngakarrme kunred bu kore ngayo.”
MAT 8:21 Nabadbuyika bininj nawu Jesus bimunkekadjungi wanjh bimarneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, med, ngare ngakukdudjeng werrk ngardduk kornkumo.”
MAT 8:22 Dja Jesus bimarneyimeng, “Ngaye kanmunkekadju, dja yibenbawo bedman kabirrikukdudjerren bedda nawu birrimalngdoweng bininj.”
MAT 8:23 Wanjh Jesus bidbom kore kabbala, dja nawu benbukkabukkani nuye birridjarrkwam.
MAT 8:24 Kumekbe kore kurrula, wanjh kunmayorrkkimuk bebmeng bedberre bu kundjalburrikudji, dja kukku manbu bobidbom kore kabbala. Dja Jesus nakka kodjkeyoy.
MAT 8:25 Wanjh nawu benbukkabukkani birriwam birridjurlhmeng, dja birrimarneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, kanngehkemen ngadberre! Dja wardi ngarringakme!”
MAT 8:26 Wanjh benmarneyimeng, “Njalekenh ngudda ngurrihkele? Yiddok ngudda minj kandiwernhwoybukwon?” Wanjh Jesus dolkkang, wokwong bu mandjad manbu kukku dja kunmayorrk, wanjh kumekbe djalngurdmerrinj rowk.
MAT 8:27 Nawu benbukkabukkani wanjh birrikangebarrhmeng, dja birriyimerreni, “Nahni nangale bininj? Nawu kunmayorrk dja kukku kabiwokmarrkmang!”
MAT 8:28 Bu Jesus djowkkeng bebmeng borledmikenh kore bedberre nawu Gadarene bininj, wanjh bu kumekbe bininj bokenh benebebmeng nawu namarnde nawern bindihbongkarrmi. Kaluk benemekbe bininj bokenh beneyoy kore nawu korroko birrikukdudjindi dja mak benebangni duninjh dja bininj nawu kumekbe birrihni minj makka birriyimewoyi bu birrirawinj kumekbe.
MAT 8:29 Wanjh benemekbe bininj benekayhmeng, beneyimeng Jesus, “Nawu Beywurd nuye God, njale yidjare ngarrewoneng? Yiddok yimwam bu kanbenebun ngarrewoneng bolkkime, dja minj darnkih bu kabolkyime ngarrewoneng bu nganedowe!”
MAT 8:30 Kaluk kumekbe darnkih bik wanjh birrimirnderri dja birringuni.
MAT 8:31 Wanjh namarnde birrikongiburrinj nuye Jesus, “Bu kandjurrkkan ngadberre ngarrbenbenebawon, wanjh kanmunkewemen kore nawu bik kabirrihmirnderri.”
MAT 8:32 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngurriray!” Wanjh nawu namarnde bindibawong nawu bininj bokenh dja bik bindiyikang. Wanjh kundjalburrikudji bikkibik rowk birrirlobmerrinj kanjdjikanjdji kore kurrulum wanjh birridjuhmeng kore manbokimuk birribalkebngakmeng.
MAT 8:33 Wanjh bininj nawu birrihmirndenahnani namekbe bik, wanjh birrikelerlobmerrinj kore kururrkwern, dja bindimarnemulewam bu bikkibik nawu birringakmeng dja mak baleh kurduyimerranj nawu bininj bokenh bu Jesus benburriweng namarnde rowk.
MAT 8:34 Wanjh kundjalmekbe rerrih, nawu bininj birrihni kore kubolkkimuk birriwam birriyikang nawu Jesus. Kaluk bu birringalkeng wanjh birrimarrkdjawani bu kabolkbawon kumekbe.
MAT 9:1 Wanjh Jesus wam bidbom kore kabbala, dja djowkkeng durndi kore nuyekih kunredkimuk bolkngeyyoy Capernaum.
MAT 9:2 Bu kunmekbe, wanjh yikahwi bininj birrimkang nakudji nawu nabirlni kore Jesus, kaluk nungka kodjkeyoy kore mat. Bu Jesus bennang birrimekbe bininj bu birrikangewoybukni, wanjh bimarneyimeng namekbe nabirl, “Korlonj, yuwn yimarrkwarre, dja nawu kunwarre ngudda yiyimi, wanjh bularrbuyindanj rowk.”
MAT 9:3 Kaluk yikahwi nawu mankarre kabindihbukkan birrimarneyimerrinj, “Nahni bininj kawokdi yimankek nungka kayime God, dja wanjh kawarre!”
MAT 9:4 Nungka Jesus benkodjkuluburrbom, wanjh yimeng, “Njalekenh ngudda ngurrihburrbun kunwarrehwarre?
MAT 9:5 Dja baleh mak ngayime, ‘Ngudda kunwarre ke bularrbuyindanj’, mak kunbuyika kuhni ngamarneyimeninj, ‘Yirrolkka dja yiray’?
MAT 9:6 Ngaye bukkan ngudberre bu ngaye nawu Bininj Duninjh, wanjh ngakarrme bu ngabenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre bininj kondah kurorre.” Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe nabirl, “Yirrolka, yima ngudda ke mat, dja yirrokmen kured.”
MAT 9:7 Wanjh namekbe bininj dolkkang dja dokmeng kured.
MAT 9:8 Kaluk bininj nawu birrihmirnderri kumekbe bu birrinang kore kurduyimerranj, bedda wanjh birrikeleminj dja birriburlumeng God bu benwong bininj manbu kundulkarre nuye.
MAT 9:9 Bu Jesus balhbolkbawoni kumekbe, nungka binang bininj nawu ngeyyoy Matthew ningihni kore kabirrihkarremulewan taxes. Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Ngaye kanmunkekadju!” Wanjh nungka dolkkang dja bimunkemey Jesus.
MAT 9:10 Kaluk bu yerrekah Jesus dja nuye benbukkabukkani birringunihnguni manme kore Matthew nuye kurrambalk, dja birriwern nawu tax kabirrihmang dja nawu birriwarre bininj wanjh birrimwam kumekbe birrihdjarrknguni manme.
MAT 9:11 Kaluk nawu Pharisees, bu bindinang, wanjh bindidjawam nawu benbukkabukkani, “Njalekenh nawu ngunhbukkabukkan kabirrihdjarrkngun manme nawu birriwarre bininj dja nawu tax kabirrihmang?”
MAT 9:12 Bu Jesus benbekkang, wanjh nungka yimeng, “Nawu birridulkkiyi bininj nakka kabirridjare doctor, dja nawu birrimakmak nakka wanjh minj kabirridjare doctor.
MAT 9:13 Dja ngurriray wanjh ngurriburrbu kore baleh kahmenmenyime kore kabimbuyindi, ‘Makka walakkih ngadjare nawu mayh ngurrihkinje ngayekenh, dja nawu ngawernhdjare nakka wanjh ngurrbenkongibun bulkkidj duninjh nawu bininj’. [Hosea 6:6] Ngaye minj ngamrawinj bu ngabenkimang nawu birrimak bininj. Dja ngamwam bu ngabenkimang nawu birriwarre.”
MAT 9:14 Bu kunbarnangarrakudjini yikahwi benbukkabukkani nuye John birrimyikang Jesus dja birridjawam, “Njalekenh nawu Pharisees dja ngad bu yika ngarribawon manme ba bu ngarridi yiwarrudj, dja nawu ngudda ke yibenbukkabukkan minj kunukka kabirrikurduyime?”
MAT 9:15 Wanjh Jesus yimeng, “Bu bininj nawu daluk benemarrinj, kaluk nuye nawu birridabbolk minj kabirrinjilngwarre bu nungka dorrengh kabirrihdjarrkdi. Kaluk bu yerrekah kamre nuye nawu daluk kabenemarren bu kabenbawon kare, wanjh kunmekbe bedda kabirribawon manme bu kunnjilngwarrekenh.”
MAT 9:16 “Kaluk bu kunbuyika marneyime. Minj nangale kabibbun nawu kayahwurdmen manburrba manbu mankerrnge kore kahrurrk nawu nakare badjubadju. Dja bu kunmekbe kakurduyime, wanjh namekbe manburrba kayahwurdmen dja kadjalkmire kore badjubadju.”
MAT 9:17 “Mak, bininj minj kabirriborrahkendong manbokerrnge wine kore nakare baladji nawu kulah birrimarnbom. Dja wardi kabarrhme nawu baladji wanjh kaboyakarrburren manbu wine, mak nawu baladji wanjh kabalwarremen. Dja ngaleng kabirriborrahkendong manbokerrnge wine kore nakerrnge baladji. Wanjh kunukka kadjalmak rowk.”
MAT 9:18 Bu Jesus djahdjalyolyomi kuninjkunu, nakudji bininj nawu kawohrnan kunrurrk manbu yiwarrudj, wanjh bimyikang, barddurrukkurlhdanj kore kumirrk nuye Jesus, wanjh bimarneyimeng, “Ngalbeywurd ngardduk bolkkime doweng. Dja bu yimre yibidkurrmerren ngaleng ngarre wanjh kunukka kayawoyhdarrkidmen.”
MAT 9:19 Wanjh Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birridolkkarrinj dja birridjarrkwam namekbe bininj.
MAT 9:20 Wanjh bu birrireyi, ngalkudji daluk ngalbu kurlbahkurlbarey bu twelve mandjewk, kumwam kore kubodme nuye Jesus wanjh wohkarrmeng nawu kunmadjkuyeng nuye, kaluk kore kanjdji kurrid.
MAT 9:21 Kaluk ngaleng kanjdji baybaywi yimihyimi, “Bu ngakarrme kunmadj nuye wanjh kunukka ngamakmen.”
MAT 9:22 Kaluk Jesus borledmeng binang ngalmekbe daluk dja bimarneyimeng, “Korlonj, yinjilngmaknin, dja ngudda wanjh yimakminj kore kanwoybukwong.” Wanjh ngalbu daluk makminj kundjalmekbe rerrih.
MAT 9:23 Wanjh Jesus benebalwam namekbe bininj nawu kawohrnan kore kurrambalk nuye. Dja bennang birriwern bininj kumekbe birrinalkbuni dja birribuhmi flutes kore kundowikenh, wanjh bolkwokwernni.
MAT 9:24 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngurriray. Ngahli wurdyaw minj dowimeninj, dja ngalka kahdjalkodjkeyo.” Kaluk bininj nawu kumekbe birrihdi bedda wanjh birridjekmiwong.
MAT 9:25 Wanjh bu bindikukbebkeng kore kurrambalk, wanjh Jesus wam kore ngalmekbe ngalyawk yongohyoy dja bibidmey, wanjh ngaleng dolkkang yawoyhmimbiminj.
MAT 9:26 Wanjh nungka wowarlahminj kore kumekbe kubolkwarlah.
MAT 9:27 Kaluk bu Jesus balhbolkbawoni, wanjh bininj bokenh nawu benemimdubbeni kumekbe benemunkemey, dja bedda benedjalkayhmirey, “Nawu Beywurd nuye David! Kanbenekongibu ngarrewoneng!”
MAT 9:28 Bu Jesus balngimeng kururrk, benemekbe bininj bokenh birridjarrkngimeng. Wanjh Jesus benbenedjawam, “Yiddok ngudda ngunewoybukwon bu ngaye benbenemarnbun ba bu kamak ngunebolknan?” Wanjh bedda beneyimeng, “Yoh, nawu Yiwohrnan.”
MAT 9:29 Wanjh Jesus benbenemimkarrmeng bu yimeng, “Ngudda kandiwoybukwong wanjh kadjalkurduyimerran kore ngunedjareminj.”
MAT 9:30 Dja bedda benedjalbolknang. Wanjh Jesus benbenewokrayekwong mardabbabba yimeng, “Yuwn ngunemulewarren bedberre bu kuninjkunukenh.”
MAT 9:31 Dja bedda benedjalwam benedjalmulewani bu Jesuskenh kore kumekbe kubolkwarlahkenh.
MAT 9:32 Kaluk bu benemekbe bininj bokenh benebalhbolkbawoni, yikahwi bininj birrimkang nabadbuyika kore Jesus. Kaluk namekbe bininj minj wokdiwirrinj. Nawu namarnde bihbongkarrmi.
MAT 9:33 Wanjh bu Jesus bikukburriweng nawu namarnde, dja mak bininj nawu wokyakni wanjh nungka wokdanginj. Kaluk nawu bininj birrihdi, bu birrinang wanjh birrikangebarrhmeng dja birriyimeng, “Kuhni minj nangale mak birrikurdunayinj kondah kore ngad karrihni nawu Israel kankebmawahmeng!”
MAT 9:34 Dja nawu Pharisees birriyimi, “Nawu kawohrnan bedberre namarnde, namekbe wanjh kabihwon Jesus kundulkarre nuye bu kahbebkekenh bedberre namarnde.”
MAT 9:35 Wanjh Jesus rengehrey kubolkwern kore kubolkbubuyika benhbukkabukkani bininj kore kunrurrk manbu yiwarrudj, dja yolyolmi bedberre manbu Manmakkaykenh Kunwok bu God kawohrnan rowkkenh, dja mak benmarnbuni bedberre nawu birrihkarrmi kunbubuyika kundjak.
MAT 9:36 Kaluk bu nungka bennang birriwern bininj, wanjh benkongibuni, dja bedda birridjakbekkani dja mak birringudjwarreni, yiman kayime mayh sheep nawu birrihmayahmi bu minj birrikarrmeninj shepherd ba bu bennahnayi.
MAT 9:37 Wanjh Jesus benmarneyimeng nuye benbukkabukkani, “Manme mandjoleng manbu karrudjindi kore kabbal, dja nakka birrimirndeyahwurd bu kabirridurrkmirri.
MAT 9:38 Dja ngurridjawa nawu kawohrnan kore karrudjindi rowk, ba kabenmunkewe birriwern bininj bu kabirriyikarrmerren.”
MAT 10:1 Wanjh Jesus benkayhmeng twelve nawu benbukkabukkani nuye dja benwong kundulkarre ba kabirriwe namalngwarre dja mak kabindimarnbun bininj nawu kunbubuyika kundjak kabirrihkarrme.
MAT 10:2 Kaluk nahni twelve nawu benbukkabukkani, wanjh birrihngeyyoy; yiman Simon nawu kunbuyika kangeyyo Peter, dja nawu benedanginj Andrew. Benebuyika mak, nawu James dja John nawu bebeywurd nuye Zebedee.
MAT 10:3 Dja birribuyika nawu Philip dja Bartholomew, Thomas dja Matthew nawu tax mangihmangi, James nawu beywurd nuye Alphaeus, Thaddaeus,
MAT 10:4 Simon nawu birringeybom Zealot, dja Judas nawu bimarnewirrihmerrinj Jesus dja bikukweykang.
MAT 10:5 Bu Jesus minj benbangmemunkewemeninj birrimekbe twelve nawu benbukkabukkani nuye, wanjh benwokwong bedberre, bu yimeng, “Yuwn ngurrire kore bininj nawu minj Jews mak kubolkbuyika kore Samaritans kabirrihni.
MAT 10:6 Dja ngaleng ngurridjalre kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng, nawu yiman sheep kabirrihbengmayahme.
MAT 10:7 Bu kumekbe ngurrire, wanjh ngurrbenbukkabukkan bu kuhni ngurriyimen, ‘God nawu king, wanjh darnkih wanjh kamhre bu ngurrinan!’ Kuhni ngurrbenmarneyimen.
MAT 10:8 Mak ngurrbenmarnbu nawu kabirrihdulkkihyo, dja mak ngurrbendolkayhwemen nawu birridoweng, mak ngurrbendjirridjbu nawu birrikulahwarre, dja mak ngurriwemen nawu namarnde rowk. Ngaye won mahni kundulkarre ngudberre bu minj njale kakarremulewayindan dja wanjh ngurrbenbidyikarrmen birribuyika bininj bu minj mak njale ngundikarremulewan.
MAT 10:9 Yuwn bu kab kunwardde ngurrikukkan nawu gold, silver dja copper.
MAT 10:10 Mak yuwn ngurrikan baladji dja kunmadj nabubuyika ngudberre, mak nawu nabubuyika nawu ngurrihdengedjongbuyindi, dja mak kundulk manbu ngurrihkarndudjkarren. Dja ngurribun bu nangale nawu kahdurrkmirri, wanjh nanu kamak kabirrikarremulewan.
MAT 10:11 Kaluk bu ngurribalhngimen kore karurrkmirnderri, wanjh ngurringalkemen bininj nawu namak ba bu ngunbolkwon. Dja wanjh ngurriyo mahni kunrurrk dja kaluk yerrekah bu ngurribolkbawon.
MAT 10:12 Mak bu ngurribalngimen kore kurrambalk, wanjh ngurriyimen, ‘Kunmodmikenh ngurrihdjarrkni.’
MAT 10:13 Dja bu bininj nawu kumekbe kabirrihdi bu ngundikimang, wanjh manmekbe kunmodmikenh ngurrbenyibawo bedberre birridjarrkdin. Dja bu minj ngundikimang, wanjh ngurridurndiwemen.
MAT 10:14 Dja bininj nawu minj kabirridjare bu ngundikimang dja mak minj kabirridjare kunwok kabirribekkan ngudberre, wanjh ngurrbenbawo birrimekbe bininj kore kurrambalk, dja kubolkkimuk, dja ngaleng ngurridengedjulngwerrimen bu ngurribawon kore bedda.
MAT 10:15 Wanjh marneyime ngudberre bu djal woybukkih duninjh, bu kamre kunbarnangarra ngarre bu God kabendjadmekenh bininj rowk, wanjh kunukka kadjalwarre duninjh bedberre bininj nawu minj ngundibekkayi, kore kumekbe kunred. Ngudda ngurriburrbun kore God benbolkbularrbom kunred Sodom dja Gomorrah, wanjh kuhni kabenmarneyime birrimekbe bininj, dja wanjh kawernhbolkbularrbun.” Kuhni bu Jesus benbengdayhkeng.
MAT 10:16 Kaluk Jesus benyawoyhmarneyimeng nawu benbukkabukkani, benmarneyimeng, “Wanjh kandibekka, ngaye munkewe ngudberre kore bininj nawu birriwarre. Dja ngurrimayalimaknin yiman kayime nayin dja ngurridjakwarrenin yiman kayime doddorok.
MAT 10:17 Dja ngurrinahnarrimen bedberre bininj. Wardi ngundimang dja ngundikurrme kore court dja mak ngundiwidjbihke kore kunrurrk manbu yiwarrudj.
MAT 10:18 Wanjh kunukka ngayekenh bu ngundikan dja ngundiname kore kumirrk bedberre nawu governors dja nawu kabirrihwohrnan kings, wanjh ngurrbenmarneyimen birrimekbe dja bininj nawu minj Jews wanjh ngurrbenmarneyime manbu djal kunwoybuk bu ngayekenh.
MAT 10:19 Kaluk bu ngundimang, yuwn bu ngurrinjilngwarre kore baleh ngurriyime bu ngurriwokdi. Kaluk kunmekbe kabolkyime, wanjh kunukka ngunwon ngudberre bu kore ngurriyime.
MAT 10:20 Nakka minj djal ngudman ngurriwokdi dja nakka wanjh Namalngmakkaykenh nuye Kornkumo ngudberre ngunbidyikarrme ba bu ngurriburrbun kore ngurriwokdikenh.
MAT 10:21 Kaluk nawu birridangerrinj nakka kabindikukweykarren ba bu birriwarre bininj kabindibun, mak nawu kokornkumo kabindikukweykarren wurdwurd bedberre ba bu kabirridowe. Mak wurdwurd wanjh kabindimarnewokburriwe nawu kokornkumo dja ngalbabadjan, dja kabirriborledme kabindikanjkurrme bedberre ba bininj kabindibun.
MAT 10:22 Wanjh birriwern bininj ngundinjirrhmiwon kunmekbekenh bu ngaye kandihkadjung, dja bininj nawu kahdjalkangewoybuk ngardduk munguyh bu kayiburnbun, wanjh nakka kabirringehme munguyh munguyh.
MAT 10:23 Mak kore bininj ngundinjirrhmiwon ngudberre, wanjh ngurriray kubolkbuyika. Dja marneyime woybukkih duninjh, minj ngurriyakwon kore ngurridurrkmirri rowk kore kubolkkihkimuk ngarre Israel bu ngurribolknan bu yerrekah ngamre nawu Bininj Duninjh.
MAT 10:24 Bininj birriwarre wanjh kannjirrhmiwon ngaye nawu ngabenbukkabukkan, dja wanjh ngudda warridj ngundinjirrhmiwon, ngudda nawu ngaye bukkabukkan. Bedda kandinjirrhmiwon ngaye nawu ngawohrnan ngudberre, dja mak ngudda wanjh ngundinjirrhmiwon ngayekenh.
MAT 10:25 Ngudda wanjh kandingunjdjikan, ngudda nawu ngaye bukkabukkan, dja nawu kandimarnedurrkmirri. Wanjh kunmekbekenh ngundinjirrhmiwon. Birrimekbe bininj wanjh ngandingeybuyi Namarnde nawu Beelzebub! Wanjh ngundiwernhngeywarrewon duninjh ngudberre warridj!” Kuhni wanjh Jesus benbengdayhkeng.
MAT 10:26 Jesus benyawoyhmarneyimeng nuye nawu benbukkabukkani, benmarneyimeng, “Dja wanjh yuwn ngurrbenkengehme birrimekbe bininj, wardi kunukka nawu njalehnjale kabirrikurduyime kunubewu bolkkime kahwarlkkayindi, dja wanjh nakka kabebme kurobbe karri, dja nawu manmolk kabirrikurduyime bu bolkkime, wanjh kaluk kabebme kurobbe, ba bu birriwern kabirriburrbun.
MAT 10:27 Bu baleh yarrkka ngaye marneyime kore yiman kumunun, wanjh ngudda ngurrimulewa kore kabolkwolkayindi. Ngaye ngayawkme bolkkime bu bengdayhke ngudberre, dja wanjh yerrekah ngudda ngurridarrahmen wernkih duninjh kore kurobbe ba birriwern bininj ngundibekkan!
MAT 10:28 Yuwn mak ngurrbenkengeme bininj nawu ngundibun kunburrkwi dja minj kabirribun manbu kunmalng ngudberre. Dja nadjalkudji wanjh ngurrikengemen, nawu kunburrk dja warridj kunmalng kabularrbun kore hell.”
MAT 10:29 “Nawu bokenh mayhmayh nawu kilehkilelk, bu kabirrirohrokme wanjh nakka kare nakudji cent, dja Kornkumo ngudberre kadjalnahnan, dja kaburrbun bu wardi nakudji kakukwarrhme kore kurorre.
MAT 10:30 Yiman mak kunngabek rowk ngudberre, wanjh makka God rohrokmeng rerrih.
MAT 10:31 Wanjh yuwn bu ngurrikele. Dja nawu Kornkumo ngudberre nawu bininj, wanjh ngundjalwernhmarnedjare duninjh, dja yuwn bu mayhmayh.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng bedberre nawu benbukkabukkani.
MAT 10:32 Wanjh Jesus yawoyhyimeng nawu benbukkabukkani, “Bu ngurrbenmarneyime birribuyika bininj bu ngudda ngaye ngardduk bininj, wanjh kunukka mulewan ngudberre bu ngamarneyime ngardduk Kornkumo nawu heaven kahni bu ngudda wanjh ngaye ngardduk.
MAT 10:33 Dja bininj nawu nganwaralkukwakwan ngaye bu kayolyolmerren kore birribuyika bininj, wanjh kunukka ngamarneyime Ngabbard ngardduk bu nahni bininj minj ngayekenh.” Kuhni bu Jesus yolyolmerrinj.
MAT 10:34 Wanjh Jesus yimeng nuye benbukkabukkani, “Yuwn ngurriyime bu ngaye ngamkang kunmodmikenh rowk kondah kurorre. Dja ngaye wanjh ngamkang kunyid, yiman mandjawak.
MAT 10:35 Ngaye ngamwam kore kabimbuyindi bu kayime, ‘Bu ngabenborledke nabebeywurd bu kabindirrung kokornkumo bedberre, dja ngalyayaw kabindirrung nababadjan, mak nawu nayayaw kabindihkarrme kabindirrung ngalbibinjmorne bedberre.
MAT 10:36 Nawu ngurriyidko duninjh wanjh nakka nawu ke namud!’ [Micah 7:6]
MAT 10:37 Bininj nawu kabenwernhmarnedjare nawu ngalbadjan dja kornkumo, dja ngaye nganmarnedjare djal walakkih, nakka wanjh minj namak bu ngayekenh. Mak nawu kabenwernhmarnedjare nayaw dja ngalyaw, dja ngaye djal walakkih, wanjh kunmekbe rerrih karohrok nakka minj namak bu ngayekenh.
MAT 10:38 Nangale nawu minj kahngorrmang manbu kundulk cross nuye, dja nganmunkekadjung, wanjh nakka minj namak bu ngayekenh.”
MAT 10:39 “Mak bu ngudda minj ngurridjare ngurridowen wanjh nakka minj mak yibalkarrme manbu kundarrkid. Dja bu ngurrikanjkurrmerren bu ngayekenh ngardduk, wanjh kunukka ngurridjalmalngmimbi bu munguyh munguyh.” Kuhni rowk bu Jesus yolyolmi.
MAT 10:40 Kaluk Jesus benmarneyimeng nuye nawu benbukkabukkani, “Nangale nawu ngunkimang wanjh kunukka ngaye ngankimang. Mak nangale nawu ngaye ngankimang wanjh nakka kabikimang nawu nganmunkeweng.
MAT 10:41 Mak nangale kabikimang nawu prophet bu kuhnikenh nungka kamakwan nawu prophets, wanjh nakka nunganwali kamang namakmak nawu God kabenwon prophets rowk. Dja mak nangale kabikimang nawu namak bininj bu kuhnikenh nakka kabenmakwan birrimak bininj, wanjh nakka kunmekbe rerrih kamang namakmak kore God kabenwon birridjalmak bininj.
MAT 10:42 Mak nangale kabibowon kukku kunboyahwurd nakudji nawu ngardduk bininj, bu kuhnikenh nungka kabenmakwan ngayekenh nawu ngabenbukkabukkan, wanjh nakka minj munguyh kabarlanhmang namakmak nawu kore kahdjedjenyo nuye.”
MAT 11:1 Bu kunmekbe Jesus burnbom benwokwong bedberre nawu benbukkabukkani nuye, wanjh nungka bolkbawong kumekbe dja wam kore kubolkkilekilelh kaluk kore kubolkkimuk ngarre Galilee ba kumekbe wanjh kabenbukkabukkan dja kayolyolme bedberre.
MAT 11:2 Bu kunmekbe bolkyimi, John nawu benkodjdjuhkeyi nakka wanjh rurrkkendi kore prison, dja nungka wanjh biwobekkang nawu Christ kore kurduhkurduyimi. Wanjh John benmunkeweng nawu benbukkabukkani nuye bu birridjawam Jesus.
MAT 11:3 Wanjh birriyimeng, “Yiddok ngudda namekbe nawu birrihmulewam kamre? Dja kunubewu ngarrimadbun nabuyika?”
MAT 11:4 Wanjh Jesus benwokmey yimeng, “Ngurriray ngurrimarneyimen John kore ngurribekkan rowk, dja kore ngurrikurdunang.
MAT 11:5 Nawu birrimimdubbe nakka kabirribolknan, dja nawu birribirl nakka kabirrire, mak nawu birrikulahwarreni nakka wanjh birrikulahmakminj, mak nawu birribengwarrni nakka wanjh kabirribekkan, mak nawu birridoweng nakka birrimyawoyhdolkkani kore kundowikenh, dja nawu birrimarladj nakka kabirribekkan Kunwok manbu Manmakkaykenh Duninjh.
MAT 11:6 Dja kore ngaye ngahkurduyime, wanjh God kabenwon kunmakmak bedberre bininj nawu minj ngandiwirrihme.” Kuhni bu Jesus yolyolmerrinj.
MAT 11:7 Kaluk nawu John nuye benbukkabukkani bu birriwam, wanjh Jesus dedjingmey benhmarneyolyolmi birriwern bininj nawu kumekbe birrihdjarrkdi bu nungkakenh John, wanjh yimeng, “Bu ngurriwam kore kubolkdarleh wanjh kaluk njale ngurridjareni ngurrinang? Bu ngurrinang John, yiddok nungka yiman kayime kundalk manbu kunmayorrk weng?
MAT 11:8 Dja njale ngurriwam ngurrinang? Yiddok bininj ngurrinang nawu manmadjmakkaykenh djongbuyindi? Burrkyak. Bininj nawu manmadjmakkaykenh kabirridjongbuyindi nakka kabirriyo kore kurrambalk bedberre kings nawu kabirrihwohrnawohrnan.
MAT 11:9 Wanjh njale ngurriwam bu ngurrinang? Yiddok nawu prophet? Yoh, wanjh marneyime ngudberre, nawu John, nakka wanjh prophet, dja wanjh prophet duninjh.
MAT 11:10 Kuhni wanjh bimbuyindanj bu nungka biyolyolmeng, ‘Nawu Kawohrnan Rowk yimeng, “Ngamunkewe nawu kakan kunwok ngardduk bu kayirrokme, dja kayingkihbolhmarnbun ke.”’ [Malachi 3:1]
MAT 11:11 Dja marneyime bu woybukkih duninjh, minj nangale nawu kondah kurorre danginj bu kabiyurrhke John nawu kabendjuhke bininj. Djal bonj, nawu birriwarlahkenh rowk nawu kabirrihni kore God nawu king kawohrnan rowk bedberre, wanjh bedda kabirrihyurrhke John.
MAT 11:12 Kunyimekbe bu John ningihni wanjh bu bolkkime yimerranj, God wanjh kundulkarre dorrengh marnbuni nuye kore nungka kawohrnan, dja birribang bininj bedman kabirrirohrokme bu kabirringime ba bu kabirriwohrnan kunmekbe.
MAT 11:13 Nawu birriyungki prophets dja manbu mankarre nuye Moses birriyolyolmi rowk, kore God benwoni kunwok nuye, dja wanjh John kumwam yerre.
MAT 11:14 Dja bu ngurrbenwoybukwon kore birriyimeng, wanjh John nakka Elijah, nawu birriyingkihmulewam bu kumhrey.
MAT 11:15 Ngudda bininj nawu kandiwokbekkan, wanjh kandimenmenbekka!”
MAT 11:16 “Baleh mak ngayime bedberre bininj nawu kuninjkunu kabirrihni? Kaluk bedda yiman njale? Bedda yiman kayime wurdwurd nawu kabirrihni kurobbe kore birriweykani yehyeng rowk, dja kabirrikayhmerren,
MAT 11:17 ‘Ngad ngundimarnebuhmeng nawu flute ngudberre dja ngudda minj ngurriborrkkemeninj! Dja mak ngarrikongiburreni bu ngarriwayini dja ngudda minj ngurrinalkbuyi!’
MAT 11:18 Bu John kumwam nungka minj manme nguyi dja bonguyi yiman nawu birribuyika bininj. Dja bedda birriyimeng, ‘Nakka namarnde kakarrme!’
MAT 11:19 Dja bu ngaye, nawu Bininj Duninjh ngamwam dja manme manwern nganguni dja wine ngabonguni, wanjh bininj kabirriyime, ‘Ngurrina! Nungka mandjalwern manme kangun dja wine manbowern duninjh kabongun, mak nungka kabirridabbolk nawu tax kabirrihmang dja nawu birriwarre bininj.’ Dja bonj, ngaleng wanjh kunmayalimak kabukarren bu kayime mandjad kore baleh kakurduyime.” Kuhni rowk Jesus yimeng.
MAT 11:20 Wanjh Jesus dedjingmey benmarnebolkyolyolmi bu benwarrewani yikahwi bininj nawu birrihni kore kubolkbubuyika kunred kore Jesus durrkmihdurrkmirri kundulkarre dorrengh nuye. Dja bininj nawu kumekbe birrihni nakka minj birriwarnyakmulewarrimeninj bu birribawoyinj manmekbe bedberre kunwarre.
MAT 11:21 Wanjh Jesus benyolyolmeng, yimeng, “Kadjalwarre ngudberre nawu ngurrihni kore kunred Korazin! Mak kadjalwarre ngudberre nawu ngurrihni kore kunred Bethsaida! Dja manbu kundulkarre dorrengh kore ngahkurduyimi ngudberre, bu kunkareni ngaye ngakurduyimeninj kore kunred bokenh Tyre dja mak Sidon, kaluk bininj nawu kumekbe birrihni nakka wanjh birriwarnyakmulewarrimeninj nuye God bu kerrngehkenh duninjh. Mak birridjongbuyindiwirrinj nawu madjwarreni, dja birridudjerrimeninj bu birrikukbarurrimeninj kunburle dorrengh ba bu birriborledkerrimeninj nuye God.
MAT 11:22 Dja marneyime ngudberre nawu bolkkime ngurrihdi, bu kamre ngarre bu God kabenyidjadmekenh, wanjh kunukka kadjalwarremen bedberre bininj nawu kabirrihni kore kunred Sidon dja mak Tyre, dja ngudda wanjh kadjalwernhwarre duninjh!
MAT 11:23 Dja ngudda nawu ngurrihni kore kunred Capernaum, yiddok ngudda yimankek ngurriwayhkerren kaddum kore heaven? Burrkyak, ngudda kaluk God ngunkukburriwe kore kanjdji duninjh. Dja manbu ngahdurrkmirri ngudberre kundulkarre dorrengh makka bu kunkare kurduyimerrangimeninj kore kunred Sodom, wanjh kunukka minj bolkyakmeninj dja djahdjaldiwirrinj bu kuhni bolkyimeninj kore bolkkime.
MAT 11:24 Wanjh marneyime ngudberre, bu kamre ngarre kunbarnangarra bu God kabenyidjadmekenh bininj rowk, wanjh bininj nawu kunred Sodom kabirrihni nakka wanjh kabenmarnewarremen bedberre, dja ngaleng, ngudda ngunmarnewernhwarremen ngudberre.” Kuhni wanjh Jesus benmarneyimeng.
MAT 11:25 Bu kunmekbe bolkyimi, wanjh Jesus dingihdi yiwarrudj, bu yimeng, “Ngabba, ngaye burlume ngudda nawu Yiwohrnan Rowk kore kaddum dja mak kurorre. Ngudda yibenmarnewarlkkang nawu njalehnjale bedberre bininj nawu bedda birrimayaliwern dja mak nawu kabirriwernhburrbun. Dja ngaleng yibenbukkabukkang bininj nawu minj kabirriwernhburrbun nawu yiman kayime wurdwurd rerrih.
MAT 11:26 Yoh, Ngabba, kuhni wanjh ngudda nawu yiwernhdjareminj bu yikurduyimeng, dja mak yidjalnjilngmarnburrinj.”
MAT 11:27 Wanjh Jesus yimeng, “Nawu Kornkumo ngardduk nganwong nadjalwern nawu njalehnjale rowk. Mak minj nangale bininj kabiwernhburrbun nawu Beywurd, dja nadjalkudji nawu Kornkumo nuye. Dja mak God nawu Kornkumo minj nangale kabiburrbun dja nadjalkudji Beywurd nuye, dja mak nawu bininj kabendjarrngbun bu kabenbukkankenh bu nuye Kornkumo.”
MAT 11:28 “Mah, ngudda nawu ngurringudjwarreminj dja mak nawu ngunhdulmukwon ngudberre nawu ngurrihdjalngorrkan, wanjh ngurrimray kore ngaye ba won ngudberre nawu ngurringehmekenh.
MAT 11:29 Ngurrimarrkma ngardduk manbu kunwok ba ngurriburrbun kore ngaye bukkabukkang ngudberre, dja minj kakarrerayek bu ngudberre. Ngaye nawu minj ngabang duninjh, dja mak minj ngaburlumerren ngudberre. Wanjh ngudda ngurrimalngngehme kore ngaye ngardduk.
MAT 11:30 Kore bukkahbukkan ngudberre wanjh djawan bu ngurrimarrkmang kaluk mahni mankelk. Dja mak kore won ngudberre manbu ngurringorrkan wanjh makka kawobmen.”
MAT 12:1 Bu kunmekbeni Jesus wanjh rengehrey kore kabbal kaluk kore manmim dudjihdudjindi manbu manmekenh. Kaluk kunbarnangarradjamunni manbu Sabbath. Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birrimarrwedoweng, wanjh birrimoyhmangi manmekbe manmim dja birringuni.
MAT 12:2 Wanjh nawu Pharisees bindinang, dja birrimarneyimeng Jesus, “Yina! Nawu benbukkabukkani ke kabirribakke mankarre manbu kunbarnangarradjamunkenh.”
MAT 12:3 Wanjh Jesus yimeng, “Yiddok ngudda minj ngurribimnayi kore djurra bu David dja nawu bininj nuye birrihdjarrkrey bu birrimarrwedoweng?
MAT 12:4 Bu nungka ngimeng kore God nuye kunrurrk, mey manbu mandjamun kandidjawa dja benwong birridjarrknguneng nawu bininj nuye birrihdjarrkrey. Kaluk mankarre kayime manmekbe kandidjawa minj kabirringun birribuyika bininj, dja nakka birridjalkudji priests kabirringun.
MAT 12:5 Dja mak ngudda minj ngurrinayi kore djurra manbu mankarre nuye Moses bu nawu priests kamak kabirridurrkmirri kore temple bu kunbarnangarra djamun? Dja minj nangale kayime bu bedda birribakkeng mankarre bu kunbarnangarradjamun.
MAT 12:6 Wanjh marneyime ngudberre bu kondah karri nawu nawernhkimuk dja makka walakkih manbu temple.
MAT 12:7 Kore djurra kahyime, ‘Ngudda kandihwon nawu mayh bu kanmarnekinje, dja bonj, ngadjare ngurrbenkongibun bedberre birribuyika bininj!’ [Hosea 6:6] Minj ngudda ngurriwernhburrbun manmekbe kunwok kore baleh kahmenmenyime. Bu ngudda kunmayali ngurrikarrmeninj wanjh minj ngurrbendjadmeninj nawu minj kunwarre birriyimeninj.
MAT 12:8 Dja ngaye nawu Bininj Duninjh, dja ngawohrnan manbu kore kunbarnangarradjamun ngarre.” Kuhni bu Jesus yolyolmerrinj.
MAT 12:9 Wanjh Jesus bolkbawong kumekbe dja wam kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh bedberre.
MAT 12:10 Wanjh kumekbe ni bininj nawu bidwarreni. Mak yikahwi Pharisees birrikarreyawani ba birridjuhbuyi nawu Jesus, dja birridjawam, “Yiddok kunukka kamak bu yibenmarnbun bininj kore kunbarnangarradjamun manbu Sabbath?”
MAT 12:11 Wanjh Jesus yimeng, “Bu nangale ngudberre wardi kakarrme nawu mayh sheep, wanjh bu namekbe mayh kakukwarrhme kore kudjorlok, kaluk yiddok ngudda ngurriwayhke wanjh ngurribebke bu kamankan?
MAT 12:12 Kaluk nawu mayh minj kunmak yiman nawu bininj. Wanjh kunukka kamak bu ngurrikurduyime kunmak kore kunbarnangarradjamun.”
MAT 12:13 Wanjh kumekbe Jesus bimarneyimeng bininj nawu bidwarreni, “Yibidyirrikurrmerrimen!” Wanjh nungka bidyirrikurrmerrinj, dja yawoyhbidmakminj bulkkidj duninjh.
MAT 12:14 Wanjh nawu Pharisees birribawong dja birriwam birrihkarremarnbuni bu kabirribunkenh Jesus.
MAT 12:15 Jesus wanjh benburrbuni kore baleh nawu Pharisees birrihkurduyimi, wanjh nungka kumekbe bolkbawong. Wanjh birriwern bininj birrimunkemey, dja Jesus benmarnbom rowk yikahwi bininj bedberre nawu birridulkkihyoy.
MAT 12:16 Mak benbengdayhkeyi birrimekbe bu minj kabindimarnemulewan bu nungka nangale.
MAT 12:17 Nungka kuninjkunu kurduyimeng ba kawoybukkenhdan God nuye kunwok kore Isaiah nawu prophet yimeng,
MAT 12:18 “Nahni wanjh ngadjarrngbom bu karrurrkmirri ngardduk. Dja ngamarnedjare, mak ngannjilngmarnbun, dja ngawon ngardduk Namalngmakkaykenh, ba kabenmarneyime birriwarlahken bininj kore ngaye ngabendjadme bu djal kunmakkenh.
MAT 12:19 Nungka minj kabendangwe dja mak karrarrahme. Minj kakayhme kore manbolh.
MAT 12:20 Mak minj kabakke manbu manbiwhmikenh manyahyaw dja minj karrombun manbu kahbirluwoldjendowen, kaluk bu yerre kamarnbun kundjalmak bu kawinhme.
MAT 12:21 Wanjh birriwarlahkenh rowk bininj nawu minj Jews, wanjh bedda kabirrimarnekurrmerren kore kunngey nuye.” [Isaiah 42:1-4]
MAT 12:22 Wanjh yikahwi bininj birrimkang kore Jesus nakudji nawu namarnde bibongkarrmi, dja nungka mimdubbeni dja minj wokdiwirrinj. Wanjh Jesus bimarnbom, dja nungka wanjh wokdi dja bolknani.
MAT 12:23 Wanjh birriwern bininj birrikangebarrhmeng dja birriyimeng, “Nahni bininj kunubewu Beywurd nuye David!”
MAT 12:24 Kaluk nawu Pharisees bu birribekkang kuhni wanjh bedda birriyimeng, “Jesus nakka kakarrme kundulkarre nuye Beelzebub nawu kabenmarnewohrnan namarnde rowk, dja kuhni bu Jesus kabenmarnewe bedberre nawu namarnde kabenhkarrme.”
MAT 12:25 Dja Jesus benmayaliburrbuni birrimekbe Pharisees kore birrihburrbuni, wanjh nungka benmarneyimeng, “Ngurriburrbun bu kubolkwarlahkenh kore bininj kabirriburren wanjh kabirrikukyakworren. Dja kore kubolkkimuk nawu birriredbo kore birrilarlmarrinj wanjh nakka bolk kabirriyakworren. Dja mak kore namud, bu kabirriburren wanjh kabirriyakworren.
MAT 12:26 Mak nawu Namarnde Duninjh, bu kadjurrkkarren, wanjh nakka nungan kalarlmarren mak kore kahni makka minj munguyh kayirriyo.
MAT 12:27 Dja ngudda ngurrihyime ngaye ngahkarrme Beelzebub nuye kundulkarre bu ngahwe nawu namarnde. Dja bu yiman woybukkih, wanjh baleh kundulkarre ngudda ngurrihkarrme bu yikahwi ngudberre kabirriwe nawu namarnde? Dja bedda wanjh ngundidjadme kore ngaye kandidjuhbun.
MAT 12:28 Ngaye wanjh ngakarrme kundulkarre kore God nganwong nuye Namalngmakkaykenh bu namarnde ngawe. Wanjh kuhni kamenyime bu God ngokko kumwam dja kawohrnan bolkkime ngudberre.”
MAT 12:29 “Dja kunbuyika marneyime. Bu nangale kadjare kangimen kore bininj nawu dulkarrewern nuye kurrambalk wanjh kadjirdmang nuye njalehnjale, wanjh nakka kabirrukkarrukkan werrk namekbe nawu dulkarrewern bininj. Wanjh kabaldjirdmang njale kore kurrambalk.
MAT 12:30 Kaluk nangale nawu minj ngaye nganedjarrkni, nakka wanjh ngannjirrhmiwon. Mak nangale nawu minj nganedjarrkdurrkmirri nakka wanjh nganwarrewon.
MAT 12:31 Dja wanjh marneyime ngudberre, baleh kore kunwarre ngurrikurduyime dja mak wardi ngurriyime kunwokwarre bu ngurriyolyolme God, nakka wanjh God kabengmidjdan ngudberre. Dja kunbuyika bu nangale kabimarneyime kunwarre kore nawu Namalngmakkaykenh, wanjh nakka minj kabengmidjdan nuye kunwarre.
MAT 12:32 Dja nangale bu nganwarrewan ngaye nawu Bininj Duninjh, nakka wanjh God kabengmidjdan nuye kunwarre. Dja nangale kabiwarrewan nawu Namalngmakkaykenh, nakka wanjh God minj kabengmidjdan nuye kunwarre bu bolkkime dja mak bu yerrekah munguyh.” Kuhni bu Jesus yolyolmi.
MAT 12:33 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Manbu kundulk manmak, makka wanjh kamarnbun manme manmak. Dja manbu manwarre kundulk makka kamarnbun manwarre manme. Wanjh ngurrina manbu kundulk kore baleh karrulkyime mak manme bu kakarrme wanjh kumekbe ngurriburrbun.
MAT 12:34 Ngudda ngurriwarre bininj, dja njalekenh bu ngurrihyime kunmak? Bu bininj kawokdi, wanjh njalehnjale manbu barlkeng nuye kukange, wanjh kunmekbebeh kambebme nuye kunwok.
MAT 12:35 Bininj rowk kabirribebke njalehnjale kore kukange bedberre kahyo. Nawu birrimak bininj nakka kabirrikarrme kunmakmak kore kukange bedberre dja nawu birriwarre bininj nakka kunwarrehwarre kabirrikarrme kore kukange bedberre.
MAT 12:36 Dja marneyime ngudberre bu kamre ngarre kunbarnangarra bu God kabenyidjadmekenh, birriwern bininj rowk kabirriwarreworren kore bedmanbidju kunwok kunwarre rowk bu birrihyimi.
MAT 12:37 Wanjh bu kunmekbe kunbarnangarra God kabenmarneyime bu bedda birrimak dja kunubewu birriwarre kore baleh bedda kerrngehkenhni birrihyimi.” Kuhni bu Jesus benbengdayhkeng.
MAT 12:38 Wanjh yikahwi Pharisees dja nawu mankarre kabindihbukkabukkan birriwokmey Jesus, birrimarneyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan, ngad ngarridjare ngundikurdunan kore yikurduyime kundulkarre dorrengh ke ba yiman ngudda kanmarnebukkarrenkenh.”
MAT 12:39 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Bininj nawu bolkkime kabirrihni kabirridjare ngaye ngandikurdunan kundulkarre dorrengh, nawu birridjalwarre, nawu minj bedda kabirrimarneboddan nadjalkudji nawu God duninjh. Bonj. Minj ngaye ngakurduyime kundulkarre dorrengh bedberre, burrkyak. Dja korroko bininj birrikurdunang kore prophet nawu Jonah bimarnekurduyimerranj bu God nuye kundulkarre dorrengh, kaluk bedda kabirriyawoyhkurdunan.
MAT 12:40 Bu nungka ningihni kore kunjam nuye nawu djenj nakimukkenh bu kunkodjke danjbik dja kunkak danjbik, wanjh kadjalrohrok bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngani kore kanjdji kurorre bu kunkodjkedanjbik dja mak kunkakdanjbik.
MAT 12:41 Kaluk bu kunbarnangarra ngarre bu God kabenyidjadmekenh, wanjh bininj nawu birrimdolkkang kunred Ninevah wanjh kabirrimdolkkarren ngurriraworren ngudda nawu bolkkime ngurrihni, wanjh ngundimarneyime bu ngudda ngurridjalwarre. Bu kunmekbekenh kunu Jonah yolyolmeng bedberre nawu kunred Ninevah birrihni, bedda nawu birribawong kunwarre dja mak birrikangeborledmeng nuye God. Ngaye marneyime ngudberre, bolkkime ngaye nawu ngawernhkimuk ngahdi kondah dja Jonah nakka wurd walakkih.
MAT 12:42 Dja mak bu kunbarnangarra ngarre bu God ngunyidjadmekenh, daluk ngalbu kawohrnan kore kubolkwarlahkenh kore walem ngarre, wanjh ngaleng ngurridjarrkdolkkan nawu ngurrihdarrkiddi bolkkime. Kaluk ngaleng ngunmulewan ngudberre bu ngudda wanjh ngurriwarre, mak ngaleng kumdolkkang djarrehbeh bu kabibekkan Solomon nawu kore bimarneyolyolmeng kore kunmayali manbu manmakkenh. Wanjh marneyime ngudberre nawu kondah kahdi, nakka wanjh kawernhdokme kabiyurrhke nawu Solomon.” Kuhni wanjh Jesus yolyolmerrinj.
MAT 12:43 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Bu namalngwarre kambebme kore bininj, wanjh nakka kadjalwohre kore kubolkdarleh ngarre dja mak kabolkyawan kore baleh yimankek kangehme, nungka minj kabolkngalke.
MAT 12:44 Wanjh namekbe kunmalng kayime, ‘Mah, wardi ngadjaldurndeng kore kubolkkare kore ngambolkbawongbeh.’ Kaluk bu nahni namalngwarre bu karrurndeng, wanjh kayawoyhbolknan bu kanan kamak rowk, kabolklarrkdi dja mak kabolkbele rowk.
MAT 12:45 Wanjh nungka kare kabendjalkimang birribuyika nawu seven kunmalng birriwernhwarre duninjh, wanjh kumekbe kabirrire bu kabirrini. Kaluk nahni bininj kore birrimarnengimeng, wanjh biwernhmarnekimukmen nuye kunyid. Wanjh kunmekbe karohrok bedberre bininj nawu bolkkime kabirrihni.” Kuhni rowk bu Jesus yimeng.
MAT 12:46 Kaluk bu kunmekbe Jesus benhmarneyolyolmeng bininj nawu kumekbe birrihmirnderri, ngalbu ngalbadjan nuye dja nawu birridanginj wanjh nakka kuberrk birrihdi, kaluk bedda birridjareni birringimeninj ba birriwokdiwirrinj nungka Jesus.
MAT 12:47 Wanjh nakudji bininj bimarneyimeng Jesus, “Ngalbadjan ke dja nawu ngurridanginj kabirrihdi kuberrk, dja kabirridjare ngurriwokdi.”
MAT 12:48 Kaluk nungka yimeng, “Ngalngale ngardduk ngalbadjan? Dja birringalehngale nawu ngaye ngarridanginj?”
MAT 12:49 Wanjh nungka benwiddjuy nawu benbukkabukkani nuye dja yimeng, “Nahni wanjh nawu ngalbadjan dja nawu ngaye ngarridanginj.
MAT 12:50 Kaluk bininj dja daluk nawu kabirrikurduyime kore Kornkumo ngardduk nawu heaven kahni kore kadjare, nakka wanjh ngarridangerrinj, dja ngayekenh ngalbabadjan rowk.”
MAT 13:1 Bu kunmekbe kunbarnangarrakudjini rerrih Jesus wanjh rurrkbawong kore kurrambalk dja wam kore kadjid ngarre manbokimuk, dja kumekbe yerrkang.
MAT 13:2 Wanjh birrimirndewernmerrinj bininj dja birriwakbuyinguneng, dja nungka dolkkang bidbom, yerrkang kore kabbala dahkendanj, dja nawu bininj benbawong birrimhdi kore kukadjid.
MAT 13:3 Kumekbe wanjh Jesus yolyolmeng bedberre kunwern bu benhbukkani kore kunwarlkkaykenh kunwok manbu parables. Wanjh yimeng, “Kandibekka! Bininj nawu farmer wam kore kabbal manmim burriweyi.
MAT 13:4 Kaluk bu mimwehmimweyi, wanjh yikahwi mimwarrhmi kore manbolh, wanjh mayhmayh kumrey mimnguni.
MAT 13:5 Mak yikahwi mimwarrhmerreni kore kuwarddehwardde, kore kunkulk minj manwern yuwirrinj. Wanjh manmekbe manmim werrkwerrk djordmerreni, dja kunkulk minj manwern yuwirrinj bu kanjdji wernhkulkrawinj.
MAT 13:6 Kaluk bu dungbebmeng, manmekbe mankolhde rungi wanjh baldarlehmeni, kaluk kumekbekenh minj wernhdedjmadrawinj kanjdji bu bolkdulubuyi.
MAT 13:7 Mak yikahwi manmim warrawarrhmerreni kore kundalk manbu kinj manmirrhyi. Kaluk mahni kundalkwarre djordmerreni wanjh bidjurrudjudmi manbu manmak mankolhde.
MAT 13:8 Dja yikahwi mimwarrawarrhmi kore kukulkmak wanjh djordmerreni dja marnbuni manmak manme. Yikahwi marnburrinj one hundred dja mak yikahwi manbuyika wanjh marnburrinj sixty dja mak yikahwi thirty. Kaluk wernhyurrhkeng manmim manbu bininj burriweyi.
MAT 13:9 Kaluk ngudda bininj nawu kandibekkan wanjh kandimenmenbekka!”
MAT 13:10 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye Jesus nungka birrimyikang dja birridjawam, “Njalekenh ngudda yihdjalyolyolme kunwarlkkaykenh manbu parables bu yibenhmarneyime nawu bininj?”
MAT 13:11 Kaluk Jesus yimeng, “Ngudda wanjh djarrngbom ngudberre, dja ngaye won ngudberre, ba bu ngurriburrbun manbu manwarlkkaykenh bu ngayolyolme kore God nawu king kawohrnan. Dja nawu birribuyika, nakka wanjh minj kabirriburrbun manbu manwarlkkaykenh kunwok, dja ngaye minj ngabenwoyi.
MAT 13:12 Bininj nawu kabirrimayalibayhme nakka wanjh kabirriwernhburrbun kore kunwern, mak kabirriyawoyhmang nawern. Dja nawu minj kabirriwernhburrbun, mak njalehnjale nawu kabirrikarrme nakka wanjh kabirribalanhmang rowk.
MAT 13:13 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngahyolyolme bu kunwarlkkaykenh kunwok. Kaluk bedda kabirribolknan, dja minj kabirriwernhnan, mak kabirribekkan dja minj kabirriwernhburrkburrkbekkan kore baleh kahkarremenmenyime.
MAT 13:14 Wanjh kunmekbe kabirrihkurduyime kore baleh Isaiah nawu prophet yimeng wanjh makka woybukkenhdanj. Nungka yimeng, ‘Ngudda ngurribekkabekkan munguyh dja minj ngurriwernhburrkburrkbekkan. Mak ngurribolknanganan dja nakka ngurrihdjalmimdubbe rerrih dja minj njale ngurriburrbun.
MAT 13:15 Dja nahni bininj birrikangerayekminj. Bedda birrikanemdubberranj dja mak birrimimdubberranj. Wanjh minj kabirrinan kore kunmim, dja minj kabirribekkan kunkanem dorrengh, dja kabirriburrkburrkbekkan kore kukange. Dja bu birrimayalibayhmeninj, dja birrikanemmakniwirrinj, dja birriburrkbekkayi kore kukange, wanjh kunukka birriburrbuyi bu birrimdurndeyi kore ngaye dja ngabenmarnbuyi.’ [Isaiah 6:9-10]
MAT 13:16 Dja ngudda, wanjh God kunmak kurduyimeng ngudberre, bu ngunmimbayhkeng ba bu ngurrinan, dja ngunkanemmarnbom ba ngurriwernhbekkan.
MAT 13:17 Wanjh marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, birriwern prophets dja nawu birrimakni bininj, bedda birridjareni birrinayi nahni njalehnjale nawu bolkkime ngudda ngurrihnan, dja bedda minj birrinayi. Mak birridjareni birribekkayi manbu bolkkime ngudda ngurrihbekkan, dja bedda burrkyak.
MAT 13:18 Mah. Wanjh ngurribekka kore parable kahmenmenyime manmekbe manwarlkkaykenh kunwok kabiyolyolme nawu mimburriweyi.
MAT 13:19 Manmim manbu warrawarrhmeng kore manbolh, wanjh makka yiman kayime bininj nawu kabekkan kunwok kayolyolme kore God nawu king, dja minj kaburrkburrkbekkan. Wanjh nawu Nawarre Duninjh kamre kahdarrkidmang manmekbe kunwok kore kukange nuye, wanjh kakan.
MAT 13:20 Mak manmim manbu kawarrawarrhme kore kuwarddehwardde, makka wanjh yiman kayime bininj nawu kabekkan kunwok, wanjh werrkwerrk kamenmenbekkan bu kunnjilngmak dorrengh!
MAT 13:21 Kaluk manmekbe kunwok minj kawernhre kanjdji bu yiman kabikangedulubun nawu bininj, mak minj kunkuyeng kani. Kaluk bu kunyid kabebme, dja nawu bininj kabirriyolyolme kore nungka bu maninjmanu kunwokkenh, wanjh werrkwerrk kadjalbawon.
MAT 13:22 Mak manmim manbu warrawarrhmi kore kundalk manbu kinj manmirrhyi, makka yiman kayime bininj nawu kabekkan kunwok, kaluk kambebmerren manbu kunmarrkwarrehni dja njalehnjale namakmak nawu kondah kurorrewaken kabibalbengwarrewon, wanjh kabalbengmidjdan manbu kore bekkang manmak kunwok dja kabidjokohme nawu nawarrehwarre kore kabalburrbun wanjh manbu kunwok minj kadjordmen kore kukange nuye.
MAT 13:23 Dja manmim manbu warrawarrhmi kore kubolkmak, makka yiman bininj nawu kabekkan kunwok wanjh kaburrbun dja kamayalibayhme. Kaluk manmekbe kunwok kadjordmen dja kabalwernmerren kore kukange nuye, bu kawernmerren yiman one hundred, dja mak sixty, mak yikahwi thirty.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng nuye nawu benbukkabukkani.
MAT 13:24 Wanjh Jesus yawoyhyolyolmeng bedberre manbuyika parable manbu kawarlkkayindi, bu yimeng, “Kore God nawu King kawohrnan rowk, nakka yiman kayime bininj nawu mimburriweyi manmimmakni kore kabbal nuye.
MAT 13:25 Kaluk kunmekbeni kukak rerrih, bu nungka kodjkeyonginj, wanjh bininj nawu beneyidkoni kumwam dja mak mimburriweyi manbu manmimwarreni ngarre kundalk kore kumekbe kabbal, dja bu yakwong, wanjh wam.
MAT 13:26 Wanjh kaluk yerrekah, manbu manmimmakni kolhdebebmerrinj dja karrmi manbu manmimkerrnge, dja mak manbu mandalkwarre warridj djordmerrinj.
MAT 13:27 Kaluk nawu bininj nuye kabirrihmarnedurrkmirri birrimyikang dja birrimarneyimeng, ‘Ngudda yirrudji manmak manmim kore kabbal dja makka mak balehbeh mandalkwarre bebmerrinj?’
MAT 13:28 Wanjh nawu bininj yimeng, ‘Nawarre nawu ngaye nganeyidko namekbe nganmarnekurduyimeng kunwarre.’ Dja nawu birrihmarnedurrkmirri namekbe bininj birriyimeng, ‘Yiddok yidjare ngarridalkdurrkmang manbu mandalkwarre bu ngarriwe?’
MAT 13:29 Dja nahni bininj biwokmey, yimeng, ‘Burrkyak. Ngurridjalbawo bu ngurridalkdurrkmang, wanjh kunukka wardi ngurribaldurrkmang manbu mankolhdemak dorrengh.
MAT 13:30 Dja ngurridjalbawo manmekbe mandalkwarre bu kabenedjarrkdjordmen manbu manmimmak dorrengh. Bu kadjolengmen manbu manme, wanjh ngabenmarneyime nawu kabirrihdurrkmirri, bu mandalkwarre werrk kabirridalkyerrkke, kabirridalkrawon kabirridalkdukkan, dja kabirridalkburriwe kore kunak. Wanjh yerreh kabirridukkarrukkan manbu mandalkmak manbu wheat dja kabirrikurrme kore kunrurrk manmekenh ngardduk.’”
MAT 13:31 Wanjh Jesus yolyolmeng manbuyika parable manbu kunwarlkkenh kunwok, yimeng, “Kore God nawu kawohrnan rowk, nakka yiman kayime mustard manmim bu bininj dudji kore kabbal nuye.
MAT 13:32 Kaluk manmekbe manmim manwernhyahwurd duninjh, dja bu kadjordmen, nakka wanjh kawernhdulkkimukmen. Makka walakkih manbu manwern mankolhde kabirrihdudjeng. Bu kadjurlekimukmen wanjh mayhmayh nawern kamre karedmarnbun kore manyenyende ngarre manmekbe kundulk.”
MAT 13:33 Mak kunkudji Jesus yawoyhyolyolmeng bedberre manbadbuyika. Nungka yimeng, “Mak kore God nawu king kawohrnan rowk, makka yiman yeast manbu mannguklurlimikenh kore daluk karawon kandidjawa manwern dorrengh, bu kamarnbun kanguklurlme rowk.”
MAT 13:34 Kuhni rowk wanjh Jesus yolyolmi bu mulewani njalehnjale bedberre nawu birriwern bininj, mak yolyolmi kore benbukkani warridj. Minj yolyolmeninj bu kurobbe, dja yolyolmi manbu kunwarlkkayindi kunwok manbu parables.
MAT 13:35 Jesus kurduyimeng, wanjh makka woybukkenhdanj kunmekbe kore nawu prophet yimeng, “Ngaye kaluk ngadjalyolyolme kore parables manbu kunwok manwarkkayindi. Ngayolyohyolme kurobbe njalehnjale manbu warlkkawarlkkayindi bu kore kunred minj bangmebolkmarnbuyindangimeninj bu kerrngehkenhni.” [Psalm 78:2]
MAT 13:36 Jesus wanjh benbawong kumekbe dja ngimeng kore rurrkngimeng kore kurrambalk. Nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang birrimarneyimeng, “Wardi yiyolyolmen ngadberre bu baleh kahkarremenmenyime manmekbe manbu parable kore yihmulewani manbu kundalkkenh.”
MAT 13:37 Wanjh Jesus yimeng, “Bininj nawu dudji manbu manmimmak kore kabbal wanjh nakka yiman kayime ngaye nawu Bininj Duninjh.
MAT 13:38 Manbu kabbal, makka wanjh mahni kurorre kubolkwarlahkenh, yiman kubolkwarlahkenh rowk. Mak manbu manmimmak, nakka wanjh God nawu king nuye bebeywurd. Dja manbu mandalkwarre, makka bininj nuye nawu Nawarre Duninjh.
MAT 13:39 Mak nawu manmimwarre manbu mimburrihburriweyi, nakka wanjh Namarnde Duninjh. Manbu kore kamimdjolengmen, wanjh kabirrimimmoyhmang manbu wheat ngarre, makka wanjh bu kayiburnbunkenh mahni kurorre. Dja nawu kabirrihdurrkmirri, nakka wanjh God nuye angels nawu kabindimanamang bininj nawu God nuye.
MAT 13:40 Mah wanjh. Manbu mandalk bu kabirridalkmornname bu kabirriwurlhkekenh, wanjh kunmekbe kayime bu kakurduyimerran kore baleh kabolkyimerran bu mahni kurorre kabularrbuyindan rowk.
MAT 13:41 Bu kunmekbe kabolkyimerran, ngaye nawu Bininj Duninjh ngabenmunkewe ngardduk angels nawu ngaye ngawohrnan rowk, ba bu kabirrimang manbu kunwarrekenh rowk nawu benwarrewoni bininj, dja mak kabindimornname birrimekbe bininj nawu birribakkeyi nuye mankarre.
MAT 13:42 Wanjh bedda kabindikukburriwe kore kunak manbu manbirluwern manbu, manbu kahdjalrung, kore kabirridjalnalkbun dja mak kabirridjalwernhyidmebayerren.
MAT 13:43 Dja nawu birrimak bininj, nakka kaluk kabirrikukwolkayindi yiman kayime kundung kore kornkumo bedberre nawu king kawohrnan rowk. Dja ngudda bininj bu kandibekkan, wanjh ngurridjalburrkburrkbekka.” Kuhni bu Jesus benmarneyimeng.
MAT 13:44 Jesus yimeng, “Kore God kawohrnan rowk, nakka yiman kayime njalehnjale yeng namakmak nawu warlkkayindi kore kabbal. Wanjh bu kunbarnangarrakudjini, nakudji bininj ngalkeng namekbe namakmak. Wanjh yawoyhwarlkkang kore manmekbe kabbal. Kaluk nungka njilngmakminj, wanjh wam weykang rowk nawu njalehnjale nungka nuyeni dja bolkbayahmeng manmekbe kabbal.”
MAT 13:45 “Mak kunmekbe rerrih kayime kore God kawohrnan rowk, nakka yiman bininj nawu kaweykan pearl. Nungka wanjh munguyh yawayawani nawu pearls nawu namakmakni.
MAT 13:46 Kaluk bu ngalkeng nakudjini pearl namakkaykenh, wanjh nungka wam weykang njalehnjale nawu nuyeni wanjh wam bayahmeng namekbe nawu pearl mankudjini.”
MAT 13:47 “Mak kore God kawohrnan rowk makka wanjh yiman kayime walabbi rerrih bu bininj kabirridjuhke kore manbokimuk kurrula wanjh kabirrimang nawern djenj nawu kukbubuyika.
MAT 13:48 Kaluk bu kabarlme kore walabbi wanjh bininj kabirridorrorrke kore kukadjid. Wanjh kabirriyerrkan dja kabirrikukdjarrngbun nawu namakmak djenj, nakka birridahkendongi kore kundjabarrk. Dja nawu nawarre djenj, nakka birridjalkukburriweyi.
MAT 13:49 Kaluk kunmekbe kayimerran kore kondah kurorre bu kayiburnbunkenh rowk. Nawu angels wanjh kabirrimre kabenkuklarlmang bedberre nawu birriwarre dja nawu birrimak bininj.
MAT 13:50 Kaluk nawu birriwarre bininj nakka wanjh angels kabindikukburriwe kore manbu kunak kadjalwernhrung, kore kabirrihdjalnalkbun dja kabirriyidmebayerren munguyh.”
MAT 13:51 Wanjh Jesus bendjawam bininj nawu benbukkabukkani nuye, “Yiddok ngurrimayalibayhmeng kore namekbe njalehnjalekenh?” Dja bedda birriyimeng, “Yoh, Ngad ngarriburrbun.”
MAT 13:52 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Kunmekbekenh kunu bininj nawu kabenbukkabukkan mankarre, dja bu kawernhburrbun kore God nawu king kawohrnawohrnankenh, wanjh namekbe bininj yiman rerrih bininj nawu kakarrme kunrurrk, dja kamkan nakerrngkerrnge namakmak dja nakarekare namakmak kore kabendjarrkyo kore kunrurrk nuye.”
MAT 13:53 Bu Jesus burnbom yolyohyolyolmi bedberre manbu parables, wanjh nungka bolkbawong kumekbe.
MAT 13:54 Dja wam kore nuye kunred wanjh kumekbe benhbukkabukkani kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh, wanjh bedda birrikangebarrhmeng dja birriyimeng, “Baleh nahni bininj kahmang manbu kunmayali dja kundulkarre bu kuhni kahkurduyime?
MAT 13:55 Nakka yiddok beywurd nuye nawu carpenter? Dja yiddok ngalbadjan ngalka Mary? Mak yiddok nawu birridanginj nuye nakka James, Joseph, Simon dja Judas.
MAT 13:56 Dja yiddok woybukkih, nawu ngaldahdaluk nuye nakka nahni karrihni kondah? Ngayh! Dja balehbeh nahni bininj mey rowk kore karribekkang dja karrinang?”
MAT 13:57 Wanjh birrinjilngwarreminj bu kunmekbe Jesus kurduhkurduyimi. Dja Jesus benmarneyimeng, “Nawu prophet nakka kabirrikimang kore kubolkwern, dja kore nuye kunred, dja kore nuye namud, nakka kabirridung, dja minj kabirrikimang.”
MAT 13:58 Wanjh nungka minj mak durrkmirriwirrinj manbu kundulkarrekenh kumekbe, dja bedda minj birriwoybukwoyi.
MAT 14:1 Bu kumekbe bolkyimi Herod nawu wohrnani kore kubolkkimuk Galilee, biwobekkang Jesus.
MAT 14:2 Wanjh benmarneyimeng nawu kabirrihmarnedurrkmirri, “Nawu Jesus nakka wanjh John nawu benhkodjdjuhkeyi, nawu kumyawoyhmimbiminj! Kunmekbekenh nungka kahdurrkmirri kundulkarre kunkimuk dorrengh.”
MAT 14:3 Kaluk bu kerrngehkenhni Herod nuye bininj birriberlmey John, birridukkarrukkang wanjh birridangbalhmeng rurrkkerurrkkendi kore prison. Herod benmarneyimeng bu birrikurduyimeng rowk bu ngalmekbekenh daluk Herodias, ngalbu ngalbininjkobeng nuyeni Philip, nawu Herod benedanginj. Dja ngalbu Herod bimey.
MAT 14:4 Kaluk John bihmarneyimi Herod, “Bu yimey Herodias ngunemarrinj, wanjh yibakkeng mankarre.”
MAT 14:5 Wanjh kunmekbekenh nungka Herod djareni bibuyi namekbe John, dja keleni bu benkengehmi bininj birriwern, dja bedda birriyimi John bu nungka prophetni.
MAT 14:6 Wanjh bu bolkyimi kore Herod nuyeni birthday, ngalyaw ngalbu ngaleng ngarreni Herodias bimarneborrkkeng Herod dja mak nawu kumekbe birrihdjarrkni, dja Herod wanjh warnmakminj ngalengngarre ngalyawk.
MAT 14:7 Wanjh nungka wokkurrmerrinj bu njale kabiwon nawu ngaleng kadjare.
MAT 14:8 Kaluk Herodias bibengdayhkeng ngalyaw ngaleng ngarre, dja wanjh ngaleng bidjawam Herod, “Kanwo kunkodj nuye John nawu benhkodjdjuhkeyi. Kaluk kodjdahkendin kore platter.”
MAT 14:9 Wanjh nawu King Herod njilngwarreminj, dja bonj, nungka wokkurrmerrinj dja birriwern birriwokbekkang. Wanjh benwokwong kore ngaleng daluk bidjanwohmeng.
MAT 14:10 Nungka wanjh benmunkeweng djamun nuye bu kabirriyikan John kore kahrurrkkendi wanjh kabirrikomdadjke.
MAT 14:11 Bu kunmekbe birrikomdadjkeng wanjh birrikodjdahkendoy kore platter dja birrikang, birriwong ngalyawk, wanjh balkang biwong ngalbadjan ngalengngarre.
MAT 14:12 Wanjh nawu John nuye benbukkabukkani birrimwam birrikukmey John dja birrikang birrikukdudji. Yerre wanjh birriwam birrimarnemulewam Jesus.
MAT 14:13 Bu kunmekbe Jesus biwobekkang John bu birribom doweng, nungka wanjh bidbom kore kabbala dja rawinj kubolkbuyika djarreh kore minj nangale diwirrinj. Dja birriwern bininj birriwobekkang kore wam, wanjh birrimunkekadjuy kurorre kore birrimdolkkarrinj kubolkbubuyikabeh.
MAT 14:14 Kaluk bu Jesus kumkoluy kore kabbalabeh, nungka bennang birridjalmirndewern birrihmadbuni. Wanjh benkongibom dja benmarnbuni bedberre nawu birridulkkihyoy kumekbe.
MAT 14:15 Kaluk bu balhngokdangeni, nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang Jesus dja birrimarneyimeng, “Minj nangale kondah kayo, dja mak kahngokdan warridj. Dja yibenmunkewemen nawu bininj kabirrire ba kabirribayahme manme bedberre kore kubolkkimuk.”
MAT 14:16 Dja nungka Jesus yimeng, “Minj mak karrbenmunkewe. Dja ngudda ngurrbenwo manme kabirringun.”
MAT 14:17 Wanjh bedda birrimarneyimeng, “Ngad wanjh ngarrihdjalkarrme kunbidkudji kandidjawa dja bokenh djenj.”
MAT 14:18 Kaluk Jesus yimeng, “Ngurrimka manbu kandidjawa dja djenj kore ngaye.”
MAT 14:19 Wanjh benmarneyimeng nawu bininj rowk bu kabirriyerrkarren kore kurralk. Dja mey manbu kunbidkudji kandidjawa dja bokenh djenj, bolknang kaddum, dja bimanjbom Kornkumo manmekbe manmekenh. Wanjh lodbakkeng manbu kandidjawa dja benwong nawu benbukkabukkani nuye, wanjh bedda bindibalwong bininj nawu kumekbe birrihmirnderri.
MAT 14:20 Wanjh birringuneng, dja birriworrkminj rowk. Dja manme manbu minj birriyakwoyi, wanjh nawu benbukkabukkani birridahdahkendoy kore twelve kundjabarrk dja wanjh birribarlkeng rowk.
MAT 14:21 Kaluk nawu binihbininj birrihmirnderri nakka birrimarnburrinj five thousand nawu manme birringuneng dja nawu morlehmorlenj dja wurdwurd nakka minj bindirohrokmeninj dja bedda warridj birringuni.
MAT 14:22 Wanjh kundjalmekbe rerrih Jesus benmarneyimeng nawu benbukkabukkani nuye bu kabirribidbun kore kabbala dja kabirridokme nuye dja kabirridjowkke borledmikenh. Dja nungka Jesus bolkmaddi yerre ba kabenmunkewe nawu bininj bu kabirridokmerren.
MAT 14:23 Bu kunmekbe benmunkeweng, nungka wam nadjalkudji kore kurrulum ba karri yiwarrudj. Dja wanjh ngokko balhngokdangeni, bu Jesus nakudji dingihdi.
MAT 14:24 Kaluk kunmekbe bolkyimi, manbu kabbala wanjh ngokko djorlkmeng dja birrihdi kore djarreh burldjarn manbokimuk. Dja manmekbe kabbala minj mayorrkkadjuyi, kaluk kunmekbe borrolkani manbu manbokimuk.
MAT 14:25 Kaluk bu djarreh kumhkabelni, Jesus wanjh rengehrey kubokehkekeb kore kukku dja benhyikani nuye nawu benbukkabukkani.
MAT 14:26 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birrinang, dja birriwernhkeleminj, dja birriyimeng, “Nakka wanjh mam!” Dja wanjh birrikayhmi kunkele dorrengh.
MAT 14:27 Kaluk Jesus werrkwerrk benmarneyimeng, “Yuwn ngurrikangewarre! Dja ngaye Jesus. Yuwn mak ngurrikele!”
MAT 14:28 Wanjh Peter yimeng, “Nawu Yiwohrnan. Bu woybukkih ngudda, wanjh kanmarneyimen ba ngamre yikan ngudda kore kukku.”
MAT 14:29 Wanjh Jesus yimeng, “Yimray!” Dja Peter koluy kore kabbala dja dengebarnhbarndi kore kukku kubokeb, bu rengehrey biyikani Jesus.
MAT 14:30 Kaluk bu Peter nang manbu kukku dja kunmayorrk bu kimuhkimukmeni wanjh nungka keleminj dja yibmihyibmi kanjdji. Kaluk bikayhmeng Jesus, “Nawu Yiwohrnan kanngehkemen!”
MAT 14:31 Wanjh kundjalmekbe rerrih Jesus berlyirriyonginj dja birrarrkidmey. Wanjh bimarneyimeng, “Njalekenh ngudda kanhkewkme? Yiddok minj kanwernhwoybukwon?”
MAT 14:32 Kaluk bu benebidbom kore kabbala, manbu kunmayorrk wanjh mayorrkdoweng.
MAT 14:33 Wanjh nawu kabbala birrihbarndi birriboddanj nuye Jesus dja birriyimeng, “Woybukkih duninjh ngudda Beywurd nuye God!”
MAT 14:34 Kaluk bu birridjowkkeng borledmikenh, wanjh birribidbom kore kukadjid ngarre Gennesaret.
MAT 14:35 Mak bininj nawu kumekbe birrihni birrikukburrknang Jesus, wanjh birrimulewam bu bindibalmarnewokmunkeweng birribuyika bininj kore kubolkwarlah, bu Jesus kumwam kumekbe, wanjh bindimkang nawu kundjak birrihkarrmi kore nungka.
MAT 14:36 Mak birridjanwohmeng bu nungka benbawoyi nawu kundjak birrikarrmi bu birriwohkarrmeninj kunmadj nuye. Dja nawu birrimadjkarrmi rowk wanjh birrimakminj rowk.
MAT 15:1 Bu kunmekbeni yikahwi Pharisees dja nawu kabindihbukkabukkan mankarre birrimyikang Jesus. Kaluk bedda birrimdolkkang kore Jerusalem. Wanjh birridjawam birriyimeng,
MAT 15:2 “Njalekenh nawu yibenbukkabukkan minj kabirrikurduyime kore nawu mawahmawah kadberre kanwon? Dja wanjh minj kabirribiddjirridjburren werrk wanjh yerre manme kabirringun.”
MAT 15:3 Wanjh Jesus yimeng, “Mak ngudda, njalekenh minj ngurrimarrkmang manbu God nuye mankarre? Wardi ngurridjaldjare ngudberre mankarre.
MAT 15:4 Ngurriburrbun God yimeng, ‘Ngurrbenbenemarrkma ngalbadjan dja kornkumo ngudberre’, dja mak yimeng, ‘nangale bininj nawu kunwarre kabenbenemarneyime nawu ngalbadjan dja kornkumo, wanjh nakka ngurribu karrowen!’ [Exodus 20:12; 21:17]
MAT 15:5 Dja ngudda ngaleng ngurriyime kamak bu nawu bininj kabenbenemarneyime kornkumo dja ngalbadjan, ‘Ngaye ngahkarrme nawu ba benbenebidyikarrmeninj dja wanjh ngokko ngawong God.’
MAT 15:6 Dja kamak bu minj kabenbenenahnan ngalbadjan dja kornkumo nuye. Wanjh ngudda kunu ngurrbenbukkabukkan bininj bu minj kabindimarrkmang ngalbadjan dja kornkumo. Ngudda ngurriwokwe God nuye kunwok dja ngurridjare bininj kabirrimarrkmang manbu ngudberrekih kore ngurrihkurduyime.
MAT 15:7 Ngudda nawu ngurridjalkurrehkurren! Isaiah wanjh mandjad yimeng bu ngudda wanjh ngunhyolyolmi, bu yimeng,
MAT 15:8 ‘Nahni bininj ngandiburlume ngaye, dja nakka kabirriyime kore djal kurrangbeh, dja kore kukange bedberre nakka burrkyak, ngandiwirrihme.
MAT 15:9 Bu kabirrihboddan ngardduk, wanjh djal burudjang. Dja warridj kabindihbukkabukkan mankarrebubuyika manbu djal bininj birrikarremarnbom, dja yuwn bu God nuye!’” [Isaiah 29:13] Kuhni bu Jesus benmarneyimeng.
MAT 15:10 Wanjh Jesus benkayhmeng nawu binihbininj bu birrihmirnderri, wanjh benmarneyimeng bedberre, “Kandibekka dja ngurrimayalibayhmen kore marneyolyolme ngudberre.
MAT 15:11 Manme manbu ngurringun, makka minj ngunmarnbun bu ngurriyimerran ngurriwarre bininj. Dja ngaleng kunwok kore kurrangbeh kambebme, makka wanjh ngunmarnbun ba bu minj ngurrimarneboddan nuye God bu mandjad duninjh.”
MAT 15:12 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye Jesus birrimdarnhyikang wanjh birridjawam, “Yiddok ngudda yiburrbun bu nawu Pharisees birriyidduy kunmekbekenh kore ngudda yiyolyolmeng?”
MAT 15:13 Kaluk Jesus yimeng, “Manbu mankolhdewarre, kore Kornkumo ngardduk kore heaven kahni wanjh minj karrudjindi, wanjh makka mankolhdewarre God karredjmaddurrkmire dja kaburriwe rowk.
MAT 15:14 Wanjh ngurrbenbawo birrimekbe Pharisees. Nakka birrimimdubbe rerrih, dja bu bininj nawu mimdubbe kabiberlkan nabuyika bininj nawu mimbunje, wanjh nakka kabenedjarrkkukwarrhme kore kubolkdjorlok.”
MAT 15:15 Wanjh Peter yimeng, “Kaluk kunukka baleh yiyimeng yiyolyolmeng manmekbe parable kore kunwok kawokwarlkkayindi?”
MAT 15:16 Wanjh Jesus bendjawam nawu benbukkabukkani, “Yiddok ngudda ngurrihdjalmayaliyak?
MAT 15:17 Ngudda minj ngurriburrbun bu manme ngurrikurrme kore kurrang ngudberre wanjh kaballe kore kunnjam wanjh kabalbebme kore kunburrk ngarre?
MAT 15:18 Dja kunwok rowk manbu kambebme kore bininj nuye kurrang, wanjh kambebme kore kukangebeh nuye, dja kabimarnbun ba minj kabimarneboddan nuye God bu mandjad.
MAT 15:19 Kore kukange kanjdjibeh kambebme kunmayali manbu manwarrehwarre, kore bininj kabirriburren, mak kabirrimarnedjirdmarren bininj dja daluk warridj, ngalbininjkobeng dja nabininjkobeng kabenebebbehmang ngalbuyika daluk dja nabuyika bininj, dja mak kabirridjirdmang njalehnjale, dja mak kabirrikurren bu kabirrikowerren, dja mak kabirrimarneyimerren kunwarrehwarre kunwok.
MAT 15:20 Wanjh manmekbe manbu kabenmarnbun bininj bu minj mandjad kabirrimarneboddan God. Bu bininj minj kabirribiddjirridjburren dja manme kabirringun werrk, wanjh nakka minj kuhni kabenwarrewon, dja bedda kabirrimarneboddan nawu God bu djal kunmak.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng.
MAT 15:21 Wanjh Jesus bolkbawong kumekbe kore ningihni dja wam kore kunred bokenh bolkngeyyoy Tyre dja Sidon.
MAT 15:22 Ngalkudji daluk ngalbu yoy kumekbe, wanjh bimarnebebmeng nuye Jesus. Ngalka minj Jewniwirrinj, dja wanjh Canaanbeh. Wanjh bimyikang Jesus dja kayhmikayhmi bu yimeng, “Nawu Yiwohrnan! Ngudda nawu Beywurd nuye David, kankongibu! Dja ngalyaw ngardduk kakarrme namarnde nawu kabiwernhwarrewon, nawu kabihbongkarrme.”
MAT 15:23 Wanjh Jesus minj wokdiwirrinj bu biwokmayi ngalmekbe daluk. Dja wanjh nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang Jesus dja birrimarneyimeng, “Yimarneyimen ngalmekbe daluk kare dja munguyh kanhkadjung dja mak kakayhmire.”
MAT 15:24 Wanjh Jesus bimarneyimeng ngalbu daluk, “God nganmunkeweng kore birridjalkudji bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja bedda kabirrihdjalmayahme yiman sheep.”
MAT 15:25 Wanjh ngalbu daluk bimyawoyhyikang Jesus dja barddurrukkurlhdanj kore kumirrk nuye dja yimeng, “Nawu Yiwohrnan, kanbidyikarrmen!”
MAT 15:26 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yina! Kunukka minj kunmak bu manme ngabenyimang nawu wurdwurd dja ngawe kore duruk bedberre bu kabirribalngun.”
MAT 15:27 Kaluk ngalbu daluk yimeng, “Yoh, nawu Yiwohrnan, dja mak duruk kabirringun manme manbu mandjudjulng kawarrawarrhmerren kore table nawu kawohrnan bedberre.”
MAT 15:28 Wanjh Jesus yimeng, “Daluk! Ngudda kanwernhwoybukwon! Dja kuhni wanjh ngakurduyime kore kandjawam.” Wanjh kundjalmekbe rerrih ngalmekbe daluk ngarre ngalyaw djalmakminj.
MAT 15:29 Bu kumekbe Jesus bolkbawong, nungka wam rengehrey kore kukadjihkadjid ngarre manbu kurulla Galilee. Wanjh balbidbom karrkad kore kurrulum dja kumekbe yerrkang ningihni.
MAT 15:30 Wanjh birriwern duninjh birrimyorrmeng kore nungka, dja bindimkani nawu minj birrireyi dja birridjalngudjyakni, dja nawu birribirlni, birrimimdubbeni, dja nawu minj birriwokdiwirrinj, dja mak birriwern bindimkang bindikurrmeng kore Jesus nuye kurrenge, wanjh nungka benmarnbom rowk.
MAT 15:31 Wanjh nawu birriwern bininj birrikangebarrhmeng bu bindinang birrimekbe birriwokdi nawu minj korroko bu birriwokdiwirrinj. Mak nawu birribirlni, nakka birrimurrngrayekminj. Nawu birringudjwarreni nakka birrirey, mak nawu birrimimdubbeni nakka birribolknani. Bedda wanjh birriburlumeng dja birrimanjbuni God nawu wohrnawohrnani bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
MAT 15:32 Kaluk nawu Jesus benkayhmeng nawu benbukkabukkani nuye dja yimeng, “Ngabenkongibun nahni bininj, dja bedda ngarridjarrkyerrkang bu kunbarnangarra danjbik, mak minj njale birringuyi. Wanjh minj ngadjare ngabenkukmunkewe bu kabirrimarrwere. Wardi kunukka kabirriwohkukmankan bu kabirribalhdokme kured.”
MAT 15:33 Wanjh nawu benbukkabukkani birrimarneyimeng, “Baleh ngarrimang manbu manwern manme ba ngarrbenwon nahni bininj? Ngad djarreh karrihdi dja karribolkbawong kore kururrkwern.”
MAT 15:34 Dja Jesus yimeng, “Baleh kayime manbu manlod kandidjawa ngurrihkarrme?” Bedda birriyimeng, “Kunbidkudji dja bokenh, mak yikahwi kilekilelh djenj.”
MAT 15:35 Wanjh Jesus benmarneyimeng nawu bininj bu kabirriyerrkarren kore kurorre.
MAT 15:36 Wanjh nungka mey manbu seven kandidjdjawa, dja djenj dja biyimanjbom Ngabbard God. Yerre wanjh lahlarlmey manbu kandidjawa wanjh benwong nawu benbukkabukkani nuye nahni djenj dja buriddi. Wanjh bedda bindibalwong bininj nawu kurorre birrihni.
MAT 15:37 Wanjh nawu bininj birringuneng birriworrkminj rowk. Yerre nawu benbukkabukkani nuye birridahdahkendoy dja birribarlkeng seven baskets manbu manme bu yikahwi bininj birribabawong.
MAT 15:38 Kaluk bininj nawu birringuneng maninjmanu manme, nakka bindirohrokmeng four thousand bu djal binihbininj. Kaluk daluhdaluk dja wurdwurd birriraworrinj kumekbe.
MAT 15:39 Bu kunmekbe Jesus benmirndemunkeweng nawu bininj birridokmerrinj kore kured wanjh nungka bidbom kore kabbala dja wam kore kubolkkimuk ngarre Magadan.
MAT 16:1 Nawu Pharisees dja Sadducees wanjh birrimyikang Jesus dja birridjareni birrirohrokmeninj. Dja birridjawam bu kabenbukkan kundulkarre nuye God.
MAT 16:2 Kaluk Jesus yimeng, “Bu kunngol kakurlbakurlbamen bu kabalhngokdan wanjh ngudda ngurriyime manbu mandjewk yak, dja manmak rowk.
MAT 16:3 Dja bu kukabel kunukka ngurriyime mandjewk kamre, wanjh kunukka kangolburlerran dja kangolkurlbamen. Manmekbe wanjh ngurrinan bu ngunbukkan ngudberre kore kungol dja ngurriburrbun kore baleh kamenmenyime. Mak kunmekbe karohrok, bu ngurrinan baleh kore ngahkurduyime bu bolkkime, dja ngudda minj ngurriburrbun kore kahmenmenyime.
MAT 16:4 Birriwern bininj nawu bolkkime kabirrihni wanjh birridjalwarre, dja birrimarneborledmeng kore God. Bedda wanjh kabirridjawayhme ngarre kundulkarre kore God kakurduyime, wanjh bedda minj kabirrimang, dja mandjalkudji kore Jonah bimarnekurduyimerranj.” Wanjh kumekbe Jesus benbawong dja wam.
MAT 16:5 Nawu Jesus nuye benbukkabukkani wanjh birridjowkkeng kore kurrula borledmikenh, dja birribengmidjdanj manbu kandidjawa minj birrikayi.
MAT 16:6 Kaluk Jesus benmarneyimeng, “Ngurrinahnarrimen! Wardi ngundibengwarrewon ngudberre nawu Pharisees dja Sadducees bu kabirriyolyolme ngudberre manbuyika kunwok, yiman kayime mannguklurlmikenh kore kunmayali ngudberre.”
MAT 16:7 Wanjh nawu benbukkabukkani birrimarneyimerrinj bu baleh menmenyimeng, dja birriyimeng, “Nungka kuhni yimeng bu ngarribengmidjdanj manme minj karrimkayi.”
MAT 16:8 Dja Jesus burrbuni bu bedda birrihyolyolmi wanjh bendjawam, “Aba, ngudda nawu minj kandiwernhwoybukwon! Njalekenh ngudda ngurrihyolyolme bu manme minj ngurrimkayi?
MAT 16:9 Dja yiddok ngurrihdjalmayaliyak munguyh? Ngurriburrbun manbu kunbidkudji kandidjawa kore karrbenworrkmiwong 5000 bininj? Mak ngurriburrbun bu ngudda ngurrihmoyhmangi yikahwi manme kore birrihbawoni manbu kumdolkkang kore kunbidkudji kandidjawa?
MAT 16:10 Mak ngurriburrbun manbu seven kandidjawa kore karrbenworrkmiwong 4000 bininj dja nawern baskets ngurrihdadahkendoy kore birribabawong?
MAT 16:11 Wanjh ngaye minj ngayolyolmeninj ngudberre manbu kandidjawakenh! Njalekenh ngudda minj ngurriburrbun? Ngaye ngahyime ngudberre bu ngurrinahnarrimen bedberre nawu Pharisees dja Sadducees kore kabirriyolyolme, wanjh yiman kayime mannguklurlmikenh.”
MAT 16:12 Wanjh kumekbe nawu benbukkabukkani nuye birriwohburrbom bu Jesus minj yolyolmeninj manbu kandidjawa kahnguklurlke dja nakka wanjh benhmarneyimi bu kabirrinahnarren bedberre nawu Pharisees dja Sadducees bu kabindibukkabukkan.
MAT 16:13 Bu Jesus kumwam kore kunred ngarre Caesarea Philippi, wanjh bendjawam nawu benbukkabukkani nuye, yimeng, “Kaluk baleh bininj rowk kabirriyime bu ngayekenh, nawu Bininj Duninjh?”
MAT 16:14 Wanjh nawu benbukkabukkani birriyimeng, “Yikahwi kabirriyime ngudda wanjh John nawu kabenkodjdjuhke. Dja birribuyika kabirriyime ngudda wanjh Elijah, dja mak birribadbuyika kabirriyime ngudda Jeremiah, dja nuk kunubewu prophet nawu nabuyika. Kunekke kabirriyime ke.”
MAT 16:15 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Dja ngudda, baleh ngurriyime yimankek ngaye nangale?”
MAT 16:16 Wanjh Simon Peter yimeng, “Ngudda wanjh Christ, ngudda Beywurd nuye God nawu kadjalmimbi munguyh.”
MAT 16:17 Wanjh Jesus yimeng, “Simon nawu beywurd nuye Jonah! God ngunmarnekurduyimeng kunmak, dja makka minj nangale bininj ngunbukkayi. Dja nakka djal Kornkumo ngardduk nawu heaven kahni, ngunbukkang bu ngaye nangale.
MAT 16:18 Wanjh ngaye ngeykurrme Peter, kore kamenmenyime ‘Kunwardde’. Kaluk kore kondah kunwardde ngaye ngamarnbun manbu ngarre yiwarrudj, kaluk manbu kundulkarre ngarre hell makka minj kangurdke.
MAT 16:19 Mak ngaye won nawu keys kore ngaleng ngarre God kawohrnan rowk. Ngudda yibenbalwokrayekwon bininj nawu kondah kurorre ba bu kabirriburrbun kore God nawu kahni heaven wanjh yingkihwokrayekwong bedberre kore kunmakkenh dja kore kunwarrekenh.”
MAT 16:20 Wanjh Jesus benwokrayekwong nawu nuye benbukkabukkani bu minj nangale kabirrimarneyime bu nungka nawu Christ.
MAT 16:21 Bu kunmekbe bolkyimi Jesus wanjh dedjingmey benbengdayhkeng nawu benbukkabukkani nuye bu nungka kare kore Jerusalem, kore nawu dabborrabbolk kabirrihwohrnan, mak nawu birrikihkimuk priests, dja mak nawu mankarre kabindihbukkabukkan, bu kabirridarrkidmang, dja kadjakbekkan kunwernkenh. Nungka mak benmarneyimeng bu birrimekbe bininj kabirribun karrowen, dja bu kunbarnangarra danjbik wanjh God kabirrolkkahywe kore kumidjbeh.
MAT 16:22 Wanjh Peter bimey Jesus dja binameng, wanjh bimarneyimeng bu yuwn kunukka kahyime. Dja yimeng, “Aba, burrkyak nawu yiwohrnan! Kuhni minj kakurduyimerran ngudda ke!”
MAT 16:23 Kaluk Jesus borledmeng, bimarneyimeng Peter, “Ngudda yiman Satan nawu namarnde duninjh, dja yiray, kanbawo! Ngudda yidjare kanhmirrkdabke dja yihburrbun yiman bininj kore kabirrihburrbun, dja minj yidjalburrbun njalehnjale nawu nuye God.”
MAT 16:24 Wanjh Jesus benmarneyimeng nuye benbukkabukkani rowk, “Bininj nawu kadjare nganmunkekadjung, wanjh nakka bawo njalehnjale nawu kahdjare, dja ngorrma manbu kundulk cross wanjh nganmunkekadju ngaye.
MAT 16:25 Mak bu ngudda ngurridjare bu ngurrikanjngehkerren, wanjh kunukka ngurridjalmalngdowe. Dja bu ngurrikanjkurrmerren kore ngundibun bu ngayekenh, wanjh kunukka ngurridjalmalngmimbimen.
MAT 16:26 Kaluk njale kunmak kabimarnekurduyimerran bininj nawu kamang njalehnjale rowk manbu kondah kurorrebeh bu kadjalmalngdowen? Yiddok bininj kabayahme nuye kunmalng ba bu kamalngdurndiwerren?
MAT 16:27 Ngaye nawu Bininj Duninjh ngamyawoyhdurndeng, ngardduk Kornkumo nuye kunmakmak dorrengh, dja angels warridj ngarrimre. Bu kunmekbe kabolkyimerran, ngaye wanjh ngabenbebbehwon bininj rowk nawu kahdjedjenyo bedberre kore kunmak birrikurduyimeninj.
MAT 16:28 Dja marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, yikahwi bininj nawu kondah kabirrihdi, nakka minj kabirribangmedowen dja kabirrinan werrk nawu Bininj Duninjh bu kamre kore kadjalwohrnan rowk.”
MAT 17:1 Bu six kunbarnangarra yimerranj, Jesus benkang Peter, James dja John, nawu James benedanginj, wanjh birriwam kore manwarddekuyeng birribidbom kore birridjalkudji birridi.
MAT 17:2 Kaluk kore kumirrk bedberre birrimekbe nawu benbukkabukkani, wanjh Jesus nuye kunburrk kukborledkerrinj; manbu kunkeb nuye mak kebwolkayindi yiman kundung, dja kunmadj nuye nakka madjbami yiman kore kahbolkwolkayindi.
MAT 17:3 Wanjh kundjalburrikudji bindinang Moses dja Elijah bu birrihwokdi Jesus.
MAT 17:4 Wanjh Peter bimarneyimeng Jesus, “Nawu Yiwohrnan, kunukka kamak bu ngad kondah karrihni. Dja bu ngudda yidjare, wanjh ngamarnbun danjbik kudjurle, wanjh nakudji nawu ngudda ke, nabuyika Moses nuye mak nabadbuyika Elijah nuye.”
MAT 17:5 Kaluk bu kunmekbe Peter wokdihwokdi, manbu kumhngolbami kunngol benbarrkbom. Wanjh kore kungolbeh kumwokdanj yimeng, “Nahni ngardduk Beywurd nawu nganjilngmak nuye dja ngamarnedjare warridj. Dja wanjh nungka ngurribekka!”
MAT 17:6 Kaluk nawu benbukkabukkani bu birriwokbekkang, bedda wanjh birriwernhkeleminj dja birridjalmankang kurorre, dja birridjalrorrenang kanjdji.
MAT 17:7 Dja Jesus benyikang wanjh benkarrmeng dja yimeng, “Ngurridolkka! Yuwn ngurrikele.”
MAT 17:8 Bu kunmekbe birridolkkang bedda birribolknang dja birridjalnang Jesus nakudji dingihdi.
MAT 17:9 Wanjh bu kunmekbe birrimhkolungi kuwarddebeh, Jesus benbengdayhkeng, “Yuwn nangale ngurrimarnemulewan kore ngurrinang dja ngaleng kandimulewan yerre bu God ngandolkkayhwe ngaye nawu Bininj Duninjh kore kumidjbeh.”
MAT 17:10 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birridjawam Jesus birriyimeng, “Njalekenh nawu mankarre kabindihbukkan kabirrihyime bu Elijah kamdokme werrk?”
MAT 17:11 Kaluk Jesus yimeng, “Bedda wanjh mandjad birriyimeng bu Elijah kamre dja kayawoyhmarnbun rowk kore warrewarreminj.
MAT 17:12 Dja ngaleng wanjh marneyime bu nawu Elijah ngokko kumwam, dja bedda minj birrikukburrknayi. Bedda birridjalkurduyimeng nuye kore birridjareni birrimarnekurduyimeninj. Wanjh bu kaluk kunmekbe rerrih wanjh karohrok bu nganmarnekurduyimerran ngaye nawu Bininj Duninjh bu ngadjakbekkan kore kubid bedberre.”
MAT 17:13 Wanjh kumekbe nawu benbukkabukkani nuye birrimayalibayhmeng bu Jesus bihyolyolmi Elijah, wanjh kunu benbengdayhkeng bu Johnkenh nawu Benkodjdjuhkeyi bininj.
MAT 17:14 Bu Jesus dja benbukkabukkani nuye birrimdurndi kore bininj birriwern birrihmirnderri, wanjh nakudji bininj bimyikang Jesus dja boddanj kanjdji kore kumirrk nuye.
MAT 17:15 Dja yimeng, “Nawu Yiwohrnan, yikongibu ngardduk beywurd. Nungka kahkarrme kundjak kore kunkodjkulu, dja kahdjakbekkan kunkimuk, mak munguyh kahkukwarrhme kore kunak dja kore kukku.
MAT 17:16 Wanjh ngamkang kore nawu yibenbukkabukkan dja bedda minj birrimarnbuyi dja birribarabom.”
MAT 17:17 Wanjh Jesus yimeng, “A! Ngudda bininj minj kandiwernhwoybukwon. Yiddok munguyh ngaye karrihdjarrkni kondah kurorre? Dja kandinjilngwarrewon. Wanjh ngurrimka kondah kore ngaye.”
MAT 17:18 Kumekbe Jesus bimarneyimeng nawu namarnde ningihni kore wurdyaw. Wanjh nawu namarnde kumbebmeng, dja nawu wurdyaw djalmakminj kundjalmekbe rerrih.
MAT 17:19 Kaluk bu yerrekah nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang Jesus kore nakudji ningihni dja birridjawam, “Njalekenh bu ngad minj ngarribebkemeninj nawu namarnde?”
MAT 17:20 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngudda minj kandiwernhwoybukwoyi. Dja marneyime ngudberre bu woybukkih, bu kandiwoybukwon djal walakkih, bu djal kunyahwurdkenh kandiwernhwoybukwon, wanjh bonj, ngurrimarneyime manbu mandulum bu kahderrehme kumekbe kore kahdi dja karrangen kubuyika. Wanjh kunukka kadjalkurduyimerran bu kandiwernhwoybukwon. Wanjh minj mak ngurribarabun kore ngurriyime.
MAT 17:21 Nahni namarnde nawu bolkkime ngurribebkemeninj, wanjh bu ngurribawon manme ba bu ngurridi yiwarrudj kunkuyeng, wanjh kuhni bu ngurribebke nanihnjanu nawarre.”
MAT 17:22 Bu Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birrihmornnamerreni kore kubolkkimuk Galilee, wanjh nungka yimeng bedberre, “Bininj wanjh ngandikukweykan ngaye nawu Bininj Duninjh, dja ngandibidkenwon birriwarre bininj.
MAT 17:23 Wanjh bedda ngandibun, dja ngarrowen. Kaluk bu kunbarnangarra danjbik wanjh God nganyawoyhdolkkayhwe dja ngarrarrkiddi.” Wanjh bu kuninjkunu birribekkang nawu benbukkabukkani nuye bedda wanjh birriwernhnjilngwarreminj.
MAT 17:24 Kumekbe bu Jesus dja bininj nawu benbukkabukkani nuye birrimwam kore kunred Capernaum, bininj nawu birrihmangi tax kore ngarre temple birrimyikang Peter. Dja birrimarneyimeng, “Yiddok nawu ngunhbukkabukkan ngudberre minj kahkarremulewan nawu tax nawu kunwardde ngarre temple?”
MAT 17:25 Wanjh Peter benwokmey, yimeng, “Yoh, nungka wanjh kahkarremulewan mahni manbu tax.” Bu bedda birrimdokmeng kured, Jesus bimyikang Peter dja bidjawam, bu yimeng, “Simon, ngudda baleh yiyime? Yiddok nawu kabirrihwohrnawohrnan kondah kurorre kabirrihni, yiddok bedda kabirrihmang nawu tax bedberre bebeywurd bedberre, dja mak bininj nawu birribubuyika?”
MAT 17:26 Wanjh Peter yimeng, “Nakka nawu birriredbubuyika kabirrihkarremulewan.” Wanjh Jesus yimeng, “Dja nawu bebeywurd bedberre nakka wanjh bedda minj kabirrikarremulewan.
MAT 17:27 Wanjh ngad minj karridjare bu karrbenwarrewon nawu bininj kabirrikukmang tax bolkkime. Wanjh yiray, yiyarldjuhke wakkidj kore manbokimuk, dja yimang nawu djenj kaluk bu kunmekbe yimang nakudji. Yirrangbarrkemen namekbe djenj, dja yinan kumekbe coin nakimukkenh. Wanjh yika namekbe coin ba bu yikarremulewan nawu tax, ngudda dja ngaye ngarrku.”
MAT 18:1 Bu kunmekbe bolkyimi nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang Jesus dja birridjawam bu nangale kunubewu nawernhkimuk kore heaven.
MAT 18:2 Wanjh Jesus bikayhmeng wurdyaw nawu kumwam dja bikurrmeng bu danginj kore kumirrk bedberre nawu benbukkabukkani.
MAT 18:3 Dja yimeng, “Ngaye marneyime ngudberre, bu minj ngurriborledkerren dja ngurriyimerran yiman wurdwurd, wanjh ngudda minj ngurringimen kore heaven, kore God nawu King duninjh kawohrnan.
MAT 18:4 Bininj nawu minj kaburlumerren, dja kadjaldi yiman nahni wurdyaw, wanjh nakka nawernhkimuk duninjh kore God kawohrnan rowk.”
MAT 18:5 “Mak bu ngurrbenkimang nawu wurdwurd kore ngaye kunngeykenh, wanjh kunukka ngaye wanjh kimang ngudberre warridj.
MAT 18:6 Dja kunukka kadjalwarre duninjh bininj nawu kabibukkan nadjalkudji wurdyaw ngardduk bu kabalyime kunwarre. Nahni bininj nakka wanjh kamak bu kadjaldjuhmen kore kurrula, kaluk manwarddekimuk dorrengh kakomdukkayindi!” Kuhni bu Jesus yimeng bedberre.
MAT 18:7 Wanjh Jesus yawoyhyimeng, “Wanjh kunwarre duninjh kabenmarnbun bininj bu kunwarre kabirribalyime. Wanjh mahni kunred bolkwowarreminj kunmekbekenh! Kunwarre wanjh kamre munguyh, dja bininj nawu kamkan kunwarre wanjh kunwarre duninjh kabimarnekurduyimerran nuye!
MAT 18:8 Mah, wanjh kandibekka! Bu kunbid dja kundenge ke ngunmarnbun bu kunwarre yiyime wanjh yidjobkemen dja yiburriwemen. Wardi bu yibidkudji, dja yirrengekudji, dja kunukka kadjalmak bu yiwe yikahwi kunburrkbeh ke ba bu yidarrkiddi munguyh. Dja bu yikarrmeninj bokenh kunbid dja bokenh kundenge dja yidjareniwirrinj yidjalwarreniwirrinj, wanjh kunukka God ngunkukburriwemeninj kore kunak manbu kadjalrung munguyh.
MAT 18:9 Mak bu kunmim ke ngunmarnbun kunwarre yiyime, wanjh yimimbebkerrimen, dja yidjalburriwe ke kunmim mankudji ba bu yirrarrkid munguyh munguyh. Dja bu yikarrme bokenh kunmim, dja yidjalwarre, ngunkukburriwe kore kunak ngarre hell.” Kuhni bu Jesus benmarneyimeng.
MAT 18:10 Jesus yolyolmeng bedberre, dja yimeng, “Ngurrinahnarrimen. Ngudda yimankek ngurriyime nahni wurdwurd minj birrikuken. Wanjh bengdayhke ngudberre bedda kabindikarrme angels kore heaven kabirrihni nawu kabirrihkebnan God nawu Kornkumo ngardduk.
MAT 18:12 Mah, dja ngurrimenmenbekka. Bu bininj kakarrme 100 mayh nawu sheep, dja nakudji kabengmayahme, wanjh nungka kabenbawon nawu ninety nine kore kurrulum dja kare kayawan nadjalkudji nawu kukbengwabom.
MAT 18:13 Dja marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, bu kunmekbe kangalke nawu kukbengmayahmeng, wanjh kunukka nungka kanjilngmakmen dja minj kabenburrbun birribuyika mayh nawu birrihdarnhdi.
MAT 18:14 Wanjh kunmekbe rerrih kadjalrohrok nuye nawu Kornkumo ngudberre kore kahni heaven wanjh minj kadjare nawohkudji nayahwurd nuye kabalbengmayahme.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng.
MAT 18:15 Jesus yawoyhyimeng bedberre, “Bu nabuyika bininj nawu nganwoybukwon ngaye, ngunmarnekurduyime kunwarre, wanjh yiray yimarneyimen bu nakudji kahdi. Bu yiman nungka ngunbekkan, wanjh kunukka yibidyikarrmeng dja nungka kayimerran bu ngunedanginj bulkkidj duninjh.
MAT 18:16 Dja bu minj nungka ngunbekkan, yibenbeneka benebokenh dja mak wardi birridanjbik bininj nawu ngandidjarrkwoybukwon ngaye Jesus, dja ngurridjarrkray bu nguneyawoyhwokdi namekbe nawu ngundjalwarrewong, dja mak birrimekbe nawu ngurridjarrkre wanjh ngundibekkan. Ngurriburrbun kore kabimbuyindi, kayime, ‘Bu benebokenh dja nuk birridanjbik bininj kabirridjarrkmulewan bu birridarrkidnang, wanjh kunukka kunwoybuk kabirriyime.’ [Deuteronomy 19:15]
MAT 18:17 Dja bu ngundjaldahme ngudberre, wanjh ngurrbenmarneyimen birriwern nawu yiwarrudj bedberre warridj. Dja bu kabendahme nawu yiwarrudj bedberre bu minj kabenbekkan, wanjh ngurrimarneyime bu namekbe bininj kayimerranj yiman kayime nawu bininj kahmang tax, dja nuk yiman bininj nawu minj kabiwernhburrbun God duninjh.
MAT 18:18 Wanjh woybukkih duninjh marneyime ngudberre, bu ngudda ngurrikarremarnbun kondah kore kurorre, wanjh God nungka ngokko karremarnbom kore heaven.
MAT 18:19 Dja mak bengdayhke ngudberre kore kamenmenyime. Bu bininj bokenh kondah kurorre ngurrihni kabenewokmarnburren kore njalehnjalekenh bu yiwarrudj kabenedi, wanjh nawu Kornkumo ngardduk kahni kore heaven kabenbenedjalwon nawu njale kabenedjawan bu kabenedi yiwarrudj.
MAT 18:20 Kuhni bu djalwoybukkih yiman benebokenh mak yika birridanjbik bininj kabirrimre kabirridjarrkdi kore kunngey ngaye ngardduk, wanjh nakka ngaye dorrengh ngarrihdjarrkdi.”
MAT 18:21 Wanjh nawu Peter bimyikang Jesus dja bidjawam, “Nawu Yiwohrnan, baleh kab kayime ngaye ngarohrokme bu ngamarnebengmidjdan ngardduk nawu nganedanginj, bu nungka kunwarre nganmarnekurduyime ngardduk? Yiddok kamak ngamarnebengmidjdan nuye bu ngayime sevenkah?”
MAT 18:22 Wanjh Jesus yimeng, “Dja marneyime, minj mak kore seven bu yimarnebengmidjdan nuye dja kundjalwern ngarre, yiman seventy-seven.
MAT 18:23 Kandibekka. Ngurriburrbun kore God nawu kawohrnan rowk, wanjh yiman kayime nawu king nawu kondah kurorre kahni, nawu benmarneyimeng bu bolkyimerranj nawu birrihmarnedurrkmirri nawu bedmanwali birrikarremulewayi kore nungka benwoni.
MAT 18:24 Bu kunmekbe dedjingmey bu kurduyimeninj, wanjh bininj birrimyingimeng nakudji bininj nawu minj bikukwoyi nawern million dollars bu bikarremulewayi nawu king.
MAT 18:25 Wanjh namekbe bininj minj kukkarrmeninj nawern kunwardde bu bikarremulewayi nawu king. Wanjh nawu king benmarneyimeng nawu birribuyika bu nungka kabirrikukweykan mak ngalbininjkobeng nuye dja mak wurdwurd dorrengh nuye, dja mak njalehnjale nungka nuye rowk ba bu king kakukmang money nuye kore nawu bindikukbayahmengbeh nahni bininj dja namud dorrengh.
MAT 18:26 Wanjh nawu bininj bimarnebarddurrukkurlhdanj nuye, dja bimarnekongiburrinj nawu king, yimeng, ‘Kankongibu! Dja med! Kaluk karremulewan kunwardde rowk nawu minj kukwoyi!’
MAT 18:27 Wanjh nawu king bikongibom namekbe bininj, bimarneyimeng bu minj kabikarremulewan, dja bidjalbawong bu wam.
MAT 18:28 Kaluk bu nahni bininj bebmeng kore king bibawong, wanjh bingalkeng nabadbuyika bininj nawu minj bikarremulewayi nungka nadjalyahwurd nawu kunwardde. Wanjh nungka biberlmey bikomdjuwimeninj, wanjh wernkih bimarneyimeng, ‘Kankarremulewa nawu ngudda minj kankukwoyi!’
MAT 18:29 Kaluk nahni nabuyika bininj bimarnemankang kanjdji dja bimarnekongiburrinj nuye, bu bimarneyimeng, ‘Kankongibu dja kaluk karremulewan nawu kunwardde, minj nawu kukwoyi.’
MAT 18:30 Kaluk nawu nayungkihni bininj nakka minj bibalkongibuyi nawu nabuyika. Dja nahni bininj nawu king bibawong, wanjh nungan benmarneyimeng djamun bu birrikurrmeng nabuyika bininj kore kahrurrkkendi prison wanjh bu kayakwon rowk kore kabikarremulewan wanjh kunukka kamak kabirrimunkewe kare.”
MAT 18:31 “Kaluk birribuyika bininj nawu birrimarnedurrkmirri king, bu birrinang baleh kurduyimerranj, wanjh bedda birrinjilngwarreminj. Dja birriwam birrimarnekarremulewam rowk nawu king.
MAT 18:32 Wanjh nawu king bikayhmeng namekbe nayungkihni bininj nawu kabihmarnedurrkmirri, dja mak bimarneyimeng, ‘Ngudda nawu yidjalwarreni bininj! Bu ngudda kanmarnekongiburrinj ngardduk wanjh ngaye marnebengmidjdanj ke kore minj kankarremulewayi, dja mak marneyimeng bu minj kanbalyawoyhkarremulewan.
MAT 18:33 Dja ngudda wanjh yidjalkongibuyi nawu namekbe bininj nawu ngunedjarrkdurrkmirri, bu yiman ngaye yiman kongibom ngudda!’ ”
MAT 18:34 “Wanjh nawu king yidduy duninjh dja bikurrmeng kahrurrkehrurrkkendi kore prison, ba bininj kabirribun nawu prison kabirridurrkmirri, kaluk bu nungka kayakwon rowk bu kabikarremulewan nawu minj bikarremulewayi.”
MAT 18:35 Dja Jesus benmarneyimeng, “Mah, ngudda wanjh ngurriburrkburrkbekka! Bu bininj nawu ngunedanginj ngunwarrewon, wanjh yidjalmarnebengmidjda kore kukange ke. Dja bu burrkyak, wanjh ngardduk Kornkumo kore heaven kahni, wanjh kakurduyime karohrok ke bu namekbe king nawu kondah kurorrebeh.”
MAT 19:1 Bu Jesus burnbom kore kuhni yolyohyolyolmi bedberre, wanjh nungka bolkbawong kore Galilee dja wam kore kunred ngarre Judea, kaluk kore borledmikenh ngarre Jordan mankabo.
MAT 19:2 Wanjh birrimirndewern bininj birrimunkemey dja wanjh nungka kumekbe benhmarnbuni nawu birridulkkihni.
MAT 19:3 Wanjh yikahwi Pharisees birrimyikang Jesus dja yimankek birrikowemeninj bu birrirohrokmeninj. Birriyimeng, “Yiddok kuhni kamak bu bininj kabibawon ngalbininjkobeng nuye bu nungan kadjare kare bu djal njalehnjalekenh?”
MAT 19:4 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Ngudda wanjh ngurrinang kore djurra, bu kayime, ‘Bu kerrngehkenh duninjh God nawu marnbom yehyeng rowk, wanjh benbenemarnbom narangem dja ngaldaluk.’ [Genesis 1:27]
MAT 19:5 Wanjh God yimeng, ‘Bininj wanjh kabenbenebawon ngalbadjan dja kornkumo dja kare kabenemarren ngalbu ngalbininjkobeng nuye, wanjh kabenemarnburren bu beneburrkkudji.’ [Genesis 2:24]
MAT 19:6 Mak minj kabenemarnburren benebokenh, dja nakka kunburrk bokenh kabenemarnburren bu kabenekudjihmen. Wanjh God benbenemarnbom bu benekudjihminj, dja yuwn nangale bininj kabenbeneyarlarrke.”
MAT 19:7 Wanjh nawu Pharisees birriyimeng, “Dja njalekenh mak Moses kurrmeng kunwok bu bininj kabibawon nuye ngalbininjkobeng, wanjh kabidjalwon djurra nawu kabibawonkenh dja kabidjalmunkewe.”
MAT 19:8 Kaluk Jesus yimeng, “Moses yimeng kamak bu ngurrbenbawon nawu ngalbihbininjkobeng ngudberre bu kuhnikenh ngudda wanjh ngurrikangerayek bininj, dja ngudda minj ngurrimarrkmayi God nuye kunwok. Dja manbu ngurribaworrenkenh, makka minj kurduyimerrangimeninj bu kerrngehkenh duninjh.
MAT 19:9 Wanjh marneyime ngudberre, bu nangale nawu kabibawon ngalbininjkobeng nuye bu djal burudjang, dja kabibalmang ngalbuyika daluk wanjh kunukka kunwarre kakurduyime. Kaluk ngahli ngalbininjkobeng nawu bibawong, wanjh minj beneyuwirrinj nabuyika bininj.”
MAT 19:10 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birrimarneyimeng, “Bu kunmekbe kayimerran berrewoneng bu bininj dja dalukkenh, wanjh kunukka mak minj karrimarren munguyh!”
MAT 19:11 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Kandibekka. Minj birriwern rowk kabirrimarrkmang mahni kunwok ngaye marneyime bolkkime, dja God benmarnbom bu yikahwi bininj kabirrimarrkmang.
MAT 19:12 Ngayime kakarrebuyika kore njalekenh nawu bininj minj kabindimang daluk. Yikahwi bininj bu kore birridanginjbeh, wanjh minj kabirrikarrme bu kabindibornan wurdwurd. Bedda wanjh birrimanembeywurdyak. Yikahwi nawu minj kabeneyo daluk, wanjh bininj bindimarnbom bu birriyimerranj. Dja mak birribuyika nawu minj kabirridjare bu daluk bindimang bu kuhnikenh kabirridjaldjare kabirrimarnedurrkmirri kore God kawohrnan rowk. Wanjh bininj nawu kadjare kamarrkmang maninjmanu kunwok manbu kabirrimarrenkenh, wanjh kamak, kadjalmarrkmang.” Kuhni bu Jesus benmarneyolyolmeng.
MAT 19:13 Wanjh birriwern bindimkang wurdwurd bedberre kore Jesus ba kabidkurrmerren dja yiwarrudj karri bedberre. Kaluk nawu benbukkabukkani nuye wanjh bindidungi.
MAT 19:14 Dja wanjh Jesus yimeng, “Ngurrbenbawo nawu wurdwurd kabirrimre kore ngaye! Dja yuwn ngurrbendenghke. Kaluk wurdwurd wanjh kabirrihni kore God kawohrnan rowk, dja mak bininj warridj nawu kabirriyimerran yiman birrimekbe wurdwurd.”
MAT 19:15 Wanjh bu kunmekbe Jesus bidkurrmerrinj bedberre nawu wurdwurd, wanjh nungka kumekbe bolkbawong wam.
MAT 19:16 Bininj nakudji bimyikang Jesus dja bidjawam, “Nawu kanhbukkabukkan, baleh kore kunmak ngakurduyimen bu ngamalngdarrkid bu munguyh munguyh?”
MAT 19:17 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Njalekenh kanhdjawan bu kunmakkenh? God nadjalkudji namak. Dja bu yidjare yirrarrkiddi munguyh, wanjh yidjalmarrkma kore mankarre God nuye kahyime.”
MAT 19:18 Kaluk nawu bininj yimeng, “Baleh manbu manngale mankarre?” Dja Jesus yimeng, “Ngudda minj nangale yibun yikukkurrme. Yuwn bu mak yimarnedjirdmang daluk ngalbu nuye nabuyika bininj. Yuwn bu mak yidjirdmang njalehnjale. Yuwn bu yibenmarnekurren birribuyika bininj.
MAT 19:19 Dja warridj yibenbenemarrkma ngalbadjan dja kornkumo ke, dja yimarnedjarenin nawu nguneredbo yiman kayime bu yingandeleng yimarnedjaremerren.” [Exodus 20:12; Leviticus 19:18]
MAT 19:20 Wanjh nawu nayawurrinj yimeng, “Ngaye ngamarrkmey rowk nahni njalehnjale. Dja balehwali mak ngakurduyime?”
MAT 19:21 Jesus yimeng, “Bu ngudda yidjare yimarnburren nawu nadjalmak bininj, wanjh yiray yiweykan njalehnjale nawu yihkarrme, mak nawu kunwardde wanjh yibenwo nawu birrimarladj. Bu kuhni ngudda yikurduyime, wanjh kunukka namakmak yikarrme kore heaven. Wanjh yerreh yimbalre wanjh ngaye kanmunkekadjung.”
MAT 19:22 Kaluk bu kunmekbe bekkang nawu nayawurrinj, nungka njilngwarreminj, dja nungka kaluk nakukenni.
MAT 19:23 Wanjh Jesus benmarneyimeng nuye benbukkabukkani, “Marneyime ngudberre woybukkih duninjh, kuhni wanjh kadjalkarrerayek nuye nawu nakuken bininj bu kangimen kubolkmak heaven kore God kawohrnan rowk.
MAT 19:24 Yoh, marneyime ngudberre kunukka mayh nakimuk nawu camel minj kangimen kore kahdangurrk manbu kururrk, bonj, dja burrkkimuk. Wanjh kadjalrohrok nawu nakuken bininj minj kangimen kore God nuye kubolkmak.”
MAT 19:25 Bu Jesus nuye benbukkabukkani kunmekbe birribekkang, wanjh bedda birrikangebarrhmeng dja birridjawam, “Bu kunmekbe, wanjh nangale nawu God kabingehke?”
MAT 19:26 Dja Jesus bennanganang, wanjh yimeng, “Kuhni wanjh bininj minj kabirrikurduyime, dja ngaleng God nadjalkudji bu kadjalkurduyime rowk kore njalehnjalekenh.”
MAT 19:27 Wanjh Peter bimarneyimeng Jesus, “Ngad ngarribawong njalehnjale dja ngudda ngundimunkekadjung. Wanjh ngad mak njale ngarrimang?”
MAT 19:28 Kaluk Jesus benmarneyimeng, “Ngaye marneyime bu woybukkih duninjh, kalukburrk bu yerrekah, bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngayerrkan kore throne ngardduk kore heaven, wanjh ngudda nawu ngaye kandihmunkekadjungi, wanjh ngurriyerrkan kore twelve thrones, dja ngurrbendjadmekenh nawu twelve kunmokukurr nawu Israel benkebmawahmeng.
MAT 19:29 Dja nawu birribabawong kurrambalk, dja bindibabawong nawu birridangerrinj, ngalbabadjan, kokornkumo, dja wurdwurd, mak kore kabirrihdurrkmirri farms, dja ngaye ngandimunkekadjuy, wanjh nakka bininj rowk kabirrimang nawern kore birribabawong, mak bedda kabirridjalmalngmimbi bu munguyh munguyh.
MAT 19:30 Dja birriwern nawu kabirridokmibuyhwerren bolkkime, nakka wanjh kabirrikukdurndeng yerre. Dja nawu birriwern nawu yerre kabirrihdi bolkkime, nakka wanjh kabirrikukdokme.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng.
MAT 20:1 Jesus yolyolmeng yimeng, “Ngayolyolme kore God nuye kawohrnan rowk. Wanjh nakka yiman kayime bininj nawu kabolkkarrme nuye kunred. Kaluk kumkabelni nungka wam, benmey bininj ba kabirridurrkmirri kore vineyard nuye, kore manrakel manbu grapes kadjolengmen.
MAT 20:2 Kaluk namekbe bininj benmarneyimeng kabenkarremulewan birrimekbe bininj bu kabirridurrkmirri kunbarnangarrakudji. Bu nungka benmarnewokrayekwong kabenkarremulewan 100 dollars, dja benmunkeweng kore vineyard ba kabirridurrkmirri.
MAT 20:3 Kaluk yerrekah, bu nine o'clock yimerranj, wanjh namekbe bininj wam kore shops dja bennang birrimirndebuyika bininj kumekbe birrihdi, kaluk minj bedda birridurrkmirriwirrinj.
MAT 20:4 Wanjh benmarneyimeng, ‘Kab ngurrimray ngurridurrkmirrin kore ngaye ngardduk vineyard, wanjh kunukka karremulewan mandjad ngudberre.’
MAT 20:5 Wanjh birriwam birrihdurrkmirri kore vineyard nuye namekbe bininj. Mak kunyawoyhkudji yawoyhwam bu twelve o'clock, dja mak three o'clock kunmekbe rerrih kurduyimeng.
MAT 20:6 Kaluk bu five o'clock yimerranj, wanjh yawoyhdurndi kore shops wanjh bennang birribadmirndebuyika bininj kumekbe birrihdi. Wanjh bendjawam, ‘Njalekenh ngudda ngurrihdi kondah barnangarrakuyeng dja minj njalekenh ngurridurrkmirri?’
MAT 20:7 Kaluk bedda birrimarneyimeng, ‘Minj nangale nganwoyi kore ngarridurrkmirriwirrinj!’ Wanjh nawu bininj benmarneyimeng, ‘Mah, ngurrimray ngurridurrkmirri kore ngaye ngardduk vineyard.’
MAT 20:8 Kaluk bu baldungyibmi, namekbe bininj nawu bolkkarrmi nuye kunred, wanjh bimarneyimeng nawu kabenhmarnewohrnan kore nawu kabirrihdurrkmirri, ‘Yibenkayhmen ba yibenkarremulewan. Wanjh yibendokmibuyhwemen werrk nawu birriyerre ngabenhmangi bininj, wanjh yerre yibenbalwon nawu birriyungkih bininj birridedjingmey.’
MAT 20:9 Kaluk nawu birrihdurrkmirri kore benmey bu five o'clockni wanjh birrimey werrk bedberre kunwardde, kaluk birribebbehmey 100 dollars.
MAT 20:10 Mak bininj nawu kerrngehkenh duninjh benkimey birrimey kunwardde bedberre. Kaluk bedda yimankek birriyimeng nawernhkimuk kabenkukwon, dja burrkyakni. Bedda warridj birrimey money manbu kadjalkukrohrok nawu birriyerre bininj birrimey.
MAT 20:11 Kaluk bu birribebbehmenemey nawu kunwardde, bedda wanjh wokkihnayanayawkmi bu birrimarneyimi namekbe bininj nawu bolkkarrmi kunred manbu vineyard.
MAT 20:12 Wanjh bedda birriyimeng, ‘Birrimekbe bininj nawu birridurrkmirranginj bu nakudji hour. Dja ngudda yibenmarnekarremulewam kore karohrok yiman ngad nawu ngarridurrkmirranginj barnangarrakuyeng kore kurrungbang.’
MAT 20:13 Dja nawu bininj nuyeni vineyard wanjh bimarneyimeng nawu nakudji bininj, ‘Nawu ngarrdabbolk, ngaye minj djirdmayi ngudda. Ngudda ngurriyimeng kamak ngurridurrkmirri bu ba bu ngurrimang kunbarnangarrakudji ngarre naninjnanu kunwardde.
MAT 20:14 Wanjh yima nawu kunwardde ke, dja yiray. Ngaye wanjh ngadjare ngabenwon bininj nawu yerre ngabenkimey nadjalkudjiwi kunwardde manbu karohrok rowk nawu kore ngudda kukwong.
MAT 20:15 Nakka ngarddukkih money, wanjh kamak bu ngabenkukwon money kore ngaye ngadjare. Dja yiddok yikirnwern bu ngadjare ngabenwon nawu birribuyika bininj?’”
MAT 20:16 Wanjh Jesus yimeng, “Kuhni ngamenmenyime kore ngayime. Birrimekbe bininj nawu bolkkime kabirrimre yerre, nakka wanjh kabirribalkukdokme. Dja nawu kabirrikukdokme bolkkime, nakka wanjh kabirrimre yerre duninjh.”
MAT 20:17 Bu Jesus rengehrey bu bidbuni kore Jerusalem, wanjh nungka benmey nawu benbukkabukkani nuye dja benmarneyimeng manmolk,
MAT 20:18 “Ngad wanjh karrihbidbun kore Jerusalem. Dja ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh ngandikukweykan kore nawu birrikimuk priests dja nawu kabindihbukkan mankarre, wanjh ngaye ngandidjadme ba bu ngandibun ngarrowen.
MAT 20:19 Kaluk ngandikukweykan kore bininj nawu minj Jews nawu ngandidjekmiwon dja ngandiwidjbihke whips dorrengh, wanjh ngandikukbarnname kore kundulk cross. Kaluk yerrekah bu kunbarnangarra danjbik, God wanjh nganyawoyhdolkkayhwe kore ngadjaldarrkiddi.” Kuhni bu Jesus yolyolmerrinj.
MAT 20:20 Wanjh ngalkudji daluk kumwam kore Jesus, dja nayayaw bokenh warridj birrimdjarrkwam. Nawu Zebedee benbenebornang benemekbe bininj, dja bedda wanjh Jesus benbenebukkabukkani. Ngalmekbe daluk boddanj kumirrk nuye Jesus dja bidjawam kore kakurduyime ngaleng ngarre.
MAT 20:21 Wanjh Jesus djawayhmeng, “Ngudda njale yidjare?” Kaluk ngaleng yimeng, “Bu yiwohrnan rowk yiman king duninjh, wanjh ngadjare nayayaw ngardduk kabeneni kumekbe kore kukun dja kudjakku ngudda ke.”
MAT 20:22 Dja Jesus benbenemarneyimeng, “Ngudda minj nguneburrbun kore njale kandihdjawayhme. Kaluk kundjak mandulmuk duninjh nganmarnebebme. Kuhni wanjh yiman kayime ngaye ngabongun maninjmanu kundjak kore banikkin ngardduk, dja yiddok ngunebongun warridj?” Wanjh nawu nayayaw beneyimeng, “Yoh, wanjh ngad nganebongun.”
MAT 20:23 Kaluk Jesus benbenemarneyimeng, “Ngudda wanjh woybukkih kaluk ngunebongun kore ngaye ngardduk banikkin. Dja minj ngayime bu nangale kani kore kukun dja kudjakku ngardduk. Makka minj ngayeman, dja nungan nawu Kornkumo ngardduk bu kayime kore kabenbenemarneyingkihbolkmarnbun.”
MAT 20:24 Wanjh nawu birrimirndebuyika ten nawu benbukkabukkani bu bindiwobekkang kunmekbe, bedda birriyidduy dja bindiduy nawu benedanginj.
MAT 20:25 Wanjh Jesus benkayhmeng, dja benmirndemornnameng dja benmarneyimeng, “Ngudda ngurriburrbun bu nawu kabirriwohrnawohrnan kore bininj nawu minj Jews, wanjh kabindidjurrkadjurrkkan nawu bininj bedberre. Mak nawu birrikihkimuk bininj nawu kabindiwohrankenh bedberre, wanjh kabirrikarrme kundulkarre bu kabindimarnewohrnan mardabbabba nawu bininj.
MAT 20:26 Wanjh yuwn ngudda kunmekbe ngurrikurduyime kore bedda kabirrihkurduyime. Dja kunbuyika ngudberre. Bu nangale ngudberre bu kadjare kakimukmen, wanjh kurrmerrimen bu kabenmarnedurrkmirri nawu ngurribuyika.
MAT 20:27 Mak nangale kadjare karrokmiwerren, wanjh nakka kurrmerrimen bu karrurrkmirri ngurribuyika, yiman slave rerrih.
MAT 20:28 Wanjh kunmekbe rerrih karohrok ngaye nawu Bininj Duninjh. Ngaye minj ngamrawinj bu birribuyika ngandimarnedurrkmirri. Dja ngamwam bu ngarrurrkmirri bedberre birribuyika dja mak ngakanjkurrmerren bu ngabenmarnekarremulewan kore ngabenbebke birriwern bininj.” Bu Jesus wanjh kuhni yolyolmerrinj.
MAT 20:29 Bu Jesus dja benbukkabukkani nuye birribalhbolkbawoni kore kunred Jericho, bininj birrimirndewern duninjh birrimunkemey Jesus.
MAT 20:30 Wanjh bininj bokenh nawu benemimbunjeni benehni kore manbolh darnkih wanjh benewobekkang bu Jesus rengehrey benbeneyuhyurrhkeyi, wanjh bedda benekayhmeng, “Nawu Yiwohrnan, ngudda beywurd nuye David, kanbenekongibu ngarrewoneng!”
MAT 20:31 Kaluk nawu birriwern bininj bindidungi dja bindimarneyimeng bu kabenengurdme kabenehkayhme, dja bedda benekayhmi bu wernkih duninjh, “Nawu Yiwohrnan, beywurd nuye David, kanbenekongibu ngarrewoneng!”
MAT 20:32 Jesus wanjh benbenebekkang dja danginj wanjh benbenemarneyimeng, “Baleh ngunedjare ngakurduyime ngurrewoneng?”
MAT 20:33 Kaluk bedda beneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, ngad nganedjare nganebolknan.”
MAT 20:34 Wanjh Jesus benbenekongibom benemekbe bininj bokenh dja benbenemimkarrmeng. Wanjh kundjalmekbe rerrih bedda benebolknang bu kamak rowk. Wanjh kumekbe benemunkemey Jesus.
MAT 21:1 Bu Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birrihbebmi darnkih kore Jerusalem, bedda wanjh birriwohdanginj kore kunred Bethphage kaluk kore kurrulum kabolkngeyyo Olives. Wanjh kumekbebeh Jesus benbenemunkeweng benebokenh nawu benbenebukkabukkani nuye.
MAT 21:2 Dja benbenemarneyimeng, “Nguneray kore kurrurrkwern, dja bu ngunengimen, kumekbe ngurrbenbenengalke donkey bokenh, kaluk ngalbadjan dja yaw kore kabenehdukkayindi. Wanjh ngurrbenbeneyerrkkemen dja ngurrbenbenemka kore ngaye.
MAT 21:3 Dja bu nangale ngundjawan ngurrewoneng bu njalekenh ngurrbenbenehkan nawu donkeys, wanjh nguneyimen bu nawu kawohrnan kadjare berrewoneng, kaluk nungka ngunyimunkewe werrkwerrk.”
MAT 21:4 Kuhni kurduyimerranj ba bu kore God wokkurrmerrinj makka wanjh woybukkenhdanj bu kore prophet yimeng,
MAT 21:5 “Ngurrbenmarnemulewa bininj nawu kabirrihni kunbolk Zion, ‘Ngurrina! Nahni king nawu kawohrnan ngudberre kamhre ngunhyikan ngudberre. Kaluk nungka minj nabang, dja kamhmorneni kore donkey, nawu mayh yaw.’” [Zechariah 9:9]
MAT 21:6 Wanjh nawu benbenebukkabukkani benewam benekurduyimi kore Jesus benbenemarneyimeng.
MAT 21:7 Benekang donkey dja mak yaw ngalengngarre, dja benebarrkbom kunmadjwi bedberre, dja Jesus mornedanginj.
MAT 21:8 Kaluk birridjalmirndewern bininj birriyerrkkerrinj kunmadj nakuyeng bedberre dja birrikurrmi kore manbolh. Birribuyika wanjh birridulkdadjkeng manyende dja birrikurrmeng birribolkbarrkbom manbu manbolh.
MAT 21:9 Birridjalwern wanjh birrimarnedokmi, dja yikahwi birrimirndewam birrimunkekadjungi, wanjh birrikayhmirey, bu birriyimi, “Mah, karriyime Hosanna nuye nahni nawu Beywurd nuye David! Nahni nawu kamhre kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk, wanjh nakka God bidjalkurduyime kunmak rowk! Karriyimen Hosanna God nuye nawu kaddum kahni!” [Psalm 118:26]
MAT 21:10 Bu Jesus ngimeng kore Jerusalem, wanjh bininj rowk nawu birrihni birrikangebarrhmeng dja birridjawarreni, “Nangale nakka bininj?”
MAT 21:11 Dja birriwern bindiwokmangi bu birriyimi, “Nahni wanjh Jesus, nawu prophet nakang Nazareth kore kubolkkimuk Galilee.”
MAT 21:12 Wanjh Jesus djalwohngimeng kore Temple kuberrkkah, dja benburriweng bininj nawu birriweykani dja birribayahmi kumekbe. Nungka wanjh benmarnewayhkeng manbalabala bedberre bininj nawu money birriweykani, dja mak bininj nawu birriweykani dorddorok mayh.
MAT 21:13 Nungka yimeng, “Kabimbuyindi kore kayime, ‘Ngaye kunrurrk ngardduk, makka kunrurrk yiwarrudjkenh,’ dja ngudda ngaleng ngurrimarnbom yiman kunwardderurrk kore ngudda nawu ngurrihdjirdmahdjirdmang ngurrihni.” [Isaiah 56:7; Jeremiah 7:11]
MAT 21:14 Wanjh birriwern bininj nawu birrimimbunje, dja mak nawu birribirlni, wanjh birriwam kore Jesus bu dingihdi kore Temple, dja Jesus benmarnbuni rowk.
MAT 21:15 Dja nawu birrikihkimuk priests dja nawu bindibukkabukkani mankarre bedberre birrikurdunani kunmak rowk kore Jesus kurduyimi, dja mak bindibekkang kore wurdwurd birrikayhmi kore Temple, dja birriyimi, “Hosanna nuye Beywurd nuye David!”. Wanjh bedda birriyiddungi.
MAT 21:16 Birridjawam Jesus, birriyimeng, “Yiddok ngudda yibenbekkan nahni wurdwurd bu ngundimulewan ngudda?” Wanjh Jesus benwokmey yimeng, “Yoh. Dja yiddok minj ngurribimngeybuyi kore kabimbuyindi, kayime, ‘Ngudda God yibenmarnbun wurdwurd bu ngundidjalburluburlume.’” [Psalm 8:2]
MAT 21:17 Wanjh Jesus benbawong, bolkbawong Jerusalem dja wam kore kubolkyahwurd Bethany, dja yonginj kunkakkuyeng kumekbe.
MAT 21:18 Bu malaywibuyikani, bu dungbebmi, wanjh Jesus yawoyhdurndeyi kore Jerusalem. Nungka wanjh marrwedoweni.
MAT 21:19 Wohrnang wanjh nang manbu fig kundulk darnkih kore manbolh. Wanjh darnhwam, dja burrkyak, minj karrmeninj manme manbu figs, dja djal kunmalaworrwi djahdjaldi. Wanjh Jesus yimeng, “Ngayime bu minj yiyawoyhkarrme manme kamkukbarndangen munguyh.” Wanjh kundjalburrikudji mahni kundulk wanjh dulkdoweng, darlehminj rowk.
MAT 21:20 Dja bu nawu benbukkabukkani birrinang kore kurduyimerranj, wanjh birrikangebarrhmeng, dja birridjawam Jesus, “Djal werrkwerrkni duninjh kundulk dulkdarlehminj, dja nuk baleh yikurduyimeng?”
MAT 21:21 Jesus benwokmey, yimeng, “Ngaye marneyime djal kunwoybuk duninjh, ngudda bu kandiwernhwoybukwon, dja minj ngurrikewkme, ngudda warridj ngurrikurduyime kundulkarre dorrengh, yiman ngaye ngamarneyimeng mahni kundulk. Ngudda warridj ngurrimarneyime maninjmanu mandulmuk mankimuk, ‘Mah! Yiray, yikukburriwerrimen kore kurrula!’ Dja kakurduyimerran ngudberre.
MAT 21:22 Bu kandiwoybukwon, wanjh ngurridjalmang njalehnjale kore ngurridjawadjawan kore ngurridi yiwarrudj.” Kuhni wanjh Jesus benmarneyimeng.
MAT 21:23 Kaluk bu nungka Jesus benbukkabukkani bininj kore kunrurrk manbu temple, wanjh nawu birrikihkimuk priest dja mak dabborrabbolk birrikihkimuk, wanjh birrimarnebebmeng. Dja birridjawayhmeng Jesus, “Ngudda kanmarneyimen ngadberre balehbeh ngudda yiwohrnan bu kuhni yarrkka yihkurduyime, dja nangale ngunmarnbom bu kuhni yihwohrnan?”
MAT 21:24 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Ngaye mak wohdjawan ngudberre bu kundjalkudji, kaluk bu kandimarneyimen, wanjh ngaye mak marneyime kore ngudda kandidjawan.
MAT 21:25 Bu John benkukdjuhkeyi, yiddok ngurriyime nungka nuye kaddumbeh dja nuk ngurriyime bininjbeh?” Wanjh bedman birrihdjawarreni, birriyimerrinj, “Bu karriyime, heavenbeh, wanjh kunu nungka kayime, ‘Wanjh njalekenh ngudda minj ngurriwoybukwoyi?’
MAT 21:26 Dja bu karriyime, ‘Bininjbeh’, wanjh kunu karrikele, bu birriwern rowk ngad bininj nawu Israel kankebmawahmeng, dja bedda kabirriyime bu woybukkih John nakka wanjh prophetni.”
MAT 21:27 Wanjh kunu birriwokmey Jesus, birriyimeng, “Ngad ngarriwakwan bu balehbeh John benhkukdjuhkeyi.” Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Wanjh ngaye minj mak marneyime ngudberre bu balehbeh ngaye ngawohrnan bu kuhni yarrkka ngahkurduyime.”
MAT 21:28 Jesus yolyolmeng bedberre. Yimeng, “Mah, kandibekka dja kandimarneyime kore baleh ngurriyime. Nakudji bininj benbenebornang bininj bokenh. Wanjh kunkudjikenh bimarneyimeng nawu nawernwarre, yimeng, ‘Korlonj, yiray kanmarnedurrkmirri kore vineyard bolkkime’.
MAT 21:29 Nahni beywurd nuye yimeng, ‘Ngawarnyak!’ Kaluk yerrekah, wanjh mayaliborledmeng, dja wam durrkmirri.
MAT 21:30 Dja nawu kornkumo wam bidjawam nawu nawalawalak bu nungka kahdurrkmirri, dja nahni beywurd yimeng, ‘Mah, Ngabba. Wanjh ngare.’ Dja med, nungka minj rawinj bu durrkmirrangimeninj.”
MAT 21:31 Wanjh Jesus bendjawam, “Nangale bininj biwokmarrkmey kornkumo benewoneng?” Wanjh birriyimeng, “Nawu nawernwarre.” Wanjh Jesus benbengdayhkeng, yimeng, “Woybukkih marneyime ngudberre. Bininj nawu tax kabirrikukmang, dja birridjalwarre daluk, wanjh bedda kabirringime werrk kore God kawohrnan, dja ngudda wanjh yerre.
MAT 21:32 Bu kuninjkunukenh, John bebmeng ngudberre dja ngunbukkang kunmakkenh, dja ngurridjalwokweng nuye. Dja nawu birriwarre bininj dja daluk birriwoybukwong John. Ngudda ngurrbennang warridj, dja minj ngaleng ngurrimayaliborledmeninj kore kunwarrekenh bu ngurriwoybukwoyi.” Kuhni bu Jesus benmarneyimeng.
MAT 21:33 Wanjh Jesus yimeng, “Kandibekka, dja ngaye ngayolyolme manih manbuyika parable manbu kunwarlkkaykenh kunwok. Nakudji bininj nawu karrmi kunbolk, wanjh dudji manrakel manwern kore kabbal nuye, dja marnbom fence mankimuk, bolkkaruy kudjorlok kore bininj birrimelmi manbu grapes, dja mak marnbom kunrurrk kunkuyeng ba bininj kabarndi kabolknahnan kaddumbeh. Bonj. Wanjh benkurrmeng bininj bu birrimarnedurrkmirri kore birribolknahnani nuye ba bu birrikarremulewayi. Wanjh nungka wam kubolkbuyika, kaluk kunkuyeng bu ningihni.
MAT 21:34 Kaluk bu darnkih ngarre manme kadjolengmen, wanjh namekbe bininj benmunkeweng birridanjbik nawu birrimarnedurrkmirri, ba birrimayi manme mandjoleng manbu manrakelbeh.
MAT 21:35 Dja bedda nawu birribolknahnani wanjh bindidarrkidmey. Nakudji birriwidjbihkeng, nabuyika wanjh birribom doweng, dja nawu nabadbuyika birridongi kunwarddewi.
MAT 21:36 Wanjh nawu wohrnawohrnani benmunkeweng birribuyika bininj nuye ba bu birrimoyhmayi manbu mandjoleng, dja birriwern. Dja bonj, birriwarre bininj wanjh bindibom bedda warridj.
MAT 21:37 Bonj. Kaluk yerreh duninjh, wanjh nawu wohrnawohrnani bimunkeweng nuye beywurd nuye. Nungka burrbuni bu yimerrinj, ‘Woybukkih, bedda birriwarre bininj wanjh kabirriwokmarrkmang ngaye ngardduk beywurd duninjh.’
MAT 21:38 Dja birrimekbe bininj nawu birrihmarnenahnani kabbal bu birrinang nawu beywurd, wanjh kunu birrihdjawarreni, kaluk birriyimeng, ‘Nanih nawu wanjh beywurd, kaluk kamang maninjmanu kabbal bu nuye kornkumo karrowen. Wardi karribu ba ngadman karrimang nawu nuyeniwirrinj.’
MAT 21:39 Wanjh bedda birridarrkidmey, birrikukburriweng kuberrkkah kore manrakel kahdudjihdudjindi, wanjh kumekbe birribom birrikukkurrmeng.
MAT 21:40 Kaluk baleh kabenmarnekurduyime nahni nawu nuye kabbal bu kabenmarnebebme?”
MAT 21:41 Wanjh nawu birribekkani Jesus birriyimeng, “Nungka kabenbularrbun rowk nawu birriwarre duninjh bininj. Dja mak birribuyika kabenwon manmekbe kabbal kore manrakel kahdudjindi ba kabirriwon mandjoleng bu kadjolengmarnburren.”
MAT 21:42 Wanjh Jesus yimeng, “Bolkkime wanjh kunbuyika marneyime bu ngayolyolmerren. Yiddok ngurribimnayi kunwok kore kawokbimbuyindi kore God nuye kunwok bu kayime, ‘Yikahwi bininj birrirurrkmarnbuni, birriwarreweng mankudji manbu kunwarddekimuk, wanjh mandjalmekbe manbu kaluk yimerranj bu manwernhkuken kawernhdokme dja birrikurrmeng kore kaddum kururrk. Nawu Kawohrnan rowk kuhni kurduyimeng, dja karridjalburlume nuye bu karrikurdunang.’ [Psalm 118:22-23].
MAT 21:43 Mah, dja marneyime ngudberre, bu kunmekbekenh wanjh God kabenbawon birribuyika bininj ba bu kabirrimngimen kore nungka kawohrnan rowk. Ngudda bonj, minj ngurriyawoyhbolkkarrme. Nungka kabenwon bininj nawu kabirribolkmarnbun ba kadjolengmen.
MAT 21:44 Dja maninjmanu kunwardde ngayolyolmeng, wanjh bininj nawu kabirrimankan kore manmekbe kunwardde, wanjh kabenkukdjalkdjalkmang, dja bu kunwardde ngalengman kamankan bininj kabenngerrehme, wanjh kabenkukdjubulhme duninjh.” Kuhni Jesus benmarneyimeng.
MAT 21:45 Dja bu kuhni birribekkang bininj nawu birrikihkimuk priest, dja nawu Pharisees, wanjh birriburrbom bu Jesus bedda benyolyolmeng.
MAT 21:46 Wanjh birribolkyawani birridjareni birriberlmayi bu kundjalmekbe rerrih, dja birribawong, bu kunmekbekenh kunu bindikengemeng bininj rowk nawu birriyimi bu Jesus nungka prophetni.
MAT 22:1 Kaluk Jesus yawoyhyolyolmeng bedberre kore parable manbu kunwok menwarlkkayindi. Nungka yimeng,
MAT 22:2 “Kandibekka. Ngaye ngayolyolme ba ngundibukkan. Kore God kawohrnan rowk, wanjh nakka yiman kayime king nawu manme yingkihkurrmeng manwern, kaluk beywurd kabimulilmang bu daluk kabenemarren.
MAT 22:3 Wanjh ngokko benkimey birriwern bininj bu kabirrimre kore mulil manbu kabenemarrenkenh. Kaluk bu kunmekbe manbu manme yingkihyoy, nungka wanjh benmunkeweng nawu kabirrihmarnedurrkmirri bu kabindikayhme birrimekbe bininj. Dja nawu bininj minj birridjareniwirrinj bu birrimrawinj.
MAT 22:4 Wanjh nawu king benmunkeweng birribuyika nawu kabirrihdurrkmirri nuye, dja benmarneyimeng, ‘Ngurrbenmarneyimen birrimekbe nawu ngabenkimey bu manme ngokko kahyingkihyo. Ngabom bulikki dja yaw bulikki nawu burrkkimuk, mak njalehnjale nawu ngokko kahyingkihyo. Dja birrimray kore mulil. Mah, ngurrbenmarneyimen.’
MAT 22:5 Kaluk nawu bininj minj bindimarrkmayinj nawu king kabirrimarnedurrkmirri dja birribalwam kunbubuyika birribalhdurrkmirri bedman. Yikahwi nawu birriwam birribalhdurrkmirri kore kabbal bedberre, dja birribuyika nawu nakka birribalwam kunbuyika birribalhdurrkmirri.
MAT 22:6 Dja nawu birribuyika nakka bindidarrkidmey nawu birrimarrkinjwam, wanjh kunmekbe bindidungi, bindibom dja bindikukkurrmeng.
MAT 22:7 Wanjh nawu king wernhyidduy bu bekkang bindibom nawu benmunkeweng, wanjh benmunkeweng nuye soldiers ba bedmanwali bindibuni nawu birriwarre bininj, dja bindimarnerurrkwurlhkeng bedberre rowk kore birriyoy.
MAT 22:8 Kaluk bu yerrekah, nawu king yimeng bedberre nawu kabirrimarnedurrkmirri, ‘Mah, manbu manme wanjh ngokko kayingkihyo, dja ngabenkimey birrimekbe bininj, wanjh bedda birridjalwarreni.
MAT 22:9 Dja wanjh ngurriray kore manbolh, kaluk kore kurrihdirrid, kumekbe ngurrbenkima nawu ngurrbenngalke djal birringale bu kabirrimre kabirringun kore mulil manbu kabenemarrenkenh.’
MAT 22:10 Wanjh nawu kabirrihdurrkmirri nuye nawu king birriwam bindikimangi nawu bindinani kore manbolh birrihdi, nawu birriwarreni dja nawu birrimakni bininj rowk. Wanjh birrimirndengimeng kore kururrkkimuk, wanjh nakka bininj birribarlmeng.
MAT 22:11 Kaluk nawu king bu kumngimeng benhnani nawu bininj birrihmirnderri, wanjh kumekbe binang nakudji bininj nawu minj djongbuyindiwirrinj ngalengngarre kunmadj kabenemarrenkenh.
MAT 22:12 Wanjh nawu king bimarneyimeng, ‘Nawu ngarrdabbolk, kaluk baleh ngudda yimngimeng kondah? Ngudda minj yidjongbuyindi kunmadj manbu ngalengngarre kabenemarrenkenh’ Dja nawu bininj minj baleh mak yimeninj.
MAT 22:13 Wanjh nawu king benmarneyimeng nawu kabirrihdurrkmirri, ‘Ngurriberldukka nanihnjanu bininj, dja ngurridengedukka. Dja ngurrikukburriwemen kuberrk kore kubolkmunun, kore bininj kabirrinalkbun dja mak kabirriyidmebayerren bu kabirridjakbekkan.’ Kuhni yimeng nawu king.”
MAT 22:14 Wanjh Jesus yawoyhyimeng, “God kabenkimang birriwern bininj, dja nakka birridjalmirndeyahwurd bu kabendjarrngbun.”
MAT 22:15 Wanjh nawu Pharisees birribolkbawong kumekbe dja birriwam birrihkarremarnbuni kore birrikowemeninj Jesus bu yimeninj kunwarre.
MAT 22:16 Wanjh bedda bindimunkeweng nawu bedberrekih bindibukkabukkani dja yikahwi bininj nawu birringeyyoy Herodians. Wanjh birrimarneyimeng Jesus, “Nawu kanhbukkabukkan, ngad ngarriburrbun bu ngudda yiwoybuk bininj dja mak yibenhbukkan kunwoybuk dorrengh kore God kadjare bininj kabirrikurduyime. Dja minj yimayaliborledme bu bininj ngundidjurrkwon, dja minj yinjilngwarre bu bedda birrikihkimuk.
MAT 22:17 Wanjh kunu kanmarneyimen ngadberre kore ngudda yihburrbun. Yiddok kamak bu ngarrikarremulewan Caesar dja kunubewu burrkyak?”
MAT 22:18 Dja Jesus ngokko benmayaliburrbuni bu kunwarre birridjareni, wanjh yimeng, “Ngudda nawu munguyh ngurrikurrehkurren! Njalekenh kandirohrokme yimankek ngudda kandidarrkidmang?
MAT 22:19 Wanjh kandibukka coin nawu ngurrihkarremulewan tax.” Dja wanjh birrikang nawu coin.
MAT 22:20 Wanjh Jesus djawayhmeng, “Kaluk nangale kahbimdi dja kahngeydi kore coin?”
MAT 22:21 Bedda birriyimeng, “Caesar nuye.” Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Wanjh ngurriwo Caesar njalehnjale nawu Caesar nuye, dja njalehnjale nawu God nuye, wanjh ngurriwo God.”
MAT 22:22 Kaluk nawu bininj bu kunmekbe birribekkang kore Jesus yimeng, bedda birrikangebarrhmeng wanjh birribawong birriwam.
MAT 22:23 Bu kunmekbe kunbarnangarra rerrih, yikahwi Sadducees birrimyikang Jesus dja birridjawam. Kaluk nawu Sadducees birriwoybukwoni bu bininj minj kabirriyawoyhdolkan kore kumidjbeh.
MAT 22:24 Dja birriyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan, Moses yimeng bu bininj kakarrme daluk wanjh karrowen bu manembeywurdyak, wanjh nawu benedanginj namekbe wanjh kabenemarren kabibalkamarrdjukun nuye, ba bu kabalmarneyawbornan wurdyaw nuye bininj nawu doweng.
MAT 22:25 Mah, dja baleh ngudda yiyime. Kunkudjikenh kumekbe birrihdi seven nawu birridanginj. Kaluk nayungki nawu daluk mey wanjh nungka doweng. Dja mak manembeywurdyakni minj wurdyawbornayi. Kaluk nawu nungka benedanginj bikamarrdjukunmey ngalmekbe daluk.
MAT 22:26 Wanjh namekbe bininj nawu bikamarrdjukunmey ngalbu daluk wanjh nakka mak doweng. Mak kunkudjiwi kurduyimerranj bedberre birrimekbe nawu birridangerrinj bu birridowerrinj rowk.
MAT 22:27 Yerre wanjh daluk wali baldoweng.
MAT 22:28 Kaluk bu God kabenyawoyhdolkayhwe bininj kore kumidjbeh, kaluk baleh nawu bininj ngalbininjkobeng duninjh nuye?”
MAT 22:29 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda yiddok minj ngurrikodjkulubayhme bu kunmekbekenh ngudda minj ngurribimnan kore baleh kahyime, dja mak minj ngurriburrbun manbu God nuye kundulkarre.
MAT 22:30 Kaluk bu bininj kabirrimyawoyhdolkkan kore kumidjbeh, bedda minj kabirrimarren. Dja kabirriyimerran yiman angels kore heaven kabirrini.
MAT 22:31 Dja kore bininj kabirrimdolkkarren kore kumidjbeh, yiddok minj ngurrimbimnayi kore djurra bu nakka God ngudda ngunhmarneyimi ngudberre bu yimeng,
MAT 22:32 ‘Ngaye nawu God nuye Abraham, nawu God nuye Isaac, dja nawu God nuye Jacob.’ [Exodus 3:6] Nungka minj God bedberre nawu birridowerrinj dja nakka God bedberre nawu kabirrihdarrkiddi.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng bedberre.
MAT 22:33 Wanjh bininj birriwern rowk nawu birribekkang kore Jesus yolyolmeng, wanjh birrikangebarrhmeng.
MAT 22:34 Wanjh nawu Pharisees birriburrbom nawu Sadducees minj birridangwerrimeninj Jesus dja nungka burrbuni bu benwokdurndiweyi, wanjh birrimekbe Pharisees birrimornnamerrinj Jesus dorrengh bu birridjawayi.
MAT 22:35 Wanjh nakudji Pharisee burrbuni rowk kore mankarre nuye Moses, wanjh nungka bidjawam Jesus bu birohrokmeng, yimeng,
MAT 22:36 “Nawu kanhbukkabukkan, baleh manbu mankarre manwernhkarrekuken duninjh?”
MAT 22:37 Jesus biwokmey, yimeng, “Ngurrimarnedjarenin nawu Kawohrnan Rowk nawu ngudberre God, bu kunkange ngudberre dorrengh, kunmalng dorrengh, dja kunmayali dorrengh. [Deuteronomy 6:5]
MAT 22:38 Mahni wanjh manmekbe manyungkih dja manwernhkarrekuken duninjh.
MAT 22:39 Dja mak manbadkarrebuyika manbu karohrok yiman manyungkih, bu kayime, ‘Yimarnedjarenin nawu nguneredbo bininj, karohrok yiman kayime yingandeleng yimarnedjaremerren.’ [Leviticus 19:18]
MAT 22:40 Manmekbe bokenh makka mankarrekihkimuk. Manbubuyika mankarre manbu nuye Moses bimbom dja mak nawu kore prophets korroko birribimbuni, makka mankarrekilehkilelk.”
MAT 22:41 Bu kunmekbe nawu Pharisees birrimornnamerrinj, wanjh Jesus bendjawam, yimeng,
MAT 22:42 “Ngudda baleh ngurriyime bu namekbe Messiah? Dja nangale bibornang?” Wanjh bedda birriyimeng, “Nungka Messiah, nakka wanjh nawu Beywurd nuye David.”
MAT 22:43 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Mah. Dja njalekenh nawu Namalngmakkaykenh bimarneyimeng David bu kabingeybun nawu Messiah ‘Nawu Kawohrnan’ kore kabimbuyindi,
MAT 22:44 ‘Nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng nawu ngardduk kawohrnan, “Yiyerrka kore ngaye ngardduk kukun dja yimadbun, kaluk ngaye ngabenkurrme nawu ngundiwidnan kanjdji kore kurrenge ke.” ’ [Psalm 110:1]
MAT 22:45 Bu David kabingeybun nawu Christ ‘Nawu Kawohrnan’ dja kunukka mak baleh nawu Christ bu djal beywurd nuye David?” Kuhni Jesus bendjawam.
MAT 22:46 Wanjh minj nangale mak biwokdurndiwemeninj Jesus bu biwokmayi, kaluk yerrekah bu kunmekbe kunbarnangarrani minj nangale kelebukniwirrinj bu biyawoyhdjawayi.
MAT 23:1 Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nawu birrihmirnderri dja mak nawu benbukkabukkani nuye, yimeng,
MAT 23:2 “Nawu mankarre kabindihbukkan, dja nawu Pharisees wanjh kabirrikarrme kundulkarre bu ngundimarneyime kore Moses mankarre nuye kahyime.
MAT 23:3 Wanjh ngudda ngurrimarrkma dja ngurrikadjukadju kore baleh ngundimarneyime ngudberre. Dja yuwn bu mak ngurrikurduyime kore bedda kabirrihkurduyime. Burrkyak. Bedda minj kabirrikurduyime kore kunmak ngundibukkabukkan.
MAT 23:4 Kore bedmandeleng kabirrihmarnbun manbu mankarre wanjh kabindingorrkenwon birribuyika bininj kore kabindidjurrkkan, dja bedda minj kabindibidyikarrme bu kabindidjalbawon kore kunrayekkenh.
MAT 23:5 Mak njalehnjale rowk kore kabirrihkurduyime bu kabirriburlumerren dorrengh kore kumirrk bedberre birribuyika bininj. Kaluk kabirrikukbukkarren kore kabirridjongbuyindi kunmadj nawu yiwarrudjkenh.
MAT 23:6 Mak kabirridjare kabirrini kore manmakmak seats kore mulil kabirringun, dja mak bu kabirrimornnamerren kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh, nakka bedda kabirrini kore manbu kahdokmerren.
MAT 23:7 Bedda mak kabirridjare bu bininj birriwern kabindiburlume kore kurobbe, dja mak kabirridjare bininj kabindimarneyime, ‘Ngudda Nawu Kanhbukkabukkan’.
MAT 23:8 Mah. Bedman. Dja ngudda minj ngurringeyburren ‘Nawu Kanhbukkabukkan’, dja ngurriyingkihkarrme nadjalkudji nawu ngunhmarnewohrnan. Dja ngudda nakka ngurridangerrinj rowk.
MAT 23:9 Mak yuwn bu nangale ngurringeybun ‘Kornkumo Duninjh’ kore kondah kurorre. Dja ngudda ngurriyingkihkarrme nadjalkudji Kornkumo, nawu heaven kahni.
MAT 23:10 Mak yuwn bu ngundimarneyime ‘Nawu Kanbukkabukkan’, dja ngokko ngurrihkarrme nakudji nawu ngunhbukkabukkan ngudberre, nahni nawu Christ.
MAT 23:11 Nangale nawu kadjare karrokme ngudberre bu nakimuk duninjh, nakka wanjh kakurrmerren bu kadjaldurrkmirri ngudberre.
MAT 23:12 Kaluk nangale nawu kakukdokmibuyhwerren, wanjh nakka kayawoyhdurndeng yerre. Dja nawu minj kakukdokmibuyhwerren, nakka wanjh God kakimukwon.” Kuhni bu Jesus yimeng.
MAT 23:13 Wanjh Jesus yimeng, “Kadjalwarre duninjh ngudberre ngudda nawu ngurrbenhbukkabukkan mankarre dja ngudda nawu Pharisees! Ngudda nawu ngurridjalkurrehkurren! Ngudda ngurrbenhmarnedangbalhme bininj bu minj kabirringimen kore God kawohrnan rowk. Mak nguddabidju minj ngurringimen dja ngurrbenhdahme birribuyika bininj nawu kabirridjare kabirringimen.
MAT 23:15 Kadjalwarre duninjh ngudberre ngudda nawu ngurrbenhbukkabukkan mankarre dja ngudda nawu Pharisees! Ngudda wanjh ngurridjalkurrekurren! Ngudda ngurrire djarreh kubolkbubuyika rowk ba ngurriyawan nakudji bininj nawu ngurribukkabukkan. Wanjh ngurrimarnbun namekbe bininj bu nadjalwernhwarre duninjh yiman ngudda ba bu ngurridjarrkre kore hell.”
MAT 23:16 “Kadjalwarre duninjh ngudberre! Ngudda yimankek ngurrbennahnan nawu birribuyika bininj, dja burrkyak ngudda ngurrimimdubbe. Ngudda ngurrbenbukkan bininj bu minj kabirriwokkurrmerren kore kunngey nuye Temple. Ngurrbenmarneyime bu kunukka minj baleh mak kabirriyime. Mak ngudda kamak ngurriyime bu bininj kawokkurrmerren kore kunngey ngalengngarre gold nawu kore temple kahdi dja wanjh kakurduyime kore wokkurrmerrinj.
MAT 23:17 Ngudda ngurrimimdubbe dja ngurribengwarr! Dja kaluk baleh nawu nawernhkimuk? Yiddok gold mak kunubewu temple kore kahmarnbun nawu gold bu kahdjamunmen?
MAT 23:18 Mak ngudda ngurriyime, bu bininj kunrayek kunwok kakurrmerren kore manbu altar, wanjh kunukka minj njale kamenmenyime. Dja ngurriyime bu bininj kunwok kunrayek kakurrmerren kore namakmak nuye kakurrme nawu kahyo kore altar, wanjh kunukka kamak.
MAT 23:19 Ngudda ngurrimimdubbe bininj! Kaluk baleh nawu nawernhkimuk? Yiddok namakmak nawu kurrmeng, dja kunubewu altar kore manbu kahmarnbun namekbe namakmak bu kahdjamun?
MAT 23:20 Bininj nawu kawokkurrmerren bu kunrayek kakurrme kore altar wanjh nakka kunrayek kakurrme kore njalehnjale kore kaddum namekbe altar.
MAT 23:21 Mak bininj nawu kawokkurrmerren bu kunrayek kakurrme kore Temple wanjh nakka kunrayek kakurrme kore kunngey nuye nawu kahdi kore Temple.
MAT 23:22 Nangale nawu kawokrayekworren kore kunngey ngarre heaven wanjh nakka mak kunrayek kunwok kahyime kore kunngey nuye God nawu kahni dja mak nawu kahbarndi kore throne.
MAT 23:23 Wanjh kadjalwarre duninjh ngudberre, nawu mankarre ngurrbenhbukkabukkan dja ngudda nawu Pharisees! Ngudda ngurridjalkurrehkurren! Ngudda ngurrihwon God kundjalyahwurd kore njalehnjale yeng nawu ngurrihkarrme yiman mandjoleng nawu mint, dill dja cummin warridj. Dja ngaleng, ngudda minj ngurrimarrkmang manbu mankimukkenh mankarre. Ngayime minj ngurrbendjadme bu djal mandjad, dja mak minj ngurrbenkongibun, dja minj mak ngurrikangewoybuk. Mahni wanjh mankarrekuken kore ngurrikurduyimeninj, dja mak mankarrekilehkilelk warridj.
MAT 23:24 Kunukka ngurrbennahnan nawu bininj dja nakka ngurrimimdubbe rerrih! Ngudda nakka mankarrekilehkilelk ngurriyolyolme, dja manbu mankarrekihkimuk makka burrkyak!
MAT 23:25 Dja kadjalwarre duninjh ngudberre, nawu mankarre ngurrbenhbukkan dja ngudda nawu Pharisees! Ngudda nawu ngurridjalkurrehkurren! Ngudda yimankek ngurrimarnburren ngurrimak ba bu birribuyika bininj ngundinan ngundimakwan dja kore kanjdji kukange ngudberre nakka njalehnjale ngurrimanjngun dja ngurridjalburrbun kore ngudberrekenh.
MAT 23:26 Pharisees, ngudda ngurrimimdubbe! Ngurrikangebeleworrimen werrk, ba kunukka ngurrikurduyime kunmak kore kurobbe.
MAT 23:27 Kadjalwarre duninjh ngudberre, nawu mankarre ngurrbenhbukkabukkan dja ngudda nawu Pharisees! Ngudda nawu ngurridjalkurrehkurren! Ngudda yimankek ngurriyime ngurrimak ba bu birribuyika bininj ngundinan ngundimakwan dja kore kanjdji kukange ngudberre wanjh ngurridjalwarre duninjh, dja mak ngurrikurrehkurren. Ngayime bu ngudda yiman yerrih kunmidj. Kore kuberrkkah, wanjh bininj kabirribolkmarnbun bu kamak rowk, dja bu kanjdji wanjh kawarre, dja kakanjnudmen.
MAT 23:29 Kadjalwarre duninjh ngudberre nawu mankarre ngurrbenhbukkabukkan dja ngudda nawu Pharisees! Ngudda wanjh ngurridjalkurrehkurren! Ngudda ngurrimarnbun kunwardde yiman kunmidj bedberre nawu prophets dja mak kore kabirrihkukyo nakka ngurrbenmidjmarnmarnbun nawu birrimak bininj.
MAT 23:30 Wanjh ngurriyime bu yimankek ngudda bu ngurridiwirrinj kunkareni, wanjh minj ngurriraworrimeninj nawu mawahmawah kadberre bu bindibuyi nawu prophets.
MAT 23:31 Dja nakka woybukkih ngudda wurdwurd bedberre nawu mawahmawah ngurrbenhyime nawu kore bindihbuni dja bindikukkurrmi nawu prophets.
MAT 23:32 Dja wanjh ngurriyakwo manbu kore bedda birridedjingmey nawu mawahmawah ngudberre, dja wanjh kandimarnekurduyimen kunwarre ngardduk!
MAT 23:33 Ngudda ngurridjalwarre duninjh nawu ngurribornayindanj kore birriwarre bininj! Minj baleh ngurrikelerlobme bu minj ngurringimen kore hell.
MAT 23:34 Wanjh kuhni marneyime ngudberre, ngaye ngabenmunkewe ngudberre nawu prophets, dja nawu kabirriwernhkarreburrbun dja nawu ngundibukkabukkan ngudberre. Wanjh yikahwi nakka ngurrbenbun ngurrbenkukbarnname. Dja yikahwi nakka ngurrbenbun kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh ngudberre mak ngurrbenkelekadjung kore kunred dja kunred.
MAT 23:35 Wanjh kunmekbekenh ngurriwowarreworren kore kunwarre ngurrbenhmarnekurduyimi nawu birrimakni bininj kore kondah kurorre. Bu kumdedjingmey kore namakni bininj Abel kurlbawarrhmeng, kore Zechariah nawu beywurd nuye Berakiah nawu ngurribom kore kuburldjarn ngarre temple dja altar.
MAT 23:36 Wanjh marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, ngudda bininj nawu bolkkime ngurrihdarrkiddi wanjh nakka kunwarre kakurduyimerran ngudberre bu kunmekbekenh kunwarre ngurrihkurduyimi bedberre nawu birrimakni bininj.” Kuhni bu Jesus yimeng bedberre.
MAT 23:37 Wanjh Jesus bolkyolyolmeng kore Jerusalem dja yimeng, “Ngudda kunred Jerusalem! Jerusalem! Nawu bininj ngudda ke bindihbuni nawu prophets dja mak bindikodjdongi kunwardde bindikukkurrmi nawu God benmunkeweng ngudberre. Kunwernhkah ngadjareni ngabenmornnameninj bininj ke, yiman kayime djukdjuk ngalbu kayawmornname ngaleng ngarre yayaw kore kanjdji kuwel ngarre, dja ngudda minj ngurridjareniwirrinj bu kunmekbe ngakurduyimeninj.
MAT 23:38 Dja wanjh ngurrina! Manbu temple ngudberre makka wanjh kabirridjalbawon manrurrklarrk kahdjalrurrkdi dja mak kabirrimirndeyarlarrmerren.
MAT 23:39 Dja marneyime ngudberre, ngudda minj kandihyawoyhnan ngaye kaluk bu yerrekah bu ngurriyime, ‘God kabimarnekurduyime kunmak nuye namekbe nawu kamre kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk!’” [Psalm 118:26] Kuhni bu Jesus nungan yolyolmerrinj.
MAT 24:1 Bu kunmekbe Jesus bolkbawoyi kore temple kuberrkkah. Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang dja birrirurrkbukkang manmekbe temple dja ngalengngarre kunrurrkbubuyika kumekbe.
MAT 24:2 Kaluk Jesus yimeng, “Ngudda ngurrihnan mahni kunrurrk rowk? Wanjh marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, kaluk yerrekah, wanjh minj manwohwarddekudji kawarddebarndi kore manbuyika bu kabenebelbmiyindi. Dja nakka wanjh kawarrawarrhmerren rowk kore kurorre.”
MAT 24:3 Kaluk bu yerrekah Jesus wanjh ningihni kore Mandulum manbu Olives, wanjh nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang kore nungka nadjalkudji yerrkang. Dja birriyimeng, “Kanmarneyimen ngadberre, kaluk baleh kabolkyime bu kuhni kakurduyimerran? Dja njale nawu nganbukkan ngadberre kore ngunmulewan bu darnkih ngudda yimyawoyhdurndeng dja mak bu kayiburnbunkenh ngarre kondah kurorre?”
MAT 24:4 Wanjh Jesus yimeng, “Ngurrinahnarrimen bu minj nangale ngunkowe ngudberre.
MAT 24:5 Birriwern kabirrimre kore kunngey ngardduk, wanjh kabirriyime yimankek ngaye, bu kabirriyime, ‘Ngaye wanjh nungka Christ,’ wanjh bedda kabindikowe nawu birriwern bininj.
MAT 24:6 Dja warridj ngurriwobekkan bu wars kabirriburren, dja kabirrimulewan bu kabirriburren kunyid kamhre, dja makka yuwn ngunkelehme bu ngurrikele. Kuhni wanjh kadjalkurduyimerran, dja med, kaluk manbu kayiburnbunkenh, wanjh yerrekah.
MAT 24:7 Kubolkkihkimuk wanjh kabirriburren kubolkkimukbubuyika. Dja warridj nabubuyika kings wanjh kabirriburren. Dja manme kayakmen rowk bedberre birridjalwern bininj, mak kore kubolkbubuyika wanjh kunrorre karorredjalkmire.
MAT 24:8 Kaluk kuhni wanjh karrokme bu karredjingmang manbu kunyid yiman kayime nawu nakerrnge wurdyaw bu kahberrkmang.
MAT 24:9 Bu kunmekbe kabolkyime, wanjh ngudda mak ngundidarrkidmang ba bu ngundikurrme kore birriwarre bininj bu ngundimarladjwon, mak ngundibun ngurridowen. Dja birriwarlahkenh bininj rowk kore kondah kurorre, wanjh ngundiwidnan kunmekbekenh bu ngayekenh.
MAT 24:10 Wanjh birriwern bininj kabirribawon kore kunwoybukkenh kabirrihre dja kabirriborledme kabirrikanjkurrmerren dja kabirriwidnarren.
MAT 24:11 Mak bu kunmekbe wanjh birriwern prophets nawu kabirrikurrehkurren kabirrimre dja kabindikowe nawu bininj birriwern.
MAT 24:12 Dja manbu kunwarre makka wanjh kawarlahmen bu kawernmen mak kabenmarnbun birriwern bininj minj kabirriwernhmarnedjaremerren.
MAT 24:13 Dja ngaleng bu ngurrihdjalkangewoybuk munguyh kore kayiburnbunkenh, wanjh God ngunngehke.
MAT 24:14 Mak bu kunmekbe, wanjh mahni kunmak kunwok manbu kabiyolyolme God kore kawohrnan rowk, wanjh birriwern kabirrimulewan kunwoybuk dorrengh kore kubolkwarlahkenh, wanjh kunyimekbe makka kamre manbu kore kayiburnbunkenh.” Kuhni rowk bu Jesus yingkihmulewam bedberre.
MAT 24:15 Wanjh Jesus yimeng, “Daniel nawu prophetni yolyolmeng manbu nadjalwarre duninjh nawu kanbunkenh. [Daniel 9:27] Kaluk nakka ngurrinan kahdi kore kubolkdjamun. Ngudda nawu ngurrinahnani djurra wanjh nakka ngurrimayalibayhmen kore baleh kakarremenmenyime.
MAT 24:16 Wanjh bu kunyimekbe kabolkyime, bininj nawu birrikang Judea nakka wanjh kabirrikelerlobmerren kore kuwarddewardde.
MAT 24:17 Bu bininj kabirribarndi kore kaddum kukodj ngarre kurrambalk, wanjh nakka yuwn bu kabirrikolung kanjdji dja kabirrimang njale nawu bedberre.
MAT 24:18 Mak bu yihdi kore kabbal, yuwn mak yirrurndeng yimang ke nawu kunmadj nakuyeng ke.
MAT 24:19 Kaluk bu kunyimekbe kayimerran, wanjh kadjalwarre duninjh bedberre nawu morlehmorlenj birrimerlemyi dja nawu wurdwurd birrikilehkilelk kabindihkarrme!
MAT 24:20 Ngurridin yiwarrudj bu minj kayimerran bu yekke, mak kunbarnangarradjamun kayimerran. Bu kumekbe kakurduyimerran wanjh kunukka ngudda ngurrikelerlobmerren.
MAT 24:21 Mak bu kunmekbe kayimerran mandjalkimuk kunyid kabebme. Kaluk manmekbe kunyid makka minj kurduyimerrangimeninj bu kerrngehkenh duninjh bolkmarnbuyindanj dja wanjh kore bolkkime, dja bu yerreyerre minj kayawoyhkurduyimerran kunmekbe.
MAT 24:22 Wanjh God dedjumbunghmeng manmekbe kunyid, dja bu burrkyak, wanjh minj nangale kadjaldarrkiddi munguyh. Dja nungan God kamarnbun bu karredjumbunghme ba kabenbidyikarrme bininj nawu nuye bendjarrngbom.
MAT 24:23 Wanjh bu kunmekbe kabolkyime, bu nakudji bininj ngunmarneyime, ‘Yina, nahni nawu Christ!’ Mak nabuyika ngunmarneyime, ‘Nakka kahdi!’ Wanjh nakka yuwn ngurrbenwoybukwon.
MAT 24:24 Yikahwi bininj kabirrimbebmerren nawu kabirrikurrehkurren bu kabirringeykurrmerren Christ, dja mak bininj nawu kabirringeyburren prophets, dja wanjh kabirridjalkurren, wanjh kabirrimre kabirrikurduyime kunwern bu yimankek God nuye kundulkarre dorrengh, bu yimankek kabindikowe warridj nawu God nuye bendjarrngbom bininj. Wanjh kuhni kabirrirohrokme.
MAT 24:25 Dja wanjh yingkihbengdayhkeng ngudberre bolkkime bu kuninjkunukenh ba kunukka yerre kaluk kakurduyimerran kunmekbe.
MAT 24:26 Mak bu bininj ngundimarneyime, ‘Nawu Christ kahdi kore kubolkdarleh,’ wanjh ngudda yuwn ngurrire kumekbe. Dja mak bu ngundimarneyime, ‘Nawu Christ nakka kahni kore mahni kurrambalk,’ wanjh yuwn yibenwokmarrkmang.
MAT 24:27 Dja bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre, wanjh birriwarlahkenh bininj ngandinan. Dja ngaye ngamre yiman kayime nawu namarrkon kamayhke kore koyek dja karrikad.
MAT 24:28 Kore baleh yarrkka nawu bininj kawohdowen kakukyo wanjh mayhmayh nawu kabirringun kunkanj wanjh kabirrimornnamerren kumekbe.”
MAT 24:29 Wanjh Jesus yimeng, “Wanjh bu manmekbe kunyid kayakmen rowk, manbu kundung makka kunkak kabarrkbun, dja nawu dird nakka wanjh minj kayawoyhbolkwolkan. Mak nawu mankokkarrng nakka kamwarrawarrhmerren kaddumbeh. Dja yehyeng rowk ngarre kaddum makka kawodjorrhmiyindan. [Isaiah 13:10; 34:4]
MAT 24:30 Wanjh bu kunyimekbe kabolkyime, wanjh birriwarlahkenh bininj kabirringolnan dja wanjh kabirriwohburrbun bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre. Wanjh bininj nawarlahkenh nawu kondah kurorre kabirrihni nakka wanjh kabirrinalkbun bu kundowikenh. Wanjh ngandinan ngaye nawu Bininj Duninjh ngamhre kore kungol kaluk kundulkarre dja kunmakmak duninjh dorrengh.
MAT 24:31 Kaluk bu kabirribekkan trumpet kakayhme wernkih duninjh, wanjh ngabenmunkewe angels ngardduk bu kabindimanamang bininj nawu God bendjarrngbom kore kubolkwarlahkenh kondah kunred dja kore kunngol rowk.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng.
MAT 24:32 Wanjh Jesus yimeng, “Wanjh kumekbe ngurriburrbun kore yolyolme ngudberre manbu fig kundulk. Kore manyende ngarre kakelkkelkmen dja kunmalaworr kabebmerren, wanjh kunukka ngurriburrbun bu kurrung ngokko darnkih kamhre.
MAT 24:33 Wanjh kunmekbe karohrok, bu ngurrinan kuhni rowk kakurduyimerran kore ngayolyolmeng, wanjh ngurriburrbun bu ngokko darnkih kahbolkdarnkihmen bu ngaye ngahmarnmarnburren bu ngamre.
MAT 24:34 Dja marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, kuhni bu njalehnjale kakurduyimerran bedberre nawu birriwarlahkenh bininj bu bolkkime kabirrihmimbi.
MAT 24:35 Mahni kurorre dja kunngol makka wanjh kayakmen dja manbu kunwok ngardduk makka minj kayakmen.” Kuhni wanjh Jesus yimeng.
MAT 24:36 Wanjh Jesus yimeng, “Minj nangale mak kaburrbun bu baleh kuhni kabolkyime. Angels nawu heaven kabirrihni nakka minj kabirriburrbun, mak ngaye nawu Beywurd, minj ngaburrbun. Dja nadjalkudji God nawu Kornkumo kaburrbun bu baleh kabolkyime.
MAT 24:37 Bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre, nakka yiman kayime bu Noah ningihni kurduyimerranj nuye.
MAT 24:38 Kaluk bu korrokoni bu wanjh yerre kundjurrh kunkimuk duninjh bebmeng, bininj birringuni dja birribonguni, birrimarreni mak wurdwurd bedberre bindibalwoni bu birrimarreni. Birridjalkurduyimi kaluk bu Noah bidbom kore mahni kabbala.
MAT 24:39 Bedda minj birriyingkihburrbuyi kaluk bu kundurrh kunkimuk duninjh wanjh nakka benngakkeng rowk. Dja wanjh kunmekbe karohrok kayimerran bu ngaye nawu Bininj duninjh ngamre.
MAT 24:40 Wardi bu bininj bokenh kabenedjarrkdurrkmirri kore kabbal, wanjh nawu nakudji nakka wanjh God kabimang, dja nabuyika nakka wanjh kabibawon karri.
MAT 24:41 Mak bu daluk bokenh kabenedjubulhme manmim bu kabenehmarnbun manme, wanjh God kabimang ngalkudji daluk, dja ngalbuyika yerre karri.
MAT 24:42 Mah, ngudda wanjh ngurrimarnmarnburrimen ba bu ngurribengyirri dja kandihmadbun, dja minj ngurriburrbun bu baleh kabolkyime ngaye nawu Kawohrnan Rowk ngudberre bu ngamre.
MAT 24:43 Dja mak kuhni ngurriburrbu. Bininj nawu kakarrme kurrambalk, nakka kahbengyirri dja kayingkihkunidi. Nungka minj kaburrbun bu baleh kabolkyime nawu kahdjirdmadjirdmang bininj kakakre bu karurrkbakke nuye.
MAT 24:44 Wanjh kuhni karohrok ngurrimarnburrimen munguyh, dja ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre dja minj ngurriburrbun bu baleh kabolkyime dja wardi minj kandimarnekokkokyirri ngaye.” Kuhni bu Jesus yimeng.
MAT 24:45 Wanjh Jesus yimeng, “Mah, ngurriburrbu bininj nawu mayaliwern dja nawoybuk. Nawu kabimarnewohrnan nuye kabikurrme nahni bininj ba bu kabenmarnewohrnan birribuyika nawu kabirridurrkmirri, dja wanjh kabenwon manme bu karrungrohrokme bedberre.
MAT 24:46 Wanjh bu nawu kawohrnan nuye kamdurndeng dja kabikurdunan nawu biyikurrmeng, wanjh namekbe bininj kunmak kabidjalyime.
MAT 24:47 Dja marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, namekbe nawu kawohrnan wanjh kabibebke nawu bininj bu kabikurrme kore kawohrnan njalehnjale nungka nuye.
MAT 24:48 Dja ngaleng bu kunbuyika kayime, dja wardi namekbe bininj nawarreni, dja kaburrbun baybaywi kore kukange nuye bu kayime, ‘Nawu kawohrnan ngardduk nakka minj kambangmedurndeng werrk,’
MAT 24:49 Wanjh nungka karredjingmang bu kabenbun nawu birribuyika kabirrihdjarrkdurrkmirri nuye nawu kawohrnan dja wanjh nungka kabenmang nawu birridjarrkwarre ba kabirribongun dja kabirringun bu kabirriworromkan dorrengh.
MAT 24:50 Nahni namekbe bininj minj marnburrimeninj bu bimadbuyi mak minj bimarnebolkwohrnayi. Wanjh kunmekbe kabolkyime nawu kawohrnan wanjh kamdurndeng kabimarnebebme.
MAT 24:51 Wanjh nawu kawohrnan kabiwidjbihke dja kabikukburriwe kore nawu birrikurrekurreni bininj, kumekbe kore kabirrihdjalkayhme dja kabirriyidmebayerren.”
MAT 25:1 Jesus yolyolmeng bedberre bu yimeng, “Bu God kamre dja kawohrnan rowk, njale kakurduyimerran? Wanjh, nakka yiman kayime nawu ten yawkyawk ngalbu djawirna ngalengngarre ngalbu ngalkaliyi, nawu birrimey bedberre lamps dja birrikakwam birrihmadbuni nawu nakaliyi.
MAT 25:2 Kaluk nawu kunbidkudji yawkyawk nakka birribengwarr, dja ngaleng nawu birribuyika nakka wanjh birrimayaliwernni.
MAT 25:3 Wanjh nawu birribengwarrni birrimey lamps bedberre, dja minj birrikayi nawern kunkalkkid ba bu birriyawoyhborrakendoyi kore lamps.
MAT 25:4 Dja nawu birrimayaliwern nakka wanjh birribebbehmey lamps bedberre dja mak bannikin dorrengh manbu birriborrakendoy kunkalkkid ba bu kabirriyawoyhborrakendong lamps bu kaboyakmen bedberre.
MAT 25:5 Dja nawu nakaliyi minj kumbangmerawinj, wanjh bedda birrimimkodjkengalmeng rowk wanjh birrikodjkeyonginj.
MAT 25:6 Kaluk bu kumununburrk yimerranj nakudji bininj kayhmeng, yimeng, ‘Nawu nakaliyi kamhre! Dja ngurrimray ba karrikimang!’
MAT 25:7 Wanjh nawu yawkyawk birrimdolkkarrinj rowk dja birrimarnbuni bedberre nawu lamps.
MAT 25:8 Nawu birrimayaliyak bindimarneyimeng nawu birrimayaliwern, ‘Kandiwo yikahwi kunkalkkid ngudberre, dja darnkih kahbirluyakmen ngadberre.’
MAT 25:9 Kaluk nawu birrimayaliwern birriyimeng, ‘Burrkyak! Mahni kunkalkkid ngarrihkarrme wanjh kayakmen yerre, wanjh minj mak karrilarlmarren. Dja ngurriray kore bininj nawu kabirrihweykan kunkalkkid kumekbe ngurrbendjawa ba ngundiwon ngudberre dja ngurribayahme.’
MAT 25:10 Wanjh kunmekbe bu birriwam nawu birrimayaliyak birrihbayahmi kunkalkkid, nawu nakaliyi wanjh kumwam. Nawu birrimayaliwern nakka birridjarrkngimeng nawu nakaliyi kore manme birrihnguni mulil. Mak manbu door makka dangbalhmiyindanj.
MAT 25:11 Kalukburrk wanjh nawu birribuyika yawkyawk birrimdurndi wanjh birriyimeng, ‘Ngudda nawu yikimuk, yirrangmarrhma ngadberre ba ngadbu ngarribalngimen.’
MAT 25:12 Dja nawu nakaliyi yimeng, ‘Ngaye marneyime woybukkih duninjh, ngaye minj kukburrbun.’
MAT 25:13 Wanjh kunmekbe kayime ngudberre dja wanjh ngurriyingkihmarnburrimen ngardduk, dja minj ngurriburrbun bu baleh kabolkyime ngaye ngamre.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng.
MAT 25:14 Jesus yawoyhyolyolmeng, yimeng, “Bu God kawohrnan rowk, baleh kakurduyime? Nakka yiman kayime bininj nawu mahmirrirawinj kubolkbuyika waken. Wanjh bu kunmekbe bolkbawoyi, nungka benkayhmeng nawu birrihmarnedurrkmirri dja benmarneyimeng bu kabirrinahnan nuye nawu njalehnjale kore kabenyikurrme.
MAT 25:15 Wanjh benbebbehwong money. Wanjh bikukwong nakudji bininj five thousand dollars, dja nabuyika wanjh bikukwong two thousand dollars. Mak bininj nabadbuyika, wanjh nakka bikukwong djal one thousand dollars. Wanjh benyikurrmeng rowk dja madjmey, wam.
MAT 25:16 Wanjh bininj nawu karrmihkarrmi five thousand dollars nakka wanjh balwam durrkmirri, dja wanjh nungka marnbom bu wanjh ten thousand dollars yimerranj.
MAT 25:17 Mak kunmekbe rerrih kurduyimeng nawu two thousand dollars karrmihkarrmi, bu kukmarnbom nuye bu four thousand dollars.
MAT 25:18 Dja nawu one thousand dollars karrmihkarrmi nakka wam bolkkaruy kore kurorre dja dudji kumekbe warlkkang mahni kunwardde money nawu kawohrnan nuye.
MAT 25:19 Wanjh kalukburrk bu kunkuyengkenh, nawu kawohrnan kumdurndi dja bendjawam nawu birrihmarnedurrkmirri bu baleh birriyimowong nuye nawu kunwardde.
MAT 25:20 Wanjh bininj nawu karrmihkarrmi five thousand dollars kukbebkeng, dja kumyawoyhbebkeng nawu kore kukmarnbom bu rawong dja bimarneyimeng, ‘Nawu Yiwohrnan, ngudda kanwong five thousand dollars wanjh ngawam ngamarnbom ten thousand. Yina ngamkang ke.’
MAT 25:21 Wanjh nawu kawohrnan yimeng, ‘Ngudda yikurduyimeng kunmak, dja yimak bininj nawu kanmarnedurrkmirri ngardduk. Ngaye yibawong walakkih kore yikuknahnani, dja bolkkime wanjh kurrme ba yinahnan yehyeng nawern ngardduk. Mak yimray ba bu ngarrdjarrknjilngmak!’
MAT 25:22 Wanjh bininj nawu karrmihkarrmi two thousand nakka kumwam kore nawu kawohrnan dja yimeng, ‘Nawu Yiwohrnan, ngudda kanwong two thousand dollars bu nganahnani ke, wanjh namekbe two thousand ngakang dja ngamarnbom four thousand bu ngarawong!’
MAT 25:23 Wanjh nawu kawohrnan yimeng, ‘Ngudda yikurduyimeng kunmak kore kanmarnedurrkmirri, ngudda nawu yimak bininj. Ngaye yikurrmeng walakkih bu yikuknahnani ngardduk, dja bu bolkkime wanjh yinahnan yehyeng nawern ngardduk. Mak yimray ba ngarrdjarrkni kore ngarrdjarrknjilngmak.’
MAT 25:24 Wanjh bininj nawu karrmihkarrmi djal one thousand dollars bimyikang dja yimeng, ‘Nawu yiwohrnan, ngaye ngaburrbuni bu ngudda nakka yirayek bininj. Ngudda yimoyhmang njalehnjale nawu minj yirrudjeyi. Mak yimanamang manme manbu minj yimimburriweyi.
MAT 25:25 Wanjh ngaye ngakeleni dja ngakang nawu one thousand dollars kanwong wanjh ngarrudji kurorre. Dja yina, nahni nawu money ke ngamkang.’
MAT 25:26 Kaluk nawu kawohrnan yimeng, ‘Ngudda nakka yidjalwarre dja mak yingudjwarre duninjh! Yiddok ngudda yiburrbuni bu ngaye ngamangi manme manbu djolengmeni manbu minj ngaye ngarrudjeyi mak ngamang manme manbu minj ngaye ngamimdudjeyi?
MAT 25:27 Wanjh kunu ngudda yikurrmeninj nawu kunwardde ngardduk kore bank ba ngamdurndeyi wanjh balkimukmeninj walakkih.’
MAT 25:28 Wanjh nawu kawohrnan yimeng bedberre nawu birrimarnedurrkmirri, ‘Ngurriyima namekbe one thousand dollars dja ngurriwo nawu ten thousand kahkarrme.
MAT 25:29 Birrimekbe nawu kabirrikarrme nawern wanjh nakka kabirribalwernworren bu nadjalwern kabirrikarrme. Dja nawu minj nawern kabirrikarrme nakka wanjh kabindiyimang rowk nawu njalehnjale.
MAT 25:30 Ngurrikukburriwemen namekbe bininj kuberrk, kore kubolkmunun kore bininj kabirrinalkbun dja kabirriyidmebayerren.’” Kuhni bu Jesus yolyolmeng bedberre.
MAT 25:31 Jesus yawoyhyolyolmeng, yimeng, “Ngaye nawu Bininj Duninjh, kaluk yerrekah ngamyawoyhdurndeng kore kunmakmak dorrengh ngardduk dorrengh, dja mak angels ngardduk ngarrimdjarrkre. Wanjh ngaye ngayerrkan kore throne ngardduk ba birriwarlahkenh kabirriburrbun ngaye wanjh God kore heavenbeh.
MAT 25:32 Birriwarlahkenh bininj rowk nawu kondah kurorre kabirrihni kore kubolkbubuyikabeh, nakka wanjh kabirrimirndemornnamerren kore kumirrk ngardduk. Wanjh ngaye ngabenlarlmang dja ngabenbebbehkurrme yiman shepherd kayime bu kabenlarlmang nawu sheep dja mak nawu nanikud.
MAT 25:33 Wanjh ngaye nawu Bininj Duninjh ngabenkurrme nawu birrimak bininj kore kukun ngardduk, dja mak nawu birriwarre bininj, nakka ngabenkurrme kore kudjakku ngardduk.
MAT 25:34 Wanjh ngaye nawu king duninjh ngabenmarneyime nawu kukun ngardduk ngabenkurrmeng, ‘Ngurrimray ngudda nawu ngardduk kornkumo ngunmarnekurduyimeng kunmak duninjh ngudberre, ba bu ngurrini kore ngunmarneyingkihbolkmarnbom ngudberre kore kerrngehkenhni duninjh bu bolkmarnbuyindanj rowk. Wanjh ngurribolkmang bu bolkkime.
MAT 25:35 Kuhni kayimerran ngudberre bu kuninjkunukenh, bu ngaye ngamarrweni, wanjh ngudda kandiwong manme. Mak bu ngakombukdoweng, wanjh ngudda kandibowong ngabonguni. Mak bu ngakudji ngani kore ngabolkbawong djarreh kore ngardduk kunred, wanjh ngudda kandingimoweng kore kurrambalk ngudberre.
MAT 25:36 Mak bu ngahrey kunmadjyak, minj njale ngadjongbuyindiwirrinj, dja ngudda kandimadjwong ngadjongburrinj. Ngaye ngahdoweni, ngudda kandinahnani. Dja mak bu ngarurrkkenhdi kore prison, ngudda ngurrimrey dja kandidjahwoni!’ ”
MAT 25:37 “Wanjh nawu birrimak bininj kabirriyime, ‘Nawu Yiwohrnan, kaluk kore baleh ngad ngundinani bu yimarrwerey wanjh ngad manme ngundiwoni, mak kore yikombukdoweni ngad wanjh ngundibowoni yibonguni?
MAT 25:38 Mak baleh kore yini yikudji bu djarreh yimrey wanjh ngundingimowoni kore kurrambalk ngadberre? Dja baleh ngundinani yimadjyak yirey wanjh ngundiwoni kunmadj bu yidjongburreni?
MAT 25:39 Baleh ngundidulkkihnahnani bu yirrulkkiyoy mak bu yihdurrkkenhdi kore prison ngad wanjh ngundidjahwoni?’ ”
MAT 25:40 “Wanjh ngaye nawu king duninjh ngabenwokmang, ngayime, ‘Ngaye marneyime ngudberre bu woybukkih duninjh, njalehnjale kore ngurrikurduyimeng bedberre nawu birrimarladjdja bininj ngaye nawu ngarridangerrinj, wanjh kunukka ngaye warridj kandimarnekurduyimeng ngardduk.’ ”
MAT 25:41 “Dja wanjh ngaye, nawu king duninjh, ngabenmarneyime kore nawu kudjakku ngabenkurrmeng, ‘Ngudda nawu ngurrikid bininj, wanjh kandibawo, dja ngurriray kore kunak manbu kahdjalrung munguyh manbu ngabenmarneyingkihbolkmarnbom bedberre nawu namarnde duninjh dja nawu angels nuye!
MAT 25:42 Dja kuninjkunukenh. Ngaye nawu ngamarrweni, dja ngudda minj njale kandiwoyi bu nganguyinj. Mak bu ngakombukdoweni, wanjh minj kandibowoyi.
MAT 25:43 Ngaye ngani ngakudji bu djarreh ngabolkbawong kunred ngardduk, dja ngudda minj kandingimowoyi kore kurrambalk ngudberre. Mak bu kunmadjyak ngarri, ngudda minj kandimadjwoyi ba ngadjongburrimeninj. Mak bu ngarrulkkiyoy, ngudda minj kandinahnayi, dja mak bu ngahrurrkkenhdi kore prison ngudda minj kandidjahdjawoyi!’ ”
MAT 25:44 “Wanjh bedda bedmanwali kabirriyime, ‘Nawu yiwohrnan, baleh kore ngundinang bu yihmarrweni? Dja kore yikombukni, kore yidjalkudji yihni, mak yimadjyak yirey, mak yirrulkkini dja yirurrkkenhdi kore prison? Kaluk kuhni baleh kore ngundinang dja minj ngundibidyikarrmeninj?’
MAT 25:45 Wanjh ngaye nawu King, ngabenwokmang, ngabenmarneyime, ‘Ngaye marneyime ngudberre bu mak woybukkih duninjh, kore baleh yarrkka minj ngurrikurduyimeninj bedberre nawu birrimarladjdja bininj ngardduk, wanjh ngudda mak kunukka minj kandimarnekurduyimeninj kore ngaye ngardduk.’ ”
MAT 25:46 Dja mak Jesus yimeng, “Wanjh birrimekbe birriwarre bininj nakka wanjh kabirrire kore ngaye ngabendung munguyh munguyh. Dja nawu birrimak bininj nakka kabirrire bu kabirridarrkiddi munguyh munguyh.” Kuhni rowk bu Jesus yimeng.
MAT 26:1 Kaluk yerrekah bu Jesus burnbom kunmekbe yimihyimi, wanjh benmarneyimeng nuye nawu benbukkabukkani,
MAT 26:2 “Ngudda ngurriburrbun bu malaywibuyika wanjh kunukka kunbarnangarra ngaleng ngarre Passover mulil. Wanjh bu kunmekbe kabolkyime ngaye nawu Bininj Duninjh ngandibidkenhwon kore nawu birriwarre bininj bu ngandibun kore kundulk cross.”
MAT 26:3 Kaluk nawu birrikihkimuk priests dja nawu dabborrabbolk nawu bindiwohrnani bininj, wanjh birrimirndemornnamerrinj kore kunrurrkkimuk nuye nawu nakimuk duninjh priest ngeyyoy Caiaphas.
MAT 26:4 Kumekbe kore bedda birriwokmarnburrinj bu molkkenh kabirrimang Jesus wanjh kabirribun.
MAT 26:5 Kaluk bedda birriyimerrinj, “Ngad minj karribangmekurduyime bu mulil karrihkarrme dja med rerrih, dja wardi kunukka mak kabirriyiddung nawu birriwern bininj.”
MAT 26:6 Wanjh Jesus ningihni kore Bethany kaluk kore kurrambalk nuye nawu birringeybom Simon nawu Kulahwarre.
MAT 26:7 Bu kunmekbe, wanjh ngalkudji daluk bimyikang dja kumkang nawu alabaster budjdjurlung kaluk dahkendi nawu namanjmakkaykenh kunkalkkid. Wanjh ngaleng yakbom kore Jesus kukodj nuye kore nungan neykenhdi bu manme ngunihnguni.
MAT 26:8 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birriyidduy bu birrinang ngalmekbe daluk kore kurduyimeng. Wanjh birridjawam, “Njalekenh ngudda yiwe rowk nawu namanjmakkaykenh kunkalkkid?
MAT 26:9 Nakka wanjh yiweykayi ba yimayi nakimuk kunwardde ba bu yibenkukwoyi nawu birrimarladj bininj.”
MAT 26:10 Wanjh Jesus burrbuni kore baleh bedda birriyimeng, wanjh nungka yimeng, “Njalekenh ngudda ngurrihdung ngahli daluk? Ngaleng kurduyimeng bu kunmak duninjh ngardduk.
MAT 26:11 Ngudda wanjh ngurrbenhdjalkarrme nawu birrimarladj bininj bu djal munguyh, dja ngaye minj kandikarrme munguyh.
MAT 26:12 Dja ngahli daluk yakbom nawu mankalkkidmanjmak kore kuburrk ngardduk bu nganyingkihmarnbun bu bininj ngandikukdudjeng.
MAT 26:13 Wanjh marneyime ngudberre bu woybukkih, kore baleh yarrkka manbu manmak kunwok kabirriweykan kore kubolkwarlahkenh rowk kore kondah kurorre, wanjh ngahli daluk kore baleh kurduyimeng wanjh nakka kabirrimulewan warridj, ba bu bininj birriwarlahkenh wanjh ngaleng kabirriburrbun.”
MAT 26:14 Nakudji kore nawu twelve benbukkabukkani, nawu ngeyyoy Judas Iscariot, wanjh wam benyikang nawu birrikihkimuk priests bu kabirriwokdikenh.
MAT 26:15 Nungka bendjawam, yimeng, “Njale kandikarremulewan bu Jesus bidnakenwon ngudberre?” Wanjh bedda birrikukwong kunwardde nawu thirty silver coins.
MAT 26:16 Wanjh bu yerrekah, Judas dedjingmey bolkyawani bu baleh kabolkyime kabikukweykan Jesus.
MAT 26:17 Kaluk bu kunbarnangarrayungkih ngarre mulil manbu Kandidjdjawa Manlodbinjbinj, nawu benbukkabukkani nuye birrimyikang Jesus dja birridjawam, “Baleh yidjare ngarriyingkihmarnbun ba manme yingun manbu Passover mulil?”
MAT 26:18 Wanjh Jesus yimeng, “Ngurriray kore kubolkkimuk wanjh ngurrinan nahni bininj dja ngurrimarneyime, ‘Nawu kanbukkabukkan kayime ngokko wanjh darnkih kamhre kabolkyimerran nuye. Dja ngaye ngadjare Passover mulil ngarridjarrkngun nawu ngabenbukkabukkan ngardduk kaluk kore ngudda ke kurrambalk.’”
MAT 26:19 Wanjh nawu benbukkabukkani birridjalkurduyimeng kore Jesus benmarneyimeng bedberre, dja birriyingkihmarnbom kore Passover mulil kabirringun.
MAT 26:20 Kaluk bu balngokdanj, Jesus wanjh neykenhdi kore table, birrihdjarrknguni nawu twelve benbukkabukkani nuye.
MAT 26:21 Wanjh bu kunmekbe birrihnguni manme, Jesus yimeng, “Ngaye woybukkih ngayime ngudberre, nakudji ngudberre ngankukweykan kore birriwarre bininj.”
MAT 26:22 Kuhni benmarnbom nawu benbukkabukkani nuye birrinjilngwarreminj. Wanjh birribebbehmarneyimeng Jesus, “Nawu Yiwohrnan, yiddok ngaye kukweykan ngudda. Ngaye?”
MAT 26:23 Dja Jesus yimeng, “Nawu nganedjarrkbiddjuhmeng kore banikkin, wanjh namekbe nawu ngankukweykan.
MAT 26:24 Kaluk nganmarnekurduyimerran ngaye nawu Bininj Duninjh kore kayingkihbimbuyindi ngardduk. Dja ngaleng kadjalwarre duninjh nuye namekbe bininj bu ngankukweykan ngaye nawu Bininj Duninjh. Dja kunukka kamakniwirrinj nahni bininj bu nungka minj berrkmayi.”
MAT 26:25 Wanjh Judas, nawu bikukweykang Jesus benbidkenwong nawu birriwarre bininj, wanjh bimarneyimeng Jesus, “Nawu kanhbukkabukkan, ngaye ngawid, dja woybukkih.” Wanjh Jesus yimeng, “Yoh, nakka wanjh ngudda.”
MAT 26:26 Kaluk bu kunmekbe bedda birrihnguni manme, Jesus wanjh lodmey manbu kandidjawa dja biyimanjbom God, yerre wanjh lodbakkeng. Wanjh benwong nawu benbukkabukkani nuye dja yimeng, “Ngurrima mahni kandidjawa dja ngurringu. Mahni kunburrk ngardduk.”
MAT 26:27 Wanjh banikkin wali ngalngmey, biyimanjbom God, wanjh benbowong nuye benbukkabukkani, dja yimeng, “Ngurriwern ngurribongu mahni.
MAT 26:28 Mahni ngardduk kunkurlba manbu kamenyime bu kunkerrngehkenh kore God wokkurrmerrinj bu mulewarrinj nungka kadjare kabenmarnebengmidjdan bininj. Mahni kunkurlba ngardduk kayakburren bedberre birridjalwern bininj ba bu God kabengmidjdan bedberre kunwarre.
MAT 26:29 Wanjh kuhni bengdayhke bu ngayime ngudberre, ngaye minj ngayawoyhbongun mahni mandjoleng manrakelbeh, kaluk karriyawoyhdjarrkbongun bu yerrekah kumekbe kore Ngabbard ngardduk kawohrnan rowk.”
MAT 26:30 Kaluk bu birriwayiniyerrkang manbu yiwarrudjkenh, wanjh birriwam kore kunbolk Mandulum Olives.
MAT 26:31 Wanjh Jesus benmarneyimeng nawu benbukkabukkani nuye, “Bu bolkkime kukak ngudda kandikukbawon dja ngurrikelerlobme, dja kunmekbe wanjh kahyime kore djurra, ‘Ngaye ngabun nawu shepherd dja nawu mayh sheep wanjh nakka kabirrikelerlobmerren kore kubolkbubuyika.’ [Zechariah 13:7]
MAT 26:32 Kaluk bu yerrekah God ngandolkkayhwe kore kumidjbeh, wanjh ngayingkihdokme ngudberre kore kunbolk Galilee.”
MAT 26:33 Dja Peter yimeng, “Nakka birriwern kaluk kabirrikelerlobme bu nguddakenh, dja ngaye kunukka minj ngayime.”
MAT 26:34 Kaluk Jesus bimarneyimeng, “Ngayime woybukkih, bu bolkkime kukak bu yerre rooster kakayhme, ngudda kaluk kanwaralkukwakwan bu danjbikkah.”
MAT 26:35 Dja Peter yimeng, “Kunukka minj ngayime bu waralkukwakwan! Dja wardi kunukka ngarrdjarrkdowen!” Mak nawu birriwern benbukkabukkani nuye nakka kunmekbe rerrih birriyimeng.
MAT 26:36 Wanjh Jesus birridjarrkwam nawu benbukkabukkani nuye kore kabolkngeyyo Gethsemane. Dja benmarneyimeng, “Kondah ngurrinin dja ngare kuni, ngarri yiwarrudj.”
MAT 26:37 Nungka benkang Peter dja benebokenh bebeywurd nuye Zebedee, dja nungka dedjingmey bu njilngwarreminj mak kangewarreminj.
MAT 26:38 Wanjh benmarneyimeng, “Ngaye ngawernhkangewarre dja darnkih nganhkangedjalmang. Dja kondah ngurrinin, ngurrilorrhmiyuwn bu ngaye karrihni.”
MAT 26:39 Kaluk bu balwam djarrehkah wurd, kumekbe kukburriwerrinj kumirrk nuye kore kurorre dja yiwarrudj danginj, wanjh yimeng, “Ngabba, bu kuhni kamak, wanjh yuwn kanbowon nahni banikkin bu ngabongun manbu kore ngadjakbekkankenh. Dja bonj, yidjalkurduyimen kore ngudda yidjare, minj kore ngaye ngadjare.”
MAT 26:40 Wanjh Jesus durndi kore nawu benbukkabukkani nuye benkurrmeng dja benngalkeng birrihkodjkeyoy. Wanjh bimarneyimeng nawu Peter, “Ngudda minj karridjarrkwohrnayi bu nakudji hour?
MAT 26:41 Dja ngurrilorrhmiyuwn mak yiwarrudj ngurridin ba kunukka kunngudj ngunwon ngudberre mak nawarre minj ngundjurrkkan dja ngunmarnbun bu ngurriyime kunwarre. Dja kunmalng ngudberre makka kadjare kunmak kayime, dja kunngudj kore kunburrk ngudberre makka manngudjwarre.”
MAT 26:42 Wanjh Jesus yawoyhdurndi yiwarrudj yawoyhdanginj, yimeng, “Ngabba, bu minj baleh mak kunbuyika bu ngabongun manbu banikkin kore ngadjakbekkankenh, wanjh djawan kore yidjare bu kadjalkurduyimerran ngaye.”
MAT 26:43 Wanjh yawoyhdurndi benngalkeng nawu benbukkabukkani nuye birrihyawoyhkeyoy, kaluk birrikodkedulmukni.
MAT 26:44 Wanjh Jesus durndi danjbikkah danginj yiwarrudj, dja kundjalkudjiwi yawoyhyimeng.
MAT 26:45 Wanjh Jesus yawoyhdurndi kore benbukkabukkani nuye birrihkeyoy dja yimeng, “Yiddok ngudda ngurrihdjalkodjkeyo dja ngurrihdjalngehme? Ngurrina! Dja wanjh ngokko kambolkyimerran kamre darnkih, bu bininj ngankukweykan ngaye nawu Bininj Duninjh bu birriwarre bininj ngandikarrme.
MAT 26:46 Wanjh ngurridolkka, dja karrire. Dja ngurrina, nahni nawu bininj kamhre nawu nganmarnekukweykan.”
MAT 26:47 Bu Jesus munguyh djahdjalwokdi, Judas kumwam, nawu birrihdjarrkrey twelve nawu Jesus benbukkabukkani. Dja birriwern bininj birrimdjarrkwam kaluk birrimkani mandjawak dja kundulk. Nawu birrikihkimuk priests dja nawu dabborrabbolk nawu birriwohrnanikenh bininj wanjh bindimunkeweng.
MAT 26:48 Ngokko Judas karremarnbom bu kabenbengdayhke, bu yimeng, “Bininj nawu ngabunjhmang wanjh namekbe Jesus nawu ngurrimang.”
MAT 26:49 Kaluk kundjalmekbe rerrih Judas biyikang Jesus dja yimeng, “Nawu kanhbukkabukkan! Kamak by ngarrkebnarren.” Yerre wanjh bibunjhmey.
MAT 26:50 Wanjh Jesus yimeng, “Nawu ngarrdabbolk, wanjh yidjalkurduyimen kore yimwamkenh.” Wanjh birrimekbe nawu birrimyorrmeng birrimwam birridarrkidmey Jesus.
MAT 26:51 Kaluk bu kunmekbe birrimey Jesus nakudji nawu Jesus nuye benbukkabukkani durrkmey nawu mandjawakkimuk, dja biwohkanemdjobkeng nawu bimarnedurrkmirri nawu kabenmarnewohrnan priests.
MAT 26:52 Dja Jesus bimarneyimeng namekbe nawu nuye bibukkabukkang, “Yirrurndiwemen nawu mandjawakkimuk kore yimey. Nawu mandjawakkimuk kabirrimang nakka wanjh mandjawakkimuk kabenbun.
MAT 26:53 Ngudda wardi minj ngurriburrbun bu ngadjareniwirrinj ngadjawayi Ngabbard, wanjh benmunkewemeninj birriwernkenh angels yiman twelve armies.
MAT 26:54 Dja bonj, ngadjare nganmarnekurduyimerran kore Bible kabimbuyindi ngardduk, dja nganyolyolmeng kunkare.”
MAT 26:55 Wanjh Jesus benmarneyimeng birriwern nawu birrimkuniwam, “Ngudda kandikuniyikang mandjawak dja kundulk dorrengh yiman ngaye ngabang yerreh. Bu kunbarnangarrakuyeng rowk ngaye ngahni kore Temple kuberrkkah bu ngabenhbukkani, dja ngudda minj kunmekbe yerreh kandimayi.
MAT 26:56 Dja wanjh kuninjkunu rowk kore baleh kurduyimerranj wanjh kawoybukkenhdan kore prophets birribimbom nawu korroko birrihni.” Kuhni bu Jesus yimeng. Wanjh nawu benbukkabukkani nuye wanjh birrikukbawong dja birrikelerlobmerrinj.
MAT 26:57 Birrimekbe bininj nawu birridarrkidmey Jesus, wanjh birrikang kore kurrambalk nuye Caiaphas, nawu benmarnewohrnang priests, kore nawu mankarre kabindihbukkan, dja nawu birrikihkimuk bininj wanjh birrimornnamerrinj.
MAT 26:58 Kaluk nawu Peter nakka kumunke bedberre rengehrey wanjh bebmeng kore kuberrkkah kurrambalk nawu kabenmarnewohrnan priest nuye, wanjh kumekbe ngimeng dja yerrkang birrihdjarrkni nawu djamun ba kabennan bu baleh kabirrimarnekurduyime nawu Jesus.
MAT 26:59 Wanjh nawu birrikihkimuk priests dja nawu birriwern kore council bininj, birrikarreyawani kunwok manbu kunwoybukyak kore kabirridjuhbunkenh Jesus wanjh kunukka kabirribun.
MAT 26:60 Birriwern bininj birrimwam wanjh bindihkoweyi bu nungkakenh, dja nawu council minj njale birringalkemeninj bu benedjarrkmulewayi ba birribuyi. Kaluk wanjh benebokenh bininj benewam beneyimeng,
MAT 26:61 “Nahni bininj yimeng, ‘Ngaye ngarurrkbakke manbu Temple God nuye wanjh ngayawoyhrurrkname bu kunkodjke danjbik.’ ”
MAT 26:62 Wanjh nawu kabenmarnewohrnan priests, danginj, dja bimarneyimeng Jesus, “Yiddok ngudda minj yibenbenewokmang? Yiddok benemekbe bininj ngundimulewan bu kunwoybukkenh?”
MAT 26:63 Dja nungka Jesus minj biwokmayinj. Wanjh nawu benmarnewohrnani priests biyawoyhmarneyimeng Jesus, “Ngaye marneyime kore kundulkarre nuye nawu karrarrkid God bu yiyolyolmerrimen kunwoybuk dorrengh ngadberre bu ngudda nawu Christ, nawu Beywurd nuye God.”
MAT 26:64 Wanjh Jesus yimeng, “Yoh. Makka ngudda ke kunwok. Dja marneyime, kaluk bu yerrekah ngudda kandinan ngaye nawu Bininj Duninjh ngahni kore kukun nuye God nawu Dulkarrekimuk Duninjh, dja wanjh ngamhre kunngol dorrengh kore kaddumbeh.”
MAT 26:65 Kaluk bu kuhni bibekkang nawu benmarnewohrnang priest wanjh madjdjalkmarrinj, dja yimeng, “Nahni bininj yimeng kunwarre kore God! Wanjh minj nabuyika mak karridjare nawu kabirriwiddjung, dja ngudda ngurribekkang rowk kore kunwarre yimeng nuye God.
MAT 26:66 Kaluk baleh ngudda ngurriyime?” Wanjh bedda birriyimeng, “Nakka wanjh dowimen.”
MAT 26:67 Wanjh kumekbe bedda birrikebnunjhmeng dja birrihbuni biddjurddu dorrengh bedberre. Dja nawu birribuyika nakka birriwidjbihkeyi.
MAT 26:68 Mak birrimarneyimeng, “Yimulewarrimen ngadberre bu yimankek ngudda nawu Christ! Mah, wanjh kanmarneyimen kunwok kore Godbeh, kaluk nangale ngunbom!”
MAT 26:69 Kaluk kunmekbeni bu Peter ningihni kore courtyard, ngalyawk ngalbu durrkmidurrkmirri wanjh kumwam kore nungka, dja bimarneyimeng, “Ngudda ngunehdjarrkdi Jesus nawu Galileebeh.”
MAT 26:70 Dja Peter benmarneyimeng nawu kumekbe birrihdi, “Ngaye minj ngaburrbun nawu ngurrihyolyolme!”
MAT 26:71 Bu kunmekbe bolkbawong kore courtyard wanjh balhdi kore gate, dja ngalbadbuyika ngalyawk binang. Wanjh ngaleng benmarneyimeng nawu bininj kumekbe birrihdi, “Nahni bininj nakka benehdjarrkdi Jesus nawu Nazarethbeh.”
MAT 26:72 Kunyawoyhkudji Peter wokrayekworrinj bu burrkyak, dja yimeng, “Woybukkih ngayime ngudberre, ngaye minj ngaburrbun nahni bininj!”
MAT 26:73 Kaluk bu birribalhni bu minj kunkuyeng, yikahwi bininj nawu kumekbe birrihdi birrimyikang Peter dja birrimarneyimeng, “Woybukkih, ngudda dorrengh ngurrihdjarrkmunkekadjungi Jesus, wanjh ngundiwokbekkang bu yihwokdi yiman nawu Galileebeh kunwok.”
MAT 26:74 Wanjh Peter djalwokrayekworrinj kore God nuye kunngey, bu yimeng, “Ngaye ngakukwakwan namekbe bininj!” Wanjh kundjalmekbe rerrih nawu rooster wanjh kayhmeng.
MAT 26:75 Kumekbe wanjh Peter burrbom kore Jesus bimarneyimeng, “Bu yerre nawu rooster kakayhme wanjh ngudda kanwarlalkukwakwan danjbikkah.” Wanjh Peter bebmeng kuberrk dja wernhnalkbuhnalkbuni kunkimuk.
MAT 27:1 Bu djarreh kumhkabelni, nawu birrikihkimuk priests dja nawu kabirrihwohrnawohrnan dabborrabbolk birriwokmarnburrinj bu Jesus wanjh kabirribun karrowen.
MAT 27:2 Kaluk bedda birridukkarrukkang wanjh birrikang kore governor nawu ngeyyoy Pilate.
MAT 27:3 Judas nawu bikukweykang Jesus kore birriwarre bininj, nang bu birriwokmarnburrinj bu kabirribun Jesus. Wanjh nungka njilngwarreminj kore baleh nungka Jesus bimarnekurduyimeng. Wanjh durndiweng money manbu thirty silver coins kore nawu birrikihkimuk priests bedberre dja mak nawu kabirriwohrnawohrnan,
MAT 27:4 dja benmarneyimeng, “Ngaye kunwarre ngayimeng! Bu bidkenhwong ngudberre Jesus nawu minj kunwarre yimeninj.” Wanjh nawu birriwohrnani bininj birrimarneyimeng, “Dja baleh mak? Makka wanjh djalyingan ke. Minj ngad mak ngadberre.”
MAT 27:5 Wanjh Judas kukburriweng nawu kunwardde kore temple. Yerre kunu wanjh wam dja komdukkarrinj nungandeleng.
MAT 27:6 Wanjh nawu kabirriwohrnan priests birrimoyhmey nawu kunwardde bu kukburriweng kore temple dja birriyimeng, “Kore mankarre kadberre kahyo minj karrikurrme nawu kunwardde manbu kunkurlbakenh kore temple ngarre, dja nawu kadjalkarremulewayindan kore bininj bu karrowen.”
MAT 27:7 Wanjh birriwokmarnburrinj bu namekbe kunwardde birrikukkurrmeng bu birribolkbayahmeng kore kabolkngeyyo Potter nuye Kabbal. Bedda birridjareni birribolkmarnbuyinj ba bu kabindikukdudjeng bininj nawu birriwokbuyika nawu birrihni kunred Jerusalem, nawu kabirridowen kumekbe.
MAT 27:8 Kunmekbekenh bedda bolkkkime kabirribolkngeybun mahni kabbal, “Kadjalbolkkurlbarri”.
MAT 27:9 Wanjh makka woybukkenhdanj, kore Jeremiah nawu prophet bimbom, yimeng, “Birrimey nawu kunwardde thirty silver coins, kore bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrikarremarnbom bu karremulewayindanj nuye.
MAT 27:10 Wanjh birrikukkurrmeng namekbe kunwardde bu birribolkbayahmeng kabbal bedberre nawu kabirrimarnbun delek, kore nawu Kawohrnan nganwokrayekwong.” [Jeremiah 32:6-9]
MAT 27:11 Wanjh Jesus danginj kore kumirrk nuye Pilate nawu governor, dja nungka bidjawam, “Yiddok ngudda king nawu bedberre Jews?” Dja Jesus yimeng, “Yoh. Makka ngudda ke kunwok.”
MAT 27:12 Kaluk nawu birrikihkimuk priests dja nawu dabborrabbolk birridjuhbuni Jesus, dja nungka minj wokdiwirrinj.
MAT 27:13 Wanjh Pilate bimarneyimeng Jesus, “Yiddok ngudda minj yibenbekkan bu ngundihdjuhbun kore njalehnjalekenh?”
MAT 27:14 Dja Jesus minj kunwokkudji yimeninj, bu minj benwokmayi kore kunwernkenh birridjuhbuni. Wanjh nawu Pilate wernhkangebarrhmeng bu kunmekbekenh.
MAT 27:15 Bu kudjewkbubuyika kaluk bu ngarre Passover mulil nawu governor wanjh benmarnebawoni nakudji bininj nawu kore birridjarrngbom nawu birrimirnderri bininj.
MAT 27:16 Wanjh bu kunmekbeni nakudji bininj rurrkkendi, nawu ngeyyoy Barabbas. Kaluk namekbe birriwern birriburrbuni bu nawernhwarreni duninjh.
MAT 27:17 Bu bininj birrimornnamerrinj kore Pilate wanjh nungka bendjawam, yimeng, “Nangale ngurridjare ngamunkewe ngudberre, Barabbas dja kunubewu Jesus nawu kangeyyo Christ?”
MAT 27:18 Kaluk nawu Pilate burrbuni bu birrimekbe bininj birribidnakenwong Jesus kore nungka bu bedda wanjh birridjalkirnwern.
MAT 27:19 Kaluk bu Pilate ningihni kore kabindihdjadmekenh seat, ngalbininjkobeng nuye kunwok bimarnemunkeweng, yimeng, “Yuwn baleh ngurrimarnekurduyime namekbe bininj, dja nungka minj njale warrewoyi. Dja bolkkime ngabukirribom nungka, wanjh ngannjilngwarrewong.”
MAT 27:20 Dja nawu birrikihkimuk priests dja nawu dabborrabbolk bindidjurrkwoni bininj nawu birrimirnderri kumekbe bu kabirrimarnedjawayhme nuye Barabbas kabirribebke dja nawu Jesus wanjh kabirribun.
MAT 27:21 Kaluk Pilate yimeng, “Ngabenbenehkarrme Barabbas dja Jesus. Wanjh nangale nawu ngurridjare ngamunkewe ngudberre?” Wanjh bedda birriyimeng, “Barabbas!”
MAT 27:22 Pilate djawayhmeng, “Dja nawu Jesus, baleh ngayimewon, nawu kangeyyo Christ?” Wanjh bedda rowk birriyimeng, “Ngurribiddundulubu kore kundulk cross!”
MAT 27:23 Dja nawu Pilate yimeng, “Dja njalekenh? Njale nungka warrewong?” Wanjh bedda wernkih birrikayhmeng, “Ngurribiddundulubu kore kundulk cross!”
MAT 27:24 Bu Pilate nang minj baleh nungka kurduyimeninj dja nawu bininj ngokko birrihyiddungi, wanjh nungka kukku bomey dja biddjirridjburrinj kore kumirrk bedberre bedda bininj. Dja yimeng, “Ngaye wanjh minj kandidjuhbun bu nahni bininj karrowen. Dja nakka wanjh ngudda ngurridjareminj bu kakurduyimerran!”
MAT 27:25 Wanjh nawu bininj rowk birriyimeng, “Ngad dja nawu wurdwurd ngadberre kaluk wanjh ngadberre bu nungka karrowen.”
MAT 27:26 Wanjh Pilate bibebkeng Barabbas bedberre. Dja nawu Jesus nakka wanjh benbidnakenwong bininj nawu birriwidjbihkeng whips dorrengh. Dja wanjh benmarneyimeng djamun bu kabirribiddundulubun kore cross kundulk.
MAT 27:27 Nawu governor nuye djamun birringimewong Jesus kore bedberre kunrurrkkimuk, dja mak birriwern nawu djamun birriwabminguneng nuye.
MAT 27:28 Wanjh birriyerrkkeng kunmadj nuye dja birridjongbom nawu madjdjongbuyindi yiman kayime kings kadjongburren, manbu medjkurlbakurlbah manburrba.
MAT 27:29 Dja djamun birrimey kinj manmirrhyi, wanjh birrimarnbom crown nawu kunkodjkenh, yerre birrikodjongbom. Dja birrikurrmeng kundulk kore kubidkun nuye, wanjh birriboddanj kore kumirrk nuye mak birrihkukborrkbuni, bu birrimarneyimi, “Ngundiburlume ngudda king bedberre bininj nawu Jews!”
MAT 27:30 Warridj birrikuknunjhmi. Dja birrimey kundulk wanjh birrihdjumduhkeyi kunwern.
MAT 27:31 Bu bedda birriburnbom kunmekbe birrihborrkbuni, wanjh birriyerrkkeng nawu medjkurlbakurlbah manburrba djongbuhdjongbuyindi dja birridjongbom nawu nuyekih kunmadj. Yerre wanjh birrikang bu kabirribiddundulubunkenh.
MAT 27:32 Kaluk bu birribalhyibebmi kuberrkkah, kumekbe birriwohnarrinj nakudji bininj nawu Cyrenebeh, nawu ngeyyoy Simon, dja birrimarnbom nungka kangorrkan kundulk cross nuye Jesus.
MAT 27:33 Wanjh birribebmeng kore kabolkngeyyo Golgotha, manbu kamenyime “Kunbolk ngarre Kunkodjngalng”.
MAT 27:34 Nawu djamun wanjh birribowoyi Jesus wine kaluk birrirawong gall. Kaluk bu Jesus bomanjbekkang manmekbe wine wanjh nungka warnyakminj dja minj bonguyi.
MAT 27:35 Kaluk bu bedda birrikukdunhdulubom kore kundulk cross, wanjh birrihdirri yiman kunkod rerrih ba bu nangale kawinhme wanjh nakka kakan nawu kunmadj nuye.
MAT 27:36 Wanjh nawu djamun kumekbe birrirerrkang dja birrinahnani.
MAT 27:37 Warridj birrikurrmeng nawu ngeybimdi kore kukodj nuye Jesus kore yimihyimi, “Nahni Jesus nawu King bedberre bininj nawu Jews.”
MAT 27:38 Warridj benebokenh bininj nawu benededjdjolkwernni, wanjh kumekbe bindidjarrkkukbarnnameng Jesus dorrengh, nakudji kukbarndi kore kukun nuye dja nabuyika nakka kukbarndi kore kudjakku nuye.
MAT 27:39 Bininj nawu birrirey dja birriwohyurrhkeyi, nakka kunwarre birriyimi nuye Jesus dja mak birrikodjbordebordedmi nuye,
MAT 27:40 dja birriyimi, “Ngudda yiyimeng bu yirurrkbakke manbu Temple dja kaluk yiyawoyhrurrkname bu kunkodjkedanjbik! Dja bolkkime wanjh yingehkerrimen! Dja yimkolu kore cross kundulkbeh bu ngudda woybukkih Beywurd nuye God!”
MAT 27:41 Wanjh nawu birrikihkimuk priests dja nawu kabindihbukkabukkan mankarre, mak nawu dabborrabbolk warridj birrikukkilekmi Jesus.
MAT 27:42 Dja birriyimeng, “Nungka benngehkeng birribuyika bininj, dja minj kangehkerren nungan! Mak nungka wanjh king kadberre nawu Israel bininj! Dja wanjh kumkolu kore cross kundulk ba kunukka karriwoybukwon!
MAT 27:43 Nungka kabiwoybukwon God, dja bolkkime wanjh God bingehkemen, bu nungka kabimarnedjare. Kuhni wanjh nungkabidju yimeng, ‘Ngaye Beywurd nuye God.’ ”
MAT 27:44 Mak kunmekbe rerrih nawu bininj bokenh beneyimi nawu bindidjarrkkukbarnameng Jesus dorrengh bu benehdungi.
MAT 27:45 Kaluk bu twelve o'clock dungyimi, wanjh kumekbe kubolkwarlahkenh nakka kakbakmeng rowk, kaluk benkarrmeng danjbik hours.
MAT 27:46 Kaluk bu wolewoleni yiman three o'clock yimerranj, Jesus kayhmeng wernkih, bu yimeng, “Eloi! Eloi! Lama sabachthani?” Kaluk kunukka yimeng, “Ngardduk God! Ngardduk God! Njalekenh ngaye kanbawong?” [Psalm 22:1]
MAT 27:47 Kaluk yikahwi bininj nawu kumekbe birrihdi birribekkang wanjh birriyimeng, “Nakka kabihkayhme Elijah!”
MAT 27:48 Wanjh nakudji bininj rlobmeng werrkwerrk dja mey nawu sponge dja djuhkeng kore vinegar, wanjh dukkang kore kundulk yerre wanjh bibowoyi Jesus bu kabongun.
MAT 27:49 Dja nawu birribuyika bininj nakka birriyimeng, “Med, karribawo, dja wardi karrinan Elijah kamre ba kabingehke!”
MAT 27:50 Wanjh Jesus yawoyhkayhmeng kunkimuk, yerre wanjh nungandeleng baworrinj bu doweng, dja malngbaworrinj.
MAT 27:51 Dja kundjalburrikudji nawu manburrba barndihbarndi kore Temple kururrk nakka wanjh djalkmiwam bu marnburrinj bokenh, kaddum kumdjalkmiwam nawu koluy kanjdji. Warridj bolkrokani dja warddedjalkmiwam.
MAT 27:52 Mak nawu kumidj kore birrihkukdudjindi nakka dangmarrhmiwam bedberre, wanjh birriwern nawu God nuye bininj nawu birridowerrinj, nakka wanjh birriyawoyhmimbiminj.
MAT 27:53 Kaluk bu Jesus yawoyhdolkkang kore kumidjbeh, wanjh bedmanwali birrimyawoyhdolkkarrinj kumidjbeh dja birriwam kore kubolkkimuk kubolkdjamun kore birriwern bininj bindinang.
MAT 27:54 Nawu djamun birrinahnani Jesus wanjh birrihdi, dja nawu centurion nawu kawohrnan bedberre dorrengh. Bu birrinang kunbolk bolkrokarokani, dja njalehnjale rowk kurduyimerranj, wanjh bedda birriwernhkeleminj dja birriyimeng, “Woybukkih duninjh. Nahni bininj wanjh Beywurd nuye God!”
MAT 27:55 Birriwern morlehmorlenj nawu birrimunkekadjungi Jesus kore Galilee dja birrihnahnani, nakka birrimhdi djarreh kore cross kundulk, wanjh birrihdjalnani.
MAT 27:56 Bedda nawu Mary Magdalene, dja Mary ngalbu ngalbadjan berrewoneng James dja Joseph, mak ngalbuyika Mary ngalbu ngalbadjan berrewoneng James dja John nawu Zebedee benbenebornang.
MAT 27:57 Kaluk bu balngokdangeni, nakudji bininj ngeyyoy Joseph bebmeng. Nakka Aramatheabeh. Nungka wanjh kukenni, dja Jesus nuyeni yimerranj bu bibukkabukkani. Wanjh nungka kumdolkkang kore kunred kabolkngeyyo Arimathea, dja kumwam kore Jerusalem.
MAT 27:58 Dja wam biyikang Pilate wanjh bikukdjanwohmeng Jesus. Wanjh Pilate benwokwong nawu djamun nuye ba Jesus kabirrikukwon nawu Joseph.
MAT 27:59 Wanjh nawu Joseph bikukmey nawu Jesus dja bikukdukkang nawu kukbele manburrba.
MAT 27:60 Dja bikukkang bikukkurrmeng kore kuwardderurrk. Kaluk makka wanjh Joseph nuye, dja mankerrngeni kore nungka warddedjobkeng. Wanjh warddedjirrkang manwarddedulmuk kore dangbalhmeng kore rurrknirurrkni wanjh bolkbawong dja wam.
MAT 27:61 Kaluk Mary Magdalene dja ngalbuyika Mary dorrengh, wanjh benedjalyerrkani borledmikenh kore kururrk kurobbe.
MAT 27:62 Kaluk bu kunbarnangarrabuyikani, manbu kunbarnangarra Sabbath, wanjh nawu birrikihkimuk priests dja nawu Pharisees wanjh birriyikang Pilate.
MAT 27:63 Dja birriyimeng, “Nawu yikimuk, ngad ngarriburrbun bu namekbe nawu kurrehkurreni, bu darrkihdarrkidni wanjh kuhni yimeng, ‘Bu kunkodjkedanjbik yerre, wanjh ngaye kaluk ngayawoyhdolkkan kore kundowibeh.’
MAT 27:64 Dja yibenwokrayekwo ba kabirridangmayenahnan kore kuwardderurrk bu kayimerran kunbarnangarradanjbik yerre. Dja nawu benbukkabukkani nuye wardi kabirrimre kabirrikukdjirdmang wanjh kabindibalmarneyime birribuyika bininj bu nungka yawoyhdolkkang kore kundowibeh. Bedda wanjh birrikurrinj bu kerrngehkenhni, dja bu kabirrimulewan nungka dolkkang, wanjh kabirriwernhkurrekurren bu kunkimuk duninjh!”
MAT 27:65 Wanjh Pilate yimeng, “Mah! Wanjh ngurrbenka yikahwi djamun ba kabirriwernhdangmayenahnan kore baleh ngudda ngurriburrbun.”
MAT 27:66 Wanjh birriwam birridangmarnbom dja birrikurrmeng seal ba minj nangale karrangmarrhmang. Warridj bindikurrmeng yikahwi djamun bu birridangmayenahnani.
MAT 28:1 Bu kunbarnangarra ngarreni Sabbath yakminj, wanjh ngokko Sunday kumhyimerrangeni bu djarreh kumhbarrhbuni, wanjh Mary ngalbu Magdalabeh, dja ngalbadbuyika Mary benewam benebolknang kore kumidj manbu kuwardderurrk.
MAT 28:2 Kaluk kundjalmekbe rerrih kunkimukkenh bu bolkrokang. Dja angel nuye nawu Kawohrnan Rowk kumkoluy kore heavenbeh, bu wam kore kuwardderurrk, wanjh warddedjirrkang manbu manwarddekimuk. Wanjh yerrkang kaddum kore kuwardde.
MAT 28:3 Kaluk nungka kukbelebami yiman bu namarrkon kahmayhke, dja manbu kunmadj djongbuhdjongbuyindi makka madjbele duninjh yiman kayime snow!
MAT 28:4 Dja djamun nawu birrihdangmayenahnani wanjh bedda birriwernhkeleminj bu birrinang nawu angel, dja mak birrikukdeldelmi, dja mak birriyimerranj yiman birridoweng rerrih.
MAT 28:5 Wanjh nawu angel benbenemarneyimeng nawu morlehmorlenj bokenh, “Yuwn ngunekele. Dja ngaye ngaburrbun bu ngudda ngunehyawan Jesus nawu birrikukbarnnameng kore kundulk cross.
MAT 28:6 Wanjh nungka minj kondah karri. Dja nakka God birrolkkayhweng kore yimeng ngudberre. Dja ngunemray, ngunebolknan kore kunburrk nuye birrikukkurrmeng.
MAT 28:7 Dja werrkwerrk nguneray ngurrbenmarneyimen nawu benbukkabukkani nuye, bu nguneyimen, ‘Jesus yawoyhdolkkang kore kundowibeh. Mak nungka kayingkihdokme ngudberre kore Galilee ngunmadbun, dja ngudda wanjh kumekbe kaluk ngurrinan.’ Kuhni ngurrbenmarneyimen. Dja ngaye ngamwam bu kunmekbe ngamulewam ngunewoneng.”
MAT 28:8 Kaluk nawu morlehmorlenj benebolkbawong kumekbe dja benemarrkinjrlobmeng. Bedda benenjilngmakni, mak bedda benekeleminj warridj. Wanjh benerey bu bindimarnemulewayi nawu benbukkabukkani nuye Jesus kore baleh kurduyimerranj.
MAT 28:9 Kaluk bu birribalhrey, wanjh kundjalmekbe rerrih Jesus benbenedabkeng dja benbenemakwam. Wanjh nawu morlehmorlenj bokenh benemyikang darnkih dja benemarneboddangeni nuye dja benedengekarrmeng.
MAT 28:10 Wanjh Jesus benbenemarneyimeng, “Yuwn ngunekele. Dja nguneray ngurrbenmarneyimen nawu ngaye ngarridangerrinj bu kabirrire kore Galilee, kaluk kumekbe ngandinan.”
MAT 28:11 Wanjh bu kunmekbe nawu morlehmorlenj bindiyikang bininj nawu benbukkabukkani nuye Jesus, wanjh yikahwi djamun nawu birrihdangmayenahnani birriwam kore kunredkimuk dja mak bindimarneyolyolmeng nawu birrikihkimuk priests kore baleh kurduyimerranj bedberre.
MAT 28:12 Wanjh nawu priests birrimornnamerrinj bininj nawu dabborrabbolk deleng, dja birrikarremarnbom. Bu bedda bindikarremulewam nawu djamun nakimuk kunwardde.
MAT 28:13 Dja bindimarneyimeng, “Ngurrbenmarneyimen nawu bininj bu bininj nawu Jesus benbukkabukkani birrimwam kukakni bu birrikukdjirdmey kore ngudda ngurrihkodjkewakwarrinj.
MAT 28:14 Bu nawu governor ngunwobekkan bu kuninjkunukenh, wanjh nakka kaluk ngadman ngarriwokdi, dja ngudda yuwn ngurrimarrkwarre.”
MAT 28:15 Wanjh nawu djamun birrikukmey nawu kunwardde money dja mak birrikurduyimeng kore bindidjalmarneyimeng bedberre. Wanjh nawu Jews bininj munguyh kabirrimarneyolyolmerren manbu maninjmanu mankarre bu mak bolkkime warridj.
MAT 28:16 Nawu birrimekbe eleven benbukkabukkani nuye birriwam kore Galilee wanjh birribalwam kore mandulum, kore Jesus benyingkihmarneyimeng bu kumekbe kabirrinarren.
MAT 28:17 Wanjh kumekbe bedda birrinang Jesus dja birrimarneboddanj nuye. Kaluk yikahwi nawu benbukkabukkani nuye minj birriwernhwoybukwoyi bu nungka wanjh dolkkang.
MAT 28:18 Wanjh Jesus kumwam darnkih bedberre dja benmarneyimeng, “Nawu God nganwong ba ngakarrme kundulkarre rowk dja ngawohrnan rowk kore kaddum heaven dja kondah kurorre!
MAT 28:19 Dja wanjh ngurriray kore birriwarlahkenh bininj nawu birrimdolkkang kubolkbubuyikabeh dja ngurrbenmarnbu ba ngaye ngandikadjung. Mak ngurrbenkodjuhkemen kore kunngey nuye nawu Kornkumo, Beywurd dja Namalngmakkaykenh,
MAT 28:20 dja ngurrbenbukkabukkan kunwern rowk kore marneyimeng ngudberre ba bu ngaye ngandiwokmarrkmang. Dja woybukkih ngaye dorrengh kaluk karridjarrkre munguyh, mak bu kaluk kayiburnbunkenh rowk.”
MAR 1:1 Mahni kunwok manmak manbu kabihyolyolme Jesus Christ, nawu beywurd nuye God. Kuhni dedjingmey kore Isaiah nawu prophetni bimbom, biyingkihwokmulewani korrokokenh, bu yimeng, “Kuhni God yimeng, ‘Kanbekka! Ngaye ngamunkewe bininj nawu nganmarnewokdi ngaye ngardduk, bu kayingkihbolhmarnbun ke.
MAR 1:3 Kore kubolkdarleh nahni bininj kahkayhmire kahyime, “Manbolh ngurribolhmarnbu nuye nawu Kawohrnan Rowk! Kaluk manbolhdjadnin bu ngurrimarnbu nuye!” ’” [Malachi 3:1; Isaiah 40:3]
MAR 1:4 Wanjh namekbe John nawu benhkukdjuhkeyi bininj, bebmeng kore kubolkdarleh dja benmarnemulewani, benmarneyimeng bininj birriwern, “Ngurriborledmen nuye nawu Kawohrnan dja ngurribawo kunwarre ba God ngunmarnebengmidjdan kunwarre ngudberre, dja mak ngurrikukdjuhmen dorrengh!”
MAR 1:5 Wanjh kunred bokenh kore Judea dja Jerusalem birriwern bininj birriyorrmi bu birriyikani John. Wanjh kumekbe birriwarnyakmulewarreni kunwarre bedberre, bu John benkukdjuhkeyi kore mankabo Jordan.
MAR 1:6 John nawu djongbuyindi kunmadj nawu marnbom kore kunngabek mayh nuye nawu camel. Dja mak nawu kunngardmokenh dukkayindi, dja mak djalnguni djaddedde dja mankung.
MAR 1:7 John yolyolmeng bedberre bu yimeng mahni kunwok, “Nakudji bininj kamre nawu wernhdulkarrekimuk duninjh nawu nganyurrhke ngaye. Ngaye minj ngamak bu ngaboddan ngarrengeyerrke nawu kahdengedjongbuyindi nuye.
MAR 1:8 Ngaye kukdjuhke ngudberre kore kukku, dja nungka ngunkukdjuhke ngudberre kore Namalngmakkaykenh dorrengh.”
MAR 1:9 Wanjh kunmekbe rerrih Jesus bolkbawong Nazareth kore Galilee dja wam kore John ningihni, wanjh kumekbe John bikukdjuhkeng Jesus kore mankabo kabongeyo Jordan.
MAR 1:10 Kaluk bu Jesus kumhbidbuni kore kukadjid, wanjh bolknang kaddum nang kunngol dangmarrhmiwam dja Namalngmakkaykenh yiman dorddorok rerre kumkoluy kore nungka.
MAR 1:11 Wanjh wokdanginj kore heavenbeh, yimeng, “Ngudda nawu Beywurd ngardduk. Ngaye wanjh ngawernhnjilngmakminj ke.”
MAR 1:12 Wanjh kundjalmekbe rerrih nawu Namalngmakkaykenh bikang Jesus dja mak bimunkeweng kore kubolkdarleh.
MAR 1:13 Kore kumekbe kubolkdarleh Jesus yerrkang bu kunkodjkewern forty, dja mak birridjarrkni mayh nawu birribang. Kore kubolkdarleh bu ningihni, nawu Namarnde Duninjh wanjh bihdjurrkkani. Kumekbe angels birrimarnebebmeng birrihnahnani Jesus.
MAR 1:14 Kalukburrk bu bininj birrikurrmeng John kore prison, wanjh Jesus wam kore Galilee weykahweykani manbu manmakkaykenh kunwok nuye God.
MAR 1:15 Wanjh benmarneyimi, “Kuhni wanjh darnkih ngokko kamhre bu God kawohrnan rowk. Dja wanjh ngurrikangeborledmen dja ngurriwoybukwo kunwok manbu manmakkaykenh!”
MAR 1:16 Kaluk bu Jesus rengehrey kore kukadjid ngarre manbokimukkenh kabongeyyo Galilee, wanjh balwohnang benbenenang Simon dja Andrew, nawu Simon benedanginj. Beneweyi walabbi kore kukku bu djenj benehmangi. Kaluk bedda benedurrkmirri nawu djenj benemangi.
MAR 1:17 Wanjh kumekbe Jesus benbenemarneyimeng, “Ngunemray ngaye kandikadju, ba bu benbenemarnbun bu bininj ngurrbenmang yiman djenj ngunemangi.”
MAR 1:18 Wanjh kundjalmekbe rerrih Simon dja Andrew benebawong walabbi berrewoneng, nawu benebebbehkarrmi, dja benemunkekadjuy Jesus.
MAR 1:19 Kaluk Jesus djahdjalley, dja minj djarrehniwirrinj, wanjh benbeneyawoyhnang benebadbuyika bininj, nawu kabenengeyyo James dja John nawu bebeywurd nuye Zebedee. Wanjh bedda benehbarndi kore kabbala dja benemarnmarnbuni walabbi berrewoneng.
MAR 1:20 Mak kornkumo berrewoneng nawu Zebedee dja nawu birrihdurrkmirri nuye kumekbe birrihdjarrkbarndi kore kabbala bebeywurd dorrengh. Wanjh kundjalmekbe rerrih Jesus benbeneyawoyhkayhmeng benemekbe nawu benedanginj, wanjh kunmekbe rerre bindibawong birribuyika dja nawu kornkumo dorrengh, dja benemunkekadjuy Jesus.
MAR 1:21 Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birriwam kore kunred kabolkngeyyo Capernaum. Wanjh kaluk kunbarnangarra Sabbath, Jesus wam werrk ngimeng kore kunrurrk yiwarrudjkenh manbu Synagogue, wanjh dedjingmey benbukkabukkani kumekbe.
MAR 1:22 Nawu bininj kumekbe birrihdi birrikangebarrhmeng bu birribekkani nungka yolyolmeng bu yiman kayime nungka wohrnani rowk, minj karohrok nawu bininj mankarre kore kabindibukkan.
MAR 1:23 Bu kumekbe Jesus dingihni, nakudji bininj di kore kunrurrk yiwarrudjkenh, kaluk nungka karrmi namalngwarre. Wanjh namekbe namalngwarre kayhmeng yimeng,
MAR 1:24 “Jesus nawu Nazarethbeh! Njale yidjare? Yiddok yimwam bu kanbenebun? Dja ngaye burrbun ngudda. Ngudda God nuye nawu Yikukdjamun Duninjh!”
MAR 1:25 Wanjh Jesus bimarneyimeng bu biwokrayekwong, “Yingurdmen! Dja yibebmen yibawo nahni bininj!”
MAR 1:26 Wanjh nawu namalngwarre bimarnbom namekbe bininj bu deldelmeng kunkimuk duninjh. Kunmekbe rerreh nawu namalngwarre kayhmeng wernkih duninjh, dja wanjh bebmeng, wam bibawong namekbe bininj.
MAR 1:27 Kaluk birriwern bininj nawu birrinang dja birrikangebarrhmeng. Dja wanjh birridjawarreni bu birrimarneyimerreni, “Kaluk baleh kuhni kurduyimerranj? Nahni bininj kahyolyolme mankarrekerrnge, dja mak kahyolyolme yiman kayime nawu kawohrnan duninjh. Nungka kabenmarneyime nawu namalngwarre nawern, dja kabirriwokmarrkmang!”
MAR 1:28 Wanjh manmekbe kunwok warlahminj kore kubolkwarlah Galilee bu Jesuskenh.
MAR 1:29 Wanjh Jesus dja nawu benbukkabukkani birribolkbawong kore kunrurrk ngarre yiwarrudjkenh dja birribalwam, James dja John dorrengh, kore kunrurrk berrewoneng Simon dja Andrew.
MAR 1:30 Kaluk Simon nuye ngalbinjbalak yoy bu dowehdoweni dja karrmi kundjak. Wanjh bininj nawu kumekbe birrihni birrimarneyimeng Jesus bu ngalengkah.
MAR 1:31 Wanjh Jesus biyikang kore ngaleng yongohyoy, wanjh bibidmey, birrolkkayhweng. Kaluk kundjalmekbe rerreh manbu kundjak bibawong, wanjh ngaleng makminj. Wanjh ngaleng wam kinjeng manme dja benwong birringuneng.
MAR 1:32 Kaluk bu balngokdanj bolkmununminj, birriwern bininj bindimkani nawu birringorengni kore Jesus, mak nawu namarnde benkarrmi, nakka mak bindimkani kore Jesus.
MAR 1:33 Wanjh kumekbe kunred nawu birrihni birrimirndemornnamerrinj rowk kore kururrkdangmaye ngarre kurrambalk.
MAR 1:34 Wanjh kumekbe Jesus benhmarnbuni birriwern nawu manbubuyika kundjak birrihkarrmi. Dja benbebkeyi namarnde nawu kukbubuyika bindihbongkarrmi nawern. Kaluk namarnde birrikukburrbuni Jesus, wanjh kunmekbekenh Jesus minj benbawoyinj bu birrimulewayi.
MAR 1:35 Bu kunkodjkebuyikani, bu djarreh kumhkabelni, Jesus kakdolkkang dja bolkbawong kore yongohyoy, bu djahdjalkakyoy rerreh. Wam bolkngalkeng kore minj bininj birriniwirrinj, wanjh kumekbe yiwarrudj danginj.
MAR 1:36 Wanjh yerre, Simon dja nawu birribuyika bininj birriwam birrihdjalyawani Jesus.
MAR 1:37 Kaluk bu birringalkeng wanjh birrimarneyimeng, “Birriwern bininj ngundihyawan!”
MAR 1:38 Wanjh Jesus yimeng, “Ngad wanjh karrire kubolkbubuyika darnkih, kore karurrkmirnderri ba bu ngayolyolme kumekbe bedberre. Wanjh kunmekbekenh ngaye ngamwam.”
MAR 1:39 Wanjh birridjarrkrey kore kubolkwarlahbubuyika ngarre kunred Galilee. Nungka yolyolmi kore kunrurrk yiwarrudjkenh, dja mak benbebkeyi bedberre nawu namarnde bindihbongkarrmi.
MAR 1:40 Nakudji bininj kundjak karrmi. Kaluk kulahmokmokni dja bimyikang Jesus wanjh kumwam barddurrukkurlhdanj dja bimarnekongiburrinj Jesus bu yimeng, “Ngaburrbun ngudda bu kanmarnbun. Dja bu yidjare wanjh kanmarnbu.”
MAR 1:41 Wanjh Jesus bidjalwernhkongibom namekbe bininj. Wanjh berlyirriyonginj, bikarrmeng dja yimeng, “Ngaye ngadjare marnbun. Dja wanjh yidjalmakmimen!”
MAR 1:42 Wanjh kundjalburrikudji rerrih manmekbe kundjak bibawong nawu bininj wanjh yawoyhkulahmakminj.
MAR 1:43 Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe bininj bu kare werrk, dja biwernhwokrayekwong yimeng,
MAR 1:44 “Yuwn nangale yimarnemulewan bu kuhni ngakurduyimeng ke. Dja ngaleng yidjallay yikukbukkarrimen kore nawu yiwarrudj kahdurrkmirri, wanjh yiwo njale namak kore God, bu ngudda yimakminj. Yiwo nawu njale namak kore Moses wokkurrmerrinj ba kabenbukkan bininj bu ngudda yimakminj.”
MAR 1:45 Dja bonj, namekbe bininj bolkbawong kumekbe dja wam, benmarneyolyolmeng birriwern bininj bu Jesus bimarnbom. Kaluk kunmekbekenh Jesus minj ngimeninj kore rurrkmirnderri ba minj nangale binayi. Dja djahdjalley kore kunred minj nangale diwirrinj. Dja birriwern bininj birriyorrmerreni nawu birrikang kubolkbubuyikabeh birribebmerreni kore nungka ni.
MAR 2:1 Kaluk yerrekah kunkodjke bokenh, wanjh Jesus kumdurndi kore Capernaum. Wanjh birriwern bininj birriwobekkang bu kumdurndi kore kunred nuye kumekbe ni.
MAR 2:2 Wanjh birrimarnebebmeng kore nungka, dja birrimirndewern duninjh bindidjokkohmeng kore kurrangmaye darnkih. Wanjh Jesus yolyolmeng bedberre nuye kunwok.
MAR 2:3 Wanjh yikahwi bininj birrimbebmeng, birrimkang nakudji bininj nawu nabirl. Kunkarrngbakmeng bininj birrimngorrkani kunmadj dorrengh kore nungka yongohyoy.
MAR 2:4 Bedda minj baleh birribolkngalkemeninj birringimowoyi kore Jesus, dja birrimirndewernni duninjh bindidjokkohmeng. Wanjh kunu bedda birribidbom kukodj kore kaddum, wanjh birriyerrkkeng dja birriduhkeng kaddumbeh kore Jesus dingihdi kanjdji, wanjh kumekbe birrikoluyhweng namekbe nawu nabirl kunmadj dorrengh.
MAR 2:5 Bu Jesus bennang bedberre birriwernhwoybukwong, wanjh nungka bimarneyimeng nawu nabirl, “Korlonj, kunwarre ke wanjh bularrbuyindanj rowk.”
MAR 2:6 Kaluk yikahwi bininj nawu bindibukkani manbu mankarre, wanjh birrihni kumekbe, wanjh bedda yiman birrihdjawarreni bedman bu birriburrburreni, birriyimi,
MAR 2:7 “Adju! Njalekah nahni bininj kayime kunwarre? Nungka wanjh kawokdi kunwarre kore God nuye. Minj nangale bininj kabimarnebengmidjdan kunwarre, dja God nadjalkudji kabularrbun kunwarre.”
MAR 2:8 Wanjh kundjalmekbe rerrih Jesus burrbom kore nungan kunmalng nuye kore birriburrburreni bedmandeleng. Wanjh nungka benmarneyimeng, “Njalekenh ngudda ngurrihdjawarren kore kukange ngudberre?
MAR 2:9 Kandimarneyimen, yiddok kuhni kakelk, bu ngamarneyime nahni nawu nabirl, ‘Kunwarre ke bularrbuyindanj rowk’, dja nuk bu ngadjalmarneyimeninj, ‘Mah, yirrolkka, yimadjmang dja yiray’?
MAR 2:10 Dja wanjh ngadjare ngudda ngurriburrbun bu ngaye nawu Bininj Duninjh, dja God nganmarnbom ngawohrnan bu ngaye ngabularrbun bininj bedberre kunwarre kondah kore kurorre.” Wanjh kunmekbekenh kunu Jesus bimarneyimeng namekbe nawu nabirl,
MAR 2:11 “Ngaye marneyime, yirrolkka, yimadjma nawu yihyoy, dja yirrokmen kured!”
MAR 2:12 Wanjh kundjalmekbe rerrih nungka dolkkang, madjmey, dja dokmeng kured kore birrinang Jesus kurduyimeng. Wanjh bedda rowk birrinang, dja birrikangebarrhmeng duninjh, wanjh birriburlumi God, dja birrihmarneyimi, “Nawu ngad karrinang kundjalbuyika duninjh bolkkime, bu minj karriburrbuyi.”
MAR 2:13 Kaluk bolkbawong kunmekbe dja yawoyhwam, kore kukadjid manbokimuk. Dja birrimirndewern bininj birriwam kore nungka. Wanjh Jesus dedjingmey benbukkabukkani.
MAR 2:14 Kaluk Jesus rengehrey wanjh binang Levi, nawu beywurd nuye Alphaeus. Nungka ningihni kore kururrk ngarre kunwardde kukmangi kore kabirrikarremulewan taxes. Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Ngaye kanmunkekadju, yimray ngarre!” Wanjh Levi dolkkang dja bimunkemey Jesus.
MAR 2:15 Kaluk bu yerrekah, Jesus dja nawu benbukkabukkani birringuni manme kore Matthew nuye kurrambalk. Dja warridj birriwern bininj nawu tax birrikukmangi dja mak nawu birriwarre bininj wanjh birrimwam bu birridjarrknguni manme. Bedda birrimirndewern bininj birriwarre nawu mak birrimunkekadjungi Jesus.
MAR 2:16 Kaluk nawu mankarre birriburrbuni Pharisees, bu bindikurdunani Jesus birridjarrknguni manme nawu birriwarre bininj, dja mak nawu tax kabirrihkukmang warridj, wanjh bindidjawam Jesus nawu benbukkabukkani, bu birriyimeng, “Njalekenh Jesus kabirrihdjarrkngun dja kabirrihdjarrkbongun birrimekbe nawu tax kunwardde kabirrikukmang dja mak nawu birridjalwarre bininj?”
MAR 2:17 Bu Jesus benbekkang, wanjh yimeng bedberre, “Kuhni wanjh ngurriburrbu. Bininj nawu kabekkarren bu kamak rowk, wanjh minj kadjare doctor. Dja bininj nawu kahdulkkihyo, nakka wanjh kadjare doctor. Mah, kuhni ngaye minj ngamrawinj bu ngakayhme bininj nawu namak, dja ngaleng ngamwam bu ngabenkayhme bininj nawu birriwarre.”
MAR 2:18 Kaluk bininj nawu John benbukkabukkani nuye, dja mak bininj nawu Pharisees, wanjh minj bedda birringuyinj manme kundedjumbung, bu birridjaldi yiwarrudj. Wanjh yikahwi nawu birribuyika bininj birrimwam kore Jesus dja birridjawam, “Njalekenh bininj nawu John nuye, dja mak bininj nawu Pharisees kabindibukkan, wanjh kabirribawon manme bu kabirridi yiwarrudj, dja bininj nawu ngudda yibenbukkabukkan minj kabirribawon manme bu kunmekbekenh?”
MAR 2:19 Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Bu mulil kabirrimarnbun bu yiman bininj daluk kabenemarren, wanjh nawu djawirna nuye nawu nakaliyi, wanjh yiddok bedda kabirribawon manme bu nungka kabirrihdjarrkni? Burrkyak.
MAR 2:20 Dja kaluk yerrekah, bu namekbe nawu nakaliyi kabenbawon bedberre, wanjh kunu kabirribawon manme.”
MAR 2:21 Wanjh Jesus yimeng, “Minj nangale kawohdjalkmang manburrba kore kunmadjkerrngebeh kanamekenh kore kunmadjkare. Wardi bu yimankek kunmekbe kayime bininj, wanjh nawu nakerrnge kadjalkmiyindan, dja kawarremen nawu nakare, wanjh minj kabenemadjrohrok. Wanjh kamadjwarremen rowk.
MAR 2:22 Dja mak minj nangale kaborrahkendong manbu wine manbokerrnge kore nakare budjdjurlung nawu mayh kunkulah. Wardi bu yimankek kunmekbe kayime bininj, wanjh manbu manbokerrnge kadjalkmire namekbe kunkulah, wanjh kaboyakarrburren, dja mak manbu mankulahkare mankulahwarre. Dja manbu wine manbokerrnge, bininj kabirridjalborrahkendong kore nakerrnge kunkulah budjdjurlung.”
MAR 2:23 Kaluk bu kunbarnangarra manbu Sabbath, Jesus dja mak nawu benbukkabukkani birrihdjarrkrey kore dalkmirnderri manbu karrmi manme. Wanjh nawu benbukkabukkani, bedda wanjh birridurrkdurrkmangi.
MAR 2:24 Wanjh nawu Pharisees birrimarneyimeng Jesus, “Yina! Njalekenh kuhni kabirrikurduyime bu kabirrihbakke manbu mankarre Sabbath ngarre?”
MAR 2:25 Jesus benwokmey yimeng, “Ngudda yimankek ngurribimnani kore God nuye kunwok kore kawokbimdi bu kuhni David kurduyimeng bu nungka dja bininj nuye birribekkang birrimarrwedoweni dja birridjawarrinj?
MAR 2:26 Wanjh kunu nungka ngimeng kore God nuye kunrurrk, kore priest nakimuk ni, nawu Abiathar. Dja David lodmey buriddi manbu mandjamun kumekbe yoy. Wanjh nungka nguneng manmekbe buriddi, warridj benwong bedberre nawu birrihdjarrkrey. Dja mankarre kahyo manmekbe buriddi ngarre, bu minj nangale kangun, djal priestswi kabirringun.”
MAR 2:27 Dja mak benmarneyimeng, “God marnbom manbu Sabbath kunbarnangarra dja kanwong ngad bininj. Minj kanmarnbuyinj bininj ba yiman karridjalmarneboddan manbu Sabbath.
MAR 2:28 Wanjh kunmekbekenh kunu, ngurriburrbun bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngawohrnan kore Sabbath kunbarnangarra warridj.”
MAR 3:1 Kaluk Jesus yawoyhngimeng kore kunrurrk yiwarrudjkenh. Nakudji bininj ni kumekke, nawu kunbid nuye bidwelemikenhni.
MAR 3:2 Wanjh yikahwi bininj birrihni nawu birridjareni birridjuhbuyi Jesus, wanjh kunu birridjalnani Jesus bu yimankek nungka kabimarnbun nahni bininj bu kunbarnangarra ngarre Sabbath, ba kunu birringalkeyi bu kabirridjadmekenh.
MAR 3:3 Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe bininj nawu bidwarreni, yimeng, “Yirrolkka, yirrangimen kondah kubulkayh bedberre.”
MAR 3:4 Wanjh Jesus bendjawam nawu birrikurdunani, benmarneyimeng, “Ngaye djawan ngudberre, baleh kakarreyime Sabbath ngarre bu kunbarnangarradjamun? Yiddok kunmak bu karriyime bolkkime, dja kunubewu ngurridjare karriyime kunwarre? Yiddok karrikanjmarnbun karridarrkidwon nahni bininj, dja kunubewu kunmak bu karribun nahni bininj?” Dja birrimekbe bininj wanjh minj birriwokdiwirrinj.
MAR 3:5 Wanjh Jesus bennang, dja benduy rowk. Nungka njilngwarreni bedberre dja benkangeburrbom bu bedda wanjh birrikangerayekminj. Wanjh Jesus bimarneyimeng bininj nawu bidwarreni, “Yibidyirriyuwn.” Wanjh nungka bidyirriyonginj, wanjh bidyimerranj yiman kerrngehkenh duninjh bidyibidyimi.
MAR 3:6 Wanjh bininj nawu Pharisees birribolkbawong, birribebmeng, wanjh kundjalmekbe rerrih birrimayalibekkarreni Herod nuye bininj dorrengh, nawu birridjarrkkarremarnbuni bu birribuyinj Jesus.
MAR 3:7 Kaluk Jesus dja nawu benbukkabukkani birribolkbawong dja birriwam kore manbokimuk darnkih. Dja birrimirndewern duninjh nawu birrikang Galilee bindimunkekadjungi.
MAR 3:8 Wanjh birrimirnderaworrinj bininj nawu birrikang Judeabeh, bu bindimunkekadjungi. Dja warridj bininj nawu birrikang Jerusalem, dja mak bininj birrikang kunbolk Idumea, dja bininj nawu birrimwam djarreh kore Jordan dja bewhkah, dja mak bininj nawu birrikang Tyrebeh dja Sidonbeh birrimwam. Bedda wanjh birriwobekkang Jesus kore kurdukurduyimi, wanjh birrimirnderaworrinj kore nungka.
MAR 3:9 Kunmekbekenh kunu Jesus benmarneyimeng nawu benbukkabukkani bu kabirrimarnekurrme mankudji manyahwurd kabbala nuye, dja birrimirndewern duninjh bu birriwernmerrinj wardi yimankek kabirrikukngerrehme.
MAR 3:10 Kaluk birriwern nawu birridulkkihyoy, wanjh birridjareni bu birrikarrmeninj Jesus ba benmarnbuyinj, dja kunmekbekenh birrikuyinjdjurrkkayi. Birriburrbuni bu nungka benmarnbuni birriwern.
MAR 3:11 Dja mak namalngwarre rowk bu birrinang Jesus, wanjh birribebbehmarnemankani kore kumirrk nuye, dja birribebbehkayhmi, bu birriyimi, “Ngudda nawu God nuye Beywurd!”
MAR 3:12 Dja Jesus benwokrayekwoni nawu namalngwarre rowk, kunrayek duninjh, bu minj birrimulewayinj.
MAR 3:13 Kaluk Jesus wam bidbom kore mandulum, dja benkayhmeng yikahwi bininj nawu nungka benmarnedjareni. Wanjh birriwam kore nungka di.
MAR 3:14 Wanjh Jesus bendjarrngbom birrimekbe nawu twelve bininj nawu benngeykurrmeng “apostles” ba bu kabenmunkewekenh. Nungka djaldjareni bu kabirridjarrkre dja mak kabenmunkewe ba bu kabirriyolyolme yiwarrudj.
MAR 3:15 Kaluk djareni bu kabenwon kundulkarre ba bu kabindikukburriwe nawu namarnde nawern.
MAR 3:16 Wanjh benkurrmeng birrimekbe nawu twelve nuye bininj. Bedda wanjh birringeyyoy Simon nawu Jesus bingeykurrmeng Peter,
MAR 3:17 dja James nawu beywurd nuye Zebedee, dja John nawu James benedanginj. Nahni bokenh bininj Jesus benbenengeybom Boanerges. Nahni kunngey kamenyime “Beywurd nuye Namarrkon”.
MAR 3:18 Dja birribuyika birringeyyoy Andrew, Philip, Bartholomew, Matthew, Thomas dja James nawu beywurd nuye Alphaeus, dja mak Thaddaeus, dja Simon nawu birriyimi, “Nawu nabang dja kadjare kabendung bininj nawu birrikang Rome”,
MAR 3:19 dja warridj Judas Iscariot, nungka kaluk kabikukweykan Jesus.
MAR 3:20 Wanjh Jesus ngimeng kunrurrk, dja birrimirndewern bininj birrimirndemornnamerrinj nuye kore kumekbe kunred, dja kunu nungka dja bininj nuye minj manme birringuyinj, dja bindidangdjangnang.
MAR 3:21 Dja bininj nawu yikahwi namud nuye Jesus, wanjh birriwobekkang dja birriwam bu birrimayinj, dja birriyimerrinj, “Nungka wanjh bengwarrminj!”
MAR 3:22 Yikahwi nawu bindibukkabukkani mankarre birrimwam, birrimkoluy kore Jerusalembeh, wanjh bedda birriyimeng, “Jesus nakka kakarrme namarnde nawu kangeyyo Beelzebul nawu kawohrnan kore namarnde rowk. Kunmekbekenh kunu nungka Jesus kawe nawu namarnde rowk!”
MAR 3:23 Wanjh Jesus benkayhmeng bu birrimwam darnkih, dja dedjingmey bu yolyolmeng parables bedberre. Wanjh yimeng, “Adju, yiddok ngudda ngurriyime bu Namarnde Duninjh kakukbebkerren nungandeleng?
MAR 3:24 Burrkyak. Ngurriburrbun bu bininj nawu kabirridjarrkyo kore kubolkkudji, bu kabirriburren wanjh kunu kabirrikukyakworren, dja mak kabirribolkwarrewon!
MAR 3:25 Dja nakudji namud bedberre bu birrimekbe bininj kabirriburren, wanjh kabirriyakworren, dja kunu namud bedberre wanjh kayakmen rowk.
MAR 3:26 Kunmekbekenh kunu marneyime, bu nawu Namarnde Duninjh kaburren nungandeleng, wanjh bonj, minj karri, dja wanjh bolkkime kadjalyakmen.
MAR 3:27 Wanjh kunu kandibekka, dja ngurriburrbun kunbadbuyika. Bu nangale kadjare kangimen kore bininj nawu dulkarrewern kurrambalk nuye bu yimankek kadjirdmang nuye njalehnjale, wanjh nakka kabirrukkarrukkan werrk namekbe nawu dulkarrewern bininj. Wanjh kabibalmarnedjirdmang njale kore kurrambalk nuye.
MAR 3:28 Dja wanjh marneyime kunwoybuk ngudberre, baleh yarrkka kunwarre ngurrikurduyime dja mak baleh yarrkka kore ngurriyime kunwarre nuye God, wanjh nakka God ngunmarnebengmidjdan ngudberre.
MAR 3:29 Dja nangale bininj kabimarnewirrihmerren nawu Namalngmakkaykenh, wanjh nakka God minj kabimarnebengmidjdan nuye kunwarre bu munguyh munguyh. Nahni bininj wanjh yiman kadjalkurduyime kunwarre dja kawarreworren bu munguyh munguyh.”
MAR 3:30 Jesus kunmekbe yimeng bu kuninjkunukenh, bedda birriyimi, “Nungka kakarrme namalngwarre.”
MAR 3:31 Kunmekbekenh kunu birrimarnebebmeng Jesus nuye ngalbadjan dja mak nuye birridangerrinj. Birridi kore kuberrkkah dja birrimarnewokmunkeweng nuye.
MAR 3:32 Birrimirndewern bininj birridjarrkdi nungka dorrengh, wanjh birrimarneyimeng, “Yina! Ngalbadjan ke dja nawu ngurridangerrinj kabirrihni kuberrk dja mak ngundiyawan.”
MAR 3:33 Jesus benwokmey, yimeng, “Nangale ngaye nganyawmey, dja mak ngarridangerrinj?”
MAR 3:34 Wanjh nungka bendjalnani bininj nawu birriwakbuyinguni dja mak birridjarrkyerrkang nungka dorrengh, wanjh yimeng bedberre, “Ngurrinarrimen rowk! Ngudda yiman ngaye ngardduk ngalbabadjan, dja mak karridangerrinj!
MAR 3:35 Nangale nawu kabiwokmarrkmang God kore kadjare, wanjh nakka ngaye ngarridanginj nawu bininj dja daluk, dja warridj ngaye ngardduk ngalbabadjan.”
MAR 4:1 Kaluk Jesus wanjh wam kore manbokimuk ngarre kukadjid dja kumekbe yawoyhdedjingmey bu benbukkabukkani. Wanjh birrimirndewern bininj birriwakbuyinguneng, dja nungka dolkkang, bidbom, yerrkang kore kabbala dahkendanj, wanjh nawu bininj benbawong birrimhdi kore kukadjid.
MAR 4:2 Kumekbe wanjh Jesus yolyolmeng bedberre kunwern bu benhbukkani kore parables, manbu manwarlkkaykenh kunwok. Bu benmarneyolyolmi bedberre, wanjh yimeng,
MAR 4:3 “Kandibekka! Nakudji bininj wam kore kabbal dudjehdudjengi manmim.
MAR 4:4 Bu balhmimburriweyi kore kabbal, yikahwi manmim mankarrinj kore manbolh, wanjh mayhmayh birrimwam, birringuneng rowk, birriyakwong.
MAR 4:5 Mak yikahwi mimwarrhmerreni kore kuwarddehwardde, kore kunkulk minj manwern yuwirrinj. Wanjh manmekbe manmim werrkwerrk djordmerreni, dja kunkulk minj manwern yuwirrinj bu kanjdji wernhrawinj.
MAR 4:6 Kaluk bu dungbebmi, manmekbe mankolhde kolhderungi wanjh baldarlehmeni, kaluk kumekbekenh minj wernhdedjmadkoluyi kanjdji bu bolkdulubuyi.
MAR 4:7 Mak yikahwi manmim warrwarrhmerreni kore mikardihkardird. Kaluk benedjarrkdjordmerrinj, wanjh manbu mankardidj mankonyikonyi kolhdedjokkohmeng, dja minj manbarnem karrmeninj.
MAR 4:8 Kaluk yikahwi manbu manmim, wanjh mimwarrwarrhmi kore mankulkmak. Wanjh djordmerreni dja marnburrinj manwern manme. Yikahwi wernmerrinj bu marnburrinj thirty, dja mak yikahwi manbuyika wanjh marnburrinj sixty, dja mak yikahwi one hundred.”
MAR 4:9 Wanjh Jesus yawoyhwokdi, yimeng, “Bu ngurrikarrme kunkanem kore ngurrihbekkan, wanjh kandiwokma.”
MAR 4:10 Wanjh birrimirndewern birribuyika bininj birribawong Jesus. Dja ngaleng birridjarrkni nawu nuye benbukkabukkani, dja mak yikahwi nawu birribuyika bininj. Wanjh bedda birridjawam manbu manwarlkkaykenh kunwokkenh.
MAR 4:11 Wanjh benmarneyimeng, “Ngudda wanjh God kadjare ngunbukkabukkang ngudberre yehyeng rowk yiman kawarlkkayindi bu nungkakenh nawu Kawohrnan Rowk. Dja nawu birribadbuyika bininj, minj kabirriburrkburrkbekkan, wanjh bedda kabirridjalbekkan bu kawarlkkayindi kunwok, manbu parable,
MAR 4:12 dja ‘Bu kabirrinan kore kurobbe, wanjh minj kabirriwernhburrkburrknan kanjdji baybaywi dja bu kunwok kabirriwokbekkan, wanjh minj kabirriwernhburrkburrkbekkan. Dja bu kabirriwernhburrbun, wanjh kunu kabirrikangeborledmen ba bu God kabenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre.’” [Isaiah 6:9-10]
MAR 4:13 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Yiddok, minj ngudda ngurriburrkburrkbekkan mahni kunwok manbu parable? Adju. Kunubewu bu burrkyak, wanjh kunu yiddok ngurriwernhburrkburrkbekkan manbu manbubuyika manwern parables? Wanjh, kandibekka.
MAR 4:14 Bininj nawu manmim kamimburriwe, wanjh yiman kawe kunwok manmak.
MAR 4:15 Kaluk manmim manbu mankarrinj kore manbolh, wanjh kabenyolyolme bininj nawu kabirribekkan kunwok, wanjh Satan nawu Namarnde duninjh kamre werrkwerrk kamanamang, kakan manmekbe kunwok kore kukangebeh bedberre, kore yiman warrhmeng.
MAR 4:16 Wanjh karohrok bu manmim manbu kawarrawarrhme kore kuwarddehwardde, makka wanjh yiman bininj nawu kabirribekkan kunwok, wanjh werrkwerrk kabirriwokmarrkmang bu kunnjilngmak dorrengh.
MAR 4:17 Kaluk bedda yiman rerrih manmim manbu mandedjmadyak, dja kabirridjalwoybukwon bu kundedjdjumbungkenh. Bu kunyid kabenmarnebebme dja mak bu kabindidung bininj nawu kabirriwarnyak kore God nuye kunwok, wanjh kundjalmekbe rerrih bedda kabirribawon dja kabirrimankan.
MAR 4:18 Mak manmim manbu warrwarrhmi kore mikardidj manbu manmirrhyi, makka yiman bininj nawu kabirribekkan kunwok,
MAR 4:19 kaluk bu kambebmerren manbu kabenmarrkwarrewon dja mak nawu njalehnjale namakmak kondah kurorrebeh, dja mak bu kabirridjare nawern, wanjh kunu kabenbalbengwarrewon dja mak kabirribalbengmidjdan. Wanjh yiman bedda minj kabirrikarrme manbarnem.
MAR 4:20 Dja manmim manbu mankarrinj kore mankulkmak, wanjh kabenyolyolme bininj nawu kabirribekkan kunwok dja bulkkidj kabirrikarrme kukange bedberre, kabirrimarrkmang, wanjh bedda yiman mankolhde manbu kahwernmerren yiman kayime manmim mandjalwern, bu kamarnburren one hundred, dja mak yikahwi manbuyika wanjh marnburrinj sixty, dja mak yikahwi thirty.” Kumekbe wanjh Jesus yolyolmeng.
MAR 4:21 Jesus yawoyhyimeng bedberre, “Minj nangale kawurlhke lamp bu kakurrme kanjdji kore banikkin, dja mak kadjalkurrme kanjdji kore balabala. Burrkyak! Dja bu nawu kawurlhke lamp, wanjh kabarnname kaddum ba bu kabolkwolkan.
MAR 4:22 Karohrok bu marneyime, yehyeng rowk nawu bolkkime kawarlkkayindi, wanjh bininj kaluk kabirrinan kurobbe. Dja bolkkime minj kabirriburrbun kore kawarlkkayindi, wanjh kalukburrk kambebme kurobbe ba bininj kabirrinan.
MAR 4:23 Ngudda bininj nawu ngurrikarrme kunkanem, wanjh kandiwernhbekka!”
MAR 4:24 Dja mak Jesus benyawoyhmarneyimeng bedberre, “Ngurrinahnarrimen ba bu ngurriburrkburrkbekkan kore ngurribekkan. Bu ngurridjare kandiwokbekkan wanjh ngurriwernhmenmenbekka warridj. Dja mak ngaye won manwern kunmayali manbu manmak.
MAR 4:25 Bininj nawu nganmenmenbekkang, wanjh ngaye ngabukkan manwern manmakmak. Dja bininj nawu minj kadjare nganbekkan, wanjh nanu God kabimarnbun bu minj njale kayawoyhburrbun.”
MAR 4:26 Dja mak Jesus benyawoyhmarneyimeng bedberre, “Kore God kawohrnan rowk, wanjh yiman kayime bininj nawu kamimburriwe kore kukulk, wanjh kamak.
MAR 4:27 Wanjh kunkak kamre, bu bininj kakodjkeyo, wanjh bu kunkabel kamre, wanjh karrolkkan, kalukburrk manbu manmim ngalengmandeleng kakolhdemarnburren dja kadjordmihwerren. Dja nahni bininj nawu mimburriweng, minj kaburrbun bu baleh marnburrinj kurduyimerranj.
MAR 4:28 Manbu kunkulk kamarnbun manme manwern bu djal ngalengmandeleng, mankolhde manyahwurd werrk, kaluk kabaldjordmen kaddum, wanjh yerre manme kawernmerren kore kaddum.
MAR 4:29 Kaluk bu kawernhdjolengmen, wanjh nawu bininj karradjke dja kamang manwern manme bu kayimerran kore kayiburnbunkenh.”
MAR 4:30 Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Bu bukkabukkan ngudberre, ngadjare marnemulewan ngudberre yiman kayime bim ba bu ngurrimenmenbekkan kore God kawohrnankenh rowk. Mah, dja manbu parable marnemulewan ba bu ngurriburrkburrkbekkan.
MAR 4:31 Wanjh kore God kawohrnankenh rowk, yiman kayime manmim manyahwurd duninjh, yiman mustard manmim. Kaluk bu bininj karrudjen kore kunkulk, manbu mandjalmimyahwurd duninjh yiman minj karohrok manbubuyika manmim,
MAR 4:32 dja bu kawernhdjordmen, wanjh kayimerran kundulk kawernhkimukmen duninjh kore manbubuyika kundulk, dja kakarrme manyehyende mankihkimuk, wanjh mayhmayh karedmarnbun kore mandjurlemak ngarre.”
MAR 4:33 Jesus munguyh benmarneyolyolmi kore bininj manbu kunwok manwarlkkaykenh parables. Yolyolmeng kunwern manbu manwarlkaykenh, walakkih dja walakkih benbukkabukkani ba bu kabirrimenmenbekkan.
MAR 4:34 Minj yolyolmeninj kore kurobbe, dja ngaleng djalyolyolmi manwarlkkaykenh kunwok yiman parables. Dja ngaleng djalyolyolmi bininj nuye nawu benbukkabukkani bu bedda benbengdayhkeyi rowk bu mandjad duninjh.
MAR 4:35 Bu kunmekbe kunbarnangarra, bu balngokdanj, Jesus yimeng bedberre nawu benbukkabukkani nuye, “Mah. Karridjowkke borledmikenh kore manbokimuk.”
MAR 4:36 Wanjh bindibawong bininj nawu birrimirndewern, birridjalkang Jesus dja birribalhrey kore kabbala. Dja mak birribuyika bininj birridjarrkwam manbu kabbalabubuyika.
MAR 4:37 Wanjh kunmayorrk mankimuk benmarnebebmeng bedberre, dja kukku bobidburrinj dja bendjuhkeng bedberre. Kaluk manbu kabbala wanjh bobabobarlmi, dja darnkih birrikuyinyibmeninj.
MAR 4:38 Jesus wanjh keyoy pila dorrengh kore kabbala kurredj. Wanjh nuye nawu benbukkabukkani birridjurlhmeng birrimarneyimeng, “Nawu kanbukkabukkan! Yiddok minj kanbidyikarrme ngadberre, dja wardi karringakme!”
MAR 4:39 Wanjh Jesus dolkkang, dja duy kunmayorrk dja mak kukku bimarnewokdanginj, “Yingurdmerrimen dja mak yidjaldin!” Wanjh kunu djalngurdmerrinj rowk, minj njale mak wohrokayi.
MAR 4:40 Dja nungka benmarneyimeng nawu benbukkabukkani, “Njalekenh ngudda ngurrikele? Yiddok ngudda minj kandiwoybukwon ngaye?”
MAR 4:41 Wanjh bedda birrikeleminj duninjh, dja mak birrimayahmeng. Birrimarneyimerrinj, “Adju! Kaluk nangale nahni bininj nawu kawokrayekwon kunmayorrk dja mak kukku, wanjh nungka kabenewokmarrkmang?”
MAR 5:1 Wanjh birribolkmey borledmikenh manbokimuk kore kunred bedberre nawu Gerasene bininj.
MAR 5:2 Bu nungka Jesus balkoluy kore kabbalabeh, wanjh kunmekbe kunu birrabkeng nakudji bininj nawu djahdjalni kore midjmirnderri kuwardderurrkwernni. Dja namalngwarre duninjh nawern birrikarrmi namekbe bininj.
MAR 5:3 Wanjh namekbe bininj ni munguyh kore kunred manbu midjmirnderri. Minj nangale mak bikukdukkayinj nawu wirlmurrng birrirohrokmi dja larrk.
MAR 5:4 Birrirohrokmi kunwernhkah. Birridukkadukkani nawu wirlmurrng chain, kore kubid dja kurrenge nuye, wanjh nungka bakbakkeyi rowk, dja minj nangale bininj bingurdkemeninj, dja nungka wernhdulkarrekimukni duninjh.
MAR 5:5 Kaluk nungka rengehrey kunkakkuyeng dja kunbarnangarrakuyeng kore kumidjwern, dja mak kore mandudulum kaddum. Wanjh nungka munguyh djadjalkayhmirey, dja mak kanjyilkburreni kunwarddeyi.
MAR 5:6 Wanjh nungka binang Jesus djarrehbeh, dja rlobmeng darnkih, bimarnebarddurrukkurlhdanj kore kumirrk nuye.
MAR 5:7 Dja nungka wernkih wokdanginj, yimeng, “Njalekenh ngudda yimwamkenh, wardi kanhwarrewon, ngudda Jesus nawu Beywurd nuye God nawu Kawernhwohrnan Duninjh? Ngudda yiwokkurrmerrimen kore God bu ngudda minj kanmarnbun bu ngadjakbekkan.”
MAR 5:8 Kunmekbekenh kunu bimarneyimeng dja Jesus korroko biwokrayekwong, “Ngudda nawu yimalngwarre duninjh, yimbebmen wanjh yibawo nahni bininj!”
MAR 5:9 Wanjh Jesus bidjawam, “Ngudda baleh yingeyyo?” Dja biwokmey, yimeng, “Ngaye ngangeyyo ‘Nawu Ngarriwernkenh’, dja mak ngarridjalwern.”
MAR 5:10 Dja wanjh nahni nawern namalngwarre duninjh birriwernhdjawam Jesus bu minj benmunkewemeninj kore djarreh kubolkbuyika.
MAR 5:11 Kaluk kumekbe kunred bikkibikki mirnderri duninjh birridalknguni kore mandulum.
MAR 5:12 Dja nawu birrimalngwarre duninjh birriwernhdjawam Jesus, birrimarneyimeng, “Kab kanbawo dja kanmunkewemen kore bikkibikki ba bu ngarrbenmarnengimerren.”
MAR 5:13 Wanjh Jesus bendjalbawong bu birribebmerrinj birriwam dja bindimarnengimeng nawu bikkibikki. Wanjh birriwern bik birrirlobmerrinj birrimankarrinj kore kungarlkwarre, birringakmeng kore kukukku. Kaluk bikkibikki nawu birrimirndewernni 2000.
MAR 5:14 Yikahwi bininj nawu birrinahnani bikkibikki birrinang bu baleh kurduyimerranj, wanjh bedda birrikelerlobmerrinj, bindimarnemulewam bedberre nawu kumekbe kubolkkimuk birrihni, dja mak nawu birrihni kore kabbal kore manme birrihdudjengi birrihni. Wanjh birridjalwern bininj birriwam bu kabirrinan kore kurduyimerranj.
MAR 5:15 Wanjh bindimarnebebmeng Jesus dja bininj, nawu nawern namarnde birrimirndebawong, dja nungka ni kore Jesus nuye kurrenge, kaluk djongbuyindi kunmadj dja warridj bengmakminj, wanjh bedda birrikeleminj.
MAR 5:16 Dja bininj nawu birridarrkidnang Jesus bimarnekurduyimeng namekbe bininj, dja mak baleh kurduyimerranj nawu bikkibikki bedberre, wanjh bindimarnemulewam bininj bedberre nawu birribebmeng.
MAR 5:17 Wanjh kunu birriwern birrimarrkdjawam Jesus bu kabolkbawon kubolkkimuk bedberre.
MAR 5:18 Wanjh kunu Jesus bidbom kore kabbala dja nahni bininj nawu namalngwarre birribawong bihdjawani Jesus, dja djareni benedjarrkrawinj.
MAR 5:19 Kaluk Jesus birrabkeng, dja bimarneyimeng, “Yirrurnde kured ke, dja yibenmarneyimen bininj ke, bu baleh kunmak Nawu Kawohrnan ngunmarnekurduyimeng bu nungka ngundjalwernhkongibom.”
MAR 5:20 Wanjh nawu bininj wam benmarneyolyolmi bininj rowk nawu birrihni kore kubolkwern ngarre Decapolis. Benmarneyolyolmi bu baleh kunwernhmak Jesus bimarnekurduyimeng. Wanjh birriwern bininj rowk birrimarnekangebarrhmeng duninjh.
MAR 5:21 Kaluk Jesus yawoyhdjowkkeng manbokimuk dja bu bolkmey borledmikenh, wanjh birrimarnemirndemornnamerrinj nuye. Nungka dingihdi kore darnkih kukadjid.
MAR 5:22 Kaluk nakudji bininj bimarnebebmeng. Nungka ngeyyoy Jairus, dja mak wohrnani kunrurrk manbu yiwarrudjkenh. Bu nungka binang Jesus, wanjh bimarnemankang kore kurrenge nuye.
MAR 5:23 Dja bidjalwernhmarrkdjawam Jesus, yimeng, “Ngaye ngardduk ngalbeywurd ngalyahwurd kadjakkimuk duninjh, dja darnkih karrowen! Yimray ba yibidkurrmerren ngalengngarre bu kamakmen dja mak karrarrkidmen!”
MAR 5:24 Wanjh Jesus benedjarrkwam Jairus. Kaluk birrimirndewernni birrimunkekadjungi dja mak birrimirndedjokkohmeng Jesus nuye.
MAR 5:25 Wanjh ngalkudji daluk di, ngalbu kurlbahkurlbarey munguyh bu mandjewk nawern twelve.
MAR 5:26 Ngaleng wanjh rey kore nawern doctors nawu bedda birriwarrewoni kore benkukwong nawern kunwardde, dja kukyakwong rowk, dja bonj, djal bekkarrinj bu minj makmeninj, dja ngalengman djalwarrewarreni.
MAR 5:27 Kaluk biyingkihwobekkang Jesus, wanjh bimarnebebmeng kubodmebeh nuye kore birrimirndewern bininj, dja djalwohkarrmeng nawu manburrba nakuyeng nuye nawu Jesus djongbuhdjongbuyindi.
MAR 5:28 Ngaleng burrbuburrbuni, “Wardi bu ngadjalkarrme nuye kunmadj, wanjh ngamakmen.”
MAR 5:29 Wanjh kundjalburrikudji rerrih bimarneyakminj ngarre bu kurlbahkurlbarey. Dja kukbekkarrinj kore kunburrk bu djalwernhmakminj kore djakbekkabekkani.
MAR 5:30 Wanjh Jesus warridj kundjalmekbe rerrih bekkarrinj bu kundulkarre nuye bebmeng, wanjh borledmeng, yimeng bedberre nawu birrimirnderri, “Adju. Nangale nanu nganmadjkarrmeng?”
MAR 5:31 Wanjh nawu nuye benbukkabukkani birriyimeng, “Ngayh, yibenmirndena nawu ngundidjokkohme! Dja njalekenh yiyimeng, ‘Nangale ngankarrmeng?’”
MAR 5:32 Dja Jesus bolknani bu bolkyawani nangale nawu bimadjkarrmeng.
MAR 5:33 Wanjh ngalmekbe daluk, bu bekkarrinj bimarnekurduyimerranj, ngaleng kukdeldelmi dja mak bimarnekeleminj, bu bimarnemankang kore kurrenge nuye Jesus, dja wanjh bimarnemulewarrinj kore kunwoybuk.
MAR 5:34 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Korlonj, ngudda wanjh kanwoybukwong, wanjh kunmekbekenh kunu yimakminj. Mah, yiray kunmodmikenh dorrengh, bu yidjalmaknin rowk kore kundjak yikarrmi.”
MAR 5:35 Bu Jesus balwokdi, wanjh bininj birrimbebmeng nawu birrihni kore kurrambalk nuye nawu wohrnawohrnani kunrurrk manbu yiwarrudjkenh, wanjh birrimarneyimeng Jairus, “Ngalbu ngalbeywurd ke, wanjh bonj, korroko doweng. Wanjh yidjalbawo Jesus, yuwn bu munguyh yidjurrkkan nawu kanbukkabukkan.”
MAR 5:36 Dja Jesus bendjalwokbawong kore birrimarneyimi Jairus, dja Jesus bimarneyimeng, “Yuwn yikele. Kandjalwoybukwo.”
MAR 5:37 Wanjh benkang Peter dja James, dja John nawu James benedanginj. Bendenghkeng nawu birribuyika bininj, bu bedda bindibawong birriwam.
MAR 5:38 Bu birribebmeng kururrk nuye Jairus, wanjh Jesus benbekkang bininj nawu kumekbe birrihni birridjalnjilngwarreni, birrinalkbuni dja birridjalkayhmi wernkih duninjh.
MAR 5:39 Wanjh Jesus ngimeng kurrambalk, wanjh benmarneyimeng, “Njalekenh ngurrinjilngwarreworren, dja mak ngurrinalkbun? Ngahli wurdyaw minj dowimeninj, dja ngaleng kadjalkodjkeyo.”
MAR 5:40 Wanjh bedda kunu birridjekmiwong. Dja Jesus benbebkeng rowk kore kuberrkkah, dja benkang nawu kornkumo, ngalbadjan dja nawu benbukkabukkani nuye, wanjh birringimeng kururrk kore ngalmekbe wurdyaw yongohyoy.
MAR 5:41 Wanjh bibidkarrmeng, dja bimarneyimeng, “Talitha kum!” Mahni kunwok kamenyime, “Ngudda ngalbu wurdyaw, ngaye marneyime bu yirrolkka!”
MAR 5:42 Wanjh ngaleng dolkkang kundjalmekbe rerrih, dja wohrewohrey kundenge ngarre. Ngaleng mandjewk ngarreni, wanjh twelve bu yimerranj. Wanjh kundjalmekbe rerrih birridjalkangebarrhmeng rowk.
MAR 5:43 Wanjh Jesus benwokrayekwoni duninjh bu minj nangale bininj kabiwokmulewan kore birriwern kabirriwobekkan. Dja mak benmarneyimeng bu kabirriwon ngalmekbe wurdyaw manme ba kangun.
MAR 6:1 Wanjh Jesus bolkbawong kumekbe dja kumwam kore kunred nuye. Kaluk nawu benbukkabukkani nuye birriwam nungka dorrengh.
MAR 6:2 Bu kunbarnangarra manbu Sabbath, wanjh dedjingmangi benhbukkabukkani kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh. Wanjh birriwern nawu birribekkang birrikangebarrhmi dja mak birrimarneyimerreni, “Balehbeh nahni bininj kahmang kunwok manbu karribekkan? Nangale bimayaliwong bu yimankek kawernhburrbun rowk? Dja mak balehbeh kundulkarre bu kahkurduyime kubid nuye kunwernhmak duninjh?
MAR 6:3 Dja nungka nakka wanjh carpenter kadberre! Nungka wanjh ngalbadjan ngalka Mary, mak nawu birridangerrinj James, Joses, Judas dja Simon. Dja mak nawu ngaldahdaluk nuye nakka karrihni!” Wanjh bedda birrimarnekodjdjohmi nuye.
MAR 6:4 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Kandibekka. Nangale bininj nawu prophet, nakka wanjh bininj kabirrikimang kore kubolkwern. Dja kore nungan nuye kunred, nakka kabirridung, minj kabirrikimang nawu nuye namud dja mak nawu kabirridjarrkni!”
MAR 6:5 Wanjh nungka minj mak durrkmirriwirrinj manbu kundulkarre dorrengh. Bendjalkarrmi kubid nuye yikahwi nawu birridulkkihni bu benmarnbuni kumekke kunred. Djal bonj.
MAR 6:6 Kaluk Jesus kangebarrhmeng bu bedda minj birriwoybukwoyinj kumekke kore Nazareth. Wanjh nungka rengehrey kudjalbolkwern kore kubolkbubuyika bu benhbukkani.
MAR 6:7 Wanjh Jesus benkayhmeng nuye twelve nawu benbukkabukkani, dja benwong kundulkarre ba kabirriwe namalngwarre bedberre nawu kabirrihkarrme. Benmunkeweng bu birriwam bokenhbokenh.
MAR 6:8 Kaluk Jesus benbengdayhkeng, yimeng, “Yuwn njale ngurrikan kore ngurrire. Ngurridjalka kunkarndudj, dja minj njale mak ngurrikan. Yuwn ngurrilodkan buriddi, dja mak baladji, yuwn mak ngurrikukkan nawu kunwardde kore ngurringadmodukkayindi.
MAR 6:9 Mah, ngurridengedjongburrimen kundengekenh, dja yuwn mak ngurrimadjkan bokenh nawu ngurridjongburrenkenh.”
MAR 6:10 Dja mak benmarneyimeng, “Bu ngurribebme kore kunred, wanjh bu ngurringalke bininj nawu ngunkimang, kore kunrurrk nuye ngurringimen, kumekbe manrurrkkudjiwi ngurridjalyuwn, kalukburrk ngurribolkbawon.
MAR 6:11 Dja bu ngurribebme kore kunred, dja bedda nawu kabirrihni kunmekbe minj nangale ngunkimang dja minj ngundibekkan, wanjh bu kunmekbe kunred ngurribolkbawon, wanjh ngurridengedjulngwerrimen ba kundjulng ngarre kunmekbe kunred ngundengebawon. Kunmekbe kunu ngurrikurduyimen ba ngurrbenmarnemulewan bininj bu kunwoybuk dorrengh.”
MAR 6:12 Wanjh twelve nawu benbukkabukkani nuye birriwam bindimarneyolyolmi bu bindimarneyimi, “Ngurriwarnyakmulewarrimen!”
MAR 6:13 Wanjh bedda bindikukburriweyi nawern namarnde nawu bininj birrikarrmi, dja mak bindimarnbuni birriwern nawu birridulkkihni bu bindidjalkodjdjuhkeyi manbu oil kunkalkkid dorrengh.
MAR 6:14 Kaluk bu Herod nawu kingni, nungka wobekkang rowk bu baleh Jesus kurduhkurduyimi kundulkarre dorrengh, dja birriwern bininj birringeyburrbom Jesus. Yikahwi birriyimi John yawoyhmimbiminj kumidjbeh, kumekbekenh kunu nungka kahkarrme kundulkarre kore kakurduyime kunwern.
MAR 6:15 Birribuyika mak birriyimi, “Jesus nungka wanjh Elijah!” Dja mak birribadbuyika birriyimi bu nungka wanjh prophet yiman kayime nawu korroko birriwokmulewani God.
MAR 6:16 Dja wanjh Herod biwobekkang Jesus, nungan yimeng, “Nungka nawu John yawoyhmimbiminj, dja nawu ngardduk bininj birrikomdjobkeng!”
MAR 6:17 Kaluk bu kerrngehkenhni Herod nungan wanjh benmunkeweng bininj bu birrimey John dja birridukkang wanjh birridangbalhmeng rurrkkerurrkkendi kore prison. Herod kunmekbe kurduyimeng bu ngalmekbekenh daluk Herodias, ngalbu ngalbininjkobeng nuyeni Philip, nawu Herod benedanginj. Dja Herod bimey Herodias wanjh benemarrinj.
MAR 6:18 Kaluk John bihmarneyimi Herod, “Kunukka minj kunmak bu yimey ngalbu ngalbininjkobeng nuye nawu ngunedanginj, dja yikarrebakkeng.”
MAR 6:19 Kunmekbekenh kunu ngalbu Herodias birrungi John, dja djareni birribuyinj. Dja burrkyak, minj marnbuyinj Herod bu bimarnekurduyimeninj.
MAR 6:20 Dja kunu Herod bimarnekeleni John dja binahnani, dja yimi bu John nungka wanjh namak dja God nuye bininj. Kaluk Herod bibekkani John bu wokdanj, wanjh kodjmayahmi duninjh. Dja bonj, djaldjareni bibekkani munguyh.
MAR 6:21 Wanjh kumwam ngarre kunbarnangarra bu John karrowenkenh. Kaluk kunmekbe kurduyimerranj bu Herod nuyeni birthday. Wanjh benmarnemarnbom mulil mankimuk. Manme kurrmeng bedberre birrikihkimuk nawu kabirrihwohrnawohrnan government, dja nawu kabirrihwohrnan kore djamun, dja nawu birringeykihkimuk bininj kore Galileebeh.
MAR 6:22 Wanjh ngalyawk ngalbu Herodias biyawmey kumwam kumekbe dja borrkeng bedberre. Kaluk bu ngaleng borrkeng, Herod dja nawu manme birrihdjarrknguni, birrinjilngmakminj. Wanjh King Herod bimarneyimeng ngalmekbe ngalyawk, “Ngaye won njalehnjale nawu yidjare. Wanjh kandjawa!”
MAR 6:23 Kaluk djalwokkurrmerrinj bu bimarneyimeng ngalbu ngalyawk, “Njalehnjale nawu kandjawan nakka wanjh won. Mak won ngardduk kore ngawohrnan bu ngarrbolklarlmirran kunred!”
MAR 6:24 Wanjh ngalbu ngalyawk bebmeng, wam kore ngalbadjan bidjawam, “Kab njale ngadjawan nawu king nganwon?” Wanjh ngalbu ngalbadjan yimeng, “Yidjawa ngunwon kunkodj nuye John nawu benhkukdjuhkeyi.”
MAR 6:25 Wanjh ngalmekbe ngalyawk werrkwerrk durndi kore king dja bimarneyimeng, “Ngadjare kanwon kunkodj nuye John nawu benhkukdjuhkeyi. Bolkkime kanwo ngardduk kore ngalngbalabala.”
MAR 6:26 Wanjh nawu king wernhnjilngwarreminj. Dja nungka wokkurrmerrinj ngaleng ngarre ngalbu ngalyawk bu kabiwon njale nawu kadjare. Mak nawu bininj kumekbe birrihdjarrknguni manme birribekkang bu nungka wokkurrmerrinj. Wanjh minj mak djareniwirrinj bu bibaldahmeninj ngalbu ngalyawk bu bidjawam.
MAR 6:27 Kaluk werrkwerrk bimunkeweng nakudji djamun bu kabikodjkan nawu John. Wanjh nawu djamun wam bibom John kore rurrkkendi.
MAR 6:28 Wanjh bimkodjkang dja bikodjdahkendoy kore ngalngbalabala dja biwong ngalmekbe ngalyawk, wanjh ngaleng kang biwong ngalbadjan ngaleng ngarre.
MAR 6:29 Kaluk nawu John nuyeni nawu benbukkabukkani birriwobekkang bu baleh kurduyimerranj nuye. Wanjh birrimwam birrimey kunburrk nuye dja birrikang birrikukdudji kore kuwardderurrk.
MAR 6:30 Kaluk bininj nawu Jesus benmunkeweng, wanjh birrimdurndi kore Jesus birridjarrkdi, dja wanjh birrihmarnemulewani kore birrihkurduyimi bu bindihbukkani kunwok nuye.
MAR 6:31 Wanjh birrimirndewern bininj birrimrey birribalhrey Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye dorrengh. Minj manme mak birringuyi dja bindidangdjangnang. Kaluk benmarneyimeng, “Ngurrimray, karrire kore minj nangale karri kumekbe ba bu karringehme.”
MAR 6:32 Wanjh birribidbom kabbala dja birriwam birribolkmey birridjalkudji kore minj nangale diwirrinj.
MAR 6:33 Dja bonj, birriwern bininj bindinang bu birribolkbawong wanjh bindiburrbuni. Kaluk birriwern bininj nawu kubolkbubuyikabeh birrirlobmerrinj kurrenge kore Jesus rengehrey. Wanjh birribolkmey werrk, rerre Jesus dja nuye bininj wanjh birribalbebmeng.
MAR 6:34 Kaluk bu Jesus bidbom kore karrkad nungka benmirndenang bininj birriwern birriyingkihmadbuni kumekbe, wanjh benkongibom, kaluk bennani yiman kayime mayh rerrih nawu sheep birrihdi dja nawu shepherd minj birrikarrmeninj. Wanjh kumekbe manwern dedjingmey benbukkabukkani bedberre.
MAR 6:35 Mak ngokko wanjh ngokdanj, Jesus nuye nawu benbukkabukkani birrimyikang dja birrimarneyimeng, “Minj nangale mak kondah kayo. Dja ngokko wanjh kahngokdan.
MAR 6:36 Dja yibenmunkewemen birriray ba bu kabirrire kore kabbal dja mak kore kururrkmirnderri ba bu manme kabirribayahme dja kabirrikukkarrme nawu kunwardde bedberre.”
MAR 6:37 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Ngudda wanjh, ngurrbenwo manme kabirringun.” Wanjh bedda birrimarneyimeng, “Minj ngarribayahme manwern manme ba bu ngarrbenwon rowk nahni nawu bininj! Dja minj ngarrikukkarrme nadjalwern kunwardde. Bu ngad ngarridurrkmirriwirrinj bu dird eight, wanjh ngarrikukmayi, dja bonj.”
MAR 6:38 Wanjh Jesus bendjawam, “Kandimarneyimen baleh kayime manbu manlod kandidjdjawa ngurrihkarrme bu bolkkime? Wardi ngurriray ngurrinan.” Kaluk bu birrirohrokmeng, wanjh birrimarneyimeng, “Ngarrihkarrme kunbidkudji kandidjdjawa dja djenj bokenh.”
MAR 6:39 Wanjh Jesus benmarneyimeng nuye nawu benbukkabukkani bu bindibengdayhkeng bininj rowk bu kabirriyerrkan kore mandalkmak kore birribebbehmokenhni.
MAR 6:40 Wanjh birriyerrkarrinj rowk dja birrini bu birribebbehmokenhni mak bindirohrokmi 50 dja 100.
MAR 6:41 Wanjh Jesus mey nawu djenj dja manlod buriddi, wanjh bolknang kaddum dja bimanjbom Ngabbard God bu manmekbekenh manme. Wanjh rerre lodbakkeng wanjh benwong nuye nawu benbukkabukkani ba bindibalwong bininj nawu kumekbe birrihmirndeni. Mak karohrok kurduyimeng ngarre nawu djenj.
MAR 6:42 Wanjh birrimekbe bininj birriwern wanjh birringuneng birriworrkminj rowk.
MAR 6:43 Wanjh nawu benbukkabukkani birridahkendoy twelve kore kundjabarrk yikahwi buriddi dja djenj manbu birriwarrhkeng bu birrihnguni.
MAR 6:44 Kaluk nawu birrimekbe bininj birrihmirnderri nakka bindirohrokmeng 5000 binihbininj nawu manme birringuneng.
MAR 6:45 Wanjh kundjalmekbe rerrih Jesus benmarneyimeng nawu benbukkabukkani nuye bu kabirribidbun kore kabbala wanjh kabirrimarnedokme borledmikenh kore Bethsaida. Dja nungka kaluk rerre kare. Nungka wanjh bolkmaddi rerre dja kabenmunkewe nawu bininj birriwern birrihmirnderri.
MAR 6:46 Kaluk bu benmunkeweng birridokmerrinj kured wanjh nungka wam kore manduluhdulum bu karri yiwarrudj.
MAR 6:47 Kaluk kunmekbe kukak yimerranj, nawu benbukkabukkani nuye birrihdahkendi manbu kabbala, wanjh kuburldjarn birrihdi kore manbokimuk. Dja mak nawu Jesus nakka wanjh nadjalkudji dingihdi kore karrkadkah.
MAR 6:48 Wanjh nungka bennang nawu benbukkabukkani nuye bu birrihkarrikmi wernkih dja kunmayorrk manbu benhdurndiweyi. Kaluk bu djarreh kumhkabelni Jesus benyikang rengehrey bomelhmelmi kore kubokehkekeb manbokimuk ngarre. Wanjh djahdjalwam benyurrhyurrhkeyi nawu kore kabbala birrihbarndi.
MAR 6:49 Kaluk nawu benbukkabukkani nuye birrinang rengehrey kore kubokehkekeb, wanjh bedda birriyimeng yimankek nungka mamni dja mak kunwoyik, wanjh bedda birrikelekayhmeng.
MAR 6:50 Kaluk bu birrinang, bedda birrikeleminj duninjh. Wanjh kundjalburrikudji Jesus wokdanj, yimeng, “Ngaye! Ngurrikangerayeknin! Dja yuwn bu ngurrikele!”
MAR 6:51 Wanjh Jesus bidbom kore kabbala birrihdjarrkbarndi. Dja manbu kunmayorrk makka wanjh djalngurdmerrinj. Wanjh nawu benbukkabukkani wanjh birrikangebarrhmeng bulkkidj duninjh.
MAR 6:52 Kaluk bu birrikurdunang Jesus benwong manme dja benworrkmiwong 5000 bininj, wanjh minj birriburrbuyi bu baleh menmenyimi. Dja minj birrimayalimayi.
MAR 6:53 Bu kunmekbe bolkyimi birridjowkkeng borledmikenh, wanjh birribidbom kukadjid ngarre Gennesaret. Wanjh kabbala kumekbe birridukkang.
MAR 6:54 Wanjh bu birrimkoluy kore kabbalabeh, bininj nawu kumekkebeh birrinang Jesus wanjh werrk bedda yikahwi birrikukburrknang nungka.
MAR 6:55 Wanjh birrirlobmerreni kore kubolkkimuk kumekbe bu bindimangi bindimkani manbalabbala nawu birriyoy birridulkkihdulkkihni. Bindikani kore Jesus nawu birriwobekkang bu baleh yarrkka nungka rey.
MAR 6:56 Jesus nungka rengehrey kore kubolkkihkimuk dja kubolkyahyahwurd dja mak rey kabbal kumekbe kore kubolkkudji. Dja mak baleh rey, wanjh bindimdjalkani munguyh nawu birridulkkihni kore bininj nawu kabirribayahme njalehnjale. Kaluk birridjaldjareni duninjh bu birrimadjkarrmi nuye kunmadj kore kurrird ngarre. Wanjh nawu birrimadjkarrmi, bedda wanjh birridjalmakmeni rowk.
MAR 7:1 Yikahwi Pharisees dja nawu bindibukkabukkani mankarre, wanjh birrimdolkkang kore Jerusalem dja birrimornnamerrinj nuye Jesus.
MAR 7:2 Kumekbe bindinang yikahwi nawu benbukkabukkani Jesus nuye bu bedda birribidburlerreni bu birringuni manme. Bu kuhni kahyime minj birribidbele wanjh kunukka minj birribiddjirridjburrimeninj kore Pharisees birrikarremarnbuni bedberre bininj bu kunmekbe kabirrikurduyime.
MAR 7:3 Kaluk nawu Pharisees dja mak birriwern bininj nawu Jews minj manme kabirringun bu minj kabirribiddjirridjburren werrk kore mankarre yingkihyoy manbu mawahmawah bedberre birrikarremarnbom nawu birriyungkini birrihni.
MAR 7:4 Dja mak bu kabirribayahme njalenjale kore bininj kabirriweykaweykan, wanjh minj kabirringun dja kabirridjirridjbun werrk kore bedman kabirriyimowon. Dja mak kabirrikadjung mankarre kore mawahmawah bedberre bu kunkare birrihkurduyimi. Mak kunmekbe yerreh kabirrikurduyime bu kabirringalngdjirridjbun banikkin, djabirlana dja njalehnjale, dja mak ngalngbalabala kore kabirriyerrkankenh bu kabirringun.
MAR 7:5 Wanjh kunmekbekenh kunu nawu Pharisees dja nawu mankarre bindibukkabukkani ngarre birrimarneyimeng Jesus, “Nawu ngudda ke yibenbukkabukkan minj mankarre kabirrikadjung kore mawahmawah kadberre ngandiwong. Bedda kabirringun manme werrk bu birribidburlerri. Kaluk njalekenh kuhni kabirrihkurduyime?”
MAR 7:6 Wanjh Jesus benwokmey yimeng, “Ngudda nawu ngurridjalkurrehkurren! Isaiah wanjh mandjad yimeng bu mahni kunwok ngunyingkihyolyolmeng ngudberre. Bu nungka bimbom yimeng, ‘God yimeng, “Nahni bininj ngandimarneyime kunmak bu kunwokwi bedberre. Dja kunkange bedberre nakka djarreh kabirrihdi ngardduk.
MAR 7:7 Bu ngandimarneboddan, nakka bedda yiman ngandidjalmalehmalelwon. Dja bininjkenh mankarre kabirridjalmarrkmang dja mak kabindibukkabukkankenh.” ’ Kumekbe wanjh Isaiah bimbom.” [Isaiah 29:13]
MAR 7:8 Dja mak Jesus yimeng, “Ngudda nawu, ngurridjalbawong God nuye mankarre. Dja ngaleng ngurridjalkarrme manbu kore djal bininjkenh kabirrikurduyime.
MAR 7:9 Ngudda yimankek ngurriyime ngurrimak bu ngurriborrkwan God nuye kunwok ba bu ngurrikadjung manbu ngudberrekih kore ngurrihyolyolme!
MAR 7:10 Ngurriburrbun bu Moses yimeng, ‘Ngurrbenbenewokmarrkma ngalbadjan dja kornkumo.’ Mak kuhni Moses yimeng, ‘Nangale nawu kayime kunwarre berrewoneng ngalbadjan dja kornkumo, nakka wanjh birriwern bininj kabirribun karrowen.’ [Exodus 20:12; 21:7]
MAR 7:11 Dja ngaleng ngudda nawu Pharisees ngurribukkabukkan bininj bu kahyime nuye ngalbadjan dja kornkumo, ‘Ngaye wanjh benbenebidyikarrmeninj ngurrewoneng. Dja mak benbenewoyinj nawu namakmak, wanjh nakka God nuye, dja minj benbenewon.’
MAR 7:12 Ngudda kunu ngurridahme namekbe bininj bu kakurduyime kunmak berrewoneng ngalbadjan dja kornkumo nuye.
MAR 7:13 Ngudda ngurrbenhbukkabukkan bu minj kabirrimarrkmang kore God yimeng. Ngudda ngurrbenbukkan manbu ngurrikarremarnbom ngudberre, dja mak ngurrbenwon. Mak ngudda kunwern ngurridjalkurduyime.”
MAR 7:14 Wanjh Jesus benyawoyhkayhmeng nawu bininj birrimirnderri kore nungka, dja yimeng, “Kandibekka ngaye dja ngurrimayalibayhmen kore ngahyime ngudberre.
MAR 7:15 Njale kabimarnbun bininj bu kayimerran nawarre? Minj njale kangun kore kuberrkkah kabimarnbun bu nawarre. Dja ngaleng bininj rowk kabirridjaldjare kunwarre, wanjh kunu kabirrimarnburren bu minj birrimak bininj!”
MAR 7:17 Wanjh Jesus benmirndebawong dja ngimeng kore kururrk. Kaluk nawu benbukkabukkani nuye wanjh birridjawam manbu manmekbekenh manwarlkaykenh kunwok kore yolyolmeng.
MAR 7:18 Wanjh Jesus yimeng, “Yiddok ngudda ngurrihdjalmayaliyak munguyh? Wanjh ngurriburrbun bu njale kangimen kore bininj bu kuberrkkah wanjh minj kabimarnbun kayimerran nawarre bininj.
MAR 7:19 Kaluk manme minj kare kore bininj nuye kukange, dja makka kare kore kunjam, wanjh kabalbebme kore kuburrkbeh nuye.” (Kuhni bu Jesus yimeng wanjh kunukka menyimeng bu manme manbubuyika, wanjh kamak bu bininj kabirringun.)
MAR 7:20 Mak Jesus yimeng, “Njalehnjale nawu kambebme kore bininjbeh, namekbe wanjh kabimarnbun bu nawarre bininj.
MAR 7:21 Kaluk namekbe nawu njalehnjale nawarrehwarre karredjingmang kore kukange nuye bininj, kore kukodjkulu nuye kaburrbun kunwarrehwarre, kayimerran nawu kadjare kunwarre kayime kore kundjarekenh, dja kore dedjdjorlkwernkenh, dja mak kayimerran namarndeyi, dja mak kadjare daluk dja bininj kabenedjirdmarrenkenh, dja mak kabirridedjwarlahmen, dja mak kayidwernmen, dja mak kakurren, dja kayemeyakmen, dja mak minj kabirriweykan njalehnjale, dja mak kabimarnekowe, dja mak kawernhkimukworren, dja mak kadjalmayaliwarremen.
MAR 7:23 Wanjh kunwarrehwarre rowk kamdolkkan kore bininj nuye kukange nawu kamarnburren bu kayimerran nawarre bininj kore mankarrekenh.”
MAR 7:24 Wanjh Jesus kumekbe bolkbawong dja wam kore kunred darnkih Tyre. Wanjh wam ngimeng kore kurrambalkkudji, dja minj mak djareniwirrinj bu nangale burrbuyi bu nungka kumekbe dingihni. Kaluk werrkwerrk birringalkeng nawu birrihni.
MAR 7:25 Kaluk ngalkudji daluk biwobekkang bu Jesus nungka kumekbe ningihni. Kaluk ngalyaw ngaleng ngarre namalngwarre nawu bihkarrmi. Wanjh werrkwerrk ngalmekbe daluk kumwam kundjalmekbe rerrih kore Jesus dja mankang kurrenge nuye.
MAR 7:26 Kaluk ngalmekbe daluk minj ngalka Jewniwirrinj. Ngalka wanjh Greekni, danginj kore Phoenicia, kore kubolkkimuk Syria. Wanjh bimarrkdjawam Jesus bu kawe namekbe namarnde nawu bihbongkarrmi ngalyaw ngaleng ngarre.
MAR 7:27 Wanjh Jesus bimarneyimeng ngalmekbe daluk, “Aba, burrkyak. Minj bidyikarrme. Kuhni wanjh ngaye ngabenbidyikarrme werrk wurdwurd nawu Israelbeh, yiman kayime ngabenworrkmiwon bedberre. Minj kamak bu ngaye ngabenmarnekan bedberre manme dja ngadjalburriwe kore duruk kabirringun!”
MAR 7:28 Wanjh ngalbu daluk biwokmey, yimeng, “Nawu yiwohrnan, kunukka yiyimeng bu kunwoybuk, ngudda yiyime yimankek ngaye duruk rerrih, dja ngaleng nawu duruk kabirrihdi kore kanjdji table wanjh nakka kabirringun kundjulng manme manbu wurdwurd kabirriwarrhke!”
MAR 7:29 Wanjh Jesus biwokmey, yimeng, “Manmekbe kore yiyimeng, makka wanjh manmak kunwok. Dja kunmekbekenh yiray, dja nawu namarnde bihbongkarrmi ngalbu ngudda ke ngalyaw, wanjh bibawong.”
MAR 7:30 Wanjh ngalbu daluk dokmeng kured dja bingalkeng ngalyaw ngaleng ngarre yoy kore kunmadj, dja nawu namarnde yakminj.
MAR 7:31 Wanjh Jesus bolkbawong kumekbe kore kunred darnkih kore Tyre dja ngimeng kore Sidon balwam kanjdji kore manbokimuk manbu Galilee, wanjh balwohngimeng kore kubolkkimuk bolkngeyyoy Decapolis.
MAR 7:32 Kaluk bu kumekbe ningihni, yikahwi bininj birrimkang nakudji nawu bengwarrni dja mak minj wokdiwirrinj bulkkidj. Wanjh nawu birrimkang birrimarrkdjawam Jesus bu kabimarnebidkurrmerren nuye.
MAR 7:33 Wanjh Jesus bimey namekbe bininj dja benebalwam djarrehkah dja bindibawong nawu kumirnde kumekbe birrihdi. Wanjh Jesus bidkurrmerrinj kore namekbe bininj nuye kukanem, dja mak bidnunjhmerrinj dja bidkurrmerrinj kore kudjen nuye nawu bininj.
MAR 7:34 Wanjh Jesus bolknang kaddum kore heaven dja ngolekdurrkmarrinj, wanjh yimeng, “Ephphatha!” (Kunukka kamenyime, “Yirrangmarrhmiray.”)
MAR 7:35 Wanjh kundjalmekbe rerrih namekbe bininj kanemmakminj, dja benbekkang mak wokdanginj kamak bu djenmakminj.
MAR 7:36 Wanjh Jesus benwokrayekwong birrimekbe bininj birrihdi bu minj nangale kabirrimarnemulewan kore baleh kurduyimerranj bu bimarnbom namekbe bininj. Kaluk bu benmarneyimi, nakka munguyh birrimulewani kunwernhkah.
MAR 7:37 Wanjh bedda birrikangebarrhmeng duninjh, dja birriyimeng, “Jesus nungka kakurduyime kore njalehnjale kamak rowk. Bu kabenmarnbun nawu birribengwarr bu kabirribekkan, dja mak nawu birridangdubbe nakka kabenmarnbun bu kabirriwokdi.”
MAR 8:1 Bu kunmekbe nawu benbukkabukkani birrihni Jesus dorrengh, wanjh birriwern bininj birrimornnamerrinj nuye. Kaluk bedda mak minj manme birrikarrmeninj bu birringuyi. Wanjh Jesus benkayhmeng nawu benbukkabukkani nuye, wanjh nungka yimeng,
MAR 8:2 “Ngabenkongibun nahni bininj nawu kabirrihmirnderri. Bedda ngarrihdjarrkdi ngaye bu kunkodjkedanjbik, dja bolkkime minj njale mak kabirrikarrme bu kabirringun.
MAR 8:3 Minj ngabenmunkewe wardi kabirrimarrwedurndeng kured. Bu kabirrire manmeyak, wanjh kunukka wardi kabirriwohkukwarrhme manbolh, dja yikahwi kabirrihyo djarreh.”
MAR 8:4 Wanjh Jesus nuye nawu benbukkabukkani birriwokmey birriyimeng, “Ngad karrihdi djarreh minj kurrambalk darnkih karrarnhrurrkdi. Dja mak baleh karrimang manme ba bu karrbenwon nahni bininj kabirringun?”
MAR 8:5 Wanjh Jesus djawayhmeng yimeng, “Baleh kayime kandidjdjawa manlod ngudda ngurrihkarrme?” Wanjh bedda birriyimeng, “Ngarrihkarrme seven manbu kandidjdjawa.”
MAR 8:6 Wanjh Jesus benmarneyimeng birrimekbe bininj nawu birrimirnderri bu kabirriyerrkarren kore kurorre kabirrini. Wanjh nungka lodmey manbu seven kandidjdjawa dja biyimanjbom God. Rerre wanjh lodbakkeng dja benwonowong nawu benbukkabukkani nuye. Mak yimeng bu kabindibalwonowon nawu birrimirndeni. Wanjh kunmekbe birrikurduyimeng.
MAR 8:7 Nawu benbukkabukkani birrihkarrmi mak yikahwi djenj kukkilelhkilelk, wanjh Jesus kunmekbe rerreh kurduyimeng bu biyimanjbom God wanjh benmarneyimeng nawu benbukkabukkani bu bindibalwong nawu birrihmirnderri.
MAR 8:8 Wanjh nawu birrimirnderri birringuneng rowk, dja birriworrkminj. Kaluk nawu benbukkabukkani birrimoyhmangi, dja birribarlkeng seven kundjabarrk kore birrihbawoni yikahwi manbu manme.
MAR 8:9 Kaluk nawu bininj kumekbe birrihmirnderri nakka bindirohrokmeng four thousand nawu manme birringuneng. Kaluk bu birringuneng birriworrkminj Jesus benmunkeweng.
MAR 8:10 Wanjh kundjalburrikudji nungka bidbom kore kabbala mak nawu benbukkabukkani nuye birridjarrkwam kore kubolkkimuk ngarre Dalmanutha.
MAR 8:11 Nawu Pharisees wanjh birrimyikang Jesus dja birridjareni birridangwerrinj. Kaluk bedda birridjareni birrirohrokmeninj. Wanjh kunmekbekenh birridjawam Jesus bu kabenmarnekurduyime kundulkarre dorrengh ba bu birriwoybukwoyi bu nungka woybukkih kumdolkkang kore Godbeh.
MAR 8:12 Wanjh Jesus wernhngolekwerrinj, dja yimeng, “Njalekenh bininj nawu bolkkime kabirrihdi kabirridjare kabirriwernhnan bu ngakurduyime God nuye kundulkarre dorrengh? Wanjh woybukkih duninjh ngaye marneyime ngudberre bu minj ngurrimang nawu ngurrihdjare ngurrinan.”
MAR 8:13 Wanjh benbawong, wam bidbom kore kabbala wanjh baldjowkkeng borledmikenh.
MAR 8:14 Nawu benbukkabukkani nuye birrihkarrmi mandjallodkudji kandidjdjawa kore kabbala. Dja birribengmidjdanj bu minj birrimkayi manwern.
MAR 8:15 Wanjh Jesus bendjalwokwong bu yimeng bedberre, “Ngurrinahnarrimen! Ngurrikangerayekworrimen bedberre Pharisees dja mak nawu Herod. Yuwn ngundimayaliwernwon kunmayali manwarre bedberre wardi bu ngundimayaliwarrewon. Bedda yiman yerreh bininj nawu kakurrme mannguklurlmikenh kore buriddi dja wanjh kanguklurlme.”
MAR 8:16 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birridjawarrinj bedmandeleng bu njalekenh nungka kuhni yimeng bedberre. Wanjh bedda birrimarneyimerreni bu kuhni minj birrikarrmeninj manlod kandidjawa.
MAR 8:17 Jesus burrbuni bu kuhni birrihwokdi bedmandeleng kore birrihyolyolmi, wanjh bendjawam, “Njalekenh ngudda ngurrihyolyolme manmekenh bu manlod yak? Adju, yiddok ngudda minj ngurrinayinj dja ngurrimayalibayhmeninj? Dja yiddok ngurrikangerayek?
MAR 8:18 Ngudda ngurrimimdi dja njalekenh minj ngurriwernhbolknan? Ngudda ngurrikanemdi dja yiddok minj ngurriwernhbekkan? Yiddok ngurribengmidjdanj?
MAR 8:19 Ngaye ngalarlmey kunbidkudji kandidjdjawa nawu bedberreni five thousand bininj. Yiddok ngurriburrbun bu baleh kayime kundjabarrk ngurribarlkeng manbu mandahdawh manme kore minj birringuyi?” Wanjh bedda birriyimeng, “Twelve kundjabarrk.”
MAR 8:20 Wanjh Jesus benyawoyhdjawam, yimeng, “Dja mak ngurriburrbun bu seven manlod kandidjdjawa bu ngalarlmey bedberreni nawu four thousand bininj bu birringuneng. Dja kaluk ngurriburrbun bu baleh kayime nawu kundjabarrk ngurribarlkeng bu ngurrimoyhmangi?” Wanjh bedda birriyimeng, “Seven.”
MAR 8:21 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngudda ngurriburrbun kore njalehnjale ngakurduyimi, dja njalekenh ngudda minj ngurrimayalibayhmeninj bu ngurrimenmenmayi?”
MAR 8:22 Wanjh Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birrimwam kore Bethsaida. Yikahwi bininj birrimkang nakudji nawu mimbunjeni kore Jesus dja birrimarrkdjawam bu kabikarrme kunbid namekbe bininj.
MAR 8:23 Wanjh Jesus bibidmey nawu mimbunjeni dja bikang kuberrkkah kore rurrkmirnderri. Wanjh Jesus nunjhmeng, dja bimimbaruy kunnunj dorrengh, dja bidkurrmerrinj kore namekbe bininj nawu bidjawam, “Kamak yibolknan bolkkime?”
MAR 8:24 Wanjh nawu bininj bolknang dja yimeng, “Yoh, ngabenhnan bininj, dja nakka kakukyime yiman kundulk kabirrihre!”
MAR 8:25 Kaluk Jesus yawoyhbidkurrmerrinj kore kumim nuye bininj. Wanjh nungka wernhmimbayhmeng. Dja mimmakminj, wanjh bolknani bu kamak rowk.
MAR 8:26 Mak Jesus bimarneyimeng bu karrokme kured, dja yimeng, “Yuwn bu yingimen kondah kore rurrkmirnderri.”
MAR 8:27 Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birribalwam kore kubolkkilekilelh kaluk kubolkkimuk ngarre darnkih Caesarea Philippi. Kaluk bu manbolh birribalhrey Jesus bendjawam, “Nawu bininj kabirriyime yimankek ngaye nangale?”
MAR 8:28 Kaluk bedda birriyimeng, “Yikahwi kabirriyime ngudda John nawu benkodjdjuhkeyi. Birribuyika kabirriyime ngudda Elijah. Mak birribadbuyika kabirriyime ngudda nawu nabuyika prophet.”
MAR 8:29 Wanjh Jesus bendjawam, “Dja ngudda, ngurriyime yimankek ngaye nangale?” Wanjh Peter biwokmey, yimeng, “Ngudda wanjh nawu Christ!”
MAR 8:30 Jesus benwokwong nuye nawu benbukkabukkani, “Yuwn ngurrbenmarneyime birribuyika bu ngaye nangale.”
MAR 8:31 Wanjh Jesus dedjingmey yolyolmeng bedberre bu nungka nawu Bininj Duninjh wanjh kunwern ngarre bu kadjakbekkankenh. Nungka yolyolmerrinj bedberre bu nungka, nawu Bininj Duninjh, wanjh kabirriwarnyakmen nawu dabborrabbolk, dja nawu kabirrihwohrnan priests, dja nawu kabindibukkabukkan mankarre. Nungka mak yolyolmeng bedberre bu kabirribun, karrowen, wanjh kayawoyhdolkkan kumidjbeh kaluk bu kunkodjkedanjbik.
MAR 8:32 Jesus yolyolmerrinj mandjad bu kore kabimarnekurduyimerran yerrekah. Wanjh Peter bimey Jesus bidjarrirnnameng dja bimarneyimeng, “Yuwn kunukka yihyime!”
MAR 8:33 Dja Jesus borledmeng, bennang nuye nawu benbukkabukkani, wanjh mandjad bimarneyimeng Peter, “Ngudda kanbawo, ngudda nawu yiman Namarnde Duninjh! Ngudda yiburrbun njalehnjale yiman birriwarlahkenh bininj dja minj yiburrbun njalehnjale kore God.”
MAR 8:34 Wanjh Jesus benkayhmeng nuye nawu benbukkabukkani dja nawu kumekbe birrihmirnderri warridj, dja yimeng, “Bu nangale kadjare nganmunkekadjung, wanjh nakka kawarnyakmulewarren dja kabawon kore njalehnjale nawu kahdjare. Dja yiman kadjalngorrmang manbu kundulk cross nuye, dja wanjh ngaye nganmunkekadjung.
MAR 8:35 Dja nangale nawu kadjare kakanjngehkerren, nakka wanjh kadjaldowen. Mak nangale nawu kakanjkurrmerren bu ngayekenh, dja ngaleng ngarre manbu kunwok kunmak, wanjh nakka kadjalmimbi munguyh munguyh.
MAR 8:36 Bininj nawu karrowen, minj nuk njale kakarrme ba bu kamyawoyhdarrkiddurnden.
MAR 8:38 Nawu bininj bolkkime kabirrihni wanjh nakka kabirrihdjalkurduyime kundjalwarre kore kabirrimarneboddan nawu nawarre. Dja bolkkime bu nangale nawu nganyemikan ngayekenh nawu Bininj Duninjh, dja kayemikan kunwok ngardduk, wanjh kunukka mak ngaye ngayemikan bu ngamdurndeng kundulkarre dorrengh nuye nawu ngardduk kornkumo dja nawu birrikukdjamun angels.”
MAR 9:1 Wanjh Jesus benmarneyimeng birrimekbe bininj, “Woybukkih duninjh ngaye marneyime ngudberre, ngudda yikahwi nawu ngurrihdingihdi kondah wanjh nakka ngurrinan God kamre bu kawohrnan rowk kundulkarre dorrengh bu yerrekah ngurridowen.”
MAR 9:2 Bu yimerranj six kunbarnangarra, Jesus benkang Peter, James dja John bu birriwam kore kaddum mandulumkimuk. Kaluk birridjalkudji birriwam. Wanjh kumekbe nawu benbukkabukkani nuye birrinang Jesus bu kukbuyikahminj kore kumirrk bedberre.
MAR 9:3 Kaluk nawu kunmadj nuye djongbuhdjongbuyindi, nakka madjbelebami, mak wernhbelebami kore minj nangale mak marnbuyi bu medjrohrokniwirrinj.
MAR 9:4 Wanjh Elijah dja Moses benembebmeng kumirrk bedberre, dja birrihwokdi Jesus.
MAR 9:5 Wanjh Peter bimarneyimeng Jesus, “Nawu kanhbukkabukkan! Kuhni kamak bu ngad karrimwam kondah. Mak ngarrimarnbun kundjurle danjbik kondah! Mankudji ngudda ke, mankudji nuye Moses dja manbadbuyika nuye Elijah.”
MAR 9:6 Kaluk Peter minj burrbuyi bu baleh yimiyimi, dja mak benebuyika nawu Jesus benbukkabukkani, bedda wanjh birriwernhkeleminj.
MAR 9:7 Wanjh kunmekbe rerrih kunngol marnburrinj dja kumkoluy benbarrkbom. Dja kumwokdanginj kore kungolbeh. Kaluk yimeng, “Nahni ngardduk Beywurd nawu ngamarnedjare bulkkidj. Dja wanjh ngurriwokmarrkma!”
MAR 9:8 Wanjh bu kunmekbe yimerranj Peter, James dja John birridjalbolknabolknang, dja birrinang Jesus nadjalkudji kumekbe dingihdi.
MAR 9:9 Kaluk bu Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birrihkolungi kore kuwarddebeh, nungka benwokwong yimeng, “Yuwn nangale ngurrimarneyime kore ngurrinang. Dja ngurridjalmadbu nawu Bininj Duninjh bu kamyawoyhdolkkan kore kumidjbeh. Wanjh kunmekbe ngurrimulewan.”
MAR 9:10 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye, birriwokmarrkmey dja minj birrimulewayi kore birrinang. Dja ngaleng birrihdjawarreni bu nungka njalekenh yimiyimi bu yimeng “kamyawoyhdolkkan kore kumidjbeh”.
MAR 9:11 Wanjh birridjawam Jesus, “Njalekenh nawu kabindihbukkabukkan mankarre kabirrihyime bu Elijah wanjh kamdokme werrk?”
MAR 9:12 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Bedda wanjh birriyimeng mandjad bu Elijah kamdokme werrk. Kaluk nungka Elijah kamarnbun njalehnjale bu kore kayingkihdi. Mak njalekenh kore djurra kahyime nawu Bininj Duninjh wanjh kadjakbekkan kunwern dja mak bininj kabirridjalwarnyakmen nuye?
MAR 9:13 Dja ngaleng ngaye marneyime, Elijah wanjh woybukkih nungka korroko kumwam, dja bedda birrimarnekurduyimi kunwarre bu birridjareni, kore yingkihbimbuyindanj bu kabimulewan nawu Elijah.”
MAR 9:14 Wanjh Jesus, Peter, James dja John birridurndi kore birribuyika nawu benbukkabukkani birrihdi. Wanjh bindinang nawu kabindihbukkabukkan mankarre birrihdangwerreni, dja mak birribadbuyika bininj bindiwakbuyinguneng.
MAR 9:15 Kaluk nawu bininj birriwern birrinang Jesus, wanjh kundjalmekbe rerreh birriwernhkangebarrhmeng, dja birrirlobmeng, birrikimey.
MAR 9:16 Wanjh Jesus djawayhmeng bedberre, “Njalekenh ngudda ngurrihdangwerren nawu kabindihbukkabukkan mankarre?”
MAR 9:17 Kaluk nakudji biwokmey kore kumirndebeh, “Nawu kanhbukkabukkan, ngaye ngamkang ngardduk beywurd kore ngudda. Dja nungka kakarrme namalngwarre nawu bihbongkarrmi, dja bimarnbom ba minj kayawoyhwokdi.
MAR 9:18 Mak kabimang dja kabikukburriwe kore kurorre, dja nungka kanunjdjabun kore kurrangbeh, dja kayidmebayerren, dja kakukrayekrayekmen. Kaluk ngabendjawam nawu ngudda yibenbukkabukkan bu kabirribebke nawu namalngwarre dja minj birringudjbang bu birrikurduyimeninj.”
MAR 9:19 Wanjh Jesus biwokmey dja benmarneyimeng birriwern, “Ngudda bininj bolkkimekenh minj kandiwernhwoybukwon! Mak baleh kabolkyimerran bu karrihdjarrkni? Mak baleh wali bu djahdjalmadbun ngudberre? Mah, wanjh ngurrimka namekbe wurdyaw kore ngaye.”
MAR 9:20 Wanjh yikahwi bininj birrimkang namekbe wurdyaw kore Jesus. Kaluk bu namekbe namalngwarre nawu bihbongkarrmi bu binang Jesus, wanjh kundjalmekbe rerre bimarnbom namekbe wurdyaw bu kukdeldelmeng, dja mankang, kukbarlbarlmi kore kurorre dja nunjdjabom.
MAR 9:21 Wanjh Jesus bidjawam nawu kornkumo nuye wurdyaw, “Baleh bolkyimi bu kuhni bimarnekurduyimi nuye?” Kaluk nawu kornkumo yimeng, “Bu nungka yahwurdni.
MAR 9:22 Mak munguyh biburriweyi kore kunak dja mak kore kukku ba bibuyi dowimeninj. Bu ngudda baleh yikurduyime nuye, wanjh kanbenekongibu dja kanbenebidyikarrme ngarrewoneng.”
MAR 9:23 Wanjh Jesus bimarneyimeng nawu kornkumo, “Ngudda kankewkme bu kanmarneyimeng, ‘Yiddok ngudda yikarrme bu kanmarnekurduyime?’ Dja ngaleng minj njale karayek nuye nawu bininj bu nganwoybukwon ngaye.”
MAR 9:24 Kaluk kundjalmekbe rerreh nawu kornkumo kayhmeng, “Ngaye woybukwon walakkih! Dja kanbidyikarrmen ba wernhwoybukwon!”
MAR 9:25 Mak Jesus benmirndenang nawu bininj kumekbe birrirlobmerrinj ba kabirrinan baleh kakurduyimerran, wanjh birruy namekbe nawu namalngwarre, yimeng, “Ngudda nawu yibengwarrewong dja yiwokyakwong! Ngaye wokrayekwon yimbebmen kore namekbe wurdyaw dja mak minj yiyawoyhngimen nuye!”
MAR 9:26 Wanjh nawu namalngwarre kayhmeng, dja bimarnbom namekbe wurdyaw bu wernhkukdeldelmeng. Rerre wanjh kumbebmeng, bibawong wam. Kaluk nawu wurdyaw djahdjalyoy kurorre dja kukyimi yiman doweng rerreh. Dja birriwern bininj birriyimeng, “Nakka doweng!”
MAR 9:27 Dja wanjh Jesus bibidmey nawu wurdyaw dja biwayhkeng bu dolkkang danginj.
MAR 9:28 Wanjh Jesus wam ngimeng kore kurrambalk. Kumekbe nawu benbukkabukkani nuye birrihni birrikudji, dja birridjawam, “Njalekenh ngad minj ngarribebkemeninj nawu namalngwarre?”
MAR 9:29 Wanjh Jesus yimeng, “Kumekbe nawu namalngwarre, nakka bininj minj kabebke, bu djal yiwarrudj karri werrk.”
MAR 9:30 Wanjh Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birribolkbawong kumekbe dja birrirengehrey kore kubolkkimuk Galilee. Kaluk Jesus minj djareniwirrinj nangale bu burrbuyi kore baleh bedda birrihdi.
MAR 9:31 Dja kunu nungka djareni birrikudji birridiwirrinj nawu benbukkabukkani nuye ba bu nungan yolyolmeninj bedberre. Wanjh yimeng bedberre, “Ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh ngandibidnakenwon kore bininj nawu birriwarre duninjh bu ngandibun wanjh ngarrowen. Kaluk bu kunkodjkedanjbik ngaye wanjh ngayawoyhdolkkan kore kumidjbeh.”
MAR 9:32 Nawu benbukkabukkani nuye minj birrikodjkulubayhmeninj bu birriburrbuyi kore Jesus menmenyimi. Dja mak birrikeleni bu minj birridjawayhmeninj.
MAR 9:33 Wanjh Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birribolkmey kore Capernaum, mak birriwam birringimeng kururrk kore kurrambalk. Wanjh Jesus bendjawam, “Kaluk njale ngudda ngurrihyidangwerreni kore manbolh karrihrey?”
MAR 9:34 Kaluk minj birriwokmayi, dja manbu birrihyidangwerreni kore manbolh makka wanjh birrihyimi nangale nawu nawernhkimuk bedberre.
MAR 9:35 Wanjh Jesus yerrkang dja benkayhmeng nuye twelve nawu benbukkabukkani, dja yimeng, “Bu nangale kadjare kayimerran karrokme ngudberre, wanjh nakka kakurrmerren yerre duninjh, dja kabenhmarnedurrkmirri bedberre birribuyika.”
MAR 9:36 Wanjh Jesus bimey wurdyaw dja binameng kore bedda birrimhdi. Wanjh biwanjbimey namekbe wurdyaw dja yimeng,
MAR 9:37 “Bu nangale kabenkimang wurdwurd yiman kayime nahni wurdyaw kore ngaye ngardduk kunngey, wanjh kunukka ngaye ngankimang. Mak bu bininj ngaye ngankimang wanjh kunukka nungka kabikimang nawu ngaye nganmunkeweng warridj.”
MAR 9:38 Kaluk John bimarneyimeng Jesus, “Nawu Kanhbukkabukkan, ngad ngarrinang bininj nawu ngunhngeybuni bu bebkeyi nawu namarnde. Dja ngad ngarrimarneyimeng bu kangurdme, dja nungka minj ngad karridjarrkre.”
MAR 9:39 Wanjh Jesus yimeng, “Yuwn bu ngurringurdke namekbe bininj. Nangale nawu ngaye nganngeybun bu baleh kakurduyime kundulkarre dorrengh, wanjh nakka minj kaborledme bu ngaye nganmulewan kunwarrekenh.
MAR 9:40 Bininj nawu minj kannjirrhmiwon kadberre wanjh ngad kunu kanmarrkwan.
MAR 9:41 Wanjh woybukkih marneyime ngudberre, bininj nawu yiman ngunbowon kukku bu kunmekbekenh nungka kaburrbun ngudda Christ nuye bininj, wanjh nungka kamang namakmak nuye kahdjehdjenyo.”
MAR 9:42 Jesus yimeng, “Ngurrbennahna wurdwurd nawu ngaye ngandimunkekadjung. Nangale bininj kabimarnbun nadjalkudji wurdyaw bu kabalkurduyime kunwarre, wanjh kadjalwarre duninjh. Kunubewu kamak namekbe bininj bu kabirrikukburriwe kore kuburrk duninjh, manwarddekimuk dorrengh kore kunyarl kakomdukkayindi nuye, wanjh kabalkebngakme!”
MAR 9:43 “Dja bu kunbid ke ngunmarnbun kunwarre yikurduyime, wanjh yibiddjobkerrimen! Kunukka kadjalmak bu yiwe yikahwi kunbid ke ba bu yidjalmimbi munguyh munguyh. Dja bu yidjalbiddi kunbid bokenh ke bu yikarrme wanjh kunukka yire kore kubolkwarre duninjh, kore manbu kunak kahdjalrung munguyh dja minj kabirludowen.”
MAR 9:45 “Mak bu kundenge ke ngunmarnbun kunwarre yiyime, wanjh yidjaldengedjobkerrimen. Wanjh kunukka kamak bu yibirlmen, dja yidjalmimbi munguyh. Kunukka kadjalwarre bu kundenge bokenh ke bu yikarrme wardi ngunkukburriwe kore kubolkwarre duninjh.”
MAR 9:47 “Dja mak kunmim ke bu ngunmarnbun kunwarre yiyime, wanjh yimimbebkerrimen. Kunukka kamak bu yimimkudji yingimen kore God kawohrnan rowk. Mak kawarre bu kunmim bokenh yikarrme, wardi kunukka ngunkukburriwe kore kubolkwarre duninjh.
MAR 9:48 Kumekbe wanjh yolk karri munguyh, dja mak kunak minj kabirludowen.” [Isaiah 66:24].
MAR 9:49 Jesus yawoyhyimeng, “Kunak rerrih makka kabenrohrokme bininj ba kabirriyimerran birrimak. Mahni yiman kayime djirla mak kamarnbun kunkanj bu kakanjmanjmakwon.
MAR 9:50 Kaluk nawu djirla nakka namak. Dja bu kamanjyakmen, wanjh kunukka minj nangale kayawoyhmarnbun bu kamanjdangen. Wanjh ngurriyimerra yiman kayime djirla namak duninjh, dja mak ngurridjarrkray kunmodmikenh dorrengh.”
MAR 10:1 Kaluk Jesus bolkbawong kumekbe dja wam kore kubolkkimuk ngarre Judea dja mak borledmikenh ngarre Jordan mankabo. Kaluk kumekbe birriyawoyhmirndebebmerrinj nuye. Wanjh Jesus benmarneyolyolmeng kore nungka kurduhkurduyimi munguyh.
MAR 10:2 Wanjh yikahwi Pharisees birrimwam kore Jesus birridjareni bedda birrirohrokmeninj. Wanjh birridjawam bu birriyimeng, “Bininj nawu kabibawon ngalbininjkobeng nuye, yiddok kunukka nungka kabakke manbu mankarre?”
MAR 10:3 Wanjh Jesus benwokmey yimeng, “Baleh kayime mankarre nuye Moses bu ngunwokrayekwong ngudberre?”
MAR 10:4 Wanjh bedda birriyimeng, “Moses benbawoni binihbininj bu bindidjalbawoni bindimunkeweyi nawu ngalbihbininjkobeng bedberre bu djurra dorrengh bindiwoni nawu kabenebaworrenkenh.”
MAR 10:5 Wanjh Jesus yimeng, “Moses ngunwong mahni mankarre ngudberre bu kunmekbekenh ngudda ngurrikangerayekni!
MAR 10:6 Dja bu kerrngehkenh duninjh God marnbom kuhni kunbuyika, bu nungka benmarnbom bininj werrk, rerrih benbenemarnbom narangem dja ngaldaluk. [Genesis 1:27]
MAR 10:7 Wanjh kunmekbekenh kunu nawu bininj kabenbenebawon ngalbadjan dja kornkumo dja kabimang yiman kabikukbelbme ngalbu ngalbininjkobeng nuye.
MAR 10:8 Wanjh benemekbe bininj dja daluk kabenemarnburren bu yiman kabeneburrkkudjimen. Dja kunmekbe kayime nawu bininj dja daluk minj kabenekukbokenh dja nakka benekukkudjiwi bu kabenedjarrkdarrkiddi. [Genesis 2:24]
MAR 10:9 Wanjh bonj. God wanjh benbenemarnbom bu benekukbelbmerrinj. Minj nangale mak kabenbenekukyarlarrke.”
MAR 10:10 Kalukburrk, Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birriyawoyhni kore kurrambalk. Kumekbe birriyawoyhdjawam Jesus kunmekbekenh manbu bininj dja daluk kabenebaworrenkenh.
MAR 10:11 Jesus yimeng bedberre, “Nangale nawu kabibawon ngalbininjkobeng nuye dja kabibalmang ngalbuyika daluk wanjh kunukka kunwarre kakurduyime, dja kabiwarrewon ngalbininjkobeng.
MAR 10:12 Mak kunmekbe rerreh kayime bu daluk kabibawon nabininjkobeng ngaleng ngarre dja kabibalmang nabuyika bininj wanjh kunukka kundjalwarre duninjh kayime.”
MAR 10:13 Yikahwi bininj bindimkang wurdwurd kore Jesus ba bu nungka benkarrmi bedberre. Wanjh nawu benbukkabukkani nuye bindiduy bu bindidenghkeng nawu bininj minj birrimkayinj nawu wurdwurd kore Jesus nuye.
MAR 10:14 Kaluk bu Jesus bennang nawu benbukkabukkani birrikurduyimeng, wanjh nungka benmarneyidduy, dja benmarneyimeng, “Ngurrbenbawo! Birrimray kore ngaye nawu wurdwurd. Dja yuwn bu ngurriyime bu ngurrbendenghke. Bininj nawu kabirridjare kabirrihdi kore God Kawohrnan rowk, wanjh bedda kabirriyimerran yiman kayime nahni wurdwurd.
MAR 10:15 Woybukkih duninjh marneyime ngudberre, bininj nawu kabirridjare kabirringimen kore God kawohrnan rowk, wanjh kabirrimarnburren yiman kayime wurdwurd birrikilehkilelk bu kabirriyimerran. Dja bu burrkyak, wanjh kunukka minj kabirringimen kore God kawohrnan rowk.”
MAR 10:16 Wanjh Jesus benwanjbikarrmi birrimekbe wurdwurd, benkodjkarrmi dja bidjawani God bu kabenmarnekurduyime kunmak bedberre.
MAR 10:17 Jesus mahmirri bu wanjh kabenbawon, dja nakudji bininj rlobmeng kore nungka dja bimarnebarddurrukkurlhdanj kore kumirrk nuye, wanjh bidjawam, “Nawu ngudda yimak kanhbukkabukkan, baleh ngakurduyime ba bu God nganmarnbun bu ngarrarrkid munguyh munguyh kore nungka?”
MAR 10:18 Wanjh Jesus yimeng, “Njalekenh yiyimeng bu ngaye ngamak? Minj nangale namak dja nadjalkudji God.
MAR 10:19 Ngudda yiburrbun manbu mankarre: ‘Minj nangale yibun. Minj yimarnedjirdmang nabuyika bininj nuye daluk. Mak minj yidjirdmang njalehnjale bedberre birribuyika bininj. Dja mak minj yikurren bu yimulewan nawu nabuyika bininj kore court. Mak minj yikurren bu yiwokkihyime kurobbe. Dja yibenbenewokmarrkma ngalbadjan dja kornkumo ke!’” [Exodus 20:12]
MAR 10:20 Wanjh nawu bininj yimeng, “Nawu kanhbukkabukkan, ngaye ngawokmarrkmangi rowk mahni mankarre bu ngayawurrinjni.”
MAR 10:21 Kaluk bu Jesus binang mandjad, wanjh bimarnedjareminj. Dja yimeng, “Manbadkudji bu yikurduyime. Yiray dja yiweyka njalehnjale nawu yihkarrme, dja mak nawu kunwardde money yibenkukwo nawu birrimarladj bininj. Wanjh kaluk ngudda yimang namakmak kore heaven. Wanjh rerre yimray kanmunkekadjung ngaye.”
MAR 10:22 Wanjh namekbe bininj kebbuhmeng bekkang bu kunmekbe Jesus bimarneyimeng, wanjh nungka njilngwarreminj bu bibawong, wam. Kaluk nungka karrmi nawern namakmak dja mak nungka nakukenni.
MAR 10:23 Mak Jesus bennang bininj nawu birrihni kumekbe, wanjh benmarneyimeng nawu benbukkabukkani, “Kadjalkarrerayek bedberre nawu nawern namakmak kabirrihkarrme bu yimankek kabirringimen kore God kawohrnan rowk!”
MAR 10:24 Kaluk nawu benbukkabukkani nuye birrikangebarrhmeng kumekbe bu birribekkang Jesus yimeng. Dja mak yawoyhyimeng, “Ngudda nawu wurdwurd ngardduk, karayek duninjh bu bininj kabirringimen kore God kawohrnan rowk!
MAR 10:25 Dja mak kadjalwernhrayek nuye bininj nawu kahkarrme nawern namakmak wanjh minj kangimen kore God kawohrnan rowk, yiman kayime mayh nawu camel bu kangimen kore mandangdjokko.”
MAR 10:26 Kaluk nawu benbukkabukkani nuye birriwernhkangebarrhmeng dja birrimarneyimerrinj, “Kaluk nangale nanu God kabingehke?”
MAR 10:27 Jesus bennang dja benmarneyimeng mandjad, “Bininj minj kabirringehkerren. Dja God nadjalkudji kakurduyime kore nungka njalehnjale kakurduyime rowk.”
MAR 10:28 Kaluk Peter bimarneyimeng Jesus, “Yina! Ngad ngarribawong njalehnjale ngadberre rowk, bu ngudda ngundimunkekadjung!”
MAR 10:29 Jesus yimeng, “Woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Birriwern bininj nawu kabirribawon yehyeng rowk bu ngayekenh, ngayime kabirribawon kunred bedberre, dja yiman kayime kabindibawon narahrangem, ngaldahdaluk, ngalbabadjan, kornkornkumo, wurdwurd dja kunred bedberre. Kabirridjalbawon rowk bu ngayekenh, dja mak ngarre manbu manmakkaykenh kunwok.
MAR 10:30 Wanjh bedda kabirrimang one hundred nawu njalehnjale kabirribawon, ngayime kondanjkunu kunred nakka kakarrme manwern kunred, narahrangem, ngaldahdaluk, ngalbabadjan, wurdwurd, dja kunred. Dja warridj kabirrimang kunwern kunyid, yiman kabindinjirrhmiwon nawu birriwarre bininj. Dja mak kaluk yerrekah bu kamre kunkerrngeh kabolkyimerran, wanjh bedda kabirridjaldarrkiddi munguyh munguyh.
MAR 10:31 Dja birriwern nawu kabirridokmiwerren bu bolkkime wanjh nakka kabirrikukdurndeng rerre bu kalukburrk bu kamre bedberre, dja mak birriwern nawu kabirrimre yerreh, wanjh kabirriyimerran bu kabirrikukdokme.”
MAR 10:32 Wanjh Jesus dja birriwern bininj birrihdjarrkbolhkadjungi manbu bolhrebolhrey kore Jerusalem. Kaluk Jesus dokdokmi bedberre. Nawu benbukkabukkani nuye birrikangebarrhmeng, dja mak birribuyika bininj nawu bindihmunkekadjungi rerre nakka wanjh birrihkeleminj. Wanjh Jesus benyawoyhkimey nawu twelve benbukkabukkani nuye dja mak bendjarrirnnameng birriwokkihrey kore birrikudji. Wanjh Jesus dedjingmey bu benyawoyhmarneyimeng bu baleh kabimarnekurduyimerran nuye kore Jerusalem.
MAR 10:33 Wanjh yimeng, “Ngad karribidbun kore Jerusalem. Kumekbe wanjh ngaye nawu Bininj Duninjh, nakudji bininj ngankukweykan bedberre nawu birrikihkimuk priests dja mak nawu kabindihbukkabukkan mankarre. Kaluk bedda ngandikanjkurrme bu ngaye ngarrowenkenh. Wanjh bininj nawu minj Jews bedda ngandibun.
MAR 10:34 Kaluk bedda wanjh ngandidjekmiwon dja ngandikuknunjhme. Mak ngandiwidjbihke kunyarl dorrengh, dja wanjh ngandibun, ngarrowen. Kaluk bu kunkodjkedanjbik bu kunmekbe ngarrowen, ngaye wanjh ngayawoyhdolkkan kore kumidjbeh.”
MAR 10:35 Nawu James dja John bebeywurd nuye Zebedee, benemyikang Jesus dja benedjawam, benemarneyimeng, “Nawu kanhbukkabukkan, ngad nganedjare ngundidjawan ba bu yikurduyime ngarrewoneng.”
MAR 10:36 Wanjh Jesus yimeng, “Njale kaluk ngunedjare ngakurduyime ngurrewoneng?”
MAR 10:37 Kaluk bedda beneyimeng, “Wanjh rerrekah bu yiwohrnan rowk kunmakmak dorrengh ke, wanjh kamak bu ngudda kanbenekurrmen ngarrewoneng bu nganeni kore kukun dja kudjakku ke.”
MAR 10:38 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda minj njale nguneburrbun nawu ngunehdjawayhme. Kaluk kundjak mandulmuk duninjh nganmarnebebme. Kuhni wanjh yiman kayime ngaye ngabongun maninjmanu kundjak, dja yiddok ngunebongun warridj? Dja ngaye wanjh ngandidjuhke kore kundowikenh. Yiddok ngunedjuhme warridj bu karohrok ngaye?”
MAR 10:39 Wanjh bedda beneyimeng, “Yoh, ngad mak kunmekbe nganekurduyime!” Kaluk Jesus yimeng berrewoneng, “Woybukkih duninjh ngudda ngunbenemarnekurduyimerran karohrok bu ngaye nganmarnekurduyimerran.
MAR 10:40 Dja ngaleng, ngaye minj nangale ngadjarrngbun bu kabeneni ngardduk kore kukun dja kudjakku. Bedda ngokko kabenengeydi kumekke.”
MAR 10:41 Wanjh bu kunmekbe bindiwobekkang nawu birrimirndebuyika ten nawu benbukkabukkani, bedda wanjh bindiduy nawu James dja John.
MAR 10:42 Wanjh Jesus benkayhmeng nawu benbukkabukkani nuye. Dja yimeng, “Ngurrina. Ngudda ngurriburrbun bu bininj nawu minj Jews kabindikarrme nawu kabirriwohrnawohrnan nawu kabirrikimukworren dja kabindimarnedokmiwerren birribuyika. Bedman wanjh kabirrikurduyime kunmekbe, dja mak kabirriburlumerren bu kabirrikarrme kundulkarre bedberre.
MAR 10:43 Ngudda wanjh yuwn ngurrikurduyime kore yiman bedda kabirrihkurduyime. Mak bu nakudji kadjare kakimukworren kore ngudberre, wanjh kurrmerrimen ba ngunmarnedurrkmirri ngudberre ngurribuyika.
MAR 10:44 Dja bu nangale kadjare kawernhdokmiwerren ngudberre, wanjh nakka werrk durrkmirrin ngudberre yiman kayime nawu kahbongdi ngudberre.
MAR 10:45 Wanjh kunmekbe yerreh karohrok, ngaye nawu Bininj Duninjh minj ngamrawinj bu birriwern ngandimarnedurrkmirrikenh, dja ngamwam bu ngaye ngabenmarnedurrkmirri, dja mak ngakanjkurrmerren bedberre birriwern bininj ba ngabenbebke kore kabirrihbongdi.”
MAR 10:46 Wanjh birribebmeng kore kunred kabolkngeyyo Jericho. Kaluk Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye mak birrimirndewern bininj nawu bindihmunkekadjungi, wanjh birribolkbawoyi kore rurrkmirnderri kumekbe. Wanjh bininj nawu mimbunjeni ningihni kore kurrird ngarre manbolh dja bendjanwohmeng bu birrikongibuyi dja birriwoyi njalenjale. Kaluk nungka ngeyyoy Bartimaeus nawu beywurd nuye Timaeus.
MAR 10:47 Wanjh nungka biwobekkang Jesus nawu Nazarethbeh rengehrey bihyurrhkeyi. Wanjh bimarnekayhmeng, “Jesus, Beywurd nuye David, kankongibu ngaye!”
MAR 10:48 Mak birriwern bininj birringurdkeyi dja birrimarneyimi bu kangurdme. Dja nungka djalkayhmi wernkih duninjh, yimeng, “Nawu Beywurd nuye David! Kandjalkongibu!”
MAR 10:49 Wanjh Jesus danginj dja yimeng, “Ngurrikayhmen nungka bu kamre.” Wanjh birrikayhmeng namekbe bininj nawu mimbunjeni, dja birrimarneyimeng, “Yinjilngmaknin! Dja yirrolkka. Jesus ngunhkayhme.”
MAR 10:50 Wanjh nawu mimbunjeni bininj dolkkang werrkwerrk, madjburriwerrinj nuye kunmadj, wanjh bimyikang Jesus.
MAR 10:51 Kaluk Jesus bidjawam, “Njale ngudda yidjare bu ngakurduyime ke?” Wanjh nawu mimbunjeni yimeng, “Nawu kanhbukkabukkan, ngaye ngadjare ngayawoyhbolknan.”
MAR 10:52 Wanjh Jesus yimeng, “Yiray! Dja ngokko yimakminj bu kunmekbekenh ngudda kanwoybukwong.” Wanjh kundjalmekbe rerreh namekbe bininj mimbayhmeng dja yawoyhbolknang rowk. Dja mak bimunkemey Jesus kore birribalhrey.
MAR 11:1 Kaluk Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birrimhdarnhbebmi kore Jerusalem. Kaluk birrimwam kore kubolkyahwurd bokenh ngarre Bethphage dja mak Bethany, darnkih kore kurrulum manbu Karrulkmirnderri Olives. Wanjh kumekbe Jesus benbenemunkeweng benebokenh nawu benbukkabukkani nuye.
MAR 11:2 Wanjh benbenemarneyimeng, “Nguneray kore kumekbe kore karurrkmirnderri, dja ngunebolkna. Kaluk bu ngunebalhngimen, kumekbe ngunengalke mayh donkey yaw karrukkayindi, nawu minj nangale morneniwirrinj. Wanjh nguneyerrkkemen dja ngunemka kondah kore ngaye.
MAR 11:3 Dja bu nangale ngunbenedjawan ngurrewoneng bu njalekenh ngunekurduyime, wanjh kuhni ngunemarneyimen, ‘Nawu Kawohrnan Rowk kadjare, dja mak werrkwerrk nungka ngunmarnedurndiwe.’”
MAR 11:4 Wanjh nawu benbenebukkabukkani benewam dja benengalkeng namekbe donkey yaw kodjdukkayindi kuberrk kore manbolh, kaluk darnkih kururrkdangmaye kore kunrurrk, wanjh beneyerrkkeyi.
MAR 11:5 Wanjh yikahwi bininj nawu kumekbe birrihdi wanjh bindidjawam, “Baleh ngudda ngunehkurduyime? Njalekenh ngunehyerrkke nawu yaw donkey?”
MAR 11:6 Wanjh nawu benbenebukkabukkani benewokmulewam kore Jesus benbenemarneyimeng. Wanjh nawu bininj bindiyimunkeweng, benekang nawu yaw donkey.
MAR 11:7 Wanjh benekang kore Jesus, dja benebodmebarrkbom nawu donkey kunmadj berrewoneng. Wanjh Jesus bidbom morneni.
MAR 11:8 Dja mak birriwern bininj birrimarnekurrmi kunmadj bedberre kore manbolh, dja birribuyika birriyendedadjkeyi kunmalaworrh dorrengh kore kabbal darnkih, dja birrimalaworrhkurrmi kore manbolh.
MAR 11:9 Wanjh bininj birriwern birridokmi nuye Jesus dja birribadbuyika wanjh birridjalkadjungi, dja birriwern rowk birrikayhmi, birriyimi, “Hosanna! Nahni kamre kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk, wanjh karridjare God kabimarnekurduyime kunmak duninjh!” [Psalm 118:25-26]
MAR 11:10 Dja mak birriyimi, “Bolkkime wanjh kamre bininj nawu kawohrnan rowk nawu namud nuye David, kadberre kornkumo! Hosanna kore nungka nawu kaddum heaven kahni!”
MAR 11:11 Wanjh Jesus ngimeng Jerusalem, kaluk balngimeng kore kunrurrk yiwarrudjkenh manbu Temple, wanjh nungka bolknanganang bu nang njalehnjale. Kaluk ngokko balhdungborledmi, wanjh nungka wam kore Bethany mak birridjarrkwam nawu twelve nawu benbukkabukkani nuye.
MAR 11:12 Kaluk bu kunkodjkebuyikani nungka balhbolkbawoni Bethany, wanjh nungka marrwedoweng.
MAR 11:13 Wohnang wanjh nang djarreh manbu fig kundulk dingihdi dja kunworr manwern karrmi. Wanjh manmekbe dulkyikang ba kanan manme manbu figs bu kahdjolengbarndi. Dja burrkyak, minj karrmeninj manme manmekbe kundulk, dja kunmalaworrwi djahdjaldi. Kaluk kunukka minj ngarreniwirrinj bu dungyimi bu manme kukdiwirrinj.
MAR 11:14 Wanjh Jesus bimarnewokdanginj manmekbe kundulk, yimeng “Minj nangale kangun manme kore nguddabeh munguyh.” Kaluk nawu Jesus nuye nawu benbukkabukkani birribekkang bu kunmekbe nungka yimeng.
MAR 11:15 Wanjh Jesus bebmeng kore Jerusalem wanjh balwam kore kuberrkkah manbu Temple ngarre. Kaluk kumekbe dedjingmey bu benhkukbebkeyi bininj nawu birrihbayahmi dja nawu birrihweykani njalehnjale. Mak dedjdjoknameng tables bedberre nawu kore birrihworreni nawu nakukbubuyika nawu kunwardde. Dja borleborledkeng bedberre manbu birriyerrkani kore birrihweykani dorddorok.
MAR 11:16 Mak Jesus minj benyibawoyi njalehnjale nawu birringimowoyi kore kuberrkkah ngarre manbu Temple.
MAR 11:17 Wanjh kumekbe Jesus benbukkabukkani bedberre bu yimeng, “Kore djurra kahwokbimdi kahyime, ‘Ngardduk kunrurrk makka ngarre kore bininj nawu birrikang kubolkbubuyika bu kabirrimre dja kabirridi yiwarrudj. Dja ngudda ngaleng ngurribolkmarnbom kore bininj nawu kabirrihwarlkkayindi nawu birridedjdjolkwern.’” [Jeremiah 7:11]
MAR 11:18 Wanjh nawu birrikihkimuk priests dja mak nawu mankarre kabindihbukkabukkan bu birribekkang rowk maninjmanu kore wokkihyimeng. Wanjh birridjalkarreyawani kore baleh kabirrikurduyime bu kabirribun Jesus. Bedda birrikengehmi, bu kunmekbekenh birriwern bininj birrikangebarrhmi bu nungka birriwokbekkang kore benmarneyolyolmi bu benbukkabukkang bedberre.
MAR 11:19 Wanjh bu baldungborledmi Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birribolkbawong kumekbe kore rurrkmirnderri.
MAR 11:20 Kaluk bu kukabelbuyikani, Jesus wanjh rengehrey mak birrihdjarrkrey nuye nawu benbukkabukkani. Wanjh birrinang maninjmanu fig kundulk, bu dulkdarlehminj dja dulkdoweng, mandedjmad dorrengh.
MAR 11:21 Kaluk Peter dulkburrbuni manmekbe wanjh bimarneyimeng Jesus, “Nawu Kanhbukkabukkan, yina! Bu wolewolehni ngudda yiduy manmekbe kundulk. Wanjh bolkkime dulkdarlehminj dja dulkdoweng!”
MAR 11:22 Wanjh Jesus yimeng, “Ngurriwernhwoybukwo God.
MAR 11:23 Woybukkih duninjh bu marneyime ngudberre, bininj nawu kayime mahni manwarddekimuk, ‘Yiray, dja yiwarddewarrhmen kore kurrula!’ Dja bu minj yikewkme, dja mak yiwoybukwon kore yiyime, wanjh yidjalnan bu kadjalkurduyimerran, wanjh God ngunmarnekurduyime ke.
MAR 11:24 Wanjh marneyime ngudberre bu ngurridjawayhme ngarre njalehnjale kore ngurrikangekurrmerren, dja ngurriyime bu woybukkih ngunmarnekurduyime, wanjh kunukka yimang.
MAR 11:25 Dja mak, bu ngudda yihdi yiwarrudj, wanjh yihburrbu werrk bu ngunedurrinj nabuyika bininj nawu njalekenh bu nguneyirrurrinj, wanjh yidjalbengmidjda nuye. Wanjh bu kuhni yikurduyime, nawu kornkumo kahni heaven nunganwali ngunmarnebengmidjdan kunwarre ke.”
MAR 11:27 Wanjh Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birriyawoyhwam kore Jerusalem. Kaluk bu Jesus rengehrey kore Temple kuberrkkah, dja nawu kabirrihwohrnan priests, dja mak nawu kabindibukkabukkan mankarre, dja mak nawu kabindimarnewohrnan dabborrabbolk, wanjh birrimyikang Jesus.
MAR 11:28 Dja birrimarneyimeng, “Kanmarneyimen ngadberre! Njale yihkarrme kore nahni njalehnjale yihkurduyime? Dja kuhni nangale ngunwong?”
MAR 11:29 Wanjh Jesus yimeng, “Ngaye wanjh djawan ngudberre mandjalkudji. Wanjh ngudda kandiwokmang, yerre wanjh marneyime ngudberre kore nangale nawu nganwong bu mahni yarrkka ngahkurduyime.
MAR 11:30 Wanjh kandidjalmarneyimen, bu John benhkodjdjuhkeyi bininj, kaluk balehbeh kumdolkkang? Yiddok kore Godbeh dja kunubewu kore bininjbeh? Wanjh kandiwokma!”
MAR 11:31 Wanjh bedda birridangwerreni bu kumekbekenh Jesus bendjawam, dja birrimarneyimeng, “Bu ngad karriyime nawu John kabenhkodjdjuhke kumdolkkang kore God, wanjh Jesus wardi kayime, ‘Dja mak njalekenh minj John ngurriwoybukwoyi?’
MAR 11:32 Dja bu karriyime, ‘Kore bininjbeh’ wanjh birriwern bininj wardi kandidung.” Kaluk birrimekbe nawu bindihmarnewohrnani bindikengehmi birriwern bininj nawu birriyimi bu woybukkih John nakka prophetni.
MAR 11:33 Wanjh nawu bindihmarnewohrnani birrimarneyimeng Jesus, “Ngad ngarriwakwan.” Kaluk Jesus yimeng, “Wanjh minj mak marneyime ngudberre bu nangale nuye bu nahni njalehnjale ngahkurduyime.”
MAR 12:1 Jesus benmarneyolyolmi parable manbu manwarlkkaykenh kunwok. Wanjh yimeng, “Nakudji bininj nawu kunred karrmi, nawu dudji manrakel manwern manbu grapes bu djolengwernmerrinj. Birriwodjwarnahwarnamkang dja birribolkkarungi kore ngarre manbu grapes birrimelmi. Mak marnbom kunrurrk ba birribidbom birribolknahnani warridj. Wanjh benyikurrmeng yikahwi nawu birrihmarnedurrkmirri bu kabirrinahnan nuye dja nungka wanjh wam kubolkbuyika.
MAR 12:2 Kaluk bu yerrekah manmekbe grapes wanjh djolengminj dja kumwam ngarre bu birrimoyhmangikenh. Wanjh nakudji bimunkeweng nawu kabihmarnedurrkmirri kore birrimekbe nawu birribolknahnani, ba kabirrimarnelarlmang manbu manme.
MAR 12:3 Dja bedda birridarrkidmey dja birribom. Wanjh birridulkkihmunkeweng bu minj njale mak birriwoyi.
MAR 12:4 Wanjh bininj nawu karrmi kunred bimunkeweng nabadbuyika bininj nawu bimarnedurrkmirri. Kaluk nakka birridjumduhkeng dja kunwarrehwarre birrimarneyimeng.
MAR 12:5 Mak biyawoyhmunkeweng nabuyikawali, dja nakka wanjh birribom birrikukkurrmeng. Birriwern benmunkeweyi namekbe bininj dja nakka bindidjalbuni nawu birrihmarnedurrkmirri dja bindingorengmunkeweyi mak yikahwi nakka bindibuni bindikukkurrmi, birridoweni.
MAR 12:6 Wanjh nawu bininj bibalhkarrmi nadjalkudji bu kabimunkewe. Kaluk nakka wanjh beywurd nuye nawu biwernhmarnedjareni duninjh. Wanjh bimunkeweng dja marneyimerrinj, ‘Birrimekbe bininj minj baleh kabirriyime nuye, dja nahni nawu beywurd ngardduk!’ Wanjh bimunkeweng.
MAR 12:7 Kaluk bedda nawu birridi kunred nuye, wanjh bedda birrimarneyimerrinj, ‘Nahni beywurd nuye! Dja mahni kunred wardi nungka kamang bu kornkumo kabiwon. Mah, dja karribu wanjh kunukka ngad kadberre karrimang.’
MAR 12:8 Wanjh birrimey namekbe beywurd dja birribom birrikukkurrmeng, wanjh birribalkukburriweng kuberrkkah kore manrakel dulkmirnerri.”
MAR 12:9 Dja Jesus bendjawam, “Kaluk baleh kayime namekbe bininj nawu kunred nuyekih? Wanjh kamre kabenbun nawu kore benyikurrmeng birrimekbe bininj. Wanjh mahni kunred, kabenbalwon birribadbuyika bininj.
MAR 12:10 Yiddok ngudda ngurribengmidjdanj bu minj ngurribimngeybuyi kore djurra kahbimbuyindi bu kayime, ‘Manbu kunwardde kore bininj kabirrihmarnbun wanjh birriwarddeburriweng, dja bolkkime marnbuyindanj manwarddekuken duninjh, manbu kabirrikurrme werrk kore kunrurrk.
MAR 12:11 Nawu Kawohrnan Rowk kuhni wanjh kurduyimeng, wanjh kundjalmakkaykenh bu karrinang kurduyimerranj.’” [Psalm 118:22-23] Kuhni rowk nawu Jesus yolyolmi.
MAR 12:12 Wanjh birrimekbe bininj nawu birrihwohrnawohrnani bininj nawu Jews, wanjh birriburrbuni kunmekbe kore yolyolmeng parable bu wanjh bedda benhyolyolmi, dja kunmekbekenh birridjareni birridarrkidmayi nawu Jesus. Kaluk bedda bindikengehmi birriwern birribuyika bininj nawu birrimarnemirnderri Jesus nuye, wanjh bedda birridjalbawong, dja birriwam rowk.
MAR 12:13 Kaluk bu yerrekah, nawu birrihwohrnawohrnani bindimunkeweng yikahwi bininj kore Jesus. Bedda wanjh nawu Pharisees dja mak yikahwi bininj nawu birridjareni King Herod. Dja bedda birridjareni Jesus birrimayi bu kawohyime kunbuyika kunwok.
MAR 12:14 Wanjh birrimyikang kore nungka dja birrimarneyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan, ngad ngarriburrbun bu ngudda yiwoybuk bininj. Ngudda mak minj yikele bu baleh nawu bininj nawu birribuyika kabirrihburrbun bu nguddahkah. Dja yidjalweykan kunwoybuk dorrengh manbu kore God kadjare. Wanjh kanmarneyimen ngadberre, yiddok kunukka kunmak dja nuk kunwarre bu ngarrikarremulewan money nawu taxes nuye Caesar?
MAR 12:15 Yiddok ngarrikarremulewan dja kunubewu burrkyak?” Dja nungka Jesus ngokko burrbuni bu kore birrikurduyimeninj bu birrikoweyi nuye. Wanjh yimeng, “Njalekenh bu yimankek ngudda kandikowe ba kandimayi ngaye? Dja ngurrimka ngardduk silver coin ba nganan.”
MAR 12:16 Wanjh birriwong Jesus namekbe coin. Dja nungka djawayhmeng, “Nangale kahbimdi kore coin? Mak nangale kahngeydi?” Wanjh bedda birriyimeng, “Nawu Caesar.”
MAR 12:17 Kumekbe Jesus benmarneyimeng, “Bonj. Wanjh ngurriwo Caesar njalehnjale nawu nuyekih. Dja kore God, wanjh ngurriwo njalehnjale nawu God nuye.” Kaluk kunmekbe bu birribekkang Jesus yimeng bedberre, wanjh birrikangebarrhmeng.
MAR 12:18 Wanjh yikahwi nawu Sadducees birrimyikang Jesus. Kaluk nawu Sadducees kabirriyime bininj bu kabirridowen, wanjh minj mak kabirriyawoyhdolkkan kore kundowikenh. Wanjh birridjawayhmeng Jesus.
MAR 12:19 Wanjh birriyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan, kore Moses bimbom, yimeng bu nakudji bininj karrowen, dja kabibawon ngalbininjkobeng kakamarrdukundi dja wurdyawyak, wanjh nawu benedanginj nuye kabenemarren ngahli daluk, ba bu wurdyaw kabenemarnekarrme nuye nawu nayungkih doweng.
MAR 12:20 Kaluk yimankek kumekbe birridi seven bininj nawu birridanginj. Wanjh nayungkih nawu bimey daluk dja nungka wanjh doweng mak manembeywurdyakni, minj karrmeninj wurdyaw.
MAR 12:21 Rerre wanjh nabuyikawali bikamarrdjukunmey ngalbu daluk. Wanjh nungka mak doweng rerreh dja manembeywurdyakni rerreh. Mak nabuyika kunmekbe rerreh yimerranj nuye.
MAR 12:22 Kaluk birriwern nawu birrimekbe seven birridanginj, birribebbehmey ngalmekbe daluk ngalkudjiwi dja bedda birridowerrinj rowk. Kaluk birrimekbe nawu birridanginj minj birribornayi wurdyaw. Wanjh rerre ngalmekbe daluk doweng.
MAR 12:23 Dja ngaldjalkudji ngalmekbe daluk bedberreni birrimekbe nawu seven birridanginj. Wanjh kaluk yerrekah, bu bininj kabirridolkkarren kumidjbeh, kaluk baleh nawu bininj nuyekih duninjh ngalmekbe daluk?”
MAR 12:24 Wanjh Jesus yimeng, “Njalekenh ngudda ngurriwarrewong bu ngurridjalbawong kunwoybuk? Yiddok ngudda minj ngurriburrbun kore baleh kahyime nawu djurra? Mak yiddok ngudda minj ngurriburrbun manbu God nuye kundulkarre?
MAR 12:25 Wanjh bukkabukkan. Bu bininj kabirridolkkarren kore kumidjbeh, minj kabirriyawoyhmarren, dja bedda wanjh kabirriyimerran bu karohrok nawu angels kore heaven.”
MAR 12:26 “Kaluk ngudda ngurrinang djurra kore baleh God yimeng bu bininj kabirridolkkarren kore kumidjbeh. Dja nawu kayolyolme kore Moses bimbom bu kundalk manbu rungihrungi, wanjh kabimdi kayime bu God kuhni bimarneyimeng Moses, ‘Ngaye nawu God nuye Abraham, dja nawu God nuye Isaac, dja nawu God nuye Jacob.’ [Exodus 3:6]
MAR 12:27 Wanjh nawu God nakka bininj bedberre nawu kabirrihdarrkiddi, minj nakka bedberre nawu birridowerrinj. Ngudda nawu Sadducees wanjh minj ngurriwernhburrbun kore kunwoybuk ngarre.”
MAR 12:28 Kaluk nakudji bininj kumwam kore Jesus. Nungka nawu kabindihbukkabukkan mankarre. Kaluk nungka benbekkang bu Jesus birrihdangwerreni nawu Sadducees dja Pharisees. Dja mak bininj binang Jesus bu benwokdurndiweyi kunwok manmak benmarneyimi kore bedda birrimdjawani. Wanjh nungka kumwam dja bidjawam Jesus, “Baleh manbu mankarre mankkukenh, bu karrokme mankarrebubuyika ngarre?”
MAR 12:29 Kaluk nungka Jesus yimeng, “Manbu karrokme mankarrebubuyika wanjh makka mahni, ‘Ngurribekka ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng! God nawu Kawohrnan kadberre, wanjh nakka nadjalkudji Kawohrnan Duninjh.
MAR 12:30 Ngurrimarnedjarenin nawu Kawohrnan ngudberre God bu kunkange dorrenghnin, dja mak kunmalng dorrengh, dja mak kunmayali dorrengh, dja mak kunngudj dorrengh.’ [Deuteronomy 6:4-5]
MAR 12:31 Dja manbadbuyika mankarrekukenh, makka wanjh, ‘Yimarnedjarenin nawu nguneredbo bininj yiman kayime ngudda yimarnedjaremerren yingandeleng bulkkidj duninjh.’ [Leviticus 19:18] Kaluk mahni mankarre bokenh wanjh makka manwernhkukenh duninjh, dja mak karrokme mankarrebubuyika ngarre rowk.”
MAR 12:32 Wanjh nahni bininj nawu bidjawam Jesus yimeng, “Nawu kanbukkabukkan, makka wanjh manmak bu yiyimeng. Ngudda mandjad bu yiyimeng kore yiyolyolmeng njalehnjale. God wanjh nadjalkudji nawu Kawohrnan dja minj nabuyika God mak kabenerohrok.
MAR 12:33 Kaluk ngad wanjh karrimarnedjare bulkkidj duninjh bu kunkange dorrengh, kunmayali dorrengh, dja kunngudj dorrengh. Mak karrimarnedjare nawu ngarriredbo bininj yiman kayime karrimarnedjaremerren. Wanjh mahni mankarre makka manwernhkukenh duninjh, manbu kayurrhke mankarrekilelk kore karriwon njalehnjale kore God dja mak bu karrimarnekinje mayh.”
MAR 12:34 Wanjh Jesus binang nawu bininj bu yimeng mandjad. Dja bimarneyimeng, “Ngudda wanjh darnkih bu yingimen kore God kawohrnan rowk.” Kaluk bu yerreyerre, minj nangale bininj kelebukniwirrinj bu birridjawayi Jesus.
MAR 12:35 Wanjh Jesus yolyohyolyolmi bedberre kore Temple kore kuberrkkah. Dja yimeng, “Njalekenh nawu kabindihbukkabukkan mankarre kabirrihyime bu Christ nakka beywurd nuye David?
MAR 12:36 Kaluk nawu David naweleng, kore nawu Namalngmakkaykenh bimarnewokdi, wanjh yimeng, ‘God nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng nawu Kawohrnan Rowk ngardduk, “Yinin kore kukun ngardduk, ba bidkenhwon nawu ngundinjirrhmiwon kore ngudda bu yibenkukmelme bedberre.” ’ [Psalm 110:1]
MAR 12:37 Ngurribekkang? David nungandeleng bingeybom Christ biyingkihmarneyimeng ‘Nawu Kawohrnan ngardduk’ dja yiddok kunukka bu Christ beywurd nuye David?” Bu Jesus yolyolmi, wanjh nawu bininj birriwern birrimarnemornnamerrinj dja kunnjilngmak dorrengh bu birribekkani.
MAR 12:38 Wanjh Jesus munguyh yolyolmi bedberre birriwern bininj. Bu yimeng, “Ngurrinahnarrimen bedberre nawu kabindihbukkabukkan mankarre! Bedda nawu kabirridjare bu kabirriwohrewohre dja mak kabirridjongbuyindi kunmadj manbu kabenmarnbun bedda kabirrikukenworren. Mak kabirridjare bu bininj kabindimakwan kore birribuyika.
MAR 12:39 Mak kabirridjare kabirriyerrkan kubolkkuken kore yiwarrudjkenh kunrurrk, dja mak kore mulil bu manme kabirringun.
MAR 12:40 Bedda nawu kabindikukyimang dja mak kabindimarnedjirdmang nawu kamahkamarrdjukun kore kururrk bedberre. Wanjh rerre bedda yimankek kabirribalmarnburren bu birrimak kore kabirrihdedjkuyenghme bu kabirrihdi yiwarrudj. Kalukburrk God kabendjadme bu kunkimuk duninjh, dja mak kabenbun birrimekbe bininj kunmekbekenh.”
MAR 12:41 Jesus wanjh ningihni kore darnkih nawu kunwarddekenh money birrihkukdahkendongi box kore Temple kuberrkkah. Wanjh bennani bininj bu birrihkurrmi nawu kunwardde money. Kaluk birriwern bininj nawu birriwarddekimukni bu birridahkendongi nawern money kore Temple ngalengngarre.
MAR 12:42 Wanjh kumekbe ngalkudji daluk ngalbu ngalkodjmongni kumwam dja kurrmeng bokenh nawu kilehkilelk yiman coins. Kaluk namekbe minj nabalwernniwirrinj yiman bokenh cents.
MAR 12:43 Kaluk Jesus wanjh benkayhmeng nawu benbukkabukkani nuye. Dja yimeng, “Woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Ngahli ngalbu ngalmarladj ngalkodjmong kurrmeng djal bokenh kilehkilelk. Mak ngaleng kurrmeng rowk nawu karrmihkarrmi, dja benyurrhkeng birribuyika nawu birrikurrmi kore kunwarddekenh box.
MAR 12:44 Nawu birrikuken kabirrikarrme nawern namakmak, dja bedda birridjalkurrmeng nawu minj birridjareniwirrinj birrikarrmeninj. Dja ngahli daluk, ngalka ngalmarladj wanjh ngaleng kurrmeng rowk nawu karrmihkarrmi. Mak ngaleng minj karrmeninj namekbe kunwardde ba bu bibidyikarrmerrimeninj bu manme mayinj, wanjh ngaleng kurrmeng rowk.”
MAR 13:1 Bu Jesus balhrurrkbawoni manbu Temple, nakudji nuye nawu benbukkabukkani, bimarneyimeng, “Yina, Nawu Kanhbukkabukkan! Mahni Temple manrurrkmakkaykenh dja kakarrme manwarddekihkimuk.”
MAR 13:2 Wanjh Jesus yimeng, “Mahni ngurrihnan mankimuk kunrurrk? Kaluk manwarddekudjihkudji kawarrawarrhmerren. Dja minj manwohwarddekudji kawohbarndi kore manwarddebuyika.”
MAR 13:3 Kalukburrk bu yerrekah, Jesus wanjh ningihni kore mandulum kabolkngeyyo Olives, kaluk borledmikenh kore Temple. Dja nungka birrihdjarrkni birridjalkudji Peter, James, John dja Andrew. Wanjh bedda birridjawam Jesus bu manmolk,
MAR 13:4 “Kanmarneyimen ngadberre, bu baleh kabolkyime nahni njalehnjale kakurduyimerran? Dja njale karrinan bu kamenmenyime bu darnkih kamre?”
MAR 13:5 Wanjh Jesus dedjingmey bu yolyolmi bedberre, “Ngurrinahnarrimen bu minj nangale ngunkowe ngudberre.
MAR 13:6 Birriwern bininj kabirrimre wanjh kunngey ngardduk bu ngandingeybun. Dja bedda kaluk kabirribebbehmulewarren bu kabirriyime, ‘Ngaye wanjh nawu Christ.’ Wanjh kabindikowe birriwern bininj.
MAR 13:7 Mak ngurrbenwobekkan nawu war kabirriburren dja ngurribekkan kabirriyolyolme kore kabirriburren bu ngokko kamhre. Dja ngaleng yuwn ngurrikele. Nahni nawu njalehnjale wanjh kurduyimerra, dja kayiburnbunkenh minj werrkwerrk kamre, dja med.
MAR 13:8 Wanjh bininj birriwern kabirriburren dja kunred kabirribolkyiburren. Dja ngurribekkan bula kabolkrokan kore kubolkbubuyika ngarre. Dja warridj manme kayakayakmen bedberre bininj kore kubolkbubuyika. Kaluk kuhni bu bolk kayimerran nakka yiman kayime daluk ngalbu wurdyaw kabihbun bu kahmahmirranj.
MAR 13:9 Ngudda wanjh ngurrinahnarrimen. Wardi bininj ngundimang dja ngundikurrme kore court. Mak bedda ngundibun whips dorrengh kore kunrurrk manbu yiwarrudjkenh ngarre. Dja ngundidjurrkkan bu ngurridangen kore kumirrk bedberre nawu kings dja governors, wanjh ngurrimulewan kunwoybuk dorrengh bedberre bu ngayekenh.
MAR 13:10 Kaluk kore kayiburnbun, dja wanjh manbu manmakkaykenh kunwok wanjh makka ngurrimulewan bedberre birriwarlahkenh bininj werrk.
MAR 13:11 Mah wanjh. Bu ngudda ngundimang dja ngundidjadme, yuwn bu ngurrinjilngwarremen kore baleh ngurriyime. Dja ngurridjalyimen kore God ngunwon bu ngurriyime. Kaluk minj nguddabeh bu ngurriwokdi, dja nakka wanjh Namalngmakkaykenh kahwokdi ngudberre.
MAR 13:12 Mak bu kumekbe wanjh nawu birridangerrinj nakka wanjh kabirriweykarren kore kabindibunkenh. Mak kokornkumo kabindiweykan nawu bebeywurd bedberre bu kabindibunkenh. Mak nawu wurdwurd bu kabindiwokburriwe ngalbabadjan dja kokornkumo bedberre wanjh kabindidjalmunkewe kore kabirridowe.
MAR 13:13 Birriwern bininj ngundidjalwirrihme kunmekbekenh bu ngaye kanmunkekadjung. Dja bininj bu kabirridjalmurrngrayek munguyh dja kabirrihdjaldi kore kabalyiburnbun rowk, nakka wanjh ngabenngehke.”
MAR 13:14 Jesus benmarneyimeng bininj nawu birrihdi, “Ngudda kaluk ngurrinan nawu nawarre duninjh bu kabenbun dja kabularrbun, mak ngurrinan namekbe nawu nawarre bininj kahdi kore nungka minj nuye. Ngudda nawu ngurrihbimnan nahni djurra wanjh ngurrimayalibayhmen kore baleh kahmenmenyime. Kaluk bu kunmekbe kayimerran, bininj nawu kabirrihni kore Judea wanjh nakka birrikelerlobmen kore kuwarddehwardde.
MAR 13:15 Nawu bininj kahbarndi kaddum kore kurrambalk nuye, minj mak kakolung kanjdji dja mak minj kangimen kururrk kore kamang njalehnjale nuye kurrambalk.
MAR 13:16 Dja mak bu bininj kahdi kore kabbal, wanjh minj mak karrurndeng kamang nuye nawu kadjongbuyindi.
MAR 13:17 Kaluk bu kunmekbe kayimerran, wanjh kakarrerayek duninjh bedberre nawu birrimerlemyi daluk dja mak nawu kabindihyawdjikkawon!
MAR 13:18 Dja ngurridin yiwarrudj ba kuhni minj kakurduyimerran bu yekke.
MAR 13:19 Wanjh bu kunmekbe kabolkyimerran, wanjh kunyid kawernmerren. Kaluk kundjalkimuk duninjh kunyid kawernmen kore minj korroko yimeninj bu kerrngehkenh duninjh, bu God bolkmarnbom mahni kurorre. Kaluk minj kayawoyhkurduyimerran bu yiman kunmekbe werrk kayimerran.
MAR 13:20 Mak God kahdedjumbunghme nawu nawarrewarre bu kabolkyimerran yerrekah. Dja bu minj karredjumbunghme, wanjh kunukka minj nangale mak kadjaldarrkid. Dja nungka God karredjumbunghme bedberre nawu bininj nuye kore nawu bendjarrngbom.
MAR 13:21 Wanjh bu kunmekbe, nakudji bininj wardi kayime, ‘Yina, nakka nawu Christ!’ Mak nabuyika wardi kayime, ‘Nakka kahdi!’ Wanjh yuwn ngurrbenwoybukwon.
MAR 13:22 Wanjh yika bininj kabirrimbebme nawu kabirrikurrehkurren. Kabirriyime, ‘Ngaye nawu Christ!’ Dja mak nawu kabirrihkurrehkurren prophets kabirrimre, dja kabindibukkan manbu kundulkarre dorrengh, dja mak kabirrikurduyime manbubuyika ba bedda kabindirohrokme bu yimankek kabindibengwarrewon bininj nawu God bendjarrngbom.
MAR 13:23 Dja ngudda wanjh ngurrinahnarrimen. Dja ngaye kunu wanjh yingkihbengdayhkeng ngudberre bu kuninjkunukenh kabalkurduyimerran yerrekah.”
MAR 13:24 Wanjh Jesus yimeng, “Kaluk bu kayakmen kore kabirridjakbekkankenh, bu kunmekbe kabolkyimerran kore kabimbuyindi bu kayime, ‘Wanjh manbu kundung makka kakakyongen kamimburlerran. Dja nawu dird nakka minj kabolkwolkan.
MAR 13:25 Mak nawu mankokkarrng nakka kawarrawarrhmerren kore kaddumbeh. Nawu birrimalngwarre duninjh kore kaddum kahbirrihdi, kabirrikarrme kundulkarre, wanjh kabirrideldelmibebme.’ ” [Isaiah 13:10; 34:4]
MAR 13:26 “Bu kunmekbe kabolkyimerran, wanjh bininj rowk kabirrinan nawu Bininj Duninjh kamhre kore kungol dorrengh, dja mak kundulkarre manbu mankimukkenh duninjh kore kunmakmak dorrengh.
MAR 13:27 Kaluk nungka wanjh kabenmunkewe nuye angels kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre, dja mak kore kaddum heaven. Wanjh angels kabindimanamang bininj rowk nawu Bininj Duninjh bendjarrngbom.”
MAR 13:28 Wanjh Jesus yimeng, “Manbu fig kundulk ngunbukkan ngudberre bolkkime, dja wanjh ngurriborlhmen. Bu manyende ngarre green kayimerran dja kakelkkelkmen, dja manmarlaworrkerrnge kadjordmerren, wanjh kunukka ngurriburrbun bu darnkih kamhre ngarre kurrung.
MAR 13:29 Wanjh kunmekbe karohrok bu ngurrinan kuhni njalehnjale ngayimeng kahkurduyimerran, wanjh ngurriburrbun bu darnkih kamhre ngarre bu kayiburnbunkenh rowk. Yiman kayime darnkih kore kururrkdangmaye!
MAR 13:30 Woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Kuhni bu njalehnjale nawu kakurduyimerran, bu bininj nawu yiman bolkkime kabirrihni wanjh nakka kabirrinan bu kakurduyimerran.
MAR 13:31 Maninjmanu kunred, kunrorre, dja kunngol makka wanjh kadjalyakmen rowk, dja kunwok manbu kore ngaye ngayime, makka minj kayakmen.”
MAR 13:32 Jesus yimeng, “Minj nangale mak kaburrbun manbu kunbarnangarra dja njale kundung bu kabolkyimerran. Angels nawu kabirrihni heaven minj kabirriburrbun, dja ngaye nawu God nuye Beywurd, minj ngaburrbun. Dja nadjalkudji God nawu Kornkumo kaburrbun.”
MAR 13:33 “Wanjh ngurrinahnarrimen! Kaluk ngurrihdjalmarnburrimen bu ngurridi yiwarrudj. Ngudda minj ngurriburrbun njale kundung bu kunmekbe kayimerran.
MAR 13:34 Nakka yiman kayime bininj nawu kare djarreh kubolkbuyika. Kabawon nuye kurrambalk dja kabenyibawon nawu kabirrihmarnedurrkmirri bu kabirrimarnerurrknahnan. Mak kabenbebbehwon bu kabirridurrkmirri. Mak kabimarneyime nakudji nawu karrangnahnan bu kabengyirri. Kuhni karohrok bu ngaye marnehmarneyime ngudberre bu bolkkime.
MAR 13:35 Ngudda wanjh ngurriyingkihmarnburrimen. Dja minj ngurriburrbun bu baleh kabolkyime kamdurndeng nawu kawohrnan nuye kurrambalk. Kunubewu kamre bu wolewoleh, dja kunubewu kumununburrk, mak kunubewu djarreh kamhkabel, mak kunubewu bu karrungbebme!
MAR 13:36 Mak wardi kamdurndeng bu werrkwerrk. Bu ngudda ngurrimarnmarnburren wanjh kunukka minj ngunngalke bu ngurrihkodjkeyo.
MAR 13:37 Wanjh ngaye kuhni marneyime ngudberre mak ngabenmarneyime birriwern bininj: ‘Ngurrimarnburrimen!’”
MAR 14:1 Kaluk wanjh yimerranj kunkodjke bokenh bu kamre ngarre mulil manbu Kunkare Bendarrkidbawongkenh dja mak mulil manbu Kandiddjawan Manlodlurlmiyak. Nawu kabirrihkihkimuk priests dja nawu kabindihbukkabukkan mankarre nakka wanjh birrihwokmarnmarnburreni bu yimankek nawu birrikowemeninj Jesus bu manmolk birriberlmayi, wanjh birribuyi karrowen.
MAR 14:2 Dja bedda birriyimarnemerrinj, “Minj kunukka karribangmekurduyime bu kabirrihkarrme manbu mulil. Dja wardi bininj kabirrimirndewernmen bu kandiyiddungkenh kore kurobbe.”
MAR 14:3 Bu kunmekbe wanjh Jesus nungka ningihni kore Bethany. Kaluk manme ngunihnguni kore kurrambalk nuye Simon, nawu birringeybuni “kurlahwarre”. Bu kumekbe Jesus ningihni, ngalkudji daluk kumwam kore nungka, dja karrmi budjdjurlung nawu dahkendi manjmakkaykenh perfume manbu nakimuk kunwardde bayahmeng. Mahni perfume marnbuyindanj nardbeh. Wanjh ngalmekbe daluk bakkeng nawu budjdjurlung dja yakbom kore kukodj nuye Jesus.
MAR 14:4 Yikahwi bininj nawu kumekbe birrihdi birrikurdunang, wanjh birriduy ngahli daluk. Wanjh birrimarneyimerrinj bu birriyimeng, “Njalekenh weng rowk namekbe manjmak perfume?
MAR 14:5 Nakka nuk bu karridurrkmirriwirrinj mandjewk ngarre nakudji bu karribayahmeninj. Wanjh karriweykayi, dja kunwardde kandikukwoyi wanjh karrbenbadkukwoyi nawu birrimarladj bininj.” Wanjh birrimarnewokdanginj wernkih ngalengngarre.
MAR 14:6 Wanjh Jesus yimeng, “Yuwn kunyid ngurrimarnbun ngaleng ngarre! Njalekenh ngurrihdung? Ngaleng kurduyimeng bu kundjalmak duninjh ngardduk.
MAR 14:7 Dja ngudda kaluk ngurrbenboyenkarrme nawu birrimarladj dja ngurrbenbidyikarrme bu ngurridjare. Dja ngaye minj boyenkahwi kandikarrme.
MAR 14:8 Ngahli daluk kuhni djalkurduyimeng ngardduk kore karrmi. Bu yakbom nahni manjmak kunkalkkid kore kuburrk ngardduk, wanjh kuhni kurduyimeng yiman kayime ngandikukbarungkenh bu yerrekah kore ngarrowen. Dja ngandikukmarnbunkenh bu ngandikukkurrme kore kuwardderurrk.
MAR 14:9 Woybukkih duninjh marneyime ngudberre, manbu manmakkaykenh kunwok ngardduk, wanjh kawarlahmen kore bininj bedberre nawu kubolkbubuyika kunred kabirrihni. Mak kubolkwern kabirriweykan mahni kunwok, kore baleh ngahli daluk kurduyimeng. Wanjh birriwern bininj ngaleng kabirriburrbun.”
MAR 14:10 Wanjh nakudji bininj kore twelve nawu benbukkabukkani nuye Jesus, kaluk Judas Iscariot, wam birrihwokdi nawu birrikihkimuk priests. Wanjh Judas kabikukweykang Jesus kabenbidnakenhwon.
MAR 14:11 Kaluk nawu priests birrinjilngmakminj bu kunmekbe birriwokbekkang dja birriwokkurrmerrinj bu kabirrikarremulewan Judas. Wanjh kumekbe dingihdi madbuhmadbuni bu baleh kaluk kabolkyime bu kabikukweykan Jesus kabenwon.
MAR 14:12 Kuhni wanjh yimerranj kunbarnangarra kumdokmi ngarre Mulil manbu Manlodbalabala Kandidjdjawa. Kaluk kuhni wanjh bininj nawu Jews bedberreni, bu kabirrikinjeyi nawu mayh yaw lambs kore God kunkudjikenh benbengdayhkeng bu kunkareni Bendarrkidbawongkenh. Kaluk Jesus nuye nawu benbukkabukkani, nungka birrimyikang, dja birrimarneyimeng, “Yiddok ngarrire ngarriyingkihmarnbun njalehnjale kore ngaleng ngarre manbu Bendarrkidbawongkenh mulil. Dja baleh yidjare yingun manbu manme?”
MAR 14:13 Wanjh Jesus benbenemunkeweng benebokenh nawu benbenebukkabukkani nuye dja benbenemarneyimeng, “Nguneray kore karurrkmirnderri. Wanjh bininj nawu kahbongorrkan kukku banikkin dorrengh kumekbe ngurrinarren. Wanjh namekbe ngunemunkekadju.
MAR 14:14 Kaluk bu nungka kare kangimen kore kurrambalk, wanjh kuhni ngunemarneyimen bininj nawu nuye kurrambalk, ‘Nawu Kanhbukkabukkan kadjawayhme bu kanbenebolkbukkan ngarrewoneng kunrurrk kore kabirringun manme manbu Bendarrkidbawongkenh mulil nawu kabenbukkabukkan nuye warridj.’
MAR 14:15 Wanjh kaluk nahni bininj ngunbenebolkwon manrurrkkimuk kore kaddumkah. Kunmekbe wanjh nguneyingkihbolkmarnbu kadberre.”
MAR 14:16 Wanjh nawu benebokenh nawu benbukkabukkani bindibawong benewam kore rurrkmirnderri. Kaluk bu kunmekbe Jesus yimeng wanjh djalkurduyimerranj. Dja bedda wanjh beneyingkihmarnbom manbu mulilkenh.
MAR 14:17 Kaluk bu wolewoleh yimerranj, Jesus dja nawu twelve nawu benbukkabukkani nuye birridjarrkwam birringimeng kore kurrambalk.
MAR 14:18 Wanjh bu kunmekbe birrihnguni manme, Jesus yimeng, “Woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Nakudji bininj ngudberre nawu ngankukweykan. Kaluk nahni bininj nawu nganedjarrkngun manme bu bolkkime.”
MAR 14:19 Kaluk nawu benbukkabukkani nuye bu birribekkang kunmekbe yimeng wanjh bedda birrinjilngwarreminj. Dja mak birribebbehmarneyimi Jesus, “Burrkyak, minj ngaye, dja ngawid?”
MAR 14:20 Wanjh Jesus yimeng, “Nakudji namekbe nganhnjirrhmiwon kore ngudda nawu twelve bininj. Nawu nganedjarrkdjuhke kandidjawa kore banikkin wanjh namekbe nanu.
MAR 14:21 Ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh ngare ngarrowen, kore djurra kahbimbuyindi bu kadjalkurduyimerran. Dja kadjalkarrewarre nuye nawu bininj bu ngankukweykan ngaye nawu Bininj Duninjh. Dja kunukka makniwirrinj nuye namekbe bininj bu minj kumngalmeninj.”
MAR 14:22 Kaluk bu kunmekbe manme birrihnguni, Jesus lodmey manbu kandidjawa dja biyimanjbom Kornkumo wanjh lodbakkeng dja benwong nawu benbukkabukkani nuye dja benmarneyimeng bedberre, “Ngurrima. Mahni kandidjawa makka kamulewan kunburrk ngardduk.”
MAR 14:23 Wanjh Jesus mey nawu banikkin, dja biyiyawoyhmanjbom nawu Kornkumo, wanjh benbowong nuye nawu benbukkabukkani. Kaluk birribonguneng rowk.
MAR 14:24 Wanjh Jesus yimeng, “Mahni kamulewan kunkurlba ngardduk manbu kakarremarnbun mankarre kore God benmarnewokkurrmerrinj bedberre nawu bininj nuye kunkare. Kaluk ngakurlbayakburren ngudberre dja mak birriwern bininj.
MAR 14:25 Woybukkih duninjh marneyime ngudberre, ngaye minj ngayawoyhbongun wine manbu kondah kurorrebeh, dja kalukburrk bu kunbarnangarra kamre kunmekbe wanjh ngayawoyhbongun maninjmanu wine kore God kawohrnan rowk.”
MAR 14:26 Wanjh bedda birriwayiniyerrkang hymn, wanjh birriwam kore Mandulum ngarre bolkngeyyoy Olives.
MAR 14:27 Kumekbe Jesus benmarneyimeng nawu benbukkabukkani nuye, “Ngudda minj kandiwernhwoybukwon ngaye. Dja kore djurra kabimbuyindi bu kahyime, ‘Ngaye ngabun nawu Shepherd, wanjh nawu mayh sheep nuye kabirrikelerlobmerren rowk bebbehbeh.’ [Zechariah 13:7]
MAR 14:28 Kaluk bu yerrekah ngaye ngayawoyhdolkkan kore kumidjbeh, ngaye ngarrokme ngudberre dja mak ngare kore Galilee.”
MAR 14:29 Wanjh Peter yimeng, “Nahni nawu birribuyika wanjh nakka wardi ngundibawon wanjh kabirrikelerlobme. Dja ngaye burrkyak! Ngaye minj kunukka ngayime!”
MAR 14:30 Kaluk Jesus yimeng, “Woybukkih duninjh marneyime ngudda, bu bolkkime kukak ngudda wanjh kanwaralkukwakwan! Dja mak kumekbe yiyime danjbikkah wanjh rerre bawurl kakayhme bu bokenhkah.”
MAR 14:31 Wanjh Peter biwokmey bu wernkih wokdanginj yimeng, “Ngaye minj munguyh kunukka ngayime bu waralkukwakwan! Ngaye wanjh ngarrdjarrkdowen!” Mak birribuyika nawu benbukkabukkani rowk wanjh kunmekbe rerreh birridjarrkyimeng.
MAR 14:32 Jesus dja nawu benbukkabukkani nuye birribebmeng kore kabolkngeyyo Gethsemane. Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Kondah ngurridin dja ngare yiwarrudj ngarri.”
MAR 14:33 Wanjh benkang Peter, James, dja John, dja birridjarrkwam. Kaluk Jesus ngokko dedjingmey djalwernhnjilngwarremeni duninjh.
MAR 14:34 Dja benmarneyimeng, “Ngaye kunnjilngwarre kunkimuk bu ngahkarrme. Kunkange ngardduk nganhkangedjalkmang bu kunnjilngwarre dorrengh wardi bu ngarrowen. Dja kondah ngurridin ngurribolknahna.”
MAR 14:35 Wanjh Jesus wam djarreh yungkihkah, kumekbe mankarrinj kore kurorre dja danginj yiwarrudj, bu bidjawam Ngabbard God bu wardi kuhni minj yimerrangimeninj nuye.
MAR 14:36 Wanjh yimeng, “Abba! Ngabba! Ngudda njalehnjale yikurduyime. Dja yuwn kanbowon mahni banikkin nawu kore ngahdjakbekkankenh. Dja bonj. Ngudda yikurduyimen kore ngudda yidjare, dja yuwn kore ngaye ngadjare!”
MAR 14:37 Wanjh Jesus durndi kore nawu benbukkabukkani nuye benbawong dja benngalkeng birrikodjkeyonginj. “Mah!” Jesus bimarneyimeng Peter, “Ngudda nawu Simon, njalekenh ngudda yihkodjkeyo? Dja minj ngurridjarrkwohrnayinj bu kundung nakudji?
MAR 14:38 Mah. Ngurriwohrna dja ngurridin yiwarrudj wardi kunu minj nawarre ngundjurrkkan. Manbu kunmalng ngudberre makka kadjare kunmak kakurduyime, dja kore kunburrk ke, wanjh kunukka yidjalngudjwarre.”
MAR 14:39 Mak Jesus yawoyhwam yiwarrudj yawoyhdanginj kunmekbe djalyimi kubolkkudji.
MAR 14:40 Kaluk yawoyhdurndi bennang nawu benbukkabukkani nuye birrihdjalkeyoy mak bedda birrikodjkedulmukni. Wanjh minj birriburrbuyi bu baleh birrimarneyimeninj Jesus.
MAR 14:41 Kaluk bu Jesus danginj yiwarrudj danjbikkah, dja yawoyhdurndi kore nawu benbukkabukkani nuye benbawong. Wanjh benmarneyimeng, “Yiddok ngudda ngurrihdjalkeyo dja ngurridjalngudjngehme? Wanjh bonj! Kundung kumwam ngarre bu ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh ngankukweykan ba bu birriwarre bininj ngandibun.
MAR 14:42 Ngurridolkka! Karrire, dja nahni kamhre bininj nawu ngankukweykan.”
MAR 14:43 Kaluk bu Jesus djahdjalwokdi, kumekbe Judas nawu birridjarrkreyi twelve nawu benbukkabukkani, benmarnebebmeng, birriwern bininj nawu birrimkani mandjawak dja kundulk bu birribuyinj Jesus. Kaluk bedda bindimunkeweng nawu birrikihkimuk priests dja nawu mankarre kabindihbukkabukkan dja mak dabborrabbolk nawu birriwohrnani bininj.
MAR 14:44 Kaluk nawu Judas ngokko karremarnbom bu kabenkokmalidjmang, bu kayime, “Bininj nawu ngabunjhmang, namekbe nanu wanjh nungka. Ngurrima dja ngurrinahnan bu ngurrikan.”
MAR 14:45 Wanjh Judas wam werrkwerrk kore Jesus dja bimarneyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan!” Wanjh nungka bibunjhmey.
MAR 14:46 Wanjh bininj birrimdjarrkwam Judas dorrengh bu birridarrkidmey Jesus.
MAR 14:47 Nakudji nawu benbukkabukkani nuye kumekbe dingihdi darnkih wanjh durrkmey nawu mandjawak dja bikanemdjobkeng nakudji bininj nawu bihmarnedurrkmirri nawu kabenmarnewohrnan kore priests rowk.
MAR 14:48 Wanjh Jesus benmarneyimeng nawu birriwern bininj, “Ngudda ngurrimwam mandjawak dorrengh dja kundulk dorrengh ngurrimkang bu ngudda kandidarrkidmey. Yiddok ngurriyime ngaye yimankek ngabang dja mak ngawowarre?
MAR 14:49 Bu kunbarnangarra rowk ngaye karrihdjarrkdi bu ngahyolyolmi ngudberre kore Temple kuberrkkah, dja ngudda minj kumekbe kandimayi. Bonj. Wanjh kamak bu mahni njalehnjale nawu djalkurduyimerra ngaye bu kabimbuyindi kore djurra wanjh woybukkenhdanj.”
MAR 14:50 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye Jesus birrikukbawong rowk, dja birrikelerlobmerrinj.
MAR 14:51 Kaluk nakudji nayawurrinj, nawu bihmunkekadjungi Jesus, nawu djongbuyindi manburrba namak, dja birridarrkidmayi nungka warridj,
MAR 14:52 wanjh manburrba nawu djongbuhdjongbuyindi nakka madjyerrkmeng nuye. Dja kelerlobmeng kuklahlarrk dja bawong manburrba nuye.
MAR 14:53 Kaluk bininj nawu Jesus birrimey birrikang kore kunred nuye nawu Priest Kabenmarnewohrnan. Wanjh nawu birrikihkimuk priests, dja mak nawu dabborrabbolk birringeykimuk, dja mak nawu mankarre kabindihbukkabukkan, wanjh kumekbe birrimornnamerrinj rowk.
MAR 14:54 Wanjh Peter benmunkekadjungi djarreh yerrih wanjh ngimeng kore kuberrkkah kurrambalk manbu nuye nawu Priest Kabenmarnewohrnan, dja kumekbe yerrkang birrihdjarrkni nawu birridurrkmirri, kore kukkuwani kunak.
MAR 14:55 Kaluk nawu birrikihkimuk priests dja nawu bininj rowk nawu council birriyerrkani, yimankek birrikarreyawayi njale nuye Jesus ba bu kabirribun karrowen. Dja bedda minj njale birrikarrengalkemeninj nuye ba bu kabirribun.
MAR 14:56 Kaluk birriwern bininj birrimwam birriyolyolmeng nungka dja birridjalkurreni. Dja minj birriwokmarnburrimeninj kore baleh minj bedda birriyimeninj.
MAR 14:57 Wanjh yikahwi birribuyika bininj birrimdolkkang dja bindikoweng bu Jesuskenh. Bedda birriyimeng,
MAR 14:58 “Ngad ngarribekkang nahni bininj yimeng, ‘Ngaye ngarurrkbakke mahni Temple manbu bininj birrimarnbom. Kaluk bu yerrekah bu kunkodjkedanjbik, ngayawoyhrurrkmarnbun manbuyika Temple manbu minj bininj kabirrimarnbun.’ ”
MAR 14:59 Njalehnjale kore nahni bininj birrimarneyimeng minj birriwokmarnburrimeninj.
MAR 14:60 Wanjh nawu Kabenmarnewohrnan priests, dolkkang, danginj kore kumirrk bedberre dja bimarneyimeng Jesus, “Yiddok ngudda minj yibenwokdurndiwe bu yiwokdjurruddin kore bininj kabirrihyime ke? Njalekenh bu birriyimeng?”
MAR 14:61 Kaluk nungka Jesus minj wokdiwirrinj, minj benwokdurndiwemeninj. Wanjh nawu kabenmarnewohrnan priests biyawoyhdjawam kunkudji, bu bimarneyimeng, “Yiddok ngudda Messiah, nawu Beywurd nuye God nawu karriburlume?”
MAR 14:62 Wanjh Jesus yimeng, “Yoh. Ngaye wanjh nungka. Kaluk bu yerrekah ngudda kandinan ngaye nawu Bininj Duninjh bu ngahni kore kukun nuye nawu Dulkarrekimuk duninjh, mak ngudda kandinan ngaye kamre kunngol dorrengh kore kaddumbeh.”
MAR 14:63 Kaluk bu kunmekbe bibekkang Jesus, nawu kabenmarnewohrnan priests wanjh birruy, dja mak madjdjalkmarrinj dja yimeng, “Minj karridjare nabuyika nawu kabimulewan nuye!
MAR 14:64 Ngudda ngurribekkang rowk bu kuninjkunu bimarneyimeng kunwarre God. Dja baleh ngudda ngurriyime?” Wanjh bedda birriyimeng rowk bu Jesus wanjh kunwarre yimeng dja nungka wanjh dowimen.
MAR 14:65 Yikahwi bininj nawu kumekbe birrihdi birrikuknunjhmi Jesus. Mak birrimimbalhmi kunmadj dorrengh, dja birribuni birribiddurndulmerrinj nuye. Dja birrimarneyimeng, “Mah. Mandjad yiyimen ngudda nawu prophet! Yimulewa nangale ngunbom?” Wanjh bininj nawu djamun birrikang kore birribuni.
MAR 14:66 Wanjh Peter nawu djahdjalni kanjdji kore kuberrkkah, kaluk ngalbu ngalkudji ngalyawk kore birrimarnedurrkmirri nawu kabenmarnewohrnan priests, kumekbe kumwam kore birrikukkuwani.
MAR 14:67 Wanjh ngaleng binang Peter kuwani kore kunak. Kaluk biwernhnang, ngalmekbe daluk yimeng, “Ngudda ngunehdjarrkrey nahni bininj nawu nakang Nazarethbeh, nawu kangeyyo Jesus!”
MAR 14:68 Dja Peter yimeng bu nungka minj benedjarrkrawinj Jesus. Wanjh yimeng, “Ngaye ngakukwakwan! Minj ngaburrbun nawu njale yihyolyolme.” Wanjh Peter bolkbawong dja wam kore kurrangmaye ngarre kuberrkkah.
MAR 14:69 Kaluk ngalmekbe ngalkudjiwi ngalyawk biyawoyhnang Peter kumekbe, wanjh benmarneyimeng birribuyika bininj nawu kumekbe birrihdi, “Nahni bininj nakka wanjh birrimekbe nawu birrihdjarrkrey Jesus!”
MAR 14:70 Wanjh Peter yawoyhyimeng makka minj kunwoybuk. Kaluk bu kundedjumbungni, bu rerrih yikahwi nawu birrihdjarrkdi Peter, birriyimeng, “Yoh. Ngudda woybukkih ngurridjarrkrey Jesus. Dja ngudda wanjh yimdolkkang kore Galilee warridj.”
MAR 14:71 Kuhni wanjh Peter wokkihyimeng kunwarre wokdanginj bu djareni God bibuyinj, dja wokkurrmerrinj bu yimeng, “Ngaye ngamulewarren duninjh ngudberre bu minj ngakukburrbun nahni bininj nawu ngurrihyolyolme!”
MAR 14:72 Kaluk bu kunmekbe Peter yimeng, wanjh kundjalmekbe rerrih, nawu bawurl yawoyhkayhmeng. Wanjh kumekbe Peter burrbom kore Jesus bimarneyimeng, “Rerre kunu bawurl kakayhme bokenhkah, ngudda kaluk kanwaralkukwakwan, dja kunmekbe yiyime danjbikkah.” Wanjh Peter djalwernhnjilngwarreminj dja nalkbom wernkih duninjh.
MAR 15:1 Bu darnkih kumhkabelni, nawu birrikihkimuk priests, dja mak dabborrabbolk birringeykimuk, dja mak nawu mankarre kabindihbukkabukkan, dja mak bininj rowk nawu birriyerrkani kore council, wanjh werrkwerrk birriwokmarnburrinj bedmandeleng bu baleh kabirrikurduyime nuye Jesus. Wanjh bedda birridukkarrukkang Jesus dja birrikang bu birribidnakenwong Pilate.
MAR 15:2 Wanjh Pilate bidjawam Jesus, “Yiddok ngudda nawu king bedberre nawu Jews bininj?” Dja Jesus yimeng, “Kore ngudda yidjalyime.”
MAR 15:3 Kaluk nawu birrikihkimuk priests birridjuhbuni Jesus bu kunwernkenh birriyolyolmi.
MAR 15:4 Wanjh Pilate biyawoyhdjawam Jesus bu yimeng, “Ngudda yibenhnan nahni bininj bu ngundihdjuhbun kunwern ngundimarneyime. Dja njalekenh ngudda minj yibenwokmang?”
MAR 15:5 Dja nungka Jesus minj mak benwokmayi. Wanjh Pilate nawu nungka kangebarrhmeng bu kuhnikenh.
MAR 15:6 Bu manwern mandjewk bu mulil manbu Bendarrkidbawongkenh ngarre, nawu Pilate bibebkeni nakudji bininj kore dukkahdukkayindi yiman prison. Wanjh bibebkeng bedberre nakudji bininj nawu birriwern birriwernhmarnedjareni.
MAR 15:7 Kaluk bu kunmekbe bolkyimi, birriwern bininj nawu birriwarreni birridjarrkdukkayindi kore prison. Bedda wanjh birribakkeng mankarre kunwern dja bindimarnemarnbuni kunyid kunwern bedberre birriwarlahkenh bininj, dja mak nawu bindibuni bindikukburriweyi yikahwi bininj. Nakudji nawarre bininj nawu dukkahdukkayindi nungka ngeyyoy Barabbas.
MAR 15:8 Wanjh nawu bininj birrimirndewern birrimyikang Pilate dja birridjawam bu kabibebke nawu kahrurrkkendi nawu kurduhkurduyimi bu kerrngehkenh.
MAR 15:9 Wanjh Pilate bendjawam, “Ngudda yiddok ngurridjare bu ngabebke nawu king ngudberre ngudda bininj nawu Jews?”
MAR 15:10 Kaluk Pilate ngokko burrbuni bu nawu birrikihkimuk priests birribidnakenwong Jesus bu kunmekbekenh bedda birridjalkirnweyi.
MAR 15:11 Wanjh nawu kabirrihmarnedokme priests bindidjurrkkang nawu birriwern bininj ba kabirridjawan Pilate bu kabibebke Barabbas, dja Jesus nakka wanjh nawid.
MAR 15:12 Kaluk Pilate benyawoyhdjawam birrimekbe bininj, “Kaluk baleh ngamarnekurduyime nahni bininj nawu ngurrihyime king ngudberre bininj nawu Jews?”
MAR 15:13 Wanjh bedda birrimkaykahkayhmi, birrimyimeng, “Ngurrikukbarnnamen kore kundulk cross!”
MAR 15:14 Pilate yimeng, “Dja njalekenh? Nungka njale warrewong?” Dja bedda birrimhdjalkayhmi wernkih duninjh, “Ngurrikukbarnnamen kore kundulk cross!”
MAR 15:15 Nungka Pilate djareni bu bennjilngmarnbuyi birrimekbe bininj nawu birrimirnderri kumekbe. Wanjh nungka bibebkeng Barabbas bedberre. Dja mak benmarneyimeng bu kabirriwidjbihke Jesus kunyarl dorrengh. Wanjh nungka benbidnakenwong nawu Jesus kore djamun bu kabirrikukbarnname kore kundulk cross.
MAR 15:16 Wanjh nawu Pilate nuye djamun birrikang Jesus kore Pilate nuye kunrurrk kuberrkkah (manbu kore kabolkngeyyo Praetorium). Mak bedda bindikayhmeng birribuyika djamun rowk bu birrimirnderri.
MAR 15:17 Wanjh birridjongbom nawu Jesus kunmadj nawu purple manburrba. Wanjh birrimey kinj manbu manmirrhyi bu birrimarnbom crown, wanjh yerre birrikodjdjongbom nuye.
MAR 15:18 Wanjh birridedjingmey bu birrimarneyimi, “Ngudda yikimuk king bedberre nawu Jews bininj!”
MAR 15:19 Wanjh birridjumduhkeng Jesus kunwernhkah kundulk dorrengh bu birrikodjbarrhmangi. Mak birrikuknunjhmi dja birrikukborrkbuni, birrimalelmangi bu birrimarneboddangeni dja birrimarnebarddurrukkurlhdangeni nuye.
MAR 15:20 Kaluk bu birriburnbom kunmekbe birrihmarneyimi kunwarre, wanjh nawu djamun birriyerrkkeng nawu purple manburrba djongbuhdjongbuyindi dja birridjongbom nawu nuyekihni kunmadj. Wanjh yerre birrimyibebmeng kuberrk bu kabirribunkenh kore kundulk cross.
MAR 15:21 Kaluk nakudji bininj nawu nakang Cyrenebeh kumhrey kore kabbalbeh dja balhngimeni kore kubolkkimuk. Dja namekbe bininj ngeyyoy Simon nawu kornkumo nuyeni Alexander dja Rufus. Wanjh nawu djamun birrimdjurrkkang namekbe Simon bu kangorrkan manbu kundulk cross nuye Jesus.
MAR 15:22 Wanjh birrikang Jesus kore kabolkngeyyo Golgotha. Kore kabirribolkngeybun, “Kore kabolkyime kunkodjngalng”.
MAR 15:23 Kaluk kumekbe Golgotha nawu djamun yimankek birribowoyi Jesus manbu wine bonguyi. Dja manmekbe wine birrirawong manbu myrrh. Kaluk Jesus warnyakminj, minj bonguyi.
MAR 15:24 Wanjh birribiddundulubom Jesus kore kundulk cross. Dja nawu kunmadj nuye nakka wanjh birridirri bu birrimadjlalarlmarrinj bu birrimarnemadjweykarreni kunmadj nuye.
MAR 15:25 Bu birribom Jesus wanjh dungyimeng nine oclock bu malahmalaywini.
MAR 15:26 Kaluk birribimbom kore djurra bu bimulewam Jesus nawu birridjuhbom. Wanjh bimbuyindanj yimeng, “Nahni bininj wanjh king bedberre nawu Jews bininj.”
MAR 15:27 Dja warridj bindibiddundulubom bininj bokenh nawu bedda benededjdjolkwernni. Nakudji kukbarndi kore Jesus nuye kukun, dja nabuyika kore kudjakku nuye.
MAR 15:29 Bininj birriwern nawu birrinang, wanjh birrimarnekodjborledmi, birridjekmiwoni dja birriyimi kunwarre nuye, birrimarneyimi, “Yoh! Ngudda yidjareni yingan yirurrkbakkemeninj manbu Temple dja yiyawoyhrurrkmarnbun bu kunkodjke danjbik!
MAR 15:30 Mah! Wanjh yingehkerrimen dja yimkolu kore kundulk crossbeh!”
MAR 15:31 Nawu birrikihkimuk priests dja nawu bindibukkabukkani mankarre wanjh bedda mak birridjekmiwoni Jesus bu bedda birrikukyolyolmi, bu birrimarneyimerrinj, “Nungka benngehkeng birriwern bininj, dja bolkkime minj nungan kangehkerren!
MAR 15:32 Nahni nawu yimankek Messiah, dja nuk king kadberre nawu Israel kankebmawahmeng. Mah, wanjh bolkkime karrinan nungka kamkolung kore kundulkbeh cross. Ba bu ngad karrikurdunan wanjh karriwoybukwon!” Dja bininj nawu birridjarrkkukbarndi warridj benedjekmi nuye.
MAR 15:33 Bu kunbarnangarraburrk yimerranj, wanjh kunred rowk bolkmunundanginj yiman kunkak rerreh yonginj. Dja bolkmununni kaluk three oclock bu wolewoleh yimerranj.
MAR 15:34 Bu dungyimi three oclock, Jesus kayhmeng wernkih, yimeng, “Eloi! Eloi! Lama sabachthani?” Mahni kunwok kamenyime “Ngardduk God! Ngardduk God! Njalekenh ngudda kanbawong?” [Psalm 22:1]
MAR 15:35 Yikahwi bininj nawu birribekkang dja birriyimeng, “Ngurribekka! Nahni kabimarnekayhme Elijah!”
MAR 15:36 Wanjh nakudji bininj rlobmeng dja djuhkeng kelkkelk kore wine manbu manbomanjwarre, kurrmeng kore kurrulk dja bidangkenhwong Jesus ba bu kabongun. Mak nahni bininj yimeng, “Med, karrinan werrk! Kunubewu Elijah kamre kabikoluyhwe!”
MAR 15:37 Wanjh Jesus kayhmeng wernkih, bu ngolekyakminj doweng.
MAR 15:38 Kunmekbe bolkyimi manbu manburrba mankimuk barndi kore Temple kururrkdangmaye, wanjh djalkmiwam kaddumbeh kore kanjdji.
MAR 15:39 Dja nakudji djamun, nawu benmarnewohrnani birribuyika djamun, wanjh nungka dingihdi kumirrk nuye Jesus. Bu bikurdunang Jesus doweng, wanjh yimeng, “Nahni bininj wanjh woybukkih beywurd nuye God!”
MAR 15:40 Kaluk yikahwi daluhdaluk kumekbe birrihdjarrkdi, birrihnani djarrehbeh. Kaluk bedda Mary ngalbu Magdalabeh, ngalbuyika Mary ngalbu benbeneyawmey James nawu Nawalawalak dja mak nawu Joses. Dja mak ngalbadbuyika daluk ngeyyoy Salome dingihdi.
MAR 15:41 Kaluk bedda birrimunkekadjungi Jesus kore kunred Galilee dja birrinahnani. Kaluk birriwern daluhdaluk birribubuyika birrihni, nawu birrimdjarrkwam Jesus dorrengh kore kunred Jerusalem.
MAR 15:42 Kaluk balngokdangeni dja kunmekbe kunbarnangarra bu bininj birriyingkihmarnburreni manbu Sabbathkenh.
MAR 15:43 Kunmekbekenh kunu nakudji bininj ngeyyoy Joseph nawu nakang Arimatheabeh, bu nungka kelebukni wam kore Pilate bu bidjawam bu bikukdjanwohmeng Jesus nuye kunburrk. Joseph nakka djareni bu God kamre kawohrnan rowk. Nungka yerrkang kore councils, kore birribuyika bininj birrikarremakwam nuye.
MAR 15:44 Bu Pilate biwobekkang Jesus werrkwerrk doweng, wanjh nungka kangebarrhmeng, wanjh bikayhmeng bidjawam nabuyika djamun nawu nakimuk bu yiddok woybukkih nungka Jesus doweng.
MAR 15:45 Nawu djamun bimulewam bu doweng, wanjh kunu Pilate bibawong Joseph bu bikukkang Jesus kunburrk nuye.
MAR 15:46 Wanjh Joseph bayahmeng namakmak manburrba, wanjh wam, bikukkoluyhweng Jesus kore kundulkbeh cross dja bikukdukkang kunmadj. Wanjh bikukkang bikukkurrmeng kukyoy kore kumidj manbu birriwarddedjobkeng kore manwarddewardde ngarre. Kaluk nungka warddedjirrkkang manwarddekimuk ba karrangbalhmiyindan kunmidj kore kunwardderurrk.
MAR 15:47 Kaluk daluk bokenh benebolknang kore bikukkurrmeng Jesus, nakka wanjh Mary ngalbu ngalkang Magdalabeh, dja mak ngalbuyika Mary ngalbu biyawmey Joses.
MAR 16:1 Bu yakminj kunbarnangarra manbu Sabbath ngarre, birridanjbik morlehmorlenj birridjareni kabirrire kore kumidj. Bedda Mary ngalbu Magdalabeh, dja mak ngalbuyika Mary ngalbu James biyawmey, dja mak Salome. Bedda birribayahmeng nawu kalkkidmanjmak. Dja mak birridjareni Jesus birrikukbaruyinj rowk.
MAR 16:2 Kaluk bu Djandini bu kumhbarrkbuni, wanjh birriwam kore kumidj.
MAR 16:3 Bu bedda wanjh birridjawarreni bu nangale kabenmarnewarddedjirrkkan bedberre kore kunwardderurrk.
MAR 16:4 Wanjh birribolknang dja birrinang manbu manwarddekimuk ngokko yiman birriwarddedjirrkkang.
MAR 16:5 Wanjh birribalngimi kore kuwardderurrk kore kunmidj, dja birrinang nakudji bininj nayawurrinj ningihni kore kukun. Kaluk nungka djongbuyindi namadjkuyeng nawu madjbeleni, wanjh birriwernhkangebarrhmeng.
MAR 16:6 Dja nungka yimeng bedberre, “Yuwn ngurrikele. Ngudda ngurriyawan Jesus nawu Nazarethbeh, nawu birribiddundulubom. Wanjh bonj, nungka yawoyhdolkkang, minj kahdi kondah. Ngurribolkna kondah kore birrikukkurrmeng.
MAR 16:7 Mah, ngurriray ngurrbenmarneyimen nawu benbukkabukkani nuye, dja mak Peter dorrengh. Ngurrbenmarneyimen, ‘Jesus dokmeng ngudberre kore Galilee. Kaluk ngurrinan kunmekbe. Kaluk nungka ngokko yingkihmulewarrinj ngudberre.’”
MAR 16:8 Wanjh birribebmeng kore kumidjbeh bu birrikelerlobmeng. Birrikukdeldelmi dja mak birrikangebarrhmeng. Minj nangale birrimarnemulewayi, dja bedda birrikeleni.
MAR 16:9 Kaluk bu Jesus dolkkang kore kundowikenh ngarre, bu djarreh kumhbarrhbuni Djandini, wanjh nungka bimarnekukbukkarrinj bu ngaleng ngalyungkihni Mary ngalbu Magdalabeh. Korroko Jesus bimarneweng seven namarnde nawu bihkarrmi.
MAR 16:10 Wanjh ngalbu Mary wam bimulewam bu benbengdayhkeng nawu benbukkabukkani nuye nawu birrimarnenalkbuni dja birrimarnenjilngwarreni bu Jesus doweng.
MAR 16:11 Wanjh ngaleng benmarneyimeng Jesus kahdarrkid, dja ngaleng bu binang, wanjh bedda minj birriwoybukwoyi.
MAR 16:12 Kaluk yerrekah, Jesus benbenemarnekukbukkarrinj benebokenh bininj nawu benemunkekadjungi, bu benedjalrey kore kurrarradalk.
MAR 16:13 Dja benemekbe bininj benedurndi bindimarneyimeng birribuyika bininj, dja bedda minj bindiwoybukwoyi.
MAR 16:14 Wanjh yerrekah bu Jesus benmarnekukbukkarrinj eleven bininj nawu benbukkabukkani nuye bu bedda birringuni manme. Jesus benduy bu minj birriwoybukwoyi dja mak bindiwokweyi kore bindibengdayhkeyi. Bu kunmekbekenh minj bindiwoybukwoyi nawu birridarrkidnani Jesus kaluk bu nungka yawoyhdolkkang kore kundowikenh ngarre dja mak bedda birrimulewam.
MAR 16:15 Dja mak Jesus benmarneyimeng, “Mah. Ngurriray kubolkwarlahkenh rowk, dja ngurriyolyolmen kunwok manmak ba ngundibekkan nawu birriwarlahkenh bininj rowk nawu Ngabbard benmarnbom.
MAR 16:16 Bininj nawu ngaye ngandiwoybukwon, dja nawu kabirrikukdjuhme kore ngayekenh, wanjh God kanbenngehke. Nawu minj ngandiwoybukwon, wanjh God kabenwarrewe.
MAR 16:17 Bininj nawu ngandiwoybukwon, wanjh kabirrikurduyime kundulkarre dorrengh kore kunngey ngardduk. Bedda wanjh kabindikukburriwe namarndemarnde, dja mak kabirriwokdi manwokbubuyika manbu manwokkerrnge.
MAR 16:18 Dja mak nawu kabirrikarrme nabang nayin kore kubid, dja mak kabirribongun manbang duninjh, wanjh kunu kabirridjalmak. Kaluk bu kabindikarrme nawu birridulkkih, wanjh kabindimarnbun bu bedda kabirrimakmen.”
MAR 16:19 Bu Jesus yakwong benhmarnewokdi bedberre, wanjh God biwayhweng bikang kore heaven, bu nungka yerrkang kore kukun nuye.
MAR 16:20 Wanjh nawu benbukkabukkani nuye birriwam bindimarneyolyolmi kore kubolkbubuyika rowk. Kaluk Kawohrnan Rowk birridjarrkdurrkmirri, dja mak benwong bu birrikurduyimi kundulkarre dorrengh ba bu birriwern bininj birrinang dja bindiwoybukwoni kore bindimarneyolyolmi.
LUK 1:1 Ngudda nawu Theophilus, nawu yingeykimuk, ngaye Luke marnebimbom ke nahni djurra ba kunukka yiwernhburrbun bu kundjalwoybuk duninjh nawu korroko ngundihmarnemulewani. Birrimekbe bininj nawu kerrngehkenhni birridarrkidnang dja birrikurdunani Jesus, dja yiman birrimarnedurrkmirri nuye kunwok, wanjh kandibidnakenwong rowk, dja kunu yikahwi bedda birriwern wanjh birrirohrokni bu birribimbuni birrimulewani kadberre. Ngaye wanjh ngabenbekkabekkang, dja ngabendjawani bu munguyh. Wanjh ngayeman ngadjareni ngabimbuni rowk mandjad duninjh ke, bu kabimbuyindan kunwern manbu marnbuyindanj dja woybukkenhdanj kadberre.
LUK 1:5 Bu King Herod wohrnawohrnani kore kubolkwarlah kabolkngeyyo Judea, kaluk kumekbe ni nakudji bininj nawu priestni, nawu ngeyyoy Zechariah. Kaluk nawu Zechariah birrihdjarrkdurrkmirri priests nawu birringeyyoy Abijah nuyeni. Ngalbu Zechariah ngalbininjkobeng nuyeni, ngaleng warridj nawu Aaron bikebmawahmeng. Dja ngaleng ngeyyoy Elizabeth.
LUK 1:6 Kaluk Zechariah dja Elizabeth benemakni kore God, dja mak bedda benehwokkarrmi dja benehmarrkmangi rowk God nuye mankarre, dja mak bedda minj benewokwemeninj nawu God nuye benwokrayekwong bu nungka wokkurrmerrinj.
LUK 1:7 Dja bedda minj benekarrmeninj wurdyaw, dja ngaleng Elizabeth ngalwalirrngwarreni, dja mak bedda benedjalkohbanjni.
LUK 1:8 Wanjh bolkyimerranj bu bininj nawu Zechariah birrihdjarrkdurrkmirri kore kumirrk God nuye, bu bedmanwali yiwarrudj birridi nungka dorrengh.
LUK 1:9 Kore mankarre bedberre yoy, birringeybimdi kore djurra, wanjh nakudji mey djurra nawu nungka Zechariah ngeydihngeydi. Wanjh nungka wam kinjeng kalkkidmanjmak kore kururrkburlhdjan temple yiwarrudjkenh God nuye.
LUK 1:10 Bu kumekbe bolkyimi bu nungka kinjehkinjeyi kururrk manbu kalkkidmanjmak, wanjh bininj nawu birrimirndewernmerrinj nawu birrimhdjalley kabirrimarneboddan God, bedman kuberrkkah birrihdi yiwarrudj.
LUK 1:11 Wanjh kundjalmekbe bimarnebebmeng nakudji angel nawu Kawohrnan Rowk bimarnemunkeweng, dja bimarnedanginj Zechariah kukun kore kubolkkuken ngarre altar manbu kalkkidmanjmakkenh.
LUK 1:12 Wanjh bu Zechariah binang, nungka kangebarrhmeng dja wernhkeleminj.
LUK 1:13 Wanjh nawu angel bimarneyimeng, “Yuwn yikele Zechariah! Dja God ngunbekkang bu ngudda yidjawam, dja ngalu ngalbininjkobeng ke Elizabeth kaluk kayawmang narangem ngudda ke. Kaluk ngudda yingeykurrmen John.
LUK 1:14 Kaluk nahni wurdyaw ngunnjilngmarnbun dja mak warridj yikangemarrmarrmen, dja mak birriwern kabirriwarnmakmen bu nungka karrangen.
LUK 1:15 Kaluk nawu Kawohrnan Rowk kabimarneyime nahni wurdyaw bu kayimerran nakuken, dja nungka minj njale kabongun manu manbang yiman wine dja njalenjale. Dja Namalngmakkaykenh kabikukbarlke bu karrangen, dja mak munguyh kadjalkukbarlmiyindi.
LUK 1:16 Mak nungka kabenkan birriwern bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu kabirrimdurndeng kore nawu Kawohrnan Rowk, nawu God bedberre.
LUK 1:17 Kaluk nungka kabiyingkihmarnedokme nawu Kawohrnan Rowk, kore kundulkarre nuye Namalngmakkaykenh yiman Elijah kurduhkurduyimi. Bu kuhni kunu kunmekbe kadjalkurduyime kabenkangeborledke nawu kokornkumo, ba bedda kabirriyawoyhborledme kabindiyawoyhmarnedjare nawu wurdwurd bedberre. Dja bininj nawu kabirrihwokwe God, kaluk nungka John kabenmayaliborledke, kabirrimayaliyimerran yiman birribuyika nawu kunmak kabirrihyime. Kaluk kunih rowk kakurduyime nawu beywurd ke, ba kabenyingkihkukmarnbun bininj, ba bu kabirrimadbun nawu Kawohrnan Rowk.”
LUK 1:18 Bu kuhni bekkang rowk Zechariah, wanjh bimarneyimeng namekbe angel, “Kaluk baleh bu kuhni yimankek ngaburrbun kakurduyimerran? Dja ngaye wanjh ngakohbanj, dja mak ngalbininjkobeng ngardduk kohbanjminj warridj.”
LUK 1:19 Dja namekbe angel biwokmey yimeng, “Ngaye wanjh Gabriel! Ngaye ngahdi kore kumirrk nuye God, dja nungka nganmunkeweng ngunmarneyime bu bengdadjkekenh kuhni kunwok kunmak.
LUK 1:20 Kanbekka, marneyime, ngudda minj kanwoybukwoyi bu marneyimeng, dja God bolknameng bu kaluk kamarnbuyindan kore kunmekbe kunwok. Wanjh ngudda minj kanwoybukwoyi, wanjh kunu yidjalwokyakmen, minj yiyawoyhwokdi. Kaluk bu kuhni kakurduyimerran, kunukka wanjh yiyawoyhwokdi.”
LUK 1:21 Bininj nawu kuberrkkah birrihmirnderri birrihmadbuni Zechariah, birrihmayahmi bu nungka munguyh ningihni kururrk.
LUK 1:22 Kaluk bu nungka bebmeng, yimankek wokdiwirrinj bedberre, dja wokyakminj. Wanjh nungka kunbidbewih benmarneyolyolmi, dja wanjh kunu birriburrbom bu nungka nang kunbuyika nawu Godbeh bu kururrkburlhdjan dingihdi.
LUK 1:23 Kaluk bu yakminj bu nungka durrkmirri kore kunrurrk yiwarrudjkenh, wanjh dokmeng kured.
LUK 1:24 Kaluk ngalbininjkobeng nuye Elizabeth wanjh kanihkani wurdyaw. Dja ngalengman yiman warlkkarreni rerrih, bu djahdjalni kured bu kunbidkukudji dird.
LUK 1:25 Dja ngalengman marneyimerrinj, “Nawu Kawohrnan Rowk ngannang dja kaburrbun bu bininj ngandihwarreweyi, dja nungka nganmarneyime bu ngamak, wanjh kuhni nungka nganmarnekurduyimeng, ba minj munguyh ngandiwarrewe nawu ngaye ngarriredbo.”
LUK 1:26 Kaluk bu dirdbuyika six yimerranj, God bimunkeweng namekbe angel Gabriel kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Nazareth, kore kubolkwarlah Galilee.
LUK 1:27 Bimunkeweng bimarnebebmeng ngalyawk ngalbu minj bininj benebangmeyuwirrinj. Dja ngalbu mak birriberrebbom bininj benemarrimeninj nawu ngeyyoy Joseph, nawu King David benemudni. Ngalmekbe ngalyawk kaluk ngeyyoy Mary.
LUK 1:28 Namekbe angel kumwam bimarneyimeng, “Ngudda ngalbu God ngunmarneyimeng bu ngudda yidjalmak dja wanjh nungka ngunedjarrkre!”
LUK 1:29 Wanjh bu Mary bekkang kunmekbe kunwok, ngaleng njilngwarreminj dja mayahmeng duninjh, dja ngalengman burrbuhburrbuni bu yimankek njalekah kuhni bimarnewokdanj.
LUK 1:30 Wanjh nawu angel bingeybom yimeng, “Mary, yuwn yikele. God nungka namakni ke.
LUK 1:31 Dja kanbekka, marneyime, kaluk ngudda yikukdulmukmen dja yiyawmang narangem, dja yingeykurrmen nahni wurdyaw Jesus.
LUK 1:32 Kaluk nungka nakuken duninjh, dja kangeyyo ‘Beywurd nuye God nawu Nadjalwernhkimuk Duninjh’. Dja God nawu Kawohrnan Rowk, wanjh kabimarnbun nungka king ba kawohrnan kore David wohrnani korroko.
LUK 1:33 Kaluk nungka kadjalwohrnan munguyh munguyh kore nawu Jacob ngurrimud, minj kadjobme nuye, dja munguyh kadjalwohrnan.”
LUK 1:34 Mary biwokmey angel nawu kunwok kumhkani, bimarneyimeng, “Kaluk baleh kuhni kakurduyime? Dja ngayenu minj bininj nganebangmeyuwirrinj.”
LUK 1:35 Wanjh namekbe angel biwokmey, bimarneyimeng, “Namalngmakkaykenh kaluk ngunyikan, dja God nawu Kawernhwohrnan Duninjh, kaluk kundulkarre nuye ngunbarrkbun. Bu kuhni kakurduyime, wanjh namekbe nanu nawu yiyawmang wanjh djal God nuye, kaluk kangeyyo Beywurd nuye God.
LUK 1:36 Kuhni mak marneyime. Elizabeth ngalbu ngudda ngunemud, ngaleng mak bolkkime kayawkan narangem, dja ngaleng ngalkohbanj. Dja dird six kamarnbun bu kahkan, ngalbu birrihmarneyimi ngaleng ngalwalirrngwarreni.
LUK 1:37 Dja minj njale karayek kore nungka God.”
LUK 1:38 Wanjh Mary yimeng, “Ngoyh, ngaye ngadjalmarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk. Bonj, ngadjare ngandjalmarnekurduyimerran kunmekbe kunwok bu ngudda kanmarneyimeng.” Dja namekbe angel wanjh bibawong, wam.
LUK 1:39 Wanjh kumekbe bolkyimi Mary marnburrinj wanjh djaldokorrokmeng kore kurruluhdulum ngarre Judea, wanjh bolkmey kore kubolkkimuk kore Zechariah benehni.
LUK 1:40 Wanjh ngaleng ngimeng kore kunrurrk berrewoneng, dja bidjawam Elizabeth.
LUK 1:41 Bu Elizabeth bibekkang Mary bidjawam, wanjh kunu Elizabeth ngarre wurdyaw rokang wernkih kore kunjam ngarre. Dja mak Namalngmakkaykenh biwohkukbarlkeng ngalbu Elizabeth.
LUK 1:42 Wanjh kunu bimarneyimeng Mary, kunkayhmi dorrengh, yimeng, “Ngudda wanjh God ngunmarnekurduyimeng ngudda kunwernhmak duninjh, yiman minj kurduyimeninj ngadberre nawu dalukbubuyika. Dja nawu yiyawkan, nungka mak God wanjh kabimarnekurduyime kunmak duninjh.
LUK 1:43 Dja ngaye ngakangebarrhmeng bu kuhni nganmarnekurduyimerranj bu ngudda yimwam kore ngaye, ngudda ngalbu ngalbadjan nuye nawu Kawohrnan Rowk ngardduk.
LUK 1:44 Dja marneyime, bu ngaye bekkang ngudda kandjawam, wanjh ngabekkang wurdyaw rokang wernkih kore kunjam ngardduk bu marrmarrminj duninjh.
LUK 1:45 Dja wanjh yinjilngmak nguddanu bu yiwoybukwong bu kamarnbuyindan rowk kore God ngunmarneyimeng.”
LUK 1:46 Mary yawoyhyimeng, “God bu ngannang nganburrbom ngaye nawu ngahmarnedurrkmirri, nawu ngaye yiman ngayeng rerrih, wanjh nungka kunmak nganmarnekurduyimeng. Kunmekbekenh kunu wanjh ngaye bulkkidj duninjh ngaburlume kunkange dorrengh ngardduk! Dja ngakunikangemarrmarr kore nungka God nawu nganhngehkeng. Kunmekbekenh kunu kaluk bininj nawu rerre kabirridangerren, wanjh ngandimulewan, kabirriyime bu ngaye nganjilngmak duninjh nuye.
LUK 1:49 Dja nungka God nawu Nadjalkudji Nawernhdulkarrekimuk duninjh nganmarnekurduyimeng kunkimuk duninjh, nungka wanjh Nadjalngeydjamun.
LUK 1:50 Dja nungka kankongibun bininj rowk nawu nungka karrimarnekele. Kandjalkongibun munguyh, yiman benhkongibuni nawu birriyungki, mak ngadmanwali kanhkongibun, dja nawu rerre kabirridangerren, bedmanwali kabenkongibun rowk.
LUK 1:51 Nungka wanjh kurdukurduyimi kunwern bu kundulkarre kunkimuk duninjh nuye. Mak benyarlarrkeng nawu bedman birriburlumerreni kore kanjdji baybaywi bedberre.
LUK 1:52 Nungka mak benkukmarladjwong nawu birrikukenworreni bu birriwohrnawohrnani, dja nungka kankukenwong bininj nawu karrikukmarladjni.
LUK 1:53 Nawu karrimarrwedowen, nungka kanworrkmiwon bu nungka nuye kunmakmak. Dja nawu birrikarrmi nawern, wanjh nungka benmunkeweng birribidlarrk.
LUK 1:54 Nungka kumwam kanbidyikarrmeng kadberre nawu Israel kankebmawahmeng, nawu nungka karrimarnedurrkmirri, wanjh djareminj kanmarnemimkongiwernni kadberre.
LUK 1:55 Kuhni kurduyimeng kore nungka korroko biberrebbom Mawah Abraham, dja mak nawu birribuyika nawu mawahmawah kadberre, bu nungka kankongibun ngad munguyh munguyh.”
LUK 1:56 Wanjh Mary benedjarrkni Elizabeth, bu yiman dird danjbik, wanjh durndi kured.
LUK 1:57 Wanjh bu kumwam ngarre Elizabeth bu wurdyaw bihbuni, wanjh yawdanginj narangem.
LUK 1:58 Dja bu bininj nawu birriredboni dja nawu birrimud ngalengngarre birribekkang bu God kunmekbe bimarnekurduyimeng bu bikongibom bulkkidj duninjh, wanjh bedda warridj birridjarrkwarnmakni Elizabeth dorrengh.
LUK 1:59 Kaluk bu kunkodjke eight birrimwam bu birrilakkayenwong namekbe wurdyaw. Bedda wanjh birringeykurrmeninj Zechariah, kornkumo benedjarrkngeyyuwirrinj.
LUK 1:60 Dja ngalbadjan yimeng, “Kunukka kunwid, dja karringeybu John.”
LUK 1:61 Wanjh kunu bedda birriyimeng, “Minj nangale ngurrimud kunmekbe kangeyyo.”
LUK 1:62 Wanjh kornkumo birridjawam, bu kunbidbewih birridjawam bu nungka yimankek baleh djareniwirrinj bingeykurrmeninj.
LUK 1:63 Wanjh nungka djanwohmeng kundulk bu kabimbunkenh. Wanjh bu birriwong, nungka Zechariah bimbom, “Nungka wanjh John kangeyyo.” Kunu wanjh birriwernhmayahmeng rowk.
LUK 1:64 Wanjh kundjalburrikudji rerrih nungka God bimarnbom Zechariah yawoyhwokdanj, wanjh biburlumeng God.
LUK 1:65 Wanjh nawu kumekbe kunred birrihni, bedda rowk birrikeleni, dja nawu birrihni kumekbe kore kubolkwarlahkenh kore kurruluhdulum ngarre Judea, bedda wanjh kuhni birrimulewani, dja mak mahni kunwok djalwarlahminj.
LUK 1:66 Dja nawu birriwern rowk nawu birribekkani wanjh birrihburrbuni munguyh, dja mak birriyimi, “Nahni wurdyaw baleh kaluk kayimerran?” Dja birrinang bu God bihkarrmi bulkkidj.
LUK 1:67 Kaluk Namalngmakkaykenh biwohkukbarlkeng Zechariah, nawu John nuye kornkumo, wanjh biwokmulewani nawu God bimarneyimeng, yimeng,
LUK 1:68 “Karriburlumen nawu Kawohrnan Rowk, God kadberre nawu Israel kankebmawahmeng. Nungka kumwam dja kanmarnekarremulewam kunkimuk bu kanbebkeng kadberre nawu bininj nuye.
LUK 1:69 Nungka kanwong kadberre nakudji nawu ngudjkimuk duninjh nawu kanngehke kadberre, nawu nungka benemud King David nawu God bihmarnedurrkmirri.
LUK 1:70 Kuhni wanjh God bu kurduyimeng wanjh wokkurrmerrinj korroko duninjh, kore bininj birridjalmak nungan nuye, nawu prophets bu birriwokmulewani.
LUK 1:71 Bedda birriyimi bu nungka kaluk kanbidyikarrme bu kanngehke kadberre kore bininj rowk nawu kandinjirrke mak nawu kandiwidnan.
LUK 1:72 Kuhni kakurduyime kore nungka benkongibom nawu mawahmawah kadberre, dja kahwokkarrmerren kunwokdjamunkenh nungka nuye bu wokkurrmerrinj.
LUK 1:73 Bu nungka wanjh biberrebbom bulkkidj Mawah Abraham bu wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh.
LUK 1:74 Nungka bimarneyimeng bu nungan God kanbidyikarrme kadberre, kanbebke kore bininj nawu kandiwidnan, ba bu ngad karrimarnedurrkmirri nungka, dja minj njale kankelehme,
LUK 1:75 dja ngad nawu nungan nuye, bu karridjaldarrkid, wanjh karridjalmarnekurduyime munguyh kunmak nawu nungka kadjare.
LUK 1:76 Dja ngudda John, nawu wurdyaw ngardduk, kaluk God ngunmarnbun prophet, nawu yiwokmulewan kunwok nuye God nawu Nawernkimuk Duninjh. Kunmekbe wanjh ngudda yiyingkihmarnedokme nawu Kawohrnan Rowk, ba yiyingkihmarnebolhmarnbun manbolh nuye.
LUK 1:77 Dja ngudda yibenbukkabukkan bininj nuye ba kabirriburrbun bu nungka kabenngehke bu kabengmidjdan kunwarre bedberre.
LUK 1:78 Kuhni kakurduyime ngad kadberre God bu kanwernhkongibun duninjh, wanjh kaluk nungka nawu kaddumbeh kambebme, yiman rerrih kamdungbebme kadberre,
LUK 1:79 ba kanwolkan nawu karrihni kore kubolkmunun, dja nawu kundowikenh yiman kanhkelehme munguyh, dja nungka kaluk kanmikan kadberre kore karriburrbun nungka nuye kunmodmikenh.” Kuhni bu Zechariah wanjh yolyolmi.
LUK 1:80 Kaluk namekbe wurdyaw djordmehdjordmeni, dja kunmalng nuye mak murrngrahmurrngrayekmeni. Kaluk nungka ni kore kubolkdarleh, kumekbe djahdjalni munguyh wanjh kalukburrk bebmeng kukbukkarrinj bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng.
LUK 2:1 Bu John barrkenyoy, kaluk nawu wohrnani rowk kumekbe, nawu ngeyyoy Caesar Augustus, wanjh benwokrayekwong bindingeynamikenh bininj rowk kore kubolkwarlahkenh rowk ngarre Rome.
LUK 2:2 Kuhni wanjh nawu kerrngehkenh bindingeynami bu nawu Quirinius wohrnani kore kabolkngeyyo Syria.
LUK 2:3 Wanjh bininj rowk birriwam bindingeynamikenh, kaluk birribebbehwam kore kubolkkihkimuk bedberre.
LUK 2:4 Dja mak Joseph bolkbawong kubolkkimuk kabolkngeyyo Nazareth kore kubolkkimuk Galilee, dja wam kore David nuyeni kubolkkimuk kabolkngeyyo Bethlehem kore Judea. Dja nungka wanjh David benemudni, nawu mawahmawah nuye.
LUK 2:5 Nungka Joseph wanjh wam birringeynamikenh, kaluk Mary benedjarrkwam ngalbu birriberrebbom, dja ngaleng kukdulmukni.
LUK 2:6 Bu kumekbe benehni wanjh kumwam ngarre bu wurdyaw bihbuni,
LUK 2:7 wanjh yawdanginj narangem nadjdjaman. Ngaleng birrukkang manburrba, dja bikurrmeng kore manbu kurralkkenh, kore mayh birringuni. Kaluk minj baleh benerurrkngalkemeninj kore kunrurrk duninjh, dja birrirurrkmey rowk.
LUK 2:8 Kumekbe kubolkkudjiwi kaluk djarrehkah, bininj nawu shepherds birrihkakni kukak kore kabbal, mayh birrihmirndenahnani bedberre.
LUK 2:9 Kaluk angel kumwohbebmeng bedberre. God nuye kunmakmak yiman benbarrkbom rerrih bu benmarnebolkwolkang kore birrihni, dja bolkbameng duninjh, wanjh birrikeleminj duninjh.
LUK 2:10 Wanjh nawu angel benmarneyimeng, “Yuwn ngurrikele, dja kandibekka, marneyime ngudberre, ngaye ngamwam bengdayhke ngudberre kuhni kunwok kunmak, ngurriwernhwarnmakmen rowk ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng.
LUK 2:11 Bolkkime kuninjkunu kumunun, kore David nuyeni kubolkkimuk, wanjh danginj ngudberre nawu ngunngehke, nawu nungan God ngunberrebbom. Kaluk nahni nabarrken wanjh Christ nawu Kawohrnan rowk!
LUK 2:12 Kaluk kuhni ngurrina kayime, bu wurdyaw ngurringalke, karrukkayindi manburrba, dja kore kurralk kayo manbu mayh kangun kurralk bedberre.”
LUK 2:13 Bu kuhni yimi, wanjh birrimirndewern bininj birridjalwohbebmerrinj kaddumbeh, birridjarrkdi namekbe angel. Birriburlumi God, birriyimi,
LUK 2:14 “Bulkkidj duninjh karriwernhburlumen God nawu kaddum kahni. Dja kunmodmikenh nuye kabenwon bininj nawu nungan kabenmarnekurduyime kunmak.”
LUK 2:15 Wanjh bu angels bindibawong birridurnderrinj rowk kaddum, wanjh bininj nawu shepherds birrimarneyimerrinj, “Karriray Bethlehem, karrinan nawu Kawohrnan Rowk kanbengdayhkeng kadberre bu kuhni kurduyimerranj.”
LUK 2:16 Wanjh birriwam birridokorrokmeng dja bindingalkeng Mary dja Joseph, dja nabarrken yoy kore manbu kurralk birringuni nawu mayh.
LUK 2:17 Kaluk bu bedda birrinang wanjh bindiwokmulewam angel bu benmarneyimeng namekbe wurdyawkah.
LUK 2:18 Birriwern bu bindibekkang bedda nawu shepherds bu birrimulewam, wanjh birrimayahmeng rowk.
LUK 2:19 Dja Mary djalkarrmeng maninjmanu kunwok kore kukange ngarre, ngalengman baybaywi djahdjalburrbuni.
LUK 2:20 Wanjh nawu shepherds birridurnderrinj kore birriyingkihnahnani. Bulkkidj duninjh birriburlumi God bu birribekkang dja birrinang, wanjh djalkurduyimi rowk nawu angel bindimarneyimeng.
LUK 2:21 Kaluk bu kunkodjke eight wanjh kumwam bu nawu wurdyaw birrilakkayenwong, dja mak birringeykurrmeng Jesus. Kunmekbe kunngey angel biyingkihngeywong bu ngalbadjan minj bibangmeyawkayi.
LUK 2:22 Wanjh kaluk bu kumwam kore Moses nuye mankarre kabimbuyindi bu daluk kabirrikukdjirridjburren wurdyawkenh, wanjh Joseph dja Mary benekang Jesus kore Jerusalem ba bu benewong nawu Kawohrnan Rowk.
LUK 2:23 (Kaluk kawokbimdi kore nawu Kawohrnan Rowk nuye mankarre, “Bu narahrangem rowk nawu nadjdjaman, bedda wanjh birridjamun nungan God nuye dja kornkumo ngalbadjan wanjh kabeneyawwon.” [Exodus 13:2])
LUK 2:24 Dja mak kabimdi kore mankarre nuye nawu Kawohrnan Rowk, bu ngalbadjan kornkumo kabenewon priest mayhmayh nawu kelebuk, kabunkenh God nuye, kaluk yikahwi bokenh korlobok, dja yikahwi wanjh bokenh doddorok yaw. Wanjh kunmekbe beneyimeng nawu Mary dja Joseph.
LUK 2:25 Kaluk kumekbe ni kore Jerusalem nakudji bininj nawu ngeyyoy Simeon, nawu namakni bininj, dja God nuye mankarre karrmi rowk. Dja mak nungka bidjalmadbuni God bu Israel nuye mawahmawah benkangemarnbuyi. Dja Namalngmakkaykenh benehdjarrkrey.
LUK 2:26 Kaluk Namalngmakkaykenh biyingkihmarneyimeng bu nungka minj kabangmedowen, dja kabinan werrk Christ nawu Kawohrnan Rowk benberrebbom.
LUK 2:27 Bu kunmekbe wanjh Namalngmakkaykenh bimyikang kore temple kunrurrk yiwarrudjkenh. Wanjh ngalbadjan kornkumo benemyawngimowong Jesus nawu barrken, benemarnekurduyimeninj kore mankarre yoy,
LUK 2:28 wanjh nungka Simeon biwanjbimey, biburlumi God, yimeng,
LUK 2:29 “Ngudda nawu yidjalwohrnan rowk, bonj, ngaye nawu marnedurrkmirri, wanjh kamak kanmunkewemen ba ngarrowen, kunmodmikenh dorrengh ngudda ke, kore ngudda kanyingkihmarneyimeng.
LUK 2:30 Dja ngaye nganang kumim ngardduk, nungka nawu ngudda kanwong kanngehkekenh,
LUK 2:31 bu yiyingkihkarremarnbom ba bininj birriwokbubuyika rowk ngundikurdunan,
LUK 2:32 Kaluk mak nawu minj Jews bininj kabirrinan nawu kabenmarnewolkan dja kabenbukkan ngudda kekenh. Dja mak kankukenwon ngad Israel nawu ngudda ke bininj.”
LUK 2:33 Dja nawu kornkumo dja ngalbadjan bedda wanjh benemayahmi bu Simeon kuhni yimeng bimulewam Jesus.
LUK 2:34 Dja Simeon benbenemarneyimeng, “Ngadjare God ngunbenemarneyime ngorrewoneng kunmak.” Dja mak bimarneyimeng ngalbadjan, “Kanbekka, marneyime, nahni nawu wurdyaw God bimmunkeweng ba yiman kabenlarlmang bininj, kabenmarnbun birriwern kabirribawon God wanjh kabirrikukmarladjmen, dja mak kabenmarnbun birriwern bu kabirriyikan wanjh kabenkukenwon kore God. Mak nungka wanjh kanbukkan bu baleh God kakurduyime, dja birriwern kabirriyiwirrihme.
LUK 2:35 Dja mak God bimmunkeweng ba nungka kabenmarnbun bininj birriwern bu kabirrimayalibukkarren. Dja ngudda nawu ngalbadjan, wanjh yidjakbekkan yiman rerrih mandjawak ngunkangedulubun.”
LUK 2:36 Kaluk mak kumekbe ni ngalkudji prophet ngalbu biwokmulewani God, ngalbu ngeyyoy Anna, dja kornkumo ngarreni ngeyyoy Phanuel, dja bedda birrimudni Asher. Dja ngaleng wanjh ngalkohbanj duninjh. Bu yawkyawkni benemarrinj bininj, benehni bu mandjewk seven, wanjh nungka doweng.
LUK 2:37 Wanjh ngaleng ngalbu kamarrdjukun djahdjalni munguyh bininj yak, dja wanjh kohbanjminj, mandjewk eighty four ngalengngarreni. Dja ngaleng minj rurrkbawoyi kore Temple, bu munguyh munguyh djahdjaldi yiwarrudj dja boddangeni kore God, barnangarra dja mak kukak, dja manme bawoni ba bu bihdjawani God bu kunwernhkah.
LUK 2:38 Wanjh bu kunmekbe Jesus birrihni kururrk, kundjalmekbe rerrih Anna benmarnebebmeng, wanjh bimanjbom God, dja mak bimulewani Jesus kore bininj nawu birrihmadbuni bu God kabenyerrkkemeninj bininj nawu Jerusalem birrihni nawu yiman birrihbongdi rerrih.
LUK 2:39 Wanjh Jesus nuye ngalbadjan dja kornkumo benekurduyimeng rowk manbu mankarre kahyo God nuye. Wanjh bu beneyakwong rowk wanjh birridurndi kore Galilee, kore kubolkkimuk bu bedda birrihni kabolkngeyyo Nazareth.
LUK 2:40 Dja nawu wurdyaw djordmehdjordmeni, dja mak kunmalng nuye murrngrahmurrngrayekmeni, kunmayalimak nuye wernmehwernmeni, dja God bihmarnekurduyimi kunmak nuye.
LUK 2:41 Nawu Jesus nuye ngalbadjan dja kornkumo benerey mandjewkbubuyika kore Jerusalem bu mulilkenh manbu God bendarrkidbawongkenh.
LUK 2:42 Dja bu nungka Jesus balyawurrinjni, bu twelve mandjewk nuye, wanjh birridjarrkwam yiman bininj nawu Israel benkebmawahmeng rowk birriyimi.
LUK 2:43 Dja bu birriyakwong rowk manbu mulil, nawu ngalbadjan dja kornkumo bolkbawong dja benedurndengi kured, dja Jesus kunmekbe nungan bolkmaddi, Jerusalem ningihni, dja nawu kornkumo ngalbadjan benewakwani.
LUK 2:44 Bedda beneyimi bu yimankek nungka dorrengh birridjarrkdurndeyi birribuyika nawu birridjarrkmirndewern, wanjh kunu birridjalwam bu kunbarnangarrakudji. Wanjh bu beneyawani kore nawu birrimud dja mak nawu bindiburrbuni.
LUK 2:45 Dja minj benengalkemeninj, wanjh benedurndi Jerusalem bu benehyawani kumekbe.
LUK 2:46 Kalukburrk bu kunkodjke danjbik wanjh benengalkeng kore temple kunrurrk manbu yiwarrudjkenh. Nungka kumekbe ningihni kubulkayh kore birrihmirnderri nawu bindibukkabukkani mankarre, nungka benhbekkani dja mak benhdjawani kunwern.
LUK 2:47 Dja bininj rowk nawu birribekkani Jesus wanjh birrimayaliburlumeng nungka nuye kunmayali, dja mak bu benhwokmangi kamak rowk.
LUK 2:48 Bu ngalbadjan dja kornkumo benenang Jesus wanjh benekangebarrhmeng. Dja ngalbadjan bimarneyimeng, “Djedje, njale kuhni kanbenemarnekurduyimeng? Dja marneyime, Ngabbah dja ngaye ngundihyawani nganekangewarreni duninjh.”
LUK 2:49 Dja nungka benbenemarneyimeng, “Njalekah kandiyawani, yiddok minj nguneburrbuyi bu ngaye ngahdjalni kore kunrurrk nuye Kornkumo ngardduk kore nungka kadjare?”
LUK 2:50 Dja bedda minj benewernhburrkburrkbekkayi bu kuhni nungka benbenemarneyimeng.
LUK 2:51 Wanjh nungka Jesus birridjarrkdurndi Nazareth, dja nungka benbenehmarrkmangi munguyh, dja ngalbu ngalbadjan kuhni rowk djalwernhkarrmeng kore kukange ngarre.
LUK 2:52 Dja Jesus nungan mayahmayaliwernmeni, dja mak balhdjordmeni, dja wernmeni bu God bihmarneyimi Jesus namakni, dja mak bu bininj warridj birrimarneyimi Jesus namakni.
LUK 3:1 Kaluk rerrikah bu mandjewk fifteen nuye Tiberius Caesar bu djalwohrnani kore kubolkwarlahkenh rowk kabolkngeyyo Rome, dja mak kumekbe kore kubolkwarlahbubuyika ngarre Rome, birribebbehwohrnani; Pontius Pilate wohrnani kore kabolkngeyyo Judea, Herod kore Galilee, dja Philip nawu Herod benedanginj wanjh wohrnani kore Ituraea dja Trachonitis, dja Lysanias wohrnani kore Abilene.
LUK 3:2 Dja mak bininj nawu benengeyyoy Annas dja Caiaphas, bedda wanjh benekihkimukni priests. Wanjh kumekbe rerrih God biwokrayekwong John nawu beywurd nuye Zechariah, bu nungka John ningihni nadjalkudjini kore kubolkdarleh.
LUK 3:3 Wanjh kunu nungka wam, rengehrey kore kubolkwarlahkenh rowk darnkih kore mankabo Jordan, benmarneyolyolmi benmarneyimi, “Ngurrikukdjuhmerrimen dja ngurrimulewarrenkenh bu ngurribawon kunwarre ngudberre, ngurriborledme kore God, ba kunu nungka kabengmidjdan kunwarre ngudberre.”
LUK 3:4 Kuhni bu John kurduyimi wanjh yingkihwokbimbuyindi kore djurra nawu Isaiah bimbom bu biwokmulewani God, bu yimeng, “Nakudji kakayhme kore kubolkdarleh, kayime, ‘Ngurriyingkihmarnebolhmarnbu manbolh nuye nawu Kawohrnan rowk. Ngurribolkdjaddjadwo nungka nuye.
LUK 3:5 Manbu kuwarddebarrarn rowk, dja kunwardde rowk manu manwarddekihkimuk dja mak manwarddekilehkilelk, kaluk kabolhmarnbuyindan rowk, dja manu manbolhbarli kabolkdjaddjadmen, dja manbolhwarrehwarre kabolkmarnbuyindan.
LUK 3:6 Dja birriwarlahkenh bininj rowk kaluk kabirrinan bu baleh God kakurduyime kore kabenngehkekenh.’ ” [Isaiah 40:3-5]
LUK 3:7 Kunu wanjh John benmarneyimi birrimirndewern nawu birrimhrey birridjareni nungka benkukdjuhkemeninj, yimihyimi bedberre, “Ngudda nawu yiman rerrih nabang nayin! Nangale ngunyingkihbengdayhkeng ngudberre ngurrimhkelerlobme, ba yimankek God minj ngunkinje ngudberre, bu kamhre nuye bu kandjadme bininj?
LUK 3:8 Yiman mandulkmak kabarnemdangen manmak manme, ngudda wanjh karohrok ngurrikurduyimen kunmak, bu ngunmulewan ngudberre bu woybukkih ngurribawong kunwarre, dja ngurriborledmeng kore God. Dja yuwn ngurridedjdjingmang ngurrimarneyimerren, ‘Ngad kunu wanjh Abraham Mawah kadberre.’ Dja ngayime ngudberre, bu God kadjaremen wanjh kakarrme kundulkarre maninjmanu kunwardde kakukborledke kamarnbun wurdwurd nuye Abraham.
LUK 3:9 Dja ngokko wanjh kurdburru kahdjurryo kore kurredjmahdedjmad ngarre kundulk, dja kundulk rowk manbu minj kabarnemdangen manmak manme wanjh manmekbe rowk karrulkdjobke karrulkburriwe kore kunak kahrung.”
LUK 3:10 Wanjh bininj nawu birrimirndewern birrihdjawani, “Kaluk baleh ngarrikurduyime?”
LUK 3:11 Wanjh nungka John benwokmey, yimeng, “Bininj nawu kakarrme bokenh nawu kahdjongburren, wanjh madjlarlma dja biwo nawu minj kakarrme, dja nawu kakarrme manme, yiman kunmekbe rerrih kurduyimen, larlma biwo nawu meyak.”
LUK 3:12 Yikahwi bininj nawu bindimarnemangi kunwardde tax bedberre nawu bindimarnewohrnani, bedda warridj birrimhrey birridjareni John benkukdjuhkemeninj, wanjh birridjawam, “Ngudda nawu kanbukkabukkan ngadberre, kanmarneyimen baleh ngarrikurduyime?”
LUK 3:13 Nungka benwokmey benmarneyimeng, “Yuwn ngurrbenkukdjanwohme nawern kunwardde, dja mandjad ngurrbendjawa ngundidjalkukwon nawu kabirriwohrnan ngundiwokrayekwong.”
LUK 3:14 Mak djamun warridj birridjawam, “Dja ngadkunu baleh ngarrikurduyime?” Wanjh nungka yimeng bedberre, “Yuwn nangale ngurrikukyirrurrkmang ngunkukwon kunwardde ngudberre, dja yuwn nangale ngurridjuhbun nawu namungukenh. Dja nawu ngundikukwon ngurridurrkmirrikenh, ngurridjalyime, ‘Bonj kamak.’ ”
LUK 3:15 Bininj birribekkarreni bu kunubewu darnkih kurduyimerrangimeninj kunkimuk. Dja bininj rowk birrihburrbuni kukange bedberre, yiman rerrih birridjawarreni, “Yiddok nungka nuk nahni nawu Christ nawu God kanberrebbom kadberre?”
LUK 3:16 Wanjh kunu John yimeng bedberre rowk, “Ngaye bonj, kukdjuhke ngudberre kukku, dja ngaye yiman ngangudjyahwurd, dja nawu nawernhngudjkimuk kamre. Ngayenu ngawarre, minj ngamak bu yimankek ngarrengeyerrkke nawu kahdengedjongbuyindi. Wanjh nungka kaluk yiman ngunkukdjuhke rerrih, bu Namalngmakkaykenh dja mak kunak dorrengh.
LUK 3:17 Nungka yiman rerrih kakarrme kundulk nawu kamimbunkenh ba kawernhbolkwerrhme, dja mak ba manmim duninjh manbu kangeyyo wheat, nungka kamimngimowon kore kunrurrk nuye kore kahkarekurrme, dja manbu manwerrk, kaluk kawerrkkinje kore kunak nawu minj nangale kabirludombun, dja kadjalrung munguyh munguyh.”
LUK 3:18 Dja mak warridj kunbubuyika kunwern benmarneyolyolmi benkangeborledkemeninj, bu nungka kunwok kunmak benbengdayhkeyi bedberre nawu bininj.
LUK 3:19 Kaluk nawu Herod wohrnawohrnani kore Judea, dja nungka wanjh John bibengdayhkeng dja birruy Herod bu kuninjkunukenh nungka bidjirdmey dja benemarrinj Herodias ngalbu ngalbininjkobeng nuye nawu Herod benedanginj. Dja mak nungka kunwarrebuyika kunwern yimiyimi.
LUK 3:20 Wanjh kaluk rerre nungka Herod kunwernhwarre yimeng, bu John birrangbalhmeng kore prison.
LUK 3:21 John korroko benkukdjuhkeyi bininj birriwern, dja mak Jesus warridj bikukdjuhkeng. Wanjh nungan Jesus bu yiwarrudj dingihdi, wanjh ngolduhmeng, dja Namalngmakkaykenh kumkoluy, kukyimi yiman doddorok rerrih, dja yerrkang kore nungka. Dja mak nakudji kaddumbeh kumwokdanj, yimeng, “Ngudda wanjh ngardduk beywurd nawu marnedjare duninjh, dja ngaye marneyime bu ngudda wanjh yimak.”
LUK 3:23 Jesus bu nungan dedjdjingmey rengehrey benbukkabukkani, wanjh nungka mandjewk nuye wanjh darnkih thirty. Dja nungka Jesus yimankek bedda birriyimi nawu kornkumo nuyeni Joseph, dja Joseph kornkumo nuyeni nawu ngeyyoy Heli,
LUK 3:24 Wanjh nunganwali Heli kornkumo nuyeni Matthat. Matthat nuyeni kornkumo wanjh Levi, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Melchi. Melchi kornkumo nuyeni wanjh Jannai, dja nungka nuyeni wanjh ngeyyoy Joseph.
LUK 3:25 Joseph nuyeni kornkumo wanjh Mattathias, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Amos. Amos kornkumo nuyeni wanjh Nahum, nawu Esli kornkumo, Esli nuyeni kornkumo Naggai,
LUK 3:26 nawu nungan kornkumo nuyeni Maath. Maath nunganwali kornkumo nuyeni wanjh Mattathias, nawu nunganwali kornkumo nuyeni ngeyyoy Semein. Semein kornkumo nuyeni wanjh Josech, nawu nungka nuyeni ngeyyoy Joda,
LUK 3:27 nawu nunganwali kornkumo nuyeni wanjh Joanan. Joanan kornkumo nuyeni Rhesa, nawu kornkumo nuyeni ngeyyoy Zerubbabel, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Shealtiel. Shealtiel kornkumo nuyeni Neri,
LUK 3:28 nawu kornkumo nuyeni Melchi, nawu kornkumo nuyeni wanjh Addi, nawu nunganwali kornkumo nuyeni wanjh Cosam. Cosam kornkumo nuyeni Elmadam, nawu nungka nuye kornkumo ngeyyoy Er,
LUK 3:29 nawu nunganwali kornkumo nuyeni Joshua, nawu nungka nuyeni wanjh Eliezer. Eliezer kornkumo nuyeni wanjh Jorim, nawu nungan nuyeni ngeyyoy Matthat, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Levi,
LUK 3:30 nawu Simeon kornkumo nuyeni. Simeon nuyeni kornkumo Judah, nawu kornkumo nuyeni ngeyyoy Joseph, nawu nunganwali kornkumo nuyeni wanjh Jonam. Jonam nuyeni kornkumo Eliakim,
LUK 3:31 nawu kornkumo nuyeni Melea, nawu nungka nuye wanjh Menna, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Mattatha. Mattatha nuyeni kornkumo Nathan, nawu nungka nuyeni kornkumo David,
LUK 3:32 nawu nungan nuyeni wanjh Jesse, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Obed. Obed nuyeni kornkumo Boaz, nawu nungan nuyeni wanjh Salmon, nawu nungka nuyeni kornkumo Nahshon,
LUK 3:33 nawu nunganwali kornkumo wanjh Amminadab, nawu nuyeni kornkumo Ram. Ram nuyeni kornkumo wanjh Hezron, nawu nuyeni kornkumo ngeyyoy Perez, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Judah.
LUK 3:34 Judah nuyeni kornkumo Jacob, nawu nungka nuyeni wanjh Isaac, nawu nunganwali nuyeni Abraham. Abraham nuyeni kornkumo Terah nawu nuyeni kornkumo Nahor,
LUK 3:35 nawu nungka nuyeni wanjh Serug, nawu nunganwali kornkumo nuyeni Reu. Reu nuyeni kornkumo ngeyyoy Peleg, nawu nungan nuyeni wanjh Eber, nawu mak nungka nuyeni kornkumo wanjh Shelah,
LUK 3:36 nawu nunganwali nuyeni Cainan. Cainan kornkumo nuyeni wanjh Arphaxad, nawu kornkumo nuyeni Shem, nawu nungka nuyeni kornkumo Noah, nawu nunganwali nuyeni Lamech.
LUK 3:37 Lamech kornkumo nuyeni ngeyyoy Methuselah, nawu nungan nuyeni kornkumo ngeyyoy Enoch, nawu nunganwali nuyeni wanjh Jared. Jared nuyeni kornkumo Mahalalel, nawu Kenan nuyeni kornkumo,
LUK 3:38 nawu nungka nuyeni wanjh Enosh, nawu nunganwali kornkumo nuyeni wanjh Seth. Seth nuyeni kornkumo wanjh Adam, nawu nungka kornkumo nuyeni wanjh God.
LUK 4:1 Jesus wanjh kukbarlmiyindi Namalngmakkaykenh, dja bolkbawong Jordan mankabo. Wanjh Namalngmakkaykenh bidjalmikani kore kubolkdarleh.
LUK 4:2 Wanjh bu dingihdi kumekbe nawu Namarnde Duninjh bihdjurrkkani bu kunkuyeng kunkodjke forty. Dja Jesus minj njale nguyi bu kunmekbe kurduyimi nuye. Kalukburrk wanjh nungka bekkarrinj wernhmarrwedoweng.
LUK 4:3 Wanjh Namarnde bimarneyimeng Jesus, “Bu ngudda woybukkih Beywurd nuye God, wanjh yimarneyimen manih kunwardde bu kayimerran buriddi.”
LUK 4:4 Wanjh Jesus biwokmey, yimeng, “Kawokbimdi kore God nuye mankarre, ‘Minj bininj kamimbi bu djal manme kangun.’” [Deuteronomy 8:3]
LUK 4:5 Wanjh Satan yiman rerrih Jesus bikang bu benedjarrkbidbom kaddum, wanjh kumekbe Satan bibolkbukkang kubolkbubuyika rowk kore bininj birrihni. Wanjh kunmekbe rerrih werrkwerrk djalbolknang rowk.
LUK 4:6 Wanjh Satan bimarneyimeng, “Ngaye bolkwon ngudda ba yiwohrnan kuninjkunu kubolkbubuyika rowk, dja mak kunu yingeykukenmen rowk bedberre. Dja wanjh ngaye ngardduk ngawohrnan bu nganbolkwong, dja bu ngaye ngadjare nangale ngabolkwon, wanjh ngadjalwon.
LUK 4:7 Ngudda wanjh bu kanmarneboddan, wanjh kuninjkunu rowk kayimerran ngudda ke, yingan yidjalwohrnan rowk.”
LUK 4:8 Wanjh Jesus biwokmey, yimeng, “Kawokbimdi kore God nuye mankarre, ‘Ngurrimarnebodda God ngudberre nawu Kawohrnan Rowk, dja nungka nadjalkudji ngurrimarnedurrkmirrin.’ ” [Deuteronomy 6:13]
LUK 4:9 Wanjh Satan yiman rerrih bikang Jesus kore Jerusalem, bikurrmeng dingihdi kaddumkah duninjh kore temple kunrurrk manbu yiwarrudjkenh. Wanjh bimarneyimeng, “Bu woybukkih ngudda Beywurd nuye God, yikukburriwerrimen kanjdji,
LUK 4:10 dja kawokbimdi kore God nuye mankarre, ‘Nungka kabenwokrayekwon angels nuye ba ngundinahnan,’
LUK 4:11 dja kubid bedberre ngundikan, marndi ngundengedong kunwardde.” [Psalm 91:11-12]
LUK 4:12 Wanjh Jesus biwokmey, yimeng, “Dja mak kabimbuyindi, kayime, ‘Yuwn yidjurrkkan yirohrokme God ke nawu Kawohrnan rowk.’” [Deuteronomy 6:16]
LUK 4:13 Wanjh bu Satan yakwong rowk kore bidjurrkkani Jesus, wanjh bibawong, dja ngaleng madbuni bu bekkarrimeninj kabolkyime kamak ba kabiyawoyhdjurrkkan.
LUK 4:14 Wanjh Jesus durndi kore Galilee, Namalngmakkaykenh dorrengh nawu bihdulkarrewoni, dja birriwobekkani nawu birrihni kumekbe kubolkwernkenh rowk.
LUK 4:15 Wanjh nungka rengehrey kore kubolkwarlah Galilee benbukkabukkani kore bedberre synagogues, manbu kunrurrk yiwarrudjkenh. Dja birriwern rowk birriburlumi nungka.
LUK 4:16 Kaluk Jesus bolkmey Nazareth kore nungka djordminj korroko. Wanjh bu kunbarnangarra Sabbath bolkyimi, kunkodjke seventh bu kunbarnangarradjamun God nuye, nungka Jesus wam ngimeng kore synagogue, yiman berrebboyen nungka yimihyimi bu Sabbath. Wanjh nungka dolkkang danginj bu kabenmarnebimngeyhngeybunkenh.
LUK 4:17 Wanjh birriwong scroll kore nawu prophet Isaiah bimbuni bu biwokmulewani God. Wanjh Jesus dangmarrhmey, ngalkeng kore kuninjkunu kunwok kawokbimdi,
LUK 4:18 “Nawu Kawohrnan Rowk nuye Namalngmakkaykenh nganehdjarrkre, dja nungka ngankukbarrkbom ba kunwok kunmak ngabenbengdayhke bedberre nawu birrimarladj. Dja mak nungka nganmunkeweng ba ngabenmarneyolyolme bedberre nawu kabirridukkayindi bu nungka kabenbebke. Dja mak ngabenbengdayhke bedberre nawu birrimimdubbe bininj bu nungka kabenmarnbun kabirriyawoyhbolknan. Dja mak kabenbebke kabirrire kamak rowk bininj nawu kunwarre yiman kabenbongkarrme.
LUK 4:19 Dja mak ngabenmarneyolyolme bininj birriwern bu bolkkime kumwam mandjewk kabolkyime kore God kabenmarnekurduyime kunmak.” [Isaiah 61:1-2]
LUK 4:20 Wanjh bu Jesus bimngeyhngeybom yakwong, wanjh nungka dangbalhmeng namekbe djurra, dja biwong bininj nawu nahnani, wanjh yerrkang, dja birriwern rowk nawu kumekbe birrihmirnderri, bedda wanjh birridjalkuknani.
LUK 4:21 Wanjh Jesus dedjingmey bu benmarneyimeng, “Bolkkime bu ngurrihbekkani kunih bu kunwok God nuye, wanjh marnbuyindanj.”
LUK 4:22 Dja birriwern rowk birriburlumi dja birrimayahmi bu nungka kunmak kunwok wokdihwokdi. Wanjh birridjawarreni, “Nahni yiddok Joseph nuye beywurd?”
LUK 4:23 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngaburrbun bu ngudda ngurridjare kandimarnengeybun nawu ngudda ngurrihyime, ‘Ngudda doctor nawu yibenmarnbun, wanjh yingan yimarnburrimen!’ Dja mak kandimarneyimen, ‘Mah, dja yihkurduyime konhda kured yiman ngundiwobekkang bu yikurduyimi kore kabolkngeyyo Capernaum.’
LUK 4:24 Woybukkih ngayime ngudberre, bininj nawu prophet, nakka nanu wanjh bininj nawu birriredbo minj kabirrimarnedjare kore kabirrihdjarrkni.
LUK 4:25 Dja ngurriburrbu korroko bu Elijah rengehrey, dja mak bu mandjewk minj djakduyi bu mandjewk danjbik dja mak dird six, dja minj manme birrikarrmeninj kore kubolkwarlah rowk kore birrihni nawu Israel benkebmawahmeng. Dja woybukkih ngayime ngudberre, birriwern daluk birrihni kore Israel nawu birrikamarrdjukunni.
LUK 4:26 Wanjh kunu God minj bimunkewemeninj Elijah kore ngalwohkudji nawu Israel birrihni, dja bidjalmunkeweng kore kabolkngeyyo Zarepath kore Sidon, kore ngalkudji daluk kamarrdjukun ngalbu kumekbe ni.
LUK 4:27 Dja warridj yiman kunmekbe rerrih bu Elisha rengehrey, prophet nawu biwokmulewani God, wanjh birriwern birrihni kore kunbolk Israel bedberre nawu birrikarrmi kundjak birrikulahwarreni. Minj nakudji kumekbe bimarnbuyi bu kulahmakmeninj, dja Elijah bimarnbom nadjalkudji, Naaman nawu nakang Syriabeh.”
LUK 4:28 Wanjh bu kunmekbe birribekkang, birriwern rowk nawu kumekbe birrihmirnderri kore synagogue, wanjh birrikangeyidduy duninjh.
LUK 4:29 Wanjh kunmekbe birridolkkarrinj birrikukmunkeweyi kuberrkkah kore kumekbe kubolkkimuk, dja birrikang kore kurrid ngarre kuwardde kore rurrkdjabdjabdi bedberre kubolkkimuk. Bedda birridjareni birrikukburriwemeninj kumekbebeh.
LUK 4:30 Dja nungka Jesus balhdjalley kubulkayh kore birrimirnderri, dja mak djalwamwi.
LUK 4:31 Wanjh Jesus wam koluy kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Capernaum, kore Galilee. Dja bu kunbarnangarra Sabbath nungka dedjingmey benbukkabukkani bininj birrihni kumekbe.
LUK 4:32 Bedda nawu birribekkani wanjh birrikangebarrhmi bu nungka benbukkabukkani, dja bu wokdi bedberre wanjh yiman rerrih wohrnani bedberre.
LUK 4:33 Kaluk kumekbe ni kore synagogue manbu kunrurrk yiwarrudjkenh, nakudji bininj nawu namarnde nawu namalngwarre wanjh bikarrmi, wanjh namekbe bininj kayhmeng wernkih duninjh, yimeng,
LUK 4:34 “Aba kanbawo! Njalekenh ngudda yimwam kanhwarrewon ngadberre, ngudda nawu Jesus Nazarethbeh? Yiddok yimwam kanbun ngadberre? Ngaye kukburrbun, ngudda wanjh nawu Yimakkaykenh nawu nungan God nuye!”
LUK 4:35 Dja Jesus birruy, yimeng, “Yingurdmen dja yibebmen, yibawo namekbe bininj.” Wanjh nawu namarnde bikukburriweng nahni bininj kore kurorre kubulkayh kore bedda birrihmirnderri, dja bebmeng bibawong, dja nawu bininj minj njale wohdjakbekkayi.
LUK 4:36 Wanjh kunu birrikangebarrhmeng rowk dja warridj birrimarneyimerrinj, “Njale kuhni bu kunwok nuye? Dja yiman nungka kawohrnan dja mak warridj kundulkarre dorrengh, bu nungka kunrayek kunwok kabenwon nawu namalngwarre, dja wanjh kabirribebme!”
LUK 4:37 Wanjh kunu birriwobekkani Jesus nawu birrihni kumekbe kubolkwernkenh rowk.
LUK 4:38 Wanjh Jesus dolkkang bolkbawong kumekbe kore synagogue kunrurrk yiwarrudjkenh, dja wam bebmeng kore Simon nuyeni kunrurrk, wanjh ngimeng. Wanjh Simon nuyeni ngalkinjbalak doweni kunkimuk, kundjak bimey dja kukwurlhmeng duninjh, dja birridjawam Jesus bu kabimarnbun.
LUK 4:39 Wanjh Jesus dolkkang bimarnedanginj, wanjh duy nawu kundjak, wanjh kundjak bibawong, makminj, wanjh kundjalburrikudji rerrih ngaleng dolkkang bennahnani benwoni manme.
LUK 4:40 Wanjh bu baldungyibmi birriwern rowk nawu bindikarrmi nawu birrihdowedoweni kundjakbubuyika, wanjh bindimkang kore Jesus, wanjh nungka bebbehbidkurrmerrinj bedberre rowk wanjh benmarnbom.
LUK 4:41 Dja mak namarndemarnde warridj birribebmerreni bindibawoni kunkayhmi dorrengh, birriyimi, “Ngudda wanjh Beywurd nuye God!” Dja nungka bendungi benwokngurdkeyi. Kuhni yimi bu bedda birriburrbom bu nungka nawu Christ.
LUK 4:42 Kaluk bu kukabel, nungka Jesus bolkbawong wam kore minj nangale bininj niwirrinj. Wanjh birrimirndewern birriyawani, wanjh birrimarnebebmeng birridenghkeyi birrimarneyimi, “Yuwn kanbawon ngadberre.”
LUK 4:43 Dja Jesus benmarneyimeng, “Yuwn kandidenghke, dja ngadjalle ngabenbengdayhke kunwok kunmak bu God Kawohrnan rowkkenh. Ngabenbengdayhke nawu kabirrihni kubolkkihkimukbubuyika warridj, dja wanjh kunmekbekenh nganmunkeweng.”
LUK 4:44 Wanjh kunu Jesus rengehrey kore kubolkwarlah Judea, benmarneyolyolmi kore kunrurrkbubuyika synagogues.
LUK 5:1 Kaluk kunkudjikenh bu Jesus dingihdi kore kukadjid manlabbarlkimuk duninjh bongeyyoy Gennesaret, dja birrimirndewern bininj birridjokkohmeng Jesus kabirribekkankenh God nuye kunwok benbukkabukkani bedberre.
LUK 5:2 Wanjh kumekbe Jesus nang kabbala bokenh manbu djenjkenh, manbu bininj birribawong birrinameng kumekbe kurrid, dja birrimekbe bininj wanjh birridjirridjbuni walabbi bedberre.
LUK 5:3 Wanjh Jesus bidbom kore mankudji kabbala, kaluk Simon nuyeni. Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yiwohdjirrkka walakkih kore kukku.” Wanjh kumekbe Jesus yerrkang kore kabbala. Kaluk kumekbebeh benbukkabukkani bininj nawu birrimirnderri.
LUK 5:4 Wanjh bu Jesus yakwong bu benbukkabukkani, kunmekbe bimarneyimeng Simon, “Yidjirrkka kore kuburrk, dja ngurriburriwemen walabbi ba djenj ngurringorrmang.”
LUK 5:5 Wanjh Simon biwokmey yimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngad ngarrihburriweyi bu kunkakkuyeng ngarriwernhdurrkmirri, dja minj njale ngarrimayi. Dja bonj, bu ngudda kanmarneyime, wanjh kunukka ngaye ngayawoyhdombuyhwe nawu walabbi.”
LUK 5:6 Wanjh bu kunmekbe birrikurduyimeng, birringorrmey nadjalwern duninjh djenj, dja walabbi bedberre kuyindjalkmireyi.
LUK 5:7 Wanjh kunbidbewih bindimkayhmeng kabindibidyikarrmekenh nawu kabbalabuyika birrihrey birrihdjarrkdurrkmirri. Wanjh kunu birrimwam dja birridjalbarlkeng rowk manmekbe kabbala bokenh, wanjh kuyinyibmeninj.
LUK 5:8 Dja bu kunmekbe Simon Peter nang, wanjh nungka mankang kore Jesus kubard nuye, yimeng, “Kanbawo, ngudda nawu Yiwohrnan, dja ngayenu ngawarre, minj ngawokmarrkmang God nuye mankarre.”
LUK 5:9 Kunmekbe yimeng bu nungka kangebarrhmeng, dja warridj nawu birridjarrkrey, bedda dorrengh birrikangebarrhmeng bu djenj birringorrmey.
LUK 5:10 Kaluk James dja John dorrengh nawu bebeywurd nuyeni Zebedee, nawu Simon birrihdjarrkdurrkmirri dja birrihworreni warridj. Wanjh Jesus bimarneyimeng Simon, “Yingurdmen, yuwn yikele, dja bonj ngudda djenj yihmangi, wanjh kaluk bininjwali yibenmang munguyh.”
LUK 5:11 Wanjh bedda bu birriyibebmeng kabbala kore kuberrk, wanjh birridjalbawong yehyeng rowk, dja nungka Jesus birrimunkekadjuy.
LUK 5:12 Wanjh bu Jesus ni kore kubolkkudji, kaluk kubolkkimuk, mak kumekbe ni nakudji bininj nawu kundjak karrmi kulahwarreni duninjh. Wanjh bu nungka binang Jesus, nungka mankang kanjdji, rorrehrorrenani wanjh bihdjaldjawani, yimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, bu yidjaremen wanjh yikarrme kundulkarre kanmarnbunkenh.”
LUK 5:13 Wanjh kunu Jesus bidyirriyonginj bikarrmeng, yimeng, “Ngaye ngadjare, wanjh yimakmimen.” Wanjh kundjalburrikudji rerrih mokdowerrinj rowk, kundjak bibawong, dja makminj.
LUK 5:14 Wanjh Jesus biwokrayekwong, yimeng, “Yuwn nangale kanmulewan, dja yidjallay kore priest bu yibukkarrimen, dja yiwon mayh kabunkenh, kore kayime mankarre manbu Moses bimbom, ba bininj rowk kabirriburrbun bu woybukkih yimakminj.”
LUK 5:15 Wanjh yiman djamku Jesus bingurdkemeninj, dja djalwernhwokwarlahminj duninjh, dja kunu birrimirndewern birrimirndemornnamerreni kabirribekkankenh, dja mak kabenmarnbunkenh nawu birrihdoweni
LUK 5:16 Wanjh kunu Jesus nungan yarrkka bendjalbawoni, rey kore kubolkdarleh, dja kumekbe dingihdi yiwarrudj.
LUK 5:17 Kaluk kunkudjihkenh bu nungka Jesus benbukkabukkani bininj, wanjh kumekbe birrini yikahwi nawu Pharisees dja mak yikahwi bininj nawu bindihbukkabukkani mankarre. Dja bedda birrimdolkkarrinj kubolkyahwurdbubuyika rowk kore Galilee, dja mak Judea, dja yikahwi mak birrimdolkkarrinj Jerusalem. Dja Jesus karrmi nawu Kawohrnan Rowk nuye kundulkarre ba kabenmarnbunkenh bininj.
LUK 5:18 Wanjh yikahwi bininj birrimkang kaluk nakudji nawu birlni, kunmadj dorrengh nawu nungka yongohyoy, birribolkyawani dja birridjareni birringimowoyi kururrk, bu birrikurrmeninj kore Jesus nuye kumirrk.
LUK 5:19 Dja minj baleh birribolkngalkemeninj birringimowoyi dja birrimirndewern duninjh bindidjokkohmeng. Wanjh kunu bedda birribidbom kaddum kore kurrambalk, wanjh birriduhkeng roof, wanjh kumekbe birrikoluyhweng namekbe nawu nabirl kunmadj dorrengh, birrikurrmeng kubulkayh kore birrihmirnderri, kaluk kore Jesus kumirrk nuye.
LUK 5:20 Wanjh bu Jesus benkurdunang bedberre bu birriwoybukwong, nungka bimarneyimeng nawu birlni, “Ngarrdabbolk, kunwarre ke wanjh bularrbuyindanj rowk.”
LUK 5:21 Wanjh kunu Pharisees dja bininj nawu bindibukkani mankarre, bedda wanjh yiman birrihdjawarreni rerrih bu birriburrbuhburrbuni, birriyimi, “Minj nangale nabuyika kabularrbun kunwarre, dja God nadjalkudji. Kaluk nangale nuk nahni nawu kawokdi yiman God? Dja kawarre!”
LUK 5:22 Kaluk Jesus burrbom bu kunmekbe birriburrbuhburrbuni, wanjh nungka benmarneyimeng, “Njale ngudda ngurrihdjawarren kukange ngudberre?
LUK 5:23 Kandimarneyime bu baleh kakelk, bu ngamarneyime kunwarre nuye bularrbuyindanj rowk, dja nuk bu ngadjalmarneyime nahni bininj bu karrolkkan kare?
LUK 5:24 Dja wanjh ngadjare ngudda ngurriburrbun bu ngaye nawu Bininj Duninjh, God nganmarnbom ngawohrnan bu ngaye ngabularrbun bininj bedberre kunwarre.” Wanjh kunmekbekenh kunu Jesus bimarneyimeng namekbe nawu nabirl, “Ngaye marneyime, yirrolkka, yimadjma nawu yihyo, dja yirrokmen kured.”
LUK 5:25 Wanjh kundjalmekbe rerrih nungka dolkkang kore kumirrk bedberre, madjmey manbu kore yoy, dja dokmeng kured, dja biburlumi God bu reyi.
LUK 5:26 Wanjh bedda rowk birrikangebarrhmeng duninjh, dja birriburlumi God, dja mak birrikunikeleni duninjh, birrihmarneyimerreni, “Ngad nawu karrinang kunbuyika duninjh bolkkime, bu minj karriburrbuyi.”
LUK 5:27 Kaluk wanjh Jesus bolkbawong kore kunmekbe kunred, dja bebmeng, binang nakudji bininj nawu tax kunwardde benmarnemangi, nawu nungka ngeyyoy Levi. Nungka wanjh ningihni kore kunrurrk kore kunwardde mangihmangi. Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Kanmunkekadju.”
LUK 5:28 Wanjh kunu nungka dolkkang, baldjalbawong yehyeng rowk, wanjh bimunkekadjuy.
LUK 5:29 Wanjh Levi bimarnemarnbom Jesus nuye mulil mankimukken kore kunred nuye. Wanjh birrimirndewern duninjh nawu bindimarnemangi kunwardde tax, dja mak birribuyika bininj, wanjh birrineyhneykendi birridjarrknguni manme, kaluk Jesus dja Levi dorrengh.
LUK 5:30 Wanjh kunmekbe nawu Pharisees dja bininj bedberre nawu bindibukkani mankarre, bedda wanjh bindihdjaldungi Jesus nuye bininj nawu benhbukkabukkani, birriyimeng, “Njalekah ngudda ngurridjarrkngun dja mak ngurridjarrkbongun bininj nawu kabindimarnemang kunwardde tax, dja mak birribuyika nawu birriwarre bininj?”
LUK 5:31 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Bininj nawu kabekkarren kamak rowk, namekbe nanu minj kadjare nawu doctor bu kabibmarnbun, dja bininj nawu karrowen, namekbe wanjh kadjare nawu kabimarnbun.
LUK 5:32 Ngaye minj ngamrawinj ngabenkayhme nawu kabirriburrburren yimankek birrimak, dja ngamwam bedberre nawu kabirriburrburren bu birriwarre. Bedda wanjh ngabenkayhme ba kabirribawon kunwarre, kabirriborledme kore God.”
LUK 5:33 Wanjh bedda birrimarneyimeng Jesus, “Bininj nawu John kabenhbukkabukkan, bedda wanjh kabirridjare yikahwi kabirrihbawon manme, dja mak kabirrihdi yiwarrudj kabirrihdjawan God. Dja kunmekbe rerrih kabirriyime nawu kabindimunkekadjung nawu Pharisees. Dja nawu ngudda ke bininj kabirrihdjalngun dja mak kabirrihbongun munguyh.”
LUK 5:34 Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Bu yiman mulil kabirrimarnbun bu bininj daluk kabenemarren, wanjh nawu djawirna nuye nawu nabininjkobeng, bedda wanjh minj kabirribawon manme bu nungka kabirrihdjarrkni, dja kabirridjarrkngun.
LUK 5:35 Dja kaluk kunkodjke kamre bu namekbe nawu nabininjkobeng kabindiyimang bedberre, wanjh kunu nawu djawirna nuye kabirribawon manme.”
LUK 5:36 Wanjh benmarneyolyolmeng parable warridj, yimeng, “Minj nangale kawohdjalkmang manburrba kore kunmadjkerrngebeh bu kanamekenh kore kunmadjkare. Wardi bu yimankek kunmekbe kayime bininj, wanjh nawu nakerrnge kadjalkmiyindi, dja warridj nawu yimankek kaname kore nakare, wanjh minj kabenemedjrohrok.
LUK 5:37 Dja kunbuyika mak, minj nangale kaborrahkendong manbu wine manbokerrnge kore nakare budjdjurlung nawu mayh kunkulah. Wardi bu yimankek kunmekbe kayime bininj, wanjh manbu manbokerrnge kadjalkmang namekbe kunkulah nakare, dja mak kaboyakarrburren, dja warridj nawu kunkulah kadjalwarremen.
LUK 5:38 Dja ngaleng manbu wine manbokerrnge ngurridjalborrahkendong kore nakerrnge kunkulah nawu budjdjurlung.
LUK 5:39 Kaluk minj nangale nawu kabongun manbokare wine, kaluk kabodjare manbokerrnge, dja kadjalyime, ‘Bonj, manu manbokare manbomanjmak.’”
LUK 6:1 Kaluk bu kunbuyika kunkodj manbu Sabbath, nungka Jesus dja mak bininj nuye nawu benhbukkabukkani, bedda birrihdjarrkrey kore kabbal kore kundalk dudjindi manbu karrmi manmim. Wanjh Jesus nuye bininj wanjh birridurrkmangi manbu mandjoleng, birribudjubudjuhmi, wanjh birrimimnguni.
LUK 6:2 Kunmekbe wanjh yikahwi nawu Pharisees birriyimeng, “Njalekah kuhni ngurrihkurduyime, dja ngurrihbakke mankarre manbu Sabbath ngarre?”
LUK 6:3 Wanjh Jesus benwokmey yimeng, “Ngudda yimankek ngurribimnayi kore God nuye kunwok, kabimdi bu David dja nawu birrihdjarrkrey, bu birribekkarrinj birrimarrwedoweni,
LUK 6:4 wanjh kunu nungka ngimeng kore God nuye kunrurrk, mey buriddi mandjamun manbu kumekbe yoy. Wanjh nungka nguneng manmekbe buriddi, warridj benwong bedberre nawu birrihdjarrkrey. Dja mankarre kahyo manmekbe buriddi ngarre, bu minj nangale kangun, djal priestswi kabirringun.”
LUK 6:5 Dja Jesus benmarneyimeng, “Ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh ngawohrnan kore kunkodjke Sabbath.”
LUK 6:6 Kaluk bu kunbuyika kunkodjke manbu Sabbath Jesus ngimeng kore synagogue manbu kunrurrk yiwarrudjkenh dja wanjh benbukkabukkani. Kaluk kumekbe ni nakudji bininj nawu kunbidkun nuye bidwelemikenhni.
LUK 6:7 Wanjh nawu Pharisees dja mak bininj nawu bindibukkabukkani mankarre, bedda birriwernhnani Jesus, dja birridjareni birrinayi bu yimankek nungka kabimarnbun bu kunbarnangarra Sabbath, ba kunu birringalkemeninj kabirridjuhbunkenh.
LUK 6:8 Dja Jesus benmayaliburrbom bu kunmekbe birriburrbuhburrbuni, wanjh bimarneyimeng namekbe bininj nawu bidwarreni, yimeng, “Yirrolkka, yirrangimen kondah kubulkayh.” Wanjh namekbe bininj dolkkang danginj.
LUK 6:9 Wanjh Jesus benmarneyimeng nawu birrihnani, yimeng, “Adju. Ngaye djawan ngudberre, baleh kakarreyime Sabbath ngarre? Yiddok kunmak karriyime, dja nuk kunwarre? Yiddok kunmak karrikanjmarnbun karridarrkidwon bininj, dja nuk kunmak bu karribun bininj?”
LUK 6:10 Wanjh Jesus bendjalnang rowk, dja bimarneyimeng nawu bidwarreni, “Yibidyirriyuwn.” Wanjh kunmekbe bidyirriyonginj, wanjh bidyimerranj yiman kerrngehkenh duninjh bidyibidyimi.
LUK 6:11 Wanjh bedda birrikangeyidduy duninjh, dja birridedjingmey birrimarneyimerreni bu baleh birrimarnekurduyimeninj Jesus.
LUK 6:12 Kaluk Jesus wam kore mandulum, yiwarrudj dingihdi, wanjh bu kunkakkuyeng nungka dingihdi yiwarrudj kore God.
LUK 6:13 Kaluk bu malamalaywihni wanjh nungka benkayhmeng nawu nuye benbukkabukkani, wanjh beddabeh bendjarrngbom twelve nawu benngeykurrmeng warridj apostle.
LUK 6:14 Birrimekbe nawu Jesus bendjarrngbom, kaluk birringeyyoy Simon nawu Jesus bingeykurrmeng Peter, dja Andrew nawu Simon benedanginj, dja James, John, Philip, Bartholomew,
LUK 6:15 Matthew, Thomas, dja James nawu beywurd nuye Alphaeus, dja nabuyika Simon nawu birriyimi Zealot,
LUK 6:16 dja Judas nawu kornkumo nuyeni ngeyyoy James, dja mak nabuyika Judas nawu ngeyyoy Iscariot, nawu nungka kaluk bikukweykang Jesus.
LUK 6:17 Wanjh Jesus birridjarrkkoluy, wanjh nungka danginj kore kabbal. Kumekbe birrimirnderri birriwern nuye nawu benhbukkabukkani dja mak birrimirndewern duninjh bininj nawu birrimdolkkarrinj kubolkwarlahkenh rowk ngarre Judea, Jerusalem dorrengh, dja warridj nawu birrimdolkkarrinj kubolkbuyika, kaluk kunred bokenh kakbikah kore kurrula darnkih, kabenebolkngeyyo Tyre dja Sidon.
LUK 6:18 Bedda birrimwam birridjareni nungka kabirribekkan dja warridj kabenmarnbun kore birrihdoweni. Dja bininj nawu namalangwarre nawern bindihbengwarrewoni, bedda wanjh Jesus benmarnbom.
LUK 6:19 Dja nawu birrimirndewern rowk birridjareni nungka birriwohkarrmeninj, bu kundulkarre bebmi nungkabeh dja benmarnbuni rowk.
LUK 6:20 Wanjh Jesus bennani nawu nuye benhbukkabukkani wanjh yimeng, “Ngurrinjilngmak nawu ngurrimarladj, dja kunu ngudberre God ngokko ngunngimowong kore kawohrnan rowk.
LUK 6:21 Ngurrinjilngmak nawu bolkkime ngurrihmarrwe, dja kunu kaluk ngurriworrkmen. Ngurrinjilngmak ngudda nawu bolkkime ngurrihnalkbun, dja kunu kaluk ngurridjekme.
LUK 6:22 Ngudda nawu kandimunkekadjung ngaye nawu Bininj Duninjh, ngudda wanjh ngurrinjilngmak bu ngayekah ngundiwidnan bininj, dja bu ngundikukmunkewe ba minj ngurriyawoyhraworren, dja bu ngundiyolyolme kabirriyime ngurriwarre, dja mak bu yiman rerrih ngundingeybularrbun, minj ngundingeybun, dja mak bu ngundiwarrewe.
LUK 6:23 Wanjh bu kunmekbe ngundimarneyime, kunu ngurriwarnmaknin bulkkidj duninjh dja ngurridjalmarrmarr. Dja marneyime ngudberre, kunu wanjh God ngunkarremulewan kunkimuk kore heaven, dja ngurriburrbu nawu mawahmawah bedberre yiman kunmekbe rerrih kunwarre bindihmarneyimi bedberre bininj nawu prophets.
LUK 6:24 Kunrayek duninjh kambebme ngudberre nawu ngurrihkuken, dja wanjh bonj, ngokko ngurrimey rowk nawu ngunkangemarnbom.
LUK 6:25 Dja kunrayek duninjh kambebme ngudberre nawu bolkkime ngurriworrkminj, wanjh kaluk ngurrimarrwedowen. Kunrayek duninjh kambebme ngudberre warridj, nawu bolkkime ngurrihdjekme, dja kaluk ngurrinjilngwarremen kundowikenh, dja ngurrinalkbun.
LUK 6:26 Kunrayek duninjh kambebme ngudberre bu bininj rowk ngundihburlume bolkkime, dja wanjh nawu mawahmawah bedberre nawu ngundimakwan, yiman kunmekbe rerrih bindihburlumi birriwarre prophets nawu korroko birrihkurreni.”
LUK 6:27 “Ngudda nawu kandihbekkan, marneyime ngudberre, ngurrbenmarnedjarenin nawu ngurriyidko, dja ngurrbenmarnekurduyimen kunmak bedberre nawu ngundiwirrihme.
LUK 6:28 Ngurridjarenin kunmak bedberre nawu kabirridjare kunwarre ngudberre, ngurrbenmarnedin yiwarrudj bedberre nawu kunwarre ngundimarneyime.
LUK 6:29 Dja mak nawu ngunkiyarrkbarrhmang kondahbeh, wanjh yiborledmen kubuyika ngunkiyarrkbarrhmang. Dja nawu ngunmadjyimang nakudji nawu yiman kaddum yihdjongburren, yuwn yikaybun nabuyika nawu yiman kanjdji yihdjongburren.
LUK 6:30 Ngurrbenwo bedberre rowk nawu ngundiyidjawan, dja nawu kakan yehyeng ngudberre, yuwn ngurridjawan bu ngunmarnedurndiwe.
LUK 6:31 Dja nawu ngurridjare bininj ngundimarnekurduyime ngudberre, wanjh yiman kunmekbe rerrih ngurrbenmarnekurduyimen bedberre.
LUK 6:32 Dja bu ngurrbendjalmarnedjare nawu bedda warridj ngundimarnedjare, njalekah yimankek ngurriyime bu kunukka kunmak? Dja wanjh nawu birriwarre bininj, bedda warridj kabindimarnedjare nawu bedmanwali kabindimarnedjare.
LUK 6:33 Dja bu ngurrbenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu bedmanwali ngundimarnekurduyime kunmak ngudberre, njalekah yimankek ngurriyime bu kunukka kunmak? Dja nawu birriwarre bininj yiman kunmekbe rerrih kabirrikurduyime warridj.
LUK 6:34 Dja bu ngurrbenwohwon waken bedberre nawu ngurribekkarren bedmanwali ngundiwon, njalekah yimankek ngurriyime bu kunukka kunmak? Dja nawu birriwarre bininj kabindiwohwon waken bedberre nawu birriwarre, ba kunu bedmanwali kabindimarnedurndiwe nawu yiman karohrok rerrih nawu bedda werrk bindiwong.
LUK 6:35 Dja wanjh ngurrbenmarnedjarenin bininj nawu ngurriyidko, dja ngurrikurduyimen kunmak bedberre, dja ngurrbenwohwo waken, dja yuwn ngurriwunjibmingalme bu ngurrbenhbidyikarrme, wanjh kunu God ngunkarremulewan kunkimuk, dja ngurriyimerran ngurribebeywurd nuye nawu Kawernhwohrnan duninjh, dja nungka wanjh kabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu minj kabirrimanjbun, dja nawu mak kunwarre kabirridjalkadjung.
LUK 6:36 Ngurrbenkongibu bininj yiman Kornkumo ngudberre ngunkongibun.”
LUK 6:37 “Yuwn ngurrbenwarrewe bininj, wanjh kunu God minj ngunwarrewe, dja yuwn bu mak ngurrbendjadme bininj, wanjh kunu God minj ngundjadme. Ngurrbenmarnebularrbu bedberre kore ngunmarnekurduyimeng kunwarre, wanjh kunu God ngunmarnebularrbun kunwarre ngudberre.
LUK 6:38 Bu ngurrbenwo bininj, wanjh God ngunwon ngudberre. Ngunwon kunwern duninjh yiman karohrokme ngudberre, wanjh ngunmarnebarlke duninjh, dja yikah kayakarrburren. Dja wanjh yiman rerrih ngurrirohrokme bu ngurrbenwon bininj, wanjh yiman kunmekbe rerrih God karohrokme bu ngunwon ngudberre.”
LUK 6:39 Dja mak Jesus benmarneyimeng parable manbu kunwarlkkaykenh kunwok, yimeng, “Yiddok bininj nawu mimdubbe kabiyikan nabuyika bininj nawu mimdubbe? Minj nuk kunu kabenedjarrkmankan kore kudjorlok?
LUK 6:40 Bininj nawu kabibekkan nawu kabibukkabukkan, nungka wanjh minj kabiyurrhke nawu kabibukkabukkan. Bu kaborlhme rowk kore kabibukkan, wanjh kunu kayimerran karohrok yiman nungka rerrih nawu kabibukkabukkan.
LUK 6:41 Dja njalekah yihnan manbu manbik kore kumim nuye nawu ngurridanginj, dja minj yiburrknan manbu yiman manwodj kore yingan ke kumim?
LUK 6:42 Dja njalekah yimarneyime namekbe, ‘Ngarrdabbolk, kab ngabebke manbik manbu kumim ke ngunmarneyo,’ bu minj yingan yinan manwodj manbu ngunmarneyo kumim ke? Ngudda wanjh yihdjalkurren! Yibebkemen werrk manwodj manbu kayo kumim ke, wanjh kunu mandjad yinan ba yibebke manbik manbu kahyo kumim nuye nawu ngunedanginj.”
LUK 6:43 “Ngurriburrbun bu kundulk mandulkmak minj kabarnemdangen manwarre manme, dja mak minj mandulkwarre kabarnemdangen manmak manme.
LUK 6:44 Dja bininj kabebbehkukburrbun mandulkbubuyika bu kanan manme manbu kabebbehkarrme. Dja manbu manmanawarn minj karrimang kore mandorrk manbu manmirrhyi, dja warridj manbu mankardabad minj karrimang kore kinj manbu manmirrhyi.
LUK 6:45 Dja nawu namak bininj kabebke kunmak kukangebeh kore nungka kabimarnekareyo kunmak, dja nawu nawarre bininj kabebke kunwarre kore nuye nawu kabimarnekareyo kunwarre. Dja nawu kabiwernhkangebarlke kukange nuye bininj, wanjh kunmekbe kambebme kurrang nuye bu kawokdi.”
LUK 6:46 “Dja njalekah ngudda kandimarneyime, ‘Ngudda Yiwohrnan ngadberre,’ bu minj kandiwokmarrkmang nawu yarrkka wokwon ngudberre?
LUK 6:47 Bininj rowk nawu yiman kamre kore ngaye kabekkan kunwok ngardduk, wanjh kunmekbe nganwokmarrkmang munguyh. Mah, dja ngaye bukkan ngudberre bu yiman nangale namekbe kabenerohrok.
LUK 6:48 Nahni bininj nawu nganwokmarrkmang, wanjh yiman kabenerohrok rerrih bininj nawu rurrkdundulubom, nawu bolkkaruy kanjdji duninjh, dja nawu kunrurrkkenh karayekwon kaluk nameng kore kuwardde. Kaluk bu bobidburreni dja kundjurrh rurrkbuni, manmekbe kunrurrk rurrkrayekni, minj baleh yimeninj wohrurrkburriwemeninj, dja nungka wanjh kamak rowk rurrkmarnbom.
LUK 6:49 Dja bininj nawu kabekkan kunwok ngardduk, dja minj nganwokmarrkmang, wanjh namekbe bininj yiman kabenerohrok rerrih bininj nawu rurrkdundulubom, djalnameng kurorrewi, minj nameninj nawu karurrkrayekwon, dja bu mankabo rurrkbuni, manmekbe kunrurrk djalrurrkmankarrinj kundjalmekbe rerrih, dja rurrkbakabakmeng duninjh.”
LUK 7:1 Bu Jesus yakwong rowk nawu nungan djareni benmarneyolyolmi bedberre nawu birrihbekkani, wanjh kunu nungka wam ngimeng kore kubolkkimuk Capernaum.
LUK 7:2 Kaluk kumekbe ni nakudji nawu benmarnewohrnani djamun nawu birrikang Rome. Dja nungka bikarrmi nakudji nawu bimarnekarremulewam bihmarnedurrkmirri, nawu nungka bimarnedjareni bulkkidj, nawu mak doweni kunkimuk, ngokko darnkih nuyeni bu ngolekdadjmeninj.
LUK 7:3 Bu namekbe nawu djamun benmarnewohrnani, bu nungka biwobekkang Jesus, wanjh nungka benmey yikahwi dabborrabbolk nawu Israel benkebmawahmeng, dja benmunkeweng kore Jesus bu kabirridjawan bu kamre kabimarnbun bininj nuye nawu bihmarnedurrkmirri.
LUK 7:4 Wanjh birriwam birrimarnebebmeng Jesus, dja birriwernhdjawam kunkange dorrengh, yiman birridjurrkkang rerrih, birriyimeng, “Dja nungka namak bu kunmekbe yimarnekurduyime yimarnemarnbun bininj nuye, dja nungka kanmarnedjare ngad bininj nawu Israel kankebmawahmeng, dja nungan kanmarnerurrknameng synagogue kunrurrk yiwarrudjkenh ngadberre nawu kondah ngarrihni.”
LUK 7:6 Wanjh kunu Jesus birrihdjarrkrey. Dja bu ngokko darnkih birribebmeninj kore kunrurrk nuye, wanjh namekbe nawu benmarnewohrnani djamun, benmunkeweng yikahwi nawu nuye birridabbolk, birrimwam kore Jesus birrimarneyimeng nawu namekbe benwokwong, “Ngudda nawu yiwohrnan, bonj yibawo, minj djurrkkan yimre, dja ngaye ngawarre, minj ngamak bu yimankek yimre kore ngaye ngardduk kunrurrk.
LUK 7:7 Kunmekbekenh kunu ngaye minj mak ngamrawinj kore ngudda, dja ngaye ngayeng. Dja ngudda yidjalwokdin dja kanmarnemarnbu nahni bininj ngardduk.
LUK 7:8 Kaluk ngaye wanjh nabuyika nganmarnewohrnan, dja ngayemanwali ngabenmarnewohrnan djamun. Bu ngamarneyime nakudji ‘Yiray!’ wanjh kare, bu nabuyika ngamarneyime, ‘Yimray!’ wanjh kamre, dja ngardduk bininj nawu nganhmarnedurrkmirri, bu nungka ngamarneyime, ‘Kuhni yikurduyimen!’, wanjh kadjalkurduyime.”
LUK 7:9 Bu kunmekbe Jesus bekkang wanjh mayahmeng nuye, dja nungka balborledmeng bedberre nawu birrimirndewern nawu birrihkadjungi, dja yimeng bedberre, “Ngayime ngudberre, minj baleh ngangalkemeninj nakudji nawu yiman nungka kayime nganwernhwoybukwon, kondah mak kore Israel minj ngangalkemeninj.”
LUK 7:10 Wanjh bedda nawu bininj benmunkeweng nawu djamun benmarnewohrnani, bu bedda birridurndi kore kunrurrk nuye, wanjh birrinang namekbe nawu nuye bihmarnedurrkmirri, birrinang makminj rowk.
LUK 7:11 Kaluk Jesus wam kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Nain, dja nawu bininj nuye nawu benhbukkabukkani, dja mak birrimirndewern bininj birrihdjarrkrey.
LUK 7:12 Kaluk bu darnkih kumbebmi kore kururrkdangmaye kabirrihngimerren kunmekbe kubolkkimuk, wanjh kumekbe birribebmerreni bininj nawu birridulkngorrkani, kabirrikukdudjeng bininj nawu nadjalkudji duninjh wurdyaw ngarreni ngalbu ngalbadjan, dja ngaleng mak kamarrdjukunni. Dja birrimirndewern duninjh nawu birrikang kunmekbe kubolkkimuk birrihdjarrkrey ngalmekbe daluk.
LUK 7:13 Bu Jesus nawu Kawohrnan Rowk binang ngalmekbe daluk, wanjh biwernhkongibom dja bimarneyimeng, “Yuwn yinalkbun.”
LUK 7:14 Wanjh nungka kumwam wohdulkkarrmeng manbu kundulk, dja nawu birridulkngorrkani wanjh birridanginj. Dja nungka yimeng, “Ngudda nawu yawurrinj, ngayime ke, yirrolkka!”
LUK 7:15 Wanjh namekbe nawu doweng dolkkang ni, dja dedjdjingmey wokdi. Wanjh Jesus biwong ngalbadjan nuye.
LUK 7:16 Wanjh birrikeleminj rowk dja wanjh birriburlumi God, birriyimi, “Nakuken prophet kanmarnebebmeng.” Dja mak birriyimi, “God kumwam kanbidyikarrmekenh ngad nawu bininj nuye.”
LUK 7:17 Wanjh birriwobekkani bu kuhni birrimulewani kumekbe kubolkwarlahkenh rowk ngarre Judea, dja mak kubolkwernkenh rowk kore darnkih Judea.
LUK 7:18 Nawu John nuye benhbukkabukkani, bedda birrimarnemulewam kuhni rowk kore nungka.
LUK 7:19 Dja nungka benbenekayhmeng bokenh nawu nuye benhbukkabukkani, benbenemunkeweng kore Jesus nawu Kawohrnan Rowk bu kabenedjawan, “Yiddok ngudda namekbe nawu ngarriburrbun kamre? Dja ngudda yiddok yiwid, dja yiddok nabuyika karridjalmadbun?”
LUK 7:20 Wanjh bu benemarnebebmeng Jesus wanjh beneyimeng, “John nawu kabenkukdjuhke bininj, wanjh kanbenemunkeweng kore ngudda, bu ngundidjawan, ‘Yiddok ngudda namekbe nawu ngarriburrbun kamre? Dja ngudda yiddok yiwid, dja yiddok nabuyika ngarridjalmadbun?’ ”
LUK 7:21 Wanjh bu kunmekbe rerrih Jesus benmarnbom birriwern nawu kundjakbubuyika birridoweni, yikahwi nawu birridjakbekkani bulkkidj, dja warridj benmarnbom nawu namalngwarre bindikarrmi, dja birriwern nawu birrimimdubbeni, nungka benmarnbom kabirribolknan.
LUK 7:22 Wanjh Jesus benbenewokmey nawu John benbenemunkeweng, yimeng, “Nguneray, ngunemarneyimen John bu baleh bolkkime ngunenang dja ngunebekkang. Nawu birrimimdubbeni, bedda wanjh kabirrihbolknan, nawu birriburriwarreni, bedda wanjh kamak kabirrihre, nawu kundjak birrikarrmi birrikulahwarreni, bedda wanjh birrimakminj. Nawu birrikanemdubbeni, bedda wanjh kabirrihbekkan, nawu birrihdoweng, bedda wanjh ngabendolkkayhweyi kumidjbeh kabirrihdarrkid, dja nawu birrimarladj, bedda wanjh ngabenbengdayhke kunwok kunmak bedberre.
LUK 7:23 Dja kanjilngmak bininj nawu minj ngankukmidjbun mak minj ngankewkme dja nganbawon.”
LUK 7:24 Bu benemekbe bininj nawu John benbenemunkeweng benebolkbawong, wanjh Jesus dedjdjingmey benmarneyolyolmi bedberre nawu birrihmirnderri, kaluk Johnkah bihyolyolmi, yimeng, “Njale yimankek ngudda ngurridjareni ngurrinayi bu ngurriwam kore kubolkdarleh? Yiddok ngurridjareni ngurrinayi nawu yiman mandalkkuyeng manbu kunmayorrk karokayhwon?
LUK 7:25 Dja bu burrkyak, wanjh djawan njale ngurriwam ngurridjareni ngurrinayi? Yiddok ngurridjareni ngurrinayi bininj nawu djongburrimeninj namak? John nakka nawid, dja marneyime ngudberre, bininj nawu medjmakkaykenh kabirrihdjongburren, dja mak yehyeng nawu namakmak kabirrihkarrme, bedda wanjh kabirriyo kore kunrurrkmak bedberre king nawu kabirriwernhwohrnan.
LUK 7:26 Dja njale ngurriwam ngurridjareni ngurrinayi? Yiddok ngurridjareni ngurrinayi prophet? Yoh wanjh ngayime ngudberre, nungka wanjh prophet, dja prophet nawu nakuken duninjh.
LUK 7:27 Nahni wanjh namekbe nawu kabimarnewokbimdi kore God nuye kunwok bu kayime, ‘Kanbekka, marneyime, ngaye God ngamunkewe ngardduk bininj nawu nganmarnekan kunwok ba ngunyingkihmarnedokme, manbolh ngunyingkihmarnebolhmarnbun.’” [Malachi 3:1; Exodus 23:20]
LUK 7:28 Dja mak Jesus yimeng, “Ngayime ngudberre, kore nawu bininj birriwarlahkenh rowk wanjh John kabenmarnedokme, bedda rowk rerre kabirrimarnedi. Dja bolkkime wanjh nangale nawu yiman nadjalyahwurd duninjh kore God kabenmarnewohrnan, kaluk namekbe yiman kakukdokme dja John rerre kabimarnedi.”
LUK 7:29 Bu kuhni birribekkang, wanjh nawu bininj birriwern rowk, dja nawu tax kunwardde bindimarnemangi, bedda wanjh birriyimeng bu God kahkurduyime kunmak. Kuhni birriyimeng bu kunmekbehkenh bedda John benkukdjuhkeyi.
LUK 7:30 Dja nawu Pharisees dja mak bininj nawu bindibukkabukkani mankarre, bedda yiman rerrih birridjalweng kore nawu God djareni bedberre. Kuhni birrikurduyimeng bu bedda minj birridjareniwirrinj bu John benkukdjuhkemeninj.
LUK 7:31 Mak Jesus yimeng, “Njale ngayolyolme ngunmulewan bininj nawu bolkkime ngurrihmimbi? Njale kaluk ngurrirohrok?
LUK 7:32 Ngudda wanjh ngurrirohrok wurdwurd nawu kabirrihni kurobbe kore bininj birriwern kabirrihbayahme njalenjale, dja nawu kabirrimarneyimerren, ‘Ngad bimarnebuhmeng ngudberre mako, dja ngudda minj ngurriborrkkemeninj, dja warridj ngad ngarriwayini yiman bininj dowimeninj rerrih, dja ngudda minj ngurrinalkbuyi.’
LUK 7:33 Dja John nawu benkukdjuhkeyi, bu nungka kumwam, minj buriddi nguyi, dja minj manbang bonguyi, dja ngudda ngurriyimi, ‘Nakka namarnde kabihkarrme.’
LUK 7:34 Dja ngaye nawu Bininj Duninjh ngamwam ngahngun dja ngahbongun, dja ngudda ngurriyime, ‘Yina, nakka nawu kawernhngun manme, dja mak kawernhbongun manbang, dja warridj nungka kamarnburren kabirridabbolkmen bininj nawu kabindimarnemang tax kunwardde, dja mak nawu birriwarre bininj.’” Mak Jesus yimeng,
LUK 7:35 “Dja bininj rowk nawu kabirridjare God nuye kunmayali, bedda wanjh kabirrimayalimulewan bu nungka nuye kunmayali wanjh kundjalmak kabirrikurduyime.”
LUK 7:36 Kaluk nakudji Pharisee wanjh bikimey Jesus kabenedjarrkngun. Wanjh Jesus wam kore kunrurrk nuye dja neyhneykendi manme nguni.
LUK 7:37 Wanjh kaluk ngalkudji daluk ngalbu ni kunmekbe kubolkkimuk, ngalbu kunwarre yimihyimi. Bu ngalmekbe daluk bekkang bu Jesus kumekbe kahngun manme kore Pharisee nuye kunrurrk, wanjh ngaleng kumwam kumkang djabbirlana mankalkkidmanjmak dorrengh.
LUK 7:38 Wanjh ngaleng danginj kubodme nuye kaluk kore kurrenge, dja nalkbuhnalkbuni, dja mimnalkwarrahwarrhmi birrengedjuhkeyi kunnalk ngarreni, dja warridj birrengeborndungi kunngabek ngarreni, dja birrengebunjhmangi, dja mak warridj birrengebarungi mankalkkidmanjmak.
LUK 7:39 Wanjh bu kunmekbe nang namekbe Pharisee nawu bikimey, wanjh nungan kanjdjiwi marneyimerrinj, “Bu nahni bininj wanjh woybukkih prophet, wanjh burrbuyi bu ngalngalemayh ngalmekbe daluk ngalbu kabihkarrme, dja mak burrbuyi bu ngalkka baleh kakurduyime, dja ngaleng bu kunwarre kahdjalburrbun.”
LUK 7:40 Kunu wanjh Jesus bingeybom bimarneyimeng, “Simon, ngakarrme bu yehyeng marneyime.” Wanjh biwokmey, yimeng, “Mah, ngudda nawu kanhbukkabukkan, kanmarneyimen.”
LUK 7:41 Jesus yimeng, “Nakudji bininj ni nawu benbenewohwoni bininj kunwardde, kaluk bedda benemarnedurndiwemeninj. Nakudji biwong yiman twenty thousand dollars, dja nabuyika biwong yiman two thousand dollars.
LUK 7:42 Bu bedda kaluk beneyawarreni, minj benemarnedurndiwemeninj, wanjh nungka benbenedjalmarnebularrbom rowk.” Wanjh Jesus yimeng, “Kanmarneyimen, baleh nanu kaluk kabiwernhmarnedjare?”
LUK 7:43 Wanjh Simon biwokmey, yimeng, “Namekbe nuk nawu bimarnebularrbom kunwernhkimuk.” Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda mandjad yiyimeng.”
LUK 7:44 Wanjh bimarneborledmeng binang ngalbu daluk dja bimarneyimeng Simon, “Ngudda yiddok yinan ngahli daluk? Bu ngamngimeng kore kunrurrk ke bu kankimey, minj ngudda kanwohbowoyi kundengekenh, dja ngaleng ngandengedjuhkeyi kunnalk ngalengngarre, dja ngandengeborndungi kunngabek ngalengngarre.
LUK 7:45 Ngudda minj kanwohbunjhmayi, dja ngaleng minj wohngurdmeninj, bu ngamngimeng dja mak munguyh nganhdengebunjhmangi.
LUK 7:46 Ngudda minj kanwohkodjbaruyi kunkalkkid, dja ngaleng ngandengebarungi mankalkkidmanjmak.
LUK 7:47 Kunu wanjh ngayime ke, kunwarre ngalengngarreni, bu kunkimuk, wanjh bularrbuyindanj rowk, wanjh kunu ngaleng nganmarnedjare kunkimuk, dja nawu bininj kore kunyahwurd kabimarnebularrbuyindan kunwarre, wanjh walakkih nganmarnedjare.”
LUK 7:48 Wanjh Jesus bimarneyimeng ngalbu daluk, “Kunwarre ke bularrbuyindanj rowk.”
LUK 7:49 Wanjh kunu nawu birridjarrknguni birridedjdjingmey bedman birrimarneyimerreni, “Kaluk nangale nahni, nawu warridj kunwarre kabularrbun?”
LUK 7:50 Wanjh Jesus bimarneyimeng ngalmekbe daluk, “Ngudda bu kanwoybukwong, wanjh kunu God ngunngehkeng. Wanjh bonj, yidjallay, kunmodmikenh dorrengh.”
LUK 8:1 Kaluk rerrikah Jesus rengehrey kore kuredbubuyika, kaluk kore kubolkkihkimuk dja mak kubolkyahwuyahwurd, kumekbe rengehrey benmarneyolyolmi, dja mak benbengdayhkeyi kunwok kunmak bu God Kawohrnan rowkkenh. Dja nawu twelve bininj nuye nawu apostle birridjarrkrey.
LUK 8:2 Dja warridj yikahwi daluk nawu Jesus benmarnbom, yikahwi nawu bindikarrmi namalngwarrewarre, dja yikahwi nawu birridoweni. Kaluk bedda wanjh Mary ngalbu ngeyyoy Magdalabeh, ngalbu seven namalngwarre birrikarrmi, Jesus benbebkeng benmunkeweng.
LUK 8:3 Dja mak Joanna ngalbu ngalbininjkobeng nuye Chuza nawu King Herod bimarnerurrknahnani, dja Susanna warridj. Bedda wanjh birrihdjarrkrey Jesus, dja warridj birriwern birribuyika daluk. Dja nawu bedda birrikukkarrmi, wanjh bindiwoni bu bindibidyikarrmi nungka Jesus dja nawu bininj nuye.
LUK 8:4 Wanjh bu birrimirndewern duninjh birrimarnebebmeni kunredbubuyikabeh, kaluk kubolkkihkimuk, wanjh Jesus benmarneyolyolmeng parable manbu kunwarlkkayken kunwok, yimeng,
LUK 8:5 “Nakudji bininj wam dudjehdudjengi manmim. Bu balhmimburriweyi kore kabbal, yikahwi mankarrinj kore manbolh, wanjh kaluk bininj birrimelmelmi, dja warridj mayhmayh kumwam, nguneng rowk, yakwong.
LUK 8:6 Yikahwi manmim mankarrinj kore kudjidmihdjidmi, dja bu mimkolhdebebmeng, wanjh dowerrinj dja kukkuyak.
LUK 8:7 Dja yikahwi manmim mankarrinj kore mikardihkardird. Kaluk benedjarrkdjordmerrinj, wanjh manbu mankardird mankonyikonyi kolhdedjokkohmeng.
LUK 8:8 Dja yikahwi manmim mankarrinj kore kukulkmak, wanjh kunu djordmerrinj, wanjh manbarnem karrmi mandjalbarnemwern duninjh yiman kayime 100 times wernhyurrhkeng manbu manmim bu bininj burriweng.” Bu kuhni Jesus yimeng, wanjh wernhkayhmeng, yimeng, “Bu ngurrikarrme kunkanem kore ngurrihbekkankenh, wanjh ngurribekka!”
LUK 8:9 Wanjh bu bininj nuye nawu benhbukkabukkani, bedda birridjawam bu baleh kamenmenyime manmekbe kunwok manbu kunwarlkkaykenh.
LUK 8:10 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda wanjh ngokko God ngunbengdayhkeng ngudberre dja ngurriburrbun yehyeng nawu yiman warlkkayindi kore nungka Kawohrnan Rowkkenh. Dja nawu birribadbuyika, bedda kabirridjalbekkan rowk bu kunwarlkkaykenh kunwok, parable manbu, ba kunu bu kabirrinan minj kabirriwernhburrkburrknan, dja bu kabirribekkan minj kabirriwernhburrkburrkbekkan.” [Isaiah 6:9] Kunmekbekenh kunu ngabenmarneyolyolme kore parables.
LUK 8:11 Wanjh Jesus yimeng, “Kuninjkunu wanjh kuhni kunwok kamenmenyime. Manbu manmim kayime God nuye kunwok.
LUK 8:12 Dja manmim manbu mankarrinj kore manbolh, wanjh kabenyolyolme bininj nawu kabirribekkan kunwok, dja Satan nawu Namarnde Duninjh kamre kamang kunmekbe kunwok kore kukange bedberre, wanjh kakan ba bu minj kabirriwoybukwon mak minj God kabenngehke.
LUK 8:13 Dja manmim manbu mankarrinj kore kudjidmihdjidmi kabenyolyolme bininj nawu bu kabirribekkan kunwok, wanjh kabirrimang kabirrikuniwarnmakmen, dja bedda yiman rerrih manmim manbu mandedjmadyak bu kunkange bedberre minj kawernhnjilng. Dja kabirridjalwoybukwon bu kundedjdjumbungkenh, dja bu Satan nawu Namarnde kabendjurrkkan kabenrohrokme, wanjh kunu kabirridjalwarrhme.
LUK 8:14 Dja manmim manbu mankarrinj kore mikardird kabenyolyolme bininj nawu kabirribekkan kunwok, dja bu kabirriballe wanjh nadjalwern nawu ngarre kurorre, nawu kabenhnjilngwarrewon, dja yimankek kabirrikukenworren, dja njalenjale nawu bedman kabirridjare, nanih rowk wanjh nawu kabenkangedjokkohme, dja bedda wanjh yiman manme manbu minj kadjolengmen dja kawernmerren.
LUK 8:15 Dja manmim manbu mankarrinj kore kukulkmak, wanjh kabenyolyolme bininj nawu kabirribekkan kunwok dja bulkkidj kabirrikarrme kukange bedberre, kabirrimarrkmang, dja bedda wanjh birrikangewoybuk, dja birrikangemak. Bedda wanjh munguyh kabirrikarrme madjamku baleh, wanjh yiman karrudjindan kukange bedberre kawarlahmen kunmekbe kunwok yiman kabarnemdangen rerrih kunmekbe kunwok kore kukange bedberre. Karri munguyh dja bebbehbeh kabirrikurduyime bu God kabenmarnedjare bedberre dja minj mak kabirriwarnyakmen munguyh. Bu kunmekbe kabirriyime wanjh yiman kayime manmim kabarnemdangen rerrih.”
LUK 8:16 “Dja minj nangale nawu kawurlhke lamp bu kadjalbarrkbun, dja minj mak kawolkkan kanjdji kore balabbala. Dja bininj nawu kawurlhke lamp wanjh kabarnname kaddum ba bininj nawu kabirringimerren wanjh kabenmarnebolkwolkan.
LUK 8:17 Dja yehyeng rowk nawu bolkkime kawarlkkayindi wanjh kaluk bininj kabirrinan rowk kore kurobbe, dja nawu bolkkime minj kabirriburrbun wanjh kaluk bininj kabirribekkan dja kabirriburrbun.
LUK 8:18 Wanjh kunu wardibu mandjad ngurribekkabekkan. Bininj nawu ngokko mey, wanjh God kabiwon kunwern, dja bininj nawu minj mayi God nuye, wanjh namekbe nanu God kabiyimang rowk warridj nawu nungka kayime yimankek karrmeninj.”
LUK 8:19 Wanjh ngalbadjan nuye Jesus, dja nawu birridanginj nawu narahrangem, birrimwam kore nungka ni, dja minj birrimarnebebmeninj darnkih dja birrimirndewern bindidjokkohmeng.
LUK 8:20 Wanjh nakudji bininj bimarneyimeng Jesus, yimeng, “Ngalbadjan ke dja nawu ngudda ngurridanginj kabirridi kuberrk, kabirridjare ngundinan.”
LUK 8:21 Wanjh kunu Jesus benmarneyimeng, “Bininj nawu kabirribekkan God nuye kunwok dja kabirriwokmarrkmang, wanjh ngaye ngayime bu bedda wanjh ngalbadjan ngardduk dja mak nawu ngaye ngarridanginj.”
LUK 8:22 Kaluk bu kunbarnangarrabuyika Jesus benmarneyimeng bininj nawu benhbukkabukkani, “Karridjowkke borledmikenh kore maninjmanu manlabbarlkimuk duninjh.” Wanjh birridjarrkbidbom kabbala, dja wanjh kunu birriballey.
LUK 8:23 Bu kumekbe birribalhrey wanjh Jesus nungka kodjkeyonginj. Kaluk wanjh kunmayorrkkimuk bebmeng bedberre kore kurrulabeh, dja kukku bongihbongimi kore kabbala bobahbobarlmi, dja birrikuyinngakmeng.
LUK 8:24 Wanjh bininj nuye birridjurlhmeng Jesus, dja birriyimeng, “Ngudda nawu kanbukkabukkan ngadberre, wanjh karrihngakme!” Wanjh nungka dolkkang, ngurdkeng kunmayorrk dja mak kukku manbu bobidbobidbuni, wanjh kunu ngurdmeng rowk, minj njale wohrokayi.
LUK 8:25 Dja nungka benmarneyimeng, “Baleh ngunmarnewam ngudberre bu yimankek kandiwoybukwoyi?” Wanjh birrikeleminj dja mak birrimayahmeng birrimarneyimerrinj, “Kaluk nangale nawu bininj nawu warridj kawokrayekwon kunmayorrk dja mak kukku, dja kabimarrkmang?”
LUK 8:26 Wanjh birridjalley kabbala birribebmeng kore bininj birrihni nawu birrikang kunred bolkngeyyoy Gergasa, kaluk borledmikenh kore Galilee.
LUK 8:27 Bu nungka Jesus balkoluy wanjh birrabkeng nakudji bininj kumekbe kubolkkimukbeh. Kaluk nungka namarnde nawern birrikarrmi, dja nahni bininj minj korroko djongburrimeninj njale, dja warridj minj korroko niwirrinj kore kunrurrk, dja djahdjalni kore kumidj midjmirnderri.
LUK 8:28 Bu nungka binang Jesus wanjh kunu kayhmeng dja mankang kore kumirrk nuye, dja wernkih duninjh kayhmeng, yimeng, “Njale ngudda yimwam kanhwarrewon Jesus, ngudda nawu Beywurd nuye God nawu Kawernhwohrnan Duninjh? Ngaye djawahdjawan, yuwn kanmarnbun ngadjakbekkan!”
LUK 8:29 Kuhni yimeng bu Jesus biwokrayekwong nawu namalngwarre bu kabebme kabibawon nawu bininj. Dja kunwernhkah bihmangi bulkkidj, dja kunu bininj birrihnahnani, birridukkani wirlmurrng kubid dja mak kurrenge, dja nungka djalbakkeyi rowk, dja nawu namekbe namalngwarre bihdjalmunkeweyi kore kunbolkbubuyika manbu bininjyak.
LUK 8:30 Wanjh Jesus bidjawam nawu namarnde, “Ngudda baleh yingeyyo?” Dja nungka yimeng, “Ngangeyyo Nawu Ngarriwernkenh.” Kunmekbe ngeyburrinj dja birriwern nawu namarnde birrimarnengimi kore nahni bininj.
LUK 8:31 Dja bedda nawu namarnde birriwernhdjawam birriyimeng, “Kab, yuwn kanwokrayekwon kanmunkewe ngadberre ngarrikolung kore kanjdji duninjh kore kabirridjakbekkan!”
LUK 8:32 Kaluk kumekbe birriwern duninjh bikkibikki birridalknguni kumekbe kore mandulum, dja nawu namarnde birriwernhdjawam birriyimeng, “Kab kanmunkewemen kore nanih nawu bikkibikki.” Wanjh Jesus bendjalbawong birribebmeng birriwam.
LUK 8:33 Wanjh kunu nawu namarnde nawern birribebmeng birribawong nawu bininj, dja bindimarnengimeng nawu bikkibikki, wanjh birriwern rowk birrirlobmerrinj birrimankarrinj kore kungarlkwarre, birringakmeng kukukku.
LUK 8:34 Bu bininj nawu birrinahnani bikkibikki birrinang bu baleh kurduyimerranj, wanjh birrikelerlobmeng, birrimulewam rowk bedberre nawu kumekbe kubolkkimuk birrihni, dja mak nawu birrihni kore kabbal kore manme birrihdudjengi birrihyoy.
LUK 8:35 Wanjh bininj birribebmeng kabirrinan baleh kurduyimerranj, wanjh birrimarnebebmeng Jesus, birringalkeng bininj nawu namarnde birribawong, dja nungka ni kore Jesus nuye kurrenge, kaluk djongbuyindi kunmadj dja warridj bengmakminj. Wanjh kunu birrikeleminj.
LUK 8:36 Dja nawu Jesus birrihdjarrkrey nawu birrinang rowk, bedda wanjh bindimarnemulewam bu baleh Jesus yimeng bu bimarnbom namekbe bininj nawu birrihkarrmi namarnde.
LUK 8:37 Wanjh kunu birrimirndewern rowk nawu birrihni kore kumekbe kubolkwarlah bedberre Gergasenes birridjawam Jesus kabenbawon bedberre dja kare, dja birridjalwernhkeleminj duninjh. Wanjh kunu Jesus bidbom kore kabbala karrurndengkenh.
LUK 8:38 Bininj nawu namarnde birribawong bihdjalwernhdjawani Jesus, yimeng, “Ngadjare ngarrdjarrkre.” Dja Jesus bimunkeweng, yimeng,
LUK 8:39 “Yirrurnde kured ke, dja yibenmarneyimen bu baleh kunwernhmak God ngunmarnekurduyimeng.” Wanjh nawu bininj wam benmarneyolyolmi bininj rowk nawu birrihni kore kumekbe kubolkkimuk, benmarneyolyolmi bu baleh kunwernhmak Jesus bimarnekurduyimeng.
LUK 8:40 Bu Jesus kumdurndi, wanjh nawu birrimirndewern bininj nawu birrihmadbuni wanjh birriwarnmakminj bu birrinang, dja birridabkeng.
LUK 8:41 Wanjh kumekbe bimarnebebmeng nakudji bininj nawu ngeyyoy Jairus, nawu wohrnani kore synagogue kunrurrk yiwarrudjkenh. Wanjh nungka mankang kore Jesus kurrenge nuye dja biwernhdjawam, djareni Jesus rawinj kore kunrurrk nuye,
LUK 8:42 dja nungka nuyeni ngalbeywurd ngalbu ngaldjalkudjini wurdyaw nuyeni, ngalbu mandjewk ngarreni darnkih twelve, wanjh ngalmekbe ngalyawk doweni kunkimuk, ngokko darnkih ngolekdadjmeninj. Bu Jesus kumekbe rengehrey, wanjh birrimirndewern birridjokkohmeng.
LUK 8:43 Wanjh ngalkudji daluk ngalbu kurlbahkurlbarey munguyh bu mandjewk nawern twelve, dja mak minj nangale karrmeninj kundulkarre bu bimarnbuyi.
LUK 8:44 Wanjh ngalmekbe daluk bimarnebebmeng kubodme nuye, wanjh djalwohkarrmeng nawu yiman kunyarl nawu welhwelmi kore manburrba nuye nawu Jesus djongbuhdjongbuyindi. Wanjh kunburrikudjiwi rerrih bimarneyakminj ngarre bu kurlbahkurlbarey.
LUK 8:45 Wanjh Jesus yimeng, “Nangale nanu nawu ngankarrmeng?” Wanjh bu birriwern birriyakwarrinj, Peter yimeng, “Ngudda nawu kanbukkabukkan ngadberre, birrimirndewern ngundidjokkohme, ngundingerrengerrehme.”
LUK 8:46 Dja Jesus yimeng, “Nakudji ngankarrmeng dja ngaburrbun bu kundulkarre nganmarnewam.”
LUK 8:47 Wanjh ngalbu daluk bu burrbom bu birrikurdunang, wanjh kunu ngaleng kumwam kukdeldelmi, dja mankang kumirrk nuye, wanjh ngalengman bimarneyimeng kore birrimirndewern bininj birribekkani, mulewarrinj bu njalekenh bikarrmeng, dja mak bu kundjalburrikudji rerrih bu bikarrmeng wanjh djalmakminj bu bimarnbom.
LUK 8:48 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Korlonj, ngudda kanwoybukwong, wanjh kunu ngaye marnbom. Bonj, yidjallay kunmodmikenh dorrengh.”
LUK 8:49 Bu nungka balwokdi, wanjh nakudji bininj kumbebmeng nawu ningihni kore Jairus nuye kunrurrk, wanjh nungka kumwam bimarneyimeng Jairus, “Ngalbu ngalbeywurd ke, wanjh bonj korroko doweng, wanjh yibawo, yuwn munguyh yidjurrkkan nahni nawu kanbukkabukkan.”
LUK 8:50 Dja Jesus bu kunmekbe bibekkang, wanjh nungka bimarneyimeng Jairus, “Yuwn yikele, dja kandjalwoybukwo, wanjh kunu ngamarnbun.”
LUK 8:51 Wanjh bu birribebmeng kore kunrurrk, nungka Jesus minj nangale nabuyika benngimowoyi, birridjalkudji birridjarrkngimeng wanjh Peter, John, James, dja mak kornkumo dja ngalbadjan ngarreni ngalbu ngalyawk.
LUK 8:52 Wanjh nawu kumekbe birrihni, bedda birriwern birrimarnenalkbuni dja mak birriberrekalkdorreni. Dja Jesus benmarneyimeng, “Yuwn ngurrinalkbun, dja ngalkka minj dowimeninj, dja kahdjalkeyo.”
LUK 8:53 Wanjh kunu birridjekmiwong, dja birriburrbom bu woybukkih doweng.
LUK 8:54 Dja nungka bibidkarrmeng, wanjh wernkih wokdanj, yimeng, “Ngardduk wurdyaw, wanjh yirrolkka!”
LUK 8:55 Wanjh kunmalng ngalengngarre bimarnedurndi, wanjh ngaleng dolkkang kundjalmekbe rerrih, dja nungka benmarneyimeng, “Ngurriwo manme ba kangun.”
LUK 8:56 Wanjh nawu ngalbadjan kornkumo benekangebarrhmeng, dja nungka benbenewokrayekwong, yimeng, “Yuwn nangale ngurrbenmarneyime bu kuhni kurduyimerranj.”
LUK 9:1 Kaluk Jesus benkimey nawu twelve bininj nuye, benmirndemornnameng, wanjh nungka bendulkarrewong dja benmarnbom kabirriwohrnan ba bu nawu namarnde rowk kabindimunkewe, dja kabindimarnbun bininj nawu kabirridowen kundjakbubuyika.
LUK 9:2 Dja mak nungka benmunkeweng bu kabirriyolyolme God nuye bu Kawohrnan rowk, dja kabindimarnbun nawu kabirridowe bininj.
LUK 9:3 Dja benmarnewokrayekwong, yimeng, “Yuwn njale ngurrikan bu ngurrirekenh, yuwn ngurrikan kundulk, mak baladji, yuwn mak ngurrilodkan buriddi, yuwn mak ngurrikukkan kunwardde, dja yuwn mak ngurrimadjkan bokenh nawu ngurridjongburren.
LUK 9:4 Dja bu ngurribebme kore kunred, wanjh bu ngurringalke nawu ngunyiyo, wanjh kunrurrk nuye ngurringimen, kumekbe kunrurrkkudji ngurridjalyuwn, kaluk ngurribolkbawon.
LUK 9:5 Dja bu ngurribolkmang kore bininj nawu kabirrihni kunmekbe kunred minj ngunkimang ngunyiyo, wanjh bu kunmekbe ngurribolkbawon, wanjh ngurridengeborrhborrdjerlmen ba kundjulng ngarre kunmekbe kunred ngundengebawon. Kunmekbe ngurrikurduyime ba ngurrbenmulewan bu kunwarre kabirridjalburrbun.”
LUK 9:6 Wanjh kunmekbe Jesus benmarneyimeng benmunkeweng, wanjh bedda birriwam kore kubolkyahwuyahwurdbubuyika, bedda bindibengdayhkeyi kunwok kunmak, dja mak bindimarnbuni nawu birrihni kumekbe kunred rowk.
LUK 9:7 Kaluk bu Herod nawu wohrnani, nungka wobekkang rowk bu baleh Jesus kurduhkurduyimi, dja nungka djalwernhkodjmayahmeng duninjh bu yikahwi bininj birriyimi John yawoyhmimbiminj kumidjbeh,
LUK 9:8 dja yikahwi birribuyika birriyimi Elijah benmarnebebmeng, dja mak birribuyika birriyimi bu nakudji prophet nawu korroko birriwokmulewani God wanjh yawoyhmimbiminj.
LUK 9:9 Wanjh Herod yimeng, “Adju, nawu John wanjh nungka ngakomdjobkeng, dja kaluk nangale nuk nahni nabuyika ngahwobekkan kuhni bu kunbubuyika kayime?” Wanjh nungka djareni binayi Jesus.
LUK 9:10 Bu nawu apostles birrimdurndi kore Jesus wanjh birrimarnemulewam bu baleh bedda birrihyimi. Wanjh nungka benkang bedman birrikudji, birriwam darnkih kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Bethsaida.
LUK 9:11 Kaluk bu birrimirndewern bininj nawu munguyh birrikadjuyi, wanjh birriburrbom bu Jesus kumekbe birriwam, wanjh bedda warridj kumekbe birrimunkekadjungi. Wanjh nungka warnmakminj bu bennang, dja benkimey, wanjh yolyolmeng bedberre bu God Kawohrnan rowkkenh, dja benmarnbom nawu birridoweni.
LUK 9:12 Kaluk bu dungkolungi, nawu twelve bininj nuye birriwam kore nungka birrimarneyimeng, “Yibenmunkewemen nawu birrimirndewern ba kabirrire kore darnkih kubolkyahwurdbubuyika, dja mak kabbal kore manme kabirrihdudjeng kabirrihyo, ba kabindingalke nawu kabindiyiyo dja mak kabindiwon manme, dja ngadkunu karrihni kondah kore minj nangale kayo.”
LUK 9:13 Dja nungka yimeng bedberre, “Ngudda wanjh ngurrbenwo manme kabirringun.” Dja bedda birriyimeng, “Ngad minj manwern ngarrikarrme, ngarridjallodkarrme kunbidkudji buriddi, dja mak djenj bokenh ngarrikarrme. Yiddok ngarrire wanjh ngarrimang manme bedberre nawu birrimirndewern?”
LUK 9:14 Dja nawu birrihni wanjh birrimirndewern duninjh, dja nawu bininj wanjh darnkih five thousand. Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Mah, ngurrbenmarneyimen kabirriyerrkan, kaluk ngurrbenbebbehmirndemornnamen fifty kore kumirndebubuyika rowk.”
LUK 9:15 Wanjh kunmekbe bindimarneyimeng dja birriyerrkang rowk.
LUK 9:16 Wanjh Jesus mey manbu five buriddi dja mak djenj bokenh, wanjh nungka bolknang kaddum biburlumeng kornkumo, bakkeng rowk, wanjh benwong nawu bininj nuye bu bindiwoni nawu birrimirndewern bininj.
LUK 9:17 Wanjh nawu birriwern rowk birringuneng dja birriworrkminj. Wanjh Jesus nuye bininj birrimoyhmey manwern mandawh manbu birribawong, kaluk twelve baskets birribarlkeng.
LUK 9:18 Kaluk bu Jesus dingihdi yiwarrudj nakudjihkudji, dja bininj nuye nawu benhbukkabukkani bedda warridj birridjarrkni. Wanjh nungka bendjawam, “Nawu bininj birrimirndewern ngaye yimankek kabirriyime nangale?”
LUK 9:19 Wanjh birriwokmey, “Ngudda yimankek kabirriyime John nawu benkukdjuhkeyi, nawu mak yikahwi kabirriyime yimankek ngudda Elijah, dja nawu birribadbuyika kabirriyime bu ngudda nakudji prophet nawu korroko birriwokmulewani God wanjh yawoyhmimbiminj.”
LUK 9:20 Wanjh Jesus yimeng, “Dja ngudda yimankek ngurriyime ngaye nangale?” Wanjh Peter biwokmey Jesus, yimeng, “Ngudda nawu Christ, nawu God nuye.”
LUK 9:21 Wanjh Jesus benwokrayekwong duninjh, “Yuwn nangale ngurrbenmarneyime bu kuhni ngaye Christkenh.”
LUK 9:22 Dja mak yimeng, “Kayingkihwokdjedjenyo bu ngaye nawu Bininj Duninjh, kaluk ngadjaldjakbekkan duninjh kore nawu dabborrabbolk, dja warridj nawu birrikihkimuk priest, dja nawu kabindibukkabukkan mankarre. Bu bedda ngandirohrokme rowk, ngandikukmunkewe yiman ngaye ngayeng rerrih, kaluk ngandibun ngarrowen. Dja kaluk bu kunbarnangarra danjbik God nganyawoyhdolkkayhwe kore ngayawoyhmimbimen.”
LUK 9:23 Wanjh Jesus benmarneyimeng bedda rowk, “Bu bininj kadjare nganmunkekadjung, wanjh namekbe nanu djalmarrkbaworrimen nawu nungan kadjare, dja bu malaywibubuyika rowk munguyh wanjh yiman rerrih dulkngorrka nuye kore yiman kakanjkurrmerren rerrih, dja ngaye nganmunkekadju.
LUK 9:24 Dja nawu kadjare nungan kanahnarren kakanjngehkerren, wanjh nanu kaluk kadjaldowen, dja nawu nungan kamarrkbaworren yiman kakanjkurrmerren ngayekah, wanjh nanu kaluk kangehkerren.
LUK 9:25 Dja njale kaluk kakarrme bininj nawu yiman yehyeng rowk kamang nawu kurorrekenh, dja bu nungan kadjalwarreworren kamunkewerren kubolkwarre?
LUK 9:26 Dja nawu kayemengalme ngayekenh, dja mak kunwokkenh ngardduk bu ngahwokdi, namekbe nanu kaluk ngaye nawu Bininj Duninjh ngayemanwali ngamarneyeme, bu ngaye ngamre kunmakmak dorrengh ngardduk, dja mak kunmakmak nuye Kornkumo ngardduk, dja mak bedberre kunmakmak nawu birrimakkaykenh angel.
LUK 9:27 Dja ngayime ngudberre woybukkih bu yikahwi nawu kondah karrihdi kaluk minj kabirribangmedowen kore kabirrinan werrk bu God Kawohrnan rowk.”
LUK 9:28 Bu kuhni Jesus benmarneyimeng wanjh kaluk bu darnkih kunkodjke eight, wanjh nungka Jesus warddebidbom karri yiwarrudj, dja mak benmey Peter, John, dja James, dja birridjarrkwam.
LUK 9:29 Kaluk bu Jesus dingihdi yiwarrudj wanjh kebbuyikaminj dja kunmadj nawu djongbuhdjongbuyindi wanjh madjbeleminj duninjh yiman kayime namarrkon kamwayhke.
LUK 9:30 Kaluk kumekbe benebokenh bininj benebebmeng, kaluk bedda wanjh Moses dja Elijah
LUK 9:31 Wanjh bedda benedjalbebmeng God nuye kunmakmak dorrengh, dja birriwokdi ngarre bu ngokko darnkih kamarnbuyindan kore Jesus kakurduyime bu karrowenkenh kore Jerusalem.
LUK 9:32 Kaluk Peter dja nawu birrihni wanjh birrimimdulmukminj duninjh, wanjh bu birrimimbayhmeng birrinang Jesus nuye kunmakmak bu kukbami, dja mak bindinang benemekbe bininj nawu Jesus birridjarrkdi.
LUK 9:33 Wanjh bu benemekbe bininj benebalhbawoni Jesus, wanjh Peter bimarneyimeng Jesus, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, wanjh kamak bu ngad karridi, wardi ngarridjurlebu danjbik, mandjurlekudji ngudda ke, dja mandjurlekudji Moses nuye, dja mak mandjurlekudji Elijah nuye.” Dja nungka minj burrbuyi bu baleh yimi bu wokdi.
LUK 9:34 Dja bu kuhni balhwokdi wanjh kunngol benmarnebebmeng, yiman rerrih benkukbarrkbom dja birrikeleminj bu birringolngimeng.
LUK 9:35 Wanjh birribekkang nakudji wokdanj kungolbeh yimeng, “Nanih wanjh Beywurd ngardduk, nawu ngaye ngadjarrngbom, nungka wanjh ngurribekka.”
LUK 9:36 Wanjh balwokdanj kaluk birrinang Jesus nadjalkudji dingihdi. Wanjh bedda birringurdmeng, minj nangale birribangmemarneyimeninj bu baleh bedman birrinang.
LUK 9:37 Wanjh malaywi bu birriwarddekoluy wanjh birrimirndewern duninjh birridabkeng Jesus.
LUK 9:38 Kaluk kunmekbe nakudji bininj nawu kumekbe birrimirnderri wanjh kayhmeng, yimeng, “Ngudda nawu kanbukkabukkan, djawahdjawan bu yinan ngardduk beywurd, dja nungka wanjh nadjalkudji duninjh wurdyaw ngardduk,
LUK 9:39 dja namalngwarre kabihmang dja kunu kadjalwohkayhme, wanjh namalngwarre kabimarnbun kakukbarlbarlme, kaluk kahnunjdjabun. Nahni namalngwarre kamdurndeng munguyh, dja wanjh kawernhwarrewon dja karrowen!
LUK 9:40 Dja ngaye ngabendjaldjawani bininj nawu ngudda ke yibenhbukkabukkan, ngadjareni bedda birribebkemeninj namekbe namalngwarre, dja wanjh birridulkarreyawarreni birribarabom.”
LUK 9:41 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda nawu bolkkime ngurrimimbi, nawu minj ngurriwoybukwon God, dja mak ngurridjaldjare kunwarre, kaluk baleh kayime karridjarrkni, dja baleh kayime madbun ngudberre bu yimankek ngurriwoybukwon?” Wanjh bimarneyimeng nawu kornkumo, “Mah. Yimka nawu beywurd ke kondah.”
LUK 9:42 Bu wurdyaw bu balhrey, namekbe namalngwarre biwohkukburriweng dja bimarnbom kukbarlbarlmeng. Wanjh Jesus birruy namekbe namarnde, wanjh bimarnbom wurdyaw, dja birrurndiweng kore kornkumo.
LUK 9:43a Wanjh birriwern rowk birrikangebarrhmeng bu birrinang God nuye kunmakkaykenh duninjh.
LUK 9:43b Dja bu birribalhmayahmi rowk nuye bu yehyeng nawu nungka kurduhkurduyimi, wanjh nungka benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng,
LUK 9:44 “Ngurriwernhbekka manih manu kunwok bu marneyime bolkkime, ngurridahkendo kukodjkulu, dja ngaye nawu Bininj Duninjh ngokko darnkih ngandikukweykan kore bininj.”
LUK 9:45 Wanjh kuhni bu Jesus benmarneyimeng, bedda minj birrimenmayi dja mak manu kunwok benmarnewarlkkayindi ba minj birriwernhburrkburrkbekkayi, dja mak birrikeleni bu birridjawayi kuhni kunwokkah wernhmulewayi.
LUK 9:46 Kaluk Jesus nuye benbukkabukkani, wanjh bedda birridangwerreni birridjawarreni bu nangale kore bedda kaluk kabenmarnekukdokme nawu birribuyika bedberre.
LUK 9:47 Wanjh bu nungan Jesus burrbom bedman bedberre bu birriburrbuhburrbuni kukange bedberre, wanjh nungka bimey nakudji wurdyaw, wanjh binameng kore nungka nuye kungurrird.
LUK 9:48 Wanjh benmarneyimeng, “Nangale nawu kabikimang nahni wurdyaw kore kunngey ngayekah, wanjh kunu ngaye ngankimang, dja nangale nawu ngaye ngankimang, wanjh kabikimang warridj nawu ngaye nganmunkeweng. Kaluk bininj nawu nadjalyahwurd dja nawu kamre yerre ngudberre, nungka wanjh namekbe nanu nawu ngunbalmarnekukdokme ngudberre.”
LUK 9:49 John wokdolkkang, yimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan ngadberre, ngad ngarrinang nakudji bininj nawu ngunhngeybuni dja benhbebkeyi namarnde, dja ngad ngarringurdkemeninj bu minj nungka dorrengh ngundidjarrkmunkekadjung.”
LUK 9:50 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yuwn ngurringurdke, dja bininj nawu minj ngunyiwirrihme bu ngurrihkurduyime, wanjh yiman rerrih nungka ngunbidyikarrme.”
LUK 9:51 Kaluk bu darnkih kumhrey nuye Jesus God kabiwayhke kabikan kaddum heaven, nungka Jesus njilngbekkarrinj bu kunmekbe djahdjalley kore Jerusalem.
LUK 9:52 Wanjh nungka benmunkeweng yikahwi bininj kabirriyingkihdokme nawu birrimarnekani kunwok. Bedda birriwam birribebmeng kore kubolkyahwurd, kaluk kunred bedberre bininj nawu Samariahbeh, kumekbe birribebmeng birriyingkihmarnebolkmarnbuyi.
LUK 9:53 Dja bininj nawu birrihni kumekbe kunred wanjh bedda minj birrikimayi Jesus, dja birriburrbom nungka Jesus njilngbekkarrinj rengehrey Jerusalem.
LUK 9:54 Wanjh James dja John nawu nuye Jesus benbenehbukkabukkani, bu bedda benenang kunmekbe birriyimeng, wanjh beneyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, ngudda yidjare ngad ngarrimarnekayhme kunak kamkolung kaddumbeh kabenkukkinje rowk?”
LUK 9:55 Dja Jesus balborledmeng benbeneduy.
LUK 9:56 Wanjh kunmekbe birribaldjalley kore kunredbuyika kubolkyahwurd.
LUK 9:57 Bu birribalhrey kore manbolh, kaluk nakudji bininj biwohmarneyimeng Jesus, “Ngaye munkekadjung ngudda bu baleh yarrkka yire.”
LUK 9:58 Dja Jesus bimarneyimeng, “Nawu dalkken kakarrme kudjorlok kore kayo, dja nawu mayhmayh kawelyi warridj red kakarrme red, dja ngaye nawu Bininj Duninjh minj ngabolkkarrme ngayeman ngardduk bu ngakodjkeyo.”
LUK 9:59 Dja Jesus bimarneyimeng nabuyika bininj, “Kanmunkekadju.” Dja nungka yimeng, “Nawu Yiwohrnan, kanmunkewemen werrk ba ngare ngakukdudjeng kornkumo ngardduk.”
LUK 9:60 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yibawo, dja nawu yiman bedman birridowerrinj rerrih, bedda wanjh bindikukdudjimen nawu bindimarnedoweng. Dja nguddanu, yidjallay, yibenbengdayhke bininj bu God Kawohrnan rowk.”
LUK 9:61 Kaluk bininj nabuyikawali yimeng, “Ngaye wanjh munkekadjung ngudda, ngudda nawu Yiwohrnan, dja kanmunkewemen werrk, ngabenwoknan nawu kured kabirrihni.”
LUK 9:62 Jesus bimarneyimeng, “Bininj nawu bidkurrmerrinj kore kundulk dedjdjingmey kabolkkarung mandjad, dja munguyh kahborledme kahbolknan rerre, wanjh nakka minj namak bu yimankek kahdurrkmirri kore God Kawohrnan rowk.”
LUK 10:1 Kaluk wanjh Jesus nawu Kawohrnan Rowk bendjarrngbom seventy bininj, wanjh benmunkeweng, birriyingkihdokmi nuye kore kuredbubuyika kaluk kubolkkihkimuk, dja mak kubolkbubuyika rowk kore nunganwali darnkih kabebme. Wanjh bu benmunkeweng bedman bokenh, dja mak bedman bokenh, birribebbehrey.
LUK 10:2 Dja benmarneyimeng, “Yiman manme manbu djolengminj wanjh manwern duninjh, dja nawu kabirrimoyhmang wanjh birrimirndeyahwurd. Wanjh ngurridjaldjawa nawu nuye kabbal bu kabenmunkewe birriwern kabirrimarnemoyhmang manmekbe manbu yiman mandjoleng manme.
LUK 10:3 Mah. Ngurriray. Dja kandibekka, marneyime ngudberre, ngaye munkewe ngudberre, yiman ngurrikukyime lamb nawu mayh kelebuk, ngurrire kore bininj birribang nawu yiman dalkken.
LUK 10:4 Yuwn ngurrikanahkan nawu kunwarddekenh ngurrikukdahkendong, dja yuwn mak ngurrikan baladji, dja yuwn ngurrikan nabuyika nawu ngurridengedjongburrenkenh. Dja mak yuwn nangale ngurriwohnarren birribuyika bu ngurrihre manbolh.
LUK 10:5 Bu yarrkka ngurringimen kunrurrk, ngurriyimen werrk, ‘Ngadjare God ngunwon ngudberre kunmodmikenh nuye!’
LUK 10:6 Dja bu kumekbe kani bininj nawu kadjare God nuye kunmodmikenh, wanjh kunu kunmodmikenh nawu ngurriyidjawan God wanjh kabiwon, dja bu bininj minj kadjare God nuye kunmodmikenh, wanjh kunu ngunmarnedurndeng ngudberre kunmodmikenh nawu ngurridjareni nuye.
LUK 10:7 Dja mak kore kunrurrkkudji ngurridjalnin ngurringun ngurribongun manbu bedda ngundiwon, dja nangale nawu kahdurrkmirri wanjh nanu kamak kabirrikarremulewan. Yuwn ngurriwohrewohre ngurriyo kunrurrkbubuyika.
LUK 10:8 Bu yarrkka ngurribebme kore kunred kubolkkimuk dja bu ngundikimang, wanjh ngurringun manbu ngundimarnekurrme.
LUK 10:9 Dja ngurrbenmarnbu nawu kumekbe kabirrihni nawu kabirridowen, dja ngurrbenmarneyime, ‘Wanjh ngokko darnkih kumwam bu God ngunmarnewohrnan ngudberre.’
LUK 10:10 Dja bu yarrkka ngurribebme kore kunred kubolkkimuk, kore bininj minj ngundikimang, wanjh kunu ngurribebmen kore manbolh kore kumekbe kunred dja ngurriyimen,
LUK 10:11 ‘Kundjulng konhda kuredbeh manbu kandengebelbmeng ngadberre, wanjh ngad ngarridengeborndurren ngarridjulngwe rowk, kunu bimulewan ngudberre bu kunwarre ngurrihdjalburrbun. Kunu bonj, wanjh kuhni ngurriburrbu, ngokko darnkih kumwam bu God Kawohrnan rowk.’”
LUK 10:12 Dja Jesus yimeng bedberre nawu benmunkeweyi, “Ngayime ngudberre, kaluk bu kamre God ngundjadme bininj, wanjh nawu kabirrihni kumekbe kunred, bedda wanjh wernkih kabirridjakbekkan, dja nawu birrihni kore kabolkngeyyo Sodom, bedda wanjh yiman walakkih kabirridjakbekkan.”
LUK 10:13 Dja mak Jesus yimeng, “Aba! Ngudda bininj nawu ngurrihni kabolkngeyyo Chorazin, dja ngudda mak nawu ngurrihni kabolkngeyyo Bethsaida, wanjh kunrayek duninjh kamyimerran ngudberre! Bu kunmekbekenh kunu ngudda wanjh ngurrinang bu ngaye ngakurduyimeng kundulkarre dorrengh. Dja bu bininj nawu birrihni kabenebolkngeyyo Tyre dja Sidon, bu kunmekbe yimankek ngakurduyimeninj bedberre, wanjh ngokko birribawoyi kunwarre birriborledmeninj kore God, dja birriniwirrinj kunmadj birridjongbuyindiwirrinj nawu kunyemekenh, dja warridj birribarurrimeninj kunyirrke dorrengh!
LUK 10:14 Kaluk bu kamre God ngundjadmekenh bininj rowk, wanjh ngudda nawu ngurrihni kore Chorazin dja Bethsaida, ngudda wernkih ngurridjakbekkan, dja bedda nawu birrihni kore Tyre dja Sidon, bedda wanjh yiman walakkih kabirridjakbekkan.”
LUK 10:15 “Dja ngudda nawu ngurrihni kore kabolkngeyyo Capernaum, yimankek ngudda ngurriyime God ngunkukenwon ngunkan heaven? Dja wanjh burrkyak, ngudda wanjh ngunkukburriwe ngudberre ngunyemikan ngurrire kanjdji duninjh kore kubolkwarre.”
LUK 10:16 Dja mak Jesus yimeng bedberre nawu benmunkeweyi, yimeng, “Bininj nawu ngunwokmarrkmang ngudberre, wanjh ngaye nganwokmarrkmang. Dja bininj nawu ngundjalwarnyak, wanjh ngaye warridj nganwarnyak. Dja ngaleng bininj nawu nganwarnyak ngaye, wanjh kunu kabidjalwarnyak nahni nawu ngaye nganmunkeweng.”
LUK 10:17 Kaluk bu nawu birrimekbe seventy bininj nawu Jesus benmunkeweng, kaluk bu birrihrey wanjh birrimdurndi, wanjh birrikuniwarnmakni, birriyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, bu ngudda ngundihngeybuni, wanjh namarnde warridj kandiwokmarrkmangi!”
LUK 10:18 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Namarnde Duninjh nawu mak kangeyyo Satan, nungka wanjh ngaye ngahnani bu mankang kaddumbeh yiman rerrih namarrkon bu kahmayhke.
LUK 10:19 Dja ngaye marnbom ngudberre ba ngurrikarrme kundulkarre ngardduk ba ngurrimelme nabang nayin dja mak marla, dja mak ngurriwe kundulkarre nuye nawu ngunwidnan ngudberre, dja minj njale kunwarre ngunmarneyime ngudberre ngurridjakbekkan.
LUK 10:20 Dja kunu bonj, yuwn bu kunmekbekenh ngurriwarnmakmen, bu nawu namalngwarre rowk ngundiwokmarrkmang. Dja ngaleng ngurridjalwarnmaknin bu ngurringeybimbuyindi kore Heaven.”
LUK 10:21 Wanjh kunmekbe rerrih Namalngmakkaykenh bikangemarnbom Jesus wernhkangemarrmarrminj, dja yimeng, “Ngabba, ngudda nawu Yiwohrnan rowk kore kaddum heaven dja mak kondah kurorre, ngaye burluburlume ngudda bu kuhni yibenmarnewarlkkang bedberre nawu kabirriwernhburrbun dja mak birrimayaliwern, dja yibenbukkabukkang bininj nawu yiman wurdyaw rerrih. Yoh Ngabba, dja kuhni wanjh yingan ke yinjilngni kore yidjareni.”
LUK 10:22 Dja mak kunih Jesus benmarneyimeng nawu seventy bininj, yimeng bedberre, “Yehyeng rowk wanjh Ngabbard nganwong, dja minj bininj kabirriburrbun bu nangale nawu Beywurd, nadjalkudji Kornkumo kabiburrbun bu nangale Beywurd, dja minj bininj kabirriburrbun bu nangale Kornkumo, nadjalkudji nawu Beywurd kabiburrbun bu nungka nangale, dja warridj bininj nawu Beywurd kadjare kabenbukkan, wanjh bedda warridj kabirriburrbun bu nungka nangale nawu Kornkumo.”
LUK 10:23 Wanjh Jesus benmarneborledmeng bedberre nawu bininj nuye nawu benhbukkabukkani bu bedman birrihni birridjalkudjihkudji, dja yimeng, “Dja ngayime ngudberre, bu birriwern nawu korroko birriwokmulewani God, dja mak king nawu korroko birriwohrnawohrnani, bedda wanjh birridjareni birrinayi nawu ngudda bolkkime ngurrihnan, dja minj bedda birrinayi. Dja warridj birridjareni birribekkayi nawu ngudda bolkkime ngurrihbekkan, dja minj bedda birribekkayi. Wanjh ngurrinjilngmak nguddanu nawu ngurrihnan.”
LUK 10:25 Kaluk nakudji bininj nawu wernhburrbuni mankarre, wanjh dolkkang bidjawam Jesus bimayalirohrokmeng, yimeng, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, kaluk baleh ngaye ngakurduyime ba kakarremarnbuyindan bu ngaye ngarrarrkid kore God munguyh munguyh?”
LUK 10:26 Jesus biwokmey, yimeng, “Kaluk njale kawokbimdi kore mankarre, kaluk baleh ngudda yibekkan kakarreyime?”
LUK 10:27 Wanjh namekbe bininj biwokmey yimeng, “Kuhni wanjh kawokbimdi, ‘Nawu God ke nawu Kawohrnan rowk, yimarnedjarenin kunkange dorrengh, kunnjilng dorrengh kunngudj dorrengh, dja kunmayali dorrengh.’ Dja mak kayime, ‘Yibenmarnedjarenin birribuyika bininj nawu ngurridarnhni, yibennahna dorrengh, yiman bu yingan yimarnedjaremerren yinahnarren dorrengh.’” [Deuteronomy 6:5; Leviticus 19:18]
LUK 10:28 Jesus bimarneyimeng, “Ngudda wanjh mandjad kanmarneyimeng, bu kunmekbe yikurduyime wanjh kunukka yirrarrkid.”
LUK 10:29 Dja namekbe bininj djareni Jesus bu kabiyime nungka kunmakkenh bidjawam, wanjh kunu biyawoyhdjawam, yimeng, “Dja kaluk nangale nawu ngudda yiyime birribuyika bininj nawu ngarridarnhni?”
LUK 10:30 Wanjh Jesus biwokmey, bimarneyolyolmeng yimeng, “Nakudji bininj rengehrey, kaluk Jerusalem bolkbawong dja rengehrey kore kunred Jericho, wanjh bu balhrey birrimarnebebmeng bininj nawu kabirrihdjirdmang kabirribun dorrengh. Bedda wanjh birrikukyerrkkeng, dja birribom birrikukmarladjwong, wanjh birribawong namekbe nawu birrikukmarladjwong duninjh, kuyindowimeninj.
LUK 10:31 Wanjh nakudji nawu priest kumhrey mungu manmekbe manbolh, dja bu nungka binang wanjh bibaldjalkukyurrhkeng djarrehkah.
LUK 10:32 Wanjh yiman kunmekbe rerrih yimeng nabuyika nawu Levi bikebmawahmeng. Wanjh bu nungka bebmeng kore namekbe bininj kukyoy, bu binang wanjh nunganwali bibaldjalkukyurrhkeng djarrehkah.
LUK 10:33 Dja kaluk nakudji bininj nawu nakang Samariabeh, nungka mak kumekbe djahdjalley, wanjh nungka bebmeng darnkih kore namekbe bininj kukyoy. Wanjh bu binang nungka bikongibom.
LUK 10:34 Wanjh darnhwam kore nungka yoy, dja bimokdjirridjbom kunkalkkid olive oil dja mak wine, dja bimokdukkang. Wanjh biwayhkeng bibarnnameng kore nungka nuye mayh donkey, bimornekani, dja bimkang kore kunrurrk kore bininj kabirriwohyo, dja kumekbe binahnani.
LUK 10:35 Kaluk bu malaywi, wanjh nungka bebkeng kunwardde nadjalkimukkenh, wanjh biwong nawu wohrnani kunmekbe kunrurrk, dja yimeng, ‘Yinahna nahni bininj, dja bu ngudda warridj yimarnekarremulewan njale, wanjh ngaye kaluk won bu ngamdurndeng.’”
LUK 10:36 Wanjh bu Jesus bimarneyolyolmeng rowk, wanjh bidjawam namekbe bininj nawu birohrokmeng, yimeng, “Nawu birridanjbik bininj ngabenmarneyolyolmeng nawu birrihrey, kaluk baleh nanu ngudda yiyime bimarneyimerranj yiman nabuyika nawu bimarnedarnhni bininj nawu birribom?”
LUK 10:37 Wanjh nungka biwokmey, yimeng, “Namekbe wanjh nawu bikongibom bibidyikarrmeng.” Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yiray wanjh, dja yiman kunmekbe rerrih yikurduyimen.”
LUK 10:38 Wanjh bu Jesus dorrengh birribalhrey wanjh birribebmeng kore kubolkyahwurd rurrkmirnderri, wanjh ngalkudji daluk ngalbu ngeyyoy Martha, ngaleng wanjh Jesus bikimey, nungka ngimeng kore ngalengngarre kunrurrk.
LUK 10:39 Wanjh ngalbu Martha benedanginj ngeyyoy Mary, ngaleng wanjh yerrkang ni kore kurrenge nuye Jesus nawu Kawohrnan Rowk, bihbekkani bu nungka wokdihwokdi.
LUK 10:40 Dja ngalbu Martha ngalengman kunwern durrkmirri bihbengwernwoni, wanjh Martha kunu wam kore Jesus bimarneyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan ngadberre, ngudda minj kankongibun bu ngaye nganedanginj nganbawong ngaye ngakudjihkudji ngahdurrkmirri? Yimarneyimen nganbidyikarrme.”
LUK 10:41 Dja Jesus nawu Kawohrnan Rowk biwokmey, yimeng, “Martha, Martha, ngudda kunwern yihburrbun ngunhbengwernwon wanjh yihnjilngdukkarren.
LUK 10:42 Yuwn bu kunwern yihburrbun, dja kundjalkudji yiburrbu nawu kunmak ke. Mary wanjh djarrngbom nawu kunwernhmak, dja minj nangale kabiyimang.”
LUK 11:1 Kaluk bu Jesus ni kore kubolkkudji, dingihdi yiwarrudj. Wanjh bu yakwong, kaluk nakudji nawu bininj nuye nawu benhbukkabukkani wanjh bimarneyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan ngadberre, baleh ngarriyime bu ngarridi yiwarrudj, kanbukkabukka ngadberre yiman John benbukkabukkani yiwarrudj nawu bininj nuye.”
LUK 11:2 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Bu ngurridi yiwarrudj wanjh ngurriyimen, ‘Ngabba, kab ngarriwarlahkenh rowk nawu ngundihngeybekkan, ngundimarnekelenin dja yuwn ngundihngeyborrkbun. Kab ngudda ke bu Yiwohrnan rowk kubolkwarlahkenh rowk kamarnbuyindan, kumray.
LUK 11:3 Kab bu kunbarnangarrabubuyika, ngudda kanwo ngadberre manme bu kunmekbe kunbarnangarrakenh.
LUK 11:4 Kab ngudda yibularrbu kunwarre ngadberre nawu ngarrihyimi. Dja ngadkunu ngarrihbularrbun kunwarre bedberre birribuyika bininj nawu kandihmarneyime. Dja yuwn kankan ngadberre kore Namarnde kandjurrkkan ngadberre.’”
LUK 11:5 Dja Jesus benmarneyimeng, “Yimankek bu nakudji nawu ngurrihmirnderri kabikarrme nawu benedabbolk, kaluk bu kabimarnebebme kumununburrk kabimarneyime, ‘Ngarrdabbolk, kanwo manlod danjbik buriddi, dja ngaye kaluk won ngudda.
LUK 11:6 Dja nakudji nabuyika nawu nganedabbolk kumdolkkang kubolkbuyikabeh djalwohbebmeng wanjh kare, dja minj njale ngakarrme ba ngawon.’”
LUK 11:7 Dja Jesus bendjawam, “Dja yiddok namekbe nawu kahni kururrk wanjh kabiwokmang nawu kabiloddjanwohme bu kayime, ‘Aba! Yuwn kanlorrke, dja ngokko ngarridangbalhmiyindi, dja wurdwurd ngardduk dja ngaye ngarrihdjarrkyo, wanjh kakarrewarre, minj ngarrolkkan mak won.’?”
LUK 11:8 Wanjh Jesus yimeng, “Ngayime ngudberre, madjamku namekbe minj karrolkkan kabiwon bu nungka benedabbolk, dja bu kebbabi kabihdjawan munguyh, wanjh kunmekbekenh kunu nungka karrolkkan kabiwon rowk nawu kadjare.
LUK 11:9 Dja ngayime ngudberre, ngurridjawa dja ngunwon ngudberre, ngurriyawa dja ngurringalke, ngurridongohdo dja karrangmarrhmire ngudberre.
LUK 11:10 Dja birriwern rowk nawu kabirridjawan wanjh kabirrimang, dja nawu kabirriyawan wanjh kabirringalke, dja nawu kabirridongohdong wanjh kabenmarnedangmarrhmire.
LUK 11:11 Dja ngudda nawu ngurrikokornkumo, kaluk bu beywurd ngundjawan djenj, wanjh minj yiwon nabang nayin,
LUK 11:12 dja bu ngundjawan wirlarrk, wanjh minj yiwon marla.
LUK 11:13 Dja wanjh ngudda nawu ngurriwarre bininj, bu ngurriburrbun ngurrbenwon wurdwurd ngudberre namakmak, wanjh nawu Kornkumo nawu kaddum kahni heaven, nungka wanjh kawernhburrbun kabenwon Namalngmakkaykenh bedberre nawu kabirridjawan.”
LUK 11:14 Kaluk rerrikah bu Jesus bibebkeyi namarnde nawu bimarnbuni bininj wokyakni. Dja bu namekbe namarnde bebmeng bibawong bininj, wanjh nahni bininj dedjingmey wokdi. Dja nawu birrimirndewern bininj birrimayahmeng.
LUK 11:15 Kaluk yikahwi birriyimeng, “Bu nungka kabenhbebke nawu namarnde wanjh Beelzebul kabirrulkarrewon, nawu nungan Beelzebul kabenmarnewohrnan nawu namarndemarnde.”
LUK 11:16 Dja mak birribuyika bininj birridjurrkkang birridjareni nungka benmarnekurduyimeninj kunbuyika heavenbeh bu benbukkayi ba mulewarrimeninj bu nungka Christ nawu God benberrebbom.
LUK 11:17 Dja nungka Jesus burrbuni bu bedda baleh bedman birrihburrbuni kanjdjiwi, wanjh kunu nungka benmarneyimeng, “Bu bininj nawu kabirrihni kubolkwarlah bedberre kabirridurren dja yiman kabirriyarlarrmerren, wanjh kunu kawarremen king bedberre dja nuye kunbolk. Dja karohrok kore bininj nawu kabirrihni kunredkudji kabirriyidnarren dja wanjh kabirriyarlarrmerren, wanjh bonj, bedberre namud kayakayakmen rowk.
LUK 11:18 Mah, wanjh djawan bu nawu Satan nuye namarndemarnde kore nungka kabenmarnewohrnan yiman rerrih kabirriyarlarrmerren, wanjh baleh kayime bu nungka yimankek kabenmarnewohrnan munguyh? Kuhni ngayime ngudberre bu ngudda ngurriyimeng, ngaye ngabenbebke namarnde bu nungka Beelzebul nganhdulkarrewon.
LUK 11:19 Dja kunbuyika djawan, bu kuhni yimankek ngabenbebke namarnde bu nungka Beelzebul nganhdulkarrewon, dja nangale kabenhdulkarrewon nawu ngudda ngudberre bininj nawu kabindihbebke namarnde? Kunmekbekenh kunu wanjh bedda ngundidjadme ngudberre.
LUK 11:20 Dja bu ngaye God nuye kunbid ngandulkarrewon ba ngabenbebke namarnde, wanjh kunu ngurriburrbun bu ngunmarnebebmeng ngudberre kore God Kawohrnan rowk.
LUK 11:21 Wanjh bu bininj nawu ngudjmak nawu kakarrme yehyeng kabenbunkenh dja kabenngurdkekenh, bu nungka karurrknahnan nungan nuye kunrurrk, wanjh yehyeng rowk nawu nuye wanjh kamak rowk, minj nangale kadjirdmang.
LUK 11:22 Dja kaluk bu nakudji nawu nawernhngudjmak kabimarnebebme, wanjh kabibun kabiyurrhke, nungka kakarrme. Wanjh kabikukyerrkke nawu yiman wirlmurrng nungka kukbarrkbuyindi, nawu nungka burrbuni yimankek kamakni, dja mak yehyeng nawu nungka mangihmangi bu benbuni birribuyika, wanjh namekbe nawu nawernhngudjmak kabiyimang rowk kabenwon nungka nuye bininj.”
LUK 11:23 Mak Jesus yimeng, “Dja bininj nawu minj nganbidyikarrme bu ngahdurrkmirri, namekbe wanjh yiman rerrih nganyiwirrihme. Dja nawu minj nganedjarrkmirndemornname ngardduk, namekbe wanjh kabenyarlarrke.”
LUK 11:24 Dja mak Jesus yimeng, “Bu namalngwarre kabebme kabibawon bininj, wanjh kahdjalle kore kukkuyak kabolkyawan kangudjngehmekenh, wanjh bu minj kabolkngalke, nungan kamarneyimerren, ‘Ngaye ngarrurndeng kore bininj nawu yiman kunred ngardduk nawu ngambebmengbeh.’
LUK 11:25 Dja bu kamre kabinan namekbe bininj yiman nawu kunrurrk, bu birribolkbirrhmeng birribolkmarnbom rerrih,
LUK 11:26 wanjh nungka kare kabenkimang seven nawu namalngwarrewarre nawu birriwernhwarre duninjh, dja kabirridjarrkngimen, kumekbe kabirrihni, wanjh kunu kunwernhwarre duninjh kabimarneyimerran namekbe bininj bu yerreyerre, dja bu kerrngehkenh wanjh walakkihni.”
LUK 11:27 Bu kuhni yimi Jesus, kaluk ngalkudji daluk kore kumekbe kumirnde wanjh kayhmeng bimarneyimeng, “Ngalnjilngmak ngalbu ngunmerlemkenhkani dja mak ngundjikkawoni.”
LUK 11:28 Dja nungka Jesus biwokmey yimeng, “Kunu bonj, dja kabirriwernhnjilngmak nawu kabirribekkan God nuye kunwok dja kabirriwokmarrkmang.”
LUK 11:29 Wanjh bu bininj birrimirndewernmerreni, Jesus dedjdjingmey yimeng, “Bininj nawu bolkkime kabirrimimbi wanjh kunwarre kabirridjalburrbun. Kaluk kabirridjare kunbuyika God kakurduyime bu kabenbukkan kabenmarnemulewan bu ngaye Christ nawu God benberrebbom. Dja bonj! Minj njale God kabenbukkan kabenmarnemulewan bedberre. Kabendjalbukkan nawu yiman Jonah benbukkang birribuyika bininj bu korroko.
LUK 11:30 Ngurriburrbun bu njale God bimarnekurduyimeng Jonah, ba bu benbukkang benmarnemulewam bininj nawu Ninevah birrihni, wanjh yiman kunmekbe rerrih kaluk ngaye nawu Bininj Duninjh, God wanjh nganmarnekurduyime ngaye ba bu kabenbukkan kabenmarnemulewan nawu bolkkime kabirrimimbi.
LUK 11:31 Dja kunbuyika mak ngaye marneyime. Daluk ngalbu queen wohrnani kore walem, kaluk ngaleng warridj kambebme bu God ngundjadme bininj rowk, dja yiman ngaleng kabenwarrewan nawu bolkkime kabirrimimbi, bu ngaleng korroko kumwam kumdolkkang djarrehbeh dja bimayalibekkang nawu Solomon. Dja ngayime ngudberre, bolkkime ngaye ngahdi dja ngayurrhke nawu Solomon.
LUK 11:32 Dja bininj mak nawu Ninevah birrihni, bedda warridj kabirribebme bu God ngundjadme bininj rowk, dja yiman kabenwarrwan nawu bolkkime kabirrimimbi. Kaluk bedda wanjh birribekkang Jonah benmarneyolyolmeng, wanjh birriwohbawong kunwarre bedberre dja birriborledmeng kore God. Dja ngayime ngudberre, bolkkime ngaye ngahdi dja ngayurrhke nawu Jonah.”
LUK 11:33 Dja mak Jesus yimeng, “Minj nangale nawu kawurlhke lamp kaluk kawolkkan, minj mak kabarrkbun djabbirlana. Burrkyak. Bininj nawu kawurlhke lamp wanjh kabarnname kaddum, ba bininj nawu kabirringimerren wanjh kabenmarnebolkwolkan.
LUK 11:34 Nawu kunmim ngudberre wanjh yiman lamp rerrih ngunkukwolkan baybaywi, dja bu yimimmak, wanjh yikukwolkayindi rowk, dja bu yimimwarre, wanjh yiman kunburrk ke kakakdi rowk.
LUK 11:35 Wanjh wardi yinahnarrimen, marndi nawu yimankek ngunkukwolkayi wanjh yiman kunkak rerrih.
LUK 11:36 Dja bu yikukwolkayindi rowk dja minj baleh ngudda yiman yiwohkukkakdi, wanjh kunu yikukwolkayindi rowk yiman rerrih bu lamp kahrung ngunmarnebolkwolkan.”
LUK 11:37 Bu Jesus yakwong bu wokdihwokdi bedberre, nakudji Pharisee wanjh bikimey kabenedjarrkngun. Wanjh Jesus ngimeng kururrk, yerrkang, neyhneykendi kangunkenh.
LUK 11:38 Wanjh namekbe nawu Pharisee mayahmeng bu binang Jesus minj biddjirridjburrimeninj werrk bu mankarre yoy bedberre.
LUK 11:39 Dja Jesus nawu Kawohrnan bimarneyimeng, “Ngudda nawu Pharisees ngudda ngurringalngbelewon kuberrkkah ngarre banikkin dja mak djabbirlana, dja nguddambu bu kanjdji kukange ngudberre wanjh ngurrikangebarlmiyindi bu ngurridjaldjarewernworren dja mak bu kunwarre ngurridjalkadjung.
LUK 11:40 Ngudda ngurrimayaliyak! Kab God nawu marnbom kuberrkkah, yiddok minj nungka marnbuyi kururrkkah warridj?
LUK 11:41 Dja ngurrbenkongibu nawu birrimarladj, ngurrbenwon kunkange dorrengh ngudberre, wanjh kunu marneyime ngudberre, yehyeng rowk wanjh kabelemen ngudberre, yiman bu mankarre kahyo.”
LUK 11:42 Mak Jesus yimeng, “Ngudda nawu Pharisees, kunrayek duninjh kambebme ngudberre kore ngurrikurduyime! Bu ngudda ngurrikarrme manbu manyahwuyahwurd duninjh manbu yiman kunworr manbu kangeyyo mint, dja mak manbu rue, dja mak herb mankukbubuyika rowk manbu kamanjmarnbun manme. Bu yiman ten ngurrikarrme wanjh mankudji ngurriwon God. Kamak. Dja med, ngaleng minj kunmak ngurrbenmarneyime birribuyika bininj, dja minj mak ngurrimarnedjare God! Kuhni ngurrikurduyimeninj, ngurrbenmarneyimeninj birribuyika kunmak dja ngurridjareniwirrinj God, dja minj mak ngurribawoyi nawu ngokko ngurrikurduyime bu ngurriwon God.
LUK 11:43 Yoh, ngayime kunrayek duninjh kambebme ngudberre bu ngudda ngurridjare ngurriyerrkan kore kuwernhbolkkuken kore synagogue, dja ngurridjare birriwern ngundidjawan kore bininj kurobbe, kore bininj kabirrire dja kabirribayahme.
LUK 11:44 Mak kunrayek duninjh kambebme ngudberre bu ngudda ngurrikukyime yiman kunmidj rerrih kore bininj kahkukyo, nawu minj nangale kanan, dja bininj kabirriwarribomidjmelme, dja minj kabirribolhburrbun.”
LUK 11:45 Wanjh kunu nakudji nawu birriwernhburrbuni mankarre bimarneyimeng Jesus, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, bu kuhni yihyime, wanjh ngad warridj kanyemikan.”
LUK 11:46 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda nawu ngurrihwernhburrbun mankarre, wanjh kunrayek duninjh kambebme ngudberre warridj bu ngudda yiman rerrih ngurrbenngorrkenwon bininj mandulmuk duninjh manbu kabirribarabun, dja ngudda minj kunkudji kunbid ngurriwohbidwayhme ba yimankek ngurrbenbidyikarrme.
LUK 11:47 Mak kunrayek duninjh kambebme ngudberre bu ngudda yiman ngurridulkname rerrih mandulkmak kaddumkah kore kabirrikukyo nawu prophets, dja nawu mawahmawah ngudberre bedda wanjh bindibom bindikukkurrmeng.
LUK 11:48 Kunu wanjh ngudda ngurrimulewarren bu ngurriburrbun bu nawu mawahmawah ngudberre bindibom, dja mak yiman ngurrbenmarnekodjduhmeng rerrih bu kuhni birrihyimi. Dja bedda wanjh bindibom, dja ngudda ngurrbenmarnedulkname mandulkmak kaddumkah kore kabirrihkukyo.
LUK 11:49 Wanjh kunmekbekenh kunu God nawu Nadjalmayalimak Duninjh yimeng, ‘Ngaye kaluk ngabenmarnemunkewe bininj nawu prophet dja mak nawu apostles. Yikahwi kabindibun, yikahwi kabindinjirrhmiwon.’
LUK 11:50 Kunmekbekenh kunu ngudda nawu bolkkime ngurrimimbi, ngudda God kaluk ngundarrkiddjadme ngudberre, kayime ngudda ngurrbenyikarremulewan kunkurlba bedberre rowk bininj nawu prophets, nawu yiman birridedjdjingmey bindibuni bu kerrngehkenh duninjh God bolkmarnbom dja munguyh bindibuni.
LUK 11:51 Yiman bu kerrngehkenh duninjh Abel bibom, dja mak birribuyika rowk, dja rerre duninjh wanjh Zechariah nawu birribom kore kubulkayh manbu temple altar dja kururrkdjamun duninjh. Yoh, ngayime ngudberre, bininj nawu bolkkime ngurrimimbi, God kaluk ngundjadme ngudberre bu kuhni yiman rerrih ngurrbenbom rowk bininj nawu prophets.
LUK 11:52 Kaluk kunrayek duninjh ngunmarnebebme ngudberre nawu ngurriwernhburrbun mankarre! Ngudda ngurrikang key nawu karrangmarrhmangkenh yiman kunrurrk rerrih ngarre bu bininj kabirriwernhburrkburrkbekkan God nuye kunwok. Ngudda minj ngurringimeninj ngudmandeleng, dja mak ngurrbendenghkeyi birribuyika nawu birridjareni birringimeninj.”
LUK 11:53 Bu Jesus balhbolkbawoni kumekbe, wanjh bininj nawu bindibukkani mankarre, dja mak nawu Pharisees, wanjh birridedjdjingmey birrinjirrhkeng dja birrihdjaldungi munguyh, dja birridjawahdjawani kunwernkah.
LUK 11:54 Birridjareni bu yimankek dukkarrimeninj bu kunwok nuye.
LUK 12:1 Bu kuhni birribalhyimi, wanjh bu birridjalmirndewernkenh duninjh bininj birrimirndemornnamerreni birridengemelhmelmerreni, wanjh nungka Jesus dedjdjingmey benmarneyimi werrk bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Pharisees wanjh kabirrihdjalkurrehkurren, kunu wanjh yiman manbu kanguklurlke buriddi. Ngurrinahnarrimen, wardi yuwn ngurriyimerran yiman bedda!
LUK 12:2 Dja yehyeng rowk nawu bolkkime kabarrkbuyindi, wanjh rerre kawerrhme kabirrinan, dja nawu bolkkime kawarlkkayindi, wanjh rerre bininj kabirriwohburrbun.
LUK 12:3 Kunu wanjh kunwok rowk nawu ngurriwokdi bu kukak, kaluk bininj kabirribekkan kore kabolkwolkayindi, dja nawu ngurringayawkme kore kururrk manbu ngudberrekih, kaluk kabirriyolyolme kore birriwern kabirribekkan.
LUK 12:4 Dja ngayime ngudberre nawu karridabbolk, yuwn ngurrbenkengeme nawu ngundibun ngundikukkurrme bu kunburrkwi karrowen, dja minj baleh mak kunbuyika ngundimarnekurduyime.
LUK 12:5 Dja ngaye yingkihbengdayhke ngudberre bu nangale ngurrikengeme. Ngurrikengemen nawu ngunbun werrk ngunkukkurrme, dja kawohrnan warridj bu ngunkukburriwe kore kubolkwarre hell. Yoh, wanjh ngayawoyhyime ngudberre, namekbe ngurrikengemen.
LUK 12:6 Dja ngurriburrbun bu bininj kaweykan five nawu mayhmayh nawu djornhdjorndok, wanjh kabirrikarremulewan kunyahwurd duninjh bu kunwardde, bulerri bokenh. Dja God minj kawohbengmidjdan nawohkudji nawu djornhdjorndok.
LUK 12:7 Kunu bonj, dja kunkodjmud warridj ngudberre God ngunkodjmudrohrokmeng rowk. Yuwn ngurrikele, ngudda ngunwernhmarnedjare ngudberre, dja mayhmayh nawern wanjh minj mak kamarnedjare yiman ngudberre.
LUK 12:8 Dja mak ngayime ngudberre, birriwern rowk nawu kabirrimulewarren kore bininj kabirriyime bu ngaye ngandiwoybukwon, bedda wanjh ngaye nawu Bininj Duninjh kaluk ngabenmulewan kore God nuye angels.
LUK 12:9 Dja nawu ngandimarneyakwarren kore bininj, bedda wanjh kaluk ngaye nawu Bininj Duninjh ngabenmarneyakwarren kore God nuye angels.
LUK 12:10 Dja bininj rowk nawu kunwohkudji kunwok kabirriwohyime ngandiyiwirrihme ngaye nawu Bininj Duninjh, bedda wanjh God kabenmarnebularrbun. Dja bininj nawu kunwok kunwarre kabirrimarneyime bu kabirriyiwirrihme nawu Namalngmakkaykenh, bedda wanjh God minj kabenmarnebularrbun.
LUK 12:11 Dja bu ngundidorrorrke ngudberre kore synagogue kunrurrk yiwarrudjkenh, kaluk kore kumirrk bedberre nawu ngundidjadme dja nawu kabirriwohrnawohrnan, wanjh yuwn ngurrinjilngwarre ngurriyingkihburrbun bu yimankek kaluk baleh ngurriyime bu ngurrbenmarnekandenamerren dja mak bu ngurrbenmarneyime.
LUK 12:12 Dja nungka nawu Namalngmakkaykenh, kaluk wanjh nungka ngundjalbukkan bu baleh ngurrbenmarneyime, kaluk kundjalmekbe rerrih bu kabolkyime bu ngurriwokdi bedberre wanjh ngunbukkan mandjad duninjh.”
LUK 12:13 Kaluk nakudji bininj nawu birrihmirnderri wanjh bidjawam Jesus, yimeng, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, yimarneyimen nawu ngaye nganedanginj kalarlmang yehyeng bu Ngabbard nganbeneyibawong, dja nganwon nawu ngardduk.”
LUK 12:14 Dja Jesus bimarneyimeng, “Nawu ngarrdabbolk, minj nangale ngankurrmeninj ba yimankek ngaye benbenemarnekarremarnbun bu ngalarlmang ngorrewoneng.”
LUK 12:15 Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nawu birrihmirnderri, “Wardi ngurriwernhnahnarrimen, yuwn bu njale ngurridjarewernworren. Dja minj kunu bininj kamimbi bu nadjalwern yehyeng kakarrme.”
LUK 12:16 Wanjh Jesus benmarneyolyolmeng parable manbu kunwarlkkayken kunwok, yimeng, “Kaluk nakudji bininj nawu nakukenni, nungka bu dudji manme kore kabbal nuye, wanjh mandjalwernkenh duninjh manme mangi.
LUK 12:17 Wanjh nungan kanjdjiwi burrbuhburrbuni marneyimerrinj, ‘Kaluk baleh ngayime, dja minj ngakarrme kunrurrkkimuk bu ngakarekurrme manme ngardduk?’
LUK 12:18 Wanjh kalukburrk marneyimerrinj, ‘A! Ngaburrbom, kuhni wanjh ngakurduyime, ngarurrkkudjkudjmang ngardduk, dja ngarurrkdundulubun kunrurrkkihkimuk, kumekbe wanjh ngakarekurrme manbu manme ngardduk, dja mak yehyeng nawu ngardduk.
LUK 12:19 Wanjh ngayeman ngamarneyimerren, kamak rowk ngakarekarrme nawern ngardduk. Kadjalyo bu mandjewk nawern, wanjh minj ngayawoyhdurrkmirri, ngadjalni, ngangun, ngabongun, dja nganjilngmarnburren bu munguyh.’
LUK 12:20 Dja God bimarneyimeng, ‘Yimayaliyak nguddanu, wanjh bolkkime kuninjkunu kumunun yirrowen. Nangale kaluk kamanamang ke yehyeng nawu yihkarekurrmi ke?’”
LUK 12:21 Wanjh Jesus burnbom bu yolyolmeng bedberre, yimeng, “Kuhni kunmekbe kayimerran nuye nawu nawern yehyeng kahkarekurrme yiman kahkukenworren, dja kore God kahnan minj njale kabimarnekareyo, minj nakuken kore God.”
LUK 12:22 Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Kunmekbekenh kunu ngayime ngudberre, yuwn bu ngurrinjilngwarremen nawu manme ngurrihmang bu yimankek ngundarrkidwon. Yuwn bu mak ngurrihnjilngwarremen bu ngurrihmang kunmadj nawu ngurridjongburrenkenh.
LUK 12:23 Dja bu ngurrimimbi wanjh yiman karrokme dja manme rerre karri, dja mak kunburrk yiman karrokme dja kunmadj rerre karri.
LUK 12:24 Dja ngurriburrbu mayhmayh nawu wakwak, bedda minj kabirrimimdudjeng, dja minj mak kabirridurrkmirri bu manme kabirridurndiwe, minj kabirrikarrme kunrurrk kore kabirrikarekurrme manme. Dja bedda minj kabirrimarrwe. God kabenwon manme. Dja ngudda wanjh God ngunwernhmarnedjare ngudberre, dja nawu mayhmayh wanjh nungka kadjalnahnan, dja minj kabenmarnedjare yiman ngudda.
LUK 12:25 Kaluk nangale nawu ngurrihni bu kanjilngwarre mak kaburrbun ba yimankek kamarnburren kunkuyeng bu kamimbi?
LUK 12:26 Wanjh bu minj ngurrikarrme kundulkarre bu yiman kunmekbe ngurrikurduyime, nawu yiman kunyahwurd, njalekah ngurrinjilngwarre ngurriburrbun yehyeng nawu kunbubuyika?
LUK 12:27 Ngurriburrbu warridj mannguymak manbu kurralkwaken. Minj karrurrkmirri, dja minj mak kamadjbibun, dja ngayime ngudberre, bu King Solomon warridj nawu namakmak duninjh karrmihkarrmi, dja wanjh manbu mannguy wanjh manwernhmakkaykenh, dja nungka bu djongbuhdjongburreni wanjh yiman walakkih medjmakkaykenhni.
LUK 12:28 Dja bu God kuhni kayime kamarnbun manmakkaykenh yiman kadjongbun rerrih mannguy manbu karri bolkkime kore kabbal, dja malaywi bininj kabirriburriwe karung kore kunak, wanjh ngudda ngunwernhnahnan ngudberre bininj, ngudda nawu walakkih ngurriwoybukwon.
LUK 12:29 Wanjh yuwn munguyh ngurridjaldjare dja ngurridjalyawan bu njale ngurringun dja mak njale ngurribongun, dja yuwn bu kuhni ngurrinjilngwarre.
LUK 12:30 Bininj nawu minj kabirriwoybukwon God nawu Kornkumo ngudberre, wanjh bedda munguyh maninjmanu kabirrirlobmerren bu kabirrihyawan, dja God ngudberre Kornkumo nawu ngudda ngudberre nungka wanjh kaburrbun bu manngale makka manbu ngurrimimbikenh ngudberre.
LUK 12:31 Yuwn bu maninjmanu ngurriyawan, dja kunihbu kunbuyika ngurrikurduyimen bu ngurriwernhyawa bu nungka God ngunmarnewohrnankenh, dja maninjmanu manbubuyika wanjh ngunwon warridj.
LUK 12:32 Dja yuwn ngurrikele ngudda nawu yiman mayh ngurrimirndeyahwurd, dja Kornkumo ngudberre djareminj bu ngunngimewong ngudberre bu ngurridjarrkwohrnan bu kamarnbuyindan bu nungka Kawohrnan rowk.
LUK 12:33 Mah, wanjh ngurrimadjweyka nawu yehyeng ngurrikarrme, dja kunwardde ngurrbenwo nawu birrimarladj. Dja ngurrimarnemarrimen yiman nawu kunwarddekenh ngurrikukdahkendong, nawu minj kakaremen. Ngayime namakmak dorrengh kore heaven ngurrima, nawu minj kawohyakmen dja nawu kadjirdmadjirdmang minj kumekbe karrarnhre, dja mak minj mayh kangun kayakwon.
LUK 12:34 Dja bu baleh namakmak ngudberre ngunmarneyo, wanjh kumekbe rerrih kaluk ngudman ngurribolkburrbun ngurridjare ngurrire.”
LUK 12:35 Mak Jesus yimeng bedberre, “Ngudda wanjh ngurriyingkihkukmarnburrimen ngurridurrkmirrikenh dja ngurriwurlhke ngudberre lamps,
LUK 12:36 dja ngurriyimerran yiman bininj nawu kabirrimadbun nawu kabenmarnewohrnan bu kamdurndeng, dja wam kore mulil bu bininj daluk kabenemarren. Kabirrimadbun ba bu kamre karurrkdong, wanjh kabirrimarnedangmarrhmang bu kundjalburrikudji rerrih.
LUK 12:37 Kabirrinjilngmak birrimekbe bininj nawu kabirrihmarnedurrkmirri nuye nawu kabenmarnewohrnan, bu nungka kabenngalke kabirridjalwohrnan bu kamdurndeng. Woybukkih ngayime ngudberre, nungka wanjh kadjongburren nawu karrurrkmirrikenh dja kabenmarneyime kabirriyerrkan kabirrineyhneykenhdi kabirringunkenh, dja nungka kamre kabenwon manme.
LUK 12:38 Dja bu nungka nawu kawohrnan kamdurndeng bu yiman kumununburrk, dja mak bu djarreh kamhbarrhbun, dja kabenngalke kabirridjalwohrnan nawu kabirrihmarnedurrkmirri, wanjh bedda kunu kaluk kabirrinjilngmak.
LUK 12:39 Dja kuhni ngurriburrbu, bu bininj nawu kakarrme kunrurrk, bu nungka kaburrbun bu baleh kayime kamre nawu kadjirdmang, wanjh nungka kawohrnan ba minj kabimarnerurrkngimen kadjirdmangkenh.
LUK 12:40 Wanjh ngudda ngurriyingkihkukmarnburrimen yiman ngurrimadbun rerrih, dja ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre bu ngudda ngurribekkarren ngurriyime bu minj ngambangmere.”
LUK 12:41 Wanjh Peter bidjawam Jesus, yimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, manih manbu parable manbu kunwarlkkaykenh kunwok, yiddok kanmarneyolyolmeng ngadman ngadberre ngarrikudjiwi, dja yiddok bedda dorrengh nawu birriwarlahken rowk?”
LUK 12:42 Wanjh Jesus nawu Kawohrnan Rowk yimeng, “Mah, dja ngurriburrbu. Bininj nawu kabenkarrme birriwern nawu kabirrimarnedurrkmirri nuye, wanjh bu kare waken, kabidjarrngbun nakudji nawu kabimarnedurrkmirri dja kabikurrme ba bu kabennahnan birribuyika, dja kabenwon manme dja kabenkukwon mandjad kore kabenmarnekarremulewan bu kunkodjkebuyikakenh. Kaluk nangale bininj nawu nawoybuk dja nadjalmak bu nawu kawohrnan rowk kabidjarrngbun kabikurrme?
LUK 12:43 Kaluk wanjh kanjilngmak namekbe nawu kunmekbe kakurduyime bu kabimarnedurrkmirri, bu nungan nawu kabenmarnewohrnan kamdurndeng kabingalke kunmekbe bu kundjalmak kahkurduyime.
LUK 12:44 Wanjh woybukkih ngayime ngudberre, kunu wanjh namekbe kabikurrme kanahnan yehyeng rowk nuye nawu kabenmarnewohrnan.
LUK 12:45 Dja kunbuyika ngurriburrbun, bu yimankek namekbe nawu kabimarnedurrkmirri bu nungan kanjdjiwi kamarneyimerren, ‘Nawu nganmarnewohrnan kunkuyeng kani, kunubewu yerrekah nuk kamdurndeng.’ Kunmekbe kamarneyimerren wanjh karredjdjingmang kabenwidjbihke birribuyika bininj dja daluk nawu kabirrihdurrkmirri, dja mak bu kawernhngun, kawernhbongun kunbang, dja wanjh kamayahme.
LUK 12:46 Wanjh nakimuk bininj nawu kabimarnewohrnan kamdurndeng nuye bu nungka minj kabiyingkihmadbun dja warridj minj kaburrbun bu kabolkyime. Kunu wanjh kabibun dja kabikukmunkewe kore kabirridjarrkdi nawu minj God kabirriwoybukwon bininj.
LUK 12:47 Dja namekbe nanu bininj nawu bihmarnedurrkmirri nawu burrbom bu njale djareni nawu kawohrnan nuye, dja minj biyingkihmarnebolkmarnbuyi, dja mak minj kurduyimeninj nawu nungka djareni, kaluk namekbe nanu kabiwidjbihke wernkih.
LUK 12:48 Dja bininj nawu minj burrbuyi bu njale djareni nawu kawohrnan nuye, bu nungka kurduyimeng nawu kawohrnan kawarnyak, wanjh nungka warridj kabiwidjbihke, dja djal walakkih, wanjh namekbe wakwani wanjh kunu yeledj kabiwidjbihke. Kaluk bininj nawu God kabiwon kunwern wanjh nakka kaluk God kabiyidjawan kunwern warridj. Dja bu God kabikurrme bininj kanahnan kunwern, wanjh kaluk nakka God kabiyidjawan kunwern duninjh.”
LUK 12:49 Dja mak Jesus yimeng, “Ngaye ngamwam bu ngaworrhme kunak kondah bu kurorre, dja wanjh ngadjare bu korroko ngaye ngaworrhmeninj dja karung!
LUK 12:50 Dja ngayembu ngamadbun bu yiman ngakukdjuhme rerrih bu ngakanjkurrmerren. Dja ngakangewarre duninjh bu ngamadbun kamarnbuyindan.
LUK 12:51 Yiddok ngurriyime bu yimankek ngamwam won ngudberre kunmodmikenh, ba kamak ngurrini kondah bu kurorre? Burrkyak, ngayime ngudberre, minj kunmodmikenh won ngudberre dja ngabenmarnbun bininj kabirriyarlarrmerren kabirribebbehre.
LUK 12:52 Kunmekbe wanjh kaluk kakurduyimerran bu yiman five nawu birrimud kabirridjarrkni, wanjh kabirriyarlarrmerren, bedman bokenh kabenere bebbehbeh, dja bedman danjbik.
LUK 12:53 Yiman kuhni mak kabirriyarlarrmerren, nawu kornkumo beywurd kabenebebbehre, ngalbadjan ngalyaw kabenebebbehre, dja ngalbinjmorne kabenebebbehre.”
LUK 12:54 Kuhni warridj Jesus benmarneyimeng nawu birrimirndewern, “Bu ngurrinan kangolmarnburren bu karrikad, wanjh kunmekbe rerrih ngurriyime ‘Mandjewk kamre,’ dja kunmekbe kakurduyimerran.
LUK 12:55 Dja bu ngurrinan kunmayorrk kamre bu walembeh, wanjh ngurriyime, ‘Kaluk karrungbangmen’, wanjh kunmekbe kakurduyimerran.
LUK 12:56 Ngudda wanjh ngurrihdjalkurren. Ngudda bu ngurrinan kunrorrekenh dja mak kunngolkenh, dja ngurriburrbun bu baleh kakurduyimerran. Kaluk njalekah yimankek minj ngurrinan bu God bolkkime kahkurduyime, dja mak minj ngurriburrbun bu baleh kakurduyimerran?”
LUK 12:57 Dja mak Jesus yimeng, “Njalekah minj ngudman ngurridjadmerren bu kunmak ngurrikurduyime?
LUK 12:58 Dja kuhni yina kayime, bu nawu ngunwelengname ngunedjarrkre kore bininj nawu ngundjadmekenh, wanjh bu ngunebalhre, yikebbabi yidjawan munguyh ba ngunewokmarnburren, ba marndi minj ngundorrorrke kore nawu ngunwernhdjadme, dja nunganwali ngunbidkenwon kore nawu ngunkukburriwe kore prison, dja nunganwali ngundangbalhme.
LUK 12:59 Ngayime ke, ngudda yidjaldangbalhmiyindi munguyh, minj yibangmebebme, dja yidjalwernhkarremulewan rowk werrk yirrurndiwe, kunukka wanjh yibebme.”
LUK 13:1 Wanjh kunmekbe rerrih bu Jesus benmarneyolyolmi, yikahwi birridjarrkni nawu bindimulewam bininj nawu birrikang Galilee, nawu Pilate benbom bu mayh birribuni birrikinjeyi God nuye bu birridi yiwarrudj dorrengh, wanjh kunkurlba bedberre Pilate kurlbarawong kore mayh kunkurlba.
LUK 13:2 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Bu kuhni kunwarre benmarnekurduyimerranj birrimekbe bininj nawu birrikang Galilee, yiddok kunu ngudda ngurriyime bu yimankek bedda bulkkidj birriyimi kunwarre, dja bindiyurrhkeng birribuyika nawu birriredbo kore kunwarre bedberre?
LUK 13:3 Djal burrkyak ngayime ngudberre! Dja bu ngudda minj ngurribawon kunwarre ngudberre bu ngurrihyime, dja ngurriborledme kore God, wanjh ngurriwern rowk warridj ngurridowen.
LUK 13:4 Dja mak ngurriburrbun nawu eighteen bininj nawu birridoweng bu rurrkmankarrinj benngerrehmeng manbu manrurrkkuyeng kore Siloam. Yiddok ngudda ngurriyime bu yimankek bedda bulkkidj birriyimi kunwarre, dja bindiyurrhkeng kore kunwarre nawu birribuyika rowk nawu birridjarrkni Jerusalem?
LUK 13:5 Djal burrkyak, ngayime ngudberre! Dja bu ngudda minj ngurribawon kunwarre ngudberre, ngurriborledme kore God, wanjh ngudda warridj ngurridowen, ngurriwern rowk.”
LUK 13:6 Wanjh Jesus benmarneyolyolmeng maninjmanu parable manbu kunwarlkkaykenh kunwok, yimeng, “Kaluk nakudji bininj dulkdudji manbu yiman manmanawarn, kore dulkmirnderri mandulkbubuyika manbu kakarrme manme. Wanjh kaluk namekbe bininj nawu nuye kabbal kumwam yawam manme kore manmekbe yiman manmanawarn, dja minj ngalkemeninj.
LUK 13:7 Wanjh bimarneyimeng nawu dulknahnani, ‘Kanbekka, marneyime, bu mandjewk danjbik ngaye ngamhrey ngahyawani manme kore maninjmanu yiman manmanawarn, dja minj ngangalkemeninj. Wanjh yirrulkdjobkemen, dja wardi kabolkmang rowk mandulkmak bu djalburudjang.’
LUK 13:8 Wanjh bininj nawu dulknahnani yimeng, ‘Ngudda nawu yiwohrnan, yidjalbawo bu kuninjkunu mandjewk warridj, ba ngawernhbolkkarung, dja mak ngakurrmekurrme mayh nuye kurdduk.
LUK 13:9 Dja bu kaluk rerrih manme karrangen bu mandjewkbuyika, kunu kamak, dja bu burrkyak, wanjh kanmarneyime ngarrulkdjobke.’”
LUK 13:10 Kaluk bu kunbarnangarra manbu Sabbath, Jesus benbukkabukkani kore manrurrkkudji synagogue manbu kunrurrk yiwarrudjkenh.
LUK 13:11 Kaluk kunmekbe ni daluk ngalbu doweni, namalngwarre bikarrmi bu mandjewk eighteen, wanjh bodmemurrngbarlini duninjh, dja minj baleh yimeninj bu yimankek dangimeninj mandjad.
LUK 13:12 Wanjh Jesus bu binang bikayhmeng bu kumwam kore kumirrk bedberre, dja bimarneyimeng, “Ngudda ngalbu daluk, ngunngehkeng kore nawu ngunhbongkarrmi yihdoweni.”
LUK 13:13 Wanjh Jesus bidkurrmerrinj kore ngaleng wanjh kundjalburrikudjiwi rerrih bodmemurrngyirriyonginj, dja kamak rowk danginj dja biburlumi God.
LUK 13:14 Dja bininj nawu rurrknahnani kore synagogue, nungka yiddungi bu Jesus bimarnbom kore Sabbath kunbarnangarra seventh, wanjh benmarnerayekwong nawu birrimirnderri, yimeng, “Bu six kunbarnangarra kakarreyo ngurridurrkmirrin, wanjh kunmekbewi kunbarnangarra ngurrimray kabenmarnbun bininj, dja yuwn kabenmarnbun bu kunbarnangarra seventh manbu Sabbath.”
LUK 13:15 Wanjh Jesus nawu Kawohrnan Rowk biwokmey, yimeng, “Ngudda ngurrihdjalkurren, dja bu Sabbath kunbarnangarra yarrkka, ngudda rowk wanjh ngurriyerrkke mayh ngudberre nawu bulikki dja mak donkey, ngurriyerrkke kore kabongdi, dja ngurrikan ba kukku kabongun.
LUK 13:16 Dja ngalinjngalu daluk ngalbu ngaleng dorrengh Abraham Mawah djarrkkadberre, dja Satan nawu Namarnde Duninjh yiman bibongkarrmi rerrih bu kunkuyeng eighteen mandjewk, yiddok minj ngurriyime bu kadjalmak bu ngayerrkkeng kore bongdihbongdi kore kunbarnangarra Sabbath?”
LUK 13:17 Bu kunmekbe yimeng wanjh birriwern rowk nawu birriwidnani Jesus wanjh benyemikang, dja nawu birrimirndewern bininj birriwarnmakni rowk bu kunwern kunmakmak Jesus kurduhkurduyimi.
LUK 13:18 Wanjh mak Jesus yimeng, “Kaluk njale yiman karohrok bu kamarnbuyindan bu God Kawohrnan rowk? Kaluk njale ngayolyolme ba bu ngurriburrbun?
LUK 13:19 Wanjh bu kamarnbuyindan bu God Kawohrnan rowk wanjh yiman karohrok rerrih manmimyahwurd duninjh kangeyyo mustard, manbu bininj mimmey mimburriweng kore kabbal nuye, wanjh manmekbe manmim djordminj, yimerranj kundulk dja nawu mayhmayh birriredmarnbuni kore manyenhyende.”
LUK 13:20 Dja Jesus yawoyhyimeng, “Kaluk njale ngayolyolme nawu yiman kamulewan bu kamarnbuyindan bu God Kawohrnan rowk?
LUK 13:21 Wanjh yiman karohrok rerrih mannguklurlmikenh manbu daluk mey dja mankimuk kandidjdjawa rawong, dja bawong, kaluk nguklurlkeng rowk.”
LUK 13:22 Jesus djahdjalley kore Jerusalem, dja bu kumekbe rey, wanjh rengehrey kore kubolkkihkimuk dja mak kubolkyahwuyahwurd dja benhbukkabukkani warridj.
LUK 13:23 Kaluk nakudji bininj bimarneyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, yiddok nawu God kabenngehke wanjh djal birrimirndeyahwurd bininj?” Wanjh Jesus benmarneyimeng,
LUK 13:24 “Ngurriwernhrohrokmen ba ngurringimen kore kururrkdangmayedjokkoh, dja ngayime ngudberre, birrimirndewern kabirribolkyawan ba kabirringimen, dja minj baleh kabirribolkngalke bu kabirringimen.
LUK 13:25 Dja bu bininj nawu nuye kunrurrk bu karrolkkan karrangbalhme, wanjh ngudda ngurridedjdjingmang ngurridi kuberrkkah ngurrirurrkdongohdong, wanjh ngurriyime, ‘Ngudda nawu Yiwohrnan ngadberre, kanmarnedangmarrhma ngadberre!’ Wanjh nungka ngunwokmang ngudberre, kayime, ‘Ngawakwan bu balehbeh ngudda ngurrimdolkkang.’
LUK 13:26 Kunu wanjh ngurridedjdjingmang ngurriyime, ‘Aba! Ngad karridjarrknguni dja karridjarrkbonguni, dja warridj ngudda kanbukkabukkani kore kunbolk ngadberre.’
LUK 13:27 Dja nungka kayime ngudberre, ‘Ngayime ngudberre, ngaye minj ngaburrbun bu balehbeh ngurrimdolkkang. Wanjh kandibawo ngudda rowk nawu ngurridurrkmirri kunwarrekenh.’
LUK 13:28 Kumekbe wanjh ngurrinalkbun dja mak ngurriyidmebayerren bu ngurrbennan Abraham, Isaac, Jacob, dja prophets rowk kore kabirridjarrkni kore God Kawohrnan rowk, dja nguddabu kuberrkkah ngurridi bu ngunkukburriwe.
LUK 13:29 Dja bininj birriwern kabirrimdolkkarren kore koyekbeh, karrikadbeh, kakbibeh dja mak walembeh, bu kabirrimre kabirringun mulil manmakmak kore God Kawohrnan rowk.
LUK 13:30 Dja kandibekka, marneyime ngudberre, yikahwi nawu bolkkime rerre kabirrihni wanjh kaluk bedda yiman kabirridokme, dja yikahwi nawu bolkkime kabirrihdokme wanjh kaluk bedda yiman rerre kabirrini.”
LUK 13:31 Wanjh kundjalmekbe rerrih bu Jesus yakwong bu benhmarneyimi, wanjh yikahwi Pharisees birrimwam dja birrimarneyimeng Jesus, “Wardi konhda yibolkbawo, dja yidjallay, dja King Herod kadjare ngunbun yirrowen.”
LUK 13:32 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngurriray kandiwokmulewa namekbe king nawu yiman dalkken rerrih nawu kawernhkurren, wanjh ngurriyimen, bu ngaye ngayime nuye, ‘Kanbekka, marneyime, bolkkime dja mak malaywi ngaye wanjh ngabenbebke ngabenmunkewe nawu namarnde nawern, dja mak bininj ngabenmarnbun, dja bu malaywibuyika wanjh ngayakwon kore ngadjare ngakurduyime.
LUK 13:33 Kunu bonj, dja ngadjalle bu bolkkime, dja malaywi dja mak malaywibuyika, dja wanjh kakarrewarre bu yimankek bininj nawu prophet bu kabirribun kubolkbuyika, dja kubolkkudji Jerusalem kabirribun.’”
LUK 13:34 Wanjh kunu Jesus yiman rerrih benmarneyimeng bedberre nawu Jerusalem birrihni, yimeng, “Ngudda nawu ngurrihni Jerusalem, nawu ngurrbenbun ngurrbenkukkurrme prophet, dja ngurrbendong kunwardde ngurrbenkukkurrme bininj nawu God kabenmunkewe ngudberre. Kunwernhkah wanjh ngaye ngadjareni bulkkidj mirndemornnameninj ngudberre, yiman bu mayhmayh ngalbadjan kabenmirndemornname yaw ngalengngarre kabenngimowon kanjdji medjek kabenbarrkbun. Dja ngudda minj ngurridjareniwirrinj.
LUK 13:35 Kandibekka, marneyime ngudberre, God wanjh yiman ngunbawong ngudberre bu ngudman yimankek ngurrinahnarren nungka yak, dja balwam ngunbawon. Dja mak ngayime ngudberre, ngudda minj kandiyawoyhnan dja med, kaluk kandinan bu ngurriyime, ‘Karriburlumen nungka nawu kamre nawu Kawohrnan Rowk bimmunkeweng.’” [Psalm 118:26]
LUK 14:1 Kaluk kunkudjihkenh bu kunbarnangarra Sabbath, Jesus wam kangun kore kunrurrk nuye nakudji nawu nangeykimuk Pharisee. Wanjh bedda nawu kumekbe birrihni birriwernhnani kore njale Jesus kurduyimeninj.
LUK 14:2 Kaluk kumekbe ni, kore kumirrk nuye, nakudji bininj nawu kundjak karrmi kuklukuklurlmeng.
LUK 14:3 Wanjh Jesus wokdanj yimeng bedberre nawu Pharisees dja bininj nawu bindibukkabukkani mankarre, wanjh yimeng bedberre, “Baleh mankarre kakarreyime Sabbath ngarre? Yiddok kunmak bu karrimarnbun bininj bu kunbarnangarra Sabbath, dja nuk burrkyak?”
LUK 14:4 Dja bedda wanjh birriwokyakni, minj baleh birriyimeninj. Wanjh Jesus bimey namekbe nawu doweni dja bimarnbom, wanjh bimunkeweng.
LUK 14:5 Dja benmarneyimeng nawu birrihni, “Ngudda yimankek bu kunbarnangarra Sabbath dja beywurd ngudberre kawohmankan, dja mak bulikki kamankan kore kungad, wanjh minj nuk kunburrikudji rerrih ngurriwayhke bu Sabbath?”
LUK 14:6 Dja bedda minj baleh birriyimeninj birriwokmayi, birriwokyawarrinj.
LUK 14:7 Wanjh bu Jesus bennang nawu namekbe nawu wohrnani benyingkihkayhmeng kabirringun, bu Jesus bennang bu birrihbolkdjarrngbuni kubolkkuken, wanjh nungka benmarneyolyolmeng, yimeng bedberre,
LUK 14:8 “Yarrkka bu bininj ngunyingkihkayhme yimre mulil ngurringun bu bininj daluk kabenemarren, wanjh yuwn yiyerrkan kore kuwernhbolkkuken, wardi bininj nawu nawernhkuken nungka warridj kunubewu biyingkihkayhmeng.
LUK 14:9 Dja nawu ngunbenekayhmeng ngorrewoneng, kaluk kamre ngunmarneyime, ‘Ngudda yibolkwo nanih nawu bininj.’ Wanjh kunu ngudda yiyemidolkkan yire yiyerrkan bu yiman rerre duninjh.
LUK 14:10 Dja kuhni yina kayime bu bininj ngunyingkihkayhme yimre ngurringun, wanjh yiray yiyerrkan kore yiman rerre duninjh, ba bu nungka nawu ngunkayhmeng bu kamre wanjh ngunmarneyime, ‘Ngarrdabbolk, yiray kunukka kubolkkuken.’ Wanjh kunu ngunkukenwon kore kumirrk bedberre nawu ngurridjarrkni ngurridjarrkngun.
LUK 14:11 Kaluk birriwern rowk nawu kabirrikukenworren, wanjh God kabenmarladjwon, dja nawu kabirrimarladjworren, God kabenkukenwon.”
LUK 14:12 Wanjh mak Jesus yimeng nuye bininj nawu bikayhmeng kabirringun, yimeng, “Bu ngudda yimarnbun mulil bu barnangarra dja mak kukak, yuwn yibenkayhme nawu ngurridabbolk, ngurridanginj, ngurrimud, dja mak nawu birrikuken nawu ngundidarnhmarneni. Wardi bedmanwali ngundikayhme, wanjh kunu yiman rerrih ngundikarremulewan.
LUK 14:13 Dja bu yimarnbun mulil, yibenkayhmen nawu birrimarladj, dja nawu birribirl, birriburriwarre, dja birrimimbunje, wanjh bedda minj baleh kabirriyime bu yiman ngundikarremulewan, wanjh kunu yinjilngmak, God ngunkarremulewan kore kabolkyime bu bininj nawu birrimak kabirridolkkan kumidjbeh.”
LUK 14:15 Wanjh bu kunmekbe bekkang nakudji nawu birridjarrknguni, wanjh bimarneyimeng Jesus, yimeng, “Kabirriwernhnjilngmak bininj nawu kabirringun manme manbu mulil kore God Kawohrnan rowk.”
LUK 14:16 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Kunkudjihkenh bininj marnbuhmarnbuni mulil mankimukkenh, wanjh benyingkihkayhmeng birriwern kaluk kabirrimre kabirringun.
LUK 14:17 Dja bu kumwam ngarre mulil birringuyi, wanjh nungka bimunkeweng bininj nuye nawu bihmarnedurrkmirri, benmarneyimi nawu benyingkihkayhmeng, ‘Ngurrimray, dja ngokko mulil marnbuyindanj ngurringun.’
LUK 14:18 Dja bedda kunkudjiwi birriwokwoni nawu benkimangi, birriyimi bu njalekenh minj kabirrimre. Nawu werrk bimarnebebmeng, yimeng, ‘Ngaye ngakarremulewam bu ngabolkmey kabbal, dja ngadjalle ngabolknan, wanjh kunu yimarneyimen, bonj kanbawon bu minj ngamre.’
LUK 14:19 Dja nabuyika yimeng, ‘Ngaye ngabayahmeng ten bulikki nawu bokenhbokenh kabenedororrke kundulk kabolkkarungkenh, wanjh ngare ngabenrohrokme, wanjh kunu yimarneyimen, bonj dja kanbawon bu minj ngamre.’
LUK 14:20 Dja nabuyika yimeng, ‘Ngaye nganemarrinj daluk, wanjh kunu kakarrewarre, minj ngamre.’
LUK 14:21 Wanjh namekbe nawu bihmarnedurrkmirri kumwam kore nawu bimarnewohrnani, dja kunmekbe rowk bimarnemulewam. Wanjh namekbe nawu marnbom mulil, wanjh yidduy, dja bimarneyimeng nawu bihmarnedurrkmirri, ‘Yiray werrkwerrk kore manbolh manbu mankihkimuk dja mak manyahwuyahwurd kore kondanjkunu kubolkkimuk, dja yibenmang binihbininj nawu birrimarladj, birribirl, birrimimbunje, dja mak nawu birriburriwarre, dja yibenngimowon kondah.’
LUK 14:22 Wanjh kaluk bu bedda benmey, wanjh namekbe nawu bihmarnedurrkmirri yimeng, ‘Ngudda nawu kanmarnewohrnan, ngabenkimey rowk bu ngudda kanmarneyimeng, wanjh minj birribolkmayi rowk.’
LUK 14:23 Wanjh nawu wohrnani bimarneyimeng nawu bihmarnedurrkmirri, ‘Yiray, yibolkbawon kubolkkimuk, dja yibenmarneyime bininj nawu kabirrini djarreh kore manbolhbubuyika, dja mak kurralk kore kabirridjurlewan, yibenwokrayekwon birrimray, ba kabirringimen kabirribarlme kore kunrurrk ngardduk.
LUK 14:24 Dja ngayime ngudberre, birrimekbe nawu ngabenyingkihkayhmeng wanjh minj bedda kabirrimanjbekkan manbu manme kore mulil ngardduk.’”
LUK 14:25 Wanjh birrimirndewern duninjh birridjarrkrey Jesus, wanjh nungka borledmeng bedberre dja benmarneyimeng,
LUK 14:26 “Bininj nawu kamre kore ngaye, wanjh yiman benwidna rerrih nawu nungan nuye kornkumo, ngalbadjan, ngalbininjkobeng, wurdwurd, dja mak nawu birridangerrinj nuye, dja mak nungan naweleng yiman kanjwidnarrimen, dja ngaye werrk nganmarnedjarenin. Dja bu minj kunmekbe kakurduyime, wanjh minj kayimerran bininj ngardduk nawu ngabukkabukkan, dja kakarrewarre.
LUK 14:27 Kaluk bininj nawu minj karrulkngorrkan nungan nuye kundulk cross, kore yiman kakanjkurrmerren rerrih, dja mak minj ngaye nganmunkekadjung, wanjh namekbe nanu minj kayimerran bininj ngardduk nawu ngabukkabukkan, dja kakarrewarre.
LUK 14:28 Dja bu yimankek nakudji nawu ngurrihmirnderri kadjare karurrkname manrurrkkuyeng kabolknankenh djarreh, wanjh ngurriburrbun bu namekbe bininj kayerrkan werrk karohrokme bu baleh kayime kakarremulewan, ba kanan bu kakukkarrme rowk karurrknamekenh karurrkyakwon rowk.
LUK 14:29 Wardi bu minj kayingkihrohrokme, wanjh bu kaname manbu kanjdji karurrkrayekwon wanjh kayawarren, minj kayakwon bu karurrkname, wanjh birriwern rowk nawu kabirrinan, bedda wanjh kabirridedjdjingmang kabirridjekmiwon,
LUK 14:30 kabirriyime, ‘Nanih nawu bininj dedjdjingmey bu rurrknameninj dja yawarrinj, minj yakwoyi.’
LUK 14:31 Dja mak king nawu kabenmarnewohrnan bininj, bu yimankek kare kabirrabke nabuyika king nawu kabenmarnewohrnan birrimirndebuyika bininj nawu kabirrimre kabindibunkenh. Wanjh ngurriburrbun bu namekbe king kayerrkan werrk, kadjawarren kabekkarren bu yimankek nungka nuye bininj nawu ten thousand, kabirrikarrme kundulkarre kabindibun nabuyika king nuye nawu twenty thousand bininj, nawu kabirrimre kabindibunkenh.
LUK 14:32 Dja bu kabekkarren kakarrewarre, wanjh namekbe king kabenmunkewe yikahwi nawu nuye bininj, kabirridabke nabuyika king bu nungka djarreh kamhdi, dja birrikebbabi kabirridjawan nungka kakarremarnbun ba minj kabirriburren, dja kabirrini kamak rowk.
LUK 14:33 Wanjh kadjalrohrok, bu nangale bininj kadjare ngaye nganmunkekadjung, wanjh bawo yehyeng rowk nuye bu kakarrme. Dja bu burrkyak, wanjh nungka minj kayimerran bininj ngardduk nawu ngabukkabukkan, dja kakarrewarre.”
LUK 14:34 “Dja ngurriburrbun bu djirla wanjh kamak, dja bu kamanjyakmen, baleh kaluk yimankek kayawoyhmanjmarnburren?
LUK 14:35 Dja kunu wanjh warreminj, minj bininj kabirrikurrme kore kunkulk kabolkmarnbunkenh, dja minj mak kabirrirawon mayh kurdduk manbu kabolkmarnbun. Bonj wanjh warreminj, kabirridjalburriwe. Bu ngurrikarrme kunkanem ngurribekkankenh, wanjh kandibekka.”
LUK 15:1 Kunkudjihkenh birriwern bininj birrimyikang Jesus dja birrimirnderri kore nungka bu kabirribekkan benhmarneyolyolmi. Bedda yiman birriwarre bininj, dja nawu tax kunwardde birrimangi.
LUK 15:2 Kunmekbekenh kunu kaluk nawu Pharisee dja mak bininj nawu bindibukkabukkani mankarre, bedda wanjh birriwokkihnjurlunjurlukmi, birriyimeng, “Nahni bininj kabenhkimang birriwarre bininj, dja mak kabirridjarrkngun.”
LUK 15:3 Wanjh kunu Jesus benmarneyolyolmeng manih parable manbu kunwarlkkayken kunwok, yimeng,
LUK 15:4 “Ngudda nawu ngurrihmirnderri, yimankek bu nakudji ngudberre kakarrme namirndewern mayh kangeyyo sheep, dja bu nakudji mayh kakukbengwabun. Yiddok minj nahni bininj kabenmirndebawon nawu birriwern 99 sheep kore kabirridalkngun, dja nungka kare kayawan nadjalkudji mayh nawu kukbengwabom? Yoh. Woybukkih. Kadjalyawan munguyh dja kalukburrk kangalke.
LUK 15:5 Kaluk bu kangalke, wanjh kakuniwarnmakmen, dja kangorrmang kukarlang nuye.
LUK 15:6 Dja kangorrkan kuredwi. Wanjh bu kabebme kured, kabenkayhme nawu nuye birridabbolk dja nawu kabirriredbo bu kabirrimmornnamerren dja wanjh kakuniyime, ‘Karridjarrkwarnmaknin, dja ngangalkeng sheep ngardduk nawu kukbengwabom.’”
LUK 15:7 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Wanjh yiman kunmekbe rerrih ngayime ngudberre, God nawu heaven kahni dja kumekbe rowk kahkarrme, wanjh kabirriwarnmakmen duninjh bu nakudji nawu nawarre bininj kabawon nuye kunwarre, dja kaborledme kore God. Dja nawu birribuyika birridjalmak nawu yiman ninety nine bininj, nawu yimankek ngokkokenh birrimak, nanu wanjh bonj.”
LUK 15:8 Wanjh Jesus yawoyhyolyolmeng, yimeng, “Dja mak bu daluk yimankek kakarrme ten kunwardde nawu namakmak silver, dja kawarrhke nakudji. Yiddok minj nuk kawurlhke kamang lamp bu kakan dja kawernhyawan, kabolkbirrhme, kadjalyawan, kadjalyawan, kalukburrk kangalke?
LUK 15:9 Bu kangalke, wanjh kabenkayhme nawu birridabbolk dja nawu birriredbo, kakuniyime, ‘Karridjarrkwarnmaknin, dja ngangalkeng kunwardde ngardduk nawu ngawarrhkeng.’”
LUK 15:10 Wanjh Jesus yimeng, “Wanjh yiman kunmekbe rerrih, ngayime ngudberre, God nuye angels wanjh kabirriwarnmakmen bu nakudji nawu nawarre kabawon nuye kunwarre dja kakarreborledme kore God.”
LUK 15:11 Mak Jesus yawoyhyolyolmeng, yimeng, “Nakudji bininj ni nawu benbenekarrmi bebeywurd bokenh.
LUK 15:12 Wanjh nawu nawalawalak bimarneyimeng kornkumo, ‘Ngabba, yilarlma rowk nawu yehyeng yihkarrme ngarrewoneng, dja kanwo rowk nawu ngayeman ngardduk.’ Wanjh kornkumo berrewoneng larlmey rowk nawu karrmihkarrmi, benbenebebbehwong.
LUK 15:13 Wanjh yonginj nawu nawalawalak, wanjh mey yehyeng rowk nawu nuye, dja dolkkang wam djarreh kore birridjenbubuyika bininj, wanjh kumekbe djalkukwarrehwarrewong duninjh kunwardde nuye bu kundjarekenh kurduyimi.
LUK 15:14 Kaluk bu kunwardde nuye yakminj rowk, wanjh djewkwarrewong duninjh kumekbe kunred kore nungka ni, dja wanjh manme yakminj. Wanjh namekbe bininj kaluk dedjdjingmey yawahyawarreni.
LUK 15:15 Wanjh kunu nungka wam kore nakudji bininj nawu nakang kumekbe kunred bibelbmeng bu bimarnedurrkmirri, dja nungka bimunkeweng kore kabbal nuye, bu manme kabenwon bik nuye.
LUK 15:16 Kaluk namekbe bininj wurrmangi djareni nguyi worrkmeninj manme manwerrk manbu bik birrihnguni, dja minj nangale bininj birriwoyi njale bu nguyi.”
LUK 15:17 “Wanjh kalukburrk bengdayhmeng burrbohburrbom, marneyimerrinj, ‘Nawu Ngabbard kabenhkarrme bininj birrimirndewern kabirrihmarnedurrkmirri, minj kabirrimarrwedowen, manwern manme kabirrihkarrme, minj nuk kabirringun kabirriyakwon, dja manwern duninjh, dja ngaye konhda ngokko darnkih ngarrowen kunmarrwe.
LUK 15:18 Wanjh ngarrolkkan ngare kore Ngabbard, ngamarneyime, “Ngabba, ngaye kunwarre ngayimeng nuye God, dja mak ngudda warridj ngayimeng ke kunwarre,
LUK 15:19 ngaye wanjh bonj ngawarreminj, minj ngamak bu ngudda kanmarneyime beywurd ke, dja kanmarnbu yiman nawu ngundihmarnedurrkmirri.” ’ ”
LUK 15:20 “Wanjh bu kunmekbe marneyimerrinj, namekbe bininj wanjh dolkkang balhdurndengi kore kornkumo nuye. Dja bu djarreh kumhrey kumhbebmi kured, kornkumo nuye bolknahbolknani dja binang kamhre, wanjh bikongibom, rlobmeng, birrabkeng bimey, berlwakbom biwanjbimey dja bibunjhmey.
LUK 15:21 Wanjh nawu beywurd bimarneyimeng kornkumo, ‘Ngabba, ngaye kunwarre ngayimeng nuye God, dja mak ngudda warridj ngayimeng ke kunwarre. Ngaye wanjh bonj, ngawarreminj, minj ngamak bu ngudda kanmarneyime beywurd ke.’
LUK 15:22 Dja nawu kornkumo benmarneyimeng bininj nawu birrihmarnedurrkmirri, ‘Werrkwerrk ngurrimka manburrba namak duninjh ngurridjongbu, dja kunbidkenh ngurrinamen, dja kundengekenh ngurridengedjongbu.
LUK 15:23 Dja ngurriray ngurrimang nawu djurddudjurdduh bulikki yaw, ngurribu wanjh karringun mulil manbu karrinjilngmarnburren.
LUK 15:24 Kaluk nahni nawu beywurd ngardduk yiman doweng rerrih dja bolkkime darrkidbebmeng, nungka kukbengwabom dja bolkkime kumngalmeng!’ Wanjh birridedjdjingmey bu birrihnjilngmarnburreni.
LUK 15:25 Kaluk nawu nabeywurd nabuyika nawu nawernwarre wanjh djaldurrkmihdurrkmirri kore kabbal, kaluk bu kumhdurndengi, kumhbebmi darnkih kured, bekkang kabirrihwayini kabirrihborrkke.
LUK 15:26 Wanjh bikayhmeng nakudji nawu bihmarnedurrkmirri kornkumo, bidjawam, ‘Njale konhda kabirrihmang?’
LUK 15:27 Wanjh bimarneyimeng, ‘Nawu ngudda ngunedanginj kumdurndi, wanjh kornkumo ke bom djurddudjurdduh bulikki yaw, bu nungka kumdurndi kamak rowk.’
LUK 15:28 Wanjh nawu nawernwarre wanjh yidduy, birrahmeng minj mak balngimeninj. Wanjh kornkumo kumbebmeng bimarneyolyolmeng, bimarrkdjawam yimankek bikangeborledkemeninj.
LUK 15:29 Dja namekbe nawu nawernwarre yimeng, ‘Yina, ngaye ngarrurrkmirranj ke mandjewk dja mandjewk, munguyh ngarrurrkmirri ke, dja ngaye minj wokwemeninj bu ngudda kanhwokrayekwoni. Dja minj ngudda kunkudjihkenh kanwoyi mayh nawu goat yaw bu ngabuyi ngadberre nawu ngarridabbolk ngarrinjilngmarnburrimeninj.
LUK 15:30 Dja nahni nawu beywurd ke warrehwarrewong kunwardde ke, benhwoni daluk nawu kabirrikukweykaweykarren, wanjh bu kumdurndi djurddudjurdduh bulikki yaw yimarnebom.’
LUK 15:31 Wanjh kornkumo bimarneyimeng, ‘Korlonj, ngudda munguyh ngarrhdjarrkni, dja yehyeng rowk nawu ngaye ngakarrme nanu wanjh ngudda ke rowk.
LUK 15:32 Dja kuhni kundjalmak bu ngarrinjilngmarnburreni dja ngarriwarnmaknin duninjh, dja nahni nawu ngunedanginj wanjh yiman doweng rerrih, dja darrkidbebmeng, nungka kukbengwabom dja kumngalmeng.’”
LUK 16:1 Mak Jesus benmarneyolyolmeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Nakudji bininj ni nawu nakukenni, dja nungka bikarrmi nakudji nawu bimarnedurrkmirri, bihmarnenahnani nuye yehyeng. Wanjh yikahwi bininj birrimarneyimeng nawu nakukenni, birriyimeng, ‘Bininj nawu ngunhmarnedurrkmirri, nakka wanjh kahkukwarrehwarrewon ngudda ke nawu yihkarrme.’
LUK 16:2 Wanjh namekbe nawu nakukenni bikayhmeng nawu bihmarnedurrkmirri, dja bimarneyimeng, ‘Njale kuhni ngahbekkan bu ngundihmulewan? Kanbukka rowk kore yihbimbuni bu kunwardde yihrohrokmi ngardduk, dja bonj yiburnbom, minj mak kanmarnedurrkmirri.’
LUK 16:3 Wanjh nahni bininj burrbuni dja marneyimerrinj, ‘Kaluk baleh bolkkime ngakurduyime bu nungka nawu nganmarnewohrnan wanjh nganyirrurrkmang, dja minj ngayawoyhmarnedurrkmirri? Ngaye minj ngangudjmak bu yimankek ngarrurrkmirri bu ngabolkkarung, dja mak kunyemi bu yimankek ngani ngabenkukyidjanwohme kunwardde.
LUK 16:4 A! Ngaburrbom bu baleh ngakurduyime, ba bininj kaluk ngandikimang ngandinahnan kururrk bedberre bu ngabawon kore ngarrurrkmirri kondah.’
LUK 16:5 Kuhni bu burrbuhburrbuni wanjh benkayhmeng rowk nawu birrikarrmi djurra bu birrikarremulewayikenh nawu nakukenni. Wanjh benbebbehkayhmeng, dja nakudji nawu bebmeng werrk nungka bimarneyimeng, ‘Ngudda kaluk baleh kayime kabimdi yikarremulewan nawu ngaye nganmarnewohrnan?’
LUK 16:6 Wanjh nungka yimeng, ‘Kaluk ngakarremulewan one hundred djabbirlana kunkalkkid manbu olive oil.’ Wanjh nungka yimeng, ‘Yima nanih djurra ke dja yiyerrka yibimbu werrkwerrk bu fifty yidjalkarremulewan.’
LUK 16:7 Dja mak nabuyikawali bimarneyimeng, ‘Dja ngudda kaluk baleh kayime kabimdi yikarremulewan?’ Wanjh yimeng, ‘Ngaye ngakarremulewan one thousand baladji manmim manbu kangeyyo wheat.’ Wanjh bimarneyimeng, ‘Yima nawu djurra ke, dja yibimbu eight hundred yidjalkarremulewan.’
LUK 16:8 Wanjh nawu nakuken wohburrbom kore nawu bihmarnedurrkmirri kurduyimi, dja wanjh biburlumeng namekbe bininj nawu bihmarnedurrkmirri nawu minj nawoybuk. Wanjh biburlumeng bu nungka yingkihkarremarnbom nungan nuye. Kaluk bininj nawu kabirrihburrbun kurorrekenh, bedda wanjh kabirriwernhburrbun bu kabirriyingkihkarremarnbun bedman bedberre kore bedda bedberre bininj. Dja bininj nawu kabirrihburrbun kore God kabenmarnewolkan, bedda wanjh walakkih kabirriburrbun kabirriyingkihkarremarnbun bedman bedberre kore bedda bedberre bininj.”
LUK 16:9 Wanjh Jesus yawoyhyimeng, “Dja ngaye ngayime ngudberre, bu ngurrikukkarrme nawern, wanjh ngurrbenmarnbun bininj nawu kurorrebeh ba ngurridabbolkmen. Kaluk bu money ngudberre kakukyakmen, wanjh ngurrire kore ngundikimang dja ngurriyo munguyh.
LUK 16:10 Dja bininj nawu nawoybuk nawu kanahnan mandjad nawu kunyahwurd duninjh, nungka mak nawoybuk bu mandjad kanahnan kunkimuk. Dja bininj nawu minj nawoybuk nawu minj mandjad kanahnan nawu kunyahwurd duninjh, nakka minj mak nawoybuk dja minj mandjad kanahnan nawu kunwern.
LUK 16:11 Dja wanjh ngudda bu minj ngurriwoybukniwirrinj bu minj mandjad ngurrinahnayi kunwardde nawu kondah kurorrebeh, kaluk nangale yimankek ngunwoybukwon mak ngunkurrme ngudberre bu ngurrinahnan nawu nadjalmakmak duninjh?
LUK 16:12 Dja bu ngudda minj ngurriwoybukniwirrinj bu minj mandjad ngurrinahnayi nawu minj ngudberrekih, kaluk nangale yimankek ngunwon ngudberre nawu ngudman ngudberrekih?”
LUK 16:13 “Bininj nawu kabimarnedurrkmirri nakudji, wanjh minj mak kabimarnedurrkmirri nabuyika, wanjh kakarrewarre, minj bokenh kabenemarnewohrnan kabenbenemarnedurrkmirri, kunu wardi kaluk kabiwidnan nakudji dja nawu nabuyika kabimarnedjare. Dja kunbuyika wardi kaluk kabingulkngun nakudji dja nabuyika wanjh kabinjirrhmiwon. Dja wanjh kadjalkarrewarre bu yimankek ngurrimarnedurrkmirri God bu Kawohrnan ngudberre, dja mak kunwardde ngurrimarnedurrkmirri bu yiman ngunmarnedokme ngudberre.”
LUK 16:14 Wanjh Pharisee nawu birridjareni money, bedda wanjh birribekkani rowk bu kuhni Jesus yolyolmeng, wanjh kunu birriwokdjekmiwong dja birrimarnekewkmeng.
LUK 16:15 Dja Jesus benmarneyimeng, “Ngudda wanjh ngurrimarnburren yimankek ngurrimak kore bininj ngundihnan. Dja God nungka ngunkangenan ngunkangeburrbun ngudberre. Dja njale kore bininj kabirrinan dja kabirriburlume, wanjh bu God kahnan, nungka kadjalwidnan duninjh.”
LUK 16:16 Mak Jesus yimeng, “Manbu kabimdi kore mankarre dja mak nawu birribimbuni prophet nawu birriwokmulewani God, makka rowk birriwokmarrkmayi bu minj John bangmebebmeninj. Dja bu John bebmeng yolyolmi, wanjh kumwam bu ngaye ngabenbengdayhke bininj kunwok kunmak bu God Kawohrnan rowk. Dja birriwern rowk kabirriwernhrohrokme yiman rerrih kabirrirurrkbakke, ba yimankek kabirringimen kore God Kawohrnan rowk.
LUK 16:17 Dja bu yimankek kaddum dja mak kunrorre kabolkyakmen rowk, kunu yiman kakelk, dja bu yimankek kabularrbuyindangen manwohkudji manbu kabimbuyindi kore mankarre, kunu minj kakarremak.
LUK 16:18 Dja bininj nawu kabikukmunkewe daluk nuye ngalbu kabenehni, dja kabimang ngalbuyika, namekbe wanjh kabakke God nuye mankarre bu bininj dalukkenh. Dja mak bininj nawu kabimang daluk ngalbu nabuyika bininj benehni bikukmunkeweng, wanjh namekbe nanu nawu kabimang wanjh kabakke God nuye mankarre bu bininj dalukkenh.”
LUK 16:19 Mak Jesus benmarneyolyolmeng, yimeng, “Nakudji bininj ni nawu nakukenni, nawu djongbuhdjongbuyindi medjmakkaykenh duninjh, dja djahdjalnguni munguyh manme manwern manmakmak, dja djalnjilngmahnjilngmarnburreni.
LUK 16:20 Dja kumekbe yoy kore kururrkdangmaye nuye kuberrkkah, bininj namarladj nawu birribuyika birrikurrmeng kumekbe. Nungka ngeyyoy Lazarus, dja nungka mokwernni duninjh.
LUK 16:21 Wanjh nungka Lazarus wurrmangi djareni nguyi worrkmeninj manbu mankalawawerrk warrawarrhmi kore nakuken nuye ngunihnguni. Dja warridj duruk birrimhrey birrihmokbelenghmi nuye.
LUK 16:22 Wanjh kalukburrk doweng namekbe nawu namarladj, dja bu kunmalng nuye wanjh angel birrimey birrimalngkang birrimalngkurrmeng kore Abraham kungurrird nuye. Mak nunganwali baddoweng rerre nawu nakukenni, wanjh birrikukdudji.
LUK 16:23 Wanjh kunmalng nuye wam kore kubolkwarre Hades, kumekbe djahdjalmalngkayhmi malngwahmalngwarredongi munguyh. Dja kumekbebeh kunmalng nuye balwohnang Abraham djarreh kumhmalngni, dja Lazarus benehdjarrkni.
LUK 16:24 Wanjh bikayhmeng, yimeng, ‘Mawah Abraham! Kankongibu, yimmunkewemen Lazarus, ba kamre kabidkebdjuhme kore kukku ba ngandjennjurlke, dja ngayenu kondahnu ngahwernhdjakbekkan duninjh kore maninjmanu kunak manbirluwoldjen.’
LUK 16:25 Dja Abraham yimeng, ‘Ngudda nawu Mawah ngardduk, yiburrbu bu ngudda yihni kurorre ngudda wanjh yihmangi nawern namakmak ke, dja nawu Lazarus mangihmangi wanjh nawarreni. Nungka wanjh bolkkime kondanjkunu kani kumak kore kabikangemarnmarnbun munguyh, wanjh ngudda yihdjakbekkan dja yibadwarredoy.
LUK 16:26 Kunu bonj, dja kuhni warridj marneyime, kore ngad dja ngudda manbarrarnkimukken kahyo, ba bu nangale kore ngadbeh kabalmahmirran kabalre kore ngudda, minj ngunbalyikan, minj kadjowkke, kadjalkarrewarre, dja minj mak nangale nawu kumekbebeh kamdjowkke kore ngad kanyikan.’
LUK 16:27 Wanjh namekbe nawu nakukenni welengyimeng, ‘Ngaye munguyh djalkebdjarrkme Mawah, bu yimunkewe Lazarus kore ngaye ngabbard nuye kunrurrk, kabenwernhbengdung nawu ngaye ngarridangerrinj nawu five narahrangem, dja marndi bedda warridj kabirrimre kondanjkunu kore kunmalng kahwarredong.’
LUK 16:29 Kaluk Abraham bibalmarneyimeng, ‘Bedda kabirrihkarrme djurra nawu God kunwok nuye, dja mak Moses dja prophet birribimbom, wanjh kunmekbe kunwok birribalbekka!’
LUK 16:30 Wanjh namekbe nakukenni yimeng, ‘Burrkyak, Mawah Abraham, dja bu nakudji kumidjbeh kabenbalyikan wanjh kabirribawon bedberre kunwarre, dja kabirriborledme kore God.’
LUK 16:31 Wanjh Abraham yimeng, ‘Bu minj kabirribekkan God nuye kunwok, dja minj mak kabirriwokmang kore Moses dja prophet birribimbom, minj mak bedda kunkange bedberre kabirriwernhwoybukwon bu nakudji karrolkkan kore kumidjbeh.’”
LUK 17:1 Kaluk Jesus benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Bonj, wanjh kamdjalle bu bininj kabenmarnbun kabirrimankan kore kunwarre, dja wanjh kunrayek duninjh kambebme bedberre nawu kabindidjurrkkan birribuyika bininj.
LUK 17:2 Bininj nawu kabendjurrkkan birribuyika, wanjh bu birrikomdukkayi manwarddekimuk dorrengh bindikukburriwemeninj kore kurrula, kunukka kamakniwirrinj, dja bu nawohkudji nawu nahni bininj nawu yiman birriyahwurdwurd, kabirridjurrkkan kamankan kore kunwarre, kunukka wanjh kaluk kadjalwarre duninjh bedberre nawu kabirridjurrkkan.
LUK 17:3 Ngurriwernhnahnarrimen wanjh, dja bu nawu ngunedanginj ngunmarneyime kunwarre wanjh yirru, dja bu nungka kayime ke, ‘Bonj, ngabawon bu kunmekbe kunwarre marneyime.’ Wanjh kunu yimarnebengmidjda kunwarre nuye.
LUK 17:4 Dja bu ngunmarneyime kunwarre kunwernhkah yiman seven bu kunbarnangarrakudji, dja bu kamborledme kunwernhkah yiman seven dja ngunmarneyime, ‘Bonj, ngabawon bu kunmekbe kunwarre marnehmarneyime,’ wanjh kunu ngudda yidjalbularrbu kunwarre nuye.”
LUK 17:5 Kaluk wanjh Jesus nuye bininj nawu apostles birridjawam nuye nawu Kawohrnan, birriyimeng, “Kanbidyikarrmen dja kanmarnbu bu ngundiwernhwoybukwon ngudda!”
LUK 17:6 Wanjh nungka benwokmey, yimeng, “Bu ngudda walakkih duninjh ngurriwoybukwoyi wanjh kunu ngurrimarneyimeninj manih manbu mandulkkimuk, ngurriyimeninj, ‘Yirrolkka mandedjmad dorrengh dja yirrudjindangimen kore kurrula,’ wanjh ngunmarrkmayi.”
LUK 17:7 Dja mak Jesus yimeng, “Ngudda nawu ngurrihmirnderri, bu yimankek nakudji ngudberre kabikarrme bininj nawu kabihmarnedurrkmirri kore kabbal nuye, kabolkkaruhkarung dja nuk kanahnan mayh nawu sheep. Dja bu wolewoleh kaburnbun kore karrurrkmirri kabbal, kamdurndeng kured. Wanjh nawu kabimarnewohrnan minj nuk kabimarneyime, ‘Mah, wanjh yimray werrkwerrk yingun manme.’
LUK 17:8 Dja wanjh burrkyak kunu, dja kuhni yina kayime kabimarneyime, ‘Yina nawu kanmarnedurrkmirri. Kanmarnemarnbu manme ngardduk, dja yidjongburrimen yirrurrkmirrikenh ba kannahnan, manme kanwon ngangun rowk mak ngabongun, dja wanjh kaluk rerre yinganwali yingun yibongun.’
LUK 17:9 Wanjh minj mak kabimanjbun nawu bininj nuye bu nungka kabidjalwokmarrkmang nawu kabimarneyime.
LUK 17:10 Dja yiman kunmekbe rerrih ngudda warridj bu ngurriwokmarrkmang rowk nawu God ngunmarneyime, wanjh ngurriyimen, ‘Ngad nawu ngarridurrkmirri wanjh ngarriwarre, dja minj ngarrimak, minj baleh ngarrikurduyimeninj. Kaluk ngarridjalkurduyimeng bu kanmarnewokkurrmerrinj.’”
LUK 17:11 Bu Jesus djahdjalley kore Jerusalem wanjh bolkyurrhkeyi kubulkayh kore Samaria dja Galilee.
LUK 17:12 Wanjh bu nungka kumhbebmi darnkih kore kunbolkkudji kaluk kubolkyahwurd, kaluk kumekbe birridabkeng ten bininj nawu kundjak birrikarrmi birrikulahwarreni, dja bedda djarrehwurd birrimdanginj.
LUK 17:13 Dja bedda birrikayhmeng birrimarneyimeng, “Jesus, ngudda nawu kanhbukkabukkan, kankongibu ngadberre!”
LUK 17:14 Bu Jesus bennang wanjh benmarneyimeng, “Ngurriray ngurrikukbukkarrimen kore nawu priest kabirrini.” Dja bu kumekbe birribalhrey, wanjh birrimakminj.
LUK 17:15 Kunu wanjh nakudji bu kuknarrinj makminj wanjh kumdurndengi bihburlumi God kunkayhmi dorrengh.
LUK 17:16 Dja kukburriwerrinj mankang kore Jesus kurrenge nuye dja bihmanjbuni. Kaluk namekbe bininj wokbuyikani, nawu nakang Samaria.
LUK 17:17 Wanjh Jesus yimeng, “Yiddok minj ten ngabenmarnbuyi, dja nawu birribuyika nawu nine, baleh birriwam?
LUK 17:18 Adju! Yiddok woybukkih nanih nadjalkudji nawu wokbuyika kumdurndi biburlumeng God, dja birribuyika nawu ngadkenh minj birrimrawinj birriburlumeninj?”
LUK 17:19 Dja Jesus bimarneyimeng namekbe bininj, “Yirrolkka wanjh yidjallay, bu ngudda kanwoybukwong, wanjh kunu yimakminj.”
LUK 17:20 Kaluk bu Pharisees birridjawam Jesus bu baleh kabolkyime kamre bu kamarnbuyindan bu God Kadjalwohrnan rowk. Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Minj bininj kabirrinan nawu kayingkihmulewan bu kamre bu kamarnbuyindan bu God Kadjalwohrnan rowk,
LUK 17:21 dja minj mak kabirriyime, ‘Yina kuhni kamhre,’ dja ‘Kuhri yina kamhre.’ Dja kandibekka, marneyime ngudberre, bu God Kawohrnan rowk, wanjh kunukka ngokko kawohrnan kore kukange ngudberre.”
LUK 17:22 Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Kaluk kamre bu ngurridjare bulkkidj ngurrinan kunwohbarnangarrakudji ngardduk nawu Bininj Duninjh bu ngayawoyhbukkarren ngudberre, dja minj ngurrinan.
LUK 17:23 Dja kaluk bininj ngundimarneyime ngudberre kabirriyime, ‘Ngurrina nanih kumwam,’ dja ‘Nakka ngurrina kumwam.’ Dja yuwn bu ngurrbenbekkan dja ngurrire, yuwn mak ngurrbenkadjung.
LUK 17:24 Kaluk bu kuhni kabolkyime bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre, wanjh yiman namarrkon bu kamayhke, dja kunngol rowk kadjalwolkayindan koyek mak karrikad, wanjh yiman kunmekbe rerrih kakurduyime bu mahni kunbarnangarra.
LUK 17:25 Dja kunu med rerrih, dja kayingkihwokdjedjenyo bu ngaye ngadjakbekkan duninjh werrk kore bininj nawu bolkkime kabirrimimbi, mak bedda ngandikukmunkewe yiman ngaye ngayeng rerrih.
LUK 17:26 Dja bu kamre kunbarnangarra ngardduk nawu Bininj Duninjh ngayawoyhbukkarren, wanjh yiman karohrok rerrih bu Noah dorrengh birrini korroko.
LUK 17:27 Bedda nawu Noah birrihdjarrkni birrihdjalnguni mak birrihdjalbonguni munguyh, bindihdjalmangi dja mak bindihdjalwoni daluk munguyh, kaluk bu Noah bidbom kore kabbala ngimeng, wanjh mandjewk bebmeng nakimukkenh duninjh dja kundjurrh benkebngakkeng rowk.
LUK 17:28 Dja warridj yiman bu Lot ni korroko, nawu Lot birrihdjarrkni bedda wanjh birrihdjalnguni, birrihdjalbonguni munguyh, birrihdjalmangi birrihdjalweykani munguyh, birrihdjalmimdudjengi dja mak birrihdjalrurrknami munguyh,
LUK 17:29 dja bu Lot bolkbawong kunred Sodom, wanjh kundjalmekbe kunbarnangarra rerrih kunak dja mak manbang duninjh mankalkkid mankarrinj kaddumbeh benkukkinjeng rowk.
LUK 17:30 Wanjh yiman kunmekbe rerrih kayime bu kamre kunbarnangarra ngardduk, bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngamyawoyhkukbukkarren.
LUK 17:31 Wanjh bu kunmekbe kunbarnangarra kamre wanjh bininj nawu kahni kaddumkah kore kunrurrk nuye, dja bu yehyeng nuye kabimarnemadjyo kanjdjikah bu kururrk. Yuwn bu kakolung kamadjmang. Dja yiman kunmekbe rerrih bininj nawu karrurrkmirri kore kabbal, yuwn kaborledme karrurndeng bu kamadjmang njalenjale nuye.
LUK 17:32 Dja wanjh ngurriburrbu bu baleh bimarnekurduyimerranj Lot nuye ngalbininjkobeng!
LUK 17:33 Bininj nawu kadjare nungan kakanjngehkerren, wanjh nanu kaluk karrowen. Dja nawu nungan yiman kakanjkurrmerren, nanu wanjh kanahnarren kadjaldarrkid.
LUK 17:34 Dja ngayime ngudberre bu kunmekbe kamre, wanjh kaluk benebokenh kabenedjarrkyo bu kukak, wanjh nakudji God kabimang dja nabuyika kabibawon.
LUK 17:35 Dja wardi benebokenh daluk kabenedjarrkdurrkmirri bu kabenemimmarnbun, kaluk God ngalkudji kabimang, dja ngalbuyika kabibawon.
LUK 17:36 Dja bu benebokenh bininj kabenedjarrkdurrkmirri kore kabbal, kaluk God kabimang nakudji dja nabuyika kabibawon.”
LUK 17:37 Wanjh kunmekbe bedda nawu bininj nuye birriyimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, kaluk baleh?” Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Kore mayh kakukyo, wanjh kumekbe nawurrkbil kamirndebebmerren.”
LUK 18:1 Wanjh Jesus benmarneyolyolmeng parable manbu kunwarlkkaykenh kunwok kabenbukkankenh bu munguyh kabirridjaldi yiwarrudj munguyh, dja yuwn bu kabirrimarrkbaworren.
LUK 18:2 Wanjh yolyolmeng, yimeng, “Kaluk bininj ni kore kunbolkkudji kubolkkimuk nawu bendjadmi bininj, dja nungka minj bimarnekeleniwirrinj God, dja mak minj bininj benbekkayi.
LUK 18:3 Kaluk mak kore kumekbe kubolkkimuk ngalkudji daluk ni kaluk kamarrdjukunni, ngalbu munguyh kumhrey bihmarneyimi nawu bendjadmi, yimihyimi nuye, ‘Kanmarnekarremarnbu kunmak bu nanih nawu bininj nganhdjuhbun.’
LUK 18:4 Wanjh namekbe nawu bendjadmi bininj wanjh bidjaldahmi kunkuyenghwurd, wanjh kalukburrk nungan marneyimerrinj, ‘Bonj, madjamku ngaye minj ngamarnekele God dja mak minj bininj ngabenbekkan.
LUK 18:5 Dja ngalinjngalu kamarrdjukun minj kabawon bu ngandjurrkkan, wanjh kunu bonj, ngamarnekarremarnbun kunmak, wardi nganwunjnjibmingalke bu munguyh kamhre.’”
LUK 18:6 Wanjh Jesus nawu Kawohrnan yimeng, “Yiddok ngurribekkang bu namekbe bininj yimeng nawu minj mandjad bendjadmeninj bininj?
LUK 18:7 Dja minj nuk ngurriyime bu God kabenmarnekarremarnbun kunmak nungka nuye bininj nawu bendjarrngbom, nawu munguyh kabirrimarnekayhme kunbarnangarra dja mak kukak? Dja yiddok ngurriyime bu nungka yiman kayime kunkuyeng kamadbun bu minj kabenbidyikarrme?
LUK 18:8 Wanjh ngayime ngudberre, nungka God wanjh kabenmarnekarremarnbun kunmak, dja warridj djalwerrkwerrk kabenbidyikarrme. Kunu wanjh bonj, dja bu ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre yiddok ngabenngalke bu bininj ngandiwoybukwon kore kondah kurorre?”
LUK 18:9 Kaluk Jesus benmarneyolyolmi yikahwi bininj nawu birriburrburreni bu yimankek bedman birrimakni kore God, dja nawu birribuyika bedda wanjh bindihnjirrhmiwoni. Benmarneyolyolmi parable manbu kunwok kunwarlkkayken.
LUK 18:10 Wanjh yimeng, “Benebokenh bininj benewam kore temple kunrurrk yiwarrudjkenh, benedi yiwarrudj. Nakudji wanjh Phariseeni, dja nabuyika wanjh tax kunwardde benhmarnemangi dja benkukwong nawu government.
LUK 18:11 Kaluk namekbe nawu Pharisee dolkkang dingihdi yiwarrudj, yimeng, ‘God, ngaye manjbun bu ngaye minj yiman birribuyika bininj nawu kabindikukyimang kabindihdjuhbun dorrengh nawu birrimungukenh, dja mak nawu birriwarre bininj nawu kabirribakke mankarre ke, dja mak nawu kabindikodjekmang daluk nawu birribuyika bininj kabirrihni. Dja warridj ngaye minj yiman nahni nawu bininj karri nawu tax kunwardde kamang.
LUK 18:12 Ngaye bu munguyh kunbubuyika djandi yarrkka wanjh bokenhkah ngahbawon manme, dja mak yehyeng rowk bu ngahmang wanjh bu yarrkka yiman ten ngamang wanjh munguyh djahdjalwon nakudji.’
LUK 18:13 Dja nawu bininj nawu tax kunwardde mangi, nungka wanjh danginj djarrehkah, minj mak nungka djareniwirrinj wohbolknayi kaddum, dja djahdjalberrekalkdorreni wokkihyimi, ‘God, kankongibu ngaye nawu ngadjalwarre, dja ngadjalkurduyime kunwarre.’”
LUK 18:14 Wanjh Jesus yimeng, “Ngayime ngudberre bu namekbe bininj wanjh dokmeng kured bu God bimarnbom namakni kore nungka, dja nawu nabuyika nanu wanjh burrkyakni. Dja birriwern rowk nawu kabirriburlumerren, wanjh God kabenmarladjwon, dja nawu kabirrimarladjworren, God kabenkukenwon.”
LUK 18:15 Kaluk yikahwi bininj dja daluk wurdwurd warridj bindimkang nawu birribarrken birridjareni Jesus benkarrmeninj. Dja nawu bininj nuye Jesus nawu benhbukkabukkani, bu bedda bindinang wanjh bindidungi.
LUK 18:16 Dja Jesus benkimey dja birrikayhmeng nawu wurdwurd bu birrimwam kore nungka, dja yimeng, “Ngurrbenbawo wurdwurd, birrimray, ngandimyika, yuwn ngurrbendjangnan, dja bininj nawu kabirriyimerran yiman wurdwurd rerrih, wanjh bedda bedberre kore God kawohrnan rowk.
LUK 18:17 Woybukkih ngayime ngudberre, bininj nawu minj kabirriyimerran yiman wurdwurd rerrih, bu minj kabirrikurrmerren God nuye bu Kawohrnan rowk bedberre, wanjh bedda minj kabirringimen kore God Kawohrnan rowk.”
LUK 18:18 Kaluk nakudji bininj nawu wohrnani kore bininj, wanjh bidjawam Jesus, yimeng, “Ngudda nawu yimak nawu kanbukkabukkan ngadberre! Kaluk baleh ngakurduyime ba kakarremarnbuyindan bu ngaye ngarrarrkid kore God munguyh munguyh?”
LUK 18:19 Dja Jesus bimarneyimeng, “Njalekenh ngaye kanmarneyime bu ngamak? Minj nangale namak, dja God nungka wanjh nadjalkudji nawu namak.
LUK 18:20 Ngudda wanjh yiburrbun God nuye mankarre bu wokkurrmerrinj, ‘Yuwn yikodjekmang nawu nabuyika nuye daluk nawu kabenehni. Yuwn nangale yibun yikukkurrme. Yuwn njale yidjirdmang. Yuwn yikurren bu yimulewan nabuyika. Dja mak yibenbenebekka dja yibenbenenahna kornkumo ke dja ngalbadjan.’” [Exodus 20:12; Deuteronomy 5:16-20]
LUK 18:21 Wanjh namekbe bininj yimeng, “Manih manbu rowk ngahdjalwokmarrkmangi bu ngayawurrinjni dja mak munguyh ngahwokmarrkmang.”
LUK 18:22 Bu kuhni Jesus bibekkang wanjh bimarneyimeng, “Kunkudji minj yikurduyimeninj, kunih warridj yikurduyimen, yimadjweyka nawu yehyeng rowk nawu kekih, dja yilarlma yibenwo nawu birrimarladj, wanjh kunukka yimang kunmakmak kore heaven, dja mak yimray kanmunkekadju ngaye.”
LUK 18:23 Bu kuhni bekkang namekbe bininj wanjh njilngwarreminj duninjh dja nungka wanjh nakukenni duninjh.
LUK 18:24 Jesus binang mak bimarneyimeng, “Bininj nawu nawern yehyeng kabirrikarrme wanjh karayek bedberre bu yimankek kabirringimen kore God Kawohrnan rowk!
LUK 18:25 Wanjh camel nawu nakimuk mayh bu yimankek kangimen kare kore kunyarl kabirriyarlngimowon kore needle, kunukka yiman kakerlk, dja minj kakerlk bu bininj nawu nakuken yimankek kangimen kore God Kawohrnan rowk.”
LUK 18:26 Wanjh bininj nawu birribekkang birriyimeng, “Kaluk nangalehngale yimankek kakarremak bu God kabenngehke?”
LUK 18:27 Dja Jesus yimeng, “Nawu kore bininj kabirriyime kadjalkarrewarre, wanjh nungan God kadjalyime kakarremak.”
LUK 18:28 Wanjh Peter yimeng, “Yina, ngad ngarribawong rowk nawu ngadman ngadberrekih dja ngudda ngundihmunkekadjung.”
LUK 18:29 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Woybukkih ngayime ngudberre, ngurriwern rowk nawu ngurribawong kunrurrk, ngalbibininjkobeng, ngurridangerrinj, ngalbabadjan, kokornkumo, mak wurdwurd ngurrbenbawong ba ngurrimarnedurrkmirri bu God Kawohrnan rowkkenh,
LUK 18:30 wanjh nunganwali ngunmarnedurndiwe nadjalwern bu bolkkime kurorre ngurrihni, dja mak kaluk bu kamre bu kamarnbuyindan, ngurridjalmimbi kore God munguyh munguyh.”
LUK 18:31 Wanjh Jesus benmey nawu twelve bininj nuye, benmarneyimeng, “Kandibekk a, marneyime ngudberre, ngad karrihre kore Jerusalem, wanjh kumekbe kunwok rowk nawu prophet birribimbuni bu ngandiyingkihmulewani ngaye nawu Bininj Duninjh, wanjh kamarnbuyindan rowk.
LUK 18:32 Dja kaluk ngandiweykan kore birriwokbuyika bininj nawu minj kabirriwoybukwon God, wanjh bedda kaluk ngandidjekmiwon, ngandiyemikan, ngandikuknunjhwe, dja mak ngandiwidjbihke, ngandibun ngarrowen,
LUK 18:33 dja bu kunbarnangarra danjbik ngarrolkkan kumidjbeh ngayawoyhmimbimen.”
LUK 18:34 Bu kuhni Jesus benmarneyimeng, bedda minj njale birriwernhburrkburrkbekkayi, dja kunwok benmarnewarlkkayindi, minj birriburrbuyi bu baleh benmarneyimeng.
LUK 18:35 Kaluk bu kumbebmi darnkih kore kunred Jericho, nakudji bininj kumekbe ni kore darnkih manbolh. Kaluk namekbe bininj mimbunjeni dja benkukyidjanwohmi kunwardde.
LUK 18:36 Wanjh bu nungka bekkang birrimirndewern birrihrey, wanjh bendjawam bininj, “Njale konhda kabirrihmang?”
LUK 18:37 Wanjh birrimarneyimeng, “Jesus nawu Nazarethbeh kahre.”
LUK 18:38 Wanjh namekbe bininj kayhmeng, yimeng, “Jesus, nawu David Mawah ke, kankongibu!”
LUK 18:39 Wanjh bininj nawu birridokmi birriduy birrimarneyimeng, “Yidjalngurdmen nguddanu.” Wanjh yiman djaldjamku, dja nungka djalwernhkayhmeng, yimeng, “Ngudda nawu David Mawah ke, kankongibu!”
LUK 18:40 Wanjh Jesus danginj, dja benmarneyimeng, “Ngurrimka.” Dja bu kumwam darnkih, Jesus bidjawam,
LUK 18:41 “Baleh yidjare marneyime?” Wanjh nungka yimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, ngadjare ngayawoyhbolknan.”
LUK 18:42 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yiyawoyhbolkna wanjh. Ngudda kanwoybukwong, wanjh kunu yimakminj.”
LUK 18:43 Wanjh kundjalburrikudji rerrih nawu bunjeni yawoyhbolknang, dja bimunkekadjuy dja biburlumi God. Wanjh bininj nawu birriwern rowk bu birrinang, bedda warridj birriburlumeng God.
LUK 19:1 Kaluk bu Jesus ngimeng kore kabolkngeyyo Jericho, dja balhdjalley,
LUK 19:2 kaluk kumekbe ni bininj nawu ngeyyoy Zacchaeus, nawu wohrnani bedberre bininj nawu tax kunwardde birridjarrkmangi, dja nungka nakukenni.
LUK 19:3 Wanjh nungka bolkyawani djareni binayi bu nangale Jesus. Dja nungka dedjdjumbungni, wanjh minj bolkngalkemeninj bu binayi dja birrimirndewernni.
LUK 19:4 Wanjh kunukka nungka rlobmeng yingkihdokmeng, dja dulkbidbom ba kaluk kabinan, dja wanjh manmekbe manbolh kaluk Jesus kumhre.
LUK 19:5 Wanjh Jesus bebmeng kumekbe, nungka bolknang kaddum, dja bingeybom bimarneyimeng, “Zacchaeus, werrkwerrk yimdjalkolu, dja wanjh bolkkime ngarrdjarrkre ngarrdjaldjarrkyo kore kunred ke.”
LUK 19:6 Wanjh Zacchaeus kumkoluy werrkwerrk, dja bikimey benewam kururrk nuye, dja kuniwarnmakni.
LUK 19:7 Dja bu bininj birrinang rowk wanjh manmolk birriyolyolmi, birriyimeng, “Nungka wanjh benedjarrkngimeng bininj kabiyiyo nawu nawarre, nawu minj kawokmarrkmang God nuye mankarre.”
LUK 19:8 Kaluk Zacchaeus dolkkang bimarneyimeng Jesus nawu Kawohrnan, yimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, kanbekka, marneyime, ngaye bu yehyeng rowk ngakarrme, wanjh kaluk ngawarlaybun rowk, ngabenwarlaywon nawu birrimarladj bininj, dja bu bininj yarrkka ngabenkukyimangi kunwardde ngabendjuhbuni dorrengh nawu birrimungukenh, wanjh bedda kaluk bu yiman ten dollar ngabenbebbehkukyimangi wanjh forty dollar ngabenbebbehmarnedurndiwe.”
LUK 19:9 Wanjh Jesus yimeng, “Bolkkime wanjh God benngehkeng nahni bininj dja nawu kabirrihdjarrkni, dja wanjh nungka warridj Abraham Mawah nuye.
LUK 19:10 Dja wanjh ngaye nawu Bininj Duninjh ngamwam ngabenyawankenh, dja mak ngabenngehkekenh nawu birrikukbengwabom.”
LUK 19:11 Bu kuhni birribalbekkani, wanjh bu ngokko darnkih Jesus kumbebme Jerusalem, dja mak bininj birribekkarrinj bu yimankek kundjalmekbe rerrih kabirrinan bu God Kawohrnan rowk. Wanjh kunmekbekenh kunu nungka yolyolmeng parable manbu kunwarlkkayken kunwok.
LUK 19:12 Wanjh yimeng, “Nakudji bininj ni nawu ngeykukenni, kaluk nungka mahmeng rawinj djarreh kubolkbuyika, ba kumekbe birrimarnbuyi king nawu kawohrnan kore kubolkwernkenh, dja wanjh kaluk kamdurndeng kured.
LUK 19:13 Namekbe bininj benkayhmeng werrk ten nawu birrihmarnedurrkmirri, benbebbehwong kunwardde, yiman one thousand dollar benbebbehwong, dja benmarneyimeng, ‘Nanih nawu kunwardde wanjh ngurrikukwernwon bu ngurrimang dja ngurriweykan munguyh, dja kaluk ngamdurndeng.’
LUK 19:14 Dja bininj nawu birrimarnewohrnani, bedda wanjh birriwidnani namekbe bininj, wanjh kunu bindimunkeweng yikahwi bininj nawu rerre birribebmeng, nawu birriyimeng, ‘Ngad minj ngarridjare nahni nawu bininj bu kayimerran king dja kanmarnewohrnan ngadberre.’
LUK 19:15 Dja ngaleng madjamku, dja birridjalmarnbom namekbe bininj bu king yimerranj. Wanjh bu kumdurndi kured nuye, nungka benkayhmeng birrimekbe ten bininj nawu birrihmarnedurrkmirri, nawu korroko benbebbehwong one thousand dollar, ba kunu kabirrimarneyime bu baleh yimi birrikukwernwong bu birrihmangi dja birrihweykani.
LUK 19:16 Wanjh nawu werrk bimarnebebmeng yimeng, ‘Ngudda nawu yiwohrnan, nawu one thousand dollar ke wanjh ngakukmarnbom dja kukwernhminj bu ten thousand dollars yimerranj.’
LUK 19:17 Wanjh kunu nawu king bimarneyimeng, ‘Ya, kamak, ngudda nawu kanhmarnedurrkmirri wanjh yimak, ngudda bu yiwoybukni yihnahnani mandjad nawu kunyahwurd duninjh, wanjh kunukka kurrme ba bu yiwohrnan kore ten kunred kubolkkihkimuk.’
LUK 19:18 Dja nabuyika kumwam yimeng, ‘Ngudda nawu yiwohrnan, nawu one thousand dollar ke ngakukmarnbom five thousand dollars.’
LUK 19:19 Wanjh kunu bimarneyimeng, ‘Mak ngudda yiwohrna kore five kunred kubolkkihkimuk.’
LUK 19:20 Kaluk nabuyikawali kumwam, yimeng, ‘Ngudda nawu yiwohrnan, yina nanih wanjh one thousand dollar ke nawu ngahdjalkukkarrmi, dukkayindi kore manburrba.
LUK 19:21 Dja ngaye kengemi ngudda bu ngaburrbun yikangerayek, ngudda wanjh yiman yibebbebke nawu minj ngudda yikurrmeninj, dja mak manme yirrurnhdurndiwe manbu minj ngudda yimimdudjemeninj.’
LUK 19:22 Wanjh kunu nawu wohrnani bimarneyimeng, ‘Yingan kekih kunwok kore yiyimeng wanjh ngayime yingan yidjaldjadmerren, ngudda nawu yiwarre duninjh nawu kanhmarnedurrkmirri. Ngudda yiyimeng bu yiburrbuni bu ngaye ngakangerayek, ngahbebbehbke nawu minj ngaye ngakurrmeninj, dja manme ngarrurnhdurndiwe manbu minj ngaye ngamimdudjemeninj.
LUK 19:23 Kunukka wanjh njalekah minj yikukkurrmeninj kunwardde ngardduk kore bank djalyuwirrinj, ba bu ngamdurndeyi ngamayi nawu kumekbe kukwernmeninj?’
LUK 19:24 Dja namekbe nawu wohrnani benmarneyimeng nawu kumekbe birrihdi birrihmarnedurrkmirri, yimeng, ‘Ngurrikukyima nawu one thousand dollar dja ngurrikukwo bininj nawu kahkarrme ten thousand dollars.’
LUK 19:25 Dja bedda birriyimeng, ‘Ngudda nawu yiwohrnan, nungka wanjh ngokko kahkarrme ten thousand dollar!’
LUK 19:26 Nungka yimeng, ‘Ngayime ngudberre, bininj rowk nawu kabirrikarrme, bedda wanjh kabirriyawoyhmang kunwern, dja bininj nawu minj kakarrme, wanjh namekbe nanu kabirriyimang rowk nawu nuyeni warridj.
LUK 19:27 Kunu wanjh bonj, dja bininj nawu ngandihwidnani nawu minj birridjareniwirrinj ngaye king ngawohrnayi bedberre, ngurrbenma dja kondah ngurrbenbu ngurrbenkukkurrmen kore kumirrk ngardduk!’”
LUK 19:28 Bu kuhni Jesus yimeng, wanjh nungka dokmi bedberre bu rey Jerusalem.
LUK 19:29 Kaluk bu kumbebmi darnkih kore kabolkngeyyo Bethphage dja mak Bethany kore kawarddengeyyo “Karrulkmirnderri manbu Olive Kundulk”, wanjh Jesus benbenemunkeweng bokenh nawu bininj nuye nawu benhbukkabukkani, benbenemarneyimeng,
LUK 19:30 “Ngunedjallay kore kunukka kubolkyahwurd, dja bu ngunebalhngimen, kumekbe ngunengalke kakomdukkayindi narangem donkey yaw, nawu minj nangale bangmemorneniwirrinj. Nguneyerrkkemen dja ngunemkan konhda.
LUK 19:31 Bu bininj ngunbenedjawan, ‘Njalekenh ngunehyerrkke?’ Wanjh kuhni nguneyimen, ‘Kadjare nawu Kawohrnan.’”
LUK 19:32 Wanjh benemekbe nawu benbenemunkeweng benewam benengalkeng rowk bu benbenemarneyimeng berrewoneng.
LUK 19:33 Dja bu benebalhyerrkkeyi wanjh bininj nawu bedman bedberre namekbe donkey yaw, bedda wanjh bindimarneyimeng, “Njalekenh ngunehyerrkke nawu mayh?”
LUK 19:34 Dja beneyimeng, “Kadjare nawu Kawohrnan.”
LUK 19:35 Wanjh benekang kore Jesus. Dja beneyerrkkeng nawu benehdjongbuyindi, benekurrmeng kore kubodme nuye donkey, wanjh kumekbe benewayhkeng Jesus, wanjh mornehmorneni.
LUK 19:36 Wanjh bu Jesus kumhrey, bininj birrimelekurrmi kunmadj bedberre kore manbolh.
LUK 19:37 Kaluk bu ngokko darnkih kumhbebmi Jerusalem, bu birrihkolungi manbolh kore kawarddengeyyo Olives, wanjh birrimirndewernkenh rowk nawu Jesus benhbukkabukkani, birridedjdjingmey birriwarnmakni dja birriburlumi God kunkayhmi dorrengh, bu birriburrbuni kore birrihnani nawu nungka kurduhkurduyimi kundulkarre dorrengh.
LUK 19:38 Birriwokkihyimi, “Nungka karriburlume nahni nawu king kamhre kore kunngey nuye God nawu Kawohrnan Rowk. [Psalm 118:26] Dja karridjare kunmodmikenh bedberre nawu heaven kabirrihni, dja bulkkidj duninjh karriwernhburlumen God nawu kaddum kani!”
LUK 19:39 Wanjh kore birrihmirnderri yikahwi nawu Pharisees birrimarneyimeng Jesus, birriyimeng, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, yibenngurdkemen nawu ngudda ke bininj!”
LUK 19:40 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Ngayime ngudberre, bu bedda kabirringurdme, kunukka wanjh kunwardde rowk kadjalkayhme ngardduk.”
LUK 19:41 Bu Jesus kumbebmeng darnkih duninjh kore kubolkkimuk Jerusalem, kaluk bu bolknang wanjh benmarnenalkbom nawu kumekbe birrihni,
LUK 19:42 dja wokkihyimi, “Ngudda nawu Jerusalem ngurrihni, ngadjare bulkkidj duninjh bolkkime ngurriburrbuyi bu baleh ngurrikurduyimeninj ba kunmodmikenh bebmeninj ngudberre! Wanjh burrkyak, dja ngunmarnewarlkkayindi, minj ngurriburrkburrknan.
LUK 19:43 Dja kaluk kamre ngudberre bu bininj nawu ngundiwidnan kaluk kabirribolkkarung kabirridulumname werrk, rerre wanjh ngundidabke, minj baleh ngurriyime ngurribebme.
LUK 19:44 Wanjh kumekbe ngundibun ngudberre ngundikukyakwon rowk wurdwurd dorrengh, dja kunrurrk rowk kabirridjalrurrkbakbakke rowk, minj mak kabirribawon bokenh kunwardde kunrurrkkenh kabenebelbmiyindi. Kunmekbe kayimerran ngudberre bu ngudda minj ngurriburrbuyi bu God kumwam ngunngehkemeninj ngudberre.”
LUK 19:45 Kaluk Jesus ngimeng kore temple kunrurrk manbu yiwarrudjkenh, dja dedjdjingmey benmunkeweyi bininj nawu birrihweykani mayh,
LUK 19:46 wokkihyimi bedberre, “Kawokbimdi kore God nuye mankarre, bu God yimeng, ‘Ngaye kunrurrk ngardduk, makka kunrurrk yiwarrudjkenh,’ dja ngudda ngurrimarnbom yiman kunwardderurrk kore ngudda nawu ngurrihdjirdmahdjirdmang ngurrihni.” [Isaiah 56:7; Jeremiah 7:11]
LUK 19:47 Dja munguyh kunbarnangarrabubuyika rowk Jesus benhbukkabukkani kore temple. Kaluk nawu birrikihkimuk priests dja bininj nawu bindibukkabukkani mankarre, dja mak nawu dabborrabbolk bininj bindimarnewohrnani warridj, bedda wanjh birribolkyawani birridjareni birribuyi Jesus,
LUK 19:48 dja mak bedda minj baleh birrikarremarnbuyi nuye birribuyikenh, dja bininj nawu birriwern rowk bedda wanjh birrihdjaldjareni munguyh birriwokbekkani Jesus.
LUK 20:1 Kaluk kunkudjihkenh bu nungka Jesus benbukkabukkani bininj kore temple kore kuberrkkah, mak kunwok kunmak benbengdayhkeyi, wanjh nawu birrikihkimuk priests, dja bininj nawu birribukkabukkani mankarre, dja mak dabborrabbolk dorrengh, bedda wanjh birrimarnebebmeng.
LUK 20:2 Dja birrimarneyimeng Jesus, “Ngudda kanmarneyimen ngadberre balehbeh ngudda yiwohrnan, bu kuhni yarrkka yihkurduyime, dja nangale ngunmarnbom bu kuhni yihwohrnan?”
LUK 20:3 Wanjh Jesus benwokmey, yimeng, “Ngaye mak wohdjawan ngudberre, kaluk kandimarneyimen.
LUK 20:4 Bu John benkukdjuhkeyi, yiddok ngurriyime Godbeh kore kurduyimi, dja nuk ngurriyime bininjbeh?”
LUK 20:5 Wanjh bedman birrihdjawarreni, birriyimi, “Bu karriyime, ‘Godbeh,’ wanjh kunu nungka kayime, ‘Wanjh njalekenh ngudda minj ngurriwoybukwoyi John?’
LUK 20:6 Dja bu karriyime, ‘Bininjbeh,’ wanjh kunu birriwern rowk ngad bininj nawu Israel kankebmawahmeng kaluk kandidong kunwardde kandikukkurrme, dja bedda kabirriyime bu woybukkih John wanjh prophetni duninjh.”
LUK 20:7 Wanjh kunu birriwokmey Jesus, birriyimeng, “Ngad ngarriwakwan bu balehbeh John benhkukdjuhkeyi.”
LUK 20:8 Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Ngaye minj mak marneyime ngudberre bu balehbeh ngaye ngawohrnan bu kuhni yarrkka ngahkurduyime.”
LUK 20:9 Wanjh Jesus dedjingmey benmarneyolyolmeng bininj manih manbu parable manbu kunwarlkkayken kunwok, yimeng, “Nakudji bininj dudji manrakel manwern kore kabbal nuye, dja benkurrmeng bininj kabirrinahnan dja kabirrikarremulewan. Wanjh nungka wam kubolkbuyika, kaluk kumekbe ni kunkuyeng.
LUK 20:10 Kaluk bu kumwam ngarre manme kadjolengmen wanjh namekbe bininj bimunkeweng nakudji nawu bihmarnedurrkmirri, wam kore bininj nawu birrihmarnenahnani kabbal, ba bedda birriwoyi yikahwi manme manbu manrakelbeh, dja bedda nawu birrinahnani wanjh birriwidjbihkeng namekbe bininj, dja birrimunkeweng bidlarrkni.
LUK 20:11 Wanjh nabuyikawali bimunkeweng nawu bihmarnedurrkmirri, dja nungka warridj birriwidjbihkeng birriyemikang, dja birrimunkeweng bidlarrkni.
LUK 20:12 Dja mak nabuyikawali bimunkeweng, wanjh nungka warridj birribom birrikukmarladjwong dja birrikukburriweng kuberrkkah.
LUK 20:13 Kaluk bininj nawu nuye kabbal djawarrinj, yimeng, ‘Kaluk baleh ngayime? Ngaye ngamunkewe ngardduk beywurd nawu ngamarnedjare duninjh, wanjh kunubewu nungka wanjh kabirriwokmarrkmang.’
LUK 20:14 Dja birrimekbe bininj nawu birrihmarnenahnani kabbal bu birrinang nawu beywurd, wanjh kunu birrihdjawarreni, kaluk birriyimeng, ‘Nanih nawu wanjh beywurd nuye nawu kawohrnan, kaluk kamang maninjmanu kabbal bu kornkumo kabiyiwakwan, wardi karribu ba ngadman karrimang nawu nuyeniwirrinj.’
LUK 20:15 Wanjh bedda birrikukburriweng kuberrkkah kore manrakel kahdudjihdudjindi, wanjh kumekbe birribom birrikukkurrmeng.” Wanjh Jesus yimeng, “Kaluk baleh kabenmarneyime nawu nuye kabbal?
LUK 20:16 Nungka kamre kabenbun kabenyakwon rowk nawu birrihmarnenahnani kabbal, dja birribuyika kabenwon manmekbe kabbal kore manrakel kahdudjindi.” Bu kuhni birribekkang Jesus wanjh birriyimeng, “Yuwn nuk kunukka kakurduyimerran!”
LUK 20:17 Dja nungka Jesus bendjalnang bedberre dja yimeng, “Dja njale kamenmenyime bu kunih kawokbimdi kore God nuye kunwok bu yimeng, ‘Kunwardde kunrurrkkenh manbu bininj nawu birrirurrknami birriwarreweng, wanjh mandjalmekbe manbu kaluk yimerranj bu manwernhkuken manbu kawernhdokme’? [Psalm 118:22]
LUK 20:18 Dja birriwern rowk nawu kabirrimankan kore manmekbe kunwardde wanjh kabenkukdjalkdjalkmang, dja bu kunwardde ngalengman kamankan bininj kabenngerrehme wanjh kabenkukdjubulhme duninjh.”
LUK 20:19 Bu kuhni birribekkang bininj nawu bindibukkani mankarre dja nawu birrikihkimuk priests, wanjh birriburrbom bu Jesus yiman bedda benyolyolmeng kore parable yolyolmeng. Wanjh kunmekbekenh kunu bedda birribolkyawani birridjareni birrimayi bu kundjalmekbe rerrih, dja burrkyak, kaluk bindikengemeng bininj rowk.
LUK 20:20 Wanjh kunu bedda birriwernhnani birribolkyawani birrimayikenh, ba kabirriwon bininj nawu kumekbe wohrnani governor, bu nungka kabimarnewohrnan dja kabidjadme. Wanjh kunmekbekenh kunu bedda bindimunidjmunkeweng yikahwi bininj nawu birrimarnburreni yimankek birrimakni, bedda wanjh birrimunidjmadbuni ba nungka kunwok nuye dukkarrimeninj.
LUK 20:21 Wanjh bedda nawu birrimunidjmadbuni birridjawam Jesus, birriyimeng, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, ngad ngarriburrbun bu ngudda mandjad yiwokdi dja mak kanbukkabukkan, dja ngudda minj yikahwi bininj yibenmarnedjare dja birribuyika yibendjalbawon, dja ngudda kunwoybukkenh kanhbukkabukkan God nuye, bu baleh nungan kadjare bininj kakurduyime.
LUK 20:22 Wanjh djawan bu baleh kakarreyime, yiddok kunmak bu ngad tax kunwardde ngarrikukwon nawu Caesar?”
LUK 20:23 Dja Jesus burrbuni bu bedda kunu birrihdjalwernhkurreni dja benmarneyimeng,
LUK 20:24 “Kandibukka kunwardde nawu coin, kaluk nangale kumekbe kakebbimdi, dja mak kangeybimdi?”
LUK 20:25 Wanjh bedda birriyimeng, “Caesar wanjh.” Wanjh nungka benmarneyimeng, “Kunmekbekenh wanjh Caesar ngurrikukwo nawu nungan nuyekih, dja mak God ngurriwo nawu nungan nuye.”
LUK 20:26 Wanjh bu kunmekbe yimeng benwokmey, bedda birrimayahmeng dja birridjalngurdmeng, dja kore bininj birrimirndewern birrihni, bedda minj baleh birriyimeninj bu birrimarnbuyi Jesus nungan dukkarrimeninj bu kunwok nuye.
LUK 20:27 Kaluk yikahwi bininj nawu Sadducees birrimwam kore Jesus, dja bedda nawu Sadducees kabirriyime bu bininj kabirridowen wanjh kunu bonj, minj kabirridolkkan kumidjbeh kabirriyawoyhmimbimen. Wanjh bedda birridjawam birriyimeng,
LUK 20:28 “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, Moses kanmarnebimbom yimeng bu bininj kabeneni daluk dja minj wurdyaw kayawbornan, wanjh bu nahni bininj karrowen, wanjh nabuyikawali nawu benedanginj kabidjalmang ngalmekbe daluk, ba bu kayawbornan wanjh yiman nuyeniwirrinj benedanginj nawu werrk benehni.
LUK 20:29 Wanjh kunkudjihkenh birrihni seven bininj nawu birridangerrinj, wanjh nawu nawernwarre bimey daluk, dja nungka doweng bu minj yawbornayi.
LUK 20:30 Wanjh nabuyikawali bimey dja doweng,
LUK 20:31 mak nabuyikawali, wanjh kunmekbe karohrok bu birrikurduyimi rowk, bedda nawu seven birridangerrinj birrimey ngalmekbe daluk dja birribebbehdoweng bu minj wurdyaw birribornayi.
LUK 20:32 Wanjh kaluk yerrekah ngalengmanwali doweng warridj ngalbu daluk.
LUK 20:33 Wanjh kunu bu ngurriyime kabirridolkkan kumidjbeh, kaluk baleh nanu kabeneyawoyhni ngalmekbe daluk, dja birrimekbe rowk nawu seven birribebbehni?”
LUK 20:34 Wanjh Jesus yimeng, “Bu bininj kabirrihni kondah kurorre, wanjh kabindihmang dja mak kabindihwon daluk munguyh,
LUK 20:35 dja nawu God kayime bedberre birrimak bu kaluk kabirrire heaven bu kabirridolkkan kumidjbeh, wanjh kumekbe bedda minj kabindimang daluk dja minj mak kabindiwon.
LUK 20:36 Dja kumekbe mak kakarrewarre bu yimankek kabirriyawoyhdowen warridj, dja wanjh bedda yiman kabirrirohrok rerrih angel kabirridjaldarrkid munguyh, dja mak bedda God nuye wurdwurd, dja mak bedberre bu kabirridolkkan kumidjbeh kabirriyawoyhmimbimen.
LUK 20:37 Mak Moses warridj kanbukkang kadberre bu bininj kabirridowen wanjh kabirridolkkan kumidjbeh kabirriyawoyhmimbimen. Kunmekbe kanbukkang bu bimbom kore nang mandulkyahwurd, dja kumekbe wanjh bimulewam God nawu Kawohrnan rowk, yimeng bu nungka God bedberre nawu Abraham, Isaac, dja Jacob.
LUK 20:38 Dja nungka minj God bedberre bininj nawu birridoweng, nungka wanjh God bedberre nawu kabirrihmimbi. Dja God kabendarrkidnan bininj birriwern rowk kore kabirrimimbi dja kore birridowerrinj.”
LUK 20:39 Wanjh yikahwi bininj nawu birribukkani mankarre wanjh birriwokburlumeng birriyimeng, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan ngadberre, ngudda kamak rowk yihyime.”
LUK 20:40 Dja minj nangale mak birriyawoyhdjawayi bu njalehnjalekenh, dja birrikeleni.
LUK 20:41 Dja nungka benmarneyimeng, “Kaluk njalekah bininj kabirriyime bu Christ nawu God kanberrebbom, wanjh nungka David bikebmawahmeng?
LUK 20:42 Ngurriburrbun David nungka naweleng bimbom kore djurra nawu Psalms, yimeng, ‘God nawu Kawohrnan rowk bimarneyimeng nawu ngayekenh nawu nganmarnewohrnan, yimeng, “Yiyerrka yinin kore kubolkkuken kubidkun ngardduk,
LUK 20:43 kumekbe yidjalnin bu ngaye ngawinhme, ngabenmarnbun nawu ngundiwidnan bu kabirriyimerran yiman kabirribongdi rerrih, dja ngudda yiwohrnan bedberre.”’ [Psalm 110:1]
LUK 20:44 Wanjh kumekbe kabimdi bu David yimeng Christ kabimarnewohrnan nuye, wanjh baleh kayime bu yimankek David nuye Mawah?”
LUK 20:45 Dja bu bininj birriwern rowk birrihbekkani, Jesus benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng,
LUK 20:46 “Wardi yuwn ngurriyimerran yiman bininj nawu kabindibukkabukkan mankarre, dja beddanu kabirridjare kabirrire kabirridjongbuyindi nakuyengkuyeng yiman kabirrimulewarren bu birrikuken, dja kabirridjare birriwern kabindidjawan kurobbe kore bininj birriwern kabirrimirndemornnamerren, dja kabirridjare kabirriyerrkan kore kuwernhbolkkuken kore synagogue kunrurrk yiwarrudjkenh, dja mak bu mulil kabirringun, wanjh kabirridjare kabirriyerrkan kore kuwernhbolkkuken.
LUK 20:47 Dja mak bedda kabirridjirdmang yehyeng bedberre daluhdaluk nawu birrikamarrdjukun, kabindimarladjwon. Dja mak kabirridjalkurren bu yiwarrudj kabirridi mankarrekuyengkenh ba bu bininj kabindikurdunan. Bedda wanjh kaluk God kabenwernhdjadme.”
LUK 21:1 Kaluk Jesus balbolknang bininj nawu birrikukenni dja birrihkurrmi kunwardde bedberre nawu God birrihwoni, kore temple kunrurrk yiwarrudjkenh.
LUK 21:2 Dja mak binang ngalkudji kamarrdjukun ngalbu ngalwernhmarladjni duninjh, dja ngaleng kurrmeng nayahwurd duninjh, bulerri bokenh.
LUK 21:3 Wanjh Jesus yimeng, “Woybukkih ngayime ngudberre, ngalinjngalu kamarrdjukun ngalbu ngaldjalmarladj, ngaleng wanjh kurrmeng nawernhkimuk, dja bedda yiman nayahwurd birrikurrmeng.
LUK 21:4 Bedda rowk bu birrikurrmeng, wanjh nawern duninjh kabirrikarrme, dja ngaleng wanjh kadjalyawarren, dja kurrmeng rowk nawu karrmihkarrmi, minj njale mak kabimarneyo kured.”
LUK 21:5 Kaluk bu yikahwi Jesus nuye nawu benbukkabukkani, wanjh birriyolyolmi temple kunrurrk yiwarrudjkenh, birriyimeng bu kunwardde manbu kunrurrkkenh birrirurrknameng wanjh manwernhmak, dja mak yehyeng nawu bininj birrihwoni God bu birrinami, wanjh birrirurrkmarnbom kunrurrkmakkaykenh. Wanjh Jesus yimeng,
LUK 21:6 “Manih manbu kondah ngurrihnan, wanjh kaluk kamre bu minj bokenh kunwardde manbu kunrurrkkenh kabirribawon kabenebelbmiyindi, dja bininj kabirrirurrkbakbakke rowk.”
LUK 21:7 Wanjh bedda birridjawam, birriyimeng, “Ngudda nawu kanbukkabukkan ngadberre, kaluk baleh kayime kuhni kakurduyimerran? Dja njale ngarrinan kayingkihmulewan ba ngarriburrbun darnkih kuhni kakurduyimerran?”
LUK 21:8 Dja Jesus yimeng, “Ngurrinahnarrimen, marndi ngurrbenwoybukwon nawu ngundikowe. Dja birriwern kaluk kabirrimre kabirrimarnburren yimankek ngaye, dja kabirriyime, ‘Ngaye wanjh nungka Christ nawu God ngunberrebbom.’ Dja mak kabirriyime, ‘Ngokko darnkih bu kamre bu kayiburnbunkenh.’ Wanjh ngudda yuwn ngurrbenmunkekadjung.
LUK 21:9 Dja mak bu ngurriwobekkan bu bininj kabirriburren, kaluk bedman nawu kubolkkudji kabirrini kabindibun nawu kabirrini kubolkbuyika, dja mak bu bininj nawu kubolkkudji bedberre, yikahwi kabirriwirrihme nawu kawohrnan bedberre, wanjh bedman nawu birriredbodeleng kabirriyiburren. Bu kuhni ngurriwobekkan, yuwn ngundiwernhkelehme duninjh. Dja wanjh kuhni rowk kadjalkurduyimerran werrk, dja minj kunburrikudji rerrih kayimerran bu kurorrekenh kayakmen rowk, dja med rerrih.”
LUK 21:10 Wanjh kuhniwali Jesus benmarneyimeng, “Bininj nawu bedman birriwokkudji kaluk kabindibun nawu bedman birriwokbuyika. Dja bininj nawu nakudji kabenmarnewohrnan kore kubolkwarlahbubuyika, kaluk kabindibun birrimirndebuyika nawu mak bedman nakudji kabenmarnewohrnan kore kubolkwarlahbubuyika.
LUK 21:11 Dja warridj kayimerran bu bula kabebmerren mankihkimuk, dja kunukka yarrkka birriwern kabirringorengmankarren kundjakbubuyika kabenmang, dja warridj manme kabirriyawarren duninjh, dja mak kabirrinan kore kungol nawu kabenwernhkelehme duninjh, dja mak kunbubuyika kunkihkimuk kabirrinan kungol, nawu kayingkihmulewan nawu kamre rerre.
LUK 21:12 Dja kunihbu rowk wanjh med rerrih, dja kuhni yina kayime kayimerran werrk, bininj ngundimang dja ngundimarneyime kunwarre dja ngundikan ngudberre kore bininj nawu kabirriwohrnan kore synagogue kunrurrk yiwarrudjkenh, dja mak ngundikurrme kore prison. Dja mak ngundikan kore kings nawu kabirriwohrnan kore kubolkwarlahbubuyika, dja mak governors nawu kubolkwarlahkudji kabirriwohrnan. Kuhni rowk ngundimarneyime ngayekah ngudda nawu kandingeymulewan.
LUK 21:13 Wanjh kunukka kaluk kayimerran ngudberre ngurrimulewarrenkenh bu ngaye kandiwoybukwon.
LUK 21:14 Kunmekbekenh kunu ngurriyingkihkangedowimen ba minj ngurriburrbun, dja minj mak yimankek ngurrirohrokme bu baleh kaluk ngurriyime bu ngurrbenwokmang ngurriyakwarren.
LUK 21:15 Dja ngaye ngayeman won ngudberre kunwok dja mak kunmayali, ba minj nangale nawu ngundiwidnan kaluk ngundiwokwarrewe, minj mak ngundiwokkurrenwan.
LUK 21:16 Dja kaluk ngalbabadjan kokornkumo ngudberre, dja mak nawu ngurridangerrinj, ngurrimud dja ngurridabbolk, kaluk bedda warridj ngundikukweykan kore nawu ngundidjadme. Dja yikahwi ngundibun ngundikukkurrme,
LUK 21:17 dja bininj rowk ngundiwidnan ngudberre ngayekah.
LUK 21:18 Dja bonj, kamak rowk God ngunnahnan bu yiman minj kunwohkudji kunkodjmud kayakmen ngudberre.
LUK 21:19 Dja ngudda bu munguyh kandiwoybukwon madjamku baleh, wanjh kunukka kaluk God ngunwon ngudberre ba ngurrimimbi duninjh.”
LUK 21:20 “Dja bu ngurrinan djuram kabirrimre kabirridabke Jerusalem, kunukka ngurriburrbu bu ngokko darnkih kamre ngarre bu kabolkwarrewarremen duninjh.
LUK 21:21 Wanjh kunu bininj nawu kabirrini kubolkwarlah Judea birrikelerlobmerrimen kore mandulumkimuk, dja nawu kabirrini kore kubolkkimuk Jerusalem wanjh birribebmerrimen, dja nawu kabirrini kubehbeberrk kore kabbal yuwn kabirringimen kore Jerusalem.
LUK 21:22 Dja wanjh kunmekbe kamre bu God kabendung bininj nuye nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh kunu yehyeng rowk nawu kawokbimdi kore God nuye kunwok nawu kayingkihmulewan bu kuhni kayimerran wanjh kunmekbe kunwok kamarnbuyindan rowk.
LUK 21:23 Dja bu kunmekbe kamre wanjh kadjalwarre bedberre nawu kabirrimerlem, dja mak nawu wurdyaw kabindidjikkawon. Dja kondah kured rowk kawernhbolkwarremen duninjh, bininj kabirridjakbekkan bulkkidj, dja nanih bininj nawu Israel benkebmawahmeng, God kabendung kabenkinje.
LUK 21:24 Kaluk bininj kabindidulubun mandjawak dorrengh kabindikukkurrme, dja mak kabindidukkan kabindikan kubolkbubuyika rowk kore birriwokbubuyika kabirrihni nawu minj kabirriwoybukwon God. Kaluk bininj nawu minj kabirriwoybukwon God wanjh kabirribolkmarladjwon Jerusalem, kunmekbe kabirridjalyime munguyh, minj kabirribangmeburnbun, kaluk bu kamarnbuyindan rowk bedberre dja wanjh bonj, kabirriburnbun.”
LUK 21:25 Wanjh Jesus yimeng, “Dja bininj kabirrinan kunbubuyika kore kundung, dja kore dird, dja kore mankokkarrng nawu kayingkihmulewan bu baleh kaluk kakurduyimerran. Wanjh kondah kore kurorre bininj nawu kabirrini kubolkbubuyika kabirrikangewarremen duninjh, dja mak kabirrikunikodjmayahme bu kabirribekkan kurrula kabidbun dja kahbun wernkih.
LUK 21:26 Dja bininj kabirrikukmankan bu kunkele dorrengh bu kabirridjawarren njale kayimerran bedberre nawu kubolkwarlahkenh rowk. Dja nawu kabirriwohrnan kore kungol kaluk kubuyika kabirrire, minj mandjad kabirriwakbun.
LUK 21:27 Wanjh kunmekbe kabolkyime, wanjh bininj ngandinan ngaye nawu Bininj Duninjh ngamre kore kungolbeh, kundulkarre dorrengh, dja mak God nuye kunmakmak dorrengh kabolkbame duninjh.
LUK 21:28 Wanjh bu kuhni rowk karredjdjingmang kakurduyimerran, wanjh ngurridangimen dja ngurribolkna kaddum, dja wanjh kunukka ngokko darnkih kamre bu God ngunbebke ngudberre.”
LUK 21:29 Wanjh Jesus benmarneyolyolmeng warridj, yimeng, “Ngurriburrbu manmanawarn dja mak kundulkbubuyika rowk.
LUK 21:30 Bu kunworr kabebmerren, wanjh ngudman ngurrinan dja ngurriburrbun bu ngokko darnkih kabolkyimerran bu kurrung kamre.
LUK 21:31 Wanjh yiman kunmekbe warridj bu ngurrinan kunihbu kakurduyimerran, wanjh kunukka ngurriburrbun bu kabolkyimerran bu darnkih kamre dja kamarnbuyindan bu God Kawohrnan rowk.
LUK 21:32 Woybukkih ngayime ngudberre, bininj nawu bolkkime ngurrihmimbi minj ngurribangmeyakmen, dja med rerrih, kuhni rowk kakurduyimerran werrk.
LUK 21:33 Kaddum dja mak kunrorre kabolkyakmen rowk dja kunwok ngardduk bu ngahyime minj ngawokyakmen munguyh munguyh.
LUK 21:34 Dja ngurriwernhnahnarrimen, marndi ngurridjalkadjung kore kunburrk ngundjurrkkan, mak ngurriwernhbongun ngurrimayahme, mak ngurriburrbun nadjalwern nawu ngarre kurorre, wanjh kunmekbe rowk ngunkangedulmukwon, dja wanjh kunmekbe kunbarnangarra ngayolyolmi, wanjh kamre ngudberre bu minj ngurrimadbun, yiman ngundong rerrih.
LUK 21:35 Dja wanjh kaluk kunmekbe kunbarnangarra kambebme bedberre bininj birriwarlahkenh rowk nawu kabirrini kubolkbubuyika rowk.
LUK 21:36 Mah, wanjh yiman rerrih ngurriwohrna munguyh, ngurridjaldjawa God ngundulkarrewon, ba kaluk kamak rowk ngurribebme kore kuhni rowk nawu darnkih kakurduyimerran, dja ngurridi kamak rowk kore kumirrk ngardduk nawu Bininj Duninjh.”
LUK 21:37 Wanjh bu kuninjkunu kunbarnangarra munguyh Jesus benbukkabukkani kore temple kunrurrk yiwarrudjkenh. Dja bu kukak yarrkka nungka rey kore kawarddengeyyo Olives, dja kumekbe yoy.
LUK 21:38 Dja bu kukabelni bininj nawu birriwernkenh rowk birrimalayyikani kore temple birriwokbekkani.
LUK 22:1 Kaluk bu darnkih kumhrey ngarre mulil mandulmuk kandidjdjawa manbu minj kakarrme mannguklurlmikenh. Kaluk manmekbe mulil bu birriburrbuni bu korroko God bendarrkidbawong nawu mawahmawah bedberre.
LUK 22:2 Wanjh nawu birrikihkimuk priest dja bininj nawu bindibukkani mankarre, birrikarreyawani baleh birrikurduyimeninj birribuyi Jesus, dja med, bindikengemi bininj nawu birriwern birrimirnderri.
LUK 22:3 Wanjh nawu Satan bimarnengimeng Judas nawu mak ngeyyoy Iscariot, nawu nungka dorrenghni Jesus nuyeni twelve bininj.
LUK 22:4 Kaluk nungka Judas wam kore birrikihkimuk priest, dja bininj nawu birriwohrnani bedberre djamun nawu birribolknahnani kore Temple. Bedda dja nungka birriwokdanj bu baleh kurduyimeninj bikukweykayi Jesus kore bedda.
LUK 22:5 Bedda birriwarnmakminj, dja birriberrebbom kabirriwon kunwardde.
LUK 22:6 Wanjh Judas kodjdukmeng dja yawani bu baleh kab bolkyimeninj bibalkukweykayi Jesus benwoyi manmolk, ba bininj nawu birrimirndewern minj birriburrbuyi.
LUK 22:7 Kaluk wanjh kumwam kunbarnangarre ngarre mandulmuk kandidjdjawa, bu mankarre yoy birribuyi lamb dorrengh ngarre bu birriburrbuni bu kunkare God bendarrkidbawong nawu mawahmawah bedberre.
LUK 22:8 Wanjh Jesus benbenemunkeweng Peter dja John, benbenemarneyimeng, “Nguneray, nguneyingkihmarnbu manbu mulil ngarre Bendarrkidbawongkenh ba karringun.”
LUK 22:9 Bedda benemarneyimeng, “Baleh kunu yidjare nganeyingkihmarnbun?”
LUK 22:10 Nungka benbenemarneyimeng, “Kandibekka, benbenemarneyime, bu ngunebalre ngunebalngimen kumekbe kubolkkimuk Jerusalem, kumekbe ngurrimirrknarren bininj nawu kahbongorrkan kukku dorrengh budjdjurlung, ngunebalmunkekadju kore kururrk kangimen.
LUK 22:11 Ngunemarneyimen nawu nuye kunrurrk, ‘Nawu nganbukkabukkan ngudberre kayime, “Baleh kunu kunrurrk ngaye dja bininj ngardduk nawu ngabenhbukkabukkan ngarringun mulil manbu Bendarrkidbawongkenh?” ’
LUK 22:12 Nungka ngunbenerurrkbukkan kunkimuk kaddum kore kayingkihyo yehyeng ngarre mulil, kumekbe nguneyingkihmarnbu mulil.”
LUK 22:13 Wanjh bedda benewam benengalkeng rowk bu Jesus benbenemarneyimeng berrewoneng. Wanjh bedda beneyingkihmarnbom mulil manbu Bendarrkidbawongkenh.
LUK 22:14 Wanjh bu kumwam ngarre mulil kabirringun, Jesus dja bininj nuye nawu apostle bedda dorrengh birridjarrkyerrkang birrineyhneykendi.
LUK 22:15 Nungka benmarneyimeng, “Ngaye ngadjareni bulkkidj duninjh bu bolkkime karridjarrkngun manih mulil manbu bendarrkidbawongkenh nguddah dorrengh. Karringun werrk, rerre wanjh ngawelengdjakbekkan.
LUK 22:16 Dja ngayime ngudberre, ngaye mak minj rerre ngayawoyhngun manih manbu mulil, dja kaluk yerrekah bu mankarre kamarnbuyindan kore God kadjalwohrnan rowk, wanjh kunmekbe kabolkyime ngayawoyhngun dja mahni mulil warridj kamarnbuyindan.”
LUK 22:17 Kaluk Jesus mey banikkin, bimanjbom Kornkumo, wanjh welengyimeng, “Ngurrima, ngurribolarlmihlarlmirra,
LUK 22:18 dja ngayime ngudberre, ngaye minj mak ngayawoyhbongun manih manme mankalkkid kore manrakelbeh, kaluk yerrekah ngabongun bu kamre bu kamarnbuyindan bu God kadjalwohrnan rowk.”
LUK 22:19 Dja nungka lodmey kandidjdjawa, bimanjbom God, welengbakkeng, benwong, wokkihyimeng, “Mahni yiman ngardduk kunburrk bu ngaburrkweykarren ngudberre, wanjh kuhni ngurringu munguyh ba kandiburrbun.”
LUK 22:20 Kunmekbe kunkudjiwi kurduyimeng, mey banikkin benwong bu birriyakwong manme, yimeng, “Nahni banikkin kayolyolme bu Ngabbard God wokkurrmerrinj kunwok kunkerrnge ngunberrebbun, dja kawokrayekwon kunkurlba dorrengh ngardduk bu kayakburren ngudberre.
LUK 22:21 Dja kandibekka, marneyime ngudberre, nawu ngankukweykan nanu wanjh nungka dorrengh bolkkime nganedjarrkngun manme kondah kore karrihneykendi.
LUK 22:22 Dja bonj, ngaye nawu Bininj Duninjh ngarrowen bu Ngabbard yingkihdjedjenkurrmeng. Dja kunrayek duninjh kambebme nuye nawu ngankukweykan.”
LUK 22:23 Wanjh bedmandeleng birrihdjawarreni, bu nangale kab nanu nawu kaluk kunmekbe kakurduyime kabikukweykan.
LUK 22:24 Wanjh bedda birridedjingmey birridangwerreni birridjawarreni bu nangale mak kore bedda bininj kabirriyime kabenmarnekukdokme nawu birribuyika.
LUK 22:25 Wanjh Jesus benmarneyimeng, yimeng, “Kings nawu kabirriwohrnan bedberre bininj nawu minj Jews, bedda wanjh kabirrimarnburren birrikihkimuk, kabindikelehme bininj bedberre, dja nawu kabirriwohrnan bedberre kabirridjare bininj kabindiburlume, kabirriyime bu bedda kamak rowk kabindinahnan.
LUK 22:26 Dja ngudda yuwn yiman kunmekbe ngurrikurduyime. Dja kuhni ngurrikurduyimen kunbuyika. Ngurrikurrme nawu nayahwurd duninjh ngudberre bu kakukdokme, dja nawu kawohrnan ngudberre, wanjh nungan yimerra yiman ngunmarnedurrkmirri ngudberre.
LUK 22:27 Dja bu ngudda ngurrbenbenenan bininj bokenh, nakudji kani kangun dja nabuyika kabimarnedurrkmirri kabiwon manme. Yiddok minj ngurriyime bu nawu kani kangun nungka wanjh kabimarnekukdokme nabuyika? Yoh wanjh kunmekbe ngurriyime, dja ngaye wanjh ngamwam karridjarrkraworren, dja ngaye yiman nawu marnedurrkmirri ngudberre.”
LUK 22:28 “Ngudda wanjh minj kandibawoyi dja karrihdjarrkrey bu bininj nganhdjurrkkani dja nganhrohrokmi,
LUK 22:29 wanjh bu Ngabbard ngayekenh ngankurrmeng ngaye bu ngawohrnan, wanjh ngayemanwali kurrme ngudberre bu ngurriwohrnawohrnan,
LUK 22:30 ba ngudda kaluk karridjarrkngun dja karridjarrkbongun kore ngaye ngawohrnan rowk. Kaluk mak ngurriyerrkan ngurrini kubolkkuken ngurriwohrnankenh dja ngurrbendjadme nawu twelve birrimirndebubuyika nawu ngurridjarrkyime Mawah Israel.”
LUK 22:31 Jesus yimeng, “Simon, Simon, kanbekka marneyime, nawu Satan ngundjanwohmeng ngudberre, ba ngunrohrokme ngudberre yiman rerrih bu bininj kamimkarrhkarrhme manmim manbu wheat.
LUK 22:32 Dja ngaye ngahdi yiwarrudj ngudda ke, ngahdjaldjawan Ngabbard God ba minj yiwarnyakmen kore kanwoybukwon, dja kaluk bu yiyawoyhborledme kore ngaye, wanjh yibenkangerayekwon nawu ngurrihdangerrinj.”
LUK 22:33 Wanjh Peter bimarneyimeng, yimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, ngaye bonj nganjilngbekkarrinj bu ngarrdjaldjarrkre madjamku kandidjarrkdangbalhme kore prison, dja mak kandidjarrkbun ngarrdjarrkdowen.”
LUK 22:34 Jesus yimeng, “Ngayime ke Peter, minj nakudji rooster kabangmekayhme bu bolkkime kuninjkunu kumunun, dja ngudda yiyakwarren ngardduk werrk, wanjh danjbikkah kanwaralkukwakwan.”
LUK 22:35 Dja Jesus benmarneyimeng, “Bu ngaye munkeweng ngudberre bu korroko, ngudda minj ngurrikayi nawu kunwarddekenh ngurrikukdahkendong, dja minj mak ngurrikayi baladji, dja minj ngurrikayi nabuyika nawu ngurridengedjongburrenkenh. Adju, yiddok yehyeng ngurriwohyawarreni?” Wanjh bedda birriyimeng, “Burrkyak. Minj njale ngarriyawarrimeninj.”
LUK 22:36 Dja nungka benmarneyimeng, “Kunu bonj, dja wanjh bolkkime, bu ngurrikarrme kunwarddekenh ngurrikukdahkendong wanjh ngurrika, dja warridj baladji. Dja nawu minj kakarrme mandjawak, weyka kunmadj nawu kaddum kadjongburren dja mandjawak mak.
LUK 22:37 Dja ngayime ngudberre bu kawokbimdi kore God nuye kunwok, bu yimeng, ‘Dja bininj birriyimeng bu nungka warridj nawarre, yiman bedda nawu birriwarre kabirribakke mankarre God nuye.’ [Isaiah 53:12] Wanjh kunmekbe kunwok kamdjalmarnbuyinda kore ngaye, dja mak kunwok rowk nawu ngaye nganyingkihmulewani, ngokko darnkih kawoybukkendan rowk.”
LUK 22:38 Wanjh Jesus nuye disciples birriyimeng, “Yina, nawu Yiwohrnan, nanih mandjawak bokenh.” Dja nungka benmarneyimeng, “Bonj.”
LUK 22:39 Wanjh Jesus bebmeng bolkbawong Jerusalem dja wam yiman berrebboyen yimihyimi kore kawarddengeyyo Olives, dja disciples nuye wanjh birrikadjungi.
LUK 22:40 Dja bu birribolkmey Jesus benmarneyimeng, “Ngurridin yiwarrudj ba minj Namarnde ngundjurrkkan.”
LUK 22:41 Wanjh Jesus benwohbawong balwam djarrehwurd, barddurrukkurlhdanj dja dingihdi yiwarrudj, yimeng,
LUK 22:42 “Ngabba, ngawarnyak duninjh bu ngadjakbekkan kunkimuk, yiman kayime ngabongun kore manbu kunyidkenh banikkin, dja bu ngudda yidjaremen wanjh yimang nahni banikkin nawu kanwong. Kunu wanjh bonj, yuwn kakurduyimerran bu ngaye ngahdjare, dja kurduyimerra bu yingan yidjare.”
LUK 22:43 Wanjh bimarnebebmeng angel nawu kore heavenbeh dja bidjalkangerayekwong.
LUK 22:44 Jesus wanjh kangewarreminj duninjh, kunu wanjh wernkih duninjh danginj yiwarrudj, wanjh kurrngirnkimukminj yimerranj yiman kunkurlba rerrih bu djeledjelhmi kore kurorre.
LUK 22:45 Wanjh bu yakwong yiwarrudj nungka dolkkang benyikang nawu disciples, dja benngalkeng birrihkeyoy bu kunnjilngwarre benngudjwarrewong.
LUK 22:46 Dja nungka benmarneyimeng, “Njale ngurrihkeyo? Ngurridolkka dja ngurridin yiwarrudj, marndi Namarnde ngundjurrkkan.”
LUK 22:47 Bu Jesus nungka balhwokdi wanjh birrimirndewern bininj birrimbebmerrinj, dja nawu ngeyyoy Judas nawu nungka dorrenghni nawu twelve bininj nuyeni Jesus, nungka wanjh dokmidokmi bedberre. Wanjh Judas bimyikang Jesus kabibunjhmangkenh.
LUK 22:48 Dja Jesus bimarneyimeng, yimeng, “Judas, yiddok woybukkih ngudda kanbunjhmang ba bu kankukweykan ngaye nawu Bininj Duninjh?”
LUK 22:49 Wanjh bu bininj nawu Jesus birrikadjungi birrinang baleh kaluk kakurduyimerran, wanjh birrimarneyimeng Jesus, birriyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, yiddok yidjare ngarrbendulubun mandjawak dorrengh?”
LUK 22:50 Dja wanjh nakudji bikanemdjobkeng kunkanemkun nuye nakudji bininj nawu bihmarnedurrkmirri bininj nawu kabenmarnewohrnan priests.
LUK 22:51 Dja Jesus yimeng, “Bonj, ngurribawo!” Wanjh bikanemkarrmeng bikanemmarnbom.
LUK 22:52 Wanjh Jesus benmarneyimeng nawu birrikihkimuk priests, dja bininj nawu birriwohrnani bedberre djamun ngalengngarre templekenh, dja mak nawu dabborrabbolk nawu birrimdjarrkwam kabirrimang. Wanjh yimeng bedberre, “Yiddok nguddanu ngurrimwam ngurrimkang mandjawak dja kundulk dorrengh bu ngaye kandimang, yiman bu ngaye ngabenhbengbuyikahmi birriwarlahken bininj ba kabirrikarrebakke ngudberre mankarre?
LUK 22:53 Ngurriburrbun ngaye karrihdjarrkni kunbarnangarrabubuyika munguyh kore temple kuberrkkah, dja ngudda minj kumekbe kandimayi. Dja wanjh bonj, bolkkime wanjh ngudberre bu kuhni ngurrikurduyime, kore kumunun wanjh kakimukmen dja yiman kanmarnewohrnan.”
LUK 22:54 Wanjh bedda birrimey Jesus dja birrikang birringimowong kore kunrurrk nuye nawu kabenmarnewohrnan priests. Peter bibalhmunkebuni Jesus djarrehbeh.
LUK 22:55 Wanjh yikahwi bininj kunak birriworrhmeng kubulkayh kuberrkkah kore bininj birribalhngimi, wanjh birridjarrkyerrkang, dja Peter yerrkang kore bedda birrihni.
LUK 22:56 Kaluk ngalkudji ngalyawk ngalbu bininj bihmarnedurrkmirri, wanjh binang Peter bu ni kore kunak bikukwolkani, wanjh ngaleng bidjalkuknani dja yimeng, “Nanih nawu bininj nungka warridj Jesus birrihdjarrkrey.”
LUK 22:57 Dja nungka yakwarrinj, yimeng, “Ngudda ngalbu daluk, ngakukwakwan namekbe bininj.”
LUK 22:58 Kaluk wurd nabuyika binang dja yimeng, “Ngudda warridj nanu nawu ngurrihraworreni.” Dja Peter yimeng, “Ngudda minj yiyime, dja ngaye ngawid!”
LUK 22:59 Kaluk yerrekah bu darnkih one hour, nabuyikawali bidjalrayekwong, yimeng, “Woybukkih wanjh nanih nawu bininj nungka warridj Jesus birrihdjarrkrey, dja nungka wanjh nakang Galileebeh.”
LUK 22:60 Dja Peter yimeng, “Ngudda yuwn bu yiyime, dja ngaye ngawakwan bu baleh ngudda yihyolyolme!” Wanjh kundjalburrikudji rerrih bu nungka balhwokdi wanjh rooster kayhmeng.
LUK 22:61 Dja Jesus nawu Kawohrnan borledmeng wanjh djurrmud binang Peter. Wanjh Peter burrbom kunwok nuye nungka nawu Kawohrnan bu bimarneyimeng, “Bu minj kabangmekayhme rooster bu bolkkime kuninjkunu kumunun, wanjh ngudda werrk yiyakwarren ngardduk danjbikkah.”
LUK 22:62 Wanjh Peter bebmeng kuberrk dja wernhkuknalkbom duninjh.
LUK 22:63 Wanjh bininj nawu birrimey birrihkarrmi Jesus, wanjh birridjekmiwoni, birriwidjbihkeyi,
LUK 22:64 dja warridj birrimimdukkang burudjang dja birridjawam, birrimarneyimeng, “Mah yimulewa yiman prophet duninjh ngadberre, dja kanmarneyimen nangale ngunbom?”
LUK 22:65 Dja mak kunbubuyika kunwern kunwok kunwarre birrimarneyimi bu birrimarnbuyinj yemengalmeninj.
LUK 22:66 Kaluk bu kukabel wanjh nawu dabborrabbolk bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, kaluk birrikihkimuk priest dja mak bininj nawu birribukkabukkani mankarre, bedda wanjh birridjarrkmirndemornnamerrinj. Wanjh djamun bedda birrikang Jesus kore kumirrk bedberre nawu council bininj.
LUK 22:67 Wanjh birridjawani Jesus bu birriyimeng, “Bu ngudda wanjh nungka nawu Christ nawu God kanberrebbom wanjh kanmarneyimen ngadberre.” Dja Jesus benmarneyimeng, “Bu ngaye marneyime ngudberre, ngudda minj kandiwoybukwon.
LUK 22:68 Dja bu ngaye djawayi ngudberre, ngudda minj kandiwokmang bu kandimulewayi.
LUK 22:69 Dja ngaleng bu bolkkime ngarredjingmang bu munguyh ngaye nawu Bininj Duninjh ngayerrkan kore kubolkkuken kukun nuye God nawu Dulkarrekimuk Duninjh.”
LUK 22:70 Wanjh bedda nawu birriwern rowk birriyimeng, “Wanjh yiddok ngudda kaluk Beywurd nuye God?” Wanjh nungka benmarneyimeng, “Yoh. Nguddabu kunmekbe ngurrihyime!”
LUK 22:71 Wanjh bedda birriyimerreni, “Minj nangale mak karridjare kamre kabiyolyolme. Dja ngadman karribekkang bu nungan naweleng yimeng.”
LUK 23:1 Wanjh birrimekbe bininj nawu birriwohrnani birrimirndedolkkarrinj rowk, birrikang Jesus kore Pilate nawu wohrnani governor.
LUK 23:2 Bedda birridedjdjingmey birridjuhbuni birriyimeng, “Ngad ngarringalkeng nahni bininj benhbengbuyikahmi ngadberre bininj, benhmarneyimi, ‘Yuwn ngurrikarremulewan tax kunwardde kore Caesar nawu kawohrnan Emperor.’ Dja mak nungka mulehmulewarreni yimi bu nungka kunu Christ nawu king bu kawohrnan.”
LUK 23:3 Wanjh Pilate bidjawam Jesus, “Yiddok ngudda king yiwohrnan bedberre bininj nawu Jews?” Jesus biwokmey, yimeng, “Yoh. Ngudda kunmekbe yihyime.”
LUK 23:4 Wanjh Pilate benmarneyimeng nawu birrikihkimuk priest dja bininj nawu birrimirnderri, yimeng “Ngaye minj ngangalkemeninj nahni bininj nuye kunwarre yimeninj.”
LUK 23:5 Wanjh bedda birrirayekwoni bulkkidj duninjh. Birriyimeng, “Nungka kabenhbengwarrewon bininj bu kare kabenhbukkabukkan, kondanjkunu kubolkwarlahkenh Judea, wanjh kunmekbe kunu kumdedjdjingmey kore Galilee, wanjh kondanjkunuwali Jerusalem kumwam.”
LUK 23:6 Bu Pilate bekkang kunmekbe, nungka djawayhmeng, “Yiddok nahni bininj Galileebeh?”
LUK 23:7 “Yoh,” birriyimeng. Bu nungka bekkang Jesus kumdolkkang kore Galilee kore Herod wohrnawohrnani, wanjh bimunkeweng kore nungka, dja mak Herod nungan ningihni kore Jerusalem kunmekbe bolkyimi.
LUK 23:8 Herod warnmakminj duninjh bu binang Jesus, dja korroko djareni binayi bu biwobekkani, dja djareni bikurdunayi marnbuyi kundulkarre duninjh dorrengh.
LUK 23:9 Herod mak bidjawani Jesus bu kunwernhkah. Kaluk Jesus minj biwokmayi.
LUK 23:10 Nawu birrikihkimuk priest dja bininj nawu bindibukkabukkang mankarre, bedda warridj birridi kumekbe dja birridjalwernhdjuhbuni duninjh Jesus.
LUK 23:11 Kaluk Herod dja djamun nuye birrinjirrhmiwoni Jesus dja mak birridjekmiwoni. Rerre wanjh birridjongbom namak manburrba, dja Herod birrurndiweng kore Pilate.
LUK 23:12 Kaluk kundjalmekbe barnangarra Herod dja Pilate benemarnburrinj benedabbolkminj, dja kerrngehkenhni benehwidnarreni.
LUK 23:13 Wanjh Pilate benkayhmeng benmirndemornnameng nawu birrikihkimuk priest, dja nawu birriwohrnani bedberre bininj nawu Israel benkebmawahmeng, dja mak nawu birriwern bininj,
LUK 23:14 dja benmarneyimeng, “Ngudda ngurrimkang nahni bininj kore ngaye, ngurriyimeng nungka benhbengbuyikahmi birriwarlahken bininj ba birrikarrebakkeyi kadberre. Dja wanjh ngaye ngadjawam ngakebdjarrkmeng ngudberre kumirrk, dja kandibekka, marneyime ngudberre, minj njale mak ngamarnengalkemeninj nahni bininj kunwarre yimeninj, nawu ngudda ngurrihdjuhbuni.
LUK 23:15 Dja mak Herod minj njale bimarnengalkemeninj, kunmekbe kunu bimdurndiweng kadberre. Kandibekka, marneyime ngudberre, nahni bininj minj njale warrewoyi ba kunu karrowen.
LUK 23:16 Wanjh kunukka ngawidjbihke werrk, dja ngamunkewe kare.”
LUK 23:17 Wanjh bedda birridjalwern birridjarrkkayhmeng rowk, “Ray, yibalka, dja kanmarnebebkemen ngadberre Barabbas.” Wanjh Barabbas nanu boyenni yidngahyidngalkeyi kumekbe kubolkkimuk Jerusalem, dja warridj bininj bibom bikukkurrmeng, wanjh kunu birriburriweng kore prison.
LUK 23:20 Pilate benyawoyhdjawam nawu birrimirnderri, dja nungka djareni bimunkewemeninj Jesus.
LUK 23:21 Dja bedda birriyawoyhkayhmi, birriyimi, “Yika, yibu, yibiddundulubu, yibiddundulubu kore kundulk.”
LUK 23:22 Wanjh Pilate yawoyhyimeng bedberre bu danjbikkah, yimeng, “Njalekah, njale yiddok warrewong? Ngaye minj njale kunwarre ngangalkemeninj nuye ba kunu karrowen. Wanjh kunukka ngadjalwidjbihke werrk dja ngamunkewe kare.”
LUK 23:23 Birridjalkayhmi kunrayek birrinami munguyh, “Yika, yibu, yibiddundulubu kore kundulk.” Kalukburrk benkayhmimarrkmey.
LUK 23:24 Wanjh Pilate wokkurrmerrinj kunmekbe kurduyimeng bu birrihdjawani.
LUK 23:25 Dja bimunkeweng bininj nawu birridjanwohmeng nawu boyenni birriburriweng kore prison, bu nungka yidngahyidngalkeyi dja warridj bu bininj bibom bikukkurrmeng. Nungka wanjh Pilate bibebkeng kore dangbalhmiyindi, dja nawu Jesus bibalweykang benyibawong bedberre, ba kabirrikurduyime bu baleh bedman birridjareminj nuye.
LUK 23:26 Wanjh bu Jesus birribalhkani bedda birriwohnarrinj bininj kangeyyo Simon Cyrenebeh, nawu kumhrey kumdolkkang kuberrk kore kabbal. Bedda birridarrkidmey Simon dja birringorrwong cross kundulk, bimarnedulkngorrkani kore kumunke nuye Jesus.
LUK 23:27 Dja birrimirndewern bininj birrimunkebuni Jesus warridj. Kore kumekbe kumirnde yikahwi morlehmorlenj nawu birrimarnenjilngwarreni, birrihnalkbuni nuye mak birriberrekalkdorrenihmirey.
LUK 23:28 Jesus balborledmeng dja yimeng bedberre, “Ngudda daluhdaluk nawu ngurrikang Jerusalem, yuwn ngaye kandimarnenalkbun, dja ngudman ngurrimarnenalkburrimen, dja wurdyaw dorrengh ngudberre ngurrinalkkiray.
LUK 23:29 Dja kandibekka, marneyime ngudberre, kaluk kamre bu bininj kabirriyime, ‘Kabirrinjilngmak daluk nawu birriwalirrngwarre, dja nawu minj birrimerlemkayi, dja mak nawu minj birridjikkawoyi.’
LUK 23:30 Wanjh kunmekbe kunu kabolkyimerran bu bininj kabirridedjdjingmang kabirriyime ngarre kunwarddekihkimuk, ‘Kanngerrehmen ngadberre!’ Dja kabirrikayhme manduludulum, ‘Kanbarrkbu ngadberre!’ ” [Hosea 10:8]
LUK 23:31 Mak Jesus yimeng bedberre, “Bu yiman kayime bolkkime kuhni ngandimarnekurduyime ngaye nawu ngakukyime yiman mandulkdarrkid rerrih, kaluk baleh kakurduyimerran bedberre nawu kabirrikukyime yiman mandulkdarleh rerrih?”
LUK 23:32 Kaluk benebuyika bininj benebokenh mak bindikang nawu bedman benewarreni, bedda warridj bindikang kabindibunkenh kabenedowe, Jesus dorrengh.
LUK 23:33 Bu birrimbebmeng kore kunred kabolkngeyyo Kunkodjngalng, kumekbe birribiddundulubom Jesus kore cross kundulk, dja mak bedda dorrengh namekbe benebokenh nawu benewarreni, bindibebbehkukbarnnameng kore danjbik kundulk cross berrewoneng. Bindikukbarnnameng nakudji nawu kukun kukbarndi, dja nabuyika kudjakku kukbarndi, dja nungka Jesus kubulkayh birrikukbarnnameng.
LUK 23:34 Wanjh Jesus yimeng, “Ngabba, yibularrbu kunwarre bedberre, yibengmidjda dorrengh bu kuhnikenh dja minj kabirriburrbun bu baleh kabirrihkurduyime.” Kaluk bedda birrilarlmihlarlmirranj manburrba nuye nawu djongbuhdjongbuyindi, birrihdirri nuye manburrba yiman kayime kunkod rerrih birrihdirri, wanjh yikahwi birriwinhmi, wanjh birriwelengmey namekbe manburrba nuyeni Jesus.
LUK 23:35 Bininj birriwern kumekbe birrihdi birrihnani, dja mak nawu birriwohrnani bedberre, dja bedda wanjh birrimarnekewkmi birridjekmiwoni Jesus, birriyimeng, “Nungka benngehkeyi birribuyika bininj, wardi nunganwali ngehkerrimen bu woybukkih nungka nawu Christ nawu God kanberrebbom, dja bu nungan God bidjarrngbom!”
LUK 23:36 Djamun warridj birridjekmiwoni rerrih. Kaluk birriyikang birribowoyi manbu wine,
LUK 23:37 dja birriwokkihyimi, “Bu ngudda woybukkih king yiwohrnan bedberre bininj nawu Jews, wanjh yidjalngehkerrimen!”
LUK 23:38 Dja ngokko yingkihbimbarndi kaddumkah kore kurrulk kukodj nuyeni wokkibimbom yimeng, NAHNI BININJ WANJH KING BEDBERRE NAWU JEWS.
LUK 23:39 Kaluk nakudji nawu nawarreni kumhkukbarndi kunwarre bimarneyimeng Jesus bihdungi, yimeng, “Yiddok minj ngudda Christ nawu God kanberrebbom? Yingehkerrimen dja ngad warridj kanbenengehkemen.”
LUK 23:40 Dja nawu nabuyika nawarreni kumhkukbarndi bimduy dja bimarneyimeng, “Yiddok minj ngudda yikengeme God, dja minj yinan bu kandidjarrkbom karrewoneng?
LUK 23:41 Ngad wanjh bonj, kandidjadmeng ngarrku bu djal mandjad, kandimarnekarremulewam bu ngarryimeng kunwarre, dja nanihnjanu bininj minj njale kunwarre yimeninj.”
LUK 23:42 Dja mak namekbe nakudjiwi nawu kumhwokdi bimarneyimeng Jesus, “Jesus, kanburrbu dja kankunikongibu bu yimdurndeng kore Yiwohrnan rowk.”
LUK 23:43 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Woybukkih ngayime ke, djalbolkkime kunbarnangarra ngudda ngaye kaluk ngarrdjarrkre kore kubolkmakkaykenh duninjh.”
LUK 23:44 Wanjh bu kunmekbe birrihmarneyimerreni ngokko barnangarraburrk, wanjh djalkakmankang rowk kore kumekbe kubolkwarlahkenh rowk Israel, minj kundung bolkwolkayi. Kaluk manburrba nawu barndihbarndi kururrkburlhdjan ngarre temple kunrurrk yiwarrudjkenh, djalkmiwam kubulkayh bebbehwam. Wanjh Jesus kayhmeng wernkih duninjh, yimeng, “Ngabba, kore kubid ngudda ke ngakurrme ngardduk kunmalng.” Wanjh bu kunmekbe yimeng, balwelengngolekbaworrinj, wanjh doweng. Kaluk burrk bu baldungborledmeng balhwolewolehmeni three oclock, wanjh dungbebmeng yawoyhbolkwolkang.
LUK 23:47 Kumekbe nakudji nawu dingihdi nawu wohrnani bedberre djamun, bu nang baleh kurduyimerranj, wanjh biburlumeng God, yimeng, “Woybukkih duninjh nahni bininj nadjalmakni.”
LUK 23:48 Birridjalmirndewernkenh birrimirndemornnamerrinj nawu birrimdjalwam rowk kumekbe bu kabirridjalwernhnang nawu baleh kabimarnekurduyimerran. Bu bedda birrinang baleh kurduyimerranj, wanjh birridurnderrinj kured bedberre birribalhberrekalkdorrenhmirey.
LUK 23:49 Kaluk nawu birriwern rowk nawu birrikukburrbuni Jesus, dja morlehmorlenj dorrengh nawu birrihmunkekadjungi kore Galileebeh, birrimhdi djarreh birrinang bu kunwern kurduyimerranj.
LUK 23:50 Kaluk kumekbe nakudji bininj di nawu nakang kubolkkimuk Arimathea. Kaluk kumekbe kunred bedberre bininj nawu Jews. Dja namekbe bininj ngeyyoy Joseph, nungka dorrengh birridjarrkwokdi council bedberre. Dja namakni dja minj kodjdukmeninj bu birriwokmarnburrinj dja mak bu birribuyi Jesus, dja nungka madbuni bu kayimerran kore God Kadjalwohrnan rowk.
LUK 23:52 Kaluk nungka wam kore Pilate bikukdjanwohmeng Jesus.
LUK 23:53 Wanjh bu bikukkoluyhweng bikukmey, bikukdukkang manburrba, wanjh bikukkang bikukkurrmeng kore kuwardderurrk birriwarddedadjkeng bu birrimarnbom kumidj. Kaluk minj nangale bangmekukyuwirrinj, kundjalkerrnge kunu.
LUK 23:54 Kunmekbe wanjh Fridayni bu birriyingkihmarnbuni yehyeng Sabbathkenh, kunbarnangarra seventh kunbarnangarradjamun God nuye bu minj birridurrkmirriwirrinj. Wanjh Sabbath dedjdjingmey Fridayni bu dungyibmi. Wanjh ngokko darnkih dungyihdungyibmi.
LUK 23:55 Wanjh morlehmorlenj nawu birrimdjarrkwam Jesus kore Galileebeh wanjh bedda birrikadjungi Joseph, birribolknang kumidj dja bu kore baleh yimeng bikukkurrmeng Jesus.
LUK 23:56 Wanjh birriwelengdurndi kured birriyingkihmarnbuni namanjmak nawu kunkukkenh birrikukdelkkemeninj. Wanjh bu Saturdayni manbu Sabbath kunbarnangarra seventh, bedda birrimarrkmangi mankarre bu God benwokrayekwong korroko, minj birridurrkmirriwirrinj, birringudjngehmi.
LUK 24:1 Dja bu Sabbath kunbarnangarra seventh yakminj, kaluk Sunday bu djarreh kumhbarrhbuni, wanjh bedda nawu morlehmorlenj birriwam kore kumidj, birrikang nawu namanjmak manbu birriyingkihmarnbom kunkukkenh birrikukdelkkemeninj.
LUK 24:2 Wanjh kunwardde manbu kururrkdangmaye bininj birrirurrkdangmayebalhmeng bu Fridayni, wanjh manekke kunwardde birrinang warddewayhmeng, dja midjdangmayerurrkni.
LUK 24:3 Wanjh bu bedda birringimeng kore kumidj minj birrikukngalkemeninj Jesus.
LUK 24:4 Wanjh kundjalmekbe rerrih, bu bedda birrikodjmayahmeng kumekbe bindimarnebebmeng bininj bokenh nawu benemadjbami duninjh yiman namarrkon kamayhke.
LUK 24:5 Wanjh bedda nawu daluhdaluk bu birrikeleni wanjh birridjudkurlmi birridjalbolknani kanjdji kurorre. Wanjh bininj beneyimeng bedberre, “Njalekah nawu bininj karrarrkid ngudda ngurrihyawan kondah kore kumidj?
LUK 24:6 Nungka minj konhda kakukyo. Nungka dolkkang yawoyhmimbiminj. Kaluk ngurriburrbu bu nungka ngunmarneyimeng ngudberre bu balhni kore Galilee,
LUK 24:7 bu yimeng bu nungka nawu Bininj Duninjh yingkihwokdjedjenyoy nuye bu kaluk kabirrikukweykan kore birriwarre bininj kabirribiddundulubun, dja kaluk kunbarnangarra danjbik nungka karrolkkan kumidjbeh kayawoyhmimbimen.”
LUK 24:8 Wanjh kunu birriburrbom bu nungka Jesus benyingkihmarneyimeng.
LUK 24:9 Bu birribolkbawong kumidj dja birridurndi, wanjh kuhni rowk bindimarnemulewam Jesus nuye eleven bininj dja mak birribuyika rowk nawu birrihdjarrkni.
LUK 24:10 Kaluk birrimekbe morlehmorlenj nawu kuhni bindimarnemulewam, bedda wanjh Mary ngalbu Magdalabeh, Joanna, dja Mary ngalbu ngalbadjan nuye James, dja morlehmorlenjbubuyika nawu bedda birrihdjarrkrey.
LUK 24:11 Wanjh nawu birrimekbe bininj bedda bindidjalwokkewkmeng dja minj bindiwoybukwoyi. Dja birriyimi bu daluk birrikodjbengwabom.
LUK 24:12 Dja nawu Peter dolkkang rlobmeng kore kumidj, wanjh bu boddanj bolknang, nungka nang manburrbawi yongohyoy, wanjh dokmeng dja mayahmeng bu baleh kurduyimerranj.
LUK 24:13 Bu kunmekbe kunbarnangarra rerrih bu Jesus dolkkang kumidjbeh kaluk benebokenh bininj nawu Jesus benemunkekadjungi, bu benebalrey kore kubolkyahwurd kabolkngeyyo Emmaus kuyawbolkdjarrehni Jerusalem yiman eleven kilometres.
LUK 24:14 Wanjh benehyolyolmi kunmekbe rowk nawu kurduyimerranj.
LUK 24:15 Wanjh bu benehyolyolmi dja benehdjawarreni, Jesus nungan bebmeng berrewoneng, wanjh birrihdjarrkrey.
LUK 24:16 Yiman rerrih yehyeng benbenemimbuyikawong ba minj benekukburrknayi Jesus.
LUK 24:17 Wanjh Jesus benbenemarneyimeng, “Njale ngudda ngunehyolyolme bu ngunehre?” Wanjh bedda benedanginj benekebbumi.
LUK 24:18 Wanjh nakudji nawu ngeyyoy Cleopas biwokmey, yimeng, “Yiddok ngudda yidjalkudji nawu yimdjalwohwam Jerusalem dja yiwakwan bu baleh bolkkime kurduyimerranj kumekbe?”
LUK 24:19 Wanjh Jesus yimeng berrewoneng, “Baleh kurduyimerranj?” Wanjh bedda benemarneyimeng, “Nawu Jesus birrimarnekurduyimeng nawu Nazarethbeh. Nungka nawu prophetni dja kurduyimi kore God djareni, dja mak bininj rowk ngarrikurdunang kundulkarre dorrengh bu nungka kurduhkurduyimi dja mak bu kunwok nuye warridj.
LUK 24:20 Dja bu ngad kadberre birrikihkimuk priest dja mak nawu kabirriwohrnan kadberre bedda birrikukweykang kore Pilate kabidjadme kabirribunkenh, wanjh birribiddundulubom.
LUK 24:21 Dja ngad ngarrinjilngmakni nuye bu ngarriyimi yimankek nungka wanjh namekbe nawu God kanberrebbom bu kandjalbebkemeninj kadberre bininj nawu Israel kankebmawahmeng. Kunu wanjh bonj, dja mak bu kunmekbe birrikurduyimeng birribom wanjh bolkkime kamarnbun kunbarnangarra danjbik.
LUK 24:22 Dja warridj yikahwi nawu ngad morlehmorlenj nawu ngarrihdjarrkrey Jesus, kandikangebarrhkeng ngadberre. Bedda birrikakdoy birriwam kore kumidj,
LUK 24:23 dja minj nungka birrikukngalkemeninj. Dja birrimdurndi ngandimarneyimeng bu birrinang kunbuyika Godbeh angel bindimarnebebmeng nawu beneyimeng bu nungka Jesus karrarrkid.
LUK 24:24 Wanjh yikahwi nawu ngad ngarrihdjarrkrey wanjh birriwam kore kumidj, wanjh birrinang rowk kunmekbe bu morlehmorlenj birriyimeng, dja nungka minj birrikuknayi.”
LUK 24:25 Wanjh bu Jesus benbenebekkang rowk nungka benbenemarneyimeng, “Ngudda wanjh ngunemayaliyak, dja minj kunkange ngurrewoneng kabangmewoybukwon kunwok rowk nawu prophet birriyimi bu God birriwokmulewani.
LUK 24:26 Nguneburrbuyi bu Christ nawu God ngunberrebbom biyingkihmarnedjedjenyoy bu kuhni kadjakbekkan werrk, ba kunu kangimen kore kunwernhmak duninjh nawu nuye kore heaven kayawoyhkukenmen.”
LUK 24:27 Wanjh Jesus benbenewernhmarnemulewani kunwok nawu nungka biyingkihmulewani kore bimbuyindi rowk. Dedjdjingmey kore Moses yingkihbimbuni nuye, dja mak kore nawu prophets rowk birriyingkihmulewam nuye.
LUK 24:28 Wanjh bu birribebmi darnkih kured kubolkyahwurd kore bedda benehrey, nungka Jesus yimankek djalrawinjwi.
LUK 24:29 Dja bedda benemaddi benedjanwohmeng, beneyimeng, “Yimray kanedjarrkyo, wanjh korroko wolewolehminj bu bolk kangokdan.” Wanjh kunu nungka birridjarrkngimeng kumekbe birridjarrkyuwirrinj.
LUK 24:30 Wanjh bu birridjarrkni kabirringun, nungka lodmey kandidjdjawa biburlumeng Kornkumo, welengbakkeng wanjh benbenewong.
LUK 24:31 Wanjh kunmekbe nawu kerrngehkenh benbenemimbuyikawong wanjh yakminj dja benewernhkukburrknang. Wanjh nungka djalyakminj berrewoneng.
LUK 24:32 Wanjh bedman benemarneyimerrinj, “Bu ngad kanemhrey wanjh ngarrkangerungi bu nungka kanhwernhmarnemulewani ngarrku God nuye kunwok kore kabimdi.”
LUK 24:33 Wanjh kunmekbe rerrih bedda benedolkkang benedurndi Jerusalem bindingalkeng nawu Jesus nuye eleven bininj nawu birrimirndemornnamerrinj dja mak birribuyika nawu birrihdjarrkni,
LUK 24:34 dja bedda birriyimi, “Woybukkih duninjh! Dolkkang kumidjbeh Jesus nawu Kawohrnan, dja Simon bimarnekukbukkarrinj.”
LUK 24:35 Wanjh namekbe bokenh bindimarnemulewani bu baleh kurduyimerranj bu bedda birrihdjarrkrey, dja mak bu benewernhkukburrknang bu nungka lodbakkeng kandidjdjawa.
LUK 24:36 Bu kunmekbe benebalhmulewani, Jesus nungan dingihdi kore bedda birrihmirnderri, dja welengyimeng bedberre, “God nuye kunmodmikenh ngadjare ngunwon ngudberre.”
LUK 24:37 Dja bedda wanjh birriwernhkeleminj duninjh birrideldelmeng, bedda birriyimeng bu yimankek nawu birrihnani wanjh namalngkerrnge.
LUK 24:38 Dja nungka yimeng bedberre, “Njalekenh ngudda ngurrihnjilngwarre ngurrihdjawarren dja mak ngurrihkewkme kore kukange ngudberre?
LUK 24:39 Kandibidna dja mak kandidengena, dja wanjh ngaye. Kandikarrmen dja kandikukburrkna! Nawu namalngkerrnge minj kakarrme kunkanj dja mak minj kunmurrng yiman ngaye kandihnan ngahkarrme.”
LUK 24:40 Bu kunmekbe yimeng wanjh benmarnebidbukkarrinj, dja mak kundenge warridj.
LUK 24:41 Wanjh bedda minj birribangmewoybukwoyi bu kunmekbekenh birrihwarnmakni dja mak birrihmayahmi, wanjh nungka benmarneyimeng, “Yiddok konhda njale ngurrihkarrme ba ngangun?”
LUK 24:42 Wanjh djenj djolengyoy bu birrikinjeng kuyirrke, wanjh birribakkeng birriwong.
LUK 24:43 Wanjh nungan mey, nguneng namekbe djenj kore kumirrk bedberre.
LUK 24:44 Wanjh benmarneyimeng, “Bu ngaye dorrengh karribalhdjarrkrey kuninjkunu wanjh kunmekbe bu marneyimeng ngudberre, bu ngayimeng, ‘Bu kunwok rowk kadjalmarnbuyindan nawu ngaye nganyingkihmulewani kore mankarre bu Moses bimbom, dja mak prophet birribimbuni, dja mak kore Psalms kabimdi.’”
LUK 24:45 Wanjh nungka benmayalimarnbom ba birriwernhburrkburrkbekkang God nuye kunwok kabimbuyindi.
LUK 24:46 Dja benmarneyimeng, “Kuhni kunmekbe bu kawokbimdi kore God nuye kunwok bu ngaye Christ nawu God ngunberrebbom ngudberre bininj, nganyingkihmulewani ngadjaldjakbekkankenh, dja mak bu kunbarnangarra danjbik ngarrolkkankenh kumidjbeh ngayawoyhmimbimen.
LUK 24:47 Dja mak ngurrbendjalmarneyolyolmen bu bininj kabirribawon kunwarre bedberre dja kabirriborledme kore God, ba kabularrbun kunwarre bedberre dja kabengmidjdan dorrengh kore ngaye Christ ngabenmarnekurduyimeng. Kunmekbe wanjh ngurrbenmarneyolyolmen bininj birriwokbubuyika rowk kore kubolkbubuyika rowk, ngurridedjdjingmang kondanjkunu kore Jerusalem.
LUK 24:48 Ngudda wanjh ngurrinang kunmim ngudberre kuhni bu woybukkih kurduyimerranj, wanjh kaluk ngurrbenmarnemulewan birribuyika bininj.
LUK 24:49 Dja kandibekka, marneyime ngudberre, ngaye ngamunkewe ngudberre nawu Ngabbard ngunberrebbom. Dja ngudda ngurridjalnin konhda kubolkkimuk, kaluk rerre ngurribolkbawon bu kaddumbeh kundulkarre yiman ngundjongbun ngudberre.”
LUK 24:50 Wanjh Jesus benkang kuberrkkah kore Bethany, wanjh bidwayhmeng bidjawam God kabenmarnekurduyime kunmak.
LUK 24:51 Wanjh bu kuhni balhyimi, nungka Jesus benbawong bedberre, dja God biwayhkeng bikang kore heaven.
LUK 24:52 Wanjh bedda bu birriburlumi bu birriyimerreni, wanjh birridurnderrinj kore Jerusalem birrikuniwarnmakni duninjh.
LUK 24:53 Kaluk bedda munguyh birrihrey kore temple kururrk yiwarrudjkenh birriburlumi God.
JOH 1:1 Bu kerrngehkenh duninjh minj bolkmarnbuyindangimeninj, wanjh nakudji nawu ngeyyoy Kunwok djalyingkihdi bu kerrngehkenhni. Bu nungka wanjh God benedjarrkdi dja mak nahni nawu Kunwok nungka wanjh God duninjh. Nungka munguyh benedjalyingkihdi God bu kerrngehkenh duninjh.
JOH 1:3 Wanjh nungan marnbom yehyeng rowk kore God djareminj. Minj nangale mak nabuyika marnbuyi. Dja nungka nadjalkudjiwi namekbe nawu Kunwok bimarnemarnbom rowk.
JOH 1:4 Nungka nadjalkudjiwi nawu karrmi kundarrkid kore nungandeleng bu kandarrkidwong ngad bininj rowk kadberre. Kore nungka nuye kundarrkid wanjh ngad kanmarnebolkwolkan nawu karriwarlahkenh bininj rowk.
JOH 1:5 Kaluk nungka nawu Kunwok wanjh munguyh kandjalmarnebolkwolkan kadberre yiman kunak rerrih kore kubolkmunun karridi. Wanjh manbu kunkak minj kabirlirrombun nuye kore kahbolkwolkan kadberre munguyh.
JOH 1:6 Kaluk God bimmunkeweng nabadbuyika bininj nawu kangeyyo John. God bimunkeweng kore nungka benmarnemulewani kunwoybuk manbu kabolkwolkayindan kadberre, ba bu bininj nawu birriwokbekkani John birriwoybukwoyi kore Jesus nawu yiman kayime Kunwok nuye God.
JOH 1:8 Minj nungan John kanmarnebolkwolkayinj, dja nungka kumdjalwam bu mulewam kunwoybuk dorrengh nawu kahbolkwolkankenh.
JOH 1:9 Wanjh namekbe nungka nadjalkudjiwi nawu kanmarnebolkwolkan kadberre rowk kaluk nungka kumwam kondah kurorre.
JOH 1:10 Kaluk nawu Kunwok nungka kumwam yonginj kore nungka naweleng bolkmarnbom kondanjkunu kurorre kore God nungan djareminj. Dja bonj, bininj nawu birrikang kondanjkunu kurorre minj birriwernhkukburrknayinj bu nungka kumwam. Nungka nawu benyikang nawu bininj nuye birriredboni nawu Jews, dja bedda minj birrimarnedjareniwirrinj.
JOH 1:12 Dja yikahwi bininj birrikimey nawu bedda wanjh birringeyburrbom dja birriwoybukwong kore nungka. Wanjh nungka kunu benmarnekarremarnbom birrimekbe bininj bu birriyimerranj bebeywurd nuye God.
JOH 1:13 Bininj nawarlahkenh kayawbornan nawern wurdyaw kore kadjare, dja minj bedda bindimarnbuyi bininj bu birriyimerrangimeninj bebeywurd nuye God. Dja ngaleng minj bininj birrimarnburrimeninj bedmandeleng bu birriyimerrangimeninj God nuye bebeywurd. Dja minj nangale mak bininj benmarnbuyi nuye wurdwurd bu birriyimerrangimeninj bebeywurd nuye God. God nawu nadjalkudji nungan benmarnbom nawu bininj bu birriyimerranj bebeywurd nuye.
JOH 1:14 Namekbe nawu kangeyyo Kunwok, nungka wanjh djalyimerranj bininj duninjh, nawu kumwam karridjarrkni kore kunbolk kadberre. Kaluk nungka nawu munguyh kanwernhkongibun dja mak nungka kanmarneyime kunwoybukkenh nawu ngad kadberre. Ngad nawu karrinang bu nungka wanjh beywurd nadjalkudji nuye God nawu kornkumo, dja kakarrme nuye nadjalmakkaykenh duninjh.
JOH 1:15 Nawu John benhmarnemulewani birriwern bininj kore kunwoybuk namekbekenh nawu beywurd nuye God. Nungka wokkidarrarrhmi bu benhmarneyimi, “Nanihnjanu wanjh bininj ngaye yingkihmarnemulewani ngudberre. Ngaye marneyimeng ngudberre bu nungka kamhre yerre kumunke ngardduk. Kaluk nungka wanjh nadjalwernhkukenh duninjh nawu ngardduk. Nungka nadjalwernhyungkini, dja ngaye yerre ngarranginj.”
JOH 1:16 Dja namekbe nawu ngeyyoy Kunwok, nungka wanjh kukbarlmiyindi kunwern kunmakmak dja mak munguyh kandjalkongibun. Dja kunmekbekenh nungka wanjh kandjalwonowon kunmakmak munguyh munguyh kadberre.
JOH 1:17 Kunkareni wanjh God biwong Moses manbu mankarre nuye. Dja bu bolkkime God kanwon nawu Jesus Christ nawu kandjalwernhkongibun bulkkidj dja kanbukkabukkan kadberre bu djal kunwoybuk rowk nuye nawu God.
JOH 1:18 Nungka wanjh nadjalkudji birrarrkidnang God. Minj nangale bininj birrarrkidnayi God. Dja Jesus Christ, namekbe wanjh God duninjh rerrih, nungka wanjh nadjalkudji beywurd nuye Ngabbard God, dja kahdi kore kukange nuye. Wanjh nungka kankukbukkang kadberre nawu Ngabbard God.
JOH 1:19 Kaluk nawu Priests dja mak nawu Levites birriwam kore Jerusalembeh dja birrimarnebebmeng John. Nawu birriwohrnani Jews bininj bindimunkeweng bedda kore John birridjawayi bu nangale nungka.
JOH 1:20 Kuhni John yimeng, minj warlkkarrimeninj bu benhmarnemulewarreni djal woybukkih duninjh djalmulewarreni bedberre, “Ngaye kunu minj Christ.”
JOH 1:21 Wanjh kuhni birridjawam, birrimarneyimeng, “Dja kaluk baleh, yiddok ngudda kunu Elijah?” Nungka benmarneyimeng, “Ngaye ngawid.” Wanjh birriyimeng, “Yiddok ngudda nawu namekbe nabuyika prophet nawu Moses biyolyolmeng?” Dja nungka benwokmey, yimeng, “Burrkyak.”
JOH 1:22 Kalukburrk birrimarneyimeng, “Ngudda nangale? Kanmarnemulewarremen ngadberre ba ngarridurndeng ngarrbenmarneyime nawu kandimunkeweng bu nguddahkah.”
JOH 1:23 Wanjh John benwokmey, yimeng kore nawu prophet Isaiah biyingkihmulewani, yimeng, “Ngaye nawu ngahkayhme kore kubolkdarleh, kore ngayime, ‘Ngurriyingkihbolhmarnbu mandjad nuye nawu Kawohrnan Rowk!’ [Isaiah 40:3] Kuhni ngakurduyime yiman bu yimeng Isaiah nawu prophet bu korroko biwokyolyolmeng nuye God.”
JOH 1:24 Kaluk yikahwi birribuyika birrihdi nawu Pharisees bindimunkeweng, dja birridjawani John.
JOH 1:25 Wanjh birrimekbe birriyawoyhdjawam, birriyimeng, “Ngayh, bu ngudda minj nawu Christ, dja mak ngudda minj nawu Elijah, dja mak ngudda minj namekbe nawu Prophet, dja njalekenh ngudda yibenkukdjuhke bininj?”
JOH 1:26 John yimeng, “Ngaye ngabenkukdjuhke bininj kore kukku, dja kumekbe ngurridjarrkdi nakudji nawu ngudda minj ngurrikukburrbun.
JOH 1:27 Dja nungka nawu yerre kamhre. Minj ngaye ngamak bu yimankek ngawohdengeyerrke nuye nawu karrengedjongbuyindi.”
JOH 1:28 Kuhni rowk kurduhkurduyimerrangeni kore kabolkngeyyo Bethany kaluk kore borledmikenh mankabo Jordan kore John benhkukdjuhkeyi.
JOH 1:29 Kunbarnangarrabuyika John binang Jesus kumhrey kore nungka, wanjh John yimeng, “Ngurrina! Nahni nawu bininj wanjh mayh lamb nawu God bimunkeweng! Nungka wanjh kanmarnebularrbun kunwarre rowk kadberre ngad karriwarlahkenh bininj rowk.
JOH 1:30 Nahni wanjh namekbe nanu nawu ngahmulewani bu ngayimeng, ‘Nakudji bininj nawu kamhre yerre ngardduk wanjh nanu kawernhkuken duninjh dja nganyurrhke. Dja nungka wanjh yingkihyingkihni bu ngaye ngayakni.’
JOH 1:31 Ngaye minj ngayeman ngakukburrbuyinj. Dja ngaye wanjh ngamwam kukdjuhkeyi ngudberre kore kukku ba bu ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, wanjh ngurrikukburrbun nungka nawu nangale.”
JOH 1:32 Dja warridj John mulehmulewani yimeng, “Ngaye nganang Namalngmakkaykenh kumkoluy kaddum heavenbeh kore nungka, yiman kayime doddorok kamkolung, dja wanjh benedjarrkdi munguyh.
JOH 1:33 Ngaye minj ngabangmekukburrbuyinj namekbe bininj. Dja God nawu nganmunkeweng bu ngabendjuhkeyi kukku dorrengh, korroko yimeng ngardduk, ‘Yinan Namalngmakkaykenh kamkolung dja kayerrkan kore bininj. Namekbe nanu wanjh nungka kabenkukdjuhke Namalngmakkaykenh dorrengh.’
JOH 1:34 Dja woybukkih ngaye nganang kumekbe kurduyimerranj rowk. Kumekbekenh kunu wanjh marneyime ngudberre woybukkih bu nahni bininj wanjh nawu Beywurd nuye God.”
JOH 1:35 Kunbarnangarrabuyika John birridjarrkdi bininj nuye bokenh nawu benbenehbukkabukkani.
JOH 1:36 Jesus rengehrey wanjh John biwernhnang duninjh dja yimeng, “Ngurrina! Nanihnjanu bininj nawu God bimmunkeweng. Nungka wanjh yiman kayime Lamb nuye God.”
JOH 1:37 Bu nawu John nuyeni bininj bokenh benebekkang kuhni John yimeng, wanjh bedda benemunkebom nawu Jesus.
JOH 1:38 Wanjh Jesus borledmeng, benbenenang benehmunkekadjungi wanjh benbenedjawam, “Njale ngunehyawan?” Wanjh bedda benewokmey beneyimeng, “Rabbi, baleh ngudda yihreddi?” Kuhni kunwok “Rabbi” kayime “Nawu kanbukkabukkan”.
JOH 1:39 Wanjh benbenemarneyimeng, “Ngunemray dja ngunenan.” Wanjh birridjarrkwam benenang kore Jesus yongohyoy. Kunu wanjh kumdungbidbom kaddumkah. Dja birridjarrkdi kumekbe bu kunbarnangarrakuyeng.
JOH 1:40 Nakudji nawu kumekbe benebokenh benebekkang bu John yimeng wanjh benemunkekadjuy Jesus, nanu Andrew nawu Simon Peter benedanginj.
JOH 1:41 Kundjalburrikudji rerrih Andrew wam, bingalkeng nawu benedanginj ngeyyoy Simon, wanjh bimarneyimeng, “Ngad ngarringalkeng nawu Messiah.” Kuhni kunngey kayime “nawu Christ”.
JOH 1:42 Wanjh Andrew bimey Simon, bikang kore Jesus. Wanjh Jesus biwernhnang Simon dja bimarneyimeng, “Ngudda nawu Simon, beywurd nuye John. Kaluk ngaye ngeykurrme ngudda Cephas.” Kunmekbe kunngey bokenh Simon dja Cephas kamenyime, “Kunwardde.”.
JOH 1:43 Wanjh kunbarnangarrabuyika Jesus djareminj bu rawinj kore kubolkkimuk Galilee. Nungka kunyungki wam binang Philip, bimarneyimeng, “Ngaye kanmunkekadju.”
JOH 1:44 Philip nakka wanjh nakang kunred kabolkngeyyo Bethsaida. Kumekbe nawu birriredboni warridj nawu Andrew dja Peter.
JOH 1:45 Philip biyikang dja bimarneyimeng Nathanael, “Yiburrbun kore Moses bimbom kore mankarre bu biyingkihmulewani nahni nakudji bininj, dja mak prophets warridj birriyingkihmulewani kore birribimbuni. Namekbe wanjh ngad ngarringalkeng, dja nakka wanjh Jesus nawu Nazarethbeh, nawu beywurd nuye Joseph.”
JOH 1:46 Wanjh Nathanael yimeng, “Njale namak kambebme Nazarethbeh?” Wanjh Philip nunganwali biyawoyhmarneyimeng, “Yimdjallay dja yinan.”
JOH 1:47 Bu Jesus binang Nathanael kumhbebmi darnkih kore nungka, wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngurrina! Nahni nawu bininj kamhre, woybukkih bu nungka nawu Israel bikebmawahmeng. Nungka munguyh kahmulewan kunwoybuk dja minj kakurren.”
JOH 1:48 Nathanael wanjh bibekkang dja bimarneyimeng Jesus, “Balehbeh ngudda kanburrbun ngaye?” Wanjh Jesus biwokmey, yimeng, “Bu ngudda yidjaldjurlewani kore manmarnawarn, ngaye wanjh nang ngudda. Wanjh yerreh kunu Philip balwam ngunmey.”
JOH 1:49 Wanjh Nathanael kangebarrhmeng dja bimarneyimeng Jesus, “Rabbi, ngudda nawu Beywurd nuye God, dja warridj ngudda king kadberre nawu Israel kankebmawahmeng!”
JOH 1:50 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yiddok kuhni kanwoybukwon bu kunmekbekenh kunu ngaye marneyimeng bu ngaye nang yihdjaldjurlewani kore manmarnawarn? Kaluk ngurrinan kundjalwernhkimuk duninjh.”
JOH 1:51 Dja mak Jesus yimeng bedberre, “Woybukkih djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre. Kaluk ngurrinan heaven kamarrhmire dja God nuye angels kabirribidburren dja kabirrimkolurren kore ngaye nawu Bininj Duninjh.”
JOH 2:1 Kaluk bu kunkodjke bokenh wanjh nakudji bininj benemarrinj daluk. Kunmekbekenh birriwern bininj birrimarnbom mulil berrewoneng bu bindikaliyidjurrkkang. Kuhni bu birrimirndemornnamerrinj kabolkngeyyo kunred Cana kore kubolkkimuk Galilee. Jesus nuye ngalbadjan dorrengh birridjarrknguni mulil kumekbe.
JOH 2:2 Dja mak birrimekbe bininj bindimarnekayhmeng Jesus dja nuye bininj nawu benbukkabukkani, wanjh bedda birriwam kore mulil birridjarrkkarrmeng.
JOH 2:3 Birriwern bininj birribonguni wine manbu manbarnem grape mankalkkid bu mulilkenh. Wanjh birribonguneng boyakminj. Wanjh Jesus ngalbadjan nuye bimarneyimeng, “Djedje, boyakminj manbu manbarnem grape mankalkkid manbu birrihbonguni.”
JOH 2:4 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yina, Karrang, yuwn bu kandjurrkdjurrkwon. Kuhni minj karremarnbuyindangimeninj ngaye ngardduk bu ngakurduyime.”
JOH 2:5 Kumekbe birrihni bininj nawu birrimarnedurrkmirri nawu wohrnani mulilkenh. Jesus ngalbadjan nuye wam benmarneyimeng birrimekbe bininj, yimeng, “Ngurridjalkurduyimen rowk kore nungka Jesus ngunmarneyime ngudberre.”
JOH 2:6 Kumekbe darnkih kore mulil birrihkarrmi wanjh six kunwardde di manbu birriwarddemelkmarnbom birriwarddemelkdjorlokwong kore kukku birriborrahkendongi. Mahni manbu kukkukenh ngalngkihkimukni, dja nawu Jews bininj birribokarrmi ba bu bedda birriwurlebkerreni kore yiwarrudjkenh bedberre.
JOH 2:7 Wanjh Jesus wam benmarneyimeng nawu birrimarnedurrkmirri nawu kumekbe wohrnani mulilkenh, wanjh yimeng bedberre, “Ngurriborrahdahkendo kukku kore nahni manbu kukkukenh.” Wanjh birriborrahkendoy bobarlmeng rowk kaddum duninjh.
JOH 2:8 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Mah wanjh, ngurriboma dja ngurriboka ngurribowo bininj nawu kawohrnan mulilkenh.” Wanjh bedda kunmekbe birridjalkurduyimeng.
JOH 2:9 Namekbe bininj nawu wohrnani mulilkenh wanjh bonguneng bomanjbekkang kukku manbu bomanjborledmeng bu wine boyimerranj. Kaluk namekbe bininj minj burrbuyinj bu balehbeh kumbomarnbuyindanj. Dja nawu birrimhbokani birrimekbe birridjalburrbuni bu Jesus bomarnbom. Wanjh bu bonguneng bomanjbekkang wanjh bikayhmeng bininj nawu benemarrinj daluk.
JOH 2:10 Wanjh bidjawam, “Ngayh! Balehbeh mahni yibongalkeng manbomanjmak? Ngudda yikurduyimeng kunmak. Birriwern bininj bu kabirrimarren wanjh kabindibowon manbu manbomak werrk. Kaluk bu birriwern kabirriworromkan wanjh manbomanjwarre kabindibowon. Dja ngudda yikurduyimeng kunbuyika, dja bolkkime yibebkeng manbu manbomanjmakkaykenh kore yihbokarrmi.”
JOH 2:11 Kuninjkunu Jesus kurduyimeng bu wam kunred Cana kore kubolkkimuk Galilee. Bu kuhni wanjh dedjingmey bu durrkmirranginj kundulkarre dorrengh ba bu bininj birriburrbuyi bu nungka nadjalmakkaykenh duninjh. Wanjh kumekbe kunu nawu bininj benbukkabukkani birrinang wanjh birriwoybukwong.
JOH 2:12 Kundjalmekbe rerrih bu birriyakwong mulil, Jesus wam kore kunred Capernaum. Kaluk birridjarrkwam ngalbadjan nuye, birridangerrinj dja bininj nawu benbukkabukkani. Wanjh bedda kumekbe waken birriyerrkang yiman kunkodjke danjbik.
JOH 2:13 Bu darnkih kumhrey ngarre mulilkenh bendarrkidbawongkenh nawu Jew bininj birrimarnbuni wanjh birribalburrbuni kunkareni bu God minj benbuyi nawu mawahmawah bedberre dja bendjaldarrkidbawoni. Wanjh kunmekbekenh kunu Jesus wam karrkad kore kunred kururrkwern Jerusalem.
JOH 2:14 Wanjh nungka wam ngimeng kore Temple kuberrkkah. Nungka wanjh bendjalnang nawu bininj birriweykani nawern mayh nawu bulikki dja sheep dja mayhmayh nawu doddorok. Dja mak bennang bininj nawu birrihni birriweykani money kore balabbala.
JOH 2:15 Wanjh Jesus yarlmey manbu manyarlbik, dja yarlmornnamornnameng bu yarlmarnbom ba bu kawidjbihke nawu mayh. Wanjh mirndedjirrkkang mayh rowk mirndebebkeng kore kuberrkkah Templebeh. Wanjh mey nawu money, kukburriweng dja kukyarlarrmerrinj, dja mak balabbala borledkeng lambarrkurrmeng bedberre nawu bininj birrihni kore money birrihweykani.
JOH 2:16 Wanjh benmarneyimeng bininj nawu birriweykani korlobbok, “Mah, ngurribebkemen naninjnanu mayhmayh. Konhda yiddok minj ngurriburrbuyi bu ngardduk Ngabbard nuye kunrurrk, dja ngudda ngurridjareminj ngurrimarnbuyi kuninjkunu kunrurrk bu ngurriweykankenh. Ngudda nangale mayh?”
JOH 2:17 Bu Jesus kunmekbe kurduyimeng wanjh nawu bininj nuye benbukkabukkani birrinang, wanjh birriburrbom kore bimbuyindanginj korroko bu yimeng, “Ngaye ngarurrknganenghme ngudda ke, dja mak ngakangewurlhmeng.” [Psalm 69:9]
JOH 2:18 Dja nawu birriwohrnani Jews bininj birrimwam kunyid dorrengh birridjawam Jesus, birrimarneyimeng, “Njalekah ngudda kuhni yikurduyimeng yibebkeng dja yiburriburriweng ngadberre. Mah wanjh, kanbukka ngadberre kundulkarre ke bu yimankek yiyime ngudda yidjalwohrnan?”
JOH 2:19 Jesus benwokmey bu benmarneyimeng, “Bu ngudda ngurrirurrkbakke Temple ngurrikarrme kondah, wanjh ngaye ngayawoyhrurrkname kunkodjkedanjbik.”
JOH 2:20 Wanjh nawu Jews bininj birrimarneyimeng, “Minj yiyawoyhrurrkmarnbun bu kunkodjkedanjbik! Dja burrkyak. Mahni kunrurrk benkang kunkuyeng forty six mandjewk bu birrimarnbom.”
JOH 2:21 Kaluk bu Jesus nungan yolyohyolyolmi, wanjh menyimeng bu nuye kunburrk wanjh yiman kunrurrk Temple, wanjh kunukka nungan yolyohyolyolmerrinj kundarrkid nuye.
JOH 2:22 Kalukburrk bu God birrolkkayhweng Jesus kore dowengbeh, wanjh nawu bininj nuye benbukkabukkani wanjh birriwohburrbom kore wokkihwokkihyimi. Wanjh kunmekbe kunu birriwoybukwong kore Jesus yimeng dja mak kunwok manbu kabimbuyindi kore Bible.
JOH 2:23 Jesus dingihdi kore Jerusalem ngarre mulilkenh nawu manbu God kunkare bendjaldarrkidbawong. Wanjh kunmekbe birriwern bininj birrinani bu kunmak kurduyimi kundulkarre nuye dorrengh, dja wanjh birriwoybukwong kore kunngey nuye.
JOH 2:24 Dja ngaleng, Jesus minj benwoybukwoyi birrimekbe bininj. Dja nungka benkangeburrbuni bininj rowk kore bedda birrihburrbuni baybaywi. Minj nangale mak bimarneyimeninj bu bedda birriburrbuni. Dja nungan Jesus benkangeburrbuni bininj rowk.
JOH 3:1 Kunkakkudjihni nakudji bininj wam benewokdanginj Jesus. Namekbe bininj ngeyyoy Nicodemus. Nawu nungka Phariseeni, dja mak birriraworrinj bininj nawu bindiwohrnani kore council bedberre nawu Jews. Wanjh nungka bimarneyimeng Jesus, “Rabbi, ngudda nawu yibenhbukkabukkan bininj! Ngad ngarriburrbun bu God ngunmunkeweng kanbukkabukkankenh ngadberre. Ngad ngundikurdunani kundulkarre God nuye dorrengh, dja kunmekbekenh ngarriburrbun bu woybukkih God ngunehdjarrkre.”
JOH 3:3 Wanjh Jesus biwokmey dja bidjalmarneyimeng Nicodemus, “Woybukkih, djal woybukkih duninjh marneyime ngudda, bininj nawu minj kayawoyhdangen wanjh kunukka minj kanan kore God kawohrnan rowk.”
JOH 3:4 Wanjh Nicodemus biwokmey, bimarneyimeng, “Kek! Ngaye nuk ngarrabbolkminj. Minj mak ngayawoyhngimen kore ngalbadjan ngardduk kuwarlirrng ngarre bu nganyawoyhyawmang!”
JOH 3:5 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Woybukkih, djal woybukkih duninjh marneyime, bu kerrngehkenh duninjh yirranginj kore ngalbadjanbeh dja kunronj ngarre dorrengh, dja bonj, wanjh yiyawoyhdangimen kore Namalngmakkaykenh ngunmalngkerrngehme. Dja bu burrkyak, wanjh kunukka minj yingimen kore God kawohrnan rowk.
JOH 3:6 Bu ngudda ke kunburrk wanjh ngundidarrkidwong kornkumo dja ngalbadjan. Dja bu kunmalng ke wanjh kunukka ngunmalngdarrkidwon Namalngmakkaykenh.
JOH 3:7 Wanjh yuwn bu bininj kabirribangmekangebarrhme bu ngaye ngayime bininj rowk birriyawoyhdangimen!
JOH 3:8 Yiman kayime kunmayorrk manbu kahmayorrkbun kore baleh yarrkka kahre. Kunu ngurrihbekkan dja minj ngurriburrbun kore baleh kabuhbuhme dja kore kamhdolkkanbeh. Kunmekbe wanjh karohrok bu bininj nawu kabirriyawoyhdangen kore nawu Namalngmakkaykenh kabendarrkidwon.”
JOH 3:9 Wanjh Nicodemus biwokmey yimeng, “Minj ngaye ngaburrbun bu baleh kuhni kayimerran.”
JOH 3:10 Wanjh Jesus biyawoyhmarneyimeng, “Ngudda nuk nawu yidjalwernhkimuk dja yibenhbukkabukkan bininj rowk nawu Israel benkebmawahmeng, dja njalekah bu minj yiwernhburrkburrkbekkan kore ngaye marnehmarneyime?
JOH 3:11 Woybukkih, djal woybukkih duninjh marneyime ngudda. Ngad wanjh ngundimarneyime bu ngad ngarriburrbun, dja ngad ngundimarnemulewan kore ngad ngarrinang. Dja ngaleng, ngudda kandidjalwokwirrihme!
JOH 3:12 Ngaye bukkabukkang ngudberre kore nawu kurorrewaken, dja minj kandiwoybukwoyi. Dja bu ngaye marneyolyolme kore nawu heavenbeh wanjh kunukka minj nuk kandiwoybukwon.
JOH 3:13 Ngaye nawu Bininj Duninjh ngadjalkudji ngamkoluy kore heavenbeh. Dja minj nangale nabuyika bininj bidbuyi ngimeninj kumekbe kore heaven.”
JOH 3:14 “Yiburrbun bu Moses dingihdi kubolkdarleh dja marnbom wirlmurrng nawu kukyimi nayin, dja kukbarnnameng kore kundulk wayhkeng kaddum. Wanjh kunmekbe karohrok nganmarnekurduyimerran ngayemanwali bu ngandikukwayhke ngaye nawu Bininj Duninjh.
JOH 3:15 Bu kuhni nganmarnekurduyimerran ngardduk, wanjh birriwern bininj nawu ngandihwoybukwon wanjh kabirrimalngmimbi munguyh munguyh.” Kuhni bu Jesus yolyolmeng bu mulewarreni.
JOH 3:16 Wanjh Jesus biyawoyhmarneyimeng Nicodemus, bu yawoyhmulewarreni, wanjh yimeng, “God nawu benmarnedjareminj bininj birriwarlahkenh rowk wanjh kunmekbekenh kunu benwong bedberre nawu nuye beywurd nadjalkudji duninjh, ba bu bininj nawu kabirrihwoybukwon, wanjh minj mak kabirrimalngdowen dja kabirridjalmalngmimbi munguyh munguyh.
JOH 3:17 Kaluk God bimunkeweng nawu beywurd nuye bu djareminj kabenngehke birriwarlahkenh bininj rowk. Namekbe nawu beywurd nuye minj kumrawinj bu kabenwelengnamekenh bedberre.
JOH 3:18 Bininj nawu kabirriwoybukwon nawu beywurd nuye God, nakka wanjh God minj kabenwelengname. Dja nawu bininj minj kabirriwoybukwon, nakka wanjh God korroko benwelengnameng, dja minj kabirriwoybukwon kore kunngey nuye nawu nadjalkudji beywurd nuye God.”
JOH 3:19 “Wanjh kunekke nungka nawu beywurd nuye God bolkwolkang bedberre bininj, dja bedda minj birridjareniwirrinj. Dja kabirridjaldjare kabirrihdjaldi kore kubolkmunun dja kabirridjalkurduyime kunwarre. Kumekbekenh kunu God wanjh kabendjadme bu kabenwarrewan.
JOH 3:20 Bininj nawu kabirrihyime kunwarre bedda kabirribirluwidnan. Minj mak kabirridjare kabirrimre kore kabolkwolkan dja kabirriwarnyak nangale nawu kabennan kabirrihkurduyime kunwarrehwarre.
JOH 3:21 Dja bininj nawu kunwoybuk kahkarrme, nungka wanjh kamre kore kabolkwolkayindi dja kadjare bininj birribuyika kabirriburrbun bu nungka kabidjalwokmarrkmang God.”
JOH 3:22 Kundjalmekbe rerrih Jesus dja bininj nawu benbukkabukkani, wanjh birribolkbawong Jerusalem kore kurralk ngarre. Dja birriwam kore kabolkngeyyo Judea, wanjh bedda birriyerrkang. Bu kumekbe Jesus birridjarrkdi dja mak benhkodjdjuhkeyi yikahwi bininj.
JOH 3:23 Mak nawu John benkodjdjuhkeyi bininj kore kubadbolkbuyika. Bu kuhni wanjh kerrngehkenhni yerre wanjh king bikurrmeng John kore prison dukkahdukkayindi. Kaluk nungka benkodjdjuhkeyi kore kukku kunbowern boyoy, kumekbe bolkngeyyoy Aenon kore darnkih kunred Salim. Birriwern bininj birrirey munguyh kore John kumekbe benkodjdjuhkeyi.
JOH 3:25 Yikahwi binihbininj nawu John benhbukkabukkani birrihdangwerreni nabuyika bininj nawu Jew. Wanjh bu birridangwerreni kore bininj kabirrikukdjirridjburrenkenh mandjad ba bu God kabenmarneyime bu bedda birrikangebele.
JOH 3:26 Wanjh John nuye binihbininj birrimwam birrimarneyimeng nawu John, “Yina Rabbi, nawu ngudda kanhbukkabukkan ngadberre, ngudda yiburrbun bininj nawu ngunehdjarrkdi kore bewhbeh mankabo Jordan nawu yihmulewani. Wanjh nungka kahbenkukdjuhke bininj dja birriwern kabirrimunkekadjung bolkkime. Dja bedda minj mak ngundikadjung ngudda.”
JOH 3:27 Wanjh John benwokmey, benmarneyimeng, “Kamak bu naninjanu bininj nganmarnedokme. God nungan bimarnbom ba bu bininj birriwern kabirrimunkekadjung. God nungka nadjalkudji kakurduyime. Dja kandibekka. Ngaye kerrngehkenhni marneyimeng ngudberre bu ngaye minj nawu Christ. Dja God nganyingkihmunkeweng ngamarnedokmeng nungka nuye Jesus. Ngudda wanjh ngurriweleng kandibekkani bu kuhni wanjh woybukkih marneyimeng korroko ngudberre.
JOH 3:29 Dja ngaye wanjh nganjilngmak bu Jesus kabirrimunkekadjung. Ngaye wanjh ngayingkihmarnekarremarnbom nuye. Dja ngurrina. Kuhni yiman bu daluk dja bininj kabenemarren, dja ngaye wanjh yiman kayime djawirna nuye namekbe nawu nakaliyi, dja Jesus yiman kayime bininj nawu kabimang daluk. Kaluk bu yiman nakaliyi kabimang daluk wanjh djawirna nuye kadjalnjilngmakmen bu kabenbenenan kabenemarren. Dja kunmekbe wanjh ngaye ngadjalwernhnjilngmakminj bolkkime bu nganan Jesus kabenmang birriwern bininj.
JOH 3:30 Jesus wanjh nungka djalwernkukenmen dja ngaye ngamarladjworrimen.”
JOH 3:31 “Namekbe bininj nawu kumkoluy kaddumbeh nungka wanjh nadjalwernhkuken. Ngaye wanjh ngamdolkkan kurorrebeh, dja ngahdjalyolyolme kurorrewaken. Wanjh ngaye djal kurorrewaken. Dja nawu bininj kumdolkkang heavenbeh nungka wanjh kabendjalyurrhke rowk.
JOH 3:32 Bu nungka wanjh kayolyolme djal kunwoybuk kunmekbe kore nani dja bekkabekkani. Dja minj birriwern kabirriwoybukwon.
JOH 3:33 Dja bu nangale bininj kabiwoybukwon, nakka wanjh kaluk kabenmarnemulewan birribuyika bininj bu God kayime djal kunwok kunwoybuk.
JOH 3:34 Nahni wanjh namekbe bininj nawu God bimunkeweng, wanjh nakka kayolyolme God nuye kunwok. Dja God munguyh kabikukbarlmikenwon nuye Namalngmakkaykenh.”
JOH 3:35 “God nawu kornkumo kabimarnedjare beywurd nuye, dja bibidnakenwong ba bu kakarrme rowk.
JOH 3:36 Bu bininj kabirriwoybukwon namekbe beywurd nuye God, wanjh kunu kabirrimalngmimbimen munguyh munguyh. Dja nawu kabirrihwirrihme nawu beywurd nuye God, nakka wanjh minj kabirrinan kundarrkid duninjh, dja wanjh nungan God kabendjaldung munguyh.”
JOH 4:1 Kalukburrk nungka Jesus bolkbawong Judea. Kuninjkunu bu yimerranj: Jesus nuye nawu benbukkabukkani wanjh bindikukdjuhkeyi birriwern bininj. Jesus minj nungan benkukdjuhkemeninj, dja bininj nuyeni nawu bindibukkabukkani, bedda wanjh bindikukdjuhkeyi. Wanjh nawu Pharisees birriwobekkang bu Jesus yimankek benmangi birriwern bininj dja benkukdjuhkeyi, dja nawu John minj benwernhmirndemayi bu benhkukdjuhkeyi bininj. Bu kunmekbe wanjh birridjalburrbuni nawu Pharisees wanjh kunu birriduy nawu Jesus. Wanjh kuhni bu Jesus benwokbekkang wanjh nungka bolkbawong Judea dja durndi kore kubolkkimuk Galilee.
JOH 4:4 Jesus dja nuye bininj nawu benhbukkabukkani birribalhrey kore kunbolk Galilee, wanjh birriwohngimeng kore kubolkkimuk Samaria, dja minj manbuyika manbolh diwirrinj.
JOH 4:5 Birriwam wanjh birribebmeng kore kunredkimuk kabolkngeyyo Sychar. Bu kunmekbe kunred korroko Jacob ni kore darnkih Sychar, wanjh bibolkwong Joseph, nawu nuye beywurd.
JOH 4:6 Wanjh kumekbe njilhmi yoy kore Jacob ngadkaruy korroko nuyeni. Kaluk bu kunbarnangarrburrk, Jesus dja nuye bininj nawu benbukkabukkani birribebmeng kore kungad, wanjh Jesus yerrkang kumekbe dja ngudjwarreminj bu kumhrey djarreh.
JOH 4:7 Wanjh kumekbe nawu benbukkabukkani birribawong nungka, dja birriwam kore kurrurkwern bu kabirribayahme manme. Wanjh kundjalmekbe rerrih ngalkudji daluk ngalkang Samariabeh kumwam kabomang kukku kore kungad. Wanjh Jesus biboyidjawam ngalmekbe daluk.
JOH 4:9 Wanjh ngaleng bimarneyimeng, “Njalekah kanboyidjawam ngaye nawu daluk. Kanna, ngaye nuk ngaredbuyika, dja ngakang Samariabeh. Dja ngudda kunu yiredbuyika nawu Jew bininj?” Kaluk nawu bininj birrikang Samaria dja mak nawu Jew bininj minj birriraworrimeninj kukudji. Wanjh kunmekbekenh kunu ngalmekbe daluk bu bimarneyimeng.
JOH 4:10 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Ngudda minj ngaye kanburrbun bolkkime nawu boyidjawan, dja mak minj yihburrbun kore God bu djal burudjang ngunwon. Bu ngudda yiburrbuyi kuhni, wanjh kandidjawayi ba bu ngaye bowoyi kukku manbu ngundarrkidwon.”
JOH 4:11 Wanjh ngahli daluk biwokmey, bimarneyimeng, “Yina! Ngudda nawu yikimuk, minj yikarrme djabbirlana ba bu yibomang dja kanjdji kangadkuyeng duninjh, dja balehbeh yibomang kukku manbu kandarrkidwon?
JOH 4:12 Ngad ngadberre mawah Jacob nganyikurrmeng kuninjkunu kunngad. Nungka dja mak nuyeni nawu bebeywurd birridjarrkbonguni kuninjkunu kukku, dja mak mayh bedberreni. Yiddok ngudda yimankek yiyime bu yiwernhyurrhke nawu Jacob?”
JOH 4:13 Wanjh Jesus bibadwokmey bimarneyimeng, “Bu nangale nawu kabongun maninjmanu kukku manbu mahni kunngad kahyo, wanjh kayawoyhkombukdowen.
JOH 4:14 Dja bu nangale kabongun manbuyika kukku manbu ngaye ngabowon, wanjh nakka minj kayawoyhkombukdowen bu munguyh. Manbu ngaye ngabowon kukku kaboyimerran yiman njilhmi kaboyakburren dja kadjalborlobme kore kukange nuye wanjh kunukka kadjaldarrkidmen munguyh munguyh.”
JOH 4:15 Wanjh ngalengmanwali bimarneyimeng, “Nawu yikimuk, kanbowo mahni manbu kukku ba minj ngayawoyhkombukdowen dja minj ngamyawoyhdurndeng mahni kukku ngabomang.”
JOH 4:16 Wanjh nungka bimarneyimeng, “Yiray yikayhmen nabininjkobeng ke dja ngunemdjarrkdurnden kondah.”
JOH 4:17 Wanjh ngalengmanwali yimeng, “Ngaye minj nabininjkobeng ngakarrme.” Jesus bimarneyimeng, “Ngudda woybukkih yihyime bu minj nabininjkobeng yikarrme.
JOH 4:18 Ngudda yibenkarrmi kunbidkukudji bininj, dja namekbe nawu bolkkime ngunehni minj nabininjkobeng ke. Ngudda wanjh woybukkih kanmarneyimeng.”
JOH 4:19 Wanjh ngaleng yimeng, “Nawu yikimuk, ngaye wanjh bolkkime ngaburrbun bu ngudda nawu prophet.
JOH 4:20 Ngad nawu mawahmawah ngadberre wanjh God birrimarneboddangeni yiwarrudj kore kondanjkunu kuwarddekimuk. Dja ngudda nawu Jews bininj ngurriyime kore kunred Jerusalem kundjalmekbe kubolkkudji bu God karrimarneboddan nuye.”
JOH 4:21 Jesus bimarnemulewam, yimeng, “Daluk, kanwoybukwo kore ngaye marneyime ngudda. Darnkih kuhni bu kamre bu minj mak konhda kore kuninjkunu kunwardde, dja mak minj kore kuredkimuk Jerusalem bu ngurriyawoyhmarneboddan God nawu Kornkumo.
JOH 4:22 Ngudda bininj nawu ngurrikang Samaria, minj ngurriwernhburrbun bu nangale nawu ngurrimarneboddan, dja ngad nawu Jews bininj ngarrihmarneboddan yiwarrudj kore ngarriburrbun. Kaluk nanu God kahdurrkmirri kore ngad nawu Jews bininj ba bu nungka kabenngehke birriwarlahkenh bininj.
JOH 4:23 Dja bolkkime wanjh bininj nawu kabirridjare kabirrimarneboddan yiwarrudj God nawu Ngabbard bu djal mandjad, wanjh bedda kabirrimarneboddan kore kukange bedberre dja kabirrikangewoybuk dorrengh. Kundjalmekbe wanjh God nawu Kornkumo kadjare bu bininj kabirrikurduyime kore kabirrimarneboddan nuye.
JOH 4:24 Nawu God nungka Namalngmakkaykenh. Kumekbekenh kunu bininj nawu kabirridjare kabirrimarneboddan nuye, wanjh birridjaldin kore kunmalng bedberre dja mak birrikangewoybuknin.”
JOH 4:25 Wanjh ngalmekbe daluk yimeng, “Ngaye ngaburrbun bu nawu Messiah kamhre dja nungan kanbukkabukkan rowk ngadberre.” (Messiah wanjh bininj kabirriyime kunngeybuyika warridj, nawu Christ.)
JOH 4:26 Wanjh Jesus yawoyhmulewarrinj, bimarneyimeng, “Ngaye wanjh nanu Messiah nawu ngaye bolkkime ngawokdi kore ngudda.”
JOH 4:27 Kundjalmekbe rerrih Jesus nuye nawu benbukkabukkani birrimdurndi kore nungka. Bedda wanjh birridjalkangebarrhmeng bu bindinang Jesus benehwokdi ngalmekbe daluk. Dja bonj, minj nangale bidjawayi Jesus, “Adju. Baleh ngudda yiyime?” dja “Njalekenh ngudda ngunehwokdi ngalmekbe daluk?”
JOH 4:28 Wanjh ngalmekbe daluk ngalngbawong djabbirlana dja wam durndi kore rurrkmirnderri. Ngaleng benmarnemulewam bu Jesuskenh. Wanjh benmarneyimeng nawu birrihni kumekbe, “Ngurrimray karrire dja ngurrina nawu bininj ngangalkeng. Nungka nganmarneyimeng kundjalwern rowk kore ngaye ngahkurduyimi korroko. Kunubewu nungka wanjh Christ.”
JOH 4:30 Bu bedda birribekkang wanjh yikahwi bininj birribolkbawong kumekbe kunred dja birrihrey kore Jesus bu birriwokbekkayikenh.
JOH 4:31 Wanjh bu ngalmekbe daluk wam, nungka nuye benbukkabukkani birrimarneyimeng, “Nawu kanbukkabukkan. Njah! Ba yingun manme.”
JOH 4:32 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngaye ngakarrme manme bu ngahngun manbu ngudda minj ngurriburrbun.”
JOH 4:33 Wanjh bininj nuye nawu benbukkabukkani birrimarneyimerrinj, “Kunubewu nangale korroko biwong manme?”
JOH 4:34 Jesus benmarneyimeng, “Ngaye God nganmunkeweng kadjare ngayakwon nuye nawu nganwong bu ngahdurrkmirrikenh kore nungka kadjare. Bu ngaye ngakurduyime rowk kore nungka kadjare, wanjh kunukka yiman yerreh ngangun manme manmak dja ngaworrkmiworren.
JOH 4:35 Ngudda ngurriburrbun bu ngurriyime, ‘Med, karrimadbun manekke manme kabarnemdjolengmen bu dird kunkarrngbakmeng.’ Dja ngaye bolkkime marneyime, ngurrina, ngurridjalwernhbolkna bu ngokko manme manbu djolengminj. Bu wanjh bolkkime karrimoyhmang.”
JOH 4:36 Wanjh Jesus yawoyhyimeng bedberre, “Birribuyika bininj bolkkime kabirrihmoyhmang manme bu kabirrimarnedurrkmirri God, dja nungka kabenmarnekarremulewan. Ngayolyolme bu God kabenmang bininj ba bu kabirrimimbimen munguyh munguyh kore nungka. God kadjare bu ngudda bininj nuye ngurridjarrkmarrmarr, ngayime bininj nawu birridudji kunwok nuye yiman manmim birriweyi, dja mak ngudda nawu ngurrbenmang bininj, yiman bu ngurrimoyhmang manbu mandjoleng.”
JOH 4:37 Kuhni mak Jesus benmarneyimeng, “Kunbadbuyika bu bininj kabirriyime, ‘Nakudji bininj karrudjeng dja nawu nabuyika kamoyhmang’. Bu kuhni wanjh kunwoybuk bu marnehmarneyime ngudberre.
JOH 4:38 Ngaye wanjh munkeweng ngudberre ba bu ngurrimoyhmang manme kore birribuyika birridudji korroko. Nawu birribuyika bininj birridurrkmirranj korroko ngudda ngurrimang kore bedda birrihdurrkmirrikenh.”
JOH 4:39 Wanjh nawu birriwern bininj birrikang Samaria nawu birrihni kumekbe, bedda birriwoybukwong kore daluk benmarnemulewam, bu benmarneyimeng, “Nungka nganmarneyimeng kundjalwern rowk kore ngaye ngahkurduyimi.”
JOH 4:40 Wanjh birrimirndeyorrmeng birriwam birrimarrkdjawam Jesus bu kabirridjarrkni. Wanjh Jesus yonginj bu kunkodjke bokenh marnbom.
JOH 4:41 Wanjh birridjalmirndewernkenh birrimekbe bininj birriwoybukwoni Jesus kore birrihbekkani nungka wokdihwokdi.
JOH 4:42 Wanjh bedda birrimarneyimeng ngalmekbe daluk, “Ngad minj mak ngundiyawoyhwokwoybukwon ngudda kore yihmulewani ngadberre, dja ngadman wanjh ngarrinang dja ngarriwokbekkang, wanjh ngarriwoybukwon. Wanjh bolkkime ngarriburrbun nanihnjanu bininj bu nungka kanngehke karriwarlahkenh bininj rowk kore kondanjkunu kurorre!”
JOH 4:43 Kaluk bu kunkodjke bokenh yakwong, Jesus bolkbawong dja wam kore kunbolk Galilee.
JOH 4:44 Jesus yingkihyolyolmerrinj bu bolkmulewam Galilee, bu yimeng, “Nawu prophet minj kabirriwokmarrkmang kore nungan nuye nawu birriredbodeleng kabirrihni bininj.”
JOH 4:45 Dja bu bebmeng kore Galilee, bininj nawu birrikang kumekbe birrikimey. Bedda birridjalyingkihnani Jesus bu kurdukurduyimi kore Jerusalem bu mulil birrihkarrmi, kunmekbekenh kunu wanjh bedda birrikimey.
JOH 4:46 Jesus yawoyhdurndi kore kunred bolkngeyyoy Cana kore Galilee. Kumekbe kunu Jesus kerrngehkenh wam, kukku boborledkeng bu boyimerranj wine manbu grapes mankalkkid. Wanjh nakudji bininj kumekbe dingihdi kore kunred Capernaum, darnkih kore Cana. Kaluk nungka bimarnedurrkmirri nawu wohrnani king. Wanjh namekbe bininj nuye beywurd bimarneyawdoweni kunkimuk kore kunred nuye Capernaum.
JOH 4:47 Bu namekbe bininj biwobekkang Jesus kumwam Judeabeh dja bebmeng kore Galilee, wanjh nungka wam biwernhmarrkdjawam Jesus bu kabenere kore Capernaum dja kabimarnbun namekbe wurdyaw nawu darnkih karrowen.
JOH 4:48 Jesus biwokmey namekbe bininj dja benmarneyimeng nawu birrihni kumekbe, “Adju. Yiddok ngudda ngurridjare munguyh kandihnan kore ngaye ngakurduyime kundulkarre dorrengh bu marnbun ngudberre ngurrikangebarrhme. Dja bu burrkyak, wanjh kandidjalkewkme munguyh.”
JOH 4:49 Wanjh namekbe bininj nawu bihmarnedurrkmirri nawu wohrnani king, bimarneyimeng Jesus, “Ngudda nawu yikuken, yimray werrknin dja wardi ngardduk beywurd kayawdowen.”
JOH 4:50 Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe bininj, “Yiray, yirrokmen kured. Nawu ngudda ke beywurd kamakmen bolkkime.” Nawu namekbe bininj biwokwoybukwong Jesus, dja wanjh baldjaldokmeng kured.
JOH 4:51 Wanjh bu balhrey kumekbe birriwohmirrknarrinj bininj nawu birrihmarnedurrkmirri, dja birrimarneyimeng, “Ngudda ke beywurd makminj dja minj dowimeninj.”
JOH 4:52 Dja nungka bendjawam, “Baleh dungyimi bu makminj nawu wurdyaw ngardduk?” Bedda birrimarneyimeng, “Wolehwolehni baldungdjerrkdanginj wanjh kundjak bidjalmarneyakminj.”
JOH 4:53 Wanjh nawu nakornkumo burrbom bu kuhni dungyimi bu Jesus yimeng, “Ngudda ke beywurd kamakmen.” Wanjh nungka dja nawu bininj nuye dja namud nuye rowk wanjh birriwoybukwong Jesus.
JOH 4:54 Kuhni wanjh bokenhkah Jesus kurduyimeng God nuye kundulkarre dorrengh yerre wanjh bolkbawong Judea dja wam kore Galilee.
JOH 5:1 Kaluk yerrekah wanjh Jesus bolkbawong kore Galilee dja yawoyhdurndi karrkadkah kore Jerusalem kore birrikarrmi mulil bedberre nawu Jews bininj. Wanjh kumekbe birriwarddedjorlokmarnbom kore kukku boyoy yiman yimi manlabbarlyahwurd. Bu bedda kunwok bedberre birringeybuni kumekke Bethesda. Kaluk kumekbe darnkih dangmayerurrkni mayhkenh nawu sheep bu ngimerreni. Dja mak kunbidkukudji djurledi kore kukadjid darnkih manbu manlabbarl.
JOH 5:3 Kumekbe wanjh bininj birriyoy nawu birridoweni dja mak nawu birrimimdubbeni, dja mak nawu birribirlni, dja mak nawu birribidwarreni. Wanjh bedda birridarnhbonahnani bu birrinayi borokayi.
JOH 5:4 Bedda birriburrbuni bu angel nuye nawu Kawohrnan kumkolungi di wanjh birribonani burrngburrng karrmi. Kuninjkunu munguyh djalyimerrangeni. Kaluk bu birrinani burrngburrng karrmi wanjh nakudji werrk bu kolungi wurlebmi wanjh kunukka namekbe bininj nadjalkudji makmeninj.
JOH 5:5 Wanjh Jesus kumwam kumekbe kore birribonahnani. Nungka binang nakudji bininj nawu nabirlni bu thirty eight mandjewk yonginj.
JOH 5:6 Bu Jesus binang wanjh burrbuni bu kunkuyeng nungka birlni, wanjh Jesus bidjawam, “Ngudda kab yidjare bu yimakmen?”
JOH 5:7 Wanjh bininj nawu nabirlni yimeng, “Nawu yikimuk, yoh, wanjh ngadjare ngarrolkkan. Dja kunu burrkyak, minj ngarrolkkan bu kukku kaborokan dja minj werrk ngadjuhme dja munguyh ngandidjalyurrhke birribuyika bininj bu bedda werrk kabirridjuhme. Ngaye ngadjalbaraburren dja minj nangale nganwanjbimang bu ngandjuhke.”
JOH 5:8 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yirrolkka! Yimadjma ke, dja yimakmen ba yidjalre bu munguyh.”
JOH 5:9 Bu kundjalburrikudji namekbe bininj makminj, dolkkang, dja kunmadj nuye mey, wanjh nungka baldjalwam. Kaluk kunmekbe kunbarnangarra bu Jesus bimarnbom wanjh kunkodjke manbu Sabbath ngarreni.
JOH 5:10 Wanjh nawu birriwohrnani Jews bininj birrinang namekbe bininj madjkahmadjkani, wanjh birrimarneyimeng, “Buyh, nanih nawu bininj yihre, yiddok minj yiburrbuyi mankarre manu kahyo dja bolkkime Sabbath ngarre bu ngudda minj yihmadjkanakan?”
JOH 5:11 Wanjh nungka benwokmey, yimeng, “Nawu bininj nganmarnbom nganmarneyimeng, ‘Yirrolkka! Yimadjma dja yiray!’”
JOH 5:12 Wanjh birriyawoyhdjawam, “Nangale nawu bininj ngunmarneyimeng bu yirrolkkang yimadjmey dja yiwam?”
JOH 5:13 Dja namekbe bininj nawu makminj minj biburrbuyinj nawu Jesus. Jesus djalwam ngimeng kore kumirnde wanjh kumekbe kunu yakminj.
JOH 5:14 Wanjh kalukburrk Jesus bingnalkeng namekbe bininj kore kunrurrk manbu Temple. Nungka wanjh bimarneyimeng, “Yina, ngudda wanjh yimakminj. Yuwn bu yiyawoyhkurduyime kunwarre bu God yihwokwe wardi kunukka yidjalwernwarremen.”
JOH 5:15 Wanjh namekbe bininj bibawong bu benehwokdi Jesus dja wanjh marrkinrlobmeng benmarnemulewam nawu Jews birriwohrnani, bu Jesus bimarnbom.
JOH 5:16 Wanjh nawu Jews birriwohrnani birridedjingmey birrinjirrhmiwoni Jesus bu kuninjkunukenh nungka kunmekbe kurduyimeng bu kunbarnangarra Sabbath ngarre.
JOH 5:17 Wanjh Jesus wam mulewarrinj bedberre, yimeng, “Kandibekka bu ngaye marneyime ngudberre, nawu Ngabbard ngardduk nungka wanjh kadjaldurrkmirri munguyh, dja ngaye warridj ngadjaldurrkmirri munguyh.”
JOH 5:18 Nawu birriwohrnani Jews birribekkang bu Jesus yimeng, dja wanjh birridjareni birribuyi bu karrowen. Bedda birriyimi yimankek kabakke mankarre manbu Sabbath ngarre dja mak birriwidnani Jesus bu nungka bimarneyimeng God nuye nakornkumo bu yimankek marnburreni yiman God rerrih.
JOH 5:19 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Woybukkih djal woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Ngaye nawu beywurd nuye God minj ngayeman ngadjalkurduyime. Dja ngadjalkurduyime kore nganan God nawu Kornkumo ngardduk kakurduyime. Kore baleh yarrkka nganan kahkurduyime, wanjh kundjalmekbe ngaye nawu nuye beywurd ngakurduyime warridj.
JOH 5:20 God nawu ngardduk Kornkumo nganmarnedjare bulkkidj duninjh dja nganhbukkabukkan kore nungka kakurduyime rowk. Kaluk nungka wanjh ngandjalyawoyhbukkan kundjalwernhkimuk kore ngaye mak ngakurduyime ba bu ngudda wanjh kaluk ngurridjalkangebarrhme kore kandikurdunan.
JOH 5:21 God nawu Kornkumo wanjh kabendolkkayhwe nawu kabirrihdowerren bininj dja kabendarrkidwon, dja karohrok ngaye nawu nuye beywurd wanjh ngabenmimbiwon bininj nawu ngabenmarnedjaremen.
JOH 5:22 Dja mak God nawu Kornkumo minj nangale nungan kabidjadme dja wanjh ngaye nawu nuye beywurd nganmarnbom bu ngabendjadme birriwern bininj rowk.
JOH 5:23 Kuhni kurduyimeng ba bu birridjalwernkenh bininj ngandiburlume ngaye nawu beywurd nuye God nawu Kornkumo. Bu ngaye minj kandiwokmarrkmang wanjh kunukka minj God nawu Kornkumo ngurriwokmarrkmang, dja nungka nawu nganmunkeweng.
JOH 5:24 Woybukkih djal woybukkih duninjh marneyime ngudberre, bu ngudda kandiwokbekkan ngaye dja ngurriwoybukwon God nawu nganmunkeweng, wanjh kunukka ngurridjalmimbimen munguyh munguyh. God minj mak ngunyawoyhwarrewe, dja mak minj ngurriyawoyhdowen.
JOH 5:25 Woybukkih djal woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Darnkih kabolkyimerran bu bininj nawu birrimalngdoweng wanjh ngandiwokbekkan bolkkime ngaye, nawu beywurd nuye God. Kaluk bedda bu ngandiwokmarrkmang, wanjh kabirrimalngdarrkidmen.
JOH 5:26 Dja God nawu Kornkumo nakka kakarrme kundarrkid nungandeleng, dja wanjh nganmarnbom ngaye nawu nuye beywurd, ba bu ngaye warridj ngadjalkarrme kundarrkid ngayemandeleng.
JOH 5:27 Dja mak nungka nganmarneyimeng bu ngaye ngabendjadme birrimirndewarlahkenh bininj rowk, bu kunmekbekenh ngaye wanjh nawu Bininj Duninjh.
JOH 5:28 Yuwn bu ngurrikangebarrhme bu kandihwokbekkan bolkkime kuninjkunu marnehmarneyime ngudberre. Bu darnkih kabolkyimerran bu nawu birridowerrinj bininj rowk ngandiwokbekkan dja kabirrimdolkkarren kore kumekbe kumidjbeh. Birrimekbe nawu birrihyimi kunmak wanjh nakka kabirridolkkarren dja kabirrimalngmimbimen, dja birribuyika bininj nawu birrihyimi kunwarre wanjh bedda kabirridolkkarren kore God kabendjadme dja kabenwarrewan.
JOH 5:30 Kuhni minj ngayeman ngakurduyime. Dja ngabendjadme bininj kore God nganmarneyime. Kuhni wanjh mandjad ngayime bu ngabendjadme bininj kore God nawu Kornkumo nganmarneyime. God nganmunkeweng dja minj ngakurduyime kore ngayeman ngahdjare, dja ngadjare ngakurduyime kore nungka kadjare, dja kunmekbekenh wanjh ngabendjadme bu djal mandjad duninjh.”
JOH 5:31 Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Bu ngaye yimankek ngadjalkudji ngamulewarren bu ngayeman, wanjh bonj, wardi kandikewkme. Dja kunu burrkyak, ngaye minj ngadjalkudji ngamulewarren.
JOH 5:32 Nabadbuyika bininj nawu nganyolyolme ngaye, wanjh ngaburrbun bu woybukkih nganmulewan.
JOH 5:33 Bu nungka wanjh John nawu benkukdjuhkeyi. Dja ngudda ngurrbenmunkeweng bininj ngudberre bu birridjawam ngayekenh, wanjh John benmarneyimeng kunwoybuk yerreh bu ngaye nganmulewam.
JOH 5:34 Dja bonj, kunukka minj ngadjare ngandimulewan djal bininj bedmandeleng. Dja ngaye ngadjalyolyolme Johnkenh kore nganhmulewani ba bu ngudda kandiwoybukwon dja wanjh God ngunngehke ngudberre.
JOH 5:35 Nawu John wanjh yiman yimi bolkwolkani ngudberre wanjh ngurriwern ngurrimarnenjilngmakni bu ngurriwokbekkani kundedjumbungkenh.
JOH 5:36 John nganmulewani ngayekenh ngudberre bu kunwoybuk. Dja mak kunbadbuyika kunkimuk ngahkarrme kore ngurrinan ba bu kandiwoybukwon. Bu kumekbe ngaye ngayolyolme bu God nawu Kornkumo ngardduk nganwong kore ngahmarnedurrkmirri dja ngayakwon nuye, dja kuhni ngadjalkurduyime. Bu kandikurdunan wanjh kuhni ngurriburrbu kunwoybuk kore ngayekenh. Dja mak ngurriburrbun bu God nawu Kornkumo nganmunkeweng.
JOH 5:37 Dja nungka warridj korroko ngunbengdayhkeng kunwoybuk ngayekenh ngudberre bu nganmulewam. Minj ngudda korroko ngurriwokbekkayi dja mak minj ngurrinayi.
JOH 5:38 Dja minj mak kandiwoybukwon ngaye nawu nungka nganmunkeweng, dja nungka nuye kunwok minj kani kukange ngudberre.
JOH 5:39 Dja ngudda munguyh ngurridjalbimnan kore God nuye kunwok manbu djurra bimbuyindanj, bu yimankek ngurriyime ngurringalke bu ngurrimalngmimbimenkenh. Dja nanihnjanu djurra bimbuyindanj nakka wanjh ngaye nganhyolyolme.
JOH 5:40 Ngaye wanjh darrkidwoyi ngudberre bu kandimyikan, dja njalekenh ngudda kunu wanjh ngaye kandihwidnan?
JOH 5:41 Bonj, kunukka kamak bu minj nangale bininj ngandiburlume.
JOH 5:42 Dja ngaye wanjh kangeburrbun ngudberre, bu ngudda minj ngurrimarnedjare God kore kukange ngudberre.
JOH 5:43 Ngaye ngamwam kore kunngey nuye God nawu Kornkumo dja ngudda ngaye minj kandikimayi. Ngudda ngurridjaldjare bininj nawu kabirrikimukworren bu djal bedmandeleng.
JOH 5:44 Ngudda ngurridjare bininj ngundiburlume, dja minj ngurridjare bu ngurrikurduyime kunmak ba bu God nadjalkudji ngunburlume ngudberre. Dja bonj, kunmekbe kunu wanjh ngudda minj kandiwoybukwoyi.
JOH 5:45 Ngaye minj ngamulewan God nawu Kornkumo bu ngudda djuhbun ngudberre. Dja nawu Moses, namekbe nawu ngurriyime yimankek ngurrimunkekadjung, wanjh nanu ngunwelengname ngudberre.
JOH 5:46 Bu ngudda woybukkih ngurriwoybukwoyi Moses, wanjh kunukka ngayemanwali kandiwoybukwoyi, dja wanjh nungka bimbom ngayekenh bu nganhyingkihmulewani.
JOH 5:47 Dja ngudda minj ngurriwokwoybukwoyi bu nungka bimbom korroko ngaye nganhmulewani, wanjh kunmekbekenh bu ngaye minj kandiwokwoybukwon kore marnemarneyime.”
JOH 6:1 Kaluk burrk Jesus dja nawu bininj nuye wanjh birribolkbawong Jerusalem dja birridjowkkeng kurrula manbu kangeyyo Kurrula Galilee dja mak ngeybuyikani ngeyyoy Kurrula Tiberias.
JOH 6:2 Wanjh birridjalmirndewernkenh bininj birrimunkekadjungi Jesus, dja birrihnani kundulkarre dorrengh nuye kore benhmarnbuni bininj nawu birridoweni. Kumekbe wanjh kurdukurduyimi bu benmarnekukbukkarrinj bedberre.
JOH 6:3 Kaluk darnkih kumhrey ngalengngarre mulil manbu God kunkare bendarrkidbawongkenh, manbu Jews bininj birrihkarrmi munguyh. Wanjh Jesus wam bidbom kore kurrulum wanjh kumekbe yerrkang birridjarrkni nawu bininj nuye benbukkabukkani.
JOH 6:5 Jesus kodjdolhmeng dja benmirndenang birriwern bininj birrimhyikani nungka dja bidjawam Philip, yimeng “Baleh kab buriddi karribayahme ba bu kabirringun nanih nawu bininj kabirrimhmirndeyorrme?”
JOH 6:6 Jesus wenjhmeng bidjalwohmarrkdjawam Philip dja ngokko burrbuni bu nungka kabenmarnekurduyime bedberre.
JOH 6:7 Philip biwokmey yimeng, “Nanih nawu kabirrimhre, bu karrbenmarnebayahme yiman kayime nawernhkimuk kunwarddekarrikukkarrmeninj bu karrbenbebbehwon yiman nadjalyahwurd manme!”
JOH 6:8 Wanjh nabadbuyika Jesus nuye bininj, ngeyyoy nawu Andrew, nawu Simon Peter benedanginj, kumyimeng, “Kondah nakudji wurdyaw kakarrme wurd manme kunbidkukudji manlod buriddi, dja wurd djenj bokenh. Dja nuk minj kabirriyikadjung dja nayahwurd.”
JOH 6:10 Wanjh Jesus benmarneyimeng nawu nuyeni bininj, “Ngurrbenmarneyimen binihbininj birriyerrkarrimen.” Kumekbe mandalkwernni dalkyoy kore birriyerrkarrinj. Wanjh birrimekbe bininj 5000.
JOH 6:11 Wanjh Jesus lodmey manmekbe kandidjawa manbu wurdyaw nuyeni, wanjh bimanjbom God nawu Kornkumo dja benwoniwoni manme nawu bininj birrimirnderri, dja mak karohrok kurduyimeng bu mey djenj nuyeni namekbe nawu wurdyaw. Bedda bindidjalwoni mandjalwern bu bedda rowk birriyawoyhdjareni.
JOH 6:12 Kaluk bu nawu bininj birriworrkminj rowk wanjh Jesus benmarneyimeng nawu bininj nuye, “Ngurrimoyhma manbu yikahwi birribawong dja koldanj bu minj karrilodwarrehwarrewon, dja karrilodkarekarrme.”
JOH 6:13 Wanjh bedda birrimoyhmangi manbu birriwarrhmeng nawu birriworrkmi bininj, dja birridahdahkendoy kore twelve kundjabarrk wanjh barlmeng rowk. Wanjh manmekbe manme koldanj manbu manlod kunbidkukudji kore marnbuyindanjbeh.
JOH 6:14 Bu kuninjkunu birrimekbe bininj birrinang bu Jesus kurduyimeng kundulkarre dorrengh, wanjh bedda birridedjingmey bu birriyimi, “Djal woybukkih, nahni wanjh namekbe nanu prophet nawu kerrngehkenhni Moses bihmulewam, wanjh kumwam karridjarrkdi ngad bininj nawu karrihni kondah kurorre.”
JOH 6:15 Jesus burrbuni bu yimankek birrimrawinj birrimayi dja birridjurrkkayi bu yimerrangimeninj king bedberre, wanjh kumekbekenh benbawong dja wam nungandeleng benmarnewarlkkarrinj kore kunwarddekimuk.
JOH 6:16 Kaluk bu balngokdanj, nawu bininj nuye Jesus birrikoluy kore kukadjid ngarre kurrula Galilee.
JOH 6:17 Jesus minj kumbangmedurndeyi bedberre, dja bedda birribidburrinj kabbala wanjh birridjowkkeyi bewhbeh kore kunred Capernaum. Kaluk kunkak duninjh yimerranj.
JOH 6:18 Wanjh kunmayorrkkimuk bebmeng benbuni, dja bomarnbom bobardkihkimukminj yiman bodjihkadjihkarrmi.
JOH 6:19 Bedda birriboyenkarrikmi dja djarrehni six kilometres dja minj birribangmebolkdjorrngmayi. Kaluk bedda wanjh birrinang Jesus kumdjalley kumhbomelhmelmi kore kuburrk. Kaluk darnkih benhmarnebebmi kore bedda birrihrey kabbala, dja bu bedda birrinang, wanjh birriwernhkeleminj.
JOH 6:20 Wanjh Jesus kumkayhmeng bedberre, “Ngaye! Dja yuwn bu ngurrikele.”
JOH 6:21 Kaluk bu bedda birriwokbekkang benmarneyimeng, wanjh bedda birrinjilngmakminj dja birridahkendoy kore kabbala. Kaluk bu kundjalmekbe yerreh bedda birribaldjalberrkmey kore birrihdjareni birriwam.
JOH 6:22 Kaluk kunbarnangarrabuyika birridjalmirndewernkenh bininj nawu birringuni manme, wanjh birribalburrbom bu Jesus nuye bininj birriwam birribawong Jesus yerreh. Dja mak birriburrbom bu kabbala manbuyika minj diwirrinj kumekbe.
JOH 6:23 Kaluk birribadbuyika bininj birrimrey kabbala manwern kore kunred Tiberiasbeh. Birrikadjidmey kore nawu Kawohrnan Rowk bimanjbom God bu buriddikenh dja birriwern bininj birringuneng.
JOH 6:24 Birrimekbe binihbininj rowk wanjh birrinang bu Jesus wam dja mak nawu nuyeni bininj birriwam, wanjh bedda birribidburrinj manmekbe kabbala manwern manyahwuhyahwurd dja birriwam birriyawani Jesus kore kunred Capernaum.
JOH 6:25 Wanjh bedda birringalkeng kore borledmikenh ngarre kurrula. Wanjh birridjawam, birriyimeng, “Rabbi, nawu kanbukkabukkan, baleh bolkyimi ngudda yimwam?”
JOH 6:26 Jesus benwokmey, yimeng, “Woybukkih djal woybukkih marneyime ngudberre, ngudda kunu kandiyawani ngaye bu worrkmiwong ngudberre, dja ngurridjare ngaye yawoyhwoyi ngudberre manme. Dja ngudda kunu minj ngurriwernhburrkburrknayi bu njalekenh ngaye kundulkarre dorrengh ngakurduyimeng ngudberre.
JOH 6:27 Ngudda wanjh ngurridjaldurrkmirri ba ngurrimang manme manbu kadjalnudmen! Wanjh kuhni ngurribawo. Dja yiddok minj ngurridurrkmirri ba bu ngurrimang manme manbu ngunmarnbun ngurridjaldarrkiddi munguyh munguyh. Ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh won ngudberre manmekbe manme. God nawu Kornkumo wanjh korroko ngunmarneyimeng ngudberre bu nungka nganmakwan dja nganburlume ngardduk.” Kuhni bu Jesus yolyolmerrinj kore benmarneyimeng bedberre.
JOH 6:28 Wanjh bedda birridjawam, birriyimeng, “Baleh God kadjare ngarrikurduyime ba bu ngarrimarnedurrkmirri nuye?”
JOH 6:29 Wanjh Jesus benwokmey bedberre, yimeng, “God nawu nganmunkeweng ngaye, wanjh kadjare kandiwoybukwon dja kandiwokmarrkmang ngaye. Wanjh kuninjkunu God kadjare ngurrimarnedurrkmirri nuye.”
JOH 6:30 Bedda wanjh birrimarneyimeng, “Wanjh ngudda baleh kunu kanmarnekurduyime ngadberre kundulkarre dorrengh ke, ba bu ngundiwoybukwon. Mah, wanjh baleh yikurduyime?
JOH 6:31 Yiddok yikurduyime kore Moses benmarnekurduyimeng nawu kadberre mawahmawah kore kubolkdarleh bu birringuneng manbu manme kangeyyo manna. Ngudda yiburrbun bu bimbuyindanj, ‘Nungka benwong buriddi kore heavenbeh, dja birringuneng.’” [Psalm 78:24] Kuhni bu birrimarneyimeng Jesus.
JOH 6:32 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Woybukkih djal woybukkih marneyime ngudberre. Moses nakka nawid. Nungka minj ngunwoyi manekke buriddi kore heavenbeh. Dja nawu Kornkumo ngardduk ngunwon ngudberre buriddi duninjh kore heavenbeh.
JOH 6:33 God ngunwon nakudji bininj nawu yiman kayime buriddi duninjh. Ngayime bu nungka kumkoluy kore heavenbeh dja kabendarrkidwon bininj rowk nawu birriwarlahkenh kondah kurorre.”
JOH 6:34 Bedda wanjh birriyawoyhmarneyimeng, “Nawu yikimuk, kandjalwo manekke buriddi ngadberre munguyh.”
JOH 6:35 Jesus wanjh mulewarrinj, dja benmarneyimeng, “Ngaye mimbiwon ngudberre. Kaluk ngaye wanjh yiman buriddi yerreh ngudberre. Nawu nangale kamre kore ngaye wanjh minj mak nakka kayawoyhmarrwe. Dja mak nangale nawu nganwoybukwon, wanjh minj mak kayawoyhkombukdowen.
JOH 6:36 Dja ngundiyawoyhmarneyime, ngudda wanjh kandinang dja minj kandiwoybukwoyi.
JOH 6:37 Nawu Ngabbard nganwon bininj rowk wanjh nakka kabirrimre kore ngaye. Dja nawu nangale bininj kamre kore ngaye, woybukkih, minj mak ngawidnan.
JOH 6:38 Ngaye ngamkoluy heavenbeh ba bu ngakurduyime kore nawu nganmunkeweng kadjare. Ngaye minj ngadjare ngakurduyime bu ngayeman.
JOH 6:39 God nawu Kornkumo ngardduk nganmunkeweng dja nungka kadjare ngardduk ba bu ngabenkarrme nawu bininj nungka nganwanjbiwon ba bu minj ngabenbarlanhmang yikahyika nawu bininj nganbidnakenwon. Wanjh ngabendolkkayhwe yerrekah kore kunbarnangarra manbu kayiburnbunkenh kabolkyimerran.
JOH 6:40 Ngaye marneyime ngudberre kore God nawu Kornkumo ngardduk kadjare. Nawu nangale ngandinan ngaye nawu Beywurd nuye God dja ngandiwoybukwon, dja mak ngandiwokmarrkmang, wanjh nakka kamalngmimbi munguyh munguyh kore ngaye. Dja kaluk ngayeman ngaweleng ngarrolkkayhwe yerrekah kore kunbarnangarra manbu kayiburnbunkenh kabolkyimerran.”
JOH 6:41 Wanjh bininj birridedjingmey birriwokkinjurluhnjurlukmi bu birribekkang Jesus benmarneyimeng, “Ngaye nawu buriddi yerreh nawu ngamkoluy kore heavenbeh.”
JOH 6:42 Bedda birrimarneyimerreni bu birriyimi, “Njalekenh kuhni kayime kadberre yimankek bu nungka nawu kumkoluy kore heavenbeh? Karrbenbenemarneburrbun nuye ngalbadjan dja kornkumo. Nawu kornkumo nuye Joseph. Dja njalekenh kuhni kahyime?”
JOH 6:43 Jesus benwokmey benmarneyimeng, “Ngurringurdmen bu ngurriwokkinjurluhnjurlukme.
JOH 6:44 God nawu Kornkumo nganmunkeweng ngaye, kaluk nungka kabenkan bininj kore ngaye. Minj bedman bininj kabirrimdjalle kore ngaye. Djal God nawu Kornkumo nungan kabenkan. Wanjh ngaye ngabendolkkayhwe birrimekbe bininj kore kunbarnangarra manbu kayiburnbunkenh rowk kabolkyimerran.
JOH 6:45 Dja ngudda wanjh ngurriburrbun bu prophet bimbom ngudberre, kayime, ‘God kaluk kabenbukkabukkan birrimekbe bininj rowk’. [Isaiah 54:13] Nawu nangale bininj kabiwokbekkan God nawu Kornkumo, nakka kabibukkan wanjh nungka kamre kore ngaye.
JOH 6:46 Minj nangale nabuyika bininj binayi God nawu Kornkumo, dja ngaye ngadjalkudji nganang nawu ngamdolkkangbeh kore nungka.
JOH 6:47 Woybukkih djal woybukkih marneyime ngudberre, bu ngaye kandiwoybukwon wanjh kunukka ngudda ngurrimimbi munguyh munguyh.
JOH 6:48 Ngaye mimbiwon ngudberre. Kaluk ngaye wanjh yiman buriddi duninjh yerreh ngudberre.
JOH 6:49 Dja ngudda nawu ngundikebmawahmeng ngudberre birringuni manme manbu ngeyyoy manna bu birrihrey kore kubolkdarleh. Kalukburrk wanjh birriballey birridoweni. Minj birrimimbiniwirrinj.
JOH 6:50 Dja ngaye ngahyolyolmerren bu ngaye yiman manbu manbuyika buriddi manbu kumkoluy heavenbeh ba bu ngurringun dja minj ngurridowen.
JOH 6:51 Ngaye wanjh ngamkoluy kore heavenbeh. Kaluk ngaye yiman buriddi yerreh manbu kabenmimbiwon bininj, dja bu ngudda ngurringun maninjmanu buriddi, wanjh ngurridarrkidmimbi munguyh munguyh. Buriddi manu ngaye won ngudberre, wanjh makka ngaye ngardduk kunburrk bu ngakanjkurrmerren. Kuhni ngakurduyime ba bu ngabendarrkidwon birriwarlahkenh bininj rowk kondah kurorrebeh.”
JOH 6:52 Wanjh bu bininj nawu Jews birribekkang yimeng, wanjh birridangwerreni kunkimuk bedmandeleng. Wanjh yikahwi birriyimi, “Njalekenh kuhni yimeng? Minj nuk kunburrk nuye karringuyi?”
JOH 6:53 Wanjh Jesus benyawoyhwokmey, yimeng, “Woybukkih djal woybukkih marneyime ngudberre, ngaye nawu Bininj Duninjh. Bu ngudda minj ngurringun ngardduk kunburrk dja mak minj kandikurlbabongun, wanjh kunukka minj ngurrimalngmimbi.
JOH 6:54 Nawu nangale kangun ngardduk kunburrk dja kabongun ngardduk kunkurlba, nakka wanjh kamalngmimbi munguyh munguyh kore ngaye, dja mak ngarrolkkayhwe yerrekah kore kunbarnangarra manbu kayiburnbunkenh kabolkyimerran.
JOH 6:55 Manu kunburrk ngardduk makka wanjh yiman manme duninjh dja mak kunkurlba ngardduk makka wanjh yiman kayime kukku duninjh.
JOH 6:56 Bininj nawu maninjmanu manme kangun dja kabongun ngardduk kunkurlba, wanjh kunukka ngamre ngani munguyh kore nungka nuye kukange, dja mak nganeni munguyh kore ngaye kukange ngardduk.
JOH 6:57 God nawu Kornkumo wanjh kahdjaldarrkidmimbi munguyh, dja nungka nganmunkeweng dja nganmarnbom ngaye bu ngadjaldarrkidmimbi munguyh yiman nungka. Bu wanjh kunmekbe kadjalrohrokwi bu nangale bininj kangun kunburrk ngardduk, wanjh kunukka nungka karrarrkidmimbimen bu ngayekenh.
JOH 6:58 Maninjmanu buriddi manbu ngahyolyolme kumkoluy kore heavenbeh. Mahni minj karohrok buriddi yiman kayime mawahmawah ngudberre manbu birringuni dja birridowerrinj. Dja nangale nawu kangun maninjmanu buriddi kore ngahyolyolme, wanjh nakka kahdjaldarrkidmimbi kore ngaye munguyh munguyh.”
JOH 6:59 Jesus wanjh kuninjkunu benmarneyimeng bu benbukkabukkani bininj kore Synagogue kunrurrk manbu yiwarrudjkenh kore Capernaum.
JOH 6:60 Birriwern nawu bininj birrimunkekadjungi Jesus birriwokbekkang bu kuhni yimeng, wanjh birrinjilngwarreminj. Wanjh bedda birrimarneyimerrinj, “Kuhni nuk kunrayek kore kahyime kadberre minj nuk karridjare karribekkan, dja burrkyak, wanjh karriwarnyak.”
JOH 6:61 Wanjh Jesus benkangeburrbuni bu bedda birriwokkihnjurluhnjurlukmi bu birrimarneyimerreni nungkakenh, wanjh nungka benmarneyimeng, “Yiddok ngaye marnbuyinj ngurrikebbumeninj bu ngaye kunmekbe marneyimeng ngudberre?
JOH 6:62 Dja bu kandinan ngaye nawu Bininj Duninjh ngare kaddum kore kerrngehkenhni ngani, wanjh baleh yerreh ngudda ngurriburrbun?
JOH 6:63 Nawu Namalngmakkaykenh kabendarrkidwon bininj. Bininj minj kabirridarrkidworren. Dja bu kandiwokmarrkmang kore marneyimeng, wanjh ngurrimang Namalngmakkaykenh dja ngurrimalngmimbimen.
JOH 6:64 Dja yikahwi ngudda minj kandiwoybukwon.” Kuhni bu Jesus yimeng. Nungka benburrbuni munguyh nawu minj birriwoybukwoyi. Dja mak Jesus burrbuni namekbe bininj nawu kaluk kabikukweykan yerrekah bu bininj kabirribiddundulubun.
JOH 6:65 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Ngurriburrbun bu kunmekbekenh ngaye marneyimeng ngudberre bu ngaye ngayimeng, ‘Minj nangale bininj kamre kore ngaye dja nungan God nawu Kornkumo kabimarnedurrkmirri ba bu kamre.’”
JOH 6:66 Kaluk kundjalmekbe rerrih birridjalwernkenhni bininj birrimunkebawong Jesus dja minj birriyawoyhdjarrkrawinj.
JOH 6:67 Wanjh Jesus bendjawam nawu twelve nuye bininj, yimeng bedberre, “Adju, ngudda mak, ngurridjare kandibawon bu ngurrire?”
JOH 6:68 Simon Peter biwokmey Jesus bimarneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, ngad mak nangale ngarrikadjung. Dja ngudda yidjalkudji kanmarneyime ngadberre kunwok nawu kandarrkidwon ba karrimalngmimbi munguyh munguyh.
JOH 6:69 Ngad wanjh ngundiwoybukwong dja mak ngarriwernhburrbun bu ngudda wanjh yidjalkudji God nuye bininj nawu yidjalmak duninjh.”
JOH 6:70 Jesus benmarneyimeng, “Ngayemandeleng bebbehdjarrngbom ngudberre dja nakudji nawu karrihre kondanjkunu wanjh nakka namarnde!”
JOH 6:71 Jesus wanjh biyolyolmi Judas nawu beywurd nuye Simon Iscariot. Namekbe nawu Judas birridjarrkrey twelve bininj nuyeni Jesus wanjh kalukburrk bu yerrekah nungka wanjh kabikukweykan.
JOH 7:1 Kaluk burrk Jesus rengehrey kubolkwarlahbubuyika kore Galilee, dja minj nungka djareniwirrinj durndeyi kore Judea dja kumekbe birriwohrnani nawu Jews bininj birridi bu birridjareni birribuyi.
JOH 7:2 Kaluk bu darnkih bolkyimi bu nawu Jews birrikarrmi mulil manbu kundjurlekenh.
JOH 7:3 Wanjh Jesus nawu birridangerrinj birrihdjarrkni dja birrimarneyimeng, “Ngudda yibolkbawoyi kondah dja yirawinj kore kunbolk Judea, ba bu bininj birriwern nawu ngundimunkekadjung kabirrinan kore yikurdukurduyime God nuye kundulkarre dorrengh.
JOH 7:4 Bu ngudda wanjh yidjareminj bininj ngundiburrbuyi, yuwn bu yiwarlkkarren. Yibebmen, yiray, yibenbukkan bedberre kore kurobbe. Dja yibenmarnekukbukkarrimen birriwarlahkenh bininj ba bu ngundiburrbun.”
JOH 7:5 Bedda wanjh kuninjkunu birrimarneyimeng nawu Jesus birridangerrinj bu bedda minj birriwoybukwoyi.
JOH 7:6 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Kuhni minj ngaye ngardduk bu ngabangmekurduyime. Dja ngaleng ngudda wanjh kamak ngurridjalkurduyimen kore ngurridjare, dja bininj minj ngundidung ngudberre. Ngaye wanjh birriwarlahkenh bininj ngandidung bu kunwoybuk ngayolyolme bedberre kore bedda kunwarre kabirrikurduyime, wanjh kunmekbekenh kunu ngandiwidnan.
JOH 7:8 Mah. Ngudman ngurriray kumekbe kore mulil. Dja ngaye nuk minj ngabangmere, kore ngaye ngardduk minj bangmekarremarnbuyindangimeninj.”
JOH 7:9 Dja Jesus wanjh yerrkani kore Galilee.
JOH 7:10 Kaluk nawu Jesus birridangerrinj birriwam kore Jerusalem kore mulil birrikarrmi. Dja wanjh Jesus birribawong yerrkang minj birridjarrkrawinj. Kaluk yerrekah nungan Jesus wam manmolk ba bu minj nangale binayi.
JOH 7:11 Wanjh nawu Jews bininj birriwohrnani bindidjawani kumekbe kore mulil birrikarrmi, birridjawayhmeng, “Baleh nakka Jesus?”
JOH 7:12 Birrimirndewernkenhni bininj kore mulil birrikarrmi dja birriwern birridjawarreni bu birringayawkmi kore birrimarneyimerreni Jesuskenh. Yikahwi nawu birriyimi, “Jesus nakka namak.” Dja birribuyika bininj birriyimi, “Nakka nawarre, nawu kahkurren kahbenkowe bininj bu kunbuyika kabenmarneyolyolme bedberre.”
JOH 7:13 Kaluk minj nangale bimulewayi Jesus kore kurobbe, dja birrikunikeleni bedberre nawu birriwohrnani nawu Jews bininj.
JOH 7:14 Wanjh manekke mulil bu balhbularrbuyinjdangeni wanjh Jesus wam bidbom kore Temple kuberrkkah dja wanjh dedjingmey benmarneyolyolmi bininj.
JOH 7:15 Nawu birriwohrnani Jews wanjh birriwam birriwokbekkani Jesus. Wanjh bedda birridjalkangebarrhmeng birriwokbekkang bu yolyohyolyolmi. Wanjh birridjawarreni bedmandeleng, birriyimeng, “Ngayh, nahni baleh karrehkarrengalkeyi dja nungka kunu minj rawinj school kadberre?”
JOH 7:16 Wanjh Jesus nungan benmarnemulewarrinj, yimeng, “Ngayeman minj marneyime ngudberre, dja God nawu nganmunkeweng namekbe wanjh ngandjurrkkang bu ngawokdi nuye.
JOH 7:17 Bu nangale bininj kadjare kabiwokmarrkmang nawu God, wanjh kunukka kawernhburrbun bu ngaye wanjh ngahmarneweykan kunwok nuye God, dja kuhni minj ngayemandeleng bu ngahwokdi.
JOH 7:18 Ngurriburrbu. Nawu nangale bininj kawokdi kore nungan nuyekih kunmayali, wanjh nakka nungan kadjaldjare kabirriburlume birribuyika bininj. Dja ngaye ngadjare bininj kabirriburlume God nawu nganmunkeweng, wanjh kunmekbekenh kunu ngudda ngurriburrbun ngaye minj ngawarre bininj dja ngaye wanjh kunwoybuk ngahmulewan ngudberre, dja minj ngahkurren.
JOH 7:19 Yiddok ngudda minj Moses ngunwoyi manbu mankarre? Dja minj yikahwi ngudda wanjh ngurriwokmarrkmang manekke mankarre. Dja njalekah ngurrimborledme ngurridjare yimankek ngudda kandibun ngaye?”
JOH 7:20 Wanjh birridjalmirndewern bininj nawu birriwokbekkang bu kumekbe yimeng bedberre, wanjh yikahwi birriyimeng nuye, “Ngayh. Ngudda yiddok namarnde ngimeng kukange ke bu ngunwokborledkeng. Nangale yimankek yiyime ngunbun?”
JOH 7:21 Wanjh Jesus benyawoyhwokmarrkmey, benmarneyimeng, “Ngaye kunkudjikenh kandikurdunang ngakurduyimeng God nuye kundulkarre dorrengh kore kunbarnangarra Sabbath ngarreni, dja ngurriwohnjilngwarreminj.
JOH 7:22 Dja ngudda mak ngurridurrkmirri bu kunbarnangarra Sabbath ngarre. Ngayime bu wurdyaw nawu barrken karrangen, wanjh ngurrimadbun kunbarnangarra kunbidkukudji dja danjbik kunkodjke wanjh ngurrilakkayenwon bu ngarre kunkodjke Sabbath. Wanjh ngurriburrbu bu ngudda ngurrikurduyime kunmekbe. Ngudda yimankek ngurriyime ngurriwokmarrkmang Moses nawu ngunwong manekke mankarre manbu kabindilakkayenwonkenh. Kaluk manekke mankarre minj Moses nungan nuye, dja wurd ngudberre mawahmawah birridedjingmey bu birrilakkayenworrinj korroko.
JOH 7:23 Ngurrina! Ngudda ngurridjare ngurrimarrkmang manmekbe mankarre Moses nuye, dja kunmekbekenh kunu ngurridurrkmirri kore ngurrbenlakayenwon wurdwurd bu kunkodjke kunbidkudji dja danjbik kabirrikarrme. Ngudda kunu ngurridjaldurrkmirri bu kunbarnangarra Sabbath ngarre, dja kunukka kundjalyahwurd kunmak ngurrikurduyime. Dja ngaye ngamarnbom bininj nuye kunburrk bu makminj nawu dulkkihdulkkihyoy. Kunekke kunkimuk kunmak ngakurduyimeng, dja njalekenh mak ngaye kandihdung bu namekbe bininj ngarrolkkayhweng bu kunbarnangarra kore Sabbath ngarre?
JOH 7:24 Ngudda kandidjadmeng kore ngandidjalkurdunangkenh, dja minj kandikangeburrbuyi. Kuhni minj mandjad. Dja bu kandiyawoyhdjadme, wanjh ngurriburrbu kore djal kunwoybukkenh.” Kunmekbe Jesus benmarneyimeng nawu birriwohrnani bininj nawu Jews.
JOH 7:25 Bu kunmekbe bolkyimi, wanjh birrimekbe bininj nawu birrini Jerusalem birridedjingmey bu birriyawoyhyolyolmi Jesus. Wanjh birridjawarrinj, “Ngurrina! Nahninjanu bininj yiddok kabirridjare kabirribun nawu kabirriwohrnan? Dja wanjh nungka kuberrk kahdi kore birriwernkenh kabirrinan dja kahbenbukkabukkan. Dja nawu kabirrihwohrnawohrnan minj kabirringurdke. Yiddok kunubewu birriwohburrbuyi bu nungka nawu Christ?”
JOH 7:27 Dja yika birriyawoyhmarneyimerreni, birriyimeng, “Burrkyak. Nungka minj Christ. Ngad karriburrbun kore nungka Jesus kumdolkkangbeh. Dja bu nawu Christ kamre, minj nangale kaburrbun kore kamdolkkan kore kamre.”
JOH 7:28 Wanjh Jesus benbukkabukkani kore kuberrkkah manbu Temple. Nungka wanjh benmarneyimeng wernkih wokdi, yimeng, “Ngudda kandiburrbun dja mak ngurriburrbun kore balehbeh ngamwam. Dja minj ngurriburrbun God nawu Nadjalwoybuk duninjh, nawu nganmunkeweng? Minj ngayeman ngamrawinj, dja nungka nganmunkeweng.
JOH 7:29 Ngaye wanjh ngaburrbun God nawu nganmunkeweng dja ngaye nganedjarrkni dja kumekbe ngamdolkkangbeh.”
JOH 7:30 Bu Jesus birribekkang kunmekbe benmarneyimeng, wanjh bedda nawu birriwohrnani nawu Jews birrirohrokmi bu birridjaldarrkidmayi. Dja burrkyakni, minj nangale bikarrmeninj, dja minj bolkyimerrangimeninj kuhni nungka nuyeniwirrinj bu dowimeninj.
JOH 7:31 Kaluk birriwern birribuyika nawu bininj, wanjh birridjareni birriwoybukwoyi Jesus dja nanihnjanu birriyimi, “Nahni wanjh kundulkarre dorrengh durrkmirranj kunwernhkah bu karrinang God nuye kunngudj. Wanjh kunmekbe yerreh kayimerran bu nawu Christ kamre, wanjh kunubewu nanihnjanu wanjh nungka.”
JOH 7:32 Nawu Pharisee bindibekkang birriwern bininj bu kuninjkunu birrihyolyolmi Jesus, wanjh priests birrikihkimuk dja mak nawu Pharisees bindimunkeweng djamun nawu birribolknahnani Temple ngarre bu kabirriberlmang Jesus.
JOH 7:33 Kaluk Jesus benmarneyolyolmerreni birriwern bininj, yimeng, “Ngaye med karridjarrkdi kundedjumbungkenh, kaluk kunu ngabaddurndeng kore God nawu nganmunkeweng.
JOH 7:34 Ngudda kaluk kandiyawan dja minj kandingalke, dja ngudda kakarrewarre bu ngurrire kore ngaye ngare.”
JOH 7:35 Nawu Jews bininj birribekkang bu Jesus yimeng wanjh birridjawarreni, birrimarneyimerreni, “Kab nahni bininj baleh kare bu nungka yimeng ngad minj karringalke? Dja kunubewu karengehre kore nawu karriredbo birribebbehwabmeng, ba bu nungka kabenbukkabukkan bininj nawu minj Jew.
JOH 7:36 Kaluk kuhni kab baleh kawokmenmenyime kore kamarneyimeng, ‘Ngudda kaluk kandiyawan dja minj kandingalke, dja ngudda kakarrewarre bu ngurrire kore ngaye ngare’?”
JOH 7:37 Kaluk kumekbeni bu mulil birriyiburnbom, kore kunkodjke kunbarnangarradjamunkenhni, Jesus dolkkang danginj dja kumkayhmi dorrengh bu benmarneyimeng, “Nawu nangale kakombukdowen, wanjh nanu kumray kore ngaye ba kabongun.
JOH 7:38 Nawu nangale bininj ngaye nganwoybukwon, wanjh kabongalke kukku yiman kahborlobme kore kukangebeh nuye, maninjmanu wanjh kukku kabenmimbiwon bininj munguyh munguyh. Kuninjkunu wanjh kabimbuyindi kore djurra.”
JOH 7:39 Bu kuhni Jesus yimihyimi kore yolyolmeng kukkukenh, wanjh kunukka mulehmulewani Namalngmakkaykenh. Bu kunmekbe bolkyimi bu Jesus yolyolmi, wanjh nawu Namalngmakkaykenh minj kumbangmerawinj, dja Jesus minj bangmedurndeyi kore Ngabbard ba bininj kabirrimarneboddan. Kaluk yerrekah nawu bininj birriwarlahkenh birriwoybukwoni Jesus wanjh birrimangi namekbe Namalngmakkaykenh.
JOH 7:40 Wanjh yikahwi bininj nawu kuhni birribekkani wanjh birriyimeng, “Woybukkih, nahni wanjh namekbe prophet nawu karrihmadbuni kumhrey.”
JOH 7:41 Dja mak nawu yikahwi birribuyika bininj birriyimi, “Nahni wanjh Christ nawu kumwam kadberre.” Dja nawu birribadbuyika bininj birriyimi, “Burrkyak, nawu Christ minj kamdolkkan kore kunred Galileebeh.
JOH 7:42 Dja mak kore djurra kahyime bu namekbe nawu Christ wanjh King David nuye namud, dja mak kamdolkkanbeh kore kunred Bethlehem. Kumekbe wanjh King David yoy.”
JOH 7:43 Wanjh nawu bininj birriwarlahkenh birridangwerreni bu Jesuskenh.
JOH 7:44 Yikahwi bedda birridjareni birridarrkidmayi. Dja burrkyakni, minj nangale mak bikulahkarrmeninj.
JOH 7:45 Dja wanjh nawu djamun birridurnderrinj kore priests birrikihkimuk dja mak kore Pharisees, dja birribidlarrkni. Wanjh bedda bindidjawam, “Njalekah minj ngudda ngurrimkayi nawu Jesus?”
JOH 7:46 Wanjh nawu djamun bindimarneyimeng, “Minj nangale nabuyika bininj kawokdi kore kundjalmak yiman kayime nanihnjanu bininj kahwokdi.”
JOH 7:47 Wanjh nawu Pharisees bindimarneyimeng, “Ngayh, ngaleng, ngudda warridj ngunkoweng ngudberre?
JOH 7:48 Ngad yikahwi nawu ngarrihwohrnahwohrnan, dja mak ngad yikahwi nawu Pharisees, minj nuk ngarriwoybukwoyi namekbe bininj.
JOH 7:49 Dja birrimekbe bininj nawu kabirriwoybukwon Jesus, wanjh bedda minj kabirriburrbun kore mankarre kahyo, wanjh God bendjalwarrewam.”
JOH 7:50 Kaluk kumekbe Nicodemus birridjarrkdi, nungka mak Phariseeni. Nungka nawu kerrngehkenhni Jesus benewokdi.
JOH 7:51 Wanjh benmarneyimeng nawu birribuyika Pharisees, “Kore mankarre kurrmeninj kadberre minj karribangmedarrkiddjadme, dja med, karribekkan yeledj kore baleh kawokkiyime dja karriburrbun kore baleh nungka kakurduyime.”
JOH 7:52 Wanjh bedda birrimarneyimeng, “Ngayh, ngaleng, ngudda warridj kunubewu Galileebeh? Yibimna kore djurra. Minj kayime bu prophet kamdolkkan Galileebeh.”
JOH 7:53 Wanjh birriwern rowk birridokmerrinj kured. Kaluk wanjh Jesus wam mandulum kore kabolkngeyyo “Karrulkmirnderri manbu Olives Kundulk”.
JOH 8:1 Wanjh bu kunkabelbuyika Jesus yawoyhdurndi kore kuberrkkah manbu Temple. Dja birriwarlahkenh bininj birrimirndemornnamerrinj kore nungka, wanjh Jesus yerrkang dedjingmey benbukkabukkani.
JOH 8:3 Kumekbe bu benbukkabukkani wanjh birribuyika bininj birrimbebmeng. Bedda bininj nawu mankarre birriburrbuni dja mak bininj nawu Pharisees, wanjh birrimberlkani ngalkudji daluk. Kaluk yikahwi bininj birringalkeng ngalmekbe daluk kore benehyoy nabuyika bininj nawu minj nabininjkobeng ngarreniwirrinj. Birrinameng ngalmekbe daluk kore kumirrk bedberre nawu birrimirndewern birrihdi.
JOH 8:4 Wanjh birrimarneyimeng Jesus, “Ngudda nawu kanbukkabukkan, ngad ngarrinang ngahli daluk benehyoy bininj nawu minj nabininjkobeng ngalengngarre.
JOH 8:5 Dja yiburrbun kore mankarre kahyo manbu Moses bimbom. Manmekbe mankarre kanwokrayekwon bu daluk kuhni kakurduyime wanjh karridjalkodjdong kunwardde dorrengh, karribun karrikukkurrme. Dja ngudda baleh bolkkime yiyime bu ngarrikurduyime ngalengngarre?”
JOH 8:6 Kuhni birrimarneyimeng Jesus dja bedda birridjareni yimankek yimeninj kunwarre, kunmekbekenh wanjh ba bu nungka birriwelengnameninj nawu Jesus. Wanjh Jesus minj benwokmayi, dja minj wokdiwirrinj. Djahdjaldi, wanjh kalukburrk nungka boddanj bidyirriyonginj wanjh rorrebimbuni.
JOH 8:7 Wanjh bedda birridi birridjaldjawani Jesus. Bu Jesus kumyawoyhdolkkang wanjh benmarneyimeng bedberre, “Mah wanjh, nangale kore ngudberre nawu minj kunwarre yimeninj kore kukange ke, wanjh namekbe nanu nungka werrk dokmen warddeburriwemen ngahli daluk birro.”
JOH 8:8 Mak Jesus yawoyhboddanginj, bidyirriyonginj yawoyhrorrebimbuni.
JOH 8:9 Bu kuhni birribekkang Jesus, wanjh bedda birridedjingmey birribebbehbawong bu birrihdjalkudjihrey. Dabborrabbolk werrk birridokmerreni. Wanjh Jesus dja ngalmekbe daluk bindidjalbawong kumekbe benedi. Kaluk ngalmekbe daluk dingihdi kore kumirrk nuye Jesus.
JOH 8:10 Jesus yawoyhdolkkang, dja bidjawam, “Daluk, baleh konhda nawu birriwam? Yiddok minj bedda birriyimeninj ke bu ngudda yirrowimeninj?”
JOH 8:11 Ngalbu daluk yimeng, “Nawu yikimuk, minj nangale nganbuyi.” Jesus biwokmey, bimarneyimeng, “Ngaye mak minj warrewan ke. Dja yiray, mak yuwn yiyawoyhbakke God nuye mankarre dja kuhni yibawo kunwarre rowk.”
JOH 8:12 Jesus dingihdi manbu kururrk Temple kuberrkkah dja benmarneyolyolmi dja benhbukkabukkani birriwern bininj. Wanjh nungan yolyolmerrinj bu benmarneyimeng, “Ngaye nawu marnebolkwolkan ngudberre ngurriwarlahkenh nawu bininj rowk. Bu ngaye kandimunkekadjung wanjh kunukka woybukkih minj mak ngurrire kore kubolkmunun. Ngaye wanjh marnebolkwolkan kore mimbiwon ngudberre.”
JOH 8:13 Nawu Pharisee birribekkani bu yimiyimi wanjh bedda birrimarneyimeng, “Kuhni bu yingan ke kore yiwokmulewarren, bu ngad minj nuk kuhni ngundiwoybukwon. Minj nangale mak nabuyika ngunyolyolmeninj ba bu ngundiwoybukwoyi.”
JOH 8:14 Jesus benwokmey benmarneyimeng, “Kamak bu ngayemandeleng ngahwokdi bu ngudda ngurriyimeng ngardduk, dja kore ngahwokdi kunukka wanjh kunwoybuk. Dja ngaye ngaburrbun kore balehbeh ngamwam dja mak ngaburrbun kore ngare. Ngudda minj ngurriburrbun kore ngamdolkkangbeh dja kore baleh ngare.
JOH 8:15 Ngudda djal nawu binihbininj ngaye kandidarrkiddjadme, kunukka minj nuk kunmak. Dja ngaye minj nangale bininj ngahdarrkiddjadme.
JOH 8:16 Bu ngaye nangale nawu bininj ngadjadmeninj, wanjh kunukka kundjalmakniwirrinj bu ngadjaldjadmeninj namekbe nawu bininj, dja nganedjarrkdjadme ngaye dja mak God nawu Kornkumo nawu nungka nganmunkeweng.
JOH 8:17 Kore ngudberre mankarre kahyo bimbuyindanj, bu bininj benebokenh kabenemre kabenebebbehyime bu kadjalkudji, wanjh kunukka kunwoybuk kayongen.
JOH 8:18 Ngaye wanjh marneyime ngudberre kunwoybuk bu ngayekenh, dja God nawu Kornkumo nganmunkeweng, dja nungka mak ngunmarneyime ngudberre kunwoybuk bu ngayekenh.”
JOH 8:19 Wanjh bedda birrimarneyimeng, “Baleh ngudda ke nawu nakornkumo?” Wanjh Jesus benwokmey benmarneyimeng, “Ngudda nuk minj ngaye kandiburrbun dja mak minj ngurriburrbun nawu kornkumo ngardduk. Bu ngaye kandiburrbuyi wanjh kunukka nungka mak ngurriburrbuyi.”
JOH 8:20 Kuninjkunu wanjh Jesus benmarneyimi, dja minj nangale mak birrarrkidmayi bu bingurdkemeninj. Minj bolkyimerrangimeninj bu nungka nuyeniwirrinj bu bangmedowimeninj.
JOH 8:21 Kaluk bu Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Ngaye wanjh ngahre bu ngudda wanjh kandiyawan, dja larrk. Ngudda wanjh ngurridowen kore God minj kabengmidjdan ngudberre kunwarre. Wanjh kunukka minj ngurrire kore ngaye ngare.”
JOH 8:22 Wanjh nawu birriwohrnani Jews bininj bu birribekkang wanjh bedmandeleng birrimarneyimerrinj, “Kuhni bu kahwokdi ‘minj ngurrire kore ngaye ngare’, yiddok kayime nungandeleng kaburren?”
JOH 8:23 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Ngudda nawu wanjh kanjdjiwaken, dja ngaye nawu wanjh kaddumwaken. Ngudda wanjh kondanjkunu kurorrewaken, dja ngaye minj ngakang kondahbeh.
JOH 8:24 Kunukkakenh ngaye marnehmarneyimeng ngudberre, ngudda ngurridowen kore God minj kabengmidjdan ngudberre kunwarre. Bu ngudda minj ngaye kandiwoybukwon kore ngaye ngahwokmulewarrinj wanjh woybukkih kunukka ngurridowen kore God minj kabengmidjdan ngudberre kunwarre.”
JOH 8:25 Wanjh bedda birrimarneyimeng, “Dja ngudda nangale mayh?” Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngaye marnehmarneyimeng ngudberre kerrngehkenh.
JOH 8:26 Ngaye ngakarrme kunwernkenh bu ngadjare djadmeninj ngudberre. Nungka nawu nganmunkeweng nakka wanjh kadjalwokdi bu kunwoybuk. Ngaye ngabenmarneyime birriwern bininj bu nungka kore kadjare ngabenmarneyolyolme, minj mak njale kunbubuyika ngayolyolme.”
JOH 8:27 Bu birribekkani Jesus minj birriburrkburrkbekkayi bu biyolyolmi God nawu Nakornkumo nuye.
JOH 8:28 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, yimeng, “Ngurrina, bu ngaye kandikukwayhke kore kundulk cross, ngaye nawu Bininj Duninjh, wanjh kunukka ngurriwohburrbun bu ngaye woybukkih ngawokmulewarrinj. Dja mak ngudda wanjh ngurriburrbun bu minj mak ngayeman ngakurduyime, dja ngadjalwokdi kore God nawu Kornkumo nganbukkabukkang.
JOH 8:29 Nungka wanjh nganmunkeweng dja nakka nganedjarrkre. Minj nakka nganbawon bu ngahre ngakudji, dja ngaye munguyh ngakurduyime bu ngamarnbun nungka kanjilngmakmen.”
JOH 8:30 Bu Jesus kuninjkunu yolyohyolyolmi wanjh birriwern birriwoybukwong, dja birriwokmarrkmey nuye.
JOH 8:31 Wanjh Jesus benmarneyimeng Jews bininj nawu birriyimi yimankek birriwoybukwong, yimeng, “Bu ngudda munguyh kandiwokmarrkmang, wanjh kunukka woybukkih ngudda nawu bininj ngardduk.
JOH 8:32 Dja mak ngurriburrbun kore kunwoybuk, wanjh manekke kunwoybuk ngunbebke kore ngurridukkayindi.”
JOH 8:33 Wanjh bedda birriwokmey, birrimarneyimeng, “Ngad ngadberre mawahmawah nuye Abraham, dja mak ngad kunu minj nangale kanbongnameninj. Dja njalekenh ngudda kunu kanmarneyime bu ngad ngarrimbebme kore ngarribongdibeh?”
JOH 8:34 Wanjh Jesus benwokmey, benmarneyimeng, “Woybukkih djal woybukkih marneyime ngudberre, bu ngudda munguyh kunwarre ngurrihkurduyime, wanjh kunukka kunwarrekenh ngurridjalmarnedurrkmirri munguyh, yiman kayime bu kunwarre ngunhbongname.
JOH 8:35 Dja ngurrina, ngurriburrbu bu bininj nawu kabidjalmarnedurrkmirri nabuyika kore kabibongkarrme, nakka wanjh minj nungka nuye namud. Kaluk bu kadjare wanjh kabikukburriwe. Dja beywurd nakornkumo nawu namud nuye, wanjh nakka kadjaldi munguyh munguyh.
JOH 8:36 Ngaye wanjh God nuye beywurd, dja bu ngaye bebke ngudberre kore ngurribonghdi, wanjh kunukka ngudda woybukkih bu minj mak ngurriyawoyhbongdi.
JOH 8:37 Ngaye ngaburrbun bu ngudda bebeywurd nuye Abraham, dja njalekenh ngudda ngurridjaldjare kandibun dja kandiwoknjirrhmiwon munguyh.
JOH 8:38 Ngaye ngayolyolme kore kornkumo ngardduk nganang, dja ngudda ngurrikurduyime kore ngurriwokbekkan nabuyika nawu kornkumo ngudberre.”
JOH 8:39 Wanjh bedda birriwokmey birrimarneyimeng, “Ngad kunu ngadberre Abraham nakornkumo.” Jesus benmarneyimeng, “Bu woybukkih ngudda Abraham nuye bebeywurd, wanjh ngurrikurduyimeninj yiman Abraham kurdukurduyimi.
JOH 8:40 Ngaye ngadjalkudji bininj marneyimeng kunwoybuk ngudberre kore ngawokbekkang nawu God. Dja ngudda ngurridjare ngaye kandidjalbun mankarreburudjang. Abraham kuhni minj kurduyimeninj bu korroko.
JOH 8:41 Ngudda ngurridjaldjare ngurrikurduyime kore nakornkumo ngudberre kakurduyime.” Dja bedda birrimarneyimeng, “Ngad kunu minj nangale mak kornkumo nawu nganbornayi. Dja ngad kunu nadjalkudji God ngadberre nawu kornkumo.”
JOH 8:42 Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Bu God nawu kornkumo ngudberre wanjh kunukka ngaye kandimarnedjareniwirrinj dja ngaye wanjh ngamdolkkang kore Godbeh. Ngaye ngamwam kondah minj ngayemandeleng bu ngamrawinj dja nungka nganmunkeweng bu ngamwam.
JOH 8:43 Ngudda wanjh ngurridjalwidnan ngardduk kunwok, kunmekbekenh kunu ngudda minj ngurriburrkburrkbekkan bu ngaye marnehmarneyime ngudberre.
JOH 8:44 Dja ngudda kunu kornkumo ngudberre wanjh nawu Namarnde Duninjh. Ngudda wanjh nuye bebeywurd bu ngurridjare ngurridjalwokmarrkmang kore nungka kahyime ngudberre. Nungka wanjh namarndeyini kerrngehkenh duninjh kore dedjingmey. Nungka minj kunwoybuk karrmeninj dja bolkkime kadjalkurrehkurren, dja kawidnan kunwoybuk munguyh. Kore nungka kawokdi, wanjh kunukka munguyh kahdjalkurrehkurren kore kabenmarneyime bininj. Dja mak kabenmarnbun bu kahdjalkurren rowk.
JOH 8:45 Dja ngaye djal kunwoybuk marneyime, dja bonj, minj kandiwoybukwon.
JOH 8:46 Wanjh nangalehngale ngudda bininj ngurriyime bu ngaye kandinayi bu yimankek ngakurduyimeng kunwarre? Burrkyak. Ngaye wanjh ngadjalyolyolme kunwoybuk, dja njalekah minj kandiwoybukwon?
JOH 8:47 Dja kandibekka! Nawu bininj nuye God, wanjh nakka kabiwokbekkan. Dja ngudda kunu minj God nuye bininj, dja kunmekbekenh minj ngurriwokbekkan nawu God.”
JOH 8:48 Wanjh birrimekbe Jews bininj kunwarre birrimarneyimeng, “Ngudda kunu wanjh Samariabeh! Dja mak yikarrme namarnde kore kukange ke! Wanjh kunukka djalwoybukkih.”
JOH 8:49 Wanjh Jesus benwokmey, benmarneyimeng, “Burrkyak! Ngaye kunu minj namarnde nganhkarrme. Ngaye wanjh ngadjare ngaburlume Ngabbard ngardduk, dja ngudda kunu kandimarneyime ngaye kunwarre.
JOH 8:50 Ngaye minj ngadjare ngabenmarnbun bininj ngandiburlume, dja mak nabuyika kadjare bu bininj birriwern ngandiburlume ngaye. Dja mak nungka kanmulewan bu kandjadme kadberre rowk.
JOH 8:51 Woybukkih djal woybukkih marneyime ngudberre, nawu nangale nganwokmarrkmang nakka wanjh minj munguyh kahdowen.”
JOH 8:52 Bu birriwokbekkang, wanjh bedda birrimarneyimeng, “Ngad wanjh bolkkime ngarriwernhburrbun bu namarnde kahni kukange ke! Abraham doweng, dja mak nawu prophets birridoweng dja njalekenh ngudda kuhni yiyime bu nawu nangale ngunwokmarrkmang nakka wanjh minj karrowen?
JOH 8:53 Ngudda yimankek yidjalwernhkimukworren bu yiyurrhke Abraham nawu nakornkumo ngadberre nawu doweng. Dja mak nawu prophets birridowerrinj. Ngudda yimankek yiyime nangale bu yihyimoworren?”
JOH 8:54 Wanjh Jesus benwokmey yimeng, “Bu ngayemandeleng ngaburlumerren, wanjh kunukka djal burudjang. Dja ngaye nganburlume Ngabbard ngardduk, nawu ngudda ngurriyime God ngudberre, nakka wanjh ngaye nganburlume.
JOH 8:55 Dja ngudda kunu minj ngurriburrbuyi dja mak minj ngurridjalburrbun bu bolkkime. Ngaye ngadjalburrbun nungka. Bu ngaye ngayimeninj ngawakwayi wanjh kunukka ngakoweyi yiman kayime ngudda nawu munguyh ngurrikurren. Ngaye ngaburrbun nungka dja mak ngakarrme nuye kunwok dja ngawokmarrkmang.
JOH 8:56 Nawu ngudda ngudberre kornkumo Abraham, nakka wernhnjilngmakminj bu nganburrbuni ngaye ngamhmahmirranj. Nungka ngannang bu korroko, dja njilngmakminj duninjh bu ngayekenh.”
JOH 8:57 Wanjh bedda birriyawoyhmarneyimeng Jesus, “Ngudda nuk minj yirrabbolkkare yiman fifty mandjewk, dja njalekenh yimankek yiyimeng bu ngudda yinang Abraham?”
JOH 8:58 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Woybukkih, djal woybukkih marneyime ngudberre, bu kerrngehkenh duninjh Abraham danginj dja ngaye wanjh ngayungkih ngadjalyingkihni munguyh.”
JOH 8:59 Bu kuninjkunu Jesus benmarneyimeng nawu binihbininj wanjh bedda birriwarddemoyhmangi manyawwarddekihkimuk bu yimankek birrikodjdoyi bu birridjareni birribuyi. Dja nungandeleng warlkkarrinj dja rurrkbawong kuberrkkah ngarre Temple.
JOH 9:1 Kaluk bu kunbarnangarra manbu Sabbath ngarreni, Jesus dja bininj nawu benhbukkabukkani birrihdjarrkrey, wanjh Jesus binang bininj nawu mimbunjeni bu danginj.
JOH 9:2 Wanjh nawu bininj birrihrey birridjawam Jesus, “Ngudda nawu kanhbukkabukkan, njalekah nahni bininj danginj mimbunje? Yiddok nungka kunwarre yimeninj? Ngayh, yiddok ngalbadjan dja kornkumo kunwarre beneyimeninj?”
JOH 9:3 Wanjh Jesus benwokmey, benmarneyimeng, “Burrkyak. Minj kunukka kayime. Minj nungka kurduyimeninj kunwarre, dja mak nawu nakornkumo dja ngalbadjan nuye minj kunwarre benekurduyimeninj. Dja nungka mimbunjeminj ba bu birriwern bininj kabirrinan kore God kabimarnekurduyime nuye.
JOH 9:4 Bolkkime bu kuninjkunu barnangarra, wanjh karrihdjaldurrkmirrin kore kadjare nawu nganmunkeweng. Kaluk darnkih bu kumunun kayimerran, dja minj mak nangale kayawoyhdurrkmirri.
JOH 9:5 Bu ngaye wanjh bolkkime ngahdjaldi kondanjkunu kurorre, wanjh ngabenmarnebolkwolkan bininj rowk.”
JOH 9:6 Bu kuninjkunu yimeng bedberre, wanjh rerreh boddanj, dja rorrenunjweng dja yiman marnbom kunkih yerreh. Wanjh mahni kunkih mey dja bimimbaruy kore kumim nuye bininj nawu mimbunjeni.
JOH 9:7 Wanjh Jesus bimarneyimeng namekbe bininj, “Yiray, wanjh yikukdjirridjburrimen kore manlabbarl Siloam.” Wanjh kuninjkunu kunngey Siloam kayime, “Bimunkeweng”. Wanjh nawu mimbunjeni bininj wam kukdjirridjburreni, wanjh mimbayhmeng, dja durndi kured bu bolknabolknani.
JOH 9:8 Wanjh bininj nawu birridarnhyoy nuye birriburrbuni bu nungka kerrngehkenhni mimbunjeni. Bedda dja birribuyika mak bininj birrihnani bu nungka korroko ningihni dja bendjawani bininj bu kunwarddekenh nawu money. Wanjh bedda birrikukburrknang bu nungka bolknang, dja birriyimeng, “Ngayh! Yiddok nanihnjanu bininj nawu kankukdjanwodjanwohmi kunwarddekenh?”
JOH 9:9 Yikahwi birriyimeng, “Yoh, wanjh nungkakih.” Dja nawu birribuyika birriyimi, “Burrkyak. Nakka minj nungka, dja nawid. Kunubewu kabenekukrohrok.” Dja nawu bininj namekbe mimbunjeni mulewarrinj dja benmarneyimeng, “Yoh, ngaye wanjh!”
JOH 9:10 Wanjh bedda birridjawam, “Ngayh, baleh yikurduyimeng bu yimimbayhmeng dja yibolknan bolkkime?”
JOH 9:11 Wanjh nungka benwokmey benmarneyimeng, “Bininj nawu kabirringeybun Jesus, namekbe wanjh nanu nganmarnbom bu ngabolknan. Kaluk nungka marnbom kunkih wanjh nganmimbaruy dja nganmarneyimeng, ‘Yiray, yikukdjirridjburrimen kore manlabbarl Siloam.’ Wanjh ngaye ngawam, ngadjirridjburrinj, wanjh ngawohmimbayhmeng bu ngabolknan.”
JOH 9:12 Wanjh bedda birridjawam, “Kaluk baleh namekbe bininj wam nawu ngunmarnbom?” Wanjh bininj nawu bunjeni yimeng bedberre, “Ngawakwan. Baleh nuk wam?”
JOH 9:13 Kaluk yikahwi bininj birrimey namekbe bininj nawu mimbunjeni, dja birrikang kore nawu Pharisees.
JOH 9:14 Nawu Pharisee birriwobekkang bu Jesus bimarnemarnbom kunkih, bimimbaruy namekbe bininj mimbunjeni bu bimarnbom bolknang wanjh kore kunbarnangarra manbu Sabbath ngarreni. Wanjh bedda birridjawam namekbe bininj, “Njalekenh bu ngudda yimimbayhmeng?” Namekbe bininj benmarneyimeng, “Jesus nungka wanjh marnbom kunkih ngardduk bu nganmimbaruy, dja ngakukdjirridjburrinj, wanjh ngabolknan.”
JOH 9:16 Yikahwi Pharisees birriyimeng, “Nanihnjanu bininj nawu kangeyyo Jesus, nungka wanjh bakkeng mankarre Sabbath ngarre. Kunmekbekenh kunu ngad ngarriyime nungka minj kumdolkkayinj kore Godbeh.” Dja nawu birribadbuyika Pharisees birriyimeng, “Burrkyak, nahni bininj nungka namak. Bu nungka nawarreniwirrinj, wanjh kunukka minj kunmak durrkmirriwirrinj kundulkarre dorrengh bu kanmarnbuyi karriburrbuyi God.” Wanjh bedmandeleng Pharisees birridangwerreni.
JOH 9:17 Wanjh birriyawoyhdjawam namekbe bininj nawu mimbunjeni, “Ngudda baleh kab yimulewan namekbe bininj nawu ngunmimbayhkeng?” Dja nawu mimbunjeni bininj benmarneyimeng, “Nungka wanjh prophet.”
JOH 9:18 Nawu Jew bininj birriwohrnani minj birriwernwoybukwoyi bu nanihnjanu bininj mimbunjeni korroko. Wanjh bindimarnewokmunkewerrinj ngalbadjan dja nakornkumo nuye bu benemwam.
JOH 9:19 Dja bindidjawam, “Yiddok nahni ngurrewoneng wurdyaw? Dja mak yiddok nguneyime bu nungka danginj mimdubbeni? Dja njalekah bu nungka bolkkime mimbayhmeng kahbolknan?”
JOH 9:20 Wanjh bedda bindiwokmey, bindimarneyimeng, “Yoh. Nahni wanjh wurdyaw ngad ngarrewoneng, mak nganeburrbun bu nungka danginj mimdubbeni bu minj bolknayi.
JOH 9:21 Dja minj nganeburrbun bu bolkkime mimbayhmeng dja kahbolknan. Ngad minj nganeburrbun bu nangale nawu bimimbayhkeng. Nungan ngurridjawa wanjh, dja nungka dabbolk bu nungan kawokdi kamulewan ngudberre.”
JOH 9:22 Namekbe bininj nuye ngalbadjan kornkumo kuninjkunu beneyimeng dja benemkunikeleni bedberre nawu Jew bininj birriwohrnani. Birrimekbe Jews nawu birriwohrnani bu korroko birriyingkihkarremarnbom bu birriyimeng nangale bininj kayime Jesus nakka wanjh Christ wanjh kabindidjirrkan dja kabindikukbebke kore Synagoguebeh.
JOH 9:23 Kumekbekenh kunu bedda bindimarneyimeng nawu ngalbadjan dja kornkumo, “Nakka wanjh dabbolk, ngurridjawa nungan bu kamulewarren.”
JOH 9:24 Wanjh nawu Jews bininj birriwohrnani birriyawoyhmarnewokmunkewerrinj bu kamdurndeng nawu mimbunjeni bininj. Wanjh nungka kumwam bedberre dja birrimarneyimeng, “Mah, wanjh kunukka yidjalburlumen God! Jesus wanjh ngad ngarriburrbun bu kunwarre kadjalkurduyime.”
JOH 9:25 Wanjh namekbe bininj benwokmey, yimeng, “Ngaye minj ngaburrbun bu namekbe Jesus kunubewu kunwarre kahkurduyime ngurrihnan. Dja ngaye ngadjalburrbun kundjalkudji. Kerrngehkenhni ngaye ngamimbunjeni minj njale mak nganayinj dja wanjh bolkkime ngamimbayhmeng dja ngabolknan.”
JOH 9:26 Bedda wanjh birridjawam, “Baleh yiddok kurduyimeng ke bu ngunmarnbom yimimbayhmeng?”
JOH 9:27 Nungka benyawoyhmarneyimeng, “Ngayh. Ngaye wanjh kerrngehkenh marneyimeng ngudberre! Dja njalekah ngudda minj ngaye kandibekkayi? Yiddok ngurridjare yawoyhmarneyime ngudberre? Kunubewu ngurrimarnedjare ngudda warridj bu ngurrimunkekadjung wanjh bu kandidjawan munguyh?”
JOH 9:28 Kaluk bu birribekkang kuninjkunu benmarneyimeng nungka, wanjh bedda birridjalmarneyimeng kunwok kunwarre nuye. Bu birrimarneyimeng, “Ngudda yingan yibalmunkekadju nawu Jesus! Dja ngad kunu ngarrimunkekadjung Moses.
JOH 9:29 Ngad ngarriburrbun nawu Moses bu God bimarnewokdanj, dja minj ngad ngarriburrbun nahni Jesus kore balehbeh kumdolkkang.”
JOH 9:30 Wanjh nawu bininj mimbunjeni benwokmey benmarneyimeng, “Ngayh! Ngaye ngadjalkangebarrhmeng bu ngurriyimeng ngardduk. Yiddok ngudda yimankek ngurriyime ngurriwakwan nawu nahninjanu bininj Jesus kore kumdolkkangbeh. Jesus wanjh ngaye nganmimbayhkeng, wanjh kunmekbekenh kunu karriburrbun bu nungka kumwam kore Godbeh.
JOH 9:31 Dja mak ngad karriburrbun God minj kabenbekkan nawu birriwarre bininj nawu kunwarre kabirriyime. Dja kabendjalbekkan birridjalkudji nawu kabirriwoybukwon dja kabirriwokmarrkmang.
JOH 9:32 Bu kerrngehkenh duninjh kondanjkunu kunred minj nangale mak karrikarrmeninj bu benmimbayhkemeninj nawu birridanginj birrimimbunjeni bininj yiman ngaye.
JOH 9:33 Bu Jesus minj kumdolkkayi kore God kahni, wanjh kunukka minj kundulkarre karrmeninj bu kurduyimeninj kuninjkunu kunmak kore kurduyimeng ngardduk.”
JOH 9:34 Wanjh birrimarneyimeng, “Ngudda nawu yidjalwarre duninjh bininj, dja mak kore yirranginj yidjalwarreni. Dja ngudda kunu yimankek yiyime kankadjehbukkan ngadberre kunmak.” Wanjh birridarrkidmey dja birrikukburriweng kuberrk.
JOH 9:35 Kalukburrk Jesus bekkang kunwok bu namekbe bininj birribebkeng, wanjh nungka wam biyawani. Kaluk bu bingalkeng, wanjh bimarneyimeng, “Yiddok ngudda yiwoybukwon nawu Bininj Duninjh?”
JOH 9:36 Wanjh bimarneyimeng, “Nawu yikimuk, nakka nangale? Kab kanmarneyimen nangale nawu Bininj Duninjh ba ngawoybukwon.”
JOH 9:37 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Wanjh ngaye namekbe nawu Bininj Duninjh. Ngudda ngokko kannang, dja ngaye bolkkime ngarrwokdi.”
JOH 9:38 Dja namekbe bininj wanjh bimarneyimeng, “Nawu yiwohrnan, ngaye woybukwon ngudda.” Wanjh bimarneboddanj nuye.
JOH 9:39 Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nawu kumekbe birrihmirnderri, “Ngaye ngamwam kondanjkunu kurorre ba bu ngabendjadme bininj rowk dja ngabenmarnmarnbun. Kaluk nawu birrimimdubbe bininj nakka wanjh kabirribolknan, dja nawu kabirribolknan nakka wanjh kabirrimimdubberran.”
JOH 9:40 Wanjh yikahwi nawu Pharisees birridjarrkni dja birribekkang bu Jesus yolyohyolyolmi benhmarneyimi, wanjh birrimarneyimeng Jesus, “Yiddok ngudda yiyime ngad mak ngarrimimdubbe, ayh?”
JOH 9:41 Jesus benwokmey, yimeng, “Bu ngudda ngurrimimdubbeniwirrinj bulkkidj duninjh, God minj mak ngunwelengname ngudberre kore baleh ngurrikurduyime. Dja ngudda ngurrihdjalyime, ‘Ngad ngarribolknan!’ Wanjh kunmekbekenh kunu God minj bengmidjdangimeninj ngudberre kunwarre.”
JOH 10:1 Wanjh Jesus yimeng, “Woybukkih djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre. Bininj nawu kamirndenahnan nawu sheep nuye, wanjh kangimen kururrkdangmaye kore sheep kahmirnderri. Dja nabuyika nawu bininj kabidbun kore kuwohngorrkkah wanjh nakka yiman kayime dedjdjorlkwern.
JOH 10:3 Bininj nawu kanahnan kururrk kore mayh nawu sheep kahyo, wanjh kabimarnedangmarrhmang bininj nawu mayh nuye bu nungka kamre. Dja namekbe nawu mayh nuye kamre, dja sheep kabirriwokburrbun bu kawokdi. Kabenbebbehngeyhngeybun wanjh kabenmirndeyorrke nawu mayh nuye bu kabenmirndekan kore kurralk kabirringun.
JOH 10:4 Wanjh bu kamirndebebke nuye mayh rowk, wanjh karrokme bedberre wanjh kabirrimunkekadjung rerre dja bedda wanjh kabirriwokburrbun.
JOH 10:5 Nawu nabuyika bininj minj kabirriwokmenmenburrbun dja mak minj kabirrimunkekadjung nawu mayh, dja kabirrikelerlobmerren nuye.”
JOH 10:6 Jesus yolyohyolyolmi bedberre yiman kayime bim yerreh benhbukkani dja minj birriwernhwokmayalimayi.
JOH 10:7 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng bu minj nungka birriwernhmayalimayi dja benmarneyimeng bedberre, “Woybukkih djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre, ngaye nawu yiman kayime kunrurrkdangmaye kore mayh nawu sheep kahngimerren.
JOH 10:8 Birribuyika bininj nawu birridokmerrinj ngardduk nawu mayh birrinahnani, bedda wanjh yiman kayime birridedjdjorlkwernni, dja birridjaldjareni birridjirdmayi nawu mayh, dja mayh nawu sheep minj bindiwokmayi.
JOH 10:9 Ngaye yiman kururrkdangmaye bedberre. Nangale bininj nawu kamngimen kore ngaye, nakka wanjh ngangehke. Nungka wanjh kangimen dja kabebme dja kangalke kunmakmak.
JOH 10:10 Bininj nawu birridedjdjolkwern kabirrimre kabirridjaldjare kabindidjirdmang mayh nawu sheep, dja kabindibun, kabindikukyakwon. Dja ngaye wanjh ngamdjalwam ba bu ngabenmimbiwon bedberre dja wanjh kabirridarrkiddi kore kundjalmak rowk.”
JOH 10:11 “Ngaye nawu ngamak bininj nawu ngamirndenahnan mayh ngardduk mandjad duninjh. Dja mak ngabenmarnekanjkurrmerren ngarrowen mayh bedberre ba bedda kabirridarrkiddi.
JOH 10:12 Nabuyika bininj kamirndenahan mayh dja minj nuye, nungka kabimarnedurrkmirri bininj nawu nuye mayh. Bu namekbe bininj kanan duruk nabang kamre, wanjh kakelerlobme, kamirndebawon nawu sheep. Dja namekbe mayh nabang yiman kayime dalkken wanjh kabun nawu yikahwi sheep dja nawu yikahwi kamirndeyarlarrke bu kakelerlobmerren.
JOH 10:13 Namekbe bininj wanjh kadjalkelerlobme, dja minj kawernhnahnan nawu sheep, dja nakka nanu kadjaldurrkmirri kunwarddekenh, dja minj kabenmarnedjare nawu sheep.”
JOH 10:14 Jesus yawoyhyimeng, “Ngaye nawu ngamak bininj nawu ngamirndenahnan sheep ngardduk mandjad duninjh. Ngaye ngabenkukburrbun nawu ngardduk sheep, dja nawu sheep ngardduk ngandikukburrbun ngaye.
JOH 10:15 Kuhni wanjh kadjalrohrok bu yiman kayime God nawu Kornkumo nganburrbun dja ngayeman mak ngaburrbun nungka. Ngaye wanjh ngakanjkurrmerren bedberre nawu sheep ngardduk.
JOH 10:16 Ngaye mak ngakarrme sheep nawu kabirridi kubolkbubuyika, nawu ngardduk yerreh. Kaluk ngare ngabenmang, ba ngabenmirndemornname. Bedda wanjh ngandiwokbekkan dja ngabenmarnbun ngardduk sheep rowk bu kabirrimirndekudjimen kore ngaye ngadjalkudjiwi ngabenmirndenahnan rowk.”
JOH 10:17 “Ngaye ngadjalkanjkurrmerren ngayemandeleng ba bu ngayawoyhdarrkidworren yerreh. Kunekkekenh kunu God nawu Ngabbard ngardduk ngandjalmarnedjare bulkkidj duninjh.
JOH 10:18 Minj nangale mak nganmarnbuyi bu ngarrowen. Dja ngayeman ngadjalkanjkurrmerren bu ngarrowen. Ngaye ngakarrme bu ngarrowenkenh dja mak ngayawoyhdolkkankenh. Kuninjkunu wanjh God nawu ngardduk Ngabbard nganwokrayekwong bu ngakurduyime.”
JOH 10:19 Kaluk nawu Jews birriwohrnani birribekkang kuninjkunu kunwok wanjh bedman birriyawoyhdangwerreni Jesuskenh.
JOH 10:20 Yikahwi nawu birriwern birrimekbe bininj birriyimi, “Nahni nuk namarnede demon kahkarrme dja mak kahbengwarrmen. Dja njalekenh ngudda ngurriyibekkan?”
JOH 10:21 Dja nawu birribuyika birriyimi, “Burrkyak. Minj kuhni kahkurduyime bininj nawu namarnde kakarrme. Dja yiddok nawu namarnde kabenmimbayhke nawu birrimimbunje bininj?”
JOH 10:22 Kaluk bu kuhni wanjh Jews bininj birrikarrmi mulil manbu birriburrbuni bu kunkareni birrirurrkbelewoni Temple manbu yiwarrudjkenh nuye God. Kaluk kunukka wanjh yekkeni dja birrihni kukadje Jerusalem.
JOH 10:23 Wanjh kunbarnangarrakudjini Jesus wohrewohrey kore Temple kuberrkkah, bolkngeyyoy kore Solomon nuyeni verandah.
JOH 10:24 Nawu Jews bininj birriwohrnani birriwakbuyinguneng Jesus dja munguyh birridjawahdjawani. Wanjh bedda birriyimeng, “Ngarridjare wanjh kanmarneyimen mandjad duninjh bu ngudda wanjh Christ. Dja wanjh werrkwerrk kanmarnemulewarrimen ngadberre, dja yuwn bu yidjalwokyak ngadberre.”
JOH 10:25 Jesus benwokmey bu benmarneyimeng, “Ngaye ngokko marneyimeng ngudberre dja minj kandiwoybukwoyi. Ngaye wanjh ngadjaldurrkmirri kundulkarre dorrengh kore kunngey nuye God nawu ngardduk Ngabbard ngardduk bu kadjare. Ngudda wanjh kandihnang kore ngakurduyimi, dja wanjh ngurriburrbuyi bu ngaye nawu Christ.
JOH 10:26 Kaluk ngudda kunu minj kandiwoybukwoyi, dja ngudda minj ngaye ngardduk sheep.
JOH 10:27 Ngaye sheep ngardduk ngandiwokbekkan. Dja mak ngabenburrbun dja bedda ngandimunkekadjung.
JOH 10:28 Ngaye ngabendarrkidwon dja kabirrimalngmimbi munguyh munguyh kore ngaye, dja minj mak kabirriyawoyhdowen. Minj nangale mak nganbidyimang kore ngabenkarrme kubid ngardduk.
JOH 10:29 Nawu Ngabbard ngardduk nganbidkenwong. Dja nungka narrulkarrekimuk duninjh, minj nangale mak kabibidyimang kore nungka kubid nuye.
JOH 10:30 God nawu ngardduk Ngabbard dja ngaye wanjh nganedjalkudji.”
JOH 10:31 Nawu Jew bininj birriwohrnani birribekkang bu kuninjkunu benmarneyimeng, wanjh birriyawoyhwarddemangi bu birrikodjdoyi ba bu karrowen.
JOH 10:32 Jesus benyawoyhmarneyimeng bedberre, “Ngaye bukkabukkang kunwernkah bu marnekurduyimeng ngudberre kunmakmak kunwernkah kore God nawu Kornkumo nganmarneyimeng, kaluk yiddok kunmekbekenh kandiyibun?”
JOH 10:33 Wanjh bedda birriwokmey, birrimarneyimeng, “Ngad kunu minj ngundibun bu kunmakkenh yikurduyimeninj. Dja ngaleng wanjh ngudda yimeng bu God ngunedjalkudji, dja kunu yihyime yimankek God. Dja kundjalwarre duninjh yikurduyimeng dja ngudda wanjh kunukka djal bininj.”
JOH 10:34 Jesus benhdjalyawoyhmarneyimeng bedberre, “Yiddok ngudda ngurriburrbun bu bimbuyindanj ngudberre mankarre kore God yimeng, ‘Ngaye wanjh ngokko ngayimeng ngudberre, bu ngudda yiman kayime gods.’ [Psalm 82:6]
JOH 10:35 Ngad karriburrbun bu naninjnanu djurra bimbuyindanj wanjh minj nangale kabularrbun dja minj mak kaborledke. God nawu Ngabbard benmarneyimeng birrimekbe bininj bu bedda wanjh gods yerreh. Wanjh birrimekbe God benwong kunwok nuye.
JOH 10:36 Dja njalekenh ngaye kandiwelengname bu kuninjkunu ngayimeng ngudberre ngaye nawu beywurd nuye God? Dja God nawu Kornkumo wanjh ngandjarrngbom wanjh nganmunkeweng ngamwam kondanjkunu kurorre.
JOH 10:37 Bu ngaye minj ngarrurrkmirri bu karohrok God nawu Ngabbard ngardduk kahdurrkmirri, wanjh yuwn kandiwoybukwon.
JOH 10:38 Dja ngaye wanjh ngamarnedurrkmirri bu karohrok nungka, dja wanjh kunukka kandiwoybukwo. Bu minj kandiwokbekkan wanjh kunu kandidjalkurduna kore ngakurduyime bu ngahdurrkmirri kore nuye. Wanjh kunu ngurriburrbun dja ngurriwernhborlhmen bu God nawu Kornkumo kahni kore ngaye ngardduk kukange, dja mak ngaye ngahni kore kukange nuye God nawu Kornkumo.”
JOH 10:39 Kuninjkunukenh Jesus benmarneyimeng, wanjh bedda birridjareni birridarrkidmayi, dja bonj, ngarrhmey kubid bedberre.
JOH 10:40 Jesus wanjh wam rengehrey kore djowkkeng mankabo Jordan dja bolkmey kore John benkodjdjuhkeyi bininj kerrngehkenhni. Wanjh kumekbe Jesus yerrkang ni.
JOH 10:41 Birridjalwern bininj birrimarnebebmerrinj kumekbe, dja bedda birrimarneyimerrinj, “John nungan minj kurduyimeninj kundulkarre dorrengh, dja woybukkih bu kanmarneyimeng kadberre bu nanihnjanukenh bininj.”
JOH 10:42 Wanjh birridjalwernkenh bininj birrihni kumekbe birriwoybukwong Jesus.
JOH 11:1 Wanjh nakudji bininj benbenekarrmi ngaldahdaluk benebokenh. Namekbe narangem ngeyyoy Lazarus dja mak ngaldahdaluk bokenh benengeyyoy Mary dja Martha. Wanjh bedda Jesus birridabbolkni. Kaluk kumekbe birridjarrkyoy rowk kore kunred kabolkngeyyo Bethany.
JOH 11:2 Ngalekke ngaldjalkarewi Mary ngalbu birrengedjirridjbuni kalkkidmanjmak dorrengh nawu Kawohrnan Rowk wanjh yerre birrengeborndungi kunngabek ngalengngarre. Wanjh nawu birridanginj Lazarus doweni kunkimuk.
JOH 11:3 Wanjh nawu ngaldahdaluk benemarnewokmunkewerrinj nungka Jesus bu ningihni kubolkbuyika djarreh. Wanjh benemarneyimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan, nawu bininj yihmarnedjare bulkkidj, wanjh kahdowen.”
JOH 11:4 Kaluk kunmekbe bu Jesus bekkang kunwok kore benemarnewokmunkewerrinj, wanjh benmarneyimeng nuye bininj nawu benhbukkabukkani, “Minj kuhni kundjak kabibun Lazarus bu karrowen. Kuhni bimarnekurduyimeng ba bu birriwernkenh bininj kabirriburrbun bu nungka God namakkaykenh dja narrulkarrekimuk. Dja mak kuninjkunukenh ba bu bininj birriwarlahkenh ngandiburlume ngaye nawu beywurd nuye God, dja ngandiburrbun bu ngaye ngakarrme kunmakmak dja kundulkarre dorrengh.”
JOH 11:5 Jesus wanjh benmarnedjareni nawu birrimekbe birridangerrinj Martha, Mary dja Lazarus.
JOH 11:6 Dja bonj, bu biwobekkang Lazarus bu dowehdoweni wanjh Jesus balyawohyerrkang kunkodjkebokenh kore kumekbe ningihni.
JOH 11:7 Kaluk bu kunkodjkebokenh wanjh benmarneyimeng nawu nuye bininj benbukkabukkani, “Bonj, dja karriyawoyhdurnde kore Judea.”
JOH 11:8 Dja nawu bininj nuye birrimarneyimeng, “Aba, ngudda nawu kanbukkabukkan, ngudda wanjh yiburrbun bu nawu kabirriwohrnan Jews bininj ngundikodjdoyi bu ngundikuyinjbuyi kumekke kore karrihdi. Dja njalekenh ngudda yidjare yirrurndeng?”
JOH 11:9 Wanjh Jesus yimeng bedberre, “Kuninjkunu karridjaldungkadjung bu karridurrkmirri. Bu nangale nawu kahre bu kahdungdi, minj kamankan dja kunukka kabolknan rowk kore kahbolkwolkayindi.
JOH 11:10 Nangale nawu kahkakkadjung, nakka wanjh kabibungkarrkbun kamankan, minj njale mak kakarrme kore kabimarnebolkwolkan bu kahre.”
JOH 11:11 Jesus benyawoyhmarneyimeng bedberre, “Nawu ngad karridabbolk Lazarus, nakka kahdjalkodjkeyo. Dja ngaye wanjh ngare ngadjurlhme.”
JOH 11:12 Wanjh Jesus nuyeni bininj birrimarneyimeng, “Nawu Yihwohrnan, bu ngudda yiyime nungka kahdjalkeyo, wanjh kunu kamak bu nungandeleng karrolkkan.”
JOH 11:13 Jesus nungka yimeng bu korroko wanjh doweng, dja bedda minj birriwernwokmayalimayi. Bedda birriyimi yimankek nungka Lazarus djahdjalkeyyoy.
JOH 11:14 Wanjh Jesus bendarrkidmarneyimeng nawu nuyeni bininj, benmarneyimeng, “Lazarus nakka korroko doweng, kakukyo. Ngaye wanjh ngadjalnjilngmak ngudda ngudberre bu ngaye minj ngarriwirrinj kumekbe kore nungka, dja bolkkime ngudda kandiwernhwoybukwon. Wanjh ngurrimray, karriray kore nungka kahkukyo.”
JOH 11:16 Thomas, nawu birrimarneyimi Didymus, wokdolkkang, benmarneyimeng nawu birribuyika bininj Jesus nuye. Yimeng, “Mah, wanjh karridjarrkray Jesus ba bu karridjarrkdowerren nungka dorrengh.”
JOH 11:17 Wanjh bedda birriwam rowk. Kaluk bu birrimbebmeng kore Bethany, Jesus bekkang bu birrimarneyimeng nawu Lazarus doweng bu kukyonginj kore kuwardderurrk bu kunkuyeng kunkodjke kunkarrngbakmeng.
JOH 11:18 Kaluk kumekbe Bethany minj djarrehniwirrinj kore kunred Jerusalem, wanjh birriwern bininj nawu birrikang Jerusalem bindimyikani Martha dja Mary bu bindimarnenalkbunikenh bu narangemkenh doweng.
JOH 11:20 Bu kundjalmekbe Martha biwobekkang Jesus kumhrey, wanjh ngaleng djalwam bimirrkdabkeng. Dja ngalbu Mary djahdjalni kururrk.
JOH 11:21 Wanjh bu Martha bimarnebebmeng Jesus bimarneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, bu ngudda yiman yiniwirrinj kondanjkunu wanjh ngaye nganedanginj minj dowimeninj.
JOH 11:22 Dja bolkkime ngaburrbun bu yiman ngudda yidjawan God bu ngunwon yehyeng rowk nawu yidjare.”
JOH 11:23 Wanjh Jesus bimarneyimeng ngaldaluk, “Ngudda nawu ngunedanginj, wanjh nakka kayawoyhdolkkan.”
JOH 11:24 Martha bimarneyimeng Jesus, “Ngaye ngaburrbun bu nungka kaluk karrolkkan kunbarnangarra yerrekah kore kayiburnbunkenh rowk, bu birriwern bininj kabirridjarrkdolkkarren kore kumidjbeh.”
JOH 11:25 Jesus bimarneyimeng ngalbu Martha, “Ngaye wanjh ngadjalkudji bu ngabendolkkayhwe dja ngabendarrkidwon birriwern bininj. Bu nangale nawu nganwoybukwon, bu mak karrowen, wanjh kadjalyawoyhmalngmimbimen. Bu nangale nawu kamimbi dja nganwoybukwon, wanjh minj mak kayawoyhdowen munguyh. Yiddok ngudda yiwoybukwon bu kuhni ngaye marneyime?”
JOH 11:27 Martha biyawoyhmarneyimeng Jesus, “Yoh, woybukkih, nawu Yiwohrnan. Ngaye woybukwon dja ngaburrbun duninjh bu ngudda nawu Christ, nawu beywurd nuye God. Ngudda nawu yidjalkudji ngundihmadbuni ngad nawu bininj rowk bu yimwam kondanjkunu kurorre.”
JOH 11:28 Bu kuninjkunu bimarneyimeng rowk, wanjh Martha durndi kured dja manmolk bimarneyimeng Mary ngalbu benedanginj, yimeng, “Nawu kabenbukkabukkan kondah kahdi dja nungka kadjare ngunnan bu ngunewokdi.”
JOH 11:29 Bu Mary biwokbekkang Martha bimarneyimeng, wanjh djaldolkkang werrkwerrk dja wam kore Jesus.
JOH 11:30 Kaluk Jesus minj kumbangmebebmeninj kured kore Bethany dja nungka djahdjaldi djarreh kore Martha bimirrkdabkeng kerrngehkenhni.
JOH 11:31 Nawu bininj bindikongiwani bindihmarnenalkbuni kumekbe kunrurrk manbu Lazarus nuyeni, wanjh bedda birrinang Mary dolkkang bu wam, dja bedda birrimunkekadjuy. Birriyimi yimankek wam kore kumidj kabimidjnalkyiwan.
JOH 11:32 Wanjh Mary kumbebmeng kore Jesus dja binang bidjalmarnekukburriwerrinj kore kurrenge nuye. Dja bimarneyimeng, “Nawu Yiwohrnan, bu ngudda karridiwirrinj kondah, wanjh nawu ngaye nganedanginj minj kunu dowimeninj.”
JOH 11:33 Jesus bennang Mary bu nalkbunalkbuni dja mak nawu Jews bininj birridjarrknalkyikadjungi ngaldaluk bu birridjarrknalkkirey, wanjh Jesus kangenalkbom dja kunikangewarreminj duninjh dja mak balkunikangeyidduy.
JOH 11:34 Jesus bendjawam, benmarneyimeng, “Baleh ngurrikukkurrmeng?” Wanjh birriyimeng, “Nawu Yiwohrnan, yimray, yibolknan.”
JOH 11:35 Wanjh Jesus nalkbom.
JOH 11:36 Bininj nawu Jews bu birrinang Jesus nalkbunalkbuni wanjh bedda birriyimeng, “Ngurrina! Nungka bidjalwernhmarnedjareni bulkkidj.”
JOH 11:37 Dja yikahwi nawu bininj birriyimeng, “Nungka bimimbayhkeng nabuyika bininj nawu danginj mimbunjeni. Dja kunubewu bingurdkeyi naninjanu bininj nawu bimarnedoweng.”
JOH 11:38 Jesus balwam darnkih kumekbe kore kumidj dja yawoyhkangewarreminj dja yiddungi. Kumekke kukyoy kore kuwardderurrk dja manbu mandjalwarddekimuk dangbalhmiyindi.
JOH 11:39 Jesus benmarneyimeng, “Ngurriwarddedjirrkka.” Dja Martha ngalbu benedanginj nawu yakminj, bimarneyimeng Jesus, “Nawu yiwohrnan, kuhni bu kayime warreminj kunkurrinjdjilk kahbanj, dja nungka kunu kukyoy kunkarrngbakmeng kunkodjke.”
JOH 11:40 Jesus bimarneyimeng ngalmekbe ngaldaluk, “Ngaye wanjh ngokko marneyimeng, bu ngudda yiwoybukwon, wanjh yinan bu God nuye namakkaykenh duninjh dja kundulkarrekimuk!”
JOH 11:41 Wanjh birriwarddederrehkang. Jesus bolknang kaddum, wanjh yimeng, “Ngabba, manjbun bu ngudda ngaye kanbekkang.
JOH 11:42 Ngaye ngaburrbun bu ngudda ngaye munguyh kanhdjalwokbekkan. Dja ngaye wanjh ngayime bolkkime ba bu nanihnjanu bininj nawu kabirrimirnderri kabirriburrbun bu woybukkih ngudda ngaye kanmunkeweng.”
JOH 11:43 Bu kuninjkunu yimeng, wanjh Jesus kayhmeng wernkih duninjh, dja yimeng, “Lazarus, yimbebmen!”
JOH 11:44 Wanjh namekbe nawu doweng yawoyhmimbiminj dja kumdarrkidbebmeng bu biddukkayindi dja dengedukkayindi manburrbawi. Dja mak kebbarrkbuyindi nawu kunmadj. Jesus benmarneyimeng, “Ngurrimarneyerrkkemen nawu manburrba dja ngurribawo kare.”
JOH 11:45 Birriwern bininj nawu Jews bu birrimyikang Mary, dja bu birrinang Jesus kurduyimeng, wanjh yikahwi birriwern birridjalwoybukwong.
JOH 11:46 Dja yikahwi birribuyika bedberre birrimdurndi birridjawarraywam kore nawu Pharisees bu bindimarneyimeng kore Jesus kurduyimeng.
JOH 11:47 Bu kuninjkunu kunwok birribekkang nawu priests birrikihkimuk dja nawu Pharisees wanjh birrimirndemornnamerrinj kore Sanhedrin bu birriyolyolmeng dja birrikarremarnbom. Wanjh birrimarneyimerrinj, “Baleh kab karrikurduyime nuye nawu nahninjanu bininj? Nungka munguyh kahdjalkurduyime kundulkarre dorrengh.
JOH 11:48 Bu karribawon kuninjkunu kahkurduyime, wanjh birridjalwernkenh bininj kabirrikadjung. Dja bininj nawu Romebeh wardi kandidung kadberre dja mak kabirrimre kabirrirurrkbakke kunrurrk manbu Temple kadberre dja mak kabirribolkbularrbun kunbolk rowk kadberre warridj.”
JOH 11:49 Dja nakudji bininj ngeyyoy Caiphas nawu durrkmirri manmekbe mandjewk kore wohrnaworhnani priests wanjh wokdolkkang yimeng bedberre nawu birribuyika priests dja mak nawu Pharisees, benmarneyimeng, “Ngudda nuk minj ngurriburrbun rowk.
JOH 11:50 Yiddok minj ngurrikarremarnbuyi bu ngaye marneyime ngudberre, bu nadjalkudji bininj karrowen bedberre rowk ba bu kubolkwarlahkenh minj kabirridowen. Wanjh kunu kundjalmak rowk ngad kadberre.”
JOH 11:51 Wanjh namekbe nawu Caiaphas minj nungandeleng kunmekbe yimeninj. Bu nungka wohrnani bedberre priest dja wanjh kumekbekenh kunu karreyimeng kore God nuye kunwok. Burrbuni bu Jesus woybukkih karrowen bininj bedberre rowk nawu Jews bininj.
JOH 11:52 Minj birridjalmekbe birrikudjiwi bedberre. Dja Jesus kabendjaldurndiwe rowk nawu bebeywurd nuye God nawu yarlarrmerrinj kubolkwarlahkenh dja kabenmarnbun kabirridjalkudjimen kore God.
JOH 11:53 Kaluk burrk bu kunmekbe wanjh birridedjingmey bu birriwokdjehdjenkurrmi bu birribuyi Jesus.
JOH 11:54 Kunmekbekenh kunu wanjh Jesus minj rayi kubolkwarlah kore nawu birriwohrnani Jews birrihningihni. Dja nungka djalwam kubuyika darnkih kore kubolkdarleh, dja kumekbe yerrkang birrihni nawu bininj nuye dorrengh kore kunred kabolkngeyyo Ephraim.
JOH 11:55 Kaluk wanjh kundjalmekbe rerrih, darnkih kumhrey ngarre mulil manbu nawu Jews bininj birriburrbuni bu God kunkare bendarrkidbawong mawahmawah bedberre. Dja kerrngehkenh bininj birrikang kubolkbubuyika kubolkyahwurd wanjh birriyingkihdokmeng kore kunred kunkimuk Jerusalem birringimeng bu kabirriyingkihkangebeleworrenkenh ngalengngarre mulil.
JOH 11:56 Wanjh kunmekbe bininj bedda birrikohkokyiyirri nuye Jesus. Bininj birrihni kore Temple wanjh birrimarneyimerreni, “Adju. Kab ngudda yiburrbun bu Jesus kamre kore mulil?”
JOH 11:57 Nawu Priests dja Pharisees nawu bindimarnewohrnani bindimarneyimeng kunwok kunrayek nawu bininj, “Kab ngurriburrbun bu baleh kore Jesus kahdi, wanjh ngurrimray bu kandimarneyime.” Bu kunmekbe birriyimeng yimankek bu birridarrkidmayi.
JOH 12:1 Kore djandikudjini bu dedjingmey mulil manbu God kunkareni bendarrkidbawongkenh bedberre nawu Jews, wanjh Jesus kumbebmeng kore kunbolk Bethany. Nawu Lazarus kumekbe dingihdi, namekbe nawu bininj Jesus birrolkkayhweng kunmidjbeh.
JOH 12:2 Dja birrikarrmi manme birridjarrknguni Jesus dorrengh bu nungkakenh. Wanjh Martha weyhweykani benwoni manme. Lazarus dja nawu Jesus nuye bininj birrineyhneykendi bu birringuni manme Jesus dorrengh.
JOH 12:3 Mary wam mey kalkkidmanjmak mokenmey nawu nadjalwernhmakkaykenh manbu kabirrikukbarurrenkenh, manbu bayahmeng bu nakimuk duninjh kunwardde karremarnbom. Wanjh ngaleng kalkkidyakbom kore Jesus kurrenge nuye, wanjh birrengeborndungi kunngabekwi ngalengngarre. Wanjh kumekbe kore kururrk birrihni wanjh kalkkidmanjmakbanjni.
JOH 12:4 Nawu Judas Iscariot nungka kumekbe dingihdi. Nanihnjanu wanjh karrehmarnbuni bu yerrekah bikukweykayi Jesus. Wanjh nungka yimeng,
JOH 12:5 “Njale mak yiwarrewong nawu kalkkidmanjmak, dja karriweykayi kunwardde ba ngarrimayi nawernkenh bu karrbenwoyi nawu birrimarladj bininj?”
JOH 12:6 Bu kuninjkunu Judas yimeng, minj nungka benwernhkongibuyi nawu birrimarladjni bininj, dja nungka djaldjareni bu mayi kunwardde nungan nuye. Nungka mak djalnahnani kunwardde bedberre nawu Jesus nuye bininj, dja mak yikahwi balwohdjirdmangi bedberre.
JOH 12:7 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yibawo ngalinjngalu daluk! Ngahli kuninjkunu kakurduyime kayingkihmarnbun bu ngayekenh ngandiyikukdudjengkenh.
JOH 12:8 Ngudda munguyh ngurrhbenkarrme nawu birrimarladj, dja ngaye minj munguyh kandiwernhkarrme.”
JOH 12:9 Wanjh nawu birridjalwern Jews bininj birriwobekkang Jesus bu kumekbe ningihni. Wanjh bedda birriwam kore Bethany bu birridjareni birrinayi Jesus. Dja mak birridjareni birribalkuninayi Lazarus nawu Jesus birrolkkayhweng kore kumidjbeh.
JOH 12:10 Dja nawu priests birrikihkimuk birrikarremarnbom bu birribuyi Lazarus.
JOH 12:11 Bedda birridjareni birribuyi Lazarus dja nawu birrihnani bu birriwern bininj nawu Jews bindibawoni nawu priests dja wanjh birriwoybukwong Jesus.
JOH 12:12 Kaluk kunbarnangarrabuyika birrimirndewern bininj birrirey kore Jerusalem kabirringimen mulilkenh manbu God bendarrkidbawongkenh. Bu birriwobekkang nungka Jesus kamre kore kumekbe kubolkkimuk, bedda birrimey marrunj manyende dja nungka birridabkeng. Dja wanjh bedda birrihkaykakayhmi, “Hosanna! Ngarridjare God kunmakmak dorrengh kabimarneyime nahni bininj nawu kamhre kore kunngey nuye God nawu Kawohrnan! Nahninjanu bininj wanjh king nawu kawohrnan rowk kadberre nawu Israel kankebmawahmeng!” [Psalm 118:25]
JOH 12:14 Jesus ngalkeng donkey yaw dja morneyerrkang. Kumekbe kore ngokko bimbuyindi kore djurra,
JOH 12:15 “Yuwn ngurrikele, ngudda nawu ngurrikang kunred kabolkngeyyo Zion. Ngurrina! Nawu king ngudberre kamhre. Nungka kamorneni kore donkey yaw” [Zechariah 9:9]
JOH 12:16 Jesus nawu nuye bininj benbukkabukkani, minj kunu birribangmekarreburrbuyi. Kaluk burrk bu Jesus yawoyhdolkkang kore kumidjbeh dja durndi kore heaven wanjh kunu bedda birriburrbom kore djurra bimbubimbuyindi bihmulewani Jesus, wanjh birrikarremenmenburrbuni kuhni wanjh birriwern bininj birrimarnekurduyimi nungka.
JOH 12:17 Nawu bininj birridjarrkdi Jesus birrinang bu bikayhmeng Lazarus kore kumidjbeh dja birrolkkayhweng kore kuwardderurrk bu biyawoyhmimbiwong, kuhni wanjh bedda bindimarnemulewani birribuyika bininj.
JOH 12:18 Kumekbekenh kunu birrimirndewern bininj birridabkeng Jesus, bu birriwobekkang nungka Jesus ngudjkimukni kuhni bu kurduyimi benmarnbuni bininj birriburrbuni God.
JOH 12:19 Nawu Pharisee bindinang bininj baleh birrihmarnekurduyimi Jesus, wanjh bedmandeleng birrimarneyimerrinj, “Ngurrina, minj baleh bolkkime karrikurduyime. Dja nawu nadjalwarlahkenh rowk nawu bininj nungka kabirrimunkekadjung.”
JOH 12:20 Kumekbe mak birrihdi yikahwi bininj nawu minj Jews. Bedda wanjh birridjarrkmirnderaworrinj kumekbe kundjalkudji kore Jerusalem bu kabirridi yiwarrudj ngarre manbu mulil.
JOH 12:21 Bedda birrimyikang Philip nawu nakang kunred Bethsaida kore kubolkkimuk Galilee, wanjh bedda birridjawam, “Nawu yikimuk, kab kamak ngad ngarrinan Jesus?”
JOH 12:22 Wanjh Philip wam bimarneyimeng Andrew, dja benebalwam benemarneyimeng Jesus.
JOH 12:23 Wanjh Jesus yolyolmerrinj yimeng, “Kuhni wanjh bolkkime marnbuyindanj, bu God wanjh nganwernhkukenwon ngaye nawu Bininj Duninjh ba bu birriwarlahkenh bininj ngandinan kunmakmak duninjh ngardduk dorrengh.
JOH 12:24 Woybukkih djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre, ngurriburrbun bu manmim kadudjindan kore kurorre dja yiman karrowen, wanjh kayawoyhyimerran ba bu mankolhdebubuyika kawernmerren bu kabebbebme. Dja bu mahni manmim minj kadudjindan dja karrowen, wanjh kunu minj mankolhdebuyika kabebme.
JOH 12:25 Bininj nawu kabirridjaldjare kabirridarrkidkarrmerren, bedda wanjh kabirribaldjaldowen. Dja birribuyika bininj kore konhda kunred bedda nawu yiman kabirriwidnarren dja kabirridowen, kunu wanjh kabirrimalngmimbi munguyh munguyh kore God.
JOH 12:26 Nangale nawu nganmarnedurrkmirri wanjh nanu nganmunkekadju. Kore ngaye ngahni, namekbe nawu nganmarnedurrkmirri wanjh kumekbe nganedjarrkdi. Dja nahni nawu ngaye nganmarnedurrkmirri, wanjh Ngabbard ngardduk kabiburlume.”
JOH 12:27 Jesus yimeng, “Ngaye wanjh bolkkime ngakangewarremen. Dja bolkkime baleh ngamarneyime Ngabbard? Yiddok ngayime nungka, ‘Ngabba, kanngehkemen bu kuninjkunu kakurduyimerran ngardduk bolkkime darnkih nganmarnebebme.’ Yiddok kuninjkunu ngaye ngayime? Burrkyak. Ngaye wurra kunekkekenh ngamwam ba bu nganmarnekurduyimerran.”
JOH 12:28 Wanjh Jesus dingihdi yiwarrudj, yimeng, “Ngabba, yibenmarnebukkarrimen ba bu ngundingeyburlume.” Wanjh kumwokbebmeng kaddumbeh, yimeng, “Ngaye ngokko ngakurduyimeng, dja bolkkime ngayawoyhkurduyime yerreh.”
JOH 12:29 Birridjalmirndewern bininj birrimornnamerrinj kumekbe wanjh birriwokbekkang bu kumwokdanginj kaddumbeh. Yikahwi birriyimeng yimankek namarrkon ngurdulmeng. Dja yikahwi birriyimeng bu angel bimarnewokdanginj Jesus.
JOH 12:30 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Kuhni kunwok ngurribekkang minj ngaye ngardduk, dja ngudda ngudberre.
JOH 12:31 Bolkkime wanjh God kabendjadme birriwarlahkenh bininj nawu kabirrihni kubolkwarlahkenh rowk. Dja mak bolkkime God kabikukburriwe namarnde nawu kawohrnan kondanjkunu kunrorre.
JOH 12:32 Dja ngaye kaluk bu bininj ngandikukwayhke kaddum kore kurorrebeh, wanjh kunukka ngabendjaldurndiwe birriwarlahkenh bininj rowk kore ngaye.”
JOH 12:33 Bu kuninjkunu Jesus benmarneyimeng bininj wanjh mulewarrinj kore baleh yerrekah kabimarnekurduyimerran bu nungka karrowen kore cross kundulk.
JOH 12:34 Birriwern bininj birriwokbekkang, wanjh birrimarneyimi, “Ngad ngarribimnang kore djurra kabimbuyindi mankarre kadberre, kayime nawu Christkarrarrkiddi munguyh djalmunguyh. Dja njalekah ngudda yiyime nawu Bininj Duninjh bu kabirrikukwayhke kore karrowen. Nangale nawu Bininj Duninjh yihmulewan?”
JOH 12:35 Wanjh Jesus benmarneyimeng bedberre, “Ngudda ngurridjalwohkarrme nawu kabolkwolkan bu djal kundedjumbungkenh. Wanjh werrk ngurriray kore kabolkwolkayindi, wardi yerreh kunkak ngunbarrkbun ngudberre. Dja nangale nawu kamununyame nakka wanjh minj kabolknan dja kabolkwakwan kore kahre.
JOH 12:36 Bu ngaye kondanjkunu ngahni kabolkwolkan ngudberre, wanjh kandiwoybukwo. Wanjh kunukka ngudmanwali ngurriyimerran bu ngurrbenmarnebolkwolkan birribuyika bininj kore ngurrire kubolkmunun munguyh.” Bu Jesus kuninjkunu benmarneyimeng rowk wanjh bendjalbawong dja wam warlkkarrinj bedberre.
JOH 12:37 Bu Jesus kunwernhkah durrkmirri kundulkarre dorrengh bu benbukkani. Dja birriwern bininj minj birriwoybukwoyi.
JOH 12:38 Wanjh kunu woybukkendanj kore nawu prophet Isaiah benmulewam bedberre bininj kore yingkihbimbom, dja yimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan, minj nangale kandiwoybukwoyi bu ngad ngundimulewam bedberre. Dja minj nangale ngunnayi kore yibenbukkani kundulkarre ke.” [Isaiah 53:1]
JOH 12:39 Mak Isaiah yimeng, “God benmimdubbewong dja benmarnbom birrikangerayekminj, ba bu minj kabirrinan kore kunmim bedberre, dja mak minj kabirriburrkburrkbekkan kore kukange bedberre. God yimeng, ‘Ngaye ngabenmarnekurduyimeng ba bu bedda minj kabirriborledme kore ngaye ngabenmarnbun.’” [Isaiah 6:10] Wanjh kunmekbekenh kunu minj birriwoybukwoyi nawu Jesus.
JOH 12:41 Bu kunkareni Isaiah bimbom kuninjkunu bu biyingkihnang Jesus bu nungka namakkaykenh duninjh dja nawernhdulkarrekimuk, wanjh kunu biyolyolmeng.
JOH 12:42 Dja bu kunmekbe bolkyimi, wanjh birriwern birribuyika nawu yikahwi Jews birriwohrnani wanjh birriwoybukwong Jesus. Minj bedda bindimarneyimeninj birribuyika bininj dja bindimarnekeleni nawu Pharisees nawu wardi bindikukburriwemeninj kore Synagoguebeh bu birriwoybukwoyi Jesus.
JOH 12:43 Bedda nawu Pharisees birridjareni bindiburlumeninj bedman bininjdeleng. Dja minj birridjareniwirrinj kore God yimeng bedda birrimak.
JOH 12:44 Bu kumekbe wanjh Jesus kayhmeng bedberre wernkih duninjh, yimeng, “Bu nangale bininj nganwoybukwon ngaye, wanjh minj ngaye ngadjalkudji, dja nakka kabiwoybukwon God nawu nganmunkeweng warridj.
JOH 12:45 Nangale nawu ngaye ngannan, wanjh nakka kabinan nawu ngaye nganmunkeweng.
JOH 12:46 Ngaye ngamwam ba bu ngabenmarnebolkwolkan birriwarlahkenh bininj rowk. Ba bu nangale nawu nganwoybukwon wanjh minj kare kahdi kore kubolkmunun.
JOH 12:47 Ngaye wanjh ngamwam kondanjkunu kurorre ba bu ngabenngehke bininj rowk. Minj kunu ngabendjadmekenh. Bininj nawu ngandiwokbekkan dja ngandidjalwokburriwe, wanjh kunu God nungan kabendjadme bu yerrekah kore kayiburnbun rowk. Minj ngaye ngabendjadme, dja manbu kunwok ngawokdi wanjh yiman kabendjadme.
JOH 12:49 Bu ngaye ngawokdi minj ngayeman ngardduk kore marnehmarneyime ngudberre. God nawu Kornkumo nganmunkeweng, nungka wanjh wokkurrmerrinj nuye bu kuhni ngamulewan dja mak bu baleh ngayime bu ngawokdangen ngudberre.
JOH 12:50 Ngaye ngaburrbun bu ngudda ngurriwokmarrkmang God nawu Kornkumo wanjh kunukka ngurridjaldarrkid munguyh munguyh. Wanjh kuninjkunu marnehmarneyime ngudberre djalwoybukkih kore Ngabbard nganwokwong dja nganwokrayekwong bu baleh ngaye marneyime.”
JOH 13:1 Bu darnkih kumhrey ngalengngarreni mulil manbu God bu kunkareni bendarrkidbawongkenh. Jesus burrbuni bu darnkih kumhrey nuye bu kabolkbawon kondanjkunu kurorre dja kare kore God nawu Kornkumo. Nungka munguyh bendjalmarnedjareni bininj nuye nawu benkarrmi rowk kore kondah kurorre, wanjh bendjalmarnedjareni bulkkidj duninjh munguyh djalwam kore nungka doweng.
JOH 13:2 Jesus dja nawu benbukkabukkani bininj wanjh birridjarrknguni manme. Judas Iscariot nawu beywurd nuye Simon, nungka dorrengh birridjarrkdi. Wanjh nawu Namarnde Duninjh bikangedjurrkkang Judas bu kabikukweykan Jesus.
JOH 13:3 Bu birrihnguni manme wanjh Jesus burrbuni bu God nawu Kornkumo bimarnbom bu kawohrnan rowk. Dja mak nungka burrbuni bu kumdolkkang kore Godbeh dja mak karrurndeng kore God.
JOH 13:4 Wanjh nungka dolkkang kore birrihnguni manme, wanjh yerrkkerrinj kaddumkah nawu kukdjohkukdjongbuyindi kunmadj, wanjh ngardmorrukkarrinj nawu manburrba.
JOH 13:5 Wanjh ngalngmey banikkin dja kukku borrahkendoy wanjh dedjingmey bendengedjirridjbuni nawu bininj nuye. Dja mak bendengeborndungi manburrbawi nawu ngardmohngardmorrukkayindi.
JOH 13:6 Wanjh bu bibalhyikani darnkih kore Simon Peter, wanjh Peter yimeng, “Nawu yiwohrnan, njale mak ngudda yimhre kore ngaye bu kandengedjirridjbun?”
JOH 13:7 Jesus bimarneyimeng, “Ngudda minj yiburrbun bu ngaye kuninjkunu ngahkurduyime, kaluk yerrekah ngudda yiwernhburrbun.”
JOH 13:8 Peter biyawoyhmarneyimeng, “Burrkyak, ngaye minj ngadjare kanhdengedjirridjbun. Ngudda wanjh yikuken dja ngaye djal ngamarladj. Dja kawarre bu ngudda kanhmarnedurrkmirri!” Jesus biyawoyhmarneyimeng, “Bu ngaye minj dengedjirridjbun ke, wanjh ngudda kunu minj ngaye ngardduk bininj.”
JOH 13:9 Wanjh Simon Peter biwokmey, yimeng, “Mah, wanjh nawu yiwohrnan, yuwn bu djal kanhdengedjirridjbun kukudji, dja kunbid dja mak kunkodj ngardduk warridj.”
JOH 13:10 Jesus yimeng, “Bu nangale ngokko djuhmeng wanjh nakka kundengewi kadjirridjbuyindan, dja bu kunwern kunburrkkenh kabele rowk. Ngudda wanjh ngokko ngurrikukbele, dja nakudji ngudberre burrkyak.”
JOH 13:11 Jesus kuninjkunu yimeng, bu burrbuni nawu nakudji bininj kabikukweykan. Wanjh kunmekbekenh yimeng bedberre, “Nakudji minj ngurrikukbele.”
JOH 13:12 Wanjh bu bendengedjirridjbom benyakwong rowk, wanjh yawoyhdjongburrinj kunmadj nuye dja yawoyhkurrmerrinj kore balabbala. Wanjh yimeng bedberre, “Kab ngudda ngurriburrbun bu ngaye ngakurduyimeng ngudberre?
JOH 13:13 Ngudda kandimarneyime ngaye ‘Kanhbukkabukkan!’ dja mak ‘Yiwohrnan!’ Wanjh kunukka woybukkih bu ngudda ngaye kandihmarneyime.
JOH 13:14 Ngaye nawu ngawohrnan dja bukkabukkan ngudberre, dja bonj, djaldengedjirridjbom ngudberre. Wanjh kunmekbe kunu ngudmanwali ngurrikurduyimen bu ngurridjalmarladjworrimen kore ngurridurrkmirrin dja ngurribidyikarrmerrimen.
JOH 13:15 Ngaye bu djalwohbukkang ngudberre ba bu ngudmanwali ngurrikurduyime kore kandingunjdjikan.
JOH 13:16 Woybukkih, djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre. Ngurriburrbun bu bininj nawu kabimarnedurrkmirri nabuyika bininj, nakka minj nawernhkuken namekbe nawu kabimarnewohrnan. Dja mak ngurriburrbun bu bininj nawu kare kore nabuyika bininj kabimunkewe, nakka minj nawernhkuken namekbe nawu kabimunkewe.
JOH 13:17 Bolkkime wanjh ngurriburrbun kuninjkunu kore marneyimeng, dja wanjh ngurridjalkurduyimen ba bu God ngunmarnekurduyime kunmak ngudberre.”
JOH 13:18 Jesus benmarneyimeng, “Ngaye ngaburrbun ngokko bu ngabendjarrngbom bininj nawu ngardduk, dja ngaye minj mulewan ngudberre ngurriwern. Nadjalkudji ngaye ngamulewan. Kore wokbimbuyindanj djurra wanjh kunukka kadjalkurduyimerran, kore yimeng, ‘Bininj nawu nganehdjarrknguneng manme ngardduk manbu ngawong, nakka wanjh kadjalnjilngborledme ngardduk, dja ngandung.’ [Psalm 41:9]
JOH 13:19 Kaluk kumekbe kunwarre nganmarnekurduyime. Dja ngaye bengdayhke bolkkime ba bu yerrehkah wanjh kandiwoybukwon dja ngurriburrbun bu ngaye ngamulewarrinj ngudberre kunwoybuk dorrengh.
JOH 13:20 Woybukkih, djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre. Ngaye munkewe ngudberre wanjh nawu nangale ngunkimang nakka wanjh yiman kayime ngaye ngankimang. Dja nawu nangale bininj ngankimang ngaye, wanjh kabikimang God nawu ngaye nganmunkeweng.”
JOH 13:21 Bu kuninjkunu Jesus yimeng nungka bekkang njilngwarredoy, wanjh nungka bendarrkidmarneyimeng mandjad, “Woybukkih, djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre! Nawu konhda kahni nakudji bininj kaluk ngankukweykan kore bininj birribuyika.”
JOH 13:22 Nawu bininj nuye benhbukkabukkani wanjh birrikuknarrinj bu nangale nawu kakurduyime kunmekbe bu kuninjkunukenh.
JOH 13:23 Wanjh nakudji nawu bininj benedjarrkneyhneykendi nawu Jesus bimarnedjareni.
JOH 13:24 Simon Peter nawu kumneyneyhkendi kubuyika wanjh biwayurdmeng nawu benehdjarrkdi Jesus darnkih, wanjh bidjawam, “Nangale nawu Jesus kabiyolyolme?”
JOH 13:25 Wanjh nawu benedjarrkneyhneykendi Jesus kore kunngurrird nuye, wanjh bidarnhdjawam, “Yiwohrnan, nangale nawu ngudda yiyolyolme?”
JOH 13:26 Jesus birrarnhmarneyimeng, “Kaluk yinan manbu manlod, ngaloddjuhke kore kunkalkkid, dja ngawon namekbe bininj. Wanjh namekbe nanu bininj ngankukweykan.” Wanjh mey manbu manlod, loddjuhkeng kore kunkalkkid dja biwong Judas beywurd nuye Simon Iscariot.
JOH 13:27 Wanjh bu Judas lodmey manme, dja kundjalmekbe yerreh Satan nawu namarnde duninjh balwohngimeng kore kukange nuye. Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Baleh yidjare yikurduyime? Mah wanjh djalwerrkwerrknin yikurduyimen.”
JOH 13:28 Minj nangale mak biwokmenmenburrknayi bu Jesus njalekenh bimarneyimeng Judas.
JOH 13:29 Bu bedda wanjh birriburrbuni Judas nahnani kunwardde, kaluk yikahwi birriyimi yimankek Jesus bimarneyimeng, “Yiray wanjh manme yibayahme kadberre bu mulilkenh ba karringun.” Dja kunubewu, “Yibenbidyikarrmen nawu birrimarladj bininj.”
JOH 13:30 Bu Judas lodnguneng manme, wanjh kundjalmekbe yerreh benbawong bu wam. Kunukka wanjh kumununni.
JOH 13:31 Kaluk bu Judas wam, wanjh Jesus benmarneyimeng, “Bu kuninjkunu bolkkime birriwern bininj ngandiburlume ngaye nawu Bininj Duninjh dja kabirriyime bu ngaye ngamakkaykenh duninjh. Dja bu bininj ngandiburlume ngaye nawu Bininj Duninjh wanjh bedda kunu kabirriburlume God.
JOH 13:32 Dja bu kabirriburlume nawu God, wanjh God nungandeleng kabenmarnbun birriwern bininj ba bu bedda ngandiburlume ngaye nawu nuye Beywurd. Wanjh nungka kadjalkurduyime kuninjkunu kundjalburrikudji bolkkime.”
JOH 13:33 Dja mak Jesus benmarneyimeng, “Wurdwurd, ngaye minj kunkuyeng karrihni dja kaluk ngare, dja kandidjalyawan. Ngaye wanjh ngokko ngabenyingkihmarneyimeng bininj nawu kabirriwohrnan Jews bu minj nangale kamre kore ngaye ngare bolkkime. Kaluk ngudda warridj ngaye marneyime bolkkime bu ngudda kandiyawan, dja bonj, minj ngurrimre kore ngaye ngare.
JOH 13:34 Dja ngaye wanjh bolkkime won ngudberre mankerrnge mankarre. Ngudda wanjh ngurrimarnedjaremerrimen. Ngaye wanjh marnedjareni ngudberre, wanjh karohrok ngudmanwali ngurrikurduyime, dja ngurrimarnedjaremerrimen.
JOH 13:35 Bu kuninjkunu ngurrikurduyime bu ngurrimarnedjaremerren rowk, wanjh birriwern bininj kabirriburrbun bu ngudda wanjh ngaye kandimunkekadjung.”
JOH 13:36 Simon Peter bimarneyimeng Jesus, “Yiwohrnan, baleh ngudda kanbawon yire?” Jesus bimarneyimeng Peter, “Kore ngaye ngare ngudda minj bolkkime kanmunkekadjung, kaluk yerrehkah wanjh ngudda kanmunkekadjung.”
JOH 13:37 Peter bidjawam Jesus, “Njalekah minj ngaye munkekadjung bolkkime? Ngaye wanjh ngare marnekanjkurrmerren ke dja ngarrowen.”
JOH 13:38 Wanjh Jesus biyawoyhmarneyimeng Peter, “Kaluk ngudda yimankek yiyime woybukkih bu ngudda kanmarnedowen ngaye? Woybukkih, djalwoybukkih marneyime, bu bolkkime kunkak, ngudda wanjh ngaye kanwaralkukwakwan danjbikkah dja yidjalkelemen. Kuhni wanjh kaluk kakurduyimerran bu mayh nawu bawurl kakayhme bu kamkabel djarreh.”
JOH 14:1 Jesus benmarneyimeng, “Yuwn bu ngurriyawoyhkele dja ngurrinjilngwarremen. Ngurridjalwoybukwo God dja mak ngaye warridj kandidjalwoybukwo.
JOH 14:2 Kore ngardduk Ngabbard nuye kunrurrk kunukka wanjh kabolkwarlah. Bu kuhni minj kunwoybukniwirrinj, wanjh kunukka minj marneyimeninj ngudberre. Dja wanjh ngare ngarrokme ngayingkihbolkmarnbun ngudberre.
JOH 14:3 Ngaye ngayingkihbolkmarnbun ngudberre ba bu ngayeman ngamdurndeng mang ngudberre, ba bu karridjarrkdi kore ngaye ngahni.
JOH 14:4 Ngudda ngurriburrbun manbu manbolh ngare bolkkime.”
JOH 14:5 Thomas bimarneyimeng, “Yiwohrnan, ngad minj ngarriburrbun bu kore yire, dja ngad kunu minj ngarriburrbun manbu manbolh yire.”
JOH 14:6 Jesus bimarneyimeng, “Ngaye nawu manbolh, dja mak ngaye nawu kunwoybuk dja mak kundarrkid. Nawu nangale yimankek kare kore God nawu Kornkumo, nakka wanjh kamre kore ngaye werrk, kumekbe wanjh kudjalkudjiwi kare kore God nawu Kornkumo.
JOH 14:7 Bu ngaye kandiwernhburrbuyi wanjh kunukka ngurriburrbuyi ngardduk Ngabbard warridj. Bolkkime wanjh ngudda munguyh ngurriburrbun, dja mak ngurrinang nungka.”
JOH 14:8 Philip bimarneyimeng, “Yiwohrnan, mah! Kanbukka ngadberre God nawu Kornkumo ba bu ngarrinan bolkkime. Kundjalmekbe ngad wanjh ngarridjare.”
JOH 14:9 Jesus bimarneyimeng, “Philip, ngaye bu korroko karridjarrkrey dja yiddok minj kankukburrbun ngaye? Nawu nangale ngannang ngaye, wanjh nakka binang God nawu Kornkumo. Dja njalekah ngudda yidjawayhme bu yiyime ‘Kanbukka God nawu Kornkumo’?
JOH 14:10 Ngudda yiddok minj yiwernhburrbun bu ngaye ngahni kukange nuye God nawu Kornkumo, dja nungka kahni kukange ngardduk. Kuninjkunu kunwok kore ngaye ngawokdi minj ngayeman ngardduk, dja God nawu Kornkumo kahni kukange ngardduk wanjh nungan karrurrkmirri kore ngaye kore njale ngakurduyime.
JOH 14:11 Kandiwoybukwo kore ngahyime ngudberre bu ngaye ngahni kore kukange God nawu Kornkumo, dja God nawu Kornkumo kahni kore kukange ngardduk. Dja mak ngurriburrbu kore kandikurdunang bu ngaye ngahmarnedurrkmirri God kundulkare dorrengh, wanjh kaluk kandiwoybukwo ngaye.
JOH 14:12 Woybukkih, djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre, bininj nawu ngaye ngandiwoybukwon, wanjh bedmanwali kabirridurrkmirri bu karohrok yiman ngaye ngahdurrkmirri. Dja warridj kabirridjalkurduyime kore kundjalwernhkimuk duninjh bu ngaye ngandiyurrhke! Dja ngaye wanjh ngare kore God nawu Kornkumo.
JOH 14:13 Bu kuhni ngurrikurduyime wanjh bu njalehnjale ngurridjare ngunmarnekurduyimerran ngudberre wanjh kunukka ngurridjawan God nawu ngardduk Ngabbard kore kunngey ngardduk, dja ngaye marnekurduyime kore ngurridjawan ba bu birriwarlahkenh bininj kabirriburlume God nawu ngardduk Ngabbard bu ngayekenh nawu beywurd nuye.
JOH 14:14 Bu ngudda ngurridjare njalehnjale nawu kandidjawan kore kunngey ngardduk, wanjh kunukka ngaye ngadjalkurduyime kore kandidjawan.”
JOH 14:15 Jesus benmarneyimeng bedberre, “Bu ngaye kandimarnedjare bulkkidj, wanjh kunukka kandiwokmarrkma.
JOH 14:16 Kaluk ngaye ngadjawan God nawu Kornkumo ba bu ngunwon ngudberre nabuyika nawu ngunbidyikarrmekenh, nawu ngurridjarrkdi munguyh.
JOH 14:17 Nungka wanjh Namalngmakkaykenh nawu kabiyolyolme God bu djal kunwoybuk dorrengh, ba bu ngurriburrbun. Bininj nawu birrikang kurorrewaken, wanjh bedda minj kabirrikimang Namalngmakkaykenh. Bedda minj kabirrinan dja minj kabirriburrbun. Dja ngudda ngurridjalkudji ngurriburrbun bu nungka ngurridjarrkre dja kani kukange ngudberre.
JOH 14:18 Ngaye minj bawon ngudberre bu ngurrikukbengwabun yiman kayime ngurrimarladj, dja kaluk ngaye werrkwerrk ngamdurndeng ngudberre.
JOH 14:19 Kuhni bu bolkkime darnkih kabolkyimerran bu minj mak ngandiyawoyhnan nawu bininj birrikang kurorrewaken. Dja ngudda ngaleng ngurridjalkudji kandinan. Ngaye nawu ngadjaldarrkiddi, wanjh kaluk kunmekbekenh ngudmanwali ngurridarrkiddi.
JOH 14:20 Kaluk bu kuhni kunbarnangarra kamre, wanjh ngudda kunukka ngurriburrbun bu ngaye wanjh ngani kore God nawu Kornkumo kukange nuye, dja mak ngudda ngurrini kore ngaye ngardduk kukange, dja mak ngaye ngani kore kukange ngudberre.
JOH 14:21 Nangale nawu bininj nganmarnedjare, nungka wanjh kaburrbun ngardduk mankarre, dja kanwokmarrkmang. Nawu nangale bininj nganmarnedjare ngaye, wanjh Ngabbard ngardduk nunganwali kabimarnedjare namekbe bininj, dja ngaye warridj ngamarnedjaremen dja ngamarnekukbukkarren kore nungka nuye.” Kuhni bu Jesus yimeng.
JOH 14:22 Wanjh nawu Judas nawu nabuyika, yuwn nawu Judas Iscariot, bidjawam Jesus, yimeng, “Yiwohrnan, njalekenh bu ngudda yikukbukkarren ngadberre, dja birribuyika bininj kurorrewaken minj yibenmarnekukbukkarren?”
JOH 14:23 Jesus yimeng, “Nangale nawu nganmarnedjare, wanjh nakka kakurduyime kore ngaye ngabukkabukkan. Dja nawu ngardduk Ngabbard wanjh kabimarnedjaremen nahni bininj. Kaluk ngaye dja ngardduk Ngabbard nganemyikan bu ngarridjarrkdi namekbe bininj.
JOH 14:24 Bu nangale nawu minj nganmarnedjare, wanjh kunukka minj nganwokmarrkmang kore ngabukkabukkan. Kuninjkunu kunwok bu ngawokdi, wanjh minj ngaye ngardduk, dja nakka nuye God nawu Kornkumo nawu nganmunkeweng.
JOH 14:25 Ngaye marnemarneyime rowk ngudberre bu bolkkime karrihdjarrkdi.
JOH 14:26 Kaluk yerreh, wanjh God nawu Kornkumo kabimunkewe ngudberre Namalngmakkaykenh bu ngunbidyikarrme dja mak ngunbukkabukkan ngudberre kunwern nawu ngayekenh, dja mak ngunbengdayhke ngudberre bu kunwok rowk ngaye ngokko marneyimeng ngudberre.
JOH 14:27 Ngaye yibawon ngudberre kunmodmikenh. Ngaye won ngudberre kunmodmikenh ngardduk. Bininj nawu birrikang kurorrewaken minj ngundiwon ngudberre kunmodmikenh. Dja yuwn bu ngurrikangewarre, dja yuwn bu mak ngurrikelemen.
JOH 14:28 Ngaye wanjh korroko marneyimeng ngudberre bu ngaye ngare bawon ngudberre, dja kaluk ngamyawoyhdurndeng ngudberre. Bu ngudda kandimarnedjare ngaye, kunu ngurrinjilngmakmen bu ngaye ngare kore God nawu Kornkumo nawu nadjalwernhkuken duninjh ngardduk.
JOH 14:29 Bolkkime wanjh ngaye bengdayhke ngudberre, ba bu ngurrinan yerreh nganmarnekurduyimerran, wanjh kunu kandiwoybukwon.
JOH 14:30 Minj mak kunwern ngabalhwokdi ngudberre bolkkime. Dja namarnde duninjh nawu kawohrnan kondanjkunu kurorre, nungka ngokko kamhre darnkih. Kaluk minj nganmarnewohrnan ngaye. Dja burrkyak!
JOH 14:31 Dja bininj nawu kondah kurorre kabirrihni wanjh birriborlhmen bu ngaye ngamarnedjare God nawu Kornkumo. Kunmekbekenh ngaye ngadjalwokmarrkmang rowk kore nawu ngardduk Ngabbard nganwokrayekwong. Mah, dja wanjh karrimdolkka ba karribolkbawon kondanjkunu kunred dja wanjh karrire.”
JOH 15:1 Jesus benmarneyimeng, “Ngaye wanjh nawu yiman manrakel manbu manbarnemmak manmakkaykenh. Dja ngudda wanjh yiman manyehyende ngardduk manbu kundulk ngarre. Dja nawu Ngabbard ngardduk yiman nawu karrulknahnan manmekbe kundulk kore karrudjindi.
JOH 15:2 Wanjh kunukka ngayekenh Ngabbard kabakke dja kadjalburriwe manbu manyende rowk minj kakarrme manbarnem. Dja nungka kanahnan manyende manbu kakarrme manme. Dja mak kadjalyendemarnbun manbu manyehyende ba bu kamarnburren manwern manme.
JOH 15:3 Ngudda wanjh ngokko ngurriyimerranj yiman manyendemak bu ngurribekkang kunwok kore ngaye marneyimeng ngudberre.
JOH 15:4 Kandidjalkukbelbmeng ngaye dja ngaye djalkukbelbme ngudberre. Manbu manyenhyende bu yiman kabakkerren dja kabawon manu kundulk, wanjh kunukka minj kakarrme manme. Dja bu ngudda kandimarnekukyarlarrhme ngaye wanjh kunukka minj ngurrikurduyime kore kunmakmak.
JOH 15:5 Ngaye nawu yiman manbarnem duninjh, dja ngudda yiman kayime manyenhyende ngardduk. Bu ngudda munguyh karrikukbelbmerren ngaye, wanjh kunukka kunwern kunmak ngurrikurduyime yiman kayime manyende kawernmerren manbarnemmak. Dja bu minj ngaye kandikarrme, wanjh kunukka minj baleh ngurrikurduyime, dja ngurridjalngudjyawarren.
JOH 15:6 Nangale nawu nganbawon bu minj nganeyawoyhkukbelbmerren, wanjh nakka God kabikukburriwe yiman kayime manyende kayendedjobke, kayendewe wanjh kayendedarlehmen. Kaluk nabuyika bininj kamre kayendemang kaburriwe kore kunak kahrung.
JOH 15:7 Dja bu ngudda kandikukbelbme ngaye, dja mak kandidjalwokkarrme kunwok ngardduk kore kukange ngudberre, wanjh kunu bu kandidjawan njalehnjale nawu ngurridjare, kuhni wanjh woybukkih kakurduyimerran ngudberre.
JOH 15:8 Bu ngudda ngurridjalkurduyime kunwern kunmakmak, wanjh kunukka bininj birriwern kabirriburrbun bu ngudda woybukkih ngaye kandihmunkekadjung. Wanjh kunukka bedda kabirriburlume Ngabbard ngardduk.
JOH 15:9 Ngaye wanjh marnedjare ngudberre yiman bu kayime God nawu Kornkumo nganmarnedjareni ngaye. Wanjh kunmekbe munguyh ngurridjalkurduyimen kore ngaye marnedjare ngudberre munguyh.
JOH 15:10 Bu ngudda kandiwokmarrkmang kore marneyime ngudberre, wanjh kunmekbe munguyh ngurridjalkurduyime kore ngaye marnedjare munguyh. Wanjh kunu kadjalrohrok yiman kayime ngaye ngawokmarrkmang Ngabbard ngardduk dja ngadjalkurduyime kore kadjare dja nungka ngandjalmarnedjare ngaye bu munguyh.
JOH 15:11 Ngaye kuninjkunu marneyimeng rowk, ba bu ngaye ngawernhnjilngmak duninjh ngudberre dja mak bu ngudda warridj ngurridjalwernhwarnmakmen.
JOH 15:12 Ngaye wanjh kuninjkunu wokwong ngudberre. Ngurrimarnedjaremerrimen yiman kayime ngaye marnedjareni ngudberre.
JOH 15:13 Nawu nangale bininj kabenmarnekanjkurrmerren nawu djawirna nuye, wanjh nakka kabenmarnedjare bulkkidj duninjh.
JOH 15:14 Dja ngudda bu kandiwokmarrkmang kore ngaye wokrayekwong ngudberre, wanjh kunukka ngurriyimerran ngardduk djawirna rowk.
JOH 15:15 Ngaye minj mak yawoyhmarneyime bu ngudda yiman nawu kandimarnedurrkmirri bininj. Dja nawu kabirrimarnedurrkmirri minj kabirriburrbun nawu kawohrnan bedberre kore kahkurduyime. Bolkkime ngaye marneyime ngudberre djawirna ngardduk nawu karridabbolk, dja ngaye bukkabukkang ngudberre kunwern kore ngardduk Ngabbard nganmarneyimeng.
JOH 15:16 Ngudda ngaye minj kandidjarrngbuyi, dja ngaye djarrngbom ngudda ngudberre. Dja wong ngudberre bu ngurrikurduyime kunmakmak dorrengh, bu kunmekbe kakurduyimerran wanjh kunukka kunmak kadjalyo munguyh. Wanjh bu ngudda ngurridjawan njalehnjale God nawu Kornkumo kore kunngey ngardduk, wanjh nungka kadjalkurduyime ngudberre.
JOH 15:17 Ngaye wanjh kuninjkunu wokrayekwon ngudberre, wanjh ngurrimarnedjaremerrimen.”
JOH 15:18 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Bu bininj nawu kurorrewaken ngundiwidnan ngudberre, wanjh ngurridjalburrbu bu bedda ngokko ngaye ngandiwidnani.
JOH 15:19 Ngudda minj bedberre nawu birrikang kurorrewaken bininj. Dja bu ngudda ngurrikayi kurorrewaken yiman bedda, wanjh kunukka bininj nawu birrikang kurorrewaken ngundimarnedjaremeninj. Dja wanjh ngaye djarrngbom ngudberre bu bebkeng kondanjkunu kurorrebeh. Wanjh ngudda minj mak ngurridjarrkdi bininj nawu kurorrewaken. Kumekbekenh wanjh ngundiwidnan.
JOH 15:20 Ngudda ngurriburrbun bu marneyimeng ngudberre, bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri nawu kawohrnan, minj nakka birriwernhkuken. Bedda ngandinjirrhmiwong munguyh wanjh kunukka kadjalrohrok bu yiman kayime ngudda ngundidjalnjirrhmiwon. Dja nawu bininj ngandiwokkarrme ngaye bu ngabenbukkabukkang, wanjh kunukka ngudda warridj ngundiwokmarrkmang ngudberre kore ngurrbenbukkabukkan.
JOH 15:21 Bedda kuninjkunu kabirrikurduyime ngudberre bu ngayekenh. Dja minj kabirriburrbun God nawu nganmunkeweng.”
JOH 15:22 “Bu ngaye minj ngamrawinj ngabenbengdayhkemeninj bedberre, wanjh kunukka God minj benwelengnameninj. Dja bonj, ngaye woybukkih ngamwam ngabenbengdayhkeng, dja bedda ngandiwokwirrihmi. Dja wanjh bolkkime bedda kabirrihdjalwenjhme bu kabirrihmenmingurren bedmandeleng bu kunwarre kabirrihkurduyime munguyh.
JOH 15:23 Bininj nawu ngannjirrhmiwon, wanjh kunukka Ngabbard ngardduk kabinjirrhmiwon warridj.
JOH 15:24 Ngaye ngadjalkudji ngamwam ngabenmarnekurduyimeng kundjalwern kore ngandikurdunang. Dja bonj, bedda ngandidjalwirrihmeng, dja kunmekbekenh kunu God kabenwelengname. Bu ngaye minj ngabenmarnekurduyimeninj, wanjh God minj benwelengnameninj. Wanjh bolkkime ngandikurdunang dja ngandidjalnjirrhmiwong ngaye, dja mak Ngabbard ngardduk.
JOH 15:25 Kuninjkunu kabirridjalkurduyime dja wanjh kunmekbe kawoybukendan bu kayimerran kore bimbuyindanj mankarre bedberre bu yimeng, ‘Ngandidjalnjirrhmiwong bu djal burudjang.’ ” [Psalm 69:4]
JOH 15:26 Ngaye ngamunkewe ngudberre nawu ngunbidyikarrmekenh. Ngamunkewe kore God nawu Kornkumobeh. Kaluk nungka namekbe Namalngmakkaykenh ngunmarneyime kore kunwoybuk. Nungka wanjh kamre kore God nawu Kornkumobeh kamdolkkan, dja nungka nganmulewan bu djal kunwoybuk ngayekenh.
JOH 15:27 Dja warridj ngudda ngurrbenmarneyimen birriwern bininj manbu kunwoybuk kore ngayekenh. Dja kerrngehkenhni ngudda karrihdjarrkrey.
JOH 16:1 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngaye wanjh kuninjkunu rowk marnehmarneyimeng ngudberre ba bu ngudda minj ngurrikukwurrhme bu yerrekah dja minj mak ngurringurdme bu ngaye kandiwoybukwon.
JOH 16:2 Yikahwi nawu Jews bininj kaluk ngundikukbebke kore Synagogue kururrkbeh. Bu ngokko darnkih kamhre nawu nangale ngunbun wanjh nakka kayime bu yimankek God kabihmarnedurrkmirri!
JOH 16:3 Bu kuninjkunu wanjh kabirrikurduyime ngudberre dja minj ngandiburrbun ngaye dja mak God nawu Kornkumo.
JOH 16:4a Ngaye wanjh marneyime bolkkime ngudberre, kaluk bu baleh kakurduyimerran ngudberre yerrekah, wanjh ngurriburrbun kore yingkihbengdayhkeng.
JOH 16:4b Ngaye minj kunu bangmemarneyimeninj rowk ngudberre kerrngehkenhni dja wanjh kunukka ngaye karridjarrkrey.
JOH 16:5 Bolkkime wanjh ngaye ngarrurndeng kore nungka nawu nganmunkeweng bu ngamwam. Ngudda minj kandidjawan ngaye kore baleh ngare.
JOH 16:6 Ngudda wanjh bolkkime ngurriwernhnjilngwarremen bu kuninjkunu ngaye marneyimeng ngudberre.
JOH 16:7 Dja ngaye marneyime ngudberre bu djal kunwoybuk, wanjh kunukka kunmak ngudberre bu ngaye ngare. Dja bu ngaye minj ngare, wanjh Namalngmakkaykenh nawu ngunbidyikarrme minj kamre ngudberre. Dja bonj, ngaye wanjh ngare. Kaluk ngamdurndiwe ngudberre.
JOH 16:8 Kaluk bu nungka nawu Namalngmakkaykenh kamre, wanjh kabenmarnewokdi kunrayek birribuyika bininj nawu birrikang kurorrewaken. Dja mak nungka kabenbukkabukkan kore bedda kabirriburrbun kunbuyika kunmayali kore kunwarrekenh, dja mak kabenbukkabukkan bu minj kabirriburrkburrkbekkan mandjad kore ngaye ngardduk kunmakmak, dja mak minj kabirriwernhburrbun bu God kabenhdjadmekenh.
JOH 16:9 Bedda munguyh kabirriburrbun kunbuyika kore kunwarrekenh dja ngaye minj ngandiwoybukwoyi. Wanjh kunmekbekenh kunu Namalngmakkaykenh kabenmarnewokdi kunrayek dja kabenbukkabukkan.
JOH 16:10 Dja mak bedda munguyh kunbubuyika kabirridjalburrbun kore ngaye ngardduk kunmakmak, dja kabirridjalburrbun bu ngaye yimankek ngawarre. Dja ngaye ngare kore Ngabbard kore ngudda minj ngaye kandiyawoyhnan. Wanjh kunmekbekenh kunu Namalngmakkaykenh kabenmarnewokdi bedberre kunrayek dja kabenbukkabukkan.
JOH 16:11 Dja mak bedda munguyh kunbuyika kabirrimayaliyime bu minj kabirriwernhburrbun mandjad kore God kabenhdjadmekenh. Dja nungka God korroko bidjadmeng namarnde duninjh nawu kawohrnan kore kondanjkunu kurorrewaken. Wanjh kunmekbekenh kunu Namalngmakkaykenh kabenmarnewokdi kunrayek bedberre dja kabenbukkabukkan.
JOH 16:12 Ngaye ngadjare marneyime kunwern kunbuyika ngudberre dja ngudda minj ngurrimenmang bolkkime dja ngurrikangewarre.
JOH 16:13 Dja bu nungka kamre nawu Namalngmakkaykenh wanjh kunwoybuk kamulewan ngudberre. Kaluk nungka ngunmarnemulewan ngudberre kore kundjalwoybuk rowk bu munguyh. Nungandeleng minj kawokdi. Ngaye nganbekkan kore ngawokdi, wanjh kunmekbe kunwok ngunmarneyime. Nungka ngunmarneyime kore kaluk ngunmarnekurduyimerran bu yerrekah.
JOH 16:14 Bu nungka kamre, wanjh ngankukenwon ngaye. Nungka kamang ngardduk kunwok dja ngunwokwon ngudberre.
JOH 16:15 Yehyeng rowk nawu kahkarrme God nawu Kornkumo, nakka wanjh ngardduk. Wanjh kunmekbe kunu ngaye ngayimeng ngudberre nawu Namalngmakkaykenh kamang kore ngayebeh kunwok dja ngunwokwon ngudberre.”
JOH 16:16 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Kaluk kuninjkunu kundedjumbungkenh minj kandinan, kaluk yerrekah wanjh kandiyawoyhnan.”
JOH 16:17 Yikahwi bininj nawu benbukkabukkani Jesus, wanjh birridjawarreni, birriyimarneyimerreni, “Baleh kuhni kahyime bu nungka yimeng, ‘Kaluk bu kuninjkunu kundedjumbungkenh minj kandinan, kaluk yerrekah wanjh kandiyawoyhnan.’ Dja warridj yimeng, ‘Ngaye ngare kore Ngabbard.’”
JOH 16:18 Dja mak birrimarneyimerrinj, “Baleh kab nahni kahwokmayaliyime bu yimeng ‘kundedjdjumbungkenh’? Nuk, minj karriburrbun kore kahyime.”
JOH 16:19 Jesus burrbuni njale nawu birrihdjareni birridjawayi, dja nungka benmarneyimeng, “Ngaye marneyimeng ngudberre, kaluk bu kuninjkunu kundedjumbungkenh minj kandinan, kaluk yerrekah wanjh kandiyawoyhnan. Yiddok kuninjkunu ngudda ngurridjawarrenkenh?
JOH 16:20 Woybukkih, djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre, bu kaluk ngurridjalnalkbun dja ngurridjalkongini. Dja nawu bininj birrikang kondah kurorrewaken nanu wanjh kabirridjalmarrmarr. Kunu ngurrinjilngwarremen kaluk yerrekah wanjh ngurriyawoyhnjilngmakmen dja ngurriwernhmarrmarrmen.
JOH 16:21 Yiman kayime daluk bu darnkih kayawmang wurdyaw, wanjh kanjilngdurnhdurnhmang dja kanjilngwarre dja wanjh kunukka ngalengngarre kore darnkih kabimarnekurduyimerran. Dja kaluk bu wurdyaw kayawdangen, wanjh kadjakbengmidjdan ngalengmandeleng ngarre wanjh kunukka kahnjilngmarrmarrmen bu wurdyaw kaberrkmang.
JOH 16:22 Wanjh kunmekbe kunu kadjalrohrok kayimerran ngudberre. Bolkkime wanjh ngudda ngurrinjilngwarremen. Kaluk bu yerrekah wanjh ngaye yawoyhnan ngudberre, wanjh ngurrinjilngmakmen. Kunu minj nangale mak ngunyawoyhngurdke ngudberre bu ngurrinjilngmakmen.”
JOH 16:23 “Bu kunmekbe kunbarnangarra ngaye ngarrurndeng kore ngardduk Ngabbard, dja ngudda minj mak kandiyawoyhdjawan. Woybukkih, djalwoybukkih duninjh marneyime ngudberre, bu ngurridjawan ngardduk Ngabbard bu njalehnjalekenh ngurridjare, wanjh ngunwon ngudberre bu ngaye kunngeykenh.
JOH 16:24 Bu bolkkime minj mak ngurribangmedjawayi kore ngaye ngardduk kunngeykenh. Wanjh ngurridjawa dja ngunwon ngudberre ba bu munguyh ngurrinjilngmakmen bulkkidj duninjh.”
JOH 16:25 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngaye wanjh marneyimeng ngudberre kore kunwok warlkkawarlkkayindi yiman bim. Bu kuhni wanjh darnkih minj mak ngayawoyhyolyolme bu kunmekbe ngudberre, dja bolkkime wanjh mandjad ngadjalyolyolme ngudberre kore Ngabbard ngardduk nuye.
JOH 16:26 Bu kunmekbe kabolkyimerran wanjh ngurridjaldjawan God nawu Kornkumo kore ngayekenh kunngey. Ngaye minj ngadjawan ngudberre, dja ngudman ngurridjawan.
JOH 16:27 Nungan ngunmarnedjare ngudberre bu ngudda ngaye kandimarnedjareminj, dja kandiwoybukwong bu ngaye ngamwam kore nungkabeh nawu God.
JOH 16:28 Ngaye ngamwam kore God nawu Kornkumobeh, bu ngamkoluy kore kondah kurorre. Dja wanjh bolkkime ngaye ngabolkbawon kondah kurorre ba ngarrurndeng kore God nawu Kornkumo.”
JOH 16:29 Nawu nuyeni bininj nawu benbukkabukkani birrimarneyimeng, “Ngayh, ngaleng! Kuninjkunu wanjh ngudda yiyime kore mandjad ngadberre. Dja minj yiyawoyhyime kore kunwok kahwarlkkayindi dja yiman kayime bu bim yiyolyolme.
JOH 16:30 Bolkkime ngad wanjh ngarriburrbun kore ngudda yihburrbun rowk. Dja ngudda kanmayaliburrbun ngokko wanjh ngad yerreh ngundihdjaldjawan. Kunmekbekenh ngad ngarriwohburrbun ngudda yimdolkkang kore Godbeh.”
JOH 16:31 Jesus benmarneyimeng, “A! Yiddok kuhni bolkkime ngudda kandidjalwoybukwon?
JOH 16:32 Ngurrina! Kuhni wanjh ngokko kamhre darnkih bu kakurduyimerran ngudberre. Bu ngudda ngundiyarlarrke, dja ngurrire kore kunrurrk ngudberre ngurribebbehdi. Dja kandibawon ngadjalkudji ngahni. Kaluk ngaye minj ngadjalkudji ngahdi, dja ngardduk Ngabbard wanjh nganedjarrkdi.
JOH 16:33 Ngaye marneyimeng kuninjkunu ngudberre ba bu ngudda ngaye karribelbmerren dja ngurrikarrme ngardduk kunmakmak kunmodmikenh. Bu ngurrihni kondanjkunu kunred wanjh ngurrikarrme kunwern kunyid. Dja ngurrina, ngurrikangemurrngrayeknin, dja ngaye ngadjalkudji ngokko ngarrulkarreyakwong kunwarrehwarre kore kondanjkunu kurorrebeh.”
JOH 17:1 Bu Jesus yakwong kore wokdiwokdi bedberre, wanjh nungka bolknang kaddum kore heaven, dja dingihdi yiwarrudj. Nungka yimeng, “Ngabba, wanjh kuninjkunu bolkkime kumwam. Ngaye ngadjare ngudda yibenbukkan birridjalwern bininj ba bedda ngandiburlume ngaye, nawu beywurd ke. Wanjh kuninjkunu yikurduyimen ba bu ngaye ngabenbukkan bedberre ba bu ngundiburlume ngudda.
JOH 17:2 Ngudda ngokko kankurrmeng ba bu ngabenmarnewohrnan birriwarlahkenh bininj nawu kabirrihni kore kubolkwarlahkenh rowk. Dja mak kanwong ngaye bininj nawu ngayeman ngardduk ba bu ngabendarrkidwon rowk bedberre dja kabirridjalmimbi munguyh munguyh.
JOH 17:3 Wanjh bedda kabirridjaldarrkid munguyh kore ngundiburrbun ngudda yidjalkudji nawu God yidjalwoybuk. Dja warridj ngandiburrbun ngaye Jesus Christ nawu ngudda kanmunkeweng bedberre.
JOH 17:4 Ngaye ngayakwong rowk kore ngudda kanwong bu ngarrurrkmirri ke. Wanjh bininj ngandikurdunang ngaye konhda ngahdi kurorre bu kunmekbe ngakurduyimi ngudda ke, dja bedda wanjh ngundiburluburlume ngudda ke.
JOH 17:5 Ngabba, wanjh kanyawoyhdurndiwemen bolkkime kore ngudda, dja yibenbukka birriwarlahkenh bininj bu ngaye ngamakkaykenh duninjh, yiman bu kadjalrohrok ngudda dja ngaye ngarrku bu ngarrdjarrkraworreni kerrngehkenhni bu minj kunred bangmeyuwirrinj, kore ngarrdjarrkmakkaykenh duninjh.”
JOH 17:6 “Ngudda kanwong yikahwi bininj nawu birrikang kondanjkunu kurorrewaken. Yibenbebkeng birrimekbe bininj dja kanwong. Bedda wanjh nguddah keni, dja wanjh ngudda ngaye kanwong. Bedda wanjh ngundiwokmarrkmey ngudda ke kunwok.
JOH 17:7 Wanjh bedda kabirriburrbun bolkkime bu ngudda kanwong ngaye rowk bu ngakarrme.
JOH 17:8 Ngaye ngabenmarneyimeng kunwok rowk kore ngudda kanwokwong ngaye. Birribekkang dja wanjh kabirriwokkarrme. Wanjh kunu birriburrbom bu woybukkih duninjh ngaye ngamwam kore nguddabeh. Dja mak birriyimi bu woybukkih ngudda ngaye kanmunkeweng.
JOH 17:9 Ngaye wanjh ngahdi yiwarrudj bedberre. Ngaye minj ngabenhmarnedi birribuyika bininj nawu kondah kurorrewaken. Ngaye ngahdjaldi yiwarrudj bedberre bininj birridjalkudji nawu ngudda kanwong, dja bedda wanjh ngudda ke bininj.
JOH 17:10 Ngabba, nawu ngaye ngardduk bininj, nakka wanjh ngudda ke rowk, dja nawu ngudda ke bininj, nakka wanjh ngaye ngardduk rowk. Dja bu bedberrekenh wanjh birriwarlahkenh bininj nawu birribuyika warridj ngandiburlumeburlume ngaye.
JOH 17:11 Bolkkime ngaye wanjh ngamre kore ngudda, dja ngabolkbawon kondanjkunu kurorre. Dja naninjanu bininj ngardduk, nakka wanjh kabirridjalni kondanjkunu. Ngabba, yidjalkudji nawu yidjalmakkaykenh, ngudda wanjh kanngeykurrmeng ngardduk, dja ngadjare yibennahnan nahninjanu bininj kore maninjmanu kunngey ke manbu kakarrme kundulkarrekimuk, ba bu bedda kabirrikukbelbmerren dja kabirridjalkudjihmen yiman kayime ngudda dja ngaye ngarrdjalkudji.
JOH 17:12 Ngudda kanwong nanihnjanu bininj, wanjh ngabenngehkeyi kore ngudda yidjareminj bu bedda ngarridjarrkdi ngaye. Kaluk ngaye minj nakudji bininj ngawohbarlanhmayi, dja nadjalkudji bininj nawu warreworrinj naweleng. Dja kerrngehkenhni bimbuyindanj djurra wanjh woybukkihni kuninjkunu kurduyimerranj nuye.
JOH 17:13 Ngabba wanjh ngaye darnkih ngamhre kore ngudda. Dja ngaye djawahdjawan bu kondah ngahdi kurorre ba bu nahninjanu bininj kabirrikangemarrmarrmen bu karohrok ngaye ngakangemarrmarrma.
JOH 17:14 Ngaye ngabenwong kunwok ngudda ke, dja kubolkwarlahkenh bininj kabindidung. Nawu ngaye ngardduk nakka wanjh ngarrirohrok yiman kayime ngaye. Ngaye minj ngakang kurorrewaken, dja mak bedda minj birrikang kondah kurorrewaken. Kunmekbekenh nawu bininj nawu kabirrihni kubolkwarlahkenh wanjh kabindidjaldung munguyh.
JOH 17:15 Wanjh bolkkime ngaye ngabenmarnedi yiwarrudj bedberre nawu bininj ngardduk. Ngaye minj djawahdjawan bu yibenbebke kondanjkunu kurorrebeh, dja ngadjare yibendjalngehkemen kore nawu nawarre duninjh kadjare kabenbun.
JOH 17:16 Nawu ngaye ngardduk bininj minj birrikang kurorrewaken. Dja kadjalrohrok yiman kayime ngaye minj ngakang kurorrewaken.
JOH 17:17 Ngabba, yibenbukka kunwok ngudda ke manbu kunwoybuk duninjh, ba bu kabirriyimerran ngudda ke bininj duninjh nawu ngudda yibenmakwan. Ngudda ke kunwok wanjh kundjalwoybuk duninjh.
JOH 17:18 Bu ngudda kanmunkeweng ngaye ngamwam kore kondanjkunu kurorre, kundjalmekbe kadjalkudjiwi yerreh wanjh ngayemanwali ngabenmunkeweng nawu ngardduk bininj kore kondanjkunu kurorre kabirrirengehre.
JOH 17:19 Ngaye wanjh ngakurrmerren kore ngudda ke, ba bu ngabenbidyikarrme nawu ngardduk bininj bu bedmanwali kabirrikurrmerren kore ngudda ke bu djal woybukkih duninjh.
JOH 17:20 Bininj birribuyika wanjh kabindibekkan nanihnjanu ngardduk bininj bu ngandimulewan ngaye. Yikahwi birrimekbe nawu kabirribekkan dja wanjh ngaye ngandiwoybukwon dja kabirriraworren ngardduk bininj. Kaluk ngaye bolkkime ngabenmarnedi bedberre warridj.
JOH 17:21 Ngabba ngaye wanjh ngadjare bu kabirridjalkudjihmen rowk nawu ngardduk bininj, yiman kayime ngudda yihni kukange ngardduk dja ngaye ngahni kukange ke. Dja ngaye ngadjare nanihnjanu bininj bu kabirrini kore kukange ngarrku. Kuhni rowk ngadjare kakurduyimerran ba bu birriwarlahkenh bininj rowk wanjh kabirriburrbun bu ngudda ngaye kanmunkeweng.
JOH 17:22 Ngabba, ngudda kanmarnbom bu ngayimerranj yiman kayime ngudda ngarrohrok. Dja ngaye ngabenmarnbom nanihnjanu bininj bu birriyimerranj yiman kayime ngaye ngarrirohrok. Ngaye kuhni ngabenmarnekurduyimeng ba bu kabirrikukkudjihmen yiman kayime ngudda ngaye ngarrdjalkudji.
JOH 17:23 Ngaye ngahni kukange bedberre yiman kayime ngudda yihni kukange ngardduk. Ngaye wanjh ngadjare bu kabirrikukkudjihmen yiman kayime nadjalkudji ba bu birriwarlahkenh bininj rowk kabirriwohburrbun bu ngudda ngaye kanmunkeweng. Mak ngadjare birriwern bininj kabirriburrbun bu ngudda yibenmarnedjare ngardduk bininj yiman kayime ngaye kanmarnedjare.
JOH 17:24 Ngabba, nawu nanihnjanu bininj nawu kanwong ngaye, ngadjare ngarridjarrkni kumekbe kore ngaye ngamre. Wanjh ngaye ngadjare bu ngandinan nawu ngamakkaykenh dja ngarrulkarrekimuk duninjh kore ngudda kanngeykukenwong, dja kanmarnedjareminj bulkkidj duninjh bu kerrngehkenhni minj kunbolk yibangmemarnbuyinj.
JOH 17:25 Ngabba ngudda nawu yidjalkudji yihyime mandjad, dja warridj yihdjaldung kunwarrehwarre bu munguyh. Nawu bininj birrikang kurorre minj ngundiwernhburrbun. Ngaye wanjh wernhkukburrbun ngudda. Dja ngaye nawu ngardduk bininj bedda kabirriburrbun bu ngudda ngaye kanmunkeweng.
JOH 17:26 Ngaye ngabenmarnemulewam bu nguddakenh, dja wanjh munguyh ngabenhdjalmarnemulewan ba bu kabirridjalmarnedjaremerren yiman kayime ngudda ngaye kanhmarnedjare, dja mak bu ngaye ngani kukange bedberre.”
JOH 18:1 Bu Jesus yakwong dingihdi yiwarrudj, nungka dja nuye bininj wanjh birribolkbawong dja birriwam. Birribalkoluhkoluy kore kudjorlokkimuk kabolkngeyyo Kidron dja birribalbidbom bewhbeh. Kaluk kumekbe dudjindi kundulk manbu olives dulkmirnderri. Jesus dja nuyeni bininj birriwam birringimeng kumekbe.
JOH 18:2 Judas nawu bikukweykang Jesus, nungka wanjh korroko bolkburrbuni kore birriwam. Kaluk Jesus dja nuye bininj kunwernhkah birrihrey kumekbe kunred bu birrimirndemornnamerrinj.
JOH 18:3 Wanjh Judas benmirndeyorrhkeyi djamun nawu birrikang Rome, dja mak birribuyika djamun nawu priests birrikihkimuk dja nawu Pharisees bindimunkeweng. Bedda birribirlukani kunkong dja wurd ngalngkilelhkilelk nawu kunkalkkid rungi, dja mak mandjawak dja mankole birrikani yehyerreh.
JOH 18:4 Jesus nungka yingkihburrbuni rowk bu kakurduyimerran nuye, wanjh nungka benbalmirrkdabkeng dja benmarneyimeng, “Ngudda nangale ngurrihyawan?”
JOH 18:5 Bedda birrimarneyimeng, “Ngad ngarrihyawan Jesus nawu Nazarethbeh.” Jesus benmarneyimeng, “Ngaye wanjh nawu karrihwokdi.” Judas nungka wanjh kumekbe birridjarrkdi nawu djamun.
JOH 18:6 Bu Jesus benmarnemulewarrinj, yimeng, “Ngaye wanjh kandihyawan.” Wanjh bedda birridedjkenhdurndi dja birrimankarrinj kore kurorre.
JOH 18:7 Jesus benyawoyhmarneyimeng, “Nangale ngudda ngurrihyawan?” Wanjh bedda birriyawoyhmarneyimeng, “Jesus nawu Nazarethbeh.”
JOH 18:8 Wanjh benyawoyhmarneyimeng bedberre, “Ngaye marneyimeng ngudberre, ngaye wanjh namekbe nawu karrihwokdi. Bu ngaye kandihyawani, wanjh ngurrina, dja med, ngurrbenmunkewemen nanihnjanu bininj nawu ngaye ngardduk kabirrire.”
JOH 18:9 Jesus kuninjkunu yimeng ba bu kunwoybuk kayimerran kore nungka yimeng kerrngehkenh kore dingihdi yiwarrudj, bu yimeng, “Ngaye minj nangale mak ngabarlanhmayi bininj nawu ngudda kanwong.”
JOH 18:10 Nawu Peter karrmi mandjawak nawu djurrhkuyengni. Wanjh durrkmeng kore kungadmobeh kore dadbuhdadbuni, dja bingadji nakudji bininj nawu nakimuk priest bimarnedurrkmirri, dja bikanemdjobkeng kore kukun nuye. Nawu namekbe bininj ngeyyoy Malchus.
JOH 18:11 Wanjh Jesus bimarneyimeng Peter, “Yirrurndiwemen namekbe mandjawak, yikurrmen kore kungadmo ke. Yibawo. Ngadjare nganmarnekurduyimerran kore Ngabbard kadjare. Kaluk nungka yiman yerreh nganbowong banikkin bu ngabongunkenh, dja wanjh bonj, ngabaldjalbongun nanihnjanu banikkin kore kaborrahkendi.”
JOH 18:12 Nawu djamun birrikang Rome dja nawu benhmarnewohrnani, dja mak djamun nawu Jews birriwohrnani bedberre, wanjh birrimey Jesus dja birridukkang.
JOH 18:13 Bedda birrikang werrk kore nawu Annas. Nungka wanjh Caiaphas nuyeni binjdoy. Bu kundjalmekbeni mandjewk Caiaphas benmarnewohrnani bedberre priests.
JOH 18:14 Kaluk nungka Caiaphas nadjalkudji benmarneyimeng nawu birriwohrnani Jews bininj, yimeng, “Kunukka kundjalmak bu nadjalkudji karrowen bedberre rowk nawu karriredbo.”
JOH 18:15 Simon Peter benbalhmunkekadjungi kore birrihkani Jesus dja birrikurrmeng kore kururrk nuye Annas, dja mak nabadbuyika bininj nawu Jesus nuyeni benedjarrkrey Peter. Nawu benmarnewohrnani priest, korroko biburrbuni namekbe nabuyika bininj dja wanjh nungka birridjarrkngimeng Jesus dorrengh kore Annas kumhni kuberrkkah.
JOH 18:16 Dja nungka Peter minj ngimeninj kumekbe kururrk. Dja dingihdi kuberrk kore kururrkdangmayekah. Kaluk kumekbe ngalkudji ngalyawk di dja ngaleng bimarnedurrkmirri Annas. Dja ngaleng dangnahnani kore dangbalhmi. Namekbe nabuyika bininj nawu Jesus nuye, nawu benmarnewohrnani priest korroko bikukburrbuni, nungka wam bimarneyimeng ngalmekbe ngalyawk wanjh bimyingimeng nawu Peter.
JOH 18:17 Wanjh ngalmekbe ngalyawk bimarneyimeng Peter, “Ngayh, ngudda dorrengh wanjh ngurridjarrkrey namekbe bininj nawu Jesus?” Wanjh yimeng nawu Peter, “Burrkyak. Ngaye nuk ngawid yina.”
JOH 18:18 Wanjh nawu djamun dja mak bininj nawu birrimarnedurrkmirri Caiaphas, wanjh birridjarrkdi kumekbe birrikukkuwani kunak bedberre dja kunbonjdjekkoni. Wanjh Peter balwam danginj kukwohkukwolngworreni.
JOH 18:19 Annas nawu benmarnewohrnani priests bidjawani Jesus kunwern. Nungka djareni bu Jesus benmulewayinj nawu nuyeni bininj, dja mak djareni bu burrbuyinj baleh kunmekbe bu benhbukkabukkani birriwern bininj.
JOH 18:20 Jesus bimarneyimeng, “Ngaye ngabenbukkani kore kurobbe, minj ngabenyiwarlkkarrimeninj kore ngabenhmarneyolyolmi. Ngaye munguyh ngabendjalbukkabukkani kore synagogue dja Temple kore birriwern bininj nawu Jews birrimirndeyorrmi kubolkkudjiwi kumekbe.
JOH 18:21 Njalekenh ngaye kuhni kanhdjawan? Nahni yibendjawa nawu ngandibekkabekkani bininj. Bedda wanjh kabirriburrbun kore ngabenhmarneyimi.”
JOH 18:22 Bu kuninjkunu yimeng wanjh nakudji djamun biwidjbihkeng Jesus, dja warridj bimarneyimeng, “Yuwn kumekbe ngudda yihmarneyime nawu kabenmarnewohrnan priests.”
JOH 18:23 Jesus bimarneyimeng namekbe bininj, “Bu ngaye ngayimeninj kunwarre, wanjh kanmarneyimeninj. Dja kunukka burrkyak, ngaye ngadjalyimeng kunmak, dja njalekenh kanwidjbihkeng?”
JOH 18:24 Kaluk burrk Annas bimunkeweng Jesus bu djahdjaldukkayindi bu wam kore Caiaphas nawu benmarnewohrnani priests.
JOH 18:25 Wanjh bu kuninjkunu yimerranj, Simon Peter dingihdi kumekbe kukwohkukwolngworreni kunak. Nawu bininj birrihni kumekbe birrimarneyimeng, “Ngayh, yiddok ngudda warridj namekbe bininj yimunkekadjungi?” Peter bimarnewirrihmerrinj Jesus dja yimeng, “Ngaye ngawid nuye!”
JOH 18:26 Nakudji bininj di kumekbe nawu bimarnedurrkmirri nawu benmarnewohrnani priest. Kaluk nungka beneredboni namekbe bininj nawu Peter bikanemdadjkeng. Nungka bimarneyimeng Peter, “Ngayh. Ngaye wanjh nang ngudda dorrengh kumekbe ngurridi kore kundulk karrulkdudjindi bu ngurrihdi Jesus dorrengh!”
JOH 18:27 Wanjh Peter bidjalyawoyhmarnewirrihmerreni Jesus. Wanjh kundjalmekbe rerrih, mayh nawu bawurl kayhmeng bu kumhkabelni djarreh.
JOH 18:28 Bu kumekbe malahmalaywi kumboyendungmidjdi, kaluk yerreyerre Caiaphas binang Jesus, wanjh nawu Jews birrikang kore kururrkkimuk nuyeni bininj nawu ngeyyoy Pilate. Nungka nawu Romebeh, dja minj Jewniwirrinj. Kaluk benmarnebolkwohrnani bedberre nawu Jew kore kunred Jerusalem. Wanjh Jews birrikang Jesus, birrikurrmeng kore Pilate nuye kururrkkimuk kuberrkkah. Bedda minj birringimeninj kumekbe kururrkkimuk kore Pilate nuye, dja mankarre bedberre yimeng bu minj kabirriraworren nawu minj Jews, dja kawarre bu yiman kabirrimarnburren bu kakarrewarre bu kabirringun mankimuk mulil manbu God bendarrkidbawongkenh.
JOH 18:29 Wanjh kumekbekenh Pilate bebmeng kuberrk benmarneyimeng, “Nahni bininj nakka njale mankarre bakkeng?”
JOH 18:30 Bedda birrimarneyimeng, “Yina, bu nahni bininj namakniwirrinj, wanjh kunukka minj ngarrimkayi kore ngudda. Dja nungka wanjh wowarre.”
JOH 18:31 Wanjh Pilate benyawoyhmarneyimeng, “Mah, wanjh ngurrika, ba bu ngudman ngurridjadme kore ngudman ngudberre mankarre kahyo.” Dja bedda birrimarneyimeng, “Ngudda nawu Romebeh ngurrikarremarnbom ba bu ngad bininj nawu Jews, minj ngarriyawoyhbun nawu bininj bu kabakke mankarre ngadberre.”
JOH 18:32 Jesus ngokko benyingkihmarneyimeng bu karrowenkenh kore kundulk kabirrikukbarnname. Kunmekbekenh nawu Jews bininj minj birrikodjdoyi kunwardde nawu Jesus. Wanjh kunu kunwoybuk yimerranj nuye.
JOH 18:33 Wanjh Pilate yawoyhngimeng kururrk dja bikayhmeng Jesus. Dja bimarneyimeng, “Ngudda yiddok king bu yiwohrnan bedberre nawu Jews bininj?”
JOH 18:34 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yiddok kuhni ngudda ke kunwok kanhdjawan, dja kunubewu birribuyika ngundimarneyimeninj bu ngayekenh?”
JOH 18:35 Wanjh Pilate bimarneyimeng Jesus, “Yiddok ngaye Jew bininj? Dja nawu ngurriredbo dja mak nawu birrikihkimuk priests ke, bu bedda ngandibidnakenwong. Kaluk baleh ngudda yikurduyimeng bedberre?”
JOH 18:36 Jesus bimarneyimeng, “Kore ngaye ngawohrnan, wanjh minj kondanjkunu kurorre. Bu ngaye kingniwirrinj kondanjkunu kurorre, wanjh nawu ngardduk bininj ngandimarnedurrkmirri kunu wanjh birriburrimeninj bininj nawu birriwohrnani Jews bu ngandidarrkidmey. Dja ngaleng ngaye ngawohrnan kore kubuyikabeh.”
JOH 18:37 Wanjh Pilate yimeng, “Ngayh, ngaleng. Ngudda djalwoybukkih nawu king?” Wanjh Jesus biwokmey, yimeng, “Kore yihyime wanjh kunu kunwoybuk kore ngayekenh bu ngaye nawu king. Kunmekbekenh bu ngaye ngamwam dja ngarranginj kondanjkunu kurorre, ba bu ngabenbukkan birriwarlahkenh bininj ba bu kabirriwernhburrbun kore kunwoybuk. Bininj nawu kabirridjare kunwoybuk duninjh, nakka wanjh ngandiwokbekkabekkan ngaye.”
JOH 18:38 Pilate yimeng, “Njale makka kab manbu kunwoybuk?” Wanjh Pilate yawoyhbebmeng kuberrk dja benmarneyimeng bininj nawu bindimarnewohrnani Jews, “Ngaye nuk minj njale ngamarnekarrengalkemeninj nahni bininj.”
JOH 18:39 Wanjh nawu Pilate benyawoyhmarneyimeng, “Dja kandibekka. Bolkkime wanjh ngudberre mulil manbu God Bendarrkidbawongkenh, djal karrikarrme mankarre ngalengngarre manbu kayime ngaye marnebebke nakudji bininj nawu karrukkayindi. Yiddok ngudda kunu ngurridjare ngabebke ngudberre nahni nawu King ngunmarnewohrnan ngudda nawu Jews bininj?”
JOH 18:40 Dja birriwernkenh bininj birrimdjalkaykahkayhmeng, birriyimeng, “Ngad ngarriwarnyak nakka nawu bininj! Dja yimbebkemen ngadberre nawu Barabbas!” Kaluk nawu Barabbas nakka nawarre bininj, dja benmirndekani bininj birriwarre bu bindiburriweyi nawu Romebeh bininj, nawu birribolkwohrnani kumekbe.
JOH 19:1 Wanjh Pilate benmarneyimeng bininj nuye wanjh kunyarl birrimey birriwidjbihkeyi Jesus kunwernhkah.
JOH 19:2 Kaluk birrimey dja kinj manmirrhyi birrimarnbom birrikodjdjongbom. Dja mak birridjongbom manburrba melekurlbakurlbah yiman kayime kunrodjbe rerrih.
JOH 19:3 Wanjh birrimirnderri kumirrk nuye dja birrikebkangbuni mak birringarlbakwidjbihkeyi, wanjh birrimarneyimi, “Ngad ngundiburlume ngudda nawu king yiwohrnan bedberre bininj nawu Jews!”
JOH 19:4 Wanjh Pilate yawoyhbebmeng kuberrkkah bu benmarneyimeng nawu birriwohrnani bininj nawu Jews, “Ngurrina, ngaye wanjh ngambebke nahni bininj ngudberre ba bu ngurriburrbun bu ngaye minj ngamarnekarrengalkemeninj kore nungka kurduyimeng.”
JOH 19:5 Wanjh Jesus kumbebmeng kunmadj dorrengh djongbuhdjongbuyindi dja mak kinj manbu birrikodjdjongbom. Pilate yimeng bedberre, “Nahni wanjh namekbe bininj ngurrikukna!”
JOH 19:6 Kaluk bu priests birrikihkimuk dja mak nawu bindimarnedurrkmirri birrinang Jesus, wanjh birrimkaykahkayhmeng, birriyimi, “Yibu! Yikukbarnnamen kore kundulk!” Pilate benmarneyimeng, “Ngudda wanjh ngurrika ngurribiddundulubu. Ngaye wanjh minj njale ngamarnengalkemeninj ba bu ngarruyi.”
JOH 19:7 Birrimekbe nawu Jews bininj birrihni wanjh birriwokmey, birriyimeng, “Nungka wanjh dowimen! Ngad kore mankarre kahyo bakkeng ngadberre dja yimeng nungka beywurd nuye God. Kunmekbe wanjh ngarridjare yibun.”
JOH 19:8 Bu kuhni kunwok Pilate bekkang wanjh nungka yawoyhkeleminj duninjh.
JOH 19:9 Wanjh yawoyhngimeng kururrkkimuk dja bidjawam Jesus, “Ngudda kab balehbeh yimdolkkang?” Dja Jesus minj biwokmayi.
JOH 19:10 Wanjh Pilate bimarneyimeng Jesus, “Njalekah ngudda minj kanwokmang? Yiddok minj yiburrbun ngaye ngakarrme kundulkare bu munkewe yire dja bu kunbuyika wanjh kunu bun bu kukbarnname kore kundulk?”
JOH 19:11 Jesus biwokmey bimarneyimeng, “Ngudda yiwid. Dja nabuyika nawu nawernhkimuk kahdokme, wanjh nungka kunmekbe kundulkarre ngunwong. Ngudda minj yikarrme kundulkarre kore yingan ke kore ngayekenh kanbun. Dja nawu bininj ngankang kore ngudda, wanjh nakka nadjalwernhwarre dja ngunyurrhke kore kunwarrekenh.”
JOH 19:12 Bu kuninjkunu Pilate rohrokmi ba bu yimankek bimunkewemeninj Jesus rawinj kamak. Dja nawu Jews birrimyawoyhkaykakayhmeng, dja birriyimeng, “Bu ngudda nahni bininj yimunkewe kare, wanjh kunukka minj ngunedabbolk Caesar nawu nadjalkudji king kadberre. Nanihnjanu bininj yimeng ngaye king, wanjh kaluk kunukka yiman kabenewidnarren nawu Caesar.”
JOH 19:13 Bu Pilate bekkang kuninjkunu kunwok, wanjh bimey Jesus bikang kuberrk, binameng. Bu kunukka wanjh darnkihni ngalengngarreni mulil birrikarrmi manu God bendarrkidbawongkenh kunkare. Wanjh kuninjkunu kunbarnangarra ngalengngarre bu birriyingkihkukmarnburreni nawu Jews bininj ba bu birrikarrmeninj manmekbe mulil bedberre. Bu baldungdjarlarrkminj, wanjh Jesus dja Pilate benebalbebmeng kuberrkkah kore warddeyoy bolkngeyyoy “Manwarddekorlhbalabala Birrimarnbom”. Kore kunwokbeh nawu Jews wanjh birribolkngeybuni “Gabbatha”. Wanjh Pilate yerrkang kore kahyingkihni kore kabendjadmekenh. Wanjh Pilate yawoyhyimeng bedberre nawu birriwohrnani Jews bininj, “Ngurrina! Nahni nawu ngudberre king!”
JOH 19:15 Dja birridjalyawoyhkaykahkaymeng, birriyimeng, “Yika! Yika dja yibun kore kundulk!” Pilate benmarneyimeng, “Ngudda ngurridjare bu ngabun ngudberre king kore kundulk ngakukbarnname?” Dja nawu priests birrikihkimuk birriyimeng, “Ngad kunu ngarrikarrme nadjalkudji king, wanjh nawu Caesar.”
JOH 19:16 Wanjh Pilate benmarnekodjduhmeng bedberre bu nawu djamun kabirrikan Jesus kabirribun kore kundulk.
JOH 19:17 Wanjh birriwam kore mandulum manu dulumngeyyoy Golgotha. Wanjh kuninjkunu kunred nawu Jews bininj birribolkngeybom “Kunkodjngalng” kore bedberre kunwok. Wanjh Jesus nungan dulkngorrkani cross kundulk nungan nuyeni.
JOH 19:18 Kaluk bu birribebmeng mandulum kumekbe, wanjh bindibiddundulubom Jesus dja mak nawu bininj bokenh, Jesus kubulkayh kukbarndi dja bedda djarrirn rowk benebebbehkukbarndi nawu bininj bokenh.
JOH 19:19 Pilate ngeybimnameng wanjh birribarnnameng kore kundulk. Kaluk kunmekbe ngeydi, NAHNI BININJ NAWU JESUS NAKANG NAZARETHBEH. WANJH KING NAWU KABENMARNEWOHRNAN BININJ BEDBERRE NAWU JEWS.
JOH 19:20 Kuninjkunu yimerranj bimbuyindanj kunwok danjbik bedberre nawu Jews, dja mak nawu birrikang Rome, dja mak nawu Greek birriwokdi. Wanjh kumekbe kunred kore Jesus birribom wanjh darnkihni kore kubolkkimuk rurrkmirnderri kore bininj birrini. Kumekbe wanjh birriwern bininj birringeynani kunwok bedberre kore bimbuyindanginj.
JOH 19:21 Nawu priests birrikihkimuk birrimarneyimeng Pilate, “Njalekah kuhni kunngey bimbuyindanj bu yinameng nawu nahni bininj nakka wanjh king nawu kawohrnan Jews bedberre. Dja nuk yiyimeninj nahni bininj nungandeleng mulewarreni bu nungka yimankek king nawu kawohrnan bedberre nawu Jew.”
JOH 19:22 Wanjh nawu Pilate benmarneyimeng, “Bu ngaye ngabimbom, wanjh djal bonj, kadjalngeybimdi.”
JOH 19:23 Bu djamun birriyakwong birribiddundulubom, wanjh birrikukwayhkeng kaddum, birrimey kunmadj nuye dja birribebbehmadjlarlmarrinj kunkarrngbakmeng, birribebbehkarrmikarrmi nakudji. Bu birrinang madjkudjini nawu djongbuhdjongbuyindi manburrba lodkudji. Wanjh birrimarneyimerrinj, “Minj mak karridjalkmirran nahni nawu kunmadj, dja wanjh karrimelekurrmen dja karridirri kunkod ba nangale kadberre kawinhme nahni kunmadj.” Bu kuninjkunu yimerranj, ba kore yingkihbimbuyindanj wanjh kunwoybuk yimerranj, kore yimeng, “Kaluk birrimadjlarlmirranj nawu ngardduk kunmadj. Dja mak nawu kunmadj ngardduk, wanjh bedda birridirri ngarrekenh.” [Psalm 22:18] Kuninjkunu wanjh djamun birrikurduyimeng nuye.
JOH 19:25 Jesus nuye ngalbadjan dingihdi darnkih Jesus barndi kore cross kundulk, dja mak ngalu benedanginj, dja mak Mary ngalbininjkobeng nuye nawu Clopas, dja mak Mary ngalkang Magdalabeh.
JOH 19:26 Jesus benbenenang ngalbadjan nuye dja mak bininj nuyeni nawu bimarnedjareni benehdi darnkih, wanjh bimarneyimeng ngalbadjan nuye, “Ngalkohbanj, nahni wanjh ngudda ke nayaw, yihnan.”
JOH 19:27 Wanjh bibalmarneyimeng namekbe bininj nawu bimarnedjareni, “Ngahli wanjh ngudda ke ngalbadjan.” Kundjalmekbe rerrih namekbe bininj bikang ngalmekbe ngalbadjan kore kunred nuye dja munguyh benedjarrkdi.
JOH 19:28 Kaluk burrk Jesus burrbuni bu kuninjkunu bimarnekurduyimerranj rowk, kumekbe wanjh yimeng, “Ngaye wanjh ngakombukdowen.” Kuninjkunu yimeng ba bu djurra kore kabimbuyindi wanjh kumwoybukkenhdanj.
JOH 19:29 Kumekbe wanjh ngalngdi boni kunkalkkid wine manbu bomanjwarre. Nawu djamun birrimey mandjowh birridjuhkeng kore maninjmanu wine, wanjh birridjowhdukkang manbu mandulkkuyengni nawu hyssop, wanjh birridulkwayhkeng birridangkenhwong mandjowh kurrang nuye Jesus.
JOH 19:30 Wanjh Jesus bonguneng mahni mankalkkid wanjh yimeng, “Bonj, bularrbuyindanj rowk.” Wanjh yerre djudkurlmeng, dja nungan ngolekbaworrinj bu welengmalngkurrmerrinj.
JOH 19:31 Bu kerrngehkenhni birribiddunhdulubom Jesus kunukka kunbarnangarra bu birriyingkihmarnburreni bu Sabbath ngalengngarreni. Nawu Jews bininj minj birridjareniwirrinj munguyh birrikukbarndiwirrinj nawu birridoweni bininj dja wanjh kunukka kunbarnangarra djamun duninjh ngalengngarreni bu Sabbath. Kaluk kuhni bu Sabbath kunukka wanjh kundulmukni kunbarnangarra djamunni. Kunmekbekenh kunu nawu birrikihkimuk Jews birridjawam Pilate birridjareni djamun bindidadbakbakkemeninj ba bu birridowimeninj werrkwerrk dja mak yerre nawu Jew bindikukkayi.
JOH 19:32 Wanjh nawu djamun birriwam bindibebbehdadmurrngbakkeyi nawu bininj bokenh benebebbehkukbarndi djarrirn nuye Jesus dja bedda benedjaldarrkidni wanjh kaluk benebaldoweng.
JOH 19:33 Kaluk bu birrimkuyinwam kore Jesus wanjh birrinang korroko doweng, wanjh minj birridadmurrngbakkemeninj.
JOH 19:34 Wanjh nawu nakudji djamun mey mankole bingorrkdjabmeng kore Jesus kungorrk nuye. Wanjh kundjalburrikudji kunkurlba dja mak kukku kumboyakarrburrinj nuye.
JOH 19:35 Nakudji bininj nawu ngunhmarneyime ngudberre, nakka wanjh binang kumim nuye, dja kaburrbun kore kunwoybuk. Dja wanjh kayolyolme kunwoybuk dorrengh ba bu ngudmanwali ngurriwernhwoybukwon.
JOH 19:36 Kuninjkunu yimerranj rowk nuye nawu Jesus ba bu kawoybukendan kore djurra kabimbuyindi kunwok kore yimeng, “Minj kunwohkudji kunmurrng nuye kabirribakke.” [Psalm 34:20]
JOH 19:37 Dja mak kore yimeng, “Kaluk bedda kabirrinan namekbe bininj nawu birridjabmeng mankoleyi.” [Zechariah 12:10]
JOH 19:38 Nakudji bininj nawu ngeyyoy Joseph kumdolkkang Arimatheabeh. Kaluk nungka djal manmolk bimunkekadjungi Jesus bu minj birriwern birrinayinj nawu birriwohrnani Jews bininj, dja nungka benmarnekeleni. Nungka wam bikukyidjawam nawu Pilate. Wanjh Pilate bibawong Joseph bu bikukmey Jesus, dja wanjh bikukkang.
JOH 19:39 Dja mak nawu Nicodemus benedjarrkwam bibidyikarrmeng bu benedjarrkkukmey Jesus. Nicodemus namekbe nawu kerrngehkenhni Jesus benewokdi bu kunkakkudjini. Nicodemus kumkang manwern mankalkkid manekke Myrrh, dja manduyh manbu Aloes.
JOH 19:40 Bedda benekukmey Jesus wanjh benekukbaruy mankalkkid dja manduyh, dja benedukkang manburrba kore benekukkurrmeng. Kunnekke munguyh birridjalyimi nawu Jews bininj bu bindikukdudjengi kore kumidj.
JOH 19:41 Kaluk kumekbe kore Jesus birribom, wanjh manme dudjindi. Kumekbe wanjh djalbolkkerrngehni kore kunmidj birriwardderurrkmarnbom. Minj nangale mak korroko kukyuwirrinj, dja mandjalwarderurrkkerrngeni bu birrimarnbom.
JOH 19:42 Wanjh kumekbe kunu birrikukkang birrikukkurrmeng kore kuwardderurrk, dja mak darnkihni bu birridarnhkukkurrmeng. Bu werrkwerrkni birrikukkurrmeng dja ngalengngarreni kunkodjke manbu Jews bininj birrimarnburrinj kore Sabbathkenh manbu kumhrey darnkih bu kunmekbe bolkburlerrangeni.
JOH 20:1 Kaluk bu djandini, Mary ngalbu Magdalabeh bolkdjahwong kore Jesus birrikukkurrmeng. Wam bu kakyoy kumhkabelni djarreh, dja nang manbu kunwardde warddedangbalhmiyindi dja makka warddedjirrkkarrinj kore kumidj bu dangmarrhmiwam.
JOH 20:2 Dja wanjh marrkinrlobmeng durnhdurndi kured kore benedi Simon Peter dja mak namekbe bininj nawu Jesus bihmarnedjareni. Mary ngalbu Magdalabeh wanjh benbenemarneyimeng, “Bedda wanjh birrikukkang nawu kawohrnan kore kukyokukyoy, dja ngad daluk minj ngarriburrbun kore baleh birrikukkurrmeng!”
JOH 20:3 Wanjh Peter dja mak nabuyika bininj benerlobmeng bu benebolknang kore kuwardderurrk.
JOH 20:4 Benedjarrkrlobmi wanjh nawu nabuyika bininj wernkih murrmiwam dja bibawong Peter yerreh, wanjh nungka werrk bolkdjorrngmey kore kuwardderurrk.
JOH 20:5 Wanjh nungka minj ngimeninj, dja boddanj royhmeng nang djalmanburrbawi yongohyoy.
JOH 20:6 Wanjh Simon Peter kumbebmeng rerreh nawu djalngimeng kore kumekke kunwardderurrk, dja nang bu kunmadjwi djahdjalyoy.
JOH 20:7 Dja nawu manburrba birriyikodjdukkang, nakka wanjh djahdjalmadjyoy djaldukkayindi bebbehbeh.
JOH 20:8 Namekbe nabuyika nawu bininj kerrngehkenhni bolkmey kumekke kuwardderurrk, nungka warridj balngimeng, djalnang bu woybukkihni dja wanjh woybukwong.
JOH 20:9 Dja minj bedda birribangmeburrkburrkmayi kore djurra biyingkihyolyolmi bu Jesus wanjh yawoyhdolkka kore kundowikenh.
JOH 20:10 Wanjh bedda benedurndi kured benewoneng.
JOH 20:11 Dja ngalbu Mary dingihdi kuberrkkah kore kuwardderurrkdangmaye dja nalkbunalkbuni. Dja bu kunmekbe nalkbuni wanjh boddanj royhmeng kore kuwardderurrk.
JOH 20:12 Dja benbenenang angels bokenh nawu benedjongbuyindi kunmadj nawu madjbeleni duninjh. Nakudji nawu ni kore kukodj dja nabuyika nawu ni kore kurrenge kore Jesus kukyohkukyoy kerrngehkenhni.
JOH 20:13 Wanjh bedda benemekbe angel benemarneyimeng Mary, “Ngudda ngalu daluk, njalekah bu yihnalkbun?” Mary benbenemarneyimeng benemekbe angel bokenh, “Aba. Ngaye ngahmarnenalkbun nawu nganmarnewohrnan ngardduk, dja minj ngaburrbun kore baleh birrikukkang bu birrikukkurrmeng.”
JOH 20:14 Bu kuninjkunu yimeng wanjh ngaleng balborledkerrinj dja wanjh binang Jesus bu yawoyhmimbiminj, dingihdi kumekbe. Dja wanjh Mary minj biwernhkukburrknayi nungka.
JOH 20:15 Jesus bimarneyimeng, “Ngudda ngalu daluk, njalekenh ngudda yihnalkbun, dja yihnalkyiyawan?” Mary ngaleng burrbuni bu yimankek yimi nawu bininj kabolknahnan kore manme dudjihdudjindi. Dja ngaleng bimarneyimeng, “Ngayh, nawu yikimuk, bu ngudda yikukmey yikukkang, wanjh kanmarneyimen baleh kore yikukkurrmeng, ba ngaye ngare ngakukmang.”
JOH 20:16 Jesus wanjh bingeybom, bimarneyimeng, “Mary!” Wanjh Mary wohborledmeng dja bimarneyimeng, “Rabboni!” Bu Mary wokdanginj kunwok Hebrew, kunmekbe kunwok kayime “nawu kanbukkabukkan”.
JOH 20:17 Jesus bimarneyimeng, “Yuwn bu kandjalkukkarrme munguyh, dja ngaye kunu minj ngabangmerawinj kaddum kore Ngabbard. Dja yiray yibenmarneyimen nawu ngaye ngarridanginj, yibenmarneyimen bu ngaye ngare kaddum kore ngardduk Ngabbard dja ngudda mak ngudberre Ngabbard, nawu ngaye ngardduk God dja mak ngudda ngudberre God.”
JOH 20:18 Wanjh ngalbu Mary ngalbu Magdalabeh wam wanjh benmarnemulewam nawu bininj birrimunkekadjungi Jesus. Ngaleng yimeng, “Ngaye nganang nawu kawohrnan.” Kaluk benmarneyolyolmeng rowk bu kunwok bimarneyimengkenh.
JOH 20:19 Kaluk kundjalmekbe kunbarnangarrakudjini manbu Djandi ngarre, bu kukak yimerranj, nawu bininj birrimunkekadjungi Jesus birrimornnamerrinj kore birridangbalhmerrinj dja birridangrayekwong. Bedda wanjh bindihkengemi nawu birriwohrnani Jews bininj. Kaluk kundjalmekbe rerrih Jesus bebmeng dja djaldanginj kubulkayh bedberre. Wanjh nungka benmarneyimeng, “Ngaye won ngudberre kunmodmikenh ngardduk.”
JOH 20:20 Wanjh benmarnebukkarrinj kunbid bokenh dja mak kungorrk nuye. Wanjh bu birrinang nawu Kawohrnan Rowk, bedda wanjh birrimarrmarrminj duninjh.
JOH 20:21 Wanjh Jesus benyawoyhmarneyimeng bedberre, “Ngaye won ngudberre kunmodmikenh ngardduk. Dja kandibekka. God nawu kornkumo nganmunkeweng, wanjh kadjalrohrok yerreh bu ngayemanwali munkewe ngudberre.”
JOH 20:22 Wanjh benwelengngolekwong bedberre dja benmarneyimeng, “Ngaye wanjh won ngudberre Namalngmakkaykenh. Ngurrikima.
JOH 20:23 Bu ngudda ngurrbenmarneyime nangale bininj bu God kabenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre, wanjh kunu bonj, kabularrbuyindan bedberre. Dja bu ngurrbenmarneyime yikahwi bininj bu God minj kabenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre, wanjh woybukkih, kunukka minj kabularrbuyindan bedberre kunwarre.” Kuhni bu Jesus benmarneyimeng.
JOH 20:24 Kaluk Thomas nawu birringeybuni Didymus, nungka minj birridjarrkdiwirrinj bu Jesus benmarnebebmeng bedberre nawu birribuyika nuye bininj.
JOH 20:25 Kaluk bedda birrimarneyimeng, “Ngad ngarrinang nawu kawohrnan!” Wanjh nawu Thomas benmarneyimeng nawu binihbininj, “Ngaye minj woybukwon ngudberre bu kandimarneyime. Dja ngaleng ngaye ngayeman ngawoybukwon bu ngabidnan kore nails birribiddundulubom dja ngabidkurrmerren kore ngamorninjbekkan, dja mak ngabidkurrmerren kore kudjorrk nuye.”
JOH 20:26 Wanjh kunbuyika Djandini nawu bininj birrimunkekadjungi Jesus birriyawoyhdangbalhmerrinj kore kururrk, dja nawu Thomas dorrengh birridjarrkni. Kaluk kundjalmekbe rerrih Jesus bebmeng djaldanginj kubulkayh bedberre. Dja benmarneyimeng, “Ngaye won ngudberre kunmodmikenh ngardduk.”
JOH 20:27 Wanjh kumekbe Jesus bimarneyimeng Thomas, “Yibidkurrmerrimen kore kumorninj ngardduk dja kanbidna. Dja mak yibidkurrmerrimen kore kungorrk ngardduk. Dja yuwn bu kanyawoyhkewkme kore ngayekenh. Dja wanjh kunu kandjalwoybukwo ngaye munguyh.”
JOH 20:28 Wanjh Thomas bimarneyimeng, “Ngudda nawu ngardduk kanmarnewohrnan, dja mak ngudda wanjh ngardduk God.”
JOH 20:29 Jesus bimarneyimeng, “Ngudda yiwoybukwong bu ngaye kannang. God wanjh kabenmarnekurduyime kunmak bininj nawu ngandidjalwoybukwon kore ngaye ngardduk dja minj bedda kandidarrkidnan.”
JOH 20:30 Jesus wanjh kunwernkah djaldurrkmirranj kundulkarre dorrengh bu bininj nuye birrikurdunani, dja mak minj bimbuyindangimeninj kore nanihnjanu djurra.
JOH 20:31 Dja kuninjkunu kore bimbuyindanj ba bu ngudda ngurriwernhburrbun bu woybukkih duninjh nawu Jesus nungka wanjh Christ dja mak God nuye Beywurd. Dja bu ngurriwoybukwon nuye wanjh kunukka ngudda ngurrikarrme kundarrkid nuye.
JOH 21:1 Kaluk bu yerrehkah wanjh Jesus benyawoyhmarnekukbukkarrinj nawu bininj nuye. Kaluk kuhni yimerranj bedberre kore darnkih kukadjid, kurrula bongeyyoy Tiberias.
JOH 21:2 Nawu yikahwi bininj birrimunkekadjungi Jesus kumekbe birrihdjarrkdi. Bedda wanjh Simon Peter, Thomas nawu birringeybuni Didymus, Nathanael nawu nakang kunred Cana kore kubolkkimuk Galilee, dja nawu bebeywurd nuye Zebedee benebokenh, dja mak benebadbuyika nawu bininj nuye Jesus.
JOH 21:3 Simon Peter benmarneyimeng nawu birrihdi, “Ngaye wanjh ngare djenj.” Wanjh bedda birrimarneyimeng, “Wanjh karribaldjarrkray.” Wanjh birridjalwam birribidburrinj kabbala. Birrikakweyi walabbi kunkakkuyeng dja minj birrimayinj djenj.
JOH 21:4 Kaluk bu kumbarrhbuni wanjh Jesus kumdanginj kore kukadjid, wanjh nawu bininj nuyeni minj birrikukburrknayi dja birrikukmidjbuni.
JOH 21:5 Jesus benmarnekayhmeng, “Wurdwurd! Yiddok minj ngurrimayi djenj?” Wanjh bedda birriyimeng, “Burrkyak, ngad minj ngarrimayi nawu djenj.”
JOH 21:6 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Dja wardi ngurriwemen walabbi kore kukunkah ba ngurrimang djenj.” Wanjh birriburriweng nawu walabbi kore kukun, dja birrimey djenj nawern, dja minj mak birribidbuyhkemeninj manbu walabbi kore kabbala dja djenj mirledulmukwong.
JOH 21:7 Nakudji bininj nuyeni Jesus nawu biwernhmarnedjareni duninjh, wanjh nungka bimarneyimeng Simon Peter, “Ngayh! Nahni nawu Kawohrnan Rowk kahdi!” Nawu Simon Peter bibekkang yimeng kuninjkunu kunwok, wanjh yawoyhdjohdjongburrinj nawu kunmadj nuyeni kerrngehkenhni kukyerrkkerrinj bu durrkmidurrkmirri, wanjh dolkkang kabbalabeh djuhmi kore kukku.
JOH 21:8 Dja nawu birribuyika bininj nakka wanjh birrikadjungi dja birribalhberrkdjorrngmangi manbu walabbi barlmi djenj dorrengh. Darnkih wanjh birribalbebmi kore kunkadjid, yiman 90 metres. Dja nawu walabbi birridjaldorrorrkeyi djenj dorrengh.
JOH 21:9 Kaluk bu birribidbom kuberrk, wanjh birrinang kunak manbu yingkihrungi kunyirrke dorrengh. Kaluk kumekbe rungi djenj dja manlod kandidjdjawa.
JOH 21:10 Wanjh Jesus benmarneyimeng, “Ngurrimka yikahwi nawu djenj ngurrimey bolkkime.”
JOH 21:11 Nawu Simon Peter wam bidbom kabbala wanjh kumdorrorrkeyi djenj walabbi dorrengh kore kuberrkkah. Nawu walabbi ngerdkendjobmeng nawu nawern djenj nakihkimuk. Bu nakaberrkwernni one hundred dja fifty three dja bonj, nawu walabbi minj mirledjalkmirawinj.
JOH 21:12 Jesus benmarneyimeng, “Ngurrimray ba ngurrimalayngun manme.” Yikahwi bininj nuye minj mak birribaldjawayi bu nangale nakka, dja birribalkunikeleni, dja wanjh bedda birriburrbuni bu nungka nawu Kawohrnan Rowk bedberre.
JOH 21:13 Jesus mey manlod kandidjdjawa dja benwonowong nawu nuyeni bininj, dja mak benwong djenj.
JOH 21:14 Kuhni wanjh danjbikkah bu Jesus kukbukkarrinj bedberre bininj nawu birrimunkekadjungi nuye yerrekah bu God birrolkkayhweng kore kundowibeh.
JOH 21:15 Kaluk bu birringuneng manme birriyakwong, wanjh Jesus bimarneyimeng nawu Simon Peter, “Simon nawu beywurd nuye John, yiddok ngudda ngaye kanmarnedjare bulkkidj duninjh bu ngudda yibendjalyurrhke nahni bininj?” Peter bimarneyimeng, “Yoh, nawu yiwohrnan. Ngudda yiburrbun bu ngaye marnedjare.” Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yibenwon manme nawu ngardduk bininj, dja bedda wanjh yiman kayime mayh kilekilelh nawu lambs.”
JOH 21:16 Wanjh Jesus biyawoyhmarneyimeng, “Simon nawu beywurd nuye John, yiddok ngudda ngaye kanmarnedjare bulkkidj duninjh?” Peter bimarneyimeng, “Yoh, nawu yiwohrnan. Ngudda yiburrbun bu ngaye marnedjare.” Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yibennahna nawu ngardduk bininj dja bedda yiman kayime mayh nawu sheep ngardduk.”
JOH 21:17 Wanjh Jesus bimarneyimeng nawu Peter, bu kuhni wanjh marnbom danjbikkah bu bimarneyimeng, “Simon nawu beywurd nuye John, yiddok ngudda ngaye kanmarnedjare bulkkidj duninjh?” Bu kuhni wanjh Peter njilngwarreminj bu bimarneyimeng danjbikkah, “Yiddok ngudda kanmarnedjare bulkkidj duninjh?” Wanjh bimarneyimeng Jesus, “Ngudda nawu yiwohrnan, yidjalwernhburrbun yehyeng rowk, dja mak kankangeburrbun bu ngaye marnedjare ngudda.” Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yibenwo manme nawu ngardduk bininj yiman kayime mayh nawu sheep ngardduk.”
JOH 21:18 “Woybukkih djal woybukkih marneyime. Bu ngudda yiyawurrinjni wanjh yimahmaworreni kunmadj bu yidjalrey kore yidjareni. Kaluk bu ngudda yikohbanjmen, wanjh nabuyika bininj ngundukkan dja ngunberlkan kore minj yidjare yire.”
JOH 21:19 Bu kuhni Jesus yimeng yolyolmeng bu Peter kaluk karrowenkenh ba bu birriwern bininj kabirriburlume God. Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yimray, wanjh kankadju.” Wanjh bu benebalhwam.
JOH 21:20 Jesus dja Peter benebalhrey, wanjh Peter borledmeng dja binang namekbe bininj nawu Jesus bihmarnedjareni benbenemunkekadjungi. Namekbe nadjalkudjiwi bininj nawu bimarnenerrenkenhdanj kuberrekalk nuye Jesus bu birrihnguni kore manme, dja bidjawam, “Yiwohrnan, nangale nanu ngunkukweykan?”
JOH 21:21 Bu Peter binang namekbe bininj, wanjh bimarneyimeng Jesus, “Yiwohrnan, nahni baleh kab kabimarnekurduyimerran nuye?”
JOH 21:22 Jesus bimarneyimeng Peter, “Bonj, yibawo. Bu ngaye ngadjareniwirrinj bu nungka yimankek kadjaldarrkiddi kaluk yerrehkah ngamyawoyhdurndeng, dja kunukka minj ngudda ke. Dja ngudda yimray kandjalmunkekadju ngaye munguyh.”
JOH 21:23 Kaluk birribuyika nawu bininj nuyeni Jesus birribekkang bu Jesus wokdanj, wanjh bedda birriyimi kunubewu namekbe bininj minj karrowen. Dja bedda birriwokmidjbom. Jesus minj yimeninj bu nungka kadjaldarrkiddi kaluk bu Jesus kamdurndeng. Dja kuhni bu Jesus djalyimeng, “Bu ngaye ngamarnedjare kadjaldarrkiddi kaluk yerrehkah ngamyawoyhdurndeng, dja kunukka minj ngudda ke.”
JOH 21:24 Nahni wanjh bininj nadjalkudjiwi nawu kayolyolme kore kunwoybuk nang. Dja warridj nungka bimbom kuninjkunu rowk kunwok. Wanjh ngad ngarriburrbun nungka bu djal kunwoybuk kahmulewan.
JOH 21:25 Jesus yimihyimi kundjalwern duninjh bu kuninjkunu djurra kore minj bimbuyindangimeninj. Bu nangale bininj bimbuyi rowk kore Jesus kurduhkurduyimi wanjh kundjalwern duninjh, kaluk kunukka wardi nawernniwirrinj djurra bu kuninjkunu kondah kunred minj karrmeninj!
ACT 1:1 Ngaye nawu Luke, dja ngabimbom nahni djurra ngudda ke nawu Theophilus. Nawu kerrngehkenhni ngabimbom djurra nayungkihni kore Jesus kurduhkurduyimi dja benhbukkabukkanikenh bedberre nawu bininj.
ACT 1:2 Ngaye ngabimbom rowk bu Jesuskenh kore dedjingmey dja kore nungka yiburnbomkenh wanjh yerre kunu Ngabbard biwelengdurndiweng kore kaddum heaven. Bu balhwirleni durndi kaddum nungka benbukkabukkani apostles nuye nawu bendjarrngbom. Nawu Namalngmakkaykenh benedjarrkdi Jesus bu benbengdayhkeng.
ACT 1:3 Kaluk bu Jesus doweng yawoyhmimbinj, wanjh nawu apostles bedda birrinani bu nungka kunwernhkah benmarnekukbukkarreni kore birridjarrkrey kunkodjke forty kunbarnangarra ngarre. Wanjh bedda birrinani kore kurduhkurduyimi kunwern, wanjh birriburrbuni bu woybukkih duninjh yawoyhdarrkidminj. Dja mak nungka benhmarnemulewam bu God kawohrnankenh rowk.
ACT 1:4 Kunkudjihkenh bu birridjarrknguni manme, wanjh nungka benmarneyimeng bedberre, “Yuwn bu ngurribolkbawon Jerusalem. Dja ngurrimadbu nawu Ngabbard ngunberrebbom ngudberre kore kerrngehkenh ngamulewani ngudberre.
ACT 1:5 Nawu John benkukdjuhkeyi kukkuwi nawu bininj, kaluk bu kunkodjkebubuyika ngurrimadbun, wanjh kaluk Ngabbard yiman ngunkodjdjuhke ngudberre Namalngmakkaykenh dorrengh.”
ACT 1:6 Nawu apostles birrimirndemornnamerrinj wanjh birridjawam Jesus, wanjh birriyimeng, “Nawu Yiwohrnan, bolkkime yiddok ngad kanyawoyhmarnbun ngadberre bininj ngarriwarlahkenh nawu Israel ngankebmawahmeng ba bu ngarriyawoyhwohrnankenh kondanjkunu kunred?”
ACT 1:7 Wanjh Jesus benwokmey dja benmarneyimeng bedberre, “God nawu Kornkumo wanjh nakka nadjalkudji duninjh bu kawohrnan kore baleh kabolkyime bu nungan kaluk kakurduyime. Kuhni minj ngudda ngudberre bu ngurriburrbun.
ACT 1:8 Dja nawu Namalngmakkaykenh kamre kangimen kore ngudda ngudberre, wanjh nungka ngunwon kundulkarre ngudberre ba bu ngurrbenmarnemulewan woybukkih duninjh bu ngayekah, kondah kore Jerusalem, dja mak kubolkwarlah ngarre Judea, dja mak kunred Samaria, dja mak kudjalbolkwarlahkenh rowk kore kondah kurorre.”
ACT 1:9 Bu kuhni balyimi bedberre, bedda wanjh birridjalnang bu wayhmiwayhmi rengehrey kaddum wanjh manbu kunkodjngol bikukbalabalhmeng.
ACT 1:10 Wanjh bu bedda birridjalngolnani bu Jesus wam kaddum, wanjh kundjalmekbe rerrih benemdjaldanginj bininj bokenh, benemdanginj kore birrihdi. Kaluk benemdjongbuyindi nawu madjbele duninjh.
ACT 1:11 Wanjh benemekbe bininj bindimarneyimeng, beneyimeng, “Bininj, ngudda nawu Galileebeh, njalekah ngudda ngurridjaldi dja ngurringolnan kaddum? Ngudda ngurrinang Jesus ngunbawong bu God bikang. Kaluk nungka kamyawoyhdurndeng kundjalkarewi kadjalrohrok bu yiman ngurrinang wam kaddum kore heaven.”
ACT 1:12 Kuhni wanjh yimerranj kore mandulum dulkmirnderri manbu olive kundulk. Kaluk minj djarrehniwirrinj kore kunred Jerusalem. Wanjh nawu apostles birribolkbawong dja birridurnderrinj kore Jerusalem.
ACT 1:13 Wanjh bu birribalhbebmeng kore kunrurrk mirndewernni, wanjh birribaldjalwam birringimeng manbu kaddum rurrkdi kore birrihyoy. Wanjh naninjnanu bininj bedda birringeyyoy Peter, John, James, Andrew, Philip, Thomas, Bartholomew, Matthew, James nawu beywurd nuye Alphaeus, Simon nawu benwidnani Romebeh bininj, dja Judas nawu beywurd nuye James. Bedda wanjh birridjarrkdi.
ACT 1:14 Wanjh bedda munguyh birrimirndemornnamerreni bu munguyh birridjaldi yiwarrudj, dja mak birribuyika birridjarrkdi. Mary ngalbadjan nuye Jesus dja birribuyika daluk, dja mak nawu birridanginj Jesus birridjarrkdi.
ACT 1:15 Kaluk bu bedda birrimirndemornnamerrinj nawu birriwoybukwoni Jesus, wanjh birriyolyolmi. Kaluk 120 bininj kumekbe birridi dja birriyolyolmi. Wanjh Peter dolkkang benmarneyimeng, “Ngudda nawu karridangerrinj, kandibekka. Kuninjkunu wanjh David bimbom kore djurra, bu Namalngmakkaykenh biyingkihmulewani Judas nawu bikukweykang Jesus bu bininj birridarrkidmey. Wanjh God djareminj bu kumyimerranj bolkkime.
ACT 1:17 Bu nungka wanjh ngarridjarrkdurrkmirri dja mak ngarriraworreni.”
ACT 1:18 (Ngurriburrbun bu Judas birrikarremulewam kunwardde bu kuninjkunu kunwarre kurduyimeng. Wanjh nungka kang namekbe kunwardde bolkbayahmeng kabbal nuye. Wanjh nungka djalkukmankang doweng kumekbe kore kunbolk nuye, dja kukbarrhbarrhmeng bu njambebmerrinj rowk.
ACT 1:19 Birridjalwern bininj nawu birrihni Jerusalem wanjh birriwobekkang bu bimarnekurduyimerranj nawu Judas, wanjh kumekbe kunred birribolkngeykurrmeng Akeldama. Kumekbe kunwok bedberre kayime, “Kabolkkurlbayo”.)
ACT 1:20 Wanjh Peter yawoyhwokdi, yimeng, “Kore djurra nawu Psalms kangeyyo, kore bimbuyindanj wanjh yimeng nuye, ‘Kumekbe kunred nuye, wanjh bolkwarremen, Dja minj nangale mak kani.’ [Psalm 69:25] Dja mak kubadbuyika bimbuyindanj kore yimeng nuye, ‘Wanjh nabuyika bininj kabimarnebolkmang kore nungka wohrnanikenh.’ ” [Psalm 109:8]
ACT 1:21 “Mah wanjh, kamak bu karringalke nawu nakerrnge bininj kamngimen ngarriraworren ngad nawu ngarrimulewan kore kunwoybuk bu Jesuskenh yawoyhdolkkang kumidjbeh. Ngarridjare bininj nawu ngarridjarrknani bu yimi Jesus nawu kawohrnan kankani ngadberre, bu dedjingmey kerrngehkenh kore John dedjingmey benkodjdjuhkeyi bininj, djahdjalwam kalukburrk God bidurndiweng Jesus kore heaven. Dja nangale kab bininj karringalke?” Wanjh kuninjkunu Peter benmarneyimeng rowk.
ACT 1:23 Wanjh bedda bindimarnedjareni bininj bokenh nawu Joseph Barsabbas, dja kunbuyika kunngey ngeyyoy Justus. Dja nawu nabuyika bininj ngeyyoy Matthias.
ACT 1:24 Wanjh birridjaldanginj yiwarrudj, birriyimeng, “Nawu Yiwohrnan Rowk, ngudda kankangeburrbun rowk ngadberre nawu ngarriwarlahkenh bininj. Nawu Judas warnyakmulewarrinj kore durrkmidurrkmirri ke, dja durndi kore nungan bolkdjareminj. Dja wanjh naninjnanu bininj benebokenh, kanbukka ngadberre nawu baleh nanu yimarnedjare yikurrme bu kayimerran nawu apostle, dja karrurrkmirri ke.”
ACT 1:26 Wanjh bedda bindibebbehngeybimbom berrewoneng kore djurra bokenh, dja bindimarnekurrmeng djurra kore birridahkendoy, wanjh nakudji djurra birribebkeng, dja birringeyngalkeng nawu Matthias. Wanjh nungka yimerranj apostle birriraworrinj birribuyika eleven bininj nawu apostle.
ACT 2:1 Bu kunbarnangarra Pentecost ngarre yimerranj, bu kundjalmekbeni, wanjh Jesus nuye binihbininj birridjalmirndemornnamerrinj kore kubolkkudji.
ACT 2:2 Wanjh kundjalmekbe yerreh bedda birribekkang yiman kunmayorrkkimuk kumwam kore kunngolbeh, wanjh kumdulkarrewokdi, dja birribekkang rowk kore birrihni kururrk.
ACT 2:3 Wanjh birrinang yiman yerreh manbirluworldjen kumwam dja benbebbehmarnedi bedberre kore birridi.
ACT 2:4 Wanjh bedda birrikukbarlmikendanj Namalngmakkaykenh dja birridedjingmey bu birriwokdanginj kundjenbubuyika, bu Namalngmakkaykenh nungan benbebbehmarnbom.
ACT 2:5 Bu kuhni bolkyimi, wanjh nawu birriwern Jews bininj birridi kore Jerusalem, nawu birrimdolkkang kubolkbubuyikabeh rowk. Birrimekbe bininj wanjh birriwernwoybukwoni God.
ACT 2:6 Bu bedda warridj bindibekkang nawu Jesus bininj birriwokdi, wanjh bindimarnemirndemornnamerrinj kumekbe kore bedda. Wanjh bindibebbehbekkani bu birriwokdanginj kunwokbubuyikabeh bedberre.
ACT 2:7 Wanjh bedda birridjalkangebarrabarrhmeng dja bedda birridjawarreni, birrimarneyimerrinj, “Ngurrbenna. Yiddok nahni bininj nawu kabirriwokdi kundjenbubuyika wanjh nawu birrikang Galileebeh?
ACT 2:8 Dja njalekah karrbenbebbehbekkan kabirriwokdi kore kadberre kunwokbubuyika bu ngad karribebbehwokdi ngad nawu ngarribolkbubuyikabeh? Ngad yikahwi karrimbebbehdolkkang kubolkbubuyikabeh, kore kabolkngeyyo Parthia, dja mak Media, dja Elam, dja mak kore Mesopotamiabeh, Judeabeh, Cappadociabeh, dja kubolkwernkenh, yiman Pontus, dja Asia, dja Phrygia, dja Pamphylia, dja kubolkkimuk Egypt, dja mak Libya ngaleng ngarre darnkih Cyrene. Yikahwi warridj ngad Romebeh nawu ngarridangeni Jews dja mak birribuyika bininj nawu birrimarnburrinj bu birriyimerranj Jews. Dja mak yikahwi karrimdolkkang kore kunred Cretebeh dja mak Arabiabeh. Wanjh kunu ngad wanjh karribebbehwokbubuyika rowk. Kab njalekenh ngad karrbendjalbekkabekkan birrimekbe bininj bu kabirriwokdi kunwokbubuyika, kore kabirriyolyolme bu God kurduyimeng kundjalmak duninjh kadberre bu kundulkarre dorrengh nuye?”
ACT 2:12 Bedda wanjh birrikangebarrhmeng bu minj njale mak birriburrbuyinj. Bedda birridjawarreni, “Kunu baleh kahmenmenyime bu bolkkime djalyimerranj kadberre?”
ACT 2:13 Dja yikahwi bedberre wanjh bindimalelmangi nawu apostles, dja birriyimeng, “Bedda birribonguneng kunwern manbu wine manbobang!”
ACT 2:14 Wanjh Peter dja birribuyika eleven nawu apostles birridjarrkdolkkarrinj. Nungka wanjh wernhwokdanginj bu benmarneyimeng nawu birrimirndewern bininj, wanjh yimeng, “Ngudda nawu karridabborrabbolk nawu karridanginj Jews bininj, dja ngurriwern nawu ngurriyo kore Jerusalem, wanjh kandibekkabekka ngaye bu ngayolyolme bu bengdayhke ngudberre bu kuninjkunukenh.
ACT 2:15 Nahni bininj minj kabirriworromkan kore ngudda yimankek ngurriburrbun. Dja kuhni kadjaldungnelk yerreh!
ACT 2:16 Burrkyak! Kab ngudda ngurriburrbu kore nawu prophet ngeyyoy Joel korroko bimbom, dja wanjh yolyolmeng kuninjkunu yimerranj bu bolkkime kondanjkunu kadberre. Kuhni bu bimbom,
ACT 2:17 ‘God yimeng, “Kaluk yerrekah bu kayimerran kore kayiburnburnkenh, ngaye kaluk ngabendjalwon Namalngmakkaykenh ngardduk kore bininj birridjalwern rowk. Nawu ngurrbenbornan ngudberre, narahrangem dja ngaldahdaluk, wanjh kabirriwokdi yiman nawu prophets dja ngandimulewan ngaye nawu God. Dja ngudberre nawu yawuhyawurrinj, kaluk kabirriwaralnan kore ngaye ngabenbukkabukkan bedberre. Warridj nawu kohbakohbanj bininj ngudberre wanjh kabirrikodjbukirrire kore ngaye ngabenbukkabukkan bedberre.
ACT 2:18 Woybukkih bu kunmekbe ngaye wanjh ngabenwon Namalngmakkaykenh ngardduk nawu ngandimarnedurrkmirri, bininj dja daluk, wanjh bedda kabirriweykan kore ngabenwon ngardduk kunwok ba ngandimulewan ngaye yiman nawu prophets.
ACT 2:19 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk ngandikurdunan kore ngaye ngakurduyime kundulkarre dorrengh kore kunngol dja mak kore kurorre. Wanjh bedda kunu kabirrinan kunkurlba, dja mak kunak, dja kundolngburlerrih kunwern kare bedberre.
ACT 2:20 Wanjh manbu kundung kaburlerran, dja nawu dird nakka kamimkurlbakurlbahmen yiman kayime kunkurlba duninjh. Kaluk kayimerran nawu Kawohrnan Rowk nuye kunbarnangarra ngarre, bu kunbarnangarrakukenmen kunbarnangarramak duninjh.
ACT 2:21 Bu kunmekbe ngakurduyime wanjh nangale nawu bininj ngankayhme bu ngandjawankenh ngaye nawu Ngawohrnan Rowk, wanjh nakka ngangehke.” Kuhni bu God yimeng.’ ” [Joel 2:28-32]
ACT 2:22 “Kuhni kunwok bu Joel bimbom. Mah wanjh kandibekka ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng bu ngahmulewan ngudberre. Ngudda ngurribengkan bininj nawu kumdolkkang kore kunred Nazarethbeh nawu kangeyyo Jesus. God biwong kundulkarre nuye ba bu ngunmarnekurduyimeng kunmak ngudberre kunwern kore ngurrikurdunang dja ngurrikangebarrhmi. Dja mak ngurriwohburrbom bu God nungka wanjh bimakwam.
ACT 2:23 Dja ngudda ngurridjalbom namekbe nawu bininj. Ngudda ngurrbenwong bininj nawu minj Jews bu birrikukbarnnameng dja birribiddundulubom kore cross kundulk. God yingkihburrbom dja yingkihkarremarnbom bu kuninjkunu ngudda ngurrimarnekurduyimeng nuye nawu Jesus.
ACT 2:24 Kaluk God birrolkkayhweng Jesus kore kundowikenh, bibebkeng kore djakbekkangkenh dja kundowikenh, wanjh kumekbekenh kunu kundowikenh minj bibongkarrmeninj nawu Jesus.”
ACT 2:25 “Dja mak kuhni David benmarneyolyolmeng bu Jesuskenh, kore yimeng, ‘Ngaye munguyh ngadjalnani nawu Kawohrnan Rowk kore kumirrk ngardduk. Nungka ngandarnhmarnedi kore kunbidkukun ngardduk, ba bu minj nangale nganwarrewon.
ACT 2:26 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngakangemarrhmarrmen, dja mak ngayolyolme bu ngadjalnjilngmak nuye. Ngaye nawu djalbininj, dja ngadjalburrbun munguyh bu God nganmarnekurduyime kore kunmak.
ACT 2:27 Ngudda nawu God, ngaburrbun ngudda minj kanbawon bu ngamalngdowe. Dja mak minj kanbawon bu ngakuknudmen kore kumidj. Dja ngaye wanjh ngadjalkudji ngadjalmarnedurrkmirri ngudda ke.
ACT 2:28 Ngudda wanjh kanbukkabukkang mandjad duninjh ba bu ngadjaldarrkiddi munguyh. Ngaye ngarrdjarrkdi ngudda dja kandjalnjilngmarnbun dja ngahmarrmarr munguyh.’ Kuninjkunu bu David bimbom.” [Psalm 16:8-11]
ACT 2:29 “Nawu karridangerrinj, ngaye wanjh marneyime woybukkih duninjh bu naninjnanu David nawu kankebmawahmeng kadberre, nungka wanjh doweng, kakukdudjindi kondanjkunu, dja mak karridjalmidjkarrme bolkkime.
ACT 2:30 Kaluk David nungka wanjh prophetni, wanjh kumekbe kunu nungka bengkang bu God biwokrayekwong dja bimarnewokkurrmerrinj bu kaluk kabimarnbun nakudji nawu David mawahmawah nuye bu kayimerran king bu kadjalrohrok yiman nungka David nungan yimiyimi.
ACT 2:31 David yingkihburrbom korroko bu yerrekah Christ kayawoyhdolkkan. Kunmekbe kunu nungka biyingkihyolyolmeng, bu yimeng God minj bibawoyi nawu Christ kore kangedowimeninj, dja minj mak bikukbawoyi kore kumidj, dja minj bibawoyi bu kuknudmeninj. [Psalm 16:10]
ACT 2:32 Wanjh nahninjanu Jesus Wanjh God birrolkkayhweng kore dowengbeh dja wanjh bolkkime nungka kahdarrkid. Ngad wanjh ngarridarrkidnang rowk dja kunu ngarriburrbun bu djalwoybukkih duninjh yimerranj nuye.
ACT 2:33 Dja mak God biwayhkeng nahninjanu Jesus kaddum duninjh dja bikurrmeng kukun nuye kore heaven. God nawu kornkumo wanjh biwong Namalngmakkaykenh nawu Jesus wokkurrmerrinj bu nungka kanwon kadberre. Dja bolkkime kuninjkunu ngurrihnan dja ngurrihbekkabekkan kore kakurduyimerran, wanjh kunukka ngadmanwali Jesus kanwon nuye Namalngmakkaykenh.”
ACT 2:34 “Ngurribekka. Nahni David minj God biwayhkemeninj kore heaven bikurrmeninj. Dja ngaleng David yimeng, ‘Nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng nabuyika nawu nganmarnewohrnan, “Yimray, yiyerrka kukun ngardduk, dja kanmadbu ngaye kaluk ngabenkurrme nawu ngundjalwernhwidnan kore kurrenge ke.” ’ [Psalm 110:1] Kuhni bu David yimeng.”
ACT 2:36 “Mah, wanjh kandibekkabekka, ngudda ngurriwarlahkenh bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng! Ngudda wanjh ngurribiddundulubom nahni bininj Jesus kore cross kundulk. Wanjh bolkkime ngudda ngurridjalwernhburrbu bu God bimarnbom Jesus bu kawohrnan rowk dja mak nungka nawu Christ duninjh.” Kuhni wanjh Peter benhmarneyimeng bedberre.
ACT 2:37 Bu birriwokbekkang kore Peter yimeng, wanjh birridjalwernhkangewarrewarreminj, wanjh kunu bindimarneyimeng Peter dja mak birribuyika nawu apostles, wanjh birriyimeng, “Aba! Ngudda nawu karridangerrinj, baleh kab ngad kunu ngarrikurduyime?”
ACT 2:38 Wanjh Peter benwokmey benmarneyimeng bedberre, “Ngudda ngurriwarlahkenh bininj rowk, wanjh ngurrikangeborledmen bu ngurriwarnyakmulewarren, dja mak ngurrikodjdjuhmen kore kunngey nuye Jesus Christ, ba kunu God ngunmarnebengmidjdan ngudberre kunwarre. Wanjh kunu ngundjalwon ngudberre Namalngmakkaykenh nuye bu djalburudjang.
ACT 2:39 God ngunyingkihberrebbom ngudberre, dja mak wurdwurd dorrengh ngudberre, dja mak nawu birriwarlahkenh bininj bedberre nawu djarreh duninjh kabirrihni. God nawu Kawohrnan Rowk kadberre kanmarnewokkurrmerrinj ngad bininj rowk nawu nungka kankayhme.” Kuhni bu Peter benbengdayhkeng.
ACT 2:40 Dja mak Peter benwernhwokrayekwoni bu kunbubuyika kunwok bu benhmarneyimi bedberre. Wanjh bendjalmarrkdjawam, yimeng, “God nungka wanjh kabenbun bininj nawu bolkkime kunwarre kabirriyime, dja kuhni wanjh ngurringehkerrimen!”
ACT 2:41 Birriwern bininj birriwokmey kore Peter benmarneyimeng, wanjh nakka birrikodjdjuhmeng. Kaluk kumekbe kunbarnangarra, wanjh birridjalwern 3000 bininj birrimirnderaworrinj birribuyika nawu ngokko birriwoybukwoni Jesus.
ACT 2:42 Wanjh bedda birridjalborlhmi munguyh kore nawu apostles bindibukkabukkani, dja mak birrimirndemornnamerrinj bu birridjarrknguni manme dorrengh dja birridi yiwarrudj.
ACT 2:43 Nawu apostle bedda birrikurduyimi kunwern kundulkarre dorrengh ba bu birriwern bininj birriburrbuyi God, wanjh birridjalmirndewern bininj birrikangebarrhmeng God nuye.
ACT 2:44 Wanjh bininj rowk nawu birriwoybukwoni Jesus birridjarrkdi munguyh dja mak birriweymakni dja birriyikadjurreni yehyeng rowk.
ACT 2:45 Dja mak bedda nawu birrikarrmikarrmi bedberreni yiman kayime kunred, dja mak yehyeng rowk, wanjh kunu bedda birriweykani. Wanjh bedda birribidyikarrmerreni. Bininj nawu birrikarrmi kunwern wanjh bindiwoni bininj nawu birridjalmarladj.
ACT 2:46 Bedda wanjh kunbarnangarra rowk birrimirndemornnamerreni kore kunrurrk manbu Temple kuberrkkah. Dja mak birriyikarreni kore kururrk bedberre, bu birrilodbakkeyi buriddi dja birridjarrknguni manme. Bedda wanjh kunwoybuk dorrengh birridjalkangemakni bu birriworreni dja mak birrikuninjilngmakni.
ACT 2:47 Dja munguyh birridjalburlumi God, dja nawu birribubuyika bininj bindinani dja bindimakwani. Nawu Kawohrnan Rowk wanjh malaywibubuyika rowk bendjalngehkeyi binihbininj dja benkurrmeng kore birrimirnderaworrinj rowk.
ACT 3:1 Bu kundungkudjihkenh Peter dja John benewam kore Temple. Kaluk bedda benewam bu wolewolehni bu kumekbe birriwern bininj birrirey munguyh birridi yiwarrudj.
ACT 3:2 Kumekbe nakudji bininj ni kore darnkih kururrkdangmayekah manbu Temple ngarre. Kaluk kumekke bolkngeyyoy “Manrurrkdangmayemak”. Namekbe bininj birlni bu korrokokenh nungka wurdyawni. Wanjh kumekbe munguyh birrikang dja birrikurrmi kore kururrkdangmaye ba bu benwohdjanwohmeninj bininj nawu birringimi kore kuberrkkah manbu Temple.
ACT 3:3 Kaluk bu benbenenang Peter dja John benebalkuyinngimeninj, wanjh nungka benbenewohdjanwohmeng kunwarddekenh.
ACT 3:4 Bu Peter dja John benedjalnang nungka, wanjh Peter bimarneyimeng namekbe nabirl, “Kanbenena ngarrewoneng.”
ACT 3:5 Wanjh nawu nabirl benbenenang djurrmud, bu yimankek nungka yimi kunwardde kabenewon.
ACT 3:6 Dja Peter bimarneyimeng, “Ngaye minj ngakukkarrme nawu kunwardde, dja ngaleng ngahkarrme kunbuyika nawu ngadjare won. Ngaye djalmarneyime kore kunngey nuye Jesus Christ nawu Nazarethbeh, wanjh yirrolkka, yiray!”
ACT 3:7 Wanjh Peter bibidmey kunbidkunbeh, dja birrolkkayhweng, wanjh kundjalburrikudji nawu bininj nuye kundenge dja kunmadburn djalmurrngrayekminj.
ACT 3:8 Nungka dolkkang wanjh danginj nungandeleng, dja djalwohrewohrey. Wanjh birridjarrkwam Peter dja John kore Temple birringimeng kore kuberrkkah. Nungka wohrengehrey, wohkukdoldolkani warridj, dja bidjalkuniburlumi nawu God.
ACT 3:9 Birriwern bininj birrinani bu rengehrey dja bihburlumi God, kaluk bedda birribengkani namekbe nawu nabirlni bininj ningihni darnkih kore manrurrkdangmayemakkaykenh nawu benkukyidjanwohmi kunwardde. Bedda birridjalkukburrknang wanjh birriwernhkangebarrhmeng duninjh.
ACT 3:11 Nawu namekbe bininj benbeneberlkarrmi Peter dja John bu birrimhdi kore Temple kuberrkkah manbu birrirurrkngeybuni Solomon nuyeni verandah. Birriwern bininj bu birriwernhkangebarrhmeng wanjh birrirlobmerrinj kore Peter dja John dja namekbe bininj.
ACT 3:12 Bu Peter bennang wanjh benmarneyimeng, “Ngudda nawu mawahmawah nuye Israel, njalekah bu ngudda ngurrikangebarrabarrhme? Dja njalekah ngad kandinangahnan ngarrewoneng? Yimankek ngudda ngurriburrbun bu ngadbeh kundulkarre dorrengh nganemarnbom naninjnanu bininj, dja mak yimankek ngurriyime bu ngad nganedjalwernmak duninjh bininj. Ngad kunu burrkyak duninjh. Minj nganekarrme kundulkarre. Dja wanjh marneyime ngudberre.
ACT 3:13 God nawu kunkare birrimarneboddangeni Abraham, dja Isaac, dja Jacob, bu nungka wanjh bolkkime kuninjkunu kurduyimeng. Dja ngad nawu kandikebmawahmeng, naninjnanu bedberreni God. Wanjh God kanbukkang ngad nawu bininj karriwarlahkenh rowk bu karriburlumekenh nadjalkudji Jesus nawu munguyh kabimarnedurrkmirri God. Dja ngudda ngurribidnakenwong nahni nawu Jesus kore birribuyika bininj bu birribom doweng. Pilate nungka djareni bu bidjalbebkemeninj rawinj bu djalburudjang nawu Jesus, dja ngudda wanjh ngurrimarneyimeng Pilate bu ngurridjalwirrihmeng.”
ACT 3:14 “Jesus namekbe nawu nadjalkudjini God nuye bininj, dja mak nadjalmakni duninjh. Dja ngudda ngurriyimeng minj ngurrimarnedjareniwirrinj. Ngudda ngaleng ngurridjawam Pilate bibekbeng ngudberre nabuyika bininj nawu namarndeyini.
ACT 3:15 Nungka wanjh Jesus nadjalkudjini kanhdjalmimbiwon ngad nawu karriwarlahkenh bininj, dja ngudda wanjh ngurridjalbom doweng! Dja kaluk God birrolkkayhweng kore kundowikenh. Ngad wanjh ngarrinang dja ngundihmarneyime bu kore kunwoybuk.”
ACT 3:16 “Ngad ngarridjalwoybukwon namekbe nawu Jesus, wanjh naninjnanu bininj nawu nabirlni makminj kore kundulkarre nuye Jesus, bu nganengeybom kunngey nuye. Ngudda ngurrikukburrbun naninjnanu bininj nawu nabirlni, dja wanjh ngurrikuknan bu murrngraykeminj. Yoh, ngad wanjh ngarridjalwoybukwong dja ngarridi kunngey nuye nawu Jesus, wanjh kunmekbekenh kunu God bimarnbom kamak rowk, dja ngudda wanjh ngurrikurdunang.”
ACT 3:17 “Ngudda nawu karridangerrinj, ngaye ngaburrbun bu kunmekbe ngurrimarnekurduyimeng nawu Jesus dja minj ngudda ngurriwernhburrkburrkbekkayi bu nangale nungka kore ngurrimarnekurduyimeng. Dja mak nawu ngudberre kabirriwohrnawohrnan minj njale mak birriwernhburrkburrkbekkayi bu nangale nungka nawu birrimarnekurduyimeng kunwarre.
ACT 3:18 God nungka korroko yingkihwokkurrmerrinj nuye bu kuninjkunu bimarnekurduyimerranj. Nungka benwong manekke mankarre nawu birriwarlahkenh prophetni nuye, bu birriyingkihbimbom bu nawu Christ nuye kadjakbekkankenh kore karrowen. Wanjh kuninjkunu God marnbom yimerranj bu kunwoybuk duninjh.”
ACT 3:19 “Mah wanjh, ngurrikangeborledmen kore God nuye dja ngurrikangedjaremulewarrimen ba bu God kabularrbun rowk kunwarre ngudberre dja ngunkangenjurlke ngudberre, dja mak kabimunkewe Jesus, nawu nungka nadjalkudji God bidjarrngbom bu ngudberre nawu Christ.”
ACT 3:21 “Dja med, Jesus kadjaldi kore heaven, kalukburrk bu yerrekah nungan God kamarnbun yehyeng rowk bu kamakmen. God kanmarneyimeng korroko bu kuninjkunukenh kore benmarneyimi nawu prophet birridjalmakni nuye.
ACT 3:22 Ngudda ngurriburrbun kore Moses yimeng ngudberre, bu kerrngehkenh mulewarrinj biyingkihburrbuni nawu Jesus, dja yimeng, ‘Nawu kawohrnan ngudberre God ngunwon nawu prophet yiman karohrok bu ngaye. Kaluk yerrekah wanjh kamre nungka nawu ngurridjalmud duninjh. Dja wanjh ngurriwokmarrkmang kore ngunhmarneyime ngudberre.
ACT 3:23 Dja nawu nangale bininj minj kabiwokmarrkmang naninjnanu prophet, nakka wanjh kamarnekuklarlmarren nawu God nuye bininj, dja mak kamalngdowen.’ Kuhni bu Moses yimeng ngudberre.” [Deuteronomy 18:15-19]
ACT 3:24 “Dja mak nawu Samuel prophetni nawu nayungkihni yolyolmi bu kuninjkunu bolkkime kahyimerran. Yerre, nawu prophet birribubuyika birribalmulewani kundjalkudjiwi yerreh.
ACT 3:25 Ngudda wanjh ngurriredbo duninjh nawu prophet birrimulewani. Dja mak ngudda ngurrimey nawu God benyingkihberrebbom nawu mawahmawah ngudberre bu bimarneyimeng Abraham, kore yimeng, ‘Kaluk yerrekah nakudji bininj nawu ngudda yikebmawahme, wanjh nungka kabenmarnekurduyime kundjalmak duninjh bedberre birriwarlahkenh bininj rowk.’ [Genesis 22:18]
ACT 3:26 Bolkkime wanjh God kanwong kadberre naninjnanu Jesus nawu kabimarnedurrkmirri nuye. God ngunmarnemunkeweng ngudda werrk ngudberre, ba bu ngunmarnekurduyime kunmak bu nungka ngunbebbehkangeborledke kore kundjalwarre ngurrihkurduyime.” Kuninjkunu rowk wanjh Peter benhmarneyimi bedberre.
ACT 4:1 Bu Peter dja John bindibalhmarneyolyolmeng kore bininj birrimirnderri, wanjh birribadbuyika bininj nawu birrikihkimuk birrimwam kore bedda. Wanjh yikahwi birrimekbe bininj nawu priestni, dja mak nakudji bininj nawu wohrnani djamun kore Temple ngarre, dja mak yikahwi nawu Sadducees birringeyyoy.
ACT 4:2 Bedda wanjh bindimarnenjilngwarreminj nawu Peter dja John bu bindibukkabukkani dja bindimarneyolyolmi nawu birriwarlahkenh bininj bu yimankek kabirridolkkankenh kumidjbeh bu yiman yimeng Jesus dolkkang kore kumidjbeh.
ACT 4:3 Wanjh bindiberlmey nawu Peter dja John, dja bindikurrmeng kore prison. Kumekbe kurduyimerranj bu balngokdanj, wanjh bindibawong kaluk malahmalaywihni.
ACT 4:4 Birriwernkenh nawu bininj bindibekkang Peter dja John bu benehyolyolmi wanjh birriwoybukwong Jesus. Wanjh birridjarrkmirnderaworrinj bu birrimarnburrinj birridjalwern 5000 bininj bu birriwoybukwong.
ACT 4:5 Bu malaywibuyikani wanjh nawu birrikihkimuk birriwokmarnburreni kore birrimirndemokendi nawu birriwohrnani, dja mak nawu dabborrabbolk, dja mak nawu bindibukkabukkani mankarre. Wanjh birrimirndemornnamerrinj kumekbe kore Jerusalem.
ACT 4:6 Bininj nawu benmarnewohrnani priests, nawu ngeyyoy Annas, nungka dorrengh kumekbe birridjarrkdi, dja mak nawu Caiaphas, dja mak nabuyika John, dja mak Alexander, dja mak birrimirndewernni namud nuye nawu benmarnewohrnani priest. Naninjnanu bedda bininj birridjalmirnderri rowk.
ACT 4:7 Bu bedda birrimirndemornnamerrinj, wanjh bindimkang nawu Peter dja John, bindinameng kore kubulkayh, dja bindidjawam, “Kuhni nangale ngunbenewong kundulkarre bu kuhni ngunekurduyimeng? Nangale kunngey nuye ngunehngeybom?”
ACT 4:8 Wanjh Peter nungka kukbarlmiyindanj Namalngmakkaykenh dja benmarneyimeng bedberre, “Ngudda nawu ngurrbenmarnewohrnawohrnan bininj, dja mak ngudda nawu ngurridabborrabolk, wanjh kandibekka.
ACT 4:9 Njale ngudda ngurriburrbun bu kandiyidjawankenh? Yiddok ngudda ngurridjare ngurriburrbun kunmak bu bidjalmarnekurduyimerranj nawu nabirlni bininj? Ngudda ngurridjaldjare ngurriburrbun nawu bimarnbom?
ACT 4:10 Ngad wanjh nganedjare ngudda ngurriwarlahkenh nawu Israel ngunkebmawahmeng bu ngurriburrbun naninjnanu bininj nawu ngurrihnan bolkkime, nungka wanjh makminj kore kunngey nuye Jesus Christ nawu Nazarethbeh. Nahni kunngey bimarnbom kundulkarre dorrengh. Ngudda wanjh ngurribiddundulubom Jesus kore kundulk cross bu doweng, dja God birrolkkayhweng kore dowengbeh.”
ACT 4:11 “Jesus nungka wanjh yiman kayime kunwardde manbu ngudda ngurriwirrihmeng kore ngurrirurrkmarnbunikenh, wanjh bolkkime nungka marnburrinj yiman kayime manwarddekuken duninjh kore kunrurrk kahdi.
ACT 4:12 Nungka nadjalkudji Jesus wanjh kanngehke kadberre nawu karriwarlahkenh bininj rowk. God minj kanwoyi nabuyika bininj bu karrikayhme nuye kunngey ba bu yimankek kanngehke.” Kuninjkunu Peter benbengdayhkeng bedberre.
ACT 4:13 Bu kuninjkunu birribekkang wanjh nawu birriwohrnani bindinang bu Peter dja John minj benekeleniwirrinj. Dja mak bedda nawu birriwohrnani birriburrbuni bu Peter dja John minj benebangmerawinj kore bindikarrebukkabukkayikenh. Kaluk bedda bindidjalmarnekangebarrhmeng bu bindiwokbekkang kore benehwokdi. Kaluk yerreh bedda birribalburrbom bu Peter dja John wanjh nakka birridjarrkrengehrey Jesus dorrengh.
ACT 4:14 Dja nawu birriwohrnawohrnani birrinang namekbe bininj nawu nabirlni kumekbe birridjarrkdi wanjh minj mak bindibalyawoyhyolyolmeninj kore kunwarre bindimarneyimeninj nawu Peter dja John.
ACT 4:15 Dja ngaleng bindidjalbebkeng kuberrkkah bu kabindimadbun bu bedda bedmandeleng birriwokmarnburreni nawu birriwohrnawohrnani.
ACT 4:16 Wanjh birrimarneyimerrinj, “Baleh kab karrbenbenemarnekurduyime berrewoneng? Birriwarlahkenh nawu Jerusalem karrihni wanjh kabirriburrbun rowk bu naninjnanu bininj bokenh benekurduyimeng kuninjkunu bu kundjalmak duninjh kore kundulkarre God dorrengh. Wanjh ngad minj mak karrbenbenekewkme.
ACT 4:17 Dja karrbenbenewokrayekwo bu minj mak kabeneyawoyhngeyyolyolme Jesus, ba bu minj kunngey nuye kangeywarlahmen kore birriwern bininj.”
ACT 4:18 Wanjh bindiyawoyhngimiweng Peter dja John, wanjh bindiwokrayekwong bu minj mak kabeneyawoyhngeyyolyolme dja mak minj kabindiyawoyhbukkabukkan kore kunngey nuye Jesus.
ACT 4:19 Wanjh Peter dja John bindimarneyimeng bedberre, “Baleh kore mandjad ngurriburrbun kore God kadjare? Yiddok ngudda ngundiwokmarrkmang? Kunukka djal burrkyak, dja ngad kunu nganedjalwokmarrkmang God.
ACT 4:20 Minj mak ngad nganengurdme kore nganehmulewan Jesuskenh. Wanjh munguyh nganedjalyolyolme kore nganenani dja nganebekkani.”
ACT 4:21 Wanjh nawu birriwohrnawohrnani bindiyawoyhwernhwokrayekwong, dja bindibawong bu benebebmeng benewam. Kunmekbekenh kunu bindibawong dja bindimarnekeleminj bininj birriwarlahkenh bu birriburlumi God kore bindinang Peter dja John benekurduyimeng kunmak.
ACT 4:22 Kaluk namekbe bininj nawu Peter dja John benemdolkkayhweng kore kundulkarre nuye God, wanjh korroko birlni bu forty mandjewk wernwong.
ACT 4:23 Peter dja John benedolkkang benewam kore berrewoneng bininj birriyingkihdi, dja bindimarnemulewam kunwern rowk kore bindimarneyimeng nawu birriwohrnawohrnani dja mak nawu dabborrabbolk.
ACT 4:24 Bu nawu birriwoybukwong Jesus bindiwokbekkang Peter dja John, wanjh birridjalmayalkudjihminj bu birridjaldanginj yiwarrudj kore God. Wanjh bedda birriyimeng bu birridi yiwarrudj, birriyimeng, “Ngudda nawu yidjalkudji Yiwohrnan Rowk, dja ngudda nawu yimarnbom kunngol dja mak kurorre, dja mak kurrula dja mak yehyeng rowk, wanjh kanbekka ngadberre.
ACT 4:25 Ngudda korroko kanmarneyimeng bu kuninjkunu bolkkime kamarnekurduyimerran ngadberre. Ngudda ke Namalngmakkaykenh biyingkihmarneyimeng David nawu ngunmarnedurrkmirri nawu ngankebmawahmeng ngadberre. Wanjh nungka bimbom kore Namalngmakkaykenh bimarneyimeng dja yimeng, ‘Njalekenh birriwern bininj nawu minj Jews kabirridjalyiddung? Dja mak njalekenh nawu birriwarlahkenh bininj kabirrikarremarnbun bu mankarreburudjang?
ACT 4:26 Kings nawu birrikang birribolkbubuyikabeh kondah kurorre, wanjh kabirriyingkihmarnburren bu kabirridjalwirrihme God. Dja mak nawu kabirriwohrnawohrnan kabirrimirnderaworren bu kabindibunkenh God nawu kawohrnan rowk dja nuye nawu Christ.’ [Psalm 2:1-2]
ACT 4:27 Kuninjkunu wanjh David yimeng kore bimbom. Wanjh bolkkime woybukkih djalyimerranj. King Herod dja mak Pontius Pilate, dja mak bininj nawu minj Jews wanjh birridjalmirnderaworrinj rowk bininj nawu Israel benkebmawahmeng kondah kore Jerusalem, wanjh birrikarremarnburrinj dja birribom Jesus. Nakka wanjh ngunmarnedurrkmirri kore kundjalmak duninjh ngudda ke, dja mak yimarnbom bu ngudda ke Christ.
ACT 4:28 Bu kuhni birrikurduyimeng, bedda birridjalkurduyimeng kore ngudda ngokko yiyingkihkarremarnbom, ngudda nawu yidjalkarrme kundulkarre rowk.
ACT 4:29 Yina nawu Yiwohrnan, bu bolkkime yimankek bedda kabirridjare ngandikelehme ngadberre nawu ngundimarnedurrkmirri ngudda. Kankangemarnbu ba bu minj ngarrikele bu ngarriweykan kunwok ke. Warridj kanbidyikarrmen ngadberre ba bu ngarrikangebuk.
ACT 4:30 Dja kanwon ngadberre kundulkarre ke, ba bu ngarridjalkurduyime kunwern kore kunngey nuye Jesus nawu namakkaykenh ngundjalmarnedurrkmirri ngudda yidjalkudji ke. Kuhni bu ngarrbenmarnbun nawu kabirridulkkihyo, kore ngarrikurduyime kundulkarre ke dorrengh ba bu bininj birriwern kabirrinan ngudda ke dja kabirrikangebarrhme dja ngundidjalburlume.” Kuhni birriyimeng bu birridi yiwarrudj.
ACT 4:31 Bu birriyakwong birridi yiwarrudj, kumekbe kore kunrurrk birrihni wanjh djalbolkrokarokani. Wanjh kunu bedda benyawoyhkukbarlkeng Namalngmakkaykenh wanjh birridjalmulewani God nuye kunwok bu minj birrikeleniwirrinj.
ACT 4:32 Bedda birridjalmirndewernkenh bininj nawu birriwoybukwoni Jesus, wanjh bedda birridjalmayalikudjini dja birridjalmarrkkudjihni. Minj nangale bininj warlkkayi yehyeng nawu karrmikarrmi nuye, dja birridjalbebbehworreni rowk.
ACT 4:33 Nawu apostle birrikarrmi kundulkarre kunkimuk kore bindimarneyimi nawu bininj bu djalwoybukkihni duninjh Jesus nawu Kawohrnan Rowk kumyawoyhdolkkang kore kumidjbeh. Dja God bendjalmarnekurduyimeng kunmak duninjh bedberre nawu birriwoybukwoni.
ACT 4:34 Birrinahnarrinj bu birriworreni nawu yehyeng rowk birrikarrmi. Nawu nangale yiman karrmi kunrurrk dja mak kunred, wanjh weykani bu kunwardde wanjh benwoni nawu apostle, wanjh bedda bindibalwoniwoni nawu bininj birridjareni njalehnjale.
ACT 4:36 Kunmekbe nakudji nawu birridjarrkwoybukwoni Jesus wanjh nungka ngeyyoy Joseph. Dja mak nawu apostle birribadngeybom Barnabas. Kaluk kumekbe kunngey kayime kabenbengyolyolmekenh. Nungka wanjh Levi bikebmawahmeng, dja kumdolkkang kore kunbolk Cyprus.
ACT 4:37 Wanjh nungka karrmi kunred, bu bolkweykang, mey kunwardde dja benkukdadjuy nawu apostles ba bu bindiwoni bininj nawu minj njale birrikarrmeninj.
ACT 5:1 Nawu nabadbuyika bininj ni, nawu ngeyyoy Ananias, dja ngalbininjkobeng nuye ngeyyoy Sapphira. Bedda wanjh birridjarrkdi nawu yiwarrudj bedberreni bininj. Kaluk bedda kunred benekarrmi bu benebolkweykang wanjh benemey nawu kunwardde. Wanjh Ananias wam yikahwi kunwardde benkukwong nawu apostle, dja mak yikahwi kukwarlkkang nungan nuyeni. Kaluk ngalbininjkobeng burrbuni korroko bu benewokmarnburrinj.
ACT 5:3 Bu Ananias benkukwong manbu kunwardde, wanjh Peter bimarneyimeng, “Ananias, njalekenh bu ngudda yibawong Namarnde nawu Satan bu ngundjalmarnedurrkmirranginj bu yikoweng nawu Namalngmakkaykenh kore yikukwarlkkang nawu kunwardde.
ACT 5:4 Bu kerrngehkenh ngudda yibolkkarrmi, wanjh kunukka keni. Wanjh kunukka yidjalkukkarrmeninj nawu kunwarddekenh. Dja njalekenh mak kuhni yikurduyimeng? Ngudda minj kankowemeninj ngad nawu djal bininj, dja ngaleng ngudda wanjh yidjalkoweng God.”
ACT 5:5 Bu kuninjkunu Ananias bibekkang Peter yimeng, wanjh nungka djalkukwarrhmeng, bu ngolekdadjmeng doweng. Wanjh birriwern bininj birriwobekkang dja birrikeleminj duninjh.
ACT 5:6 Yikahwi nawu yawuhyawurrinj bininj, birrimdolkkang dja birrikukdukkang, birringorrkang kore kuberrk, wanjh birrikukdudji.
ACT 5:7 Kalukburrk wurd bu yerrekah wanjh ngalbininjkobeng nuye kumbadbebmeng dja kumngimeng, kaluk minj burrbuyinj bu baleh kurduyimerranj nuye nawu nabininjkobeng ngalengngarre.
ACT 5:8 Peter bimarneyimeng, “Yiddok djalbonjni nanihnjanu kunwardde nadjalyahwurdni bu kunredkenh birribayahmeng dja ngundikukwong?” Wanjh Sapphira biwokmey Peter, yimeng, “Yoh, namekbeni nganedjalkukkarrmi.”
ACT 5:9 Wanjh kunu Peter bimarneyimeng, “Njalekenh bu ngudda dja nabininjkobeng ke ngunewokmarnburrinj bu ngunerohrokmeng ngunedjurrkang Namalngmakkaykenh nuye nawu Kawohrnan? Wanjh yibenna naninjnanu bininj kabirrihni kuberrkkah, nawu birrikukdudji nabininjkobeng ke, wanjh bolkkime yinganwali bu ngundikukkan ngundikukdudjeng.”
ACT 5:10 Wanjh kundjalmekbe kundjalburrikudji, Sapphira djalkukwarrhmeng kore kurrenge nuye Peter dja wanjh ngolekdadjmeng doweng. Wanjh birrimekbe yawurrinj birrimngimeng birrikuknang bu doweng, wanjh birrikukkang kuberrk, dja birrikukdudji kore nabininjkobeng kungurrid nuye.
ACT 5:11 Wanjh birridjalmirndewern bininj nawu birriwoybukwoni Jesus wanjh bedda birrikeleminj, dja mak birribadbubuyika bininj birridjarrkkeleminj rowk bu birriwobekkang.
ACT 5:12 Nawu apostles birrikurduyimi kunwern kundulkarre dorrengh ba bu bininj birriburrbuyi God. Dja nawu birriwoybukwoni wanjh munguyh birrimirndemornnamerreni kore Solomon nuyeni kuberrkkah ngarre Temple, dja mak birrimayalikudjihni.
ACT 5:13 Wanjh birriwern bininj bindimarneyimi bu bindimakwani nawu birriwoybukwoni Jesus. Dja yikahwi birriwern bininj minj birridjareniwirrinj bu birriraworrimeninj, dja bedda wanjh birrikeleni.
ACT 5:14 Wanjh birridjalwern nawu birribuyika bininj dja mak daluk wanjh birridjalwoybukwoni nawu Kawohrnan, dja bedda kunu birribalmirnderaworreni nawu birriyingkihwoybukwoni.
ACT 5:15 Birriwern bininj bu bindikurdunang kore nawu apostles birrikurduyimi, wanjh bindimkani birridulkkidulkkihni bininj dja bindikurrmeng kore kuberrkkah manbolh birrikeyoy kunmadj bedberre ba bu Peter kahre darnkih dja kunubewu kawoyikmankan yikahwi bedberre bininj nawu kabirridulkkihyo.
ACT 5:16 Wanjh birridjalwernhmirndewern bininj nawu birrimdolkkarrinj kubolkkilehkilelkbeh darnkih Jerusalem, dja birringimeng kore Jerusalem bu bindimkani nawu birridoweni kundjak dja mak nawu namalngwarre birrikarrmi. Wanjh kunu bedda birridjalmakminj rowk.
ACT 5:17 Wanjh priest nawu wernhwohrnani dja mak nuye bininj nawu birringeyyoy Sadducees, wanjh bindidjalnjirrkkeyi duninjh nawu apostles.
ACT 5:18 Wanjh bindiberlmey dja bindikurrmeng kore birriwarre bininj birriyingkihni kore kururrk prison.
ACT 5:19 Kaluk bu kukakni angel nuye nawu Kawohrnan Rowk kumwam benmarnedangmarrhmey bedberre kore birrirurrkkendi prison.
ACT 5:20 Wanjh nawu angel benmarneyimeng, “Ngurriray ngurridangimen kore kuberrkkah ngarre Temple dja ngurrbenmarneyimen bininj nawu birriwernkenh kore kunwok rowk manbu kundarrkidkerrngehkenh.”
ACT 5:21 Wanjh nawu apostle birribekkang namekbe angel, wanjh birriwokmarrkmey dja birriwam kore kuberrkkah ngarre Temple. Kaluk djarreh kumkabelni, wanjh bedda birridedjingmey bu bindibukkabukkani. Wanjh nawu priest wernhwohrnani bedberre dja mak bininj nawu birridjarrkrey wanjh birrimbebmeng kore birrimirndemornnamerrinj kerrngehkenhni kore bedberre kunrurrk. Wanjh bindikayhmeng rowk nawu birriwohrnani dja nawu mak birrikukenni dabborrabbolk nawu Israel benkebmawahmeng. Wanjh bindimunkeweng nawu bedberre bininj bu kabindibebke nawu apostles kore prisonbeh bindimdurndiwemeninj kore nawu birrikihkimuk birrihni ba bu kabindidjuhbunkenh. Dja mak birriburrbuni bu yimankek birrihdjaldi kore prison.
ACT 5:22 Wanjh nawu bininj birriwam kore prison dja minj bindingalkemeninj nawu apostles. Wanjh kunu birrimyawoyhdurndi kore dabborrabbolk nawu birrihwohrnani dja bindimarnemulewam.
ACT 5:23 Wanjh birriyimeng, “Manbu prison dangbalhmikendi kore birridangrayekwong, dja nawu djamun kumekbe birridingihdi kururrkdangmaye kore kuberrkkah, kaluk bu ngad ngarrirurrkdangmarrhmey wanjh ngarribolknang bolklarrkni dja minj nangale mak diwirrinj.”
ACT 5:24 Bu birribekkang kuninjkunu nawu birriwohrnawohrnani dja bininj nawu benmarnewohrnani djamun kore Temple birrihnahnani, wanjh birrimayahmeng. Bu birridjawarreni, “Kaluk baleh kuhni ngad kanmarnekurduyimerranj?”
ACT 5:25 Bu kunmekbe birrihmarneyimerrinj, wanjh nabadbuyika bininj kumbebmeng, benmarneyimeng, “Ngurrina! Kandibekka bu marneyime ngudberre. Nawu birrimekbe bininj ngudda ngurrbenkurrmeng prison, wanjh nakka kabirridi kore kuberrkkah ngarre Temple bu kabindibalbukkabukkan nawu bininj!”
ACT 5:26 Wanjh djamun nawu wernhwohrnani birridjarrkwam bininj nuye dja bindimey bindimdurndiweng nawu apostles. Nawu djamun birrikeleni bindikengemi bininj nawu kumekbe birrimirnderri wardi bindikodjdoyi bu birridowimeninj. Wanjh kumekbekenh kunu djalyalyalwi bindimdjalkani.
ACT 5:27 Wanjh bindimkang nawu apostles bindinameng kubulkayh kore kumirrk bedberre nawu birriwohrnawohrnani. Nawu nakimuk benmarnewohrnani priest wanjh bendjawani nawu apostle.
ACT 5:28 Wanjh nungka yimeng, “Ngad ngundiwokrayekwong bu minj mak ngurrire ngurrbenmarneyolyolme nawu birribadbuyika bininj kore namekbe bininj kunngey nuye Jesus. Dja kandidjalwokburriweng. Ngudda kunu ngurrbenbukkabukkan nawu birriwarlahkenh bininj kore kondanjkunu Jerusalem. Dja mak ngudda wanjh ngad kandihwelengname bu yimankek ngarribom nawu Jesus.”
ACT 5:29 Wanjh Peter dja mak birribuyika apostles bindiwokmey, bu bindimarneyimeng, “Ngad ngarridjalwokmarrkmang nadjalkudji God, dja ngudda nawu djalbininj minj mak ngundiwokmarrkmang ngudberre.
ACT 5:30 Ngudda wanjh ngurrikukbarnnameng Jesus bu ngurribom doweng kore kundulk cross. Dja God birrolkkayhweng kore doweng. Namekbe nadjalkudjiwi God nawu kadberre mawahmawah birrikukburrbuni.
ACT 5:31 Kaluk naninjnanu namekbe Jesus, wanjh God bikukenmeng dja bikurrmeng kore kukun nuye, dja mak bimarnbom ba bu kanmarnedokme dja mak kanngehke. Kuninjkunu wanjh God djalkurduyimeng bu ngad bininj kadberre nawu Israel kankebmawahmeng, wanjh karrikangeborledmen ba bu God nungka kanmarnebengmidjdan kadberre kunwarre.”
ACT 5:32 “Ngad wanjh woybukkih bihmarneyime ngudberre bu ngarrinang kuninjkunu kurduyimerranj, dja mak nawu Namalngmakkaykenh ngunhmarneyime bu kunwoybuk duninjh. God kabenwon namekbe Namalngmakkaykenh bedberre bininj nawu kabirriwokmarrkmang.” Kuninjkunu wanjh nawu apostles bindimarneyimeng bedberre nawu birriwohrnawohrnani.
ACT 5:33 Nawu birriwohrnawohrnani bu bindibekkang kuninjkunu bindimarneyimeng, wanjh bedda birridjalyidduy duninjh bu bindibuyikenh.
ACT 5:34 Kundjalmekbe wanjh nakudji Pharisee nawu ngeyyoy Gamaliel dolkkang kore kubulkdjarn bedberre. Nungka benkarrebukkabukkani bininj, dja mak birriwern birrimarrkmangi. Nungka benmarneyimeng djamun bu bindibebkeng nawu apostles bu kabirrihdi kundedjumbungkenh kuberrkkah ba nawu kabirriwohrnawohrnan deleng kabirribekkarren.
ACT 5:35 Wanjh Gamaliel benmarneyimeng bedberre, “Ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, ngurrinahnarrimen kore ngudda kuninjkunu ngurrbenmarnekarremarnbun birrimekbe nawu bininj!
ACT 5:36 Ngudda ngurribengkan nakudji bininj nawu ngeyyoy Theudas. Nungka kumdjalbebmeng bu marnburrinj kimukworrinj, wanjh 400 bininj birrimarnedjareminj bu birrimunkekadjungi. Kaluk birribadbuyika bininj birribom doweng, wanjh nawu birrimunkekadjungi bedda birribebbehyarlarrmeng. Wanjh kumekbe kore kumhkuyinmarnburreni, djalngurdmerrinj.
ACT 5:37 Dja mak ngurriburrbun nabadbuyika bininj nawu Judas. Nungka kumdolkkang kore Galileebeh kumekbe bolkyimi bu bindingeynamikenh dja mak bindirohrokmi. Kundjalmekbeni yerreh bu nungka benmarnbom bininj birrimunkekadjuy. Wanjh kaluk nungka doweng, dja nawu bininj birrimunkekadjungi birridjalmirndeyarlarrmeng.
ACT 5:38 Wanjh kunu ngaye marneyime ngudberre bu ngurrbenbawo naninjnanu bininj nawu bolkkime ngurrbenbekkang. Dja ngurridjalbebbehdin. Kore djal bedda bedberre mankarre kabirrihburrbun wanjh makka kadjalyakmen.
ACT 5:39 Dja kore mankarre nuye God kamre bedberre nawu kabirrimulewan Jesus, wanjh kunukka minj ngurrbenngurdke. Dja bu ngurrbendenghke wanjh kunukka yiman kayime ngurriwidnarren nawu God!” Kuhni bu Gamaliel benmarneyimeng.
ACT 5:40 Bu bedda birribekkang yimeng bedberre, wanjh nungka birridjalwokmarrkmey kore benhmarneyimi. Wanjh bindiyawoyhkayhmeng nawu apostles kore birrihni kuberrkkah, wanjh birringimeninj. Wanjh nawu birriwohrnawohrnani bedberre bininj bindiwidjbihwidjbihkeyi nawu apostles, dja mak bedda bindimarneyimeng bu minj mak kabirriyawoyngeyyolyolme nawu Jesus kunngey nuye. Wanjh bindimunkeweng.
ACT 5:41 Wanjh nawu apostles birridjalnjilngmakminj duninjh dja bindibawong bu birribolkbawong birriwam. Kaluk bedda birridjalnjilngmakni bu kuninjkunu bininj bindiwarreweyi bu kunngeykenh nuye Jesus. Bedda birriyimi bu God benwernhmarrkwam, dja kunmekbekenh kunu nungka benmarnbom bindiwobekkang kore bindimarneyiddungi nawu birrikihkimuk.
ACT 5:42 Wanjh bedda minj birringurdmeninj kore bindibukkabukkani nawu bininj. Djal munguyh kore kuberrkkah ngarre Temple bindidjalbukkabukkani dja mak kore kunrurrkbubuyika bedberreni bininj, bu munguyh bindidjalmarnemulewani kunwok kunmak kore Jesus nawu nungka wanjh Christ.
ACT 6:1 Wanjh birridjalmirndewernkenh bininj birridedjingmey bu birrimunkekadjungi Jesus. Yikahwi bedda wanjh birriwokdi Greek kunwok, dja bu kunmekbe bolkyimi bedda birridangwerrinj birribadmirndebuyika nawu birrimunkekadjungi Jesus. Kaluk bedda birriwokdi nawu Jews bedberre kunwok. Nawu Greek birriwokdi bindimarneyimeng birribadbuyika bininj, dja birriyimeng, “Ngad nanihnjanu nawu kamahkamarrdjukun daluk minj kabirrimang manme manwern manbu ngurrihweykan boyenkahwi.”
ACT 6:2 Wanjh nawu twelve apostles bindikayhmeng bindimirndemornnameng bininj rowk nawu birrimunkekadjungi Jesus. Dja bindimarneyimeng, “Kuhni minj kunmak bu ngarrimre ngundiwonowon bu ngarrihweykan manme ngudberre. Dja ngad kunu ngarridjaldurrkmirri bu ngarrihweykahweykan kore God nuye kunwok.
ACT 6:3 Dja kandibekka nawu karridangerrinj. Ngurrbenbebbehdjarrngbu seven bininj nawu ngudman ngudberre nawu ngurrbenmarnedjare. Nawu kunubewu birrimak, birridjalmayalimak, dja mak kabirrikukbarlmiyindi Namalngmakkaykenh. Wanjh bedda birrimekbe ngarrbenkurrme bu kabirriwohrnan manmekenh ngudberre.
ACT 6:4 Ba bu ngad nawu apostle munguyh ngarridjaldi yiwarrudj dja mak ngarriweykan God nuye kunwok.”
ACT 6:5 Wanjh birridjalmirndewarlahkenh birridjareni rowk bu kunmekbekenh birriyimeng, wanjh bindidjarrngbom seven bininj. Nakudji bininj nawu ngeyyoy Stephen nungka biwernhwoybukwoni Jesus dja mak kukbarlmiyindi Namalngmakkaykenh. Dja mak birribuyika nawu birringeyyoy Philip, Procurus, Nicanor, Timon, Parmenas dja Nicolas nawu kumdolkkang Antioch, dja mak yimerranj Jew bininj.
ACT 6:6 Wanjh bindinameng kore kumirrk bedberre apostle, wanjh bedda bindimarnedanginj yiwarrudj dja bindimarnebidkurrmerrinj bedberre.
ACT 6:7 Kaluk birridjalmirndiwernkenh bininj wanjh birridjalbekkani God nuye kunwok. Wanjh nawu birrimunkekadjungi Jesus birridjalmirndewernmerreni munguyh kore Jerusalem. Dja mak birrimirndewern nawu priests birriwoybukwoni dja mak birriwokmarrkmangi Jesus.
ACT 6:8 God bidjalmarnekurduyimeng Stephen kundjalmak duninjh, dja mak biwong kunkimuk kundulkarre nuye, wanjh nungka kurduyimeng kunwern kundulkarre dorrengh kore birriwern bininj birrihnani dja birrimarnekangebarrhmeng nuye.
ACT 6:9 Wanjh yikahwi nawu Jews bininj birridjareni birringurdkemeninj. Kaluk bedda birrimirndemornnamerrinj kore kunrurrk manbu synagogue bedberre, manbu birrirurrkngeybuni Ngalengngarre nawu bininj minj kabirribongdi. Bedda nawu birrikang kunred Cyrenebeh dja mak kore kunred Alexandriabeh, dja kunbolk Ciliciabeh dja kunbolkkimuk Asiabeh. Wanjh birrimekbe bininj birrimwam birrimirndeyarrkmarrinj nuye Stephen bu birridungi.
ACT 6:10 Nawu Namalngmakkaykenh bibidyikarrmeng Stephen bu benhmarneyolyolmi kunmayalimak dorrenghni. Bu nungka nuye kunwok wanjh kundjalmurrngrayekni duninjh ba bu birrimekbe Jews bininj minj birribaldangwerrimeninj nungka.
ACT 6:11 Wanjh bedda manmolk bindimey bininj birribuyika dja bindikarremulewam bu birrikurrinj bindikoweng Stephenkenh. Wanjh birriyimeng, “Ngad ngarriwokbekkang namekbe bininj yimeng kunwarre benewoneng nawu Moses dja mak kore God.”
ACT 6:12 Wanjh birriwern bininj birrinjilngwarreminj bu kunmekbe kunwok birribekkang, dja birriduy Stephen. Wanjh nawu dabborrabbolk dja mak nawu bindikarrebukkabukkani birrimwam birridarrkidmey Stephen dja birrikang kore birrimirnderri Sanhedrin council birringeyburreni.
ACT 6:13 Dja mak bindimkang bininj nawu birrikurrenwam Stephen. Wanjh birriyimeng, “Nahni bininj munguyh kadjalyime kunwarre duninjh ngalengngarre manbu Temple dja mak kore Moses nuye mankarre.
ACT 6:14 Ngad ngarribekkang bimulewam Jesus nawu Nazarethbeh, djaying nungka kabun manbu Temple kunrurrk, dja kakarreborledke rowk kore Moses yimeng kadberre karrikurduyime. Kuninjkunu wanjh ngarribekkang Stephen mulehmulewani.”
ACT 6:15 Wanjh nawu bininj kumekbe birridi bindibekkani, wanjh birridjalkebdarnhnani Stephen, nungka wanjh kebbuyikameni yiman angel yerreh kebyimi.
ACT 7:1 Bininj nawu benmarnewohrnani priests bidjawam Stephen, yimeng “Yiddok kuhni woybukkih ngudda yihyimi?”
ACT 7:2 Stephen benmarneyimeng nawu bininj birridi rowk, wanjh yimeng, “Kandibekka ngaye bu marneyime ngudberre bininj nawu karridangerrinj dja mak nawu kandibornang. Nungka nawu Nawernhmakkaykenh kadberre God bimarnebebmeng Abraham nawu kankebmawahmeng bu kumekbe nungka ningihni kore kunred bolkngeyyoy Mesopotamia, wanjh yerrehkah nungka wabmeng kunred bolkngeyyoy Haran.
ACT 7:3 Wanjh God bimarneyimeng Abraham, ‘Mah wanjh, yibolkbawo kunred ke dja mak namud ke. Yiray, kaluk bolkbukkan kore yini.’ ” [Genesis 12:1]
ACT 7:4 “Wanjh Abraham bolkbawong kore nawu Chaldeabeh bininj birrihni, dja wam yerrkang ni kore Haran. Kaluk bu Abraham nuye kornkumo doweng, wanjh God biwabkeng bikurrmeng kondah kunbolk kore ngad bolkkime karrihni.”
ACT 7:5 “God minj bibangmebolkwoyi kunred kunbolkkilehkilelk Abraham. Dja ngaleng God bidjalberrebbom bu kabenbolkwon nawu Abraham kabenkebmawahme kondanjkunu kunred. Dja kunmekbeni bolkyimi Abraham minj yawkarrmeninj wurdyaw nuye.
ACT 7:6 Kuhni wanjh God bimarneyimeng, ‘Kaluk kundjalkudji yerrekah nawu yibenkebmawahme kabirrihni djarreh nawu minj kunred kabirribolkkarrme. Wanjh nakka kabindimarnedurrkmirrikenh kunrayek nawu birribuyika bininj nawu kabindidjalbun munguyh bu kunkuyeng 400 mandjewk.
ACT 7:7 Kaluk ngaye kumekbe kunred ngabolkbun bedberre nawu kabindibongname bininj nawu ngudda ke yibenkebmawahme. Wanjh bedda kabirribolkbawon dja kabirrimre kondanjkunu bu ngandimarnedi yiwarrudj.’ [Genesis 15:13-14] Kuninjkunu wanjh God bimarneyimeng Abraham.”
ACT 7:8 “Wanjh God bimarnewokrayekworrinj bu biberrebbom Abraham. Wanjh bimarneyimeng nawu benkebmawahmeng rowk, nakka wanjh birrilakkayenni ba bu birridjalburrbuyi bu God korroko bendjalyingkihberrebom bedberre. Kaluk yerrekah wanjh Abraham biyawbornang Isaac, wanjh kunu biyawlakkayenwong bu kunbidkukudji dja danjbik kunkodjke kore danginjbeh. Kaluk bu Isaac baldahbolkminj wanjh beywurd bornarrinj nawu ngeyyoy Jacob, wanjh kunu nunganwali bilakkayenwong. Wanjh Jacob nunganwali benlakkayenwong nawu twelve bebeywurd nuyeni, nawu birriyimerranj kadberre mawahmawah.”
ACT 7:9 Wanjh Stephen benyawoyhmarneyimeng, “Nakudji nawu birrimekbe twelve mawahmawah kadberre, wanjh nakka Joseph ngeyyoy, dja nawu birribadmirndebuyika nawu mawahmawah kadberreni, wanjh bedda birrimkirndanginj nuye. Wanjh kuhni bu bedda birrikukweykang bu birribuyika birribalkang kunbolk Egypt kore bongdihbongdi durrkmihdurrkmi. Dja God nungka benedjaldjarrkrey.
ACT 7:10 God bibidyikarrmeng rowk kore kunyid karrmikarrmi kumekbe, dja mak bimarnbom bu wernhmayalimakminj. Wanjh kumekbekenh Pharaoh nawu king bolkwohrnani kubolkwarlah Egypt, wanjh bimarnedjareni Joseph bu bimakwam dja mak bimarnbom bu nungka benmarnewohrnani bedberre nawu birrihmarnedurrkmirri Pharaoh, dja bimarnbom bu djalwohrnani kubolkwarlahkenh ngarre Egypt.”
ACT 7:11 “Kaluk yerrehkah kore kubolkwarlahkenh ngarre Egypt dja Canaan bolkdarlehminj rowk, minj mak manme djordmerrimeninj kumekbe. Wanjh birridjalmirndewern bininj birrihdjalmarrwedoweni. Nawu kadberre mawahmawah minj mak birrikarrmeninj manme kore birrihni kunred Canaan.
ACT 7:12 Wanjh Jacob wobekkang bu bedda birrikarekurrmi manbu manmim manme kore kunbolk Egypt. Wanjh nungka benmunkeweng nawu kadberreni mawahmawah bu birriwam kore Egypt bu kuhni wanjh kerrngehkenhni birriwam.”
ACT 7:13 “Kaluk bu yerrekah bedda birriyawoyhwam, wanjh kumekbe kunu nungan Joseph benmarneyolyolmerrinj nawu mawahmawah kadberre birridangerrinj nuye. Wanjh Pharaoh benwobekkang nawu Joseph nuyeni namud.
ACT 7:14 Wanjh Joseph bimarnewokmunkewerrinj Jacob, nawu nakornkumo nuyeni, dja mak birridjalwernkenh nawu namud nuyeni birrimwam rowk kore Egypt. Kaluk bu bedda birridjalmirndewernni wurd 75 nawu birridangerrinj, ngalbihbininjkobeng, dja wurdwurd bedberre.
ACT 7:15 Wanjh Jacob nungka balkoluy kumekbe kore kunred Egypt, wanjh nungka doweng kumekbe, dja mak nawu twelve mawahmawah kadberreni bedda birridowerrinj rowk.
ACT 7:16 Kaluk bu yerrekah bedberre nawu namud bindikukkang kore kunred kabolkngeyyo Shechem, wanjh kumekbe bedda bindikukkurrmeng kore yingkihbolkmidjdi manbu Abraham korroko yingkihbolkmangi bu benkarremulewam nawu beybeywurd nuye Hamor.”
ACT 7:17 Wanjh nawu Stephen benyawoyhmarneyimeng, “Nawu mawahmawah kadberreni nakka wanjh birridjalwernmerreni kumekbe kore kunred Egypt. Kuninjkunu bolkyimi wanjh God biberrebbom Abraham, dja wanjh darnkih yimerrangeni woybukkendanj.
ACT 7:18 Wanjh nakerrnge king bebmeng nawu wohrnawohrnani kore kubolkwarlah ngarre Egypt. Nungka minj bikukburrbuyi namekbe Joseph, bu korroko doweng.
ACT 7:19 Wanjh namekbe nawu king benkoweyi nawu mawahmawah kadberreni dja kunwarre benhmarneyimi bendjalkukmarladjwoni bedberre. Nungka kunwok kunrayek kurrmeng bedberre bu bindiyawbebkeyi kuberrk ba bu birriyawdowerreni.”
ACT 7:20 “Bu kunmekbe bolkyimi bu nungka Moses danginj, dja nungka wanjh yawkukmakni. Bu dird danjbikni ngalbadjan dja kornkumo benedjalyawnahnani munguyh.
ACT 7:21 Bu bedda beneyawbebkeng kuberrk, wanjh ngalbeywurd nuye Pharaoh kumwam bimey biyawdjordmihweng yiman ngalengngarreni nawu namekbe wurdyaw.
ACT 7:22 Bu nungka djordminj, bedda nawu Egyptbeh bininj birribukkabukkang kundjalwern rowk kore bedda bedberreni. Bu nungka dabbolkminj nungka wokdi kunwok kunmak duninjh dja mak kundulkarre karrmi bu njalehnjale kurduyimi.” Kuhni bu Stephen yolyolmi bedberre.
ACT 7:23 Wanjh Stephen benyawoyhmarneyimeng, “Bu Moses mandjewk nuyeni forty, nungka burrbuni bu kare kabennan bininj nawu nungka nuye namud, nawu Israel benkebmawahmeng.
ACT 7:24 Nungka wam binang nakudji bininj nawu Egyptbeh bimarnekurduyimeng kunwarre duninjh kore nakudji bininj nawu Israel bikebmawahmeng. Wanjh Moses bibidyikarrmeng. Wanjh kunu bibalbom doweng bininj nawu Egyptbeh.
ACT 7:25 Moses yimankek yimi birriburrbuni birrimekbe nawu birriredboni nuye bu nungka wanjh God bimunkeweng bu kabenngehkekenh. Dja burrkyakni, bedda minj kuhni birriburrbuyi.
ACT 7:26 Kaluk bu kunkodjkebuyikani bu nungka bibom namekbe bininj, nawu Moses benbenenang benebuyika bininj nawu birriredboni Moses, bu bedda benehburreni. Nungka yimankek benbenengurdkemeninj, wanjh benbenemarneyimeng, ‘Ngayh, ngudda nawu bininj bokenh, ngudda nuk ngunedanginj dja njalekah ngudda nguneburren?’
ACT 7:27 Wanjh nawu bininj bimarneyidngalkeng nungka bikukdjirrkkang Moses, dja bimarneyimeng, ‘Ngudda nangale ngunmarnbom bu kanmarnewohrnan dja mak kandjadme ngadberre? Yiddok ngudda yidjare kanbun ngaye yiman bu yibom namekbe bininj nawu Egyptbeh bu wolewolehkenh?’ [Exodus 2:14]
ACT 7:29 Bu Moses bibekkang bimarneyimeng, wanjh nungka kelerlobmeng bolkbawong Egypt. Wanjh nungka wam kore kunred kabolkngeyyo Midian, kumekbe wanjh ningihni yiman kayime nawokbuyika. Wanjh kumekbe nungka daluk mey dja mak beywurdbornarrinj benebokenh narahrangem.” Kuhni bu Stephen yolyohyolyolmi bedberre.
ACT 7:30 Wanjh nawu Stephen benyawoyhmarneyimeng bedberre, yimeng, “Kaluk bu mandjewk forty burnbom, wanjh Moses wam kore kubolkdarleh darnkih ngarre kunwarddekuyeng manbu bolkngeyyoy Sinai. Wanjh kumekbe kunred bimarnebebmeng angel nawu Kawohrnan Rowk nuye, kore manbirluwoldjen bu manngarre rungihrungi.
ACT 7:31 Bu Moses nang manmekbe manu ngarrerungi, wanjh nungka marrmarrminj dja mak baldarnhwam darnkih bu yimankek balwernhnayi. Wanjh kumekbe nungka biwokbekkang nawu Kawohrnan Rowk bu kumwokbebmi.”
ACT 7:32 “Nawu kawohrnan bimarneyimeng, ‘Ngaye nawu God bedberreni nawu mawahmawah ke. Ngaye wanjh bedberre God nawu Abraham, dja nawu Isaac, dja mak nawu Jacob.’ [Exodus 3:6] Wanjh Moses deldelmingalmeng, mak minj bikuknayi dja keleminj duninjh.
ACT 7:33 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk biyawoyhmarneyimeng Moses, yimeng, ‘Yirrengeyerrkerrimen nawu yihdengedjongbuyindi dja kondah kore yihdi kubolkdjamun duninjh ngardduk.
ACT 7:34 Ngaye woybukkih ngabenhnang nawu ngardduk bininj kunyid kabirrikarrme kunkimuk dja mak kabirridjakbekkan bulkkidj kore kunbolk Egypt, dja ngaye ngabenhnalkbekkang, wanjh kunmekbekenh kunu ngamwam ngamkoluy ba bu ngabenngehke bedberre. Wanjh kumekbekenh ngaye munkewe bu yirrurnden Egypt.’ [Exodus 3:5-10] Kuninjkunu nawu kawohrnan bimarneyimeng Moses.”
ACT 7:35 “Naninjnanu nawu nadjalkudji Moses minj birrimarnedjareniwirrinj nawu kandikebmawahmeng kadberre, bu birrimarneyimeng, ‘Ngudda nangale ngunmarnbom bu kanmarnewohrnan dja kandjadme ngadberre?’ Dja bonj, wanjh nanihnjanu Moses wanjh God nungan bimunkeweng bu benmarnewohrnani dja mak benngehkeng, kore angel nuye bimarnewokdanj kumekbe kore ngarrehrungih.” Kuhni bu Stephen yolyohyolyolmi bedberre.
ACT 7:36 Wanjh nawu Stephen benyawoyhmarneyimeng bedberre, yimeng, “Moses wam benbebkeng nawu birrimirnderri bininj kore Egypt. Nungka kurdukurduyimi kore birrihnani bu God nuye kundulkarre dorrengh kore kunbolk Egypt, dja mak kore manu kurrula bongeyyoy Manbokurlba, dja mak kore kubolkdarleh bu birridjalni munguyh forty mandjewk.”
ACT 7:37 “Kunkare wanjh namekbe nawu Moses nadjalkarewi benhmarneyimi bedberre, ‘Kaluk burrk God ngunwon ngudberre nawu prophet yiman kayime ngaye rerrih. Kaluk nungka wanjh ngurridjalredbo duninjh.’ [Deuteronomy 18:15]
ACT 7:38 Kaluk rerrihkah bedda nawu kadberre mawahmawah birrimirndemornnamerrinj kore kubolkdarleh. Kaluk nanihnjanu Moses birridjarrkdi bedda dorrengh. Wanjh angel bimarnewokdanj, bu wanjh nungka mey kunwok manbu kandarrdikwon, kaluk nungka wanjh kanwong kadberre manbu kunwok.”
ACT 7:39 “Dja nawu kandikebmawahmeng kadberre minj bedda birriwokmarrkmayi Moses, dja bedda birriwidnani, birridjaldjareni birridurndeyi kore Egypt.
ACT 7:40 Wanjh bedda birrimarneyimeng nawu Aaron, ‘Nungka Moses kanmarnedokmi bu kanbebkeng kore Egyptbeh, dja minj ngarriburrbun kore baleh nungka wam. Dja yimarnbu ngadberre yehyeng nawu yiman god yerreh, bu kanmarnedokmikenh ngadberre.’ [Exodus 32:1]
ACT 7:41 Wanjh bedda birrimarnbom bedberre idol yiman kayime kukbulikki nawu birrimarneboddangeni, wanjh bedda birrimarnekani nawern nawu birrimarnekinjeyi kalkkidmanjmak. Bedda birridjalburlumerreni bu birrimarnbom namekbe nawu yeng kubid bedberre, wanjh kunu mulil birrikarrmeng.”
ACT 7:42 “Dja God benbodmekenhwong bedberre. Wanjh nungka benbawong birrihmarnedi yiwarrudj yiman kundung, dja mak dird, dja kinhkinh warridj. Minj mak benngurdkemeninj bedberre. Dja kunukka wanjh bimbuyindanj kore djurra nawu prophets birriwokbimbuni kore God nungan yimeng, ‘Ngudda bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, ngudda minj njale kandimarnekayi bu kandiwoyi nawu kandimarnekinjemeninjkenh, nawu ngurriwam ngurriyerrkang kore kubolkdarleh bu mandjewk nakuyeng forty.
ACT 7:43 Dja burrkyak, ngudda ngurridjalngorrkani nawu dabburlin ba bu ngurrimarneboddanginj Molech nawu god ngudberre nawarre, dja mak namekbe ngurrikanahkani nawu kilehkilelh ngurrimarnbom yiman kayime kinhkinh kangeyyo Rephan, nawu god ngudberre ngurrimarneboddangeni. Nahni bokenh wanjh idols ngurrimarneboddanj. Wanjh kuninjkunu bu ngurrikurduyimeng ngaye munkewe ngudberre ngurrire bewhkah kubolkbuyika kabolkngeyyo Babylon dja minj bawon bu ngurridurndeng kore ngudberre kunbolk.’ [Amos 5:25] Kuninjkunu God benmarneyimeng nawu kandikebmawahmeng kadberre.”
ACT 7:44 “Kaluk bu rerrihkah God bimarneyimeng Moses bu rurrkmarnbom mankimukkenh dabburlin ba bu bininj birrimarnedi yiwarrudj God nuye. Kundjalmekbe Moses marnbom bu God bibukkang. Wanjh kumekbe God nuye nadjamunkenh dabburlin rurrkdi kore kubolkdarleh, wanjh nungka God benmarnewokdi bedberre.” Kuhni bu Stephen yolyohyolyolmi bedberre.
ACT 7:45 Wanjh Stephen benyawoyhmarneyimeng, yimeng, “Kaluk bu rerrihkah Joshua nunganwali benmarnedokmi bedberre nawu kandikebmawahmeng bu birringimeng kore kubolkkerrnge bedberreni birribuyika bininj nawu God benbebkeng. Wanjh nawu kadberre kandikebmawahmeng birrikani God nuye dabburlin bu baleh yarrkka kore birrihrey. Bedda birridjalkarrmi munguyh namekbe dabburlin wanjh kaluk bu yerrehkah David kumbebmeng.”
ACT 7:46 “Wanjh God bidjalmarnemakwam David. Kaluk David bidjawam God bu kabimarnerurrkmarnbun nuye ba bu namekbe nawu nadjalkudjiwi God nawu Jacob nuye kamre kahyo.
ACT 7:47 Dja burrkyakni, dja wanjh namekbe Solomon bimarnerurrkmarnbom God nuye.
ACT 7:48 Dja nungka nawu nadjalwernhkimuk duninjh God minj nuk kahyo kunrurrk manbu kabirrirurrkmarnbun bininjbeh. Ngudda ngurriburrbun kore prophet bimbom, ‘God nawu kawohrnan yimeng,
ACT 7:49 “Heaven yiman kore ngaye ngayerrkan, dja kurorre yiman ngaye kore ngarrengebarndi. Dja njalekah ngudda yimankek kandimarnerurrkmarnbun ngaye nawu Ngawohrnan Rowk? Ngaye minj mak baleh ngayo ba bu ngangudjngehme.
ACT 7:50 Wanjh ngurridjalwernhburrbu bu ngaye ngamarnbom yehyeng rowk.” ’ [Isaiah 66:1-2] Kuhni wanjh God nawu kawohrnan yimeng, kore kabimbuyindi nuye.” Kuhni wanjh Stephen yolyohyolyolmi bedberre.
ACT 7:51 Bu Stephen munguyh bendjalmarneyimi bedberre, dja yimeng, “Ngudda nawu bininj minj ngurriwokbekkan dja ngurridjalkangemurrngrayek nuye God, dja mak minj ngurrikangeborledme, dja mak minj ngurriwokmarrkmang. Ngudda munguyh ngurriwokburriwe nawu Namalngmakkaykenh yiman kayime nawu mawahmawah ngudberre.
ACT 7:52 Ngudda ngudberre nawu mawahmawah wanjh nakka bindibuni nawu birridjalwern rowk prophets. Kaluk birrimekbe prophets birridjalyingkihyimi bu nawu God nuye Nadjalmakkaykenh wanjh kamre yerrekah. Wanjh woybukkihni nungka kumwam dja ngurrikukweykang, bu ngurribom doweng.
ACT 7:53 Yoh, dja wanjh God nuye angel birrimkang mankarre nuye bu ngundiwong ngudberre, dja burrkyakni, ngudda kunu minj ngurrimarrkmayi manbu mankarre nuye.” Kuninjkunu wanjh Stephen wokdiwokdi bu benhmarneyimeng.
ACT 7:54 Wanjh bu bedda nawu Jews bininj birriwokbekkani Stephen kore kuhni benhmarneyimi bedberre, wanjh birridjalwernhyidduy duninjh bu bedda birridjalkuniyidmebayerrenj.
ACT 7:55 Kaluk nawu Stephen kukbarlmiyindi Namalngmakkaykenh, wanjh nungka bolknang kaddum kore heaven wanjh benbenedjarrknang God benemhni kunmakmak dorrengh berrewoneng, dja nawu Jesus kumhdi kore kukun nuye God.
ACT 7:56 Wanjh yimeng, “Ngurrina! Ngaye ngahnan heaven bu dangmarrhmiwam, dja mak nawu Bininj Duninjh kamhdi kore kukun nuye God.”
ACT 7:57 Bu bedda birribekkang kuninjkunu yimeng bedberre, wanjh birridjaldjurrkworrinj bu birrikanembalmerrinj dja birridjalwernhkayhmeng. Wanjh birrirlobmerrinj birridarrkidmey birridorrorrkeng djarreh duninjh kore kuberrkkah birribebkeng wanjh kunu birridedjingmey birrikodjdongi kuwardde. Kaluk bedda birrimadjyerrkerrinj bedberre nawu birridjuhbuni bininj, dja birrimadjwong nawu nayawurrinj bininj ngeyyoy Saul ba nungka kabenmarnemadjnahnan.
ACT 7:59 Bu bedda birribalhdjalkodjdongi munguyh Stephen danginj yiwarrudj, dja yimeng, “Nawu yiwohrnan Jesus, yima kunmalng ngardduk!”
ACT 7:60 Wanjh nungka mankang dja barddurrukkurlhdanj, dja kayhmeng wernkih duninjh, “Nawu yiwohrnan, yuwn yibendung nanihnjanu bininj bu kabirrihyime kunwarre ngardduk.” Bu kuninjkunu nungka balyimeng, wanjh baldjalkeyonginj. Kaluk kumekbe Saul dingihdi dja nungka njilngmakminj bu binang doweng.
ACT 8:1 Yikahwi bininj nawu birriwokmarrkmangi God birrikukdudji Stephen, wanjh birridjalkuknalkbom bu nungkahkenh. Kaluk kunekke kunbarnangarra bininj birriwern wanjh birridedjingmey bu bindimarnekurduyimi kunrayek duninjh kore bininj nawu birrikodjkulumakni yiwarrudj bedberre kore kunred Jerusalem. Kunmekbekenh kunu nawu birrimekbe bininj nawu birrikodjkulumakni wanjh birrimirndeyarlarrmeng kore kunbolk Judea dja mak kore kunbolk Samaria. Dja nawu apostles nakka birridjaldi kore Jerusalem.
ACT 8:3 Wanjh nawu Saul djareni benkukyakwoyi nawu birrimekbe birrikodjkulumakni bininj. Nungka djalrengehrey kore kururrkbubuyika bu bendarrkidmangi bininj dja daluk, wanjh benkurrmi kore prison.
ACT 8:4 Kaluk birrimekbe bininj nawu birrimirndeyarlarrmeng wanjh nakka birrirengehrey kubolkbubuyika dja bindimarnemulewani birribuyika bininj rowk God nuye kunwok.
ACT 8:5 Wanjh Philip balkoluy kanjdjikanjdji kore kunred kubolkkimuk ngarre Samaria, wanjh benhmarnemulewani bininj bu Christkenh.
ACT 8:6 Kumekbe wanjh bininj birriwern birriwokbekkang Philip yimiyimi dja mak birrinani bu kurdukurduyimi kore kundulkarre dorrengh. Nungka benmarnbom birriwern bininj nawu birrimalngkarrmi namalngwarre, wanjh kunukka malngbebmerreni kayhmi dorrengh. Dja mak birriwern nawu birribirlni wanjh benmarnbom rowk. Kumekbekenh kunu bininj birriwern birridjaldjareni bu birridjalwernhwokbekkani kore mak mulehmulewani bedberre.
ACT 8:8 Wanjh bedda kunu bininj rowk birriwernhmarrmarrminj kumekbe kunred.
ACT 8:9 Nakudji bininj nawu ngeyyoy Simon ni kore kubolkkimuk Samaria. Kaluk nungka nayungkih yingkihkurduyimi kore kunkurdangkenh kore kured bedberre, wanjh bedda birrinang birrikangebarrhmi nawu birrihni kumekbe kubolkwarlah. Dja nungka yimankek yimi namakni duninjh bu burluburlumerreni.
ACT 8:10 Nawu birriwern bininj nawu birrikuken dja mak nawu birrimarladj wanjh munguyh birridjalbekkani Simon. Wanjh birriyimi, “Nanih wanjh kawernhkarrme kundulkarre kunkimuk nuye God.”
ACT 8:11 Bedda birrihnani Simon bu kunkuyeng djalkurdangyini dja birrikangebarrhmeng, wanjh kunmekbekenh kunu birriwokbekkani munguyh bu yimiyimi.
ACT 8:12 Kaluk bu Philip kumwam, wanjh benmarneyolyolmeng kunwok kunmak bu God kawohrnankenh rowk, dja mak kore kunngey nuye Jesus Christkenh. Wanjh birrimekbe bininj dja daluk nawu birrihni kumekbe birriwoybukwong Philip, wanjh kunu birridjalwern birrikodjdjuhmeng.
ACT 8:13 Nungka mak Simon woybukwong warridj dja kodjdjuhmeng. Wanjh nungka benedjaldjarrkrey Philip, wanjh bihnani kore kundulkarre dorrengh kurdukurduyimi bu benmarnbuni bininj birriburrbuni God, wanjh Simon djahdjalkangebarrhmi.
ACT 8:14 Nawu apostles birridjaldi kore Jerusalem, dja bindiwobekkang bininj nawu birrihni Samaria bu birrinjilngmakminj bu bedda birriwokbekkang God nuye kunwok. Wanjh bedda bindimunkeweng Peter dja John bu kabindinankenh. Wanjh bedda benewam.
ACT 8:15 Nawu birrimekbe bininj nawu birrihni Samaria, kaluk bedda birriyingkihkodjdjuhmeng kore kunngey nuye Jesus nawu Kawohrnan Rowk, dja nawu Namalngmakkaykenh minj benbangmekukbarlkemeninj. Wanjh nawu Peter dja John bindimarnedanginj yiwarrudj bedberre ba bu kabirrimang Namalngmakkaykenh.
ACT 8:17 Dja mak bindimarnebidkurrmerrinj, wanjh kunu birrimey nawu Namalngmakkaykenh.
ACT 8:18 Bu Simon nawu nakurdangni bennang bininj birrimey Namalngmakkaykenh kore apostles bindimarnebidkurrmerrinj, wanjh nungka djareminj yimankek benbenekukwoyi nawu apostles.
ACT 8:19 Nungka yimeng berrewoneng, “Mah, kandiwo maninjmanu kundulkarre, ba bu ngayemanwali ngabenmarnebidkurrmerren birribuyika bininj bu ngabenwon namekbe nawu Namalngmakkaykenh.”
ACT 8:20 Dja Peter bimarneyimeng, “Yibalkukka nawu kunwardde kekih. Kaluk ngunedjarrkkukyakmen ngudda dja kekih kunwardde! Ngudda nuk minj yibayahme nawu Namalngmakkaykenh nuye God, dja nungan kanwon ngad bininj bu djal burudjang.
ACT 8:21 Ngudda kunu minj karridjarrkraworren bu ngarridurrkmirrikenh, dja mak minj yikangewoybuk nuye God.
ACT 8:22 Mah, wanjh yikangeborledmen dja yibawo kunwarre kore yihkurduyime, dja yirrin yiwarrudj, yidjawa God ba bu yimankek ngunmarnebengmidjdan kore kunwarre yihburrbuni.
ACT 8:23 Ngaye mayaliburrbun bu ngudda yikangenjirrhmiworren, dja mak yiman kayime kore kunwarre ngunhbongkarrme.”
ACT 8:24 Wanjh Simon benbenemarneyimeng Peter dja John, “Benbenemanjbun ngorrewoneng bu kandimarnedi yiwarrudj, ba bu minj njale mak nganmarnekurduyimerran kore kandimarneyimeng.”
ACT 8:25 Kaluk bu Peter dja John beneyakwong bu bindihmarnemulewani bininj kore nawu Kawohrnan Rowkkenh, dja mak kore benehweykani kunwok nuye, wanjh bedda bindibawong dja benedurndi kore Jerusalem. Bu bedda benebalhrey wanjh benewohngimeng kore kubolkkilekilelh ngarre Samaria, dja mak bindimarnemulewani kunwok kunmak kore bininj nawu birrihni kumekbe.
ACT 8:26 Kaluk angel nawu nuye Kawohrnan Rowk bimarnewokdanj Philip, wanjh bimarneyimeng, “Yirrolkka, yiray kore walem, dja yibolhkadju manbolh manbu kamre Jerusalembeh dja kahre kore kunred Gaza.” (Kaluk manmekbe manbolh kahre kore kubolkdarleh.)
ACT 8:27 Wanjh Philip djaldolkkang wam. Wanjh bu balhbolhkadjungi bininj binang nakang Ethiopiabeh rengehrey manbu wirlbarra dorrengh. Kaluk namekbe bininj dja kornwirlarrkyakni. Kaluk nungka durrkmirri, bimarnenahnani kunwardde ngalengngarre queen ngalbu ngeyyoy Candice, ngalbu wohrnani kubolkwarlahkenh kubolkkimuk Ethiopia. Kaluk nungka wam kore Jerusalem danginj yiwarrudj nuye God, wanjh nungka balyawoyhdurndengi kured.
ACT 8:28 Wanjh ningihni kore wirlbarra nuye manbu djarrang bihdorrorrkeyi. Kaluk nungka yerrkkeng djurra, dja bimnahbimnani kore prophet Isaiah bimbom.
ACT 8:29 Nawu Namalngmakkaykenh bimarneyimeng Philip, “Kab yiray kore mahni wirlbarra dja yidjallay darnkih.”
ACT 8:30 Wanjh Philip rlobmeng darnkih kore wirlbarra, wanjh bibekkang namekbe bininj bu bimngeyhbimngeybuni kore prophet Isaiah bimbom. Wanjh Philip bidjawam, “Yiddok ngudda yiwernhburrbun bu yibimnan nanihnjanu nawu djurra?”
ACT 8:31 Wanjh namekbe bininj yimeng, “Ngaye nuk minj ngawernhburrkburrkbekkan, dja nangale kab nganmarneyolyolme?” Wanjh nungka bimarneyimeng Philip bu bidbom benehdjarrkni kore wirlbarra.
ACT 8:32 Namekbe bininj bimngehbimngeybuni kore bimbuyindanj, dja yimeng, “Nungka wanjh yiman kayime sheep kabirribebke dja kabirribun. Nungka mak modmikenhni yiman kayime lamb nawu kabirrimuddjobke. Kumekbe yimi nawu minj kayhmeninj.
ACT 8:33 Nungka birridjalmarladjwong, dja mak bedda birridjadmeng bu burudjang birriwelengnameng. Nungka djaldoweng minj mak karrmeninj wurdyaw dja nawu namud nuye. Dja God bidjaldurndiweng kondanjkunu kurorrebeh kore doweng.” [Isaiah 53:7-8] Mahni kunwok bimnaninani nawu namekbe bininj.
ACT 8:34 Wanjh namekbe bininj bidjawam Philip, bimarneyimeng, “Kanmarneyimen. Nahni nawu prophet nangale kabiyolyolme? Yiddok nungan kayolyolmerren, dja kunubewu nabuyika bininj kabiyolyolme?”
ACT 8:35 Wanjh Philip bimarnekarreyolyolmeng. Kerrngehkenh dokmeng biyolyolmeng kore prophet Isaiah bimbom nawu bininj bimngeybom, wanjh yerreh kunu bibalmarneyolyolmeng kunwok kunmak bu Jesuskenh.
ACT 8:36 Kaluk bu kore benehrey benebonang manlabbarl wanjh namekbe bininj bimarneyimeng Philip, “Yina, makka kaboyo kukku, dja yiddok minj kankodjdjuhkeyi bolkkime bu kondah?” Dja Philip biwokmey yimeng, “Bu yiwoybukwon kukange ke dorrengh, wanjh kamak yidjuhme.” Dja nahni bininj yimeng, “Ngaye ngawoybukwon bu Jesus Christ nakka wanjh woybukkih God nuye Beywurd.”
ACT 8:38 Wanjh namekbe bininj denghkeng manbu wirlbarra benbenedorrorrkeyi, dja benebaldjarrkkoluy kore kukku kumhboyoy, wanjh Philip bikodjdjuhkeng namekbe bininj.
ACT 8:39 Wanjh bu bedda benebidbom kore kukukkubeh, wanjh nawu Namalngmakkaykenh Kawohrnan Rowk nuye, wanjh kundjalburrikudji bidjalmey, bikang Philip. Kaluk namekbe bininj nawu nakang Ethiopia minj mak biyawoyhdarrkidnayi nawu Philip, dja wanjh nungan djaldurndi kured nuye bu kuninjilngmakni dja mak kunimarrmarrni dorrengh.
ACT 8:40 Wanjh Philip bebmeng djarreh kore kunred kabolkngeyyo Azotus. Kaluk nungka rengehrey dja benmarneyolyolmi kunwok kunmak kore kunredbubuyika rowk kahdjalle kore Azotus dja bebmeng Caesarea.
ACT 9:1 Saul dingihdi kore Jerusalem. Kaluk nungka munguyh benwaralbuni nawu birrikadjungi Jesus nawu Kawohrnan Rowk. Kunkudjikenh wanjh nungka djareminj rawinj Damascus ba bu kabenngalke bininj dja daluk nawu kabirrikadjung manbolh nuye Jesus, dja wanjh kabendukkan kabenyirrurnden kore Jerusalem. Kumekbekenh kunu wam bidjawam bininj nawu benmarnewohrnani priests bu kabimarnebimbun djurra ba bu kakan kabenwon bininj nawu kabirrirurrknahnan synagogue manbu kunredkimuk Damascus. Wanjh naninjnanu bininj nakihkimuk biwong Saul nahni djurra.
ACT 9:3 Wanjh Saul bolkbawong Jerusalem dja wam kore Damascus. Bu nungka rengehrey darnkih balhbebmi kore Damascus, kundjalburrikudjini kumdjalwolkayindanj nuye manbu kaddum heavenbeh bu biwolkang kore dingihdi.
ACT 9:4 Wanjh Saul mankang kore kurorre, dja biwokbekkang bu bihmarneyimeng, “Saul! Saul! Njalekah ngudda yidjare bu kandjaldung ngaye?”
ACT 9:5 Wanjh Saul yimeng, “Ngudda nangale nawu yiwohrnan?” Wanjh biwokmey nawu bimarnewokdanj, wanjh bimarneyimeng, “Ngaye wanjh Jesus nawu kanhdung. Dja yirrolkka, wanjh yiray kore kuredkimuk Damascus. Kaluk kumekbe nakudji bininj ngunmarneyime kore baleh yikurduyime.”
ACT 9:7 Nawu bininj birridjarrkrey Saul bedda birriwokbekkang nawu bimarnewokdanginj, dja minj nangale mak birrinayi. Dja wanjh birrihdjaldi birridjalwokyak.
ACT 9:8 Bu Saul dolkkang kurorrebeh, wanjh mimbayhmeng dja minj yawoyhbolknayi. Dja bininj nawu birridjarrkrey wanjh birridjalbidmey Saul dja birrikang kore kured Damascus.
ACT 9:9 Bu kunkodjkedanjbikni Saul minj bolknayi, dja mak minj manme nguyi dja kukku minj bonguyi.
ACT 9:10 Nakudji bininj kumekbe ni kore Damascus nawu ngeyyoy Ananias. Kaluk nungka bimunkekadjungi nawu Jesus. Nungka bidjalmarnekukbukkarrinj nawu Kawohrnan Rowk, wanjh bingeybom, yimeng, “Ananias!” Wanjh Ananias biwokmey, yimeng, “Mah! Ngaye kondah ngahni nawu Yiwohrnan.”
ACT 9:11 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng, “Yidjaldolkka dja yiray kore kabirribolhngeybun ‘Manbolhdjad’. Yidjallay kore Judas kunrurrk nuye dja yidjawa bu bininj kahni nawu kangeyyo Saul nawu nakang kunred Tarsusbeh. Nungka wanjh kumekbe kahdi yiwarrudj.
ACT 9:12 Kaluk Saul ngokko ngunyingkihkebwaralnani bu ngudda yire yimarnebidkurrmerren ba bu kayawoyhbolknan.”
ACT 9:13 Wanjh Ananias biwokmey, yimeng, “Nawu Yiwohrnan, birriwern bininj ngandimarneyimeng bu nanihnjanukenh bininj, kore kunwarre benhmarnekurduyimi benhbuni nawu ngudda ke namak bininj kore Jerusalem.
ACT 9:14 Nawu birrikihkimuk priest birriwong djurra nuye ba bu kabenyawoyhdukkan nawu ngudda ngundingeybun kondanjkunu kore Damascus.”
ACT 9:15 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng Ananias, “Yidjallay. Ngaye ngokko ngadjarrngbom nawu Saul ba bu ngandjalmarnedurrkmirri. Kaluk nungka kadjalrengere kabenmarneyime bu ngayekenh, bininj nawu minj Jews, dja mak nawu kabirriwohrnawohrnan kings, dja mak bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Kaluk ngaye ngabukkan bu kadjakbekkankenh kore ngayekah ngardduk kunngey.”
ACT 9:17 Wanjh Ananias wam ngimeng kore kunrurrk nuye Judas. Dja mak bimarnebidkurrmerrinj nawu Saul wanjh bimarneyimeng, “Saul nawu ngarrdanginj, nawu Kawohrnan Jesus nganmunkeweng ngamwam kore ngudda. Nungka wanjh namekbe nawu ngunmarnedarrkidbukkarrinj kore yimhrey. Nungka nganmunkeweng ba bu yiyawoyhbolknan dja mak yikukbarlmiyindan Namalngmakkaykenh.”
ACT 9:18 Kundjalmekbe yerreh, wanjh yiman djenj kunwerrk warrhmeng kore kumim nuye Saul, wanjh kunu yawoyhbolknang. Wanjh nungka dolkkang dja kodjdjuhmeng baptismkenh.
ACT 9:19 Dja mak manme nguneng bu yawoyhngudjdanginj. Nungka birridjarrkni bu wurd waken nawu birrihmunkekadjungi Jesus kore Damascus.
ACT 9:20 Kaluk kumekbe bolkyimi wanjh Saul dedjingmey bu ngimeng kore kunrurrkbubuyika manbu synagogues dja benmarneyolyolmi bu Jesuskenh. Nungka benhdjalmarneyimi, “Jesus, nakka nadjalkudji wanjh Beywurd duninjh nuye God.”
ACT 9:21 Wanjh birriwern bininj nawu birriwokbekkani, wanjh birrikangebarrhmeng, dja birrimarneyimerrinj, “Yiddok nanihnjanu bininj nawu benbuni bininj nawu birringeybuni Jesus kore Jerusalem? Dja wanjh bolkkime kumwam kondanjkunu wali kabendukkan kabenyirrurndiwe kore nawu priest birrikihkimuk.”
ACT 9:22 Dja Saul wernhmurrngrayekminj. Bu benbukkabukkani Jews bininj nawu birrihni Damascus, dja benbengdayhkeng dja benbukkabukkang bu Jesus nungka wanjh woybukkih Christ. Wanjh nawu Jews minj mak birridangwerrimeninj Saul, dja bedda birrinang wokmurrngrayekminj dja wanjh nungka benngurdkeng.
ACT 9:23 Kaluk rerrikah bu kunkodjkebubuyika yikahwi nawu Jews bininj birrikarremarnburrinj bu birridjaldjareni birribuyi nawu Saul.
ACT 9:24 Wanjh bedda birridjaldangmayenahnani kore mankimuk warnamyoy kunredkimuk Damascus. Birribolknani kunbarnangarrakuyeng dja kukakkuyeng ba bu birrimayi Saul. Dja Saul menmakminj bu birrikarremarnbom nuye.
ACT 9:25 Wanjh kunkakkudjini bininj nawu Saul benbukkabukkani birribidyikarrmeng bu birrikukdahkendoy kore kundjabarrk mankimuk manbu kunmadjkenh dja birrikoluyhweng kore yiman kayime kungarlkwarre.
ACT 9:26 Wanjh Saul bolkbawong Damascus wam kore Jerusalem, bu yimankek birriraworrimeninj bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus, dja bonj, bedda birrikeleminj bu birrikengemi nungka. Kaluk birrikewkmi, minj birriwernhwoybukwoyi bu yimankek nungka dorrengh birridjarrkmunkekadjungi Jesus.
ACT 9:27 Nawu nakudji bininj ni kore Jerusalem, nawu ngeyyoy Barnabas. Bu nungka wanjh wam bimey nawu Saul, bikang kore apostles dja bimulewam bedberre, yimeng, “Nanihnjanu bininj nawu Saul wanjh binang nawu Kawohrnan Rowk kadberre kore manbolh rengehrey. Wanjh nawu Kawohrnan Rowk bimarnewokdanginj nuye, wanjh nungka woybukkih benmarneyolyolmeng kore kunngey nuye Jesus, dja minj nungka keleniwirrinj birribuyika bininj.”
ACT 9:28 Wanjh Saul birridjarrkni nawu bininj birrimunkekadjungi Jesus. Kaluk nungka rengehrey kubolkwarlah ngarre Jerusalem bu benmarneyolyolmi kore kunngey nuye Jesus dja minj mak keleniwirrinj. Nungka bendjalmulewani dja mak birridangwerreni yikahwi Jews bininj nawu birriwokdi Greek kunwok. Dja bedda birridjaldjareni birribuyi.
ACT 9:30 Dja birribuyika bininj nawu birriwoybukwoni Jesus birribekkani bu kuninjkunu, wanjh birrikang Saul kore kunred kabolkngeyyo Caesarea, wanjh kumekkebeh birrimunkewerrinj, wam kore kubolkbuyika Tarsus.
ACT 9:31 Kaluk nawu bininj birrikodjkulumakni yiwarrudj bedberre wanjh birrikarrmi kunmodmikenh bu minj nangale mak benbuyi kore kumekbe kunred birrihni Judea, Galilee dja Samaria. Wanjh nawu Namalngmakkaykenh benbidyikarrmeng dja benmurrngrayekwoni. Bedda mak birrimarnekeleni nawu Kawohrnan Rowk, dja birridjalmirndewernhworreni.
ACT 9:32 Bu kumekbe bolkyimi wanjh Peter nungan dedjingmey rengehrey kubolkwarlahbubuyika. Nungka wam benyikang God nuye bininj nawu birrikang kunred kabolkngeyyo Lydda.
ACT 9:33 Kaluk kumekbe bingalkeng nakudji bininj nawu ngeyyoy Aeneas nawu nadjalwernbirlni. Bu minj kukrokarokayinj dja mak minj dolkkayi kore kumadjbeh kore djalyoy bu kunkuyengni kunbidkukudji dja danjbik mandjewk.
ACT 9:34 Wanjh Peter bimarneyimeng namekbe bininj, “Aeneas! Yirrolkka, dja yimadjdukka ke kunmadj, bu nungka Jesus Christ ngunmarnbom.” Wanjh Aeneas djaldolkkang kundjalburrikudjini bu bimarneyimeng.
ACT 9:35 Birriwern bininj nawu birrihni kunred Lydda, dja mak kore kabbal bolkngeyyoy Sharon, bu birrinang nanihnjanu bininj makminj, wanjh kunu bedmanwali birribalkangeborledmeng bu birridjareminj nuye nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 9:36 Bu Peter dingihdi kore kunbolk Lydda, wanjh darnkih kubolkbuyika bolkngeyyoy Joppa. Wanjh ngalkudji daluk ni kumekbe kunred Joppa ngalbu bihmunkekadjungi Jesus. Kaluk ngalngeybokenhni. Bu Hebrew kunwok birringeybuni “Tabitha”, dja manbu Greek kunwok birringeybuni “Dorcas”. Kaluk ngaleng kunmak djalkurduyimi dja benbidyikarrmeng nawu birrimarladj bininj.
ACT 9:37 Wanjh kunmekbe bolkyimi bu ngaleng dulkkihngalmeng, wanjh doweng. Dja bedda nawu birrihdjarrkdi birrikukdjirridjbom dja birrikukkurrmeng kore kaddumkah kunrurrk kore yongohyoy.
ACT 9:38 Bu kuhni kaluk yimerranj wanjh nawu Peter nungka djahdjaldi kore kunred Lydda. Wanjh nawu birribadbuyika bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus kore kunred Joppa, bedda birriwobekkang Peter bu dingihdi kore darnkih kunred Lydda. Wanjh bindimunkeweng bininj bokenh bu benemarrkinyikang Peter, wanjh benemarneyimeng, “Mah werrknin yimdjallay kore ngad.”
ACT 9:39 Wanjh Peter kumdjaldolkkang dja birridjarrkwam. Bu bedda birrimbebmeng kore kunred Joppa, bedda wanjh birribaldjalkang birribalyibidbom kaddumkah kururrk kore ngaleng kukyohkukyoy. Dja ngalbu daluhdaluk nawu kamahkamarrdjuhkunni birrimodjdjohmeng Peter, dja birrimirrknalkkiwam bu ngalmekbekenh daluk doweng, dja mak birrimadjmey kunmadj bu birrimadjbukkang Peter nawu ngalengman madjbibbuni korroko.
ACT 9:40 Wanjh Peter benbebkeng rowk kore kururrkbeh, dja barddurrukkurlhdanj bu danginj yiwarrudj. Wanjh nungka mirrkborledmeng dja bimarneyimeng ngalbu kukyohkukyoy daluk, “Tabitha, yimdolkka.” Wanjh ngaleng mimbayhmeng, dja binang Peter bu dingihdi dja kumdolkkang bu kumhni.
ACT 9:41 Wanjh Peter bibidmey, dja birrolkkayhweng. Dja benyawoyhkayhmeng bininj nawu birriwoybukwoni Jesus, dja mak daluk nawu kamahkamarrdjukun dja bendarrkidbukkang Tabitha bu ngaleng yawoyhmimbiminj.
ACT 9:42 Wanjh birridjalmirndewarlahkenh bininj rowk nawu birrihni kore Joppa birriwobekkang, wanjh kunu bedmanwali birridjalwern bininj birriwoybukwong kore Jesus.
ACT 9:43 Wanjh Peter balyerrkang wurd kunwern kunkodjke kore kunred Joppa. Bu benedjarrkni bininj nabuyika nawu ngeyyoy Simon, nawu kunkulah mayhkenh marnbuhmarnbuni.
ACT 10:1 Kumekbe kore kunred bolkngeyyoy Caesarea, nakudji bininj ni nawu ngeyyoy Cornelius. Kaluk nungka benmarnewohrnani djamun nawu birrikang Rome kore kubolkkimuk Italy.
ACT 10:2 Cornelius dja nawu nuyeni namud bedda birrimakni dja birriwokmarrkmangi God. Nungka benkukwoni nawern kunwardde nawu birrimarladj bininj, dja mak dingihdi yiwarrudj bu kunbarnangarra rowk.
ACT 10:3 Kaluk bu balwolehwolehminj bu kundung danjbik yimerranj, wanjh Cornelius waralnang. Bu yiman yerreh bihwaralnani nawu angel kumhdjaldi. Wanjh nawu angel bingeybom, yimeng, “Cornelius!”
ACT 10:4 Wanjh Cornelius keleminj duninjh bu bidjalwernhkuknang nawu angel, wanjh bidjawam, yimeng, “Nawu yiwohrnan, njale yidjare?” Wanjh nawu angel bimarneyimeng, “God ngunwokbekkang bu yidjawamkenh bu yihdi yiwarrudj, dja mak ngunnang bu yihbenkukwoni kunwardde nawu birrimarladj bininj, wanjh kumekbekenh kunu God ngunhburrbun ngudda.
ACT 10:5 Mah wanjh, yibenmunkewemen bininj nawu ke kabirrire kunred Joppa ba bu kabirrimang dja kabirrimyirrurnden Simon nawu birringeybuni kunngeybuyika Peter.
ACT 10:6 Nungka kabenehdi nabuyika bininj nawu kangeyyo Simon nawu kahreddi darnkih kore kurrula. Nungka wanjh kunkulah nawu mayhbeh kamarnmarnbun.”
ACT 10:7 Bu angel bibawong Cornelius wanjh nungka benbenekayhmeng bininj bokenh nawu benemarnedurrkmirri nuye, dja mak nabuyika bininj nuye nawu djamun, dja nahni bininj biwokmarrkmangi God.
ACT 10:8 Wanjh Cornelius benwernhbengyolyolmeng rowk wanjh yerre benmunkeweng birriwam kore kunred Joppa.
ACT 10:9 Bu kunbarnangarrabuyikani birrimekbe bininj birribebmi darnkih kore Joppa, wanjh bu kundjalmekbeni bolkyimi Peter nungan bidbom kukodjrurrk bu dingihdi yiwarrudj kore kururrk. Kaluk kumekbe bolkyimi kunbarnangarraburrk.
ACT 10:10 Wanjh bu nungka dingihdi yiwarrudj bekkarreni marrwedoweng, dja djareni manme. Kaluk nawu birridjarrkyoy bu bedda birriboyenmarnemarnbuni manme, bu nungka kumekbe ningihni, wanjh waralwaralnani kumim nuye. Minj keyuwirrinj dja yiman bukirriyoy.
ACT 10:11 Kaluk nungka nang kaddum heaven kumdangmarrhmiwam, dja kumkolungi yiman kayime manburrba nakimukkenh kore kumirrk nuye.
ACT 10:12 Namekbe manburrba dahkendi mayh nawern nakukbubuyika, dja mak nawu kahwakerren, dja yika nawu welyi.
ACT 10:13 Wanjh Peter wokbekkang bimarnewokdanj nuye, bu bimarneyimeng, “Yirrolkka Peter, dja yibu nawu mayh ba yingun.”
ACT 10:14 Wanjh Peter biwokmey, yimeng, “Burrkyak, ngudda nawu Yiwohrnan. Ngaye kunu minj nganguyi korroko nanihnjanu mayh nawu kukbubuyika rowk, dja kore mankarre kahyo ngadberre minj ngarringun nahni nawu mayhbubuyika.”
ACT 10:15 Wanjh biyawoyhmarnewokdanj, bimarneyimeng, “God nungka marnbom nahni mayh kukmakmak, dja yuwn bu ngudda yihwarrewe.”
ACT 10:16 Bu kuninjkunu danjbikkah bimarnekurduyimerranj nawu Peter, dja nawu manburrba mayh dorrengh dahkedahkendi wanjh delengdurndi kore heaven.
ACT 10:17 Bu kuninjkunu Peter djahdjalburrbuni kore baleh kab kakarremenmenyime kore waralnang, wanjh birrimekbe bininj birridanjbik nawu Cornelius benmunkeweng birrimwam birrirurrkngalkeng manbu Simon nuye kunrurrk dja birridanginj kore kururrkdangmaye.
ACT 10:18 Wanjh birrikayhmeng bindidjawam bininj kumekbe, “Yiddok bininj nawu kunngey bokenh Simon Peter kondanjkunu kahni?”
ACT 10:19 Bu Peter kaddum djahdjalbarndi kukodjrurrk, balhburrbuburrbuni kore waralnang kerrngehkenh, wanjh nawu Namalngmakkaykenh bimarneyimeng, “Yina. Birridanjbik bininj ngundihyawan ngudda.
ACT 10:20 Mah, yikolu kanjdji kurorre, ba bu ngurridjarrkre bedda dorrengh nawu ngundihmadbun. Kaluk yuwn bu yikangemarrkwarre, dja ngaye wanjh kunmekbekenh ngabenmunkeweng kore ngudda.”
ACT 10:21 Wanjh Peter kumkoluy kore kaddum kumhbarndi, dja benmarneyimeng, “Ngaye wanjh namekbe bininj nawu kandihyawan. Dja njalekenh ngudda ngurrimwam?”
ACT 10:22 Birrimekbe bininj birriwokmey, birrimarneyimeng, “Cornelius nawu kabenmarnewohrnan djamun birriwern, wanjh nungka nganmunkeweng ngadberre. Bu nungka wanjh namak bininj dja mak kabiwokmarrkmang God. Birriwern bininj nawu Jews, wanjh bedda rowk kabirridjalmakwan. Kaluk nawu God nuye angel namakni, wanjh bimarnewokdanj nawu Cornelius dja bimarneyimeng, ‘Yimka nawu Peter kore ngudda ke kunrurrk, ba bu yiwokbekkan ngunmarneyime.’ Wanjh kunmekbekenh Cornelius nganmunkeweng ngadberre.”
ACT 10:23 Bu kuninjkunu Peter benwokbekkang birrimarneyimeng wanjh nungka benkimey dja birridjarrkyonginj. Wanjh bu kumkabel yimerranj Peter birridjarrkwam birrimekbe bininj, dja mak yikahwi nawu birriwoybukwoni Jesus nawu birrikang Joppa birridjarrkwam bedda dorrengh.
ACT 10:24 Wanjh kunkodjkebuyikani bedda birribebmeng kore Caesarea, dja wanjh nawu Cornelius benyingkihkebrokmadbuni bedberre. Nungka wanjh benyingkihmornnameng kunrurrk nuye nawu nuye namud dja mak nawu djawirna duninjh nuye.
ACT 10:25 Bu Peter kumngimeng kore kunrurrk birrihni, wanjh Cornelius bimarnemankang kore kurrenge nuye.
ACT 10:26 Wanjh Peter birrolkkayhweng kore bimarnemankang, dja bimarneyimeng, “Yirrolkka. Dja ngaye kunu djal bininj yiman kayime ngudda.”
ACT 10:27 Wanjh Peter dja Cornelius benebalhwokkihyingimeng kore kururrk, kaluk kumekbe kururrk Peter benmirndenang birriwern bininj bu birriyingkihmirndemornnamerrinj nuye.
ACT 10:28 Wanjh nungka yimeng bedberre, “Ngudda bininj nawu minj Jews, ngurriburrbun manu mankarre kahyo ngadberre nawu Jews bininj, manbu kahyime minj karriraworren ngudda nawu minj Jews, dja mak kahyime minj mak ngad ngundiyikan ngudberre. Dja bonj. Ngaye wanjh ngamdjalwam bolkkime bu karriraworren. Kaluk God nganwernhbukkang bu minj nangale bininj ngawarrewe bu ngayimerren wardi God kabiwarrewe dja nawarre.
ACT 10:29 Wanjh kumekbekenh kunu bininj ngandikimey, bu minj ngabendangwemeninj. Mah wanjh, kandimarneyimen mandjad ba ngaburrbun njalekenh ngudda kandikayhmeng ngamwam?”
ACT 10:30 Wanjh Cornelius bimarneyimeng nawu Peter, “Bu kunkarrngbakmengni kunkodjke ngaye wanjh ngahdi yiwarrudj kondanjkunu kore kururrk ngardduk. Kaluk kuninjkunu dungyimi wolehwolehni bu danjbikni kundung. Wanjh kundjalmekbeni bininj kumhdi kore kumirrk ngardduk nawu madjkukbelebami djongbuyindi.
ACT 10:31 Wanjh nganmarneyimeng, ‘Cornelius. God ngunwokbekkang bu yihdi yiwarrudj, dja mak ngunnang bu yihbenkukwoni kunwardde nawu birrimarladj bininj, wanjh kumekbekenh kunu God ngunhburrbun ngudda.
ACT 10:32 Mah wanjh, yibenmunkewemen bininj nawu ke kabirrire kunred Joppa ba bu kabirrimang dja kabirrimyirrurnden Simon nawu kabirringeybun kunngeybuyika Peter. Kaluk nungka kabenehdi Simon nawu kunkulah kamarnbumarnbun, nawu darnkih kurrula kahreddi.’
ACT 10:33 Kuninjkunu angel nganmarneyimeng, wanjh kunu djalwerrkni ngabendjalmunkeweng kore ngudda, wanjh kunu kundjalmak bu ngudda yimwam. Wanjh bu bolkkime ngarridjarrkmirnderri kore kumirrk nuye God, ba bu ngarribekkan kunwok manbu nawu Kawohrnan ngunmarneyimeng bu kanmarneyimekenh ngadberre.”
ACT 10:34 Wanjh Peter dedjingmey wokdiwokdi, bu benhmarneyimi, “Wanjh bolkkime ngaye ngawohburrbun bu woybukkih duninjh God minj nangale kabenwidnan bininj nawu djenbubuyika kore kubolkbubuyikabeh.
ACT 10:35 Nungka kabenmakwan bininj rowk nawu kabirrimarnekele dja mak kabirrikurduyime kore kunmak nuye.”
ACT 10:36 “Ngurriburrbun bu God benmarnewokmunkeweng bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Kaluk maninjmanu kunwok kunmak kayime bu Jesus Christ wanjh Kawohrnan Rowk kore birrimirndewarlahkenh bininj dja nungka kanwon kunmodmikenh kadberre.”
ACT 10:37 “Dja mak ngurriburrbun bu baleh yimerranginj kore kubolkwarlahkenh Judea. Bu dedjingmey kore Galilee bu John benmarneyolyolmi bininj kunmekbe birrihni ba bu kabirrikodjdjuhmikenh.
ACT 10:38 Dja mak ngurriburrbun nawu Jesus kumdolkkang Nazarethbeh, dja God bikodjdelhkeng Namalngmakkaykenh dja kundulkarre dorrengh. Wanjh nungka rengehrey kore kubolkbubuyika bu kurduhkurduyimi kundjalmak, dja benmarnbuni bininj nawu Namarnde Duninjh benhbongkarrmi. Dja God bibidyikarrmeng.”
ACT 10:39 “Ngad nawu Jews bininj wanjh ngarrihnang kundjalwern bu Jesus kurduhkurduyimi kore ngadberre kunbolk dja mak kore kukadjeh Jerusalem. Dja kunmekbe wanjh bininj birribom Jesus bu birrikukbarnnameng kore kundulk.
ACT 10:40 Kunu bonj, dja bu kunbarnangarra danjbik, wanjh God biyawoyhdolkkayhweng Jesus kore dowengbeh dja mak benyawoyhkukbukkang birriwarlahkenh bininj ba bu birridarrkidnang.”
ACT 10:41 “Minj birriwernniwirrinj bininj rowk birrinayinj Jesus bu yawoyhmimbiminj, dja wanjh God ngandjaldjarrngbom ngad bu ngarridarrkidnang bu yawoyhdarrkidminjbeh. Ngad wanjh ngarridjarrkbonguni dja ngarridjarrknguni manme Jesus dorrengh bu yawoyhdolkkang kore kundowikenh.
ACT 10:42 God wanjh nganwokrayekwong ngadberre bu ngarrire ngarrbenmarnemulewan birriwern bininj bu woybukkih Jesus nakka nadjalkudji nawu God bidjaldjarrngbom ba bu kabendjadmekenh bininj rowk, nawu kabirridarrkiddi dja mak nawu birridowerrinj.”
ACT 10:43 “Birriwern bininj nawu prophets birriyingkihmulewani kunwoybuk dorrengh nuye nawu Jesus. Kaluk birrimulewani bu birriyimi, ‘Bu nangale bininj nawu kabiwoybukwon, wanjh nakka God kabimarnebengmidjdan kunwarre nuye kore kunngey Jesus.’”
ACT 10:44 Bu Peter balhwokdi bu benmarneyolyolmi, wanjh Namalngmakkaykenh kumkoluy kore birriwern bininj rowk nawu birrihwokbekkani kunwok kore Peter benmarneyimeng, dja benmarnbom ba bu birriwokdanginj kunbubuyika kunwok dja birriburlumi God. Wanjh nawu bininj birrimdjarrkrey Peter nawu birriwoybukwoni Jesus, kaluk bedda bininj nawu Jews, dja bu bindibekkang wanjh bedda birridjalkangebarrhmeng bu bindinang birrikukbarlmikendi Namalngmakkaykenh dorrengh bininj nawu minj Jews.
ACT 10:47 Wanjh Peter benmarneyimeng nuye bininj nawu birridjarrkwam, “Minj nangale mak kabenngurdke birrimekbe bininj bu kabirrikodjdjuhme kukku. Wanjh bedda birridjalmey Namalngmakkaykenh yiman kayime ngad nawu Jews bininj.”
ACT 10:48 Wanjh Peter benmarneyimeng bininj nuye bu kabindikodjdjuhke birrimekbe bininj nawu Cornelius birridjarrkni kore kunngey nuye Jesus Christ. Kaluk yerrekah wanjh bedda birriyidjawam Peter bu kabirribalwohni bu waken.
ACT 11:1 Nawu apostles dja mak birribuyika bininj nawu birriwoybukwong Jesus kore Judea, bedda bindiwobekkang bininj nawu minj Jews bu birriwokmarrkmey God nuye kunwok.
ACT 11:2 Kaluk Peter dja mak bininj nawu birridjarrkwam, wanjh birribebmeng kore Jerusalem. Kumekbe birrilakkayen bininj nawu birriwoybukwong Jesus wanjh birridungi nawu Peter.
ACT 11:3 Bedda birrimarneyimeng, “Njalekenh ngudda yibenyikang bininj nawu minj birrilakkayen, bu ngurringimeng kurrambalk bedberre dja mak ngurridjarrknguneng manme?”
ACT 11:4 Wanjh Peter benmarnekarreyolyolmi bu benbukkang njalehnjale rowk bu kurduyimerranj.
ACT 11:5 Wanjh benmarneyimeng, “Bu ngaye ngahdi kore kunred Joppa, kaluk kumekbe ngahdi yiwarrudj wanjh ngawaralnani yiman manburrba kumkolungi kaddumbeh kore heaven. Wanjh kumdjaldarnhkolungi darnkih kore ngaye. Wanjh ngaroyhmeng bu nganang mayh nadjalwern nawu nabang dja mak nawu kelebuk, dja mak nawu kawakewake dja mak nawu welyi.
ACT 11:7 Wanjh ngaye ngabekkang kunwok nganmarnewokdanginj bu nganmarneyimeng, ‘Yirrolkka Peter, yibu mayh ba yingun.’ ”
ACT 11:8 “Dja ngaye ngayimeng, ‘Aba burrkyak, nawu Yiwohrnan! Ngaye minj korroko nganguyi nawu nanihnjanu mayh kukbubuyika dja kore mankarre kahyo ngadberre minj ngarringun nawu nawarre mayh.’
ACT 11:9 Dja kunwok kumyawoyhwokdanj kaddumbeh bu nganmarneyimeng, ‘God marnbom nanihnjanu mayh bu kukmak rowk, dja ngudda wanjh yuwn bu yiyawoyhwarrewe.’ ”
ACT 11:10 “Kuhni nganmarnekurduyimerranj bu danjbikkah, wanjh manbu manburrba balyawoyhdelengdurndi kore kaddum dja mayh nawarre warridj.”
ACT 11:11 “Kundjalmekbe yerreh birridanjbik bininj wanjh birrimdanginj kore kunrurrk ngahyoy. Kaluk bininj kore Caesarea bindimunkeweng.
ACT 11:12 Dja Namalngmakkaykenh nganmarneyimeng, ‘Ngurridjarrkray birrimekbe bininj, dja yuwn bu yibendjalwarrewe.’ Wanjh ngarridjarrkwam, dja mak nawu naninjanu six bininj nawu bolkkime ngarridi, wanjh nakka ngarridjarrkwam bedda dorrengh kore kunrurrk nuye nawu bininj ngeyyoy Cornelius.”
ACT 11:13 “Wanjh nungka Cornelius nganmarneyimeng ngadberre bu binang angel dingihdi kore kururrk nuye. Wanjh namekbe angel bimarneyimeng, ‘Yibenmunkewemen ke bininj kore Joppa ba bu kabirrimang nawu bininj kangeyyo bokenh kunngey Simon dja Peter, bu nungka wanjh kamre ngunmarneyolyolme ngudberre.
ACT 11:14 Bu nungka wanjh kayolyolme ngudberre bu God ngundjarrkngehke ngudda dja nawu ke namud rowk.’ Kuhni wanjh angel bimarneyimeng nawu Cornelius.”
ACT 11:15 “Wanjh ngaye ngarredjingmey bu ngabenmarnemulehwani Cornelius dja mak nawu nuye namud, dja bu ngabalwokdi bedberre, wanjh nawu Namalngmakkaykenh kumkoluy kumwam bedberre, yiman yimi ngad kanmarnekurduyimerranj kadberre bu kerrngehkenhni.”
ACT 11:16 “Bu kunmekbe wanjh ngaye ngabalwohburrbom kore nawu Kawohrnan Rowk yolyolmeng kadberre, bu yimeng, ‘Nungka John benkukdjuhkeyi bininj kore kukku, dja ngudda ngurrikodjdjuhme kore Namalngmakkaykenh.’
ACT 11:17 Woybukkih, God benwong Namalngmakkaykenh bu kadjalrohrok yiman kayime ngad kanwong kadberre bu karriwoybukwong Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk. Wanjh kunmekbekenh ngaburrbom bu God durrkmirranj bedberre. Dja minj mak ngaye ngarrenghkemeninj God kore nungka kurduyimeng bedberre.” Kuhni bu Peter benmarnekarremulewarrinj bedberre.
ACT 11:18 Bu bedda birriwokbekkani kore Peter mulewarrinj, wanjh minj birriyawoyhyolyolmeninj, dja birridjalburlumeng God. Wanjh birriyimeng, “Wanjh kadjalmak bu God kadjare bininj nawu minj Jews bu kabirrikangeborledme nuye ba bu kabirridarrkid munguyh kore nungka.”
ACT 11:19 Kunmekbe bolkyimi bu nawu Stephen birribom, wanjh kunyid kumbebmerrinj bedberre nawu birriwoybukwoni Jesus. Wanjh kunmekbekenh kunu birribebbehmirndeyarlahyarlarrmeng dja birriwam djarreh kore kubolkbubuyika. Yikahwi birriwam kubolkkimuk Phoenecia, dja mak birribadmirndebuyika birriwam kore manyunkurr kabolkngeyyo Cyprus, dja mak birribadmirndebuyika birriwam kore kunredkimuk Antioch. Bu birrirey wanjh bedda bindidjalmarnemulewani God nuye kunwok bedmandeleng birridjalkudjiwi bininj nawu Jews.
ACT 11:20 Dja yikahwi birrimekbe bininj nawu birrimdolkkang kore manyunkurr kabolkngeyyo Cyprus, dja mak kubadbolkbuyika kunbolk Cyrene, wanjh kaluk birriwam kunred kabolkngeyyo Antioch dja bindimarneyimeng bininj nawu minj Jews nawu Greek kunwok birriwokdi bu bindimarneweykani kore birriyolyolmeng kunwok kunmak manbu Jesuskenh nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 11:21 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk benbidyikarrmeng bu kuninjkunu birrimulewani, wanjh birridjalwern bininj nawu minj Jews bu bindibekkang, wanjh bedda birridjaremulewarrinj nuye nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 11:22 Bininj nawu birrikodjkulumakni yiwarrudj bedberre birrihni kore Jerusalem, wanjh bindiwobekkang bu kuninjkunukenh, wanjh bedda birrimunkeweng Barnabas bu wam bennang bininj nawu benmarnekurduyimerranj nawu birrihni kore Antioch.
ACT 11:23 Barnabas wanjh namakni dja mak kukbarlmiyindi Namalngmakkaykenh bu biwernhwoybukwoni God. Bu nungka bolkmey Antioch wanjh bennang bu God bendjalkongibom bininj nawu minj Jews, dja wanjh djalwernhnjilngmakminj dja benbengyolyolmi. Bu benmarneyimeng bedberre, “Yuwn bu ngurriwarnyakmulewarren, dja ngurridjalwokmarrkma dja ngurridjalwoybukwo nawu Kawohrnan Rowk.” Wanjh birridjalwern bininj birrimarneborledmeng birrimunkekadjuy nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 11:25 Wanjh yerrekah Barnabas wam kore kunred kunkimuk kabolkngeyyo Tarsus bu biyawani nawu Saul.
ACT 11:26 Wanjh Barnabas bingalkeng Saul dja bimyirrurndi kore kunred Antioch. Bu kunmekbe wanjh beneyerrkang mandjewk nakudjini, bu bindibengyolyolmi bininj nawu birrikodjkulumakni yiwarrudj bedberre. Bu munguyh bindibukkabukkani nawu birriwern bininj. Kore kumekbe kunred Antioch wanjh kerrngehkenhni bu birriwern bininj bindingeykurrmeng bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus bu “Christians”.
ACT 11:27 Kaluk kunmekbe bolkyimi yikahwi nawu prophet birrikang Jerusalembeh wanjh birriwam Antioch.
ACT 11:28 Nakudji prophet bininj nawu ngeyyoy Agabus, dolkkang Namalngmakkaykenh bibidyikarrmeng bu wokdanginj. Wanjh yimeng, “Kuhni bu kakarrerayekmen kadberre nawu karrimirndewarlahkenh bininj nawu karrihni kubolkbubuyika rowk kore nawu Romans bininj kandiwohrnawohrnan, dja wanjh manme kayakayakmen rowk kadberre.” Kuhni bu Agabus nawu prophet yimeng. (Kaluk yerrekah wanjh woybukkih yimerranj bedberre bu nawu Claudius wohrnawohrnani kumekbe kunred.)
ACT 11:29 Wanjh nawu birrimunkekadjungi Jesus kore Antioch birrikarremarnburrinj bu bindibidyikarrmeninj nawu birribuyika bininj nawu birriwoybukwoni Jesus kore birrihni kunred Judea. Dja mak bindimarnemunkeweyi kunwardde nawern bu bindibebbehbidyikarrmi bedberre. Bu bedda rowk birribebbehkurrmeng kore birribebbehkukkarrmi. Wanjh bedda bindikukwong Saul dja Barnabas bu benekukkang bindikukwong dabborrabbolk kore nawu yiwarrudj bedberre bininj nawu birrihni Jerusalem.
ACT 12:1 Bu kunyimekbeni King Herod dedjingmey bendungi dja benbuni yikahwi nawu bininj birrikodjkulumakni yiwarrudj bedberreni, dja benkurrmeng kore prison.
ACT 12:2 Benmarneyimeng nawu djamun nuye bu birribom James mandjawakyi, dja birribom doweng. Namekbe nawu John benedanginj.
ACT 12:3 Herod bennang bu nawu Jews bininj birrinjilngmakminj bu kuninjkunu kurduyimerranj nuye James. Wanjh kunmekbekenh kunu Herod benmunkeweng bininj birridarrkidmey Peter warridj. Bu kuninjkunu wanjh ngalengngarreni mulil birrikarrmi kore birringuni manlodweleberrk manbu minj karrmeninj mankuklurlmikenh.
ACT 12:4 Wanjh nawu Herod nuyeni bininj birrimey Peter birrikang prison bindibalbidkenwong nawu sixteen djamun bu birrinahnani. Kaluk bedda birrimirndebebbehdi kunkarrngbakmeng bininj. Herod djareni bikarrmeninj Peter kaluk bu bularrbuyindanj mulil birrikarrmeninj manbu God kunkareni bendarrkidbawonikenh bininj nawu Jews. Kaluk Herod djareminj bibebkeyi yerrekah bu bidjadmeninj kore kumirrk bedberre bininj nawu birrimirndewern.
ACT 12:5 Peter djahdjalrurrkkendi kore prison, dja birribuyika bininj nawu birrikodjkulumak wanjh birridjalmarnedi yiwarrudj kore kururrkbuyika birrimirnderri, bu birridjawani God munguyh.
ACT 12:6 Wanjh darnkih kumhyimerrangeni bu Herod kabidjadmekenh Peter, kaluk kumekbe kukakni nungka keyohkeyoy kore prison bu dukkayindi wirlmurrng chain bokenh. Kaluk nawu djamun bokenh djarrirn djarrirn benebebbehmarnedi, dja nawu birribubuyika djamun birridangnahnani kore prison.
ACT 12:7 Wanjh kundjalmekbe angel nawu Kawohrnan Rowk nuye djaldanginj kore prison kururrk, dja kumdjalrurrkwolkang. Nawu angel bidjurlhmeng Peter, dja bimarneyimeng, “Yimdolkka werrk!” Wanjh nawu wirlmurrng chain berlduberldukkayindi wanjh nakka djalyerrhmeng ngalengmandeleng.
ACT 12:8 Wanjh nawu angel bimarneyimeng, “Yidjongburrimen kunmadj dja nawu kundengekenh ke.” Wanjh Peter kurduyimeng bu djahdjaldjongburrinj. Wanjh angel biyawoyhmarneyimeng, “Yidjongburrimen nawu kunbonjdjekkenh nawu kunmadj, dja kanmunkekadju.”
ACT 12:9 Wanjh nawu angel balbebmeng dja Peter bibalmunkekadjungi yerreh. Kaluk Peter minj burrbuyinj bu woybukkih kurduyimerranj nuye. Kaluk yimankek nungka yimi bukirri naninani.
ACT 12:10 Benebalwam beneyurrhkeng nawu nayungkih kumhdi djamun, wanjh benebalwam nabuyika beneyawoyhyurrhkeng djamun, wanjh kaluk benebebmeng kore kururrkdangmayekimuk manbu wirlmurrngyi birridangmarnbom. Wanjh ngalengmandeleng kumdjaldangmarrhmiwam berrewoneng, wanjh benebalbebmeng benewam kore rurrkmirnderri. Bu benebalhrey manbolhkudji, wanjh kumekbe angel bidjalwohbawong nawu Peter.
ACT 12:11 Wanjh kumekbe Peter djalbengdadjmeng bu burrbom. Wanjh marneyimerrinj nungandeleng, “Ngadjalburrbun woybukkih duninjh nawu Kawohrnan Rowk bimmunkeweng ngardduk nawu angel nuye bu nganbebkeng kore Herod nganmarnbom ngahbongdi, dja mak kore nawu Jews bininj birridjareni yimankek bu kunwarre nganmarnekurduyimerrangimeninj.”
ACT 12:12 Bu Peter wohburrbom wanjh nungka wam kore kunrurrk ngalengngarre Mary ngalbu ngalbadjan nuyeni John nawu mak birringeybuni Mark. Bu kunmekbe kururrk wanjh birriwern bininj birrihni dja mak birrihdjaldi yiwarrudj.
ACT 12:13 Wanjh Peter kumhdangdongohdoy kore kuberrkkah kumhdi. Kaluk kumekbe ngalyawkyawk ngalbu durrkmidurrkmirri ngeyyoy Rhoda, kumwam bu karrangnan nangale nawu kahdi kore kururrkdangmaye.
ACT 12:14 Wanjh ngaleng biwokburrkburrkbekkang yiman Peter kumwokdanginj. Dja ngaleng minj bimarnedangmarrhmayi, dja wanjh djalkangebarrhmeng bu wernhnjilngmakminj duninjh. Kunmekbekenh kunu minj burrbuyi bu dangmarrhmayi. Dja ngaleng werrk djaldurndi kore birrihmirnderri dja benmarneyimeng, “Nawu Peter kamhdi kore kuberrk kore kururrkdangmaye!”
ACT 12:15 Kaluk bedda birrimarneyimeng ngalmekbe ngalyawkyawk, “Njale bu yihbengwarrmen.” Dja ngalengman munguyh bendjalmarneyimi bu kunwoybuk. Wanjh bedda birriyawoyhmarneyimeng, “Kunubewu angel nuye yinang kumhdi.”
ACT 12:16 Peter kore kumhdi munguyh kumhdjaldangdongi. Kaluk burrk dja birrimarnedangmarrhmey nuye, dja birridjaldarrkidnang Peter wanjh birridjalkangebarrhmeng duninjh.
ACT 12:17 Peter wanjh benngurdkeng kunbidbewi nuye, dja benmarneyolyolmeng bu nawu Kawohrnan Rowk bibebkeng kore prisonbeh. Wanjh benmarneyimeng, “Ngurrbenmarneyimen nawu James dja mak birribuyika nawu kabirriwoybukwon Jesus bu kuninjkunu kurduyimerranj ngardduk.” Wanjh kumekbe Peter benbawong dja wam kubolkbuyika.
ACT 12:18 Kaluk bu barrhbom nawu djamun birriwernhnjilngwarreminj duninjh bu minj birriburrbuyi bu baleh bimarnekurduyimerranj Peter.
ACT 12:19 Herod benmunkeweng birribuyika djamun bu birriyawani Peter, dja minj birringalkemeninj. Wanjh Herod bendjawahdjawam bedberre, wanjh bendjurrkkang nawu birribuyika bininj nuye dja bindidjalbom birrimekbe djamun nawu birrirurrknahnayi kore Peter ni. Kaluk burrk King Herod wabmeng kore kunred Judea dja balwam bewh kuredkimuk Caesarea, dja kumekbe ningihni waken.
ACT 12:20 Kaluk kunmekbeni King Herod bennjirrhmiwoni bulkkidj duninjh nawu birrihni kunred bokenh bolkngeyyoy Tyre dja mak Sidon. Wanjh bininj nawu birrihni kumekbe kunred bokenh birrimirndeyorrmeng kabirrinan kore King Herod ningihni. Bu kumekbe birribebmeng bedda wanjh birrimey birriyingkihwokdanj nakudji bininj nawu ngeyyoy Blastus. Kaluk nungka bimarnedurrkmirri dja bibidyikarrmi nawu King Herod, wanjh nungka karremakwam bu kabenewokdi King Herod bu kabenbidyikarrmekenh birrimekbe bininj. Bedda birrimarnedjareni Herod bu ngurdmeninj kore benhdungi ba bu bedda birrimayi manme kore nungkahbeh.
ACT 12:21 Kaluk kumekbeni kumhrey kunbarnangarrakuken ngarre bu yimerranj, wanjh King Herod djongburrinj nawu madjmakkaykenh duninjh, dja yerrkang kore bolkkuken king kabirrihni, wanjh benmarneyolyolmeng bininj rowk.
ACT 12:22 Bu bedda birribekkang wokdanginj, bedda birrikaykahkayhmeng kore kumirrk nuye, “Nahni wanjh nawu god wokdanj kadberre, bu minj nungka djalbininj.”
ACT 12:23 Bu kunmekbe birrimarneyimeng, nawu King Herod minj biburlumeninj God, wanjh nawu angel nuye nawu Kawohrnan Rowk bibom, bimarnbom dulkkihngalmeng kunkimuk, dja yolk nawern bebmerrinj bihdarrkidkanjnguni, wanjh yerre baldoweng.
ACT 12:24 Dja God nuye kunwok djahdjalwarlahmeni kumekbe kore birriwarlahkenh bininj birrihni.
ACT 12:25 Wanjh bu Barnabas dja Saul beneyakwong benedurrkmirri kore Jerusalem, wanjh benedurndi kore Antioch. Benekang John nawu Mark ngeyyoy bu birridjarrkwam.
ACT 13:1 Bininj nawu birrikodjkulumak yiwarrudj bedberre birrihni kore kunred kabolkngeyyo Antioch. Yikahwi bedberre nawu prophets dja mak bininj nawu bindibukkabukkani. Bedda birringeyoy nawu Barnabas, dja Simeon nawu birringeybuni Niger, dja mak Lucius nawu nakang Cyrenebeh, dja mak Manaen nawu benedjarrkdjordminj nawu Herod Antipas, dja mak nawu Saul.
ACT 13:2 Bedda birridjarrkburlumi bu birrimarnewayini nawu Kawohrnan Rowk, dja mak birribawoni manme wurd waken ba bu birrimarnedi yiwarrudj. Wanjh bu birribalhdi nawu Namalngmakkaykenh benmarneyimeng bedberre, “Kandiwo Barnabas dja Saul kore ngaye ba bu kabenedurrkmirri ngardduk kore ngabenbenemarnedjare berrewoneng.”
ACT 13:3 Wanjh birriyawoyhdanginj yiwarrudj manme yak bu kunmekbekenh, dja bindiwelengmarnebidkurrmerrinj kore Barnabas dja Saul, dja bindimunkeweng, benewam.
ACT 13:4 Bu Namalngmakkaykenh benbenemunkeweng nawu Barnabas dja Saul, kaluk kerrngehkenh benedjalwam kore kunbolk bolkngeyyoy Seleucia. Kumekbe wanjh bedda benebidbom kabbala benedjowkkeng manyunkurrkimuk kabolkngeyyo Cyprus.
ACT 13:5 Kumekbe bedda benemkoluy kore kabbalabeh wanjh benewam kunred bolkngeyyoy Salamis. Wanjh benengimeng kore kunrurrk bedberre bininj nawu Jews manbu synagogue dja beneweykani God nuye kunwok. Dja mak John Mark nungka wanjh benbenebidyikarrmeng dja birridjarrkdi.
ACT 13:6 Wanjh bedda birribalwohrengehrey kubolkwarlah kore manyunkurr, kaluk bu birribebmeng mankebkalebuyika kore kunred bolkngeyyoy Paphos. Kumekbe nakudji bininj ni nawu ngeyyoy Bar-Jesus. Dja mak kunngeybuyika birringeybuni Elymas kore Greek bedberre kunwok. Kaluk nungka wanjh Jew bininj, dja mak weykahweykani kunwok yiman prophet nawu kakurrehkurren, dja mak nungka wanjh marrkidjbuni. Nungka benedjarrkdarnhni nawu bininj ngeyyoy Sergius Paulus, nawu wohrnawohrnani kumekbe kunbolk. Wanjh nawu Sergius Paulus nungka wanjh mayaliwernni kore burrbuni mankarre. Nungka benbenemarnekayhmeng Barnabas dja Saul bu nungka djareminj bekkayinj God nuye kunwok. Kaluk nungka Elymas djareni benbenengurdkemeninj beneweykani kunwok nuye God. Dja mak yimankek birrenghkemeninj nawu Sergius Paulus kore biwoybukwoyi Jesus.
ACT 13:9 Dja nawu Saul wanjh kukbarlmikendi Namalngmakkaykenh, dja mak kunngeybuyika birringeybuni nawu Paul kore Greek bedberre kunwok. Wanjh nungka bolknang, binang mandjad kore Elymas.
ACT 13:10 Dja bimarneyimeng, “Ngudda nawu beywurd nuye Namarnde Duninjh! Ngudda yidjalwernhwidnan kore kunwern bu kunmakmak duninjh. Dja warridj munguyh yibenmarnekarreborledke bininj bu yihbenkowekenh. Dja yiddok munguyh yidjalkarreborledke manbu kunwoybuk nuye nawu Kawohrnan Rowk?
ACT 13:11 Dja yina, bolkkime nawu Kawohrnan Rowk ngunngurdke. Nungka ngundjalmimkarrme bu yimimbunjemen ba bu minj yibolknan bu kundedjumbungkenh.” Wanjh kundjalburrikudjini kunkak yonginj kore kumim nuye, wanjh djalwohrewohrey djareni bu nangale nawu bibidmayi bu bikayi kore baleh yarrka.
ACT 13:12 Bu Sergius Paulus binang kumekbe yimerranj nuye nawu Elymas, wanjh nunganwali kangebarrhmeng dja wernhburrbom kore Paul dja Barnabas benebukkabukkani bu nawu Kawohrnan Rowkkenh, wanjh nungka bidjalwoybukwong Jesus.
ACT 13:13 Wanjh Paul dja bininj nawu birridjarrkrey birribidbom kabbala dja birribolkbawong kunred Paphos, dja birridjowkkeng kore kurrula wanjh birribebmeng kore kunred Perga ngalengngarre kubolkkimuk Pamphylia. Kumekbe wanjh John Mark benbenebawong kore Perga, dja durndi kore Jerusalem.
ACT 13:14 Wanjh benebolkbawong Perga dja benewam kore kunred Antioch ngalengngarre kubolkkimuk Pisidia. Kaluk kunbarnangarra Sabbath ngarreni wanjh benengimeng kore kunrurrk synagogue dja beneyerrkang.
ACT 13:15 Dja yikahwi bininj kore Synagogue wanjh birribimngeybuni kore mankarre manbu Moses bimbom dja mak kore nawu prophets birribimbom. Kaluk bu birriyakwong, wanjh nawu birriwohrnawohrnani synagogue bindimarnewokmunkewerrinj nawu Paul dja Barnabas, birriyimeng, “Ngudda nawu karridanginj, bu kunwok ngunehkarrme manbu kankangemarnbun ngad bininj, wanjh ngunedolkka dja kandiwohbengyolyolmen ngadberre.”
ACT 13:16 Wanjh Paul dolkkang berlwayhmeng bu kawokdikenh bedberre, dja yimeng, “Bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng, dja mak ngudda ngurribuyika bininj nawu ngurrikele nuye God, wanjh kandibekka.
ACT 13:17 God ngadberre nawu Israel ngankebmawahmeng, wanjh bendjarrngbom nawu ngadberre mawahmawah. Dja benmarnbuni bu birrimirndewernmerreni dja birrikukenminj bu birrihni kunred ngalengngarre Egypt. Kaluk nungka benbebkeng kore kumekbe kunred birrihbongdi, bu kundulkare kunkimuk dorrengh nuye.
ACT 13:18 Bu nungka benmarnmarnbuni bedberre bu yeledj bendjalkani bu kunkuyeng mandjewk forty kore kubolkdarleh birrihrengehrey.”
ACT 13:19 “God benbom bu benyakwong rowk nawu seven birribebbehwokbubuyikani nawu birrihni kunred Canaan, dja benbolkwong mahni kunbolk nawu ngad ngadberre mawahmawah. Kuninjkunu kurduyimerranj dja birrihni kumekbe bu kundjalkuyengni mandjewk 450.
ACT 13:20 Kalukburrk God benwong bedberre nawu bininj bindidjadmikenh dja bindibebbehmarnewohrnani bedberre rowk kaluk rerrikah wanjh Samuel nawu prophetni kumbebmeng.”
ACT 13:21 “Bu Samuel birrikarrmi wanjh nawu bininj birridjawani God bu king benwoyi. Wanjh God benwong Saul nawu beywurd nuye Kish, nawu Benjaminj bikebmawahmeng. Saul wanjh king benmarnewohrnani bu forty mandjewk.
ACT 13:22 Wanjh yerrekah God biwayhkeng nawu Saul dja bikurrmeng David bu king yimerranj bedberre. God bimakwam David, dja wanjh kuhni benmarneyimeng bedberre, ‘Ngaye ngangalkeng David nawu Jesse nuye beywurd. Ngaye ngamarnedjare nawu namak dja nganmarnekurduyime kore ngaye ngadjare rowk nuye.’ ”
ACT 13:23 “Wanjh bolkkime God bikurrmeng nakudji bininj nawu David bikebmawahmeng nawu kangeyyo Jesus, ba bu nganngehke ngarriwern bininj nawu Israel ngankebmawahmeng. Bu kuninjkunu God kanberrebbom kadberre rowk.
ACT 13:24 Bu yerre Jesus kumwam, nawu John werrk benhmarnemulewani bininj rowk nawu benkebmawahmeng Israel, kore nungka benhmarneyimi, ‘Ngurrikangeborledmen nuye God, wanjh kunu ngurrikodjdjuhme.’
ACT 13:25 Bu darnkih yakwoyi rowk kore durrkmihdurrkmirrikenh wanjh nungka benmarnemulewarrinj, yimeng, ‘Ngudda baleh ngurriburrbun kore ngayekah? Ngaye nuk minj mak Christ. Nungka wanjh yerreh kamhre ngardduk. Ngaye minj ngamak bu yimankek ngarrengeyerrkke nawu karrengedjongbuyindi nuye.’ ”
ACT 13:26 Wanjh Paul benyawoyhmarneyimeng, “Mah wanjh, ngad bininj nawu karribebeywurd nuye Abraham, dja mak ngudda nawu minj Jews bininj dja nawu ngurriburlume God, wanjh kandibekka. Bu God wanjh kanmarneyimeng kadberre rowk bu kanngehkekenh.
ACT 13:27 Bininj nawu birrihni kore Jerusalem dja mak nawu bindimarnewohrnani bedberre, wanjh minj birriwernhkukburrbuyi Jesus. Bu kunbarnangarra rowk manbu Sabbath ngalengngarreni, wanjh bininj nawu birrihni Jerusalem bindimarnebimngeybuni munguyh kore prophets birrimarneyingkihbimbuni nawu Jesus, dja bonj, bedda minj birriburrkburrkbekkayi kore bimbuyindanj kerrngehkenhni bu Jesuskenh, dja wanjh birridjalwelengnameng. Kaluk bu kuhni birrikurduyimeng wanjh birrimarnbom bu woybukkendanj kunwok bedberre nawu prophets birriyingkihkarreyolyolmeng.”
ACT 13:28 “Bedda minj njale birrimarnekarrengalkemeninj Jesus bu birribuyikenh, wanjh bedda birridjaldjawam Pilate bu kabibunkenh bu djalburudjang.
ACT 13:29 Bedda kuninjkunu birrimarnekurduyimeng rowk kore djurra yingkihbimbuyindanj nuye. Kaluk bu birriyakwong, wanjh birrimkukkoluyhweng kore kundulk cross, dja birrikukkang kore kumidj kuwardderurrk birrikukkurrmeng.
ACT 13:30 Dja nawu God birrolkkayhweng Jesus kore dowengbeh.”
ACT 13:31 “Kaluk kuninjkununi kunkodjke kunwern, bininj nawu birrikang Galilee dja birriyingkihdjarrkrey Jesus kore Jerusalem, wanjh bedda birridarrkidnang bu bebmeng bedberre. Wanjh birrimekbe bininj kabindimarnemulewan birriwarlahkenh bininj nawu Israel benkebmawahmeng.”
ACT 13:32 “Kunmekbekenh ngad wanjh bolkkime ngundihmarnemulewan kunwok kunmak kore God benyingkihberrebbom nawu mawahmawah kadberre.
ACT 13:33 Dja mak bolkkime nungka birrolkkayhweng Jesus kore dowengbeh. Bu kunmekbe wanjh kunwoybuk yimerranj ngadmanwali. Kuhni kerrngehkenh bimbuyindanj kore djurra nawu Psalm, bu yimeng, ‘Ngudda wanjh ngardduk beywurd. Bolkkime ngaye wanjh bornang ngudda’. [Psalm 2:7]
ACT 13:34 God birrolkkayhweng Jesus kore dowengbeh. Bu minj mak kayawoyhdurndeng bu kakukdudjindan dja mak kakuknudmen. Wanjh kunu God yawoyhyimeng, ‘Kaluk ngaye marnekurduyime ke kunmakmak duninjh kore David ngayingkihberrebbom kerrngehkenhni.’ [Isaiah 55:3]
ACT 13:35 Dja mak kore kubadbuyika djurra nawu Psalm bimbuyindanj kore yimeng, ‘Ngudda minj yibawon bininj ke nawu nadjalwernmakkaykenh duninjh bu kakuknudmen kore kumidj.’ [Psalm 16:10]
ACT 13:36 Kuninjkunu bu David minj nungan mulewarrimeninj. Nungka wanjh bidjalmarnedurrkmirri munguyh kore God djareminj nuye, wanjh yerreh baldoweng dja birrikukkurrmeng kore birrikebmawahmeng nuye. Wanjh nungka kunburrk nuye kuknudminj kore kumidj.
ACT 13:37 Dja nawu Jesus nakka God birrolkkayhweng, bu minj nungka kuknudmeninj kore kunmidj kukyoy.
ACT 13:38 Ngudda nawu karridangerrinj, ngadjare ngurriburrkburrkbekkan kore ngundihmarneyime ngudberre bu God ngunmarnebengmidjdan kunwarre ngudberre kore Jesuskenh. Manbu mankarre bimbom Moses makka minj ngunbebke kore kunwarre ngurrikurduyime dja ngurrihbongdi, dja nawu nangale bininj kabiwoybukwon Jesus nakka wanjh God kabidjalmakwan.
ACT 13:40 Mah, dja ngurrinahnarrimen. Wardi mak ngundjalmarneyimerran bolkkime kore prophets birribimbom, bu birriyimeng,
ACT 13:41 ‘Nawu kawohrnan yimeng, “Kandibekka, ngudda nawu bininj kandikewkme. Ngudda kaluk ngurrikangebarrhme dja ngurridowen. Kaluk ngaye ngakurduyime ngudberre yerrekah, ba bu ngurridjalkangebarrhmekenh. Bu bininj ngundihyingkihmarneyime ngudberre kore ngaye marnekurduyime, wanjh minj ngudda kunu ngurriwoybukwon.” ’” [Habakkuk 1:5] Kuhni wanjh Paul benmarneyolyolmeng rowk nawu birrihni kore synagogue.
ACT 13:42 Bu Paul dja Barnabas benebolkbawong synagogue wanjh bedda bindidjawam bininj bindimarneyimeng, “Kandiyawoyhmarnemulewankenh bu kayimerran kunbuyika kunbarnangarra Sabbath ngarre.”
ACT 13:43 Kaluk bu birriyakwong birriwokdikenh, wanjh birriwern bininj nawu Jews bindidjalmunkekadjungi Paul dja Barnabas, dja mak yikahwi bininj nawu birriyimerranj Jews bu birriwokmarrkmangi God. Dja nawu Paul dja Barnabas munguyh bindidjalbengyolyolmi ba bu munguyh birridjalwoybukwoyi God nawu benkongibom.
ACT 13:44 Kaluk bu kunbarnangarrabuyikani ngarre Sabbath, wanjh birriwarlahkenh bininj nawu birrihni kumekbe Antioch wanjh birrimirndemornnamerrinj bu birridjareni bindibekkani Paul dja Barnabas bindimarnemulewani kunwok nuye nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 13:45 Yikahwi Jews bininj nawu minj birriwoybukwoyi Jesus bedda bindimirndenang birrimirndemornnamerrinj, wanjh birridjalyidduy duninjh bu minj birridjareniwirrinj bininj bindibawoyi. Wanjh bedda birridjalmarneyimeng kunwarrewarre Paul kore kurrangbeh birriyimi, dja birrimarneyimeng minj kunwoybuk bu nungka mulewam bedberre.
ACT 13:46 Wanjh Paul dja Barnabas bindidjalmulehmulewani bu minj benekeleniwirrinj bedberre. Wanjh bindimarneyimeng Jews bininj nawu minj birriwoybukwoyi Jesus, bu beneyimeng, “Ngad ngundihmarnemulewan God nuye kunwok ngudda werrk nawu Jews. Dja ngudda minj ngurridjare ngurribekkan. Ngudda ngurriwelengnamerren yimankek ngurridjalwarre bu minj ngurridarrkkiddi munguyh. Wanjh bolkkime nganededjingmang ngarrbenmarneyime bininj nawu minj Jews.
ACT 13:47 Nawu Kawohrnan Rowk kunkare kanyingkihmarneyimeng ngadberre bu ngarrikurduyime kuninjkunu bolkkime. Wanjh yimeng kore bimbuyindanj, yimeng, ‘Ngaye marnbun ngudberre yiman ngurrbenmarnebolkwolkan bedberre bininj nawu minj Jews kore kubolkwarlahkenh rowk kabirrihni. Kaluk ngudda ngurrbenbukkabukkan birribuyika bininj kore kadjalbolkwarlahkenh rowk bu ngaye ngabenngehkekenh.’ ” [Isaiah 49:6] Kuhni bu Paul dja Barnabas bindimarneyimeng.
ACT 13:48 Bininj nawu minj Jews birribekkang kuninjkunu Paul dja Barnabas kore bindimarneyimeng, wanjh bedda birridjalnjilngmakminj bu bulkkidj duninjh, dja mak bedda birridjalburlumeng nawu Kawohrnan Rowk bu kunwok nuye. Wanjh birriwernkenh bininj birridjalwoybukwong Jesus. Bedda wanjh birrimekbe nawu God benyingkihdjarrngbom bedberre ba bu kabirridjaldarrkiddi munguyh kore nungka nuye.
ACT 13:49 Wanjh kunwok nuye nawu Kawohrnan Rowk djahdjalwarlahmeni kore birriwarlahkenh bininj birrihni kumekbe kore kubolkkimuk.
ACT 13:50 Dja yikahwi nawu Jews minj birriwoybukwoyi Jesus, birriwam bindimarneyimeng nawu daluk birrikukenni nawu birriwokmarrkmangi God, dja mak bininj nawu birriwohrnani kumekbe kunred. Bedda bindimarnemulewani bu bindimarnekoweyi Paul dja mak Barnabas. Wanjh kumekbekenh yikahwi birriwern bindiwidnani berrewoneng dja bindibebkeng kore kumekbe benehdi kunred.
ACT 13:51 Wanjh Paul dja Barnabas bindimarnedengedjulngwerrinj birrimekbe nawu birribangni Jews bu benebolkbawongkenh kore Antioch, dja benewam kore kunred Iconium.
ACT 13:52 Dja bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus, kumekbe bu Paul dja Barnabas bindibawong benewam, wanjh bedda munguyh birridjalnjilngmakni dja mak birrikukbarlmiyindi Namalngmakkaykenh.
ACT 14:1 Bu bedda benebebmeng kore Iconium wanjh benedjalwam benengimeng kunrurrk synagogue manbu Jews bedberre, karohrok bu benekurduyimeng kore Pisidia. Bedda benedjalwokdanginj bu kunmak rowk. Wanjh birridjalwern bininj nawu Jews dja mak bininj nawu Greek kundjen birriwokdi, wanjh birriwoybukwong Jesus.
ACT 14:2 Dja yikahwi nawu Jews minj birriwoybukwoyi Jesus, bedda wanjh bindimarnbom bininj nawu minj Jews bu bindiwidnani bedberre nawu birridangerrinj kore Jesus.
ACT 14:3 Wanjh Paul dja Barnabas benehdjalni Iconium bu kunkuyeng beneyolyolmeng nawu Kawohrnan Rowk bu minj benekeleniwirrinj bedberre. Bedda bindimarneyolyolmi bu nawu Kawohrnan Rowk kabenkongibunkenh. Dja mak nungka benbenewong kore djareni ba bu benekurduyimi kundulkare dorrengh kore bininj birrihnani wanjh birribalburrbuni kore kunwoybuk duninjh bindihmarneyolyolmi.
ACT 14:4 Wanjh kumekbe kunred kore birrihni birridangwerrinj nawu bininj. Yikahwi bedda birriraworrinj nawu Jews nawu minj birriwoybukwoyi Jesus, dja yikahwi birribuyika bininj birriwoybukwoni kore nawu apostles bindimarnemulewam bedberre.
ACT 14:5 Yikahwi bininj birridjareni bindibuyi Paul dja Barnabas bu bindikodjdoyi berrewoneng. Birrimekbe bininj minj birriwoybukwoyi Jesus, bedda wanjh nawu Jews, dja mak nawu minj Jews, dja mak nawu birriwohrnawohrnani kumekbe kunred.
ACT 14:6 Wanjh Paul dja Barnabas benekarrebekkang bu yimankek kabindibunkenh berrewoneng, wanjh bedda benebolkbawong Iconium dja benekelerlobmeng kore kunred bokenh, bolkngeyyoy Lystra dja Derbe, dja mak benewohrewohrey kore kubolkkimuk kunred Lycaonia. Wanjh kumekbe bedda benehdjalweykaweykani kunwok kunmak.
ACT 14:8 Kore kunred Lystra nakudji bininj nawu nabirlni ningihni, bu djalyidanginj nabirlni dja mak minj rawirawinj.
ACT 14:9 Nanihnjanu bininj biwokbekkani Paul bu benmarneyolyolmi bininj. Kaluk bu Paul bidjalnang mandjad, wanjh bidjalnjilngnang, burrbom bu namekbe bininj woybukwong bu God kabimarnbunkenh.
ACT 14:10 Wanjh Paul wokkihdarrarrhmeng, yimeng, “Yirrolkka dja yimdangimen kundengeyi ke.” Wanjh nungka werrkwerrk djaldolkkang bu djalwohwawohwam.
ACT 14:11 Nawu birrimirnderri bininj birrinang bu Paul kurduyimeng bimarnbom, wanjh bedda birrikaykahkayhmeng kore kunwokbeh bedberre, dja birriyimi, “Nanih bininj bokenh minj bininj duninjh. Dja bedda wanjh nawu yiman god rerrih benemkoluy kore ngad, kaluk benemkukyimerranj yiman kayime ngad bininj.”
ACT 14:12 Bu bedda bindibebbehnang berrewoneng Paul dja Barnabas wanjh kunukka birriyimi yimankek bu bindibebbehkuknani god bokenh nawu Zeus dja Hermes. Kaluk bedda birriyimi bu yimankek nakudji nawu god bedberre nawu ngeyyoy Zeus, wanjh kukyimerranj Barnabas. Dja mak birriyimi bu yimankek god nabuyika bedberre nawu ngeyyoy Hermes, wanjh kukyimerranj Paul. Bu kuninjkunu Paul benmarnewokdi bedberre munguyh yiman kayime god bedberre nawu Hermes.
ACT 14:13 Kaluk manbu kunrurrk temple nuye Zeus nawu god bedberre, wanjh darnhrurrkdi kore bininj birrimirnderri. Wanjh bininj nawu priest bihmarnedurrkmirri nawu Zeus benbenemarnekani bulikki dja mannguy, wanjh kurrmi kore kururrkdangmaye kore rurrkmirnderri manrurrkbubuyika. Nungka dja nawu bininj nuye birridjareni bu bindimarnekinjeyi berrewoneng Paul dja Barnabas.
ACT 14:14 Kaluk bu benemekbe benebokenh apostle Paul dja Barnabas beneburrkburrkbekkang kore bindikuyinjmarnekurduyimeninj berrewoneng, wanjh bedda benebebbehmadjdjalkmarrinj bu benekunikangewarreminj dorrengh, wanjh bedda benerlobmehrlobmeng kore bininj birrimirnderri, dja benekayhmeng duninjh, beneyimeng,
ACT 14:15 “Ngudda nawu bininj, njalekah ngudda kunu ngurrikurduyime ngarrewoneng ngad nawu bininj deleng yiman kayime ngudda ngurrikukyime! Ngad bu nganemkang kunwok kunmak ba bu ngurrimirrkborledmen kore ngurrimarneboddi nawu nawarre, dja ngurrimarneborledmen kore God nawu nawoybuk dja kahdarrkid. Nawu nungka wanjh nadjalkudji nawu marnbom kaddum, dja mak kurorre, dja mak kurrula dja mak yehyeng rowk nawu nadjalwern kahdi kumekbe.
ACT 14:16 Bu kerrngehkenhni God bendjalbawoni bininj nawu birriwarlahkenh bu bedman birridjalkurduyimi kore bedman birridjareni.
ACT 14:17 Kaluk God munguyh kahdjalkurduyime ba bu ngurriburrbun bu nungka wanjh djaldarrkid duninjh. Ngayime nungka ngunwon mandjewk ngudberre kore heavenbeh, dja mak manme ngunwon ngudberre kore nungan ngunmarnebolkname ngudberre kore kadjordmenbeh wanjh kabirribarnemmang, dja mak ngunnjilngmarnbun ngudberre.”
ACT 14:18 Kumekbe Paul dja Barnabas bindihmarneyimi bedberre, bu bindingurdkeng, wanjh yimankek bindikuyinjmarneboddayi berrewoneng.
ACT 14:19 Kaluk bu yerrehkah yikahwi Jews bininj nawu minj birriwoybukwoyi Jesus wanjh birrimwam kore kunred Antiochbeh dja mak kore kunredbuyika Iconiumbeh. Bedda bindimarnekarreyolyolmi bininj nawu birrimirnderri kore Lystra, dja bindimarnbom bu kabirriyiddung Paul dja Barnabas. Wanjh bedda birrikodjdongi Paul, dja mak birrikukdorrorrkeng birrikukbebkeng kumekbebeh kore rurrkmirnderri, dja birriyimi bu doweng.
ACT 14:20 Wanjh nawu birrimunkekadjungi Jesus bedda birrimirndemornnamerrinj bu Paul yongohyoy kore kumirrk bedberre, dja nungka dolkkang wam durndi kore rurrkmirnderri. Kaluk bu barnangarrabuyikani Paul dja Barnabas benebolkbawong dja benewam kore kubolkkimuk kunred Derbe.
ACT 14:21 Wanjh Paul dja Barnabas benemulewani kunwok kunmak nawu bininj birrihni kunred Derbe, wanjh birriwern bininj bedda birridedjingmey birrimunkekadjungi Jesus. Kaluk benedurndi kore kunred Lystra, dja mak kore Iconium. Kaluk benebalbebmeng kore Antioch.
ACT 14:22 Bu kumekbe kunred bokenh benewam, bedda wanjh bindiyikang bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus bu bindimurrngrayekwongkenh, dja mak bindibidyikarrmi bu munguyh birridjalwoybukwoyi nawu Jesus. Wanjh bedda bindimarneyimeng bedberre, “Ngad wanjh karridjaldjakbekkan kunwern ba bu yerre karringimen kore God kadjalwohrnankenh.”
ACT 14:23 Kaluk bedda bindidjarrngbom bininj bu bindimarnbom bu kabirribebbehwohrnankenh kore yiwarrudj ngarre kubolkbubuyika rowk bedberre. Wanjh Paul dja Barnabas benengurdmeng manme benenguni ba bu bindimarnedanginj yiwarrudj bedberre nawu birriwohrnawohrnani, bu bindikurrmeng kunbid nuye nawu Kawohrnan Rowk, kore bedman birrikangekurrmerrinj.
ACT 14:24 Wanjh Paul dja Barnabas benebolkbawong kumekbe kunred dja benewam kore kubolkwarlahbubuyika bolkngeyyoy Pisidia, dja mak benebebmeng benengimeng kunred kubolkkimuk Pamphylia.
ACT 14:25 Bedda benewam kore rurrkmirnderri bolkngeyyoy Perga, bu benemulewani bedberre bininj birrihni kumekbe, kunwok nuye God. Kaluk bedda benebalyawoyhwam benekoluy kore kurrula kumhyoy bolkngeyyoy Attalia.
ACT 14:26 Wanjh benebidbom kabbala benedjowkkeng benedurndi kore Antioch. Kumekbe kunred nawu bininj birrihni birrimunkekadjungi Jesus, bu kerrngehkenhni bindidjarrngbom Paul dja Barnabas, bindimarnedanginj yiwarrudj kore God benbenenahnanikenh, wanjh bindimunkeweng bu kabenedurrkmirrikenh. Wanjh Paul dja Barnabas beneyakwong bu kuninjkunu benedurrkmirri.
ACT 14:27 Bu bedda benebebmeng kore Antioch, wanjh Paul dja Barnabas bindikayhmeng bu kabirrimirndemornnamerrenkenh bininj nawu yiwarrudj bedberre. Wanjh bedda bindimarneyolyolmeng rowk kore God benbenemarnekurduyimeng berrewoneng, dja mak kore God benmarnedjareminj bininj nawu minj Jews bu birriwoybukwong Jesus.
ACT 14:28 Wanjh Paul dja Barnabas beneyerrkang bu kunkuyeng birridjarrkni birrimekbe bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus.
ACT 15:1 Wanjh yikahwi bininj birridolkkang kubolkkimuk Judeabeh dja birriwam kunred Antioch, wanjh birridedjingmey bindibukkabukkani nawu birrimunkekadjungi Jesus. Wanjh bindimarneyolyolmi kunbuyika bedberre. Kaluk bindimarneyimeng, “Kuhni bu kunkare Moses nganmarneyimeng ngadberre bu ngad wanjh karrilakkayenworren rowk. Wanjh bolkkime bu ngudda minj ngurrilakkayenworren, wanjh minj God kunukka ngunngehke ngudberre.”
ACT 15:2 Bu Paul dja Barnabas bindiwobekkang kuninjkunu birrihyimi bedberre bininj, wanjh bedda birridjaldangwerreni munguyh bu kuninjkunukenh. Kaluk bu birridangwerreni wanjh bedda bindimunkeweng Paul dja Barnabas dja mak birribuyika bininj birridjarrkwam Jerusalem bu kabindimulewarren kumirrk bedberre nawu apostles dja mak nawu birriwohrnawohrnani yiwarrudj ngarre.
ACT 15:3 Nawu bininj yiwarrudj bedberreni bindimunkeweng Paul dorrengh, bu birriwam. Wanjh bu bedda birribalhrey wanjh birriwohngimeng kore kunred kabolkngeyyo Phoenecia. Wanjh yerreh kunu birribalwam birriyawoyhbebmeng kunredbuyika kore kubolkkimuk Samaria. Bu bedda birribalhwohrengehrey wanjh bindibebmeng kore bininj nawu birridjarrkwoybukwoni Jesus, dja bindimarnemulewani bedberre nawu minj Jews bu birridedjingmey birrimunkekadjungi Jesus. Wanjh birridjalwern nawu birridangerrinj bedda birridjalnjilngmakminj duninjh bu bindiwobekkang bedberre.
ACT 15:4 Bu Paul dja Barnabas dja mak bininj birridjarrkrey birrimbebmeng kunred kunkimuk Jerusalem, wanjh nawu apostle dja nawu birriwohrnawohrnani yiwarrudjkenh, wanjh bindikimey bedberre dja mak birridjalwern bininj nawu yiwarrudj bedberre. Wanjh Paul dja mak nawu birridjarrkrey bininj bindimarneyolyolmeng kore God kurduyimi kore bedda bindiyolyolmi nuye kubolkbubuyika.
ACT 15:5 Yikahwi bininj nawu birriwoybukwong Jesus, wanjh bedda nawu Pharisees. Bu bedda bindibekkang Paul dja mak birribuyika bininj bu birriyolyolmi, wanjh birridolkkang dja birriyimeng, “Birrimekbe nawu bininj ngurrbenmulewam nawu birrimarnedjaremulewarrinj Jesus, wanjh nakka minj Jews. Dja ngad karrbenlakkayenwo mak karrbenbukkabukka kore mankarre nuye Moses ba bu kabirrikarrmekenh.”
ACT 15:6 Wanjh nawu apostles dja mak nawu birriwohrnawohrnani birrimirndemornnamerrinj kumekbe bu birriyolyolmerrinj kuninjkunukenh.
ACT 15:7 Bu bedda birridangwerreni bu kunkuyeng, wanjh Peter dolkkang wokdanginj, dja benmarneyimeng, “Nawu karridangerrinj, ngudda ngurriburrbun bu kerrngehkenh God ngandjarrngbom ngaye kore karrihnibeh, dja nganmunkeweng bu ngakang kunwok kunmak nuye kore bininj nawu minj Jews ba bu kabirriwoybukwon.
ACT 15:8 God nawu kankangeburrbun karriwarlahkenh bininj wanjh ngaye kanbukkang bu woybukkih nungka kabenkimang bininj nawu minj Jews. Nungka kunu benwong nuye Namalngmakkaykenh yiman bu yimi ngad kanwong. Kuhni bu karriburrbun bedda woybukkih bedmanwali kabirrikadjung Jesus.
ACT 15:9 God nungka minj benmarnekurduyimeninj kunbuyika, dja kadjalrohrok kore ngad mak kanmarnekurduyimeng. Bu bedda birridjalwoybukwong, wanjh kunu nungka bendjalkangebelewong rowk.
ACT 15:10 Wanjh bolkkime njalekenh ngudda ngurridjare ngurrbenmarnbun kabirriwokmarrkmang manbu mankarrekare kahyo? Dja makka manu mankarrerayek. Ngad kunu minj munguyh karrimarrkmang mahni mankarre, dja mak nawu mawahmawah kadberre minj munguyh birrimarrkmayi, dja njalekenh ngudda ngurrhbenwon kuhni kunrayek? Bu kuhni ngudda ngurrikurduyime wanjh kunukka God ngundung ngudberre.
ACT 15:11 Dja burrkyak. Ngad wanjh karriburrbu bu God kabenngehke bedberre yiman kayime ngad bu kanngehkeng kadberre rowk. Jesus nawu kawohrnan rowk nungka kandjalkongibom kadberre, wanjh djal kunmekbekenh kunu God kanngehkeng kadberre yiman bu kabenngehke bedberre.” Kuninjkunu kunwok wanjh Peter bendjalmarneyimeng bedberre.
ACT 15:12 Birridjalwern bininj birridjalwokngurdmerrinj rowk bu birriwokbekkani Barnabas dja Paul bu bedmanwali benehmulewarreni kore God benbenemarnekurduyimeng kundulkare dorrengh, kore bininj nawu minj Jews birrinang dja birrikangebarrhmeng duninjh kore God nuye kundulkare.
ACT 15:13 Bu bedda beneyakwong benewokdi, wanjh James kumbadwokdanginj, dja benmarneyimeng nawu bininj birrimirndeni, wanjh yimeng, “Nawu karridangerrinj, wanjh kandibekka!
ACT 15:14 Simeon nungka kandjalmarneyimeng kadberre bu God kerrngehkenh kanbukkang bu nungka kabennahnan benyikang bininj nawu bedda minj Jews bu bendjarrngbom yikahwi bedberre bu kabirriyimerran nungan nuyekih.
ACT 15:15 Nawu prophet birriwern birridjalyingkihmulewani rowk bu God kumekbe kakurduyime bedberre bu bolkkime. Dja ngurriburrbun kore kayingkihbimbuyindi, bu yimeng, ‘God nawu kawohrnan rowk yimeng, “Yerrekah kaluk ngaye ngamyawoyhdurndeng. Kaluk ngaye ngayawoyhrurrkname manbu David nuyeni rurrkbakmeng. Bu wanjh rurrkngarlahngarlmeng rowk, Dja wanjh ngaye kaluk ngayawoyhrurrkmarnbun. Kuhni ngakurduyime ba bu birridjalbuyika birriwarlahkenh bininj rowk ngandiyawan ngaye nawu ngawohrnan rowk. Birrimekbe bininj rowk nawu minj Jews bu ngandingeybun ngardduk. Nakka wanjh ngaye ngardduk.” Kuhni kayime nawu Kawohrnan Rowk nawu yingkihmulewarrinj kore bolkkime kakurduyime rowk.’ [Amos 9:11-12]
ACT 15:19 Dja wanjh marneyimeng ngudberre kore ngaye ngahburrbun. Yuwn bu kab karrbenmarnekarrerayekwon birrimekbe bininj nawu minj Jews nawu birrimarnekangeborledmeng nuye God.
ACT 15:20 Dja karrbenmarneyimen kore djurra, karrbenmarnebimbun bu karriyime, yuwn bu kabirringun manme manbu bininj birriwarrewoyi bu birriwoyi kore idols, dja wanjh makka kawarremen. Dja mak yuwn bu birriwohdjirdmarren. Mak yuwn bu kabirringun mayh nawu kunbidwi kabirrikukdjuyime bu kabirribun. Dja mak yuwn kabirrikurlbabongun mayh nuye. Kuninjkunu wanjh karrbenmarneyime bu karribimbun djurra bedberre.
ACT 15:21 Kuninjkunu ngayime bu kunmekbekenh. Ngurriburrbun bu Sabbath ngarre wanjh bininj kabirringimen kururrk kore synagogue dja kabirribekkan mankarre manbu Moses bimbom. Bu kunkare dja mak bolkkime bininj birriwern kabirridjalmulewan bu Moseskenh kore kubolkbubuyika rowk.” Kuhni wanjh James benmarneyimeng bedberre.
ACT 15:22 Bu bedda birribekkang kuninjkunu, wanjh nawu apostles dja mak nawu birriwohrnawohrnani yiwarrudj ngarre, dja mak birribubuyika bininj bu birridjarrkkodjduhmeng bu birrikarremakwam. Wanjh bedda bindidjarrngbom bininj bokenh bu bindidjarrkmunkeweng Paul dja Barnabas birriwam kore Antioch. Benemekbe benengeyyoy Judas nawu ngeyyoy kunngeybuyika Barsabbas, dja mak nabuyika nawu ngeyyoy Silas. Bedda nawu benewohrnani bininj nawu birridangerrinj kore Jesus.
ACT 15:23 Wanjh bindiwong djurra bu kabirrikan Antioch. Kuhni wanjh kore djurra birribimbom bu yimeng, “Nawu karridangerrinj, ngad wanjh nawu apostles dja mak ngarriwohrnawohrnan ngalengngarre yiwarrudj. Ngad wanjh karridangerrinj ngudberre. Ngad ngarribimbom ngudberre nawu minj ngurribornayindangimeninj Jews bininj. Ngad wanjh ngarrinjilngmak ngudberre bu ngarribimbom ngudberre ngudda nawu ngurrihni kore Antioch, Syria dja mak Cilicia.
ACT 15:24 Ngad wanjh ngarrbenwobekkang bininj birrimdolkkang kondanjkunu Jerusalem bu ngundimarneyimeng kunbubuyika ngudberre bu ngundikangewarrewong dja ngundibengwarrewong. Ngad minj ngarrbenmunkewemeninj birrimekbe bininj.
ACT 15:25 Ngad wanjh bolkkime ngarrimirndemornnamerrinj bu ngarriwokdanginj dja ngarrikarremakwam. Wanjh ngad ngarrbenbenemey bininj bokenh nawu kabenengeyyo Judas dja Silas. Dja ngarrbenbenemunkewe kore ngudda ngurrihni. Kaluk bedda ngundimarnemulewan werrk kore kabimbuyindi naninjnanu djurra. Bedda wanjh kabirrimdjarrkre Paul dja Barnabas nawu karrbenbenemarnedjareminj. Kaluk benekuyindowimeninj darnkih bu benemarnedurrkmirri kore kunngey nuye Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 15:28 Ngad wanjh ngarrikarremakwan rowk kore Namalngmakkaykenh kadjare bu ngundimarneyime ngudberre kore yikahwi mankarre manbu mankuken ba bu ngurriwokmarrkmang rowk. Bu kuhni minj kunrayek.
ACT 15:29 Yuwn bu ngurringun manme manbu bininj kabirriwon nawu idols kabirrihmarnedi yiwarrudj, dja wanjh makka kawarremen. Mak yuwn bu ngurringun mayh nawu kunbidwi kabirrikukdjuyime bu kabirribun. Dja mak yuwn ngurrikurlbabongun. Dja mak yuwn bu ngurriwohdjirdmarren. Bu ngudda kuninjkunu ngurriwarnyakmulewarren rowk, wanjh kunukka kunmak duninjh ngurridjalkurduyime. Bonj, kunmekbe ngundimarneyimeng ngudberre, dja wanjh bobo.” Kuninjkunu kore birribimbom djurra.
ACT 15:30 Wanjh nawu apostle dja nawu birriwohrnani yiwarrudj bedberre, bindibidkenwong nawu djurra dja bindimunkeweng birrikoluy kanjdji kore Antioch. Bu bedda birribolkmey kumekbe wanjh bindimirndenameng nawu yiwarrudj bedberreni rowk, dja bindiwong namekbe djurra.
ACT 15:31 Kaluk bedda bu birribimnang dja birribekkang kore djurra benmarneyimeng dja benkangerayekwong, wanjh kunukka birridjalwernhnjilngmakminj.
ACT 15:32 Nawu Judas dja Silas nakka wanjh bedda prophetni, dja bedman benehweykani kunwern kore Antioch, dja bindikangerayekwong dja bindimurrngrayekwong birrimekbe bininj nawu birridangerrinj kore Jesus.
ACT 15:33 Kaluk bu bedda beneyerrkang kunkodjkewern, wanjh nawu birridangerrinj kore Jesus bindimunkeweng bu kunmodmikenh birrimarneyimeng. Wanjh benedurndi kore Jerusalem birrihni nawu bindimunkeweng kerrngehkenhni.
ACT 15:35 Dja nawu Paul dja Barnabas benedjaldi kore Antioch bu birridjarrkraworrinj bininj birriwern bu bindibukkabukkani dja mak birriweykani bedberre birribuyika bininj manbu kunwok nuye nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 15:36 Bu bedda wanjh benedanginj kunkuyeng kore Antioch, wanjh kumekbe Paul bimarneyimeng Barnabas, “Ayh, kamak kab bu ngarrdurndeng kore kubolkbubuyika kore kerrngehkenh ngarrwam bu ngarrbenhmarneyolyolmi nawu Kawohrnan Rowk nuye kunwok. Ba bu ngarrbennan kunubewu kamak kabirrihni.”
ACT 15:37 Dja nungka Barnabas djareni bikayi John nawu kunngeybuyika ngeyyoy Mark bu kabirridjarrkre.
ACT 15:38 Dja nawu Paul minj burrbuyi bu kamak benekayi John Mark dja nakka nanu kerrngehkenhni benbenekukbawong kore kunbolk Pamphylia, bu minj birridjarrkdurrkmirriwirrinj.
ACT 15:39 Wanjh Paul dja Barnabas benedangwerrinj kunkimuk, wanjh kumekbe kunu benebebbehwam. Wanjh Barnabas nungan bikang John Mark, dja benebidbom kabbala benewam kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Cyprus.
ACT 15:40 Dja nungan Paul bidjarrngbom nawu Silas. Wanjh nawu birridangerrinj kore Jesus birridjawam nawu Kawohrnan Rowk ba bu kabenbenenahnan bu kabenere. Wanjh benebolkbawong dja benewam.
ACT 15:41 Wanjh bedda benewohrengehgrey kunredbubuyika kore kubolkkimuk bokenh Syria dja mak Cilicia dja bindikangerayekwoni bininj nawu yiwarrudj bedberre kore kubolkbubuyika.
ACT 16:1 Wanjh Paul wam bebmeng kore kunred kabolkngeyyo Derbe, dja mak kubadbolkbuyika kabolkngeyyo Lystra. Kaluk kumekbe nakudji bininj ni nawu ngeyyoy Timothy, nawu bimunkekadjungi Jesus. Dja ngalbu ngalbadjan nuye ngalka wanjh Jew daluk mak biwoybukwoni Jesus. Dja nawu nakornkumo nuye nungka wanjh kunwok nuye Greek.
ACT 16:2 Birriwern nawu birridangerrinj Jesus birrihni kore kunred Lystra dja mak kubadbolkbuyika kore Iconium, wanjh bedda birriyimi bu Timothy namakni.
ACT 16:3 Wanjh nawu Paul djareni Timothy bikayi bu benehdjarrkrawinj kubolkbubuyika. Wanjh nungka bilakkayenwong werrk bu benburrbom birrihni bininj kubolkbubuyika nawu Jews bininj bu wardi birriwohnayi Timothy dja birriburrbuni bu nawu nakornkumo nuyeni nakka wanjh Greek.
ACT 16:4 Wanjh birribolkbawong kumekbe kunred dja birriwam bindinani bininj kunredbubuyika nawu birrihni. Wanjh bedda birrimarnemulewani kunwok manbu birrikarremarnbom bu birriwokdanginj kore Jerusalem birrimirndemornnamerrinj nawu apostle dja nawu birriwohrnawohrnani ngaleng ngarre yiwarrudj. Dja benmarneyimeng bu kabirrimarrkmang mahni kunwok.
ACT 16:5 Wanjh kunu bininj nawu yiwarrudj bedberre birrimurrngrayekminj dja birriwernwoybukwong Jesus, dja mak birrimirndewernworreni munguyh bu kunbarnangarrawern.
ACT 16:6 Bu yakwoni benmarnemulewani bedberre, yerreh wanjh Namalngmakkaykenh benngurdkeng bedberre bu birrimulewayi God nuye kunwok kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Asia. Wanjh bedda birridjalrengehrey kore kubolkkimuk kumbolkyoy Phrygia dja mak kore kubadbolkbuyika Galatia.
ACT 16:7 Wanjh bedda yerreh birribalhbebmi darnkih ngaleng ngarre kubolkkimuk bolkngeyyoy Mysia. Bedda birridjareni birribalrawinj kore kunred bolkngeyyoy Bithynia, dja Namalngmakkaykenh nuye Jesus minj benbawoyi bu yimankek birringimeninj kumekbe kunred.
ACT 16:8 Wanjh bedda birribaldjalwamwi kore kubolkkimuk Mysia, wanjh birrikoluy kore Troas.
ACT 16:9 Bu kumekbe kunkak Paul bikebwaralnang bininj nawu Macedoniabeh kumhdi. Wanjh namekbe bininj bimhdjawani bimkunimanjbuni Paul, dja yimeng, “Yimray konhda kore Macedonia bu kanbidyikarrmen ngadberre.”
ACT 16:10 Bu Paul biwaralnang namekbe bininj, wanjh burrbom bu God ngankayhmeng ngadberre bu djareminj ngarrirawinj kumekbe kunbolk Macedonia bu ngarrbenmarnemulewan kunwok kunmak. Wanjh kunmekbekenh kunu ngarrimarnburrinj ngarridjalrawinj werrkwerrkniwirrinj kore Macedonia.
ACT 16:11 Wanjh ngarribidbom ngarridahkendanj kabbala dja ngarridjalwam mandjad ngarribebmeng kore kunred Samothrace. Wanjh kunkodjkebuyikani ngad ngarriyawoyhdahkendanj kore kabbal dja ngarriwam kore kunred Neapolis.
ACT 16:12 Kaluk ngad ngarribolkbawong Neapolis dja ngarribalwam kurrenge kore kunred Philippi ngarribebmeng. Kaluk kumekbe kukadje kunredkimuk ngarreni mahni kunbolk kore kubolkkimuk Macedonia. Bu kunkareni birriwernkenh bininj nawu Romebeh birriwabmeng dja birrini munguyh Philippi. Wanjh ngarriyerrkang kumekbe bu kunbarnangarra waken.
ACT 16:13 Kaluk bu kunkodjke Sabbath ngarreni, wanjh ngarribebmeng kuberrkkah kore kururrkwern, dja ngarribalkoluy kanjdjikanjdji kore mankabo. Kaluk ngad ngarrbenwobekkang bu birridi yiwarrudj kumekbe kanjdjikanjdji. Wanjh bu kumekbe ngad ngarrikoluy ngarrbenngalkeng daluhdaluk birrimirndemornnamerrinj, wanjh ngarrbenmarneyolyolmi bedberre.
ACT 16:14 Wanjh ngalkudji daluk ngalbu kumekbe nganbekkang ngadberre wanjh ngeyyoy Lydia, ngalbu kumdolkkang kunredkimuk kabolkngeyyo Thyatira. Kaluk ngaleng madjweykani manbu kukpurple kunmadj. Dja mak bimarneboddangeni God nuye. Wanjh nawu Kawohrnan Rowk bikangedangmarrhmey bu ngaleng wokmarrkmey kore Paul bu wokdiwokdi.
ACT 16:15 Wanjh kunu ngaleng dja nawu namud ngarre birridjarrkkodjdjuhmeng rowk. Wanjh yerre kumwam ngandjaldjawani, bu nganmarneyimeng, “Bu ngudda ngurriburrbun ngaye ngawoybukwon nawu Kawohrnan Rowk, wanjh ngurrimray karridjarrkni kore ngaye ngahyo.” Wanjh ngarridjalkurduyimeng kore ngaleng nganmarnedjareminj ngadberre.
ACT 16:16 Bu kunkodjkebuyikani ngad ngarrirey kore yiwarrudj birrihkarrmi, wanjh ngad ngarriwohmirrknarrinj ngalkudji ngalyawkyawk. Kaluk ngaleng karrmi namalngwarre nawu bimarnbuni benhmarneyimi bininj bu yerrekah kumekbe kabenmarnekurduyimerran bedberre. Kaluk yikahwi bininj birribongkarrmi ngalinjngalu ngalyawk, wanjh birribuyika birriwern bininj bindikarremulewani bedberre bu birridjareni birriwokbekkani kore ngaleng wokdiwokdi.
ACT 16:17 Ngalmekbe ngalyawk nganhmunkekadjungi Paul dja ngad, bu balhkayhmirey, yimiyimi, “Nanihnjanu bininj nakka wanjh kabirrimarnedurrkmirri God nawu nawernhkimuk duninjh. Kaluk bedda ngundimarneyime bu baleh yimankek God ngunngehke ngudberre.”
ACT 16:18 Ngaleng kuninjkunu ngandjalmarneyimi ngadberre bu kunbarnangarrawern. Wanjh kunkudjikenh Paul wunjibmingalmeng dja borledmeng duy namalngwarre nawu bihkarrmi ngalmekbe ngalyawk, dja yimeng, “Ngaye djalmarneyime kore kunngey nuye Jesus Christ wanjh yimdjalbebmen dja yibawo ngalinjngalu ngalyawk!” Wanjh kundjalburrikudji rerrih djalbebmeng namekbe namalngwarre.
ACT 16:19 Wanjh bininj nawu birribongkarrmi ngalmekbe ngalyawk birrinjilngwarreminj duninjh bu birriburrbom minj mak baleh nawu money yawoyhkukmarnbuyinj bedberre. Wanjh bindidarrkidmey nawu Paul dja Silas dja bindidorrorrkeng kore birriweykaweykani nawu yehyeng yongohyoy. Kaluk kumekbe birrihni bininj nawu birriwohrnani kumekbe kunred ngarre.
ACT 16:20 Dja bindinameng kumirrk bedberre kore bininj nawu bindidjadmikenh. Wanjh bindimarneyolyolmeng, “Naninjnanu bininj bedda wanjh Jews dja mak kabirrimarnbumarnbun kunyid kondanjkunu kunred kadberre.
ACT 16:21 Bedda yimankek kandihdjurrkkan bu karrikurduyime kore bedda kabirridjare, dja ngad Romebeh bininj minj kunukka karrikurduyime dja wardi karribakke mankarre kadberre.” Kuhni bu birriyimeng nawu bindiwelengnameng Paul dja Silas.
ACT 16:22 Birriwernkenh nawu birribuyika bininj wanjh birriraworrinj bu bindidungi Paul dja Silas. Wanjh nawu bininj bindidjadmikenh wanjh bindimadjdjalkdjalkmey dja bindimarneyimeng birriwern bininj bedberre, birriyimeng, “Ngurrbenbenebu kundulkyi.”
ACT 16:23 Wanjh nawu birriwern bininj bu bindidjalbom berrewoneng bulkkidj duninjh, dja bindidarrkidmey bindikukburriweng kore prison dja birrimarneyimeng nawu kumekbe wohrnawohrnani prison, “Yibenwernhbenenahna nanihnjanu bininj bokenh.”
ACT 16:24 Wanjh nawu bininj wohrnani prison kunrurrk bu benwokbekkang birrimarneyimeng, wanjh nungka benbenedjalwernhkurrmeng kore kururrkdubbe duninjh dja benbenebebbehdengedukkang kundulk dorrengh.
ACT 16:25 Kaluk bu kukakburlhdjan Paul dja Silas benehni yiwarrudj dja benewayini mankarre bu beneburlumi God. Birribuyika bininj nawu birridjarrkdukkayindi wanjh bindibekkani berrewoneng.
ACT 16:26 Bu kundjalmekbe rerrih, bula mankimuk kumbebmeng wanjh bolkwodjorrhmeng dja rurrkrokayhwong bu rurrkdangmarrhmiwam rowk. Dja mak nawu birridukkadukkayindi wirlmurrng nakka wanjh djalyerrkmerrinj rowk kore kumad dja kubende bedberre bininj rowk nawu birribongdi kore prison.
ACT 16:27 Bininj nawu wohrnawohrnani prison dolkkang nang dangruhrurrkni rowk, wanjh yimeng yimankek birrikelerlobmerrinj rowk, wanjh durrkmeng mandjawak nawu djurrhkuyeng, nawu dadbudadbuni kore kunngadmo nuye, wanjh darnkih bu nungandeleng bu djalduluburrimeninj.
ACT 16:28 Dja nungka Paul kumkayhmeng wernkih duninjh nuye, dja bimarneyimeng, “Yuwn bu yirruluburren, dja ngarridi rowk konhda!”
ACT 16:29 Wanjh bininj nawu wohrnani prison, wanjh birlumey kunkong dja rlobmeng, ngimeng dja mankang kore kumirrk berrewoneng nawu Paul dja Silas, dja kunideldelmi dorrengh.
ACT 16:30 Wanjh benbenebebkeng, dja nungka benbenedjawam, “Ngudda ngunekimuk bininj, kandimarneyimen bu baleh ngakurduyime bu nawu nangale nganngehke.”
ACT 16:31 Wanjh benemarneyimeng, “Yiwoybukwo Jesus nawu Kawohrnan Rowk, ba bu God ngunngehke ngudda dja mak namud ke.”
ACT 16:32 Wanjh bindimarnemulewani nungka dja nawu namud nuye bu bindimarneyolyolmeng kunwok nuye nawu Kawohrnan Rowk.
ACT 16:33 Bu kunmekbe bolkyimi kukakni wanjh nungka benbenekang benbenemornindjirridbom kore bindibuni. Wanjh yerreh kunu nungka dja nawu namud nuye birridjarrkkodjdjuhmeng rowk.
ACT 16:34 Wanjh kundjalburrikudji benbenekang kore kunrurrk nuye dja benbenewong manme benenguneng. Nungka dja nawu namud nuye birridjalnjilngmakminj duninjh bu birriwoybukwong God.
ACT 16:35 Wanjh malaywibuyikani nawu kabindihdjadme bininj bindimunkeweng djamun bu kabindibebke Paul dja Silas.
ACT 16:36 Bininj nawu wohrnani prison wam bibengdayhkeng Paul, wanjh bimarneyimeng, “Nawu kabindihdjadme bininj birriyimeng bu ngudda wanjh ngunebebme ngunere. Mah wanjh ngunedolkka nguneray bu kunmak rowk.”
ACT 16:37 Wanjh Paul bendjarrkmarneyimeng bininj nawu wohrnani prison dja mak nawu djamun birrimwam, bu yimeng bedberre, “Birrimekbe bininj ngandidjalbuni ngarrewoneng kore kurobbe. Dja mak minj mandjadkenh ngandimarnekurduyimeninj kore ngandidjadmi ngarrewoneng nawu ngad wanjh nganekarrme mankarre manbu Rome ngalengngarre. Dja bedda ngandidjalkurrmeng prison. Wanjh bolkkime yimankek kabirridjare ngandibebke ngarrewoneng manmolk kore prisonbeh. Dja wanjh burrkyak, ngurriray ngurrbenmarneyimen nawu kabindihdjadmekenh bininj bedman birrimray ngandibebke ngarrewoneng.”
ACT 16:38 Wanjh nawu djamun birriwokyirrurndi Paul dja bindiwokmulewam berrewoneng. Bu bedda nawu kabindihdjadme bininj bindiwobekkang bu Paul dja Silas benehkarrmi manbu Rome ngaleng ngarre mankarre, wanjh bedda birrikeleminj.
ACT 16:39 Wanjh bedda birriwam birriwokmarnburreni dja bindibebkeng berrewoneng bu bindinjilngmarnbuyi, dja bindimarneyimeng, “Ngunebaldjallaywi ngunebolkbawo kondanjkunu kunred.”
ACT 16:40 Wanjh Paul dja Silas benerurrkbawong kore benerurrkkendi prison, dja benewam benedjahwong Lydia dja bindinang birridjalwern bininj dja daluk nawu birridangerrinj kore Jesus. Bedda bindiwohmarneweykang bedberre bu bindikangerayekwong, wanjh benebolkbawong kumekbe kunred.
ACT 17:1 Wanjh Paul dja Silas benedjalley benebebmeng kore kunred bolkngeyyoy Amphipolis dja kubadbolkbuyika bolkngeyyoy Apollonia. Wanjh yerrekah kunu benebalbebmeng kore kunred bolkngeyyoy Thessalonica. Bininj nawu Jews birrihni dja birrikarrmi kunrurrk synagogue bedberre manbu yiwarrudjkenh.
ACT 17:2 Wanjh Paul wam ngimeng kumekbe synagogue. Kaluk Paul nungka munguyh djalngimi kurukkwern kore synagogue manbu birrikarrmi kore kunred kubolkbubuyika rowk. Bu kumekbe ngimeng nungka benbengdayhkeng dja birridangwerreni nawu Jews bininj benhmarnekarreyolyolmi kore mankarre yingkihyoy kerrngehkenhni bimbuyindanj. Bu nungka wanjh djandi danjbikni birridangwerreni dja benbengdayhkeng kore Bible kabimulewan nawu Messiah. Bu nungka wanjh benmarnekarreyolyolmeng ba bu kabirriwernburrbun bu nawu Messiah djakbekkang, dja yawoyhmimbiminj. Wanjh benmarneyimeng bedberre, “Nanihnjanu nawu bininj ngaye ngayolyolme kangeyyo Jesus, nungka wanjh nawu Messiah.”
ACT 17:4 Yikahwi bininj nawu Jews birriwoybukwong Paul kore benmarnemulewani, wanjh bedda birriraworrinj Paul dja Silas. Kumekbe kunred birrihni birribadbuyika bininj nawu minj bedda Jews, dja yikahwi bedda warridj birridjalwoybukwoni God. Birrimekbe nawu birriwern, dja mak birriwern daluk nawu birrikukenni birriwoybukwoni warridj.
ACT 17:5 Yikahwi birribuyika nawu Jews minj birriwoybukwoyi Jesus dja wanjh birrinjirrhmiwoni nawu Paul dja mak birrinjilngwarreminj bu bindinang birribuyika birrimunkekadjungi Paul. Wanjh bindimey bininj nawu birriwarreni, dja bindidjarrkmirndemornnameng kukudjiwi bu birrikayhmirey. Wanjh bindimarnbom birriwern bininj birrinjilngwarreminj nawu kumekbe kunred birrihni, dja birrirlobmeng kore kunrurrk nuye nakudji namak bininj nawu ngeyyoy Jason. Bedda birridjareni bindingalkeyi bu bindimbebkemeninj Paul dja Silas ba bu kabindiwelengname kuberrk kore bininj birrihni nawu birrimirndewernni.
ACT 17:6 Bininj minj bedda bindingalkemeninj kumekbe kururrk. Wanjh nungka Jason dja mak nawu birridangerrinj kore Jesus kumekbe birrihni, wanjh bindimdorrorrkeng dja bindikurrmeng kore bininj nawu kabirriwohrnan kunred kumekke. Wanjh birridjalkayhmeng, birriyimeng, “Paul dja Silas bedda kabenemarnbumarnbun kunyid kore kunred kubolkwarlah kubolkbubuyika. Dja bedda benemwam kondanjkunu bu nanihnjanu Jason benbenemkimey berrewoneng. Bedda kabenebakke mankarre nuye nawu Caesar. Dja bedda kabenemulewan bu yimankek nabuyika king kawohrnan nawu kangeyyo Jesus.”
ACT 17:8 Birridjalwern bininj dja mak nawu birriwohrnawohrnani bedda birrinjilngwarrehwarreminj bu birribekkang kuninjkunu kunwok.
ACT 17:9 Wanjh bedda bindikukyirrurrkmey kunwardde nawu Jason dja mak nawu birridjarrkdi kumekbe dja wanjh kumekbe bindibawong bu bindimunkeweng birriwam.
ACT 17:10 Kaluk kunmekbeni balyimerranj kukakni wanjh nawu birridangerrinj kore Jesus bedda bindimunkeweng Paul dja Silas. Bu benewam kore kunred bolkngeyyoy Beroea. Bu kumekbe benebolkmey wanjh benebaldjalngimeng kore kunrurrk synagogue manbu Jews bedberre.
ACT 17:11 Nawu Jews bininj birrihni kore Beroea birridjalmayalimakni, minj bedda birrirohrokniwirrinj nawu bininj birrihni kore kunred Thessalonica, bu bedda wanjh birridjareni bindiwokbekkayi Paul dja Silas. Bedda bindibekkani mardabbabba duninjh bu birrikunibimnani kore djurra bimbuyindanj bu woybukkih kore bindihmarnemulewani bedberre.
ACT 17:12 Wanjh nanihnjanu nawu birriwern Jews bininj birriwoybukwong Jesus. Dja mak yikahwi bininj dja birrikukenni daluk nawu minj Jews birriniwirrinj wanjh bedda birridjarrkwoybukwong Jesus Christ.
ACT 17:13 Wanjh Jews bininj nawu minj birriwoybukwoyi Jesus, nawu birrihni kunred Thessalonica wanjh bindiwobekkang bu Paul benhmarneyolyolmi God nuye kunwok kore kunred Beroea. Wanjh bedda birriwam birribebmeng Beroea bu wanjh kunyid bindimarnemarnbom nawu birrimirndewern bininj kumekbe. Dja mak bindimarnbom bininj birriyidduy duninjh.
ACT 17:14 Wanjh nawu birridangerrinj kore Jesus djalwerrkni birriyikoluy Paul dja birrimunkeweng wam kore kurruladid. Dja nawu Silas dja Timothy wanjh bedda beneyerrkang kumekbe kunred Beroea.
ACT 17:15 Wanjh bininj nawu birribebkeng Paul kore Bereabeh, wanjh birridjarrkwam djarreh kore kunredbuyika kabolkngeyyo Athens. Bu kumekbe bedda birribolkmey, wanjh Paul benmarneyimeng, “Ngurridurnden dja ngurrbenbenemarneyimen Silas dja Timothy bu ngadjare kabenemre werrk.” Wanjh Paul benbenemunkeweng bu benebolkbawong Athens.
ACT 17:16 Wanjh Paul kumekbe benbenemadbuni Silas dja Timothy. Wanjh nungka bolknabolknani kumekbe kore kubolkkimuk dja nang nawern nawu yehyeng idols birrimarneboddangeni bu birrimarnedi yiwarrudj. Wanjh nungka djalwernhnjilngwarreminj duninjh bu bennani kumekbe birrikurduyimi.
ACT 17:17 Wanjh nungka wam ngimeng kore Jews bedberre synagogue dja birridangwerrinj nawu Jews dja mak bininj nawu minj Jews nawu birrimarneboddangeni nawu God. Nungka munguyh djalrey kuberrk kore birriweykani yehyeng dja birridjaldangwerreni bininj nawu kumekbe birrihni.
ACT 17:18 Kumekbe birrihni kunred yikahwi bininj nawu birringeyyoy Epicureans dja mak birribuyika nawu birringeyyoy Stoics. Nawu bedda birridjaldjareni birridjalburrbuyi kunbubuyika kunwern bu djalbedman. Wanjh nanihnjanu bininj birringalkerrinj Paul dja birridedjingmey birridangwerrinj nungka dorrengh. Yikahwi birriyimeng, “Nahni nawu wokwern njale kahmulewan kore kahyolyohyolyolme?” Yika nawu birriyimeng, “Kunubewu nungka kayolyolme nabubuyika gods nawu kunredbubuyikabeh.” Bedda kuninjkunu birriyimeng dja birribekkani Paul benmarnemulewani bu Jesuskenh dja mak bu nungka dolkkang kore kundowikenh.
ACT 17:19 Wanjh birrimey Paul dja birrikang kore birrimirndemornnamerrenikenh bolkngeyyoy Areopagus. Wanjh bedda birridjawam, “Kanmarneyimen ngadberre bu kuhni kunkerrnge kore yibenhbukkabukkan.
ACT 17:20 Ngudda kuhni yibenhmarneyolyolmi kore kundjalkerrnge duninjh kunwok, dja ngad ngarridjare ngarrikarreburrbun.”
ACT 17:21 Kaluk birriwern bininj nawu birrimdolkkang kubolkbubuyikabeh birriwam birriyerrkani munguyh kore Athens. Bedda dja mak bininj nawu birriyingkihni kumekbe wanjh birridjaldjareni birridjalmarneyolyolmerreni munguyh bu birriwokbekkarreni kore kunkerrngehkenh kunwok kumbebmeng bedberre. Kunmekbekenh kunu birridjareni birribekkayi nawu Paul.
ACT 17:22 Wanjh Paul dolkkang danginj kubulkayh bedberre bininj nawu birrimirndemornnamerrinj kore birribolkngeybom Areopagus, wanjh benmarneyimeng, “Ngudda nawu binihbininj ngurrikang Athens, ngaye bengkan ngudberre bu ngudda munguyh ngurriburrbun gods ngudberre.
ACT 17:23 Bu ngaye ngawohrey kondanjkunu kururrkwern, wanjh ngahnaninani ngudberre nawu idols ngurrimarneboddangen. Dja mak nganang manwarddebalabbala kahyo kore mayh ngurribun bu ngurrikarrme yiwarrudj. Dja mak nganang warddebimbuyindi kore kayime, KONDANJKUNU WANJH KARRIMARNEDI GOD NAWU MINJ KARRIKUKBURRBUN. Dja wanjh ngaye ngayolyolme ngudberre naninjnanu God nawu ngudda ngurrimarneboddan dja minj ngurriwernhkukburrbun.
ACT 17:24 Wanjh nanihnjanu God nungka marnbom yehyeng rowk nawu kondanjkunu kurorrewaken. Nungka wanjh kadjalwohrnan rowk kore kaddum dja kurorre. Nungka minj kahyo kore bininj kabirrirurrkmarnbun kunbidwi bedberre.
ACT 17:25 Minj mak bininj kabirriwon yehyeng dja minj kabirribidyikarrme. Nungka minj kadjare rowk nawu ngad karrikarrme. Kaluk nungandeleng kabenngolekwon dja kabendarrkidwon bininj dja mak mayh rowk.
ACT 17:26 Nungka bimarnbom nakudji nawu nayungkih duninjh bininj, dja bimarnbom namekbe nawu nadjalkudji bininj bu yimerranj birriwarlahkenh bininj rowk dja wanjh kanbebbehkurrmekurrmeng kore kubolkbubuyika rowk kore kondah kurorre karriwarlahminj. Dja mak God nungan bolkdjarrngbuni kore kandibebbehkurrmeng, dja mak karremarnbom bu baleh kayime karridarrkiddi dja kore karriyirrowenkenh.
ACT 17:27 Nungka kuninjkunu kurduyimeng rowk ba bu bininj kabirridjalyawam kaluk bedmandeleng wardi kabirribidyirriyo nuye. Dja ngaleng nungka wanjh darnkih karrarndi kadberre.
ACT 17:28 Ngudda ngurriburrbun nawu bininj ngudmandeleng yimeng, ‘Ngad karridanginj dja karriwohre dja karridi kore God nungan nuye kundarrkid.’ Dja mak ngurriburrbun birribadbuyika bininj ngudberre nawu birrikarremarnbuni mankarre kore ngurriwayinikenh, bu birriyingkihbimbuni ngudberre, ‘Ngad nawu karriwarlahkenh rowk karribebeywurd nuye God.’
ACT 17:29 Mah wanjh. Bu ngad karribebeywurd nuye God, wanjh kunukka yuwn mak karriburrbun kore kunbubuyika nuye. Kaluk God, nakka minj marnbuyindangimeninj kore bininj kabirriburrbun bu kabirridjare kabirrimarnbunbeh nawu yiman gold dja silver dja mak kunwardde.
ACT 17:30 Bu kunkareni minj bininj birriburrbuyi God, dja kunekkekenh minj nungka mak benwelengnameninj. Dja wanjh bolkkime nungka kadjare bininj rowk, nawu kabirrihni kubolkbubuyika rowk bu kabirrikangemulewarren dja kabirrikangeborledkerren kore nungka nuye.
ACT 17:31 Dja mak nungka yingkihkarremarnbom bu kunbarnangarrakudji kore kabimunkewe nakudji bininj nawu korroko nungan bidjarrngbom. Kaluk namekbe bininj kabendjadme birrimirndewarlahkenh bininj rowk kore mandjad duninjh. God korroko birrolkkayhweng namekbe bininj kore kundowikenh kukyoy, ba bu karriwern bininj karriburrbun bu woybukkih namekbe bininj wanjh nawu God bidjarrngbom.” Wanjh kuninjkunu Paul benmarneyimeng.
ACT 17:32 Bu bedda birriwokbekkang Paul benmarnemulewani bu yawoyhmimbiminjbeh, wanjh yikahwi birrikukdjekmiwong Paul. Dja mak yikahwi birribadbuyika birrimarneyimeng, “Kaluk kanyawoyhmarneyolyolme ngadberre yerrekah.”
ACT 17:33 Wanjh Paul benbawong kore birrimirnderri.
ACT 17:34 Yikahwi nawu bininj birriraworrinj Paul dja birriwoybukwoni Jesus. Nakudji bininj nawu biwoykbukwong Jesus, wanjh ngeyyoy Dionysius, nawu birridjarrkdi bininj nawu Areopagus birrimirnderri. Dja mak ngalkudji daluk ngeyyoy Damaris. Dja mak yikahwi birribadbuyika bininj dja daluk birriwoybukwong Jesus.
ACT 18:1 Kalukburrk Paul bolkbawong kore Athens dja wam kore kunred kabolkngeyyo Corinth.
ACT 18:2 Kumekbe nakudji bininj ni nawu Jewni ngeyyoy Aquila. Nungka danginj kore kunred bolkngeyyoy Pontus. Ngalbu ngalbininjkobeng nuye ngeyyoy Priscilla. Bedda korroko beneni kunred kabolkngeyyo kukadjeh Rome kore kubolkkimuk Italy. Wanjh kunkudjikenh Claudius nawu kumekbe Italy wohrnawohrnani wanjh nungka benbebkeng nawu birriwernkenh Jews bininj nawu birrihni kore Rome kunred. Wanjh kunmekbekenh Aquila dja Priscilla benewam kore Corinth. Wanjh bu Paul kumwam kore kumekbe Corinth wanjh nungka wam benbenehyawani wanjh benbenengalkeng.
ACT 18:3 Wanjh kumekbe bedda birridjarrkni bu birridjarrkdurrkmirri birrimarnbuni nawu dabburlin. Aquila dja Priscilla nakka wanjh benehmarnbumarnbuni munguyh nawu dabburlin bu benebidmaknin. Dja mak Paul manekke durrkmirri korroko.
ACT 18:4 Bu kunkodjkewern manbu Sabbath ngarreni kumhrey, Paul munguyh djalrey kore kunrurrk synagogue ngimi bu djareni benmarnbuyi birriwoybukwoyi Jesus, bininj nawu Jews dja mak nawu Greek birriwokdi bininj.
ACT 18:5 Wanjh kumekbe bolkyimi Silas dja Timothy benebebmeng kumekbe kore Corinth. Bedda benemdolkkang Macedoniabeh. Wanjh kaluk Paul munguyh bendjalmarneyolyolmi bininj bu nungka yimiyimi bedberre nawu Jews bu Jesus nungka wanjh woybukkih duninjh nawu Christ.
ACT 18:6 Dja nahni Jews bininj kumekbe wanjh bedda birringurdkeyi dja mak birriyolyolmi kunwarrekenh nawu Paul. Wanjh nungka madjborrborrdjerrinj kore kumirrk bedberre bu madjdjulngwerrinj, dja benmarneyimeng, “Ngaye bu yimankek bengdayhkeng ngudberre dja wanjh bonj, ngudda minj kandibekkayinj. Dja bu ngudda ngurridowen wanjh kunukka ngudman ngudberre. Ngaye minj mak God nganwelengname bu kuninjkunukenh. Dja wanjh bu bolkkime ngaye ngabendjalmarneyolyolme bedberre bininj nawu minj Jews.”
ACT 18:7 Wanjh kunmekbekenh kunu Paul benbawong, dja rurrkbawong manbu synagogue dja ngimeng kore kunrurrkbuyika manbu darnhrurrkdi kore synagogue kumhrurrkdi. Mahni kunrurrk nuye bininj minj Jew, nawu ngeyyoy Titius Justus dja nungka wanjh boddangeni nuye God. Nawu Paul wabmeng yoy kore nungka.
ACT 18:8 Bininj nawu rurrknahnani synagogue ngeyyoy Crispus. Nungka dja nawu nuye namud birridjarrkwoybukwoni Jesus nawu kawohrnan rowk. Dja mak birribuyika birriwern bininj nawu birrihni kumekbe Corinth, wanjh birribekkani Paul bu wokdiwokdi, wanjh bedda birriwoybukwong Jesus, dja mak birrikodjdjuhmeng.
ACT 18:9 Kunkakkudjikenh nawu Kawohrnan Rowk bimarnekebwaralbukkarrinj nawu Paul, dja bimarneyimeng, “Yuwn bu yikele, dja munguyh yidjalwokdin bedberre bininj. Dja yuwn bu yiwohwokngurdme.
ACT 18:10 Dja ngaye wanjh munguyh ngarrdjarrkre, bu minj nangale mak ngunwarrewon dja ngunbun. Dja ngaye ngabenkarrme birridjalwern bininj kore kondjanjkunu kunred.” Kuhni nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng Paul.
ACT 18:11 Wanjh Paul kumekbe yerrkang bu dird nawern eighteen bimarneyimerranj. Nungka munguyh bendjalmarneyolyolmi god nuye kunwok kore weykani bininj bedberre.
ACT 18:12 Bu kumekbe bolkyimi nakudji bininj nawu ngeyyoy Gallio bu dedjingmey wohrnani kumekbe kubolkkimuk kabolkngeyyo Achaia. Bu kundjalmekbeni, bininj nawu Jews birrimirndemornnamerrinj kudjalkudji ba bu birringurdkemeninj Paul kore weykaweykani. Wanjh birrimey Paul birrikang dja birrinameng kore kumirrk nuye Gallio ba bu kabidjaddjadme nungka.
ACT 18:13 Wanjh bedda birrimarneyimeng nawu Gallio, “Nanihnjanu bininj yimankek nungka kabenmarnbun bininj bu kabirrimarneboddangen God ba bu kabirribakke mankarre ngadberre.”
ACT 18:14 Wanjh Paul yimankek kuyinwokdiwirrinj, dja wanjh Gallio nungka werrk wokdanginj kore benmarneyimeng bedberre nawu Jews bininj, “Mah, wanjh ngurrina ngudda nawu Jews, dja kandibekka. Bu ngudda ngurriyimeninj nahni bininj kunwarre duninjh yimeninj, dja nuk bu karrebakkeyi manbu mankarrekimuk, wanjh kunu ngadjadmeninj.
ACT 18:15 Wanjh mahnimanu ngudmandeleng mankarre. Ngurridjaldangwerren kunngeybubuyikakenh dja kunwokkenh ngudberre kore mandjalkarreyekkeyekke ngudberre. Ngaye kunu minj ngadjare ngadjadme nanihnjanu bininj. Wanjh ngurribalka dja ngudmandeleng ngurrimarnburrimen.”
ACT 18:16 Wanjh Gallio benkukbebkeng rowk kore kururrk manbu kabindidjadmekenh.
ACT 18:17 Wanjh nawu Jews bininj birriwam birrimey nakudji namak bininj nawu ngeyyoy Sosthenes. Nungka nawu wohrnani kore synagogue. Wanjh birrimkang kore kunrurrk manbu kabindidjadmekenh wanjh kumekbe bedda birridjalbuni. Wanjh birridjalbuni Sosthenes, dja bonj, nawu Gallio minj baleh kurduyimeninj bu benmarrkmayinj bedberre.
ACT 18:18 Bu kuhni wanjh yimerranj nawu Paul djahdjalni kunkuyeng kore Corinth. Wanjh kalukburrk benwoknang nawu bininj yiwarrudj bedberre dja wam bidbom kore kabbala manbu bikang kore kubolkkimuk bolkngeyyoy Syria. Wanjh nawu Priscilla dja Aquila bedda dorrengh birridjarrkwam. Wanjh birridjarrkwam birribebmeng kore kunred kabolkngeyyo Cenchrea. Kaluk bu kumekbe birribebmeng kunred wanjh Paul ngabekdadjkerrinj nungandeleng kore bimarnewokkurrmerrinj God.
ACT 18:19 Wanjh bu birrihrey birribalbebmeng kore kunredbuyika kabolkngeyyo Ephesus. Wanjh Paul djalwam ngimeng kore kunrurrk synagogue dja birridangwerreni nawu Jews bininj. Bedda birridjawam bu yimankek kunkuyeng birriniwirrinj, dja Paul yimeng burrkyak. Bu benbawong wanjh benmarneyimeng, “Bu God kadjare wanjh kunukka ngaye ngamdurndeng ngudberre.” Dja wanjh wam yawoyhbidbom kabbala, dja bolkbawong kumekbe kunred Ephesus. Dja nawu Priscilla dja Aquila benebolkmaddi kumekbe Ephesus.
ACT 18:22 Paul djahdjalwam kabbala dja bebmeng mankabkalibuyika kore kabolkngeyyo Caesarea. Nungka kumkoluy kore kabbalabeh dja wam kurrenge kore Jerusalem, dja benbarnmeybarnmey bininj nawu yiwarrudj bedberre. Kaluk nungka benbawong wam kurrenge bu durndi kore Antioch.
ACT 18:23 Wanjh nungka kumekbe wohyerrkang kunkuyeng. Kaluk nungka bolkbawong Antioch dja wam djalwohrengehrey kunredbubuyika kore kubolkkilehkilelk ngarre kubolkwarlah kabenebolkngeyyo Galatia dja mak Phrygia. Bu nungka benkangerayekwoni bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus.
ACT 18:24 Bu kuhni kurdukurduyimerranj, Priscilla dja Aquila bedda benehdjaldi kumekbe Ephesus. Bedda kumekbe birrinarrinj nakudji bininj nawu ngeyyoy Apollos. Kaluk nungka danginj dja djordminj kore kunred bolkngeyyoy Alexandria, bu nungka kumwam yerrkang Ephesus. Nungka wokmenmenmakni dja burrbuni rowk kore bimbuyindi God nuye kunwok.
ACT 18:25 Nungka kerrngehkenhni birribukkabukkani, bu burrbuni kore nawu Kawohrnan Rowk nuye. Nungka djaldjareni bu bimarnedurrkmirriwirrinj God. Nungka wanjh bendjalmarneyolyolmi bininj mandjad duninjh bu Jesuskenh. Nungka wurd djalburrbuni kore John benkodjdjuhkeyikenh. Dja minj wernburrbuyinj bu bininj kabirridjuhme kore kunngey nuye Jesus.
ACT 18:26 Wanjh nungka dedjingmey benmarneyolyolmi bininj kore kunrurrk synagogue bu minj mak balkeleniwirrinj bedberre. Wanjh Priscilla dja Aquila benebekkang kore wokdiwokdi, wanjh benemey benekang kore bedda beneyoy dja benewernhmarneyolyolmeng kundjalwern kore Godkenh.
ACT 18:27 Kaluk bu yerrekah wanjh Apollos djareni djowkkemeninj rawinj kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Achaia. Wanjh birribuyika bininj birrihdjarrkni kore Ephesus nawu birridangerrinj kore Jesus, dja bedda birrinjilngmakminj nuye nawu Apollos. Bedda birribimbom djurra dja birribidnakenwong ba bu bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus kabirrikimang kore kumekbe kunred Achaia. Kaluk bu nungka wam bebmeng kumekbe wanjh benwernhbidyikarrmeng bininj nawu God bendjalkongibom dja mak birriwoybukwong Jesus.
ACT 18:28 Kaluk Apollos birridangwerreni nawu Jews bininj kore kurobbe dja benyurrhkeyi bedberre kundulkarre dorrengh. Nungka benbengdayhkeyi kore Bible bimbuyindi bu Jesus wanjh nungka nawu Christ.
ACT 19:1 Nawu Apollos wam ningihni kore Corinth. Dja nungka Paul djahdjalley kore kubolkbubuyika kore kubolkkihkimuk. Kaluk yerrekah wanjh kumbebmeng kore kunred Ephesus, dja benngalkeng bininj kumekbe nawu birrimunkekadjungi Jesus.
ACT 19:2 Wanjh bendjawam bedberre, yimeng, “Yiddok ngudda ngurrimey nawu Namalngmakkaykenh bu ngurriwoybukwong?” Wanjh bedda birriyimeng, “Burrkyak, ngad kunu minj ngarringeywobekkayinj korroko nawu Namalngmakkaykenh.”
ACT 19:3 Wanjh Paul benmarneyimeng, “Njalekenh ngudda ngurrikodjdjuhmeng?” Wanjh birrimarneyimeng, “Ngad kunu ngarrikodjdjuhmeng bu yiman John benkodjdjuhkeyi kerrngehkenhni.”
ACT 19:4 Wanjh Paul benwernhmarnekarreyolyolmi, yimeng, “Bu nungka John benkodjdjuhkeyi bininj, nungka benmarneyimi bu kabirrikangeborledme dja kabirriwoybukwon nawu yerreh kamhre. Bu nakka wanjh benmarnemulewani Jesus.” Kuhni bu Paul benmarneyimeng.
ACT 19:5 Bu bedda kunu birribekkang, wanjh kundjalburrikudji birridjuhmeng kore kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk.
ACT 19:6 Wanjh kundjalmekbe rerrih Paul benmarnebidkurrmerrinj, wanjh nawu Namalngmakkaykenh kumwam bedberre, wanjh birriwelengwokdanginj kunwokbubuyika dja birriwokmulewani God.
ACT 19:7 Kaluk kumekbe birrihni twelve bininj.
ACT 19:8 Kaluk Paul dingihdi Ephesus dja wanjh benbukkabukkani kore kururrk manbu synagogue bedberre bu munguyh. Kaluk nungka benbukkabukkani dja mak bendjaldjawani bu kabirringimen kore God nuye kawohrnankenh. Nungka djalyolyolmeng bu minj keleniwirrinj. Dja wanjh benbukkani bu dird danjbik yimerranj nuye.
ACT 19:9 Yikahwi bininj nawu birribekkani Paul wanjh bedda birridjalwernhkangerayekworrinj, dja minj birriwoybukwoyi Jesus. Wanjh bedda bindimarnemulewani birriwern bininj bu kurobbe bindihmarneyimi, “Manbu manbolh nuye Jesus wanjh manbolhwarre.” Wanjh Paul benbawong, wam, dja mak birribadbuyika bininj bedda dorrengh birridjarrkwam nawu birrihmunkekadjungi Jesus. Kaluk yerreh Paul benbukkabukkani bininj munguyh kore manrurrkkimuk ngarreni manbu bindibukkabukkanikenh. Kaluk nakudji bininj manmekbe kunrurrk nuyeni nawu ngeyyoy Tyrannus.
ACT 19:10 Paul munguyh kuninjkunu djalkurduyimi bu mandjewk bokenh bikang. Wanjh birriwarlahkenh bininj nawu birrihni kubolkkimuk Asia, wanjh bedda birriwobekkang nawu kawohrnan nuye kunwok. Nawu bedda Jews bininj dja mak nawu minj Jews.
ACT 19:11 God biwong Paul kundulkarre bu djalkurduyimeng kundjalwernmakkaykenh duninjh.
ACT 19:12 Nawu bininj birrimangi yiman kayime kunmadjbelh, birrikani kore Paul birrikulahkarrmi namekbe kunmadjbelh dorrengh. Wanjh birriyirrurndengi kore bindikulahkarrmi nawu birridulkkihyoy, wanjh birrimakmeni, dja mak namarnde namalng bindibebbehbawoni wanjh birribebmerreni birrirey.
ACT 19:13 Kaluk yikahwi bininj nawu Jews birridjalrengerey bindimarnekukweyi nawu namarnde namalng. Dja yikahwi birridjareni yimankek birringeybuyi kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk. Bu kuhni bedda wanjh birriyimi, “Ngaye marneyime kore kunngey nuye Jesus nawu Paul kabihmulewan.”
ACT 19:14 Kaluk bedda wanjh seven bininj nawu birridangerrinj bu kuninjkunu birrikurduyimi. Dja nawu nakornkumo bedberreni ngeyyoy Sceva dja nungka nakimukni priest bedberreni nawu Jews bininj.
ACT 19:15 Bedda yimankek birrimarnekukbebkemeninj nakudji bininj nawu bihkarrmi namarnde namalng. Dja nawu namarnde benmarneyimeng, “Ngaye kunu ngadjalkukburrbun Jesus, dja mak ngawobekkang nawu Paul, dja ngudda ngurringalengale?”
ACT 19:16 Wanjh namekbe bininj nawu karrmi nawu namarnde namalng, wohdolkkang benbuni birrimekbe nawu birridangerrinj. Bu bendjalbom benkukmarmarlahmarladjwong, kunmadj warridj bom bedberre. Wanjh bedda birrikelerlobmerrinj bu birridedjlarrh dja birrikurlbarey dorrengh.
ACT 19:17 Birriwern bininj birrihni kore Ephesus nawu Jews dja mak minj Jews, bedda wanjh bindiwobekkang nanihnjanu nawu birridangerrinj, wanjh kunu bedmanwali birrikeleminj rowk. Dja wanjh birridjalyimeng bu birringeyburlumeng kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk.
ACT 19:18 Wanjh birriwern bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus birriwam birrihkangemulewarrinj kore kunwarre birrikurduyimi.
ACT 19:19 Dja mak yikahwi nawu birrimarkkidjbuni birrimbebbehkanahkang rowk nawu djurra nawarre bedberre, wanjh birriburriweng kurobbe kore kunak rungirungi kore birriwern birrinani. Birrirohrokmeng namekbe djurra bu baleh yimi birrihmangi, wanjh marnburrinj nadjalwernhkimuk duninjh yiman nawern million dollars wam.
ACT 19:20 Wanjh kunwok nawu Kawohrnan Rowk nuye warlahwarlahminj dja dulkarrekimukminj warridj.
ACT 19:21 Kuhni wanjh yerreh balyimerranj, Paul wanjh nungka djarehdjareni bu rawinj kubolkkimuk bokenh benebolkngeyyoy Macedonia dja Achaia, wanjh yerreh balrawinj Jerusalem. Dja mak yimeng, “Wanjh ngadjare yerreh ngayeman ngare ba bu ngabolknan kore kunred Rome.”
ACT 19:22 Bu kerrngehkenhni nungka benbenemunkeweng benebokenh nawu benebidyikarrmi bu benewam Macedonia, kaluk bedda benengeyyoy Timothy dja Erastus. Dja nawu Paul yerrkang bu waken kumekbe kunred Ephesus kore kubolkkimuk Asia.
ACT 19:23 Bu kuninjkunu bolkyimi kunwern kunyid marnbumarnburreni bedberre bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus nuye manbolh.
ACT 19:24 Kaluk nakudji bininj nawu ngeyyoy Demetrius, nungka wanjh dedjingmey bu kunyid marnbom. Bu nungka wanjh marnbumarnbuni wirlmurrng silverbeh manbu manrurrkkilehkilelk kore yoy Artemis ngalbu god bedberreni birringeybuni. Kaluk birriwern bininj birrimarnedurrkmirri dja birrimangi nawern money kore birriweykani manbu birrihmarnbuni.
ACT 19:25 Wanjh Demetrius benmirndemey bininj nawu kumekbe birrimarnedurrkmirri dja mak birribadmirndebuyika nawu manbubuyika warridj birrimarnbuni. Wanjh benmarneyimeng, “Kandibekka! Ngudda ngurriburrbun bu ngad karrihmang nawern money bu karrihweykan maninjmanu kunrurrk manbu Artemis ngalengngarre dja mak ngalenjale ngarre.
ACT 19:26 Ngudda ngurribengkan Paul nawu kadjalrengehre dja kabenmarneyime birriwern bininj bu nungka wanjh kahyime God duninjh nawu minj bininj kabirrimarnbun kunbid bedberre. Wanjh birriwarlahkenh bininj kabirribekkan dja kabirrimarnemirrkborledme bu kandihbawon kabirrire. Paul kuninjkunu kakurduyime kubolkwern kore Asia dja mak kondjanjkunu kore Ephesus.
ACT 19:27 Dja kunbuyika mak marneyime. Ngurriburrbun bu birriwern bininj nawu Asiabeh dja kore kubolkbubuyika rowk wanjh kabirrimre kondah ba bu kabirrimarneboddan ngalengngarre Artemis ngalbu god kadberre. Kaluk bu birrimekbe bininj kabirribekkan kore Paul kayolyolme, wanjh kunubewu minj kabirrimyawoyhdurndeng kondah, dja bedda kabirridjalwarrewe kore ngad karridurrkmirri, dja mak manbu temple ngalengngarre Artemis, dja mak kabirridjalwarrewe Artemis bu bininj minj kabirriyawoyhmarneboddan. Dja kuhni kundjalwarre rowk.”
ACT 19:28 Wanjh bu kuninjkunu birribekkang kore Demetrius benmarneyimeng, bedda birridjalwernhyidduy, dja birridedjingmey birrikaykahkayhmeng, bu birriyimi, “Ngad nawu Ephesusbeh karrikarrme Artemis ngalbu ngalkimuk.”
ACT 19:29 Birridjalwern bininj nawu birrihni kumekbe wanjh bedda warridj birridjalkangewarreminj. Bedda birrirlobmerrinj rowk kore birrimornnamerrenikenh kubolkrobbeni. Bu bedda birribalngimi wanjh bindiberlmey bininj bokenh bindidorrorrkeng berrewoneng nawu benengeyyoy Gaius dja mak Aristarchus. Nahni bininj bokenh benemkdolkkkang Macedoniabeh, bu bedda birridjarrkrey Paul.
ACT 19:30 Paul djareni rawinj benmarnebebmeninj bedberre bininj nawu birrimirndeni kuberrkkah. Dja bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus wanjh bedda birridabmeng, bu minj birrimunkewemeninj rawinj.
ACT 19:31 Yikahwi bininj nawu Paul birridabbolkni bedda nawu birriwohrnawohrnani ngarre kunred Asia, bedda birrimarnewokmunkewerrinj bu birridjareminj birridenghkeyi, birriyimeng, “Yuwn bu yidjurrkdjurrkworren yire kumekbe kore kumirnde.”
ACT 19:32 Kaluk kumekbe kore kumirnde birridjalwern bininj birribebbehkayhmi, bu minj baleh birriburrbuyi kore njalekenh birrimornnamerrinj.
ACT 19:33 Bininj nawu Jews birridjareni nakudji bininj nawu ngeyyoy Alexander bu benmarnewokdiwirrinj bininj nawu birrimirnderri kumekbe, wanjh yikahwi bininj nawu birridjurrkkang bu wam wokdiwirrinj. Nungka wanjh berlwaydanj bu djareni yimankek birriwokbekkayi kore benmarneyimeninj, “Ngad nawu Jews bininj minj ngarrimarnbuyinj kuhni kunyid ngudberre.”
ACT 19:34 Bu bedda birridarrkidnang bu nungka wanjh Jewni, wanjh bedda minj birridjareniwirrinj birribekkayi. Dja bu kuhni kunkuyeng, bokenh hours birribaldanginj wanjh birridjalmirndekayhmeng rowk, bu birriyimeng, “Ngad nawu Ephesusbeh karrikarrme Artemis ngalbu ngalkimuk.”
ACT 19:35 Wanjh nawu bininj kumekbe kunred wohrnani kumbebmeng, dja benngurdkeng. Wanjh benmarneyimeng, “Ngudda nawu bininj ngurrikang Ephesus, wanjh kandibekka. Birriwarlahkenh bininj kabirriburrbun bu ngad karridjalkudji karrinahnan kunrurrk ngalengngarre Artemis, dja mak ngalengngarre manbu manwarddedjamun manu kumwarddewarrhmeng kaddumbeh.
ACT 19:36 Kuhni bu birriwarlahkenh bininj kabirribengkan bu kunwoybuk, dja wanjh ngurridjalngurdmerrimen, dja ngurridjalyimen bu kunmak.
ACT 19:37 Benemekbe bininj nawu ngurrbenbenemkang, bedda minj benedjirdmayi kore templebeh, dja mak minj benemarneyimeninj kunwarre ngalbu ngad kadberre god.
ACT 19:38 Bu Demetrius dja bininj nawu kabirridjarrkmarnbun kabirridjare kabindiwelengname nanihnjanu bininj nawu kabiyolyolme, wanjh kunu kabirrikan kore djamun dja nawu kabindidjadmedjadme bininj. Wanjh kunu bedman kumekbe kabirriwokbekkabekkarren kore kabirriwelengnamerren.
ACT 19:39 Dja bu kunbuyika kabirriburrbun wanjh kunukka birriray kore nawu government kabirrimirnderri dja kabirriyolyolme, ba bu nawu kabirriwohrnawohrnan bininj kabirribekkarren bu kunwoybuk.
ACT 19:40 Wanjh kandibekka, bu nawu birrikihkimuk kandidjadmedjadme bu ngundiwobekkan bolkkimekenh ngurrikurduyime, wanjh bedda kandidung kadberre rowk dja kandiwelengname, bu ngudda djalburudjang ngurrimirndemornnamerrinj kore ngurriyiddungikenh.”
ACT 19:41 Bu kuhni yimeng bedberre, wanjh kunu benmunkeweng birridokmerrinj kured bedberre.
ACT 20:1 Wanjh bu kunyid yakminj kore birridurreni kore Ephesus, Paul benkayhmeng bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus bu nungka wanjh benkangemarnbom. Kaluk benwelengwoknang dja bolkbawong wam kore kubolkkimuk bolkngeyyoy Macedonia.
ACT 20:2 Nungka djalrengehrey kubolkbubuyika kore Macedonia benbengdahbengdayhkeyi bu benkangemarnbom bininj nawu yiwarrudj bedberreni kore kunred bedda birrihni. Kalukburrk balbebmeng kore kunbolk kunkimuk Greece.
ACT 20:3 Wanjh nungka yerrkang kumekbe bu dird danjbik. Wanjh nungka kaluk djareni bidbuyi kabbala bu rayinj kore kubolkkimuk kunred bolkngeyyoy Syria. Wanjh nungka benwobekkang bu bininj nawu Jews bedda birrikarremarnbuni bu birribuyikenh, dja wanjh burrbom bu durndi kurrenge kore kubulkbubuyika ngarre Macedonia.
ACT 20:4 Wanjh Paul birridjarrkraworrinj bu birridjarrkrey yikahwi bininj nawu birringeyyoy Sopater nawu Bereabeh, nawu beywurd nuye Pyrrhus, dja mak Aristarchus dja mak Secundus nawu benemdolkkang Thessalonicabeh, dja mak nawu Gaius kumdolkkang Derbebeh, dja mak nawu Timothy. Dja mak benebadbuyika Tychicus dja Trophimus nawu benemdolkkang Asiabeh.
ACT 20:5 Wanjh Paul bendokmiweng birrimekbe bininj rowk bu birriyingkihdokmeng ba bu ngandidjalmadbun ngadberre kore kunred bolkngeyyoy Troas.
ACT 20:6 Ngad wanjh ngarridjarrkbebmeng Paul dorrengh kore Philipi. Bu kunmekbe bolkyimi nawu Jews bininj birrikarrmi mulil bedberre manbu birringuni kandidjawa minj karrmeninj mannguklurlmikenh. Kaluk bu yakminj rowk wanjh ngad ngarribolkbawong Philipi dja ngarrimey kabbala. Ngarrirey kunbidkukudji kunkodjke wanjh ngarrbenmarnebebmeng nawu birriyingkihdokmeng kumekbe kunred bolkngeyyoy Troas. Wanjh ngarriyerrkang kunbidkukudji dja bokenh kunkodjke.
ACT 20:7 Bu Djandi kumunun yimerrangeni ngad ngarrimirndemornnamerrinj bu ngarrilodbakkeyi buriddi. Paul wanjh djareminj benmalaybawoyi dja wanjh nungka benmarnewokdanginj bu kukakkuyengni. Nungka djahdjalkakwokdanj kumununburrk yimerranj.
ACT 20:8 Kumekbe kore ngad ngarrimornnamerrinj kururrk kaddumkah duninjh, wanjh kunkong kongrungi manwern manbu bolkwolkanikenh ngadberre.
ACT 20:9 Nakudji yawurrinj ni nawu ngeyyoy Eutychus, wanjh ningihni kore wohrurrkni. Nungka bibekkani Paul bu wokdiwokdi, kaluk bu kunkuyeng djahdjalwokdi wanjh Eutychus mimkodjkengalmeng bu baldjalkeyonginj duninjh wanjh nungka baldjalkodjkemankang kore kaddumbeh, bu bedda birrinang doweng.
ACT 20:10 Wanjh Paul koluy boddanginj dja bikukwanjbimey, wanjh benmarneyimeng bedberre, “Yuwn ngurrikangewarre, dja nungka kahdarrkid.”
ACT 20:11 Wanjh bedda birriyawoyhbidbom kaddumkah kore birrihni kerrngehkenh kururrk wanjh birrilodbakkeng buriddi dja birringuneng. Wanjh Paul djahdjalwokdi bedberre bu kumbarrhbom. Wanjh malahmalaywihni nungka benbawong wam.
ACT 20:12 Wanjh birridokmeng dja birrimey namekbe nayawurrinj nawu mankang kururrk kaddumbeh, wanjh birrinjilngmakminj bu birrinang yawoyhdarrkidminj.
ACT 20:13 Ngad ngarrikoluy kumekbe kanjdjikanjdji ngarribidbom kabbala, dja ngarriwam kunred bolkngeyyoy Assos. Nawu Paul minj ngarrimdjarrkrawinj, dja nungka djareminj djahdjalley kurrenge wanjh ngarrimirrhnarrinj kumekbe kore Assos. Wanjh kumekbe Assos ngarriyawoyhraworrinj Paul dorrengh, wanjh ngarridjarrkbidbom kabbala dja ngarriwam kunred bolkngeyyoy Mitylene.
ACT 20:15 Wanjh ngad kumekbe ngarribolkbawong dja ngarriwam kabbala. Kaluk kunbarnangarrabuyikani ngad ngarribolkmey kore kunred bolkngeyyoy Chios. Kaluk kunbarnangarrbuyikani ngarrirey kabbala bu ngarridjowkkeng dja ngarribebmeng kore kunred bolkngeyyoy Samos. Bu kumekbe ngarribolkbawong dja ngarridjalrey kabbala. Kaluk kunbarnangarrbuyikani ngarribebmeng kore kunred bolkngeyyoy Miletus.
ACT 20:16 Kumekbe Miletus darnkihni kunred ngarreni Ephesus. Paul minj djareniwirrinj bu balrawinj kore Ephesus. Nungka djaldjareni werrk rawinj kore Jerusalem ba bu birridjarrkkarrmeninj kunkodjke manbu Pentecost ngalengngarre nungka dorrengh. Kaluk kumekbekenh nungka minj djareniwirrinj bu yerrkayi kore kubolkkimuk Asia.
ACT 20:17 Wanjh bu ngad ngarribolkmey kore Miletus, Paul wokmunkewerrinj bedberre nawu birriwohrnawohrnani yiwarrudj ngarre kore Ephesus bu kabirrimre kore nungka.
ACT 20:18 Bu bedda birrimarnebebmeng nungka wanjh bendjalmarnewokdanginj kore kunwok kunrayek. Wanjh benmarneyimeng, “Ngudda ngudman ngurriburrbun kore ngaye ngakurduyimi munguyh bu karridjarrkni bu kerrngehkenh ngaye ngamwam kondanjkunu kubolkkimukkenh.
ACT 20:19 Ngaye ngadjalmarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk nuye, bu minj ngaye ngakimukworrimeninj dja yikahwi mak nganalkbuni. Dja nawu Jews bininj ngandimarnekarremarnbuni kunwarre ngardduk dja kunrayek ngakarrmi. Dja bonj, minj ngamarrkbaworrimeninj.
ACT 20:20 Dja mak ngurriburrbun bu ngaye munguyh bukkabukkani kundjalwern duninjh kore kangerayekwoni ngudberre. Bu bukkani ngudberre kore kurobbe dja mak kore kunrurrk ngudberre ngurribebbehyongoyoy.
ACT 20:21 Ngaye kunwoybuk marnemarneyimeng ngudberre bininj nawu Jews, dja ngudda nawu minj Jews. Ngaye marneyimi ngudberre bu ngurrikangeborledme kore God bu ngurrikangeborledkerren, dja mak ngurriwoybukwon Jesus Christ nawu kawohrnan rowk.
ACT 20:22 Mah wanjh bolkkime kandibekka. Nawu Namalngmakkaykenh ngandjurrkkan bu ngare kore Jerusalem, bu minj ngaye ngaburrbun bu baleh nganmarnekurduyimerran kore kumekbe ngani.
ACT 20:23 Wanjh ngawernhburrbun nawu Namalngmakkaykenh nganmarneyimeng bu baleh yarrkka ngaye ngare, wanjh kunyid nganyawoyhmarnebebme dja mak wardi ngandiyawoykurrme dja ngarrukkayindangen kore prison.
ACT 20:24 Dja bonj. Ngaye minj ngayawoyhburrburren bu kuninjkunu ngarrowenkenh. Dja ngaleng kundjalkudji bu ngahdjalkarrme bu ngadjare ngayakwon bu ngahmarnedurrkmirri Jesus nawu kawohrnan rowk. Ngayime bu nungka nganwong kore ngahbenmarneyime birriwern bininj manbu kunwok kunmak bu kayime God kankongibun rowk.” Kuhni bu Paul benmarneyimeng.
ACT 20:25 Wanjh Paul yawoyhyolyolmeng, yimeng, “Wanjh bolkkime kandibekka. Ngaye ngaburrbun bu ngudda minj kandiyawoyhkebnan ngaye nawu marnehmarneyimi ngudberre kore God nuye kawohrnan rowk.
ACT 20:26 Ngaye korroko marneyimeng ngudberre kundjalwern rowk kore God nuye kunwok kore kadjare, dja bu nangale nawu karrowen kunwarre dorrengh, wanjh kunukka minj ngaye ngardduk.
ACT 20:28 Dja ngurrihdjalnahnarrimen ngudmandeleng, dja mak ngurrbendjalnahna nawu bininj ngudberre. Kaluk nawu Namalngmakkaykenh ngunwong ngudberre kuninjkunu bu ngurrbennahnankenh yiman kayime shepherd namak kabenmirndenahnan nawu sheep. Birrimekbe bininj nakka wanjh nawu Kawohrnan Rowk nungan nuyekih. Nungka wanjh kurlbawarrhmeng nuyekih kunkurlba ba bu kabenbebke nuye bininj.
ACT 20:29 Ngaye ngaburrbun bu bolkkime bawon ngudberre, wanjh birriwarre bininj kabirrimbebme kabindibularrbularrbun yikahwi bininj ngudberre yiman kayime duruk nawu nabang duninjh.
ACT 20:30 Ngaye mak ngaburrbun yikahwi bininj wanjh kabirrimbebme yerrekah dja ngurriraworren bu yimankek kunwarre kabindibukkabukkan bininj nawu kabirrimunkekadjung Jesus ba bu kabindimarnbun kabindimunkekadjung bedberre.
ACT 20:31 Wanjh kunu ngurrinahnarrimen. Dja mak ngurridjalburrbu kore ngaye korroko ngakurduyimi ngudberre. Ngaye munguyh djahdjalmarneyimi mandjad duninjh ngudberre bu kukak yimerrangeni dja mak benbekad, djal munguyh ngakurduyimi kumekbe kunmimnalk dorrengh.
ACT 20:32 Dja wanjh bolkkime ngadjare God ngunnahnan ngudberre. Nungka ngunwong kunwok nuye bu ngundjalkongibom ngudberre. Bu nungka ngunmurrngrayekwon ngudberre, dja ngunwon ngudberre kunmakmak kore benyingkihmarnewokkurrmerrinj bininj nawu kabirriyimerran bu djal nungan nuyeni bininj.
ACT 20:33 Bu ngaye karridjarrkrey munguyh minj ngadjareniwirrinj bu ngaye yikukmayi nawu money dja kunmadj ngudberre.
ACT 20:34 Ngudda ngurriburrbun bu ngaye ngadjaldurrkmirranginj ba ngabayahmeng ngayemandeleng nawu kunmadj dja manme manbu ngarddukni dja mak nawu ngarridjarrkrey bininj bedberre. Kunmekbekenh kunu ngahdurrkmirri kunbuyika bu ngahmangi kunwardde.
ACT 20:35 Ngaye kuninjkunu ngakurduyimi rowk ba bu ngudmanwali ngurrikurduyime. Wanjh ngudman ngurridurrkmirri ba bu ngurrbenbidyikarrme birribuyika bininj nawu birrimarladj. Dja mak ngurribalburrbu kore Jesus nawu kawohrnan rowk yimeng, ‘Bu ngudda ngurrbenwon birribuyika bininj nawu njalehnjale ngurrihkarrme, wanjh kunukka ngurridjalnjilngmakmen.’ Bonj. Kunmekbe ngadjareminj marneyimeng ngudberre.” Wanjh kuninjkunu Paul yimeng bedberre.
ACT 20:36 Bu Paul nungka yakwong kore benhmarneyimi bedberre, wanjh barddurrukkurlhdanj dja birridjarrkdanginj yiwarrudj.
ACT 20:37 Wanjh bedda birrimarnenalkbuni rowk, dja birribarnmey dja birribunjhmey nawu Paul.
ACT 20:38 Bedda wanjh birriwernnjilngwarreminj kore benmarneyimeng, “Ngaye minj mak kandiyawoyhkebnan.” Dja wanjh bedda birribalyikoluy kanjdjikanjdji kore kabbala mankimuk dingihdi.
ACT 21:1 Wanjh ngad ngarrbenbawong bedberre, kunmimnalk dorrengh kore kunred Miletus dja ngarridjalwam kabbala djurrmud duninjh wanjh ngarribebmeng kore manyungkurr bolkngeyyoy Cos. Kaluk kunkodjkebuyikani wanjh ngarriyawoyhwam kabbala ngarribebmeng kore manyungkurrbuyika bolkngeyyoy Rhodes. Wanjh kumekkebeh ngarridjalwam ngarriyawoyhbebmeng kore kunred bolkngeyyoy Patara.
ACT 21:2 Wanjh kumekke ngarriyawoyhkoluy dja ngarribidbom manbuyika kabbala manbu rengehrey kunred bolkngeyyoy Phoenecia. Wanjh ngarribaldjalwamwi.
ACT 21:3 Wanjh bu ngarridjalrey ngarriwohbolkyuyurrhkeyi manyungkurr bolkngeyyoy Cyprus kore walemkah. Wanjh ngarribaldjalwamwi ngarribebmeng kunred bolkngeyyoy Tyre kore kubolkkimuk Syria. Wanjh birridelengkoluyhweyi manbu kabbala delenghdelengkani.
ACT 21:4 Wanjh ngarrikolurrinj kore kabbalabeh, dja ngarriwam ngarrbenngalkeng bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus kumekbe kunred. Dja ngarridjarrkyerrkang bu kunkodjke seven. Wanjh Namalngmakkaykenh benwokwong birrimekbe bininj bu birrimarneyimeng Paul, “Yuwn bu yire Jerusalem.”
ACT 21:5 Bu darnkih ngad ngarriwirleni ngarrirawinj, wanjh birrimekbe bininj dja mak nawu bedberre ngalbihbininjkobeng dja mak wurdwurd dorrengh, ngarridjarrkbebmeng kore kubolkkimuk kuberrkkah. Wanjh ngad kumekbe ngarribarddurrungkulhdanj kore adjbud bu ngarridanginj yiwarrudj dja ngarribebbehwoknarrinj. Dja bedda birridokmerrinj kured.
ACT 21:6 Bu ngad kumekbe wanjh ngarridahkendanj kabbala wanjh ngarriwam, dja bedda wanjh birridokmerrinj kunred.
ACT 21:7 Ngarridjalwam kabbala wanjh ngarribebmeng kore kunred bolkngeyyoy Ptolemais. Ngarrikoluy kore kabbala, dja ngarriwam kurrenge ngarrbenmarnebebmeng dja mak ngarridjalwohwoknarreni nawu ngarridangerrinj kore Jesus, wanjh kumekbe ngarridjarrkyerrkang kunkodjkekudji.
ACT 21:8 Wanjh kunkodjkebuyikani ngad ngarribolkbawong kumekbe dja ngarriwam ngarribebmeng kore kunred bolkngeyyoy Caesarea. Wanjh ngad ngarriwam ngarringimeng kunrurrk nuye nawu nakudji bininj ngeyyoy Philip, dja wanjh kumekbe ngarrihyoy. Nungka nawu namekbeni nakudjini seven bindidjarrngbom kore Jerusalem. Nanihnjanu nawu Philip nungka reyi benbengdayhkeyi bininj kunwok kunmak.
ACT 21:9 Kaluk nungka benkarrmi kunkarrngbakmeng ngalbebeywurd nuye nawu birridjadmudni. Bedda yiman prophets dja birrimulewani God nuye kunwok kore benmarneyimeng.
ACT 21:10 Ngad ngarriyerrkang kumekbe kunkodjkewern wurd. Wanjh bininj nawu ngeyyoy Agabus, kumkoluy mandulumbeh kore kubolkkimuk bolkngeyyoy Judea. Nungka wanjh prophetni.
ACT 21:11 Nungka kumwam kore ngad, dja bimarnemey nawu ngardmodukkayindi Paul nuye kunmadj, wanjh nungandeleng maddukkarrinj dja mak mendedukkarrinj. Kaluk nungka bihmulewani nanihnjanu Paul bu kaluk kabimarnekurduyimerran, bu yimeng ngadberre, “Nawu Namalngmakkaykenh nganmarneyimeng nawu bininj nuye nanihnjanu kunmadj, nakka wanjh kare kore Jerusalem, dja bininj nawu Jews kabirrimang, kabirridukkan wanjh kabirribidkenwon birribuyika bininj nawu minj Jews.”
ACT 21:12 Bu ngad ngarribekkang kuninjkunu wanjh ngarridjalwernhdjawani Paul bu minj kare kore Jerusalem. Dja mak birribadbuyika bininj nawu birrihni kururrk, wanjh birridjawam warridj.
ACT 21:13 Wanjh Paul nganwokmey ngadberre, dja yimeng, “Njalekenh ngudda kandimarnehnalkbun? Ngudda kandimarnbun ngaye ngadjalwernhnjilngwarremen duninjh. Ngaye wanjh ngadjalmahme bu ngadjare ngare kore Jerusalem, dja kunu bonj, bu ngandikurrme kore prison dja mak bu ngandibun ngarrowen, dja kunu bonj, ngadjalre kore kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk.”
ACT 21:14 Wanjh bu ngad ngarrinang Paul minj mayaliborledmeninj, wanjh ngad ngarridjalbawong. Dja ngarrimarneyimerrinj, “Bonj. Kamak kaluk nawu Kawohrnan Rowk nungan kakurduyime kore nungka kadjare.”
ACT 21:15 Kalukburrk wanjh ngarriwam Jerusalem.
ACT 21:16 Yikahwi bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus nawu birrikang kore Caesareabeh, wanjh bedda dja ngarridjarrkwam kore Jerusalem. Ngandikang kore ngarringimeng kunrurrk nuye nakudji bininj nawu ngeyyoy Mnason nawu nakang Cyprusbeh. Nungka bidjalmunkekadjuy Jesus korroko duninjh. Wanjh ngarrihni kore kunrurrk nuye.
ACT 21:17 Nawu birridangerrinj kore Jesus birrihdi Jerusalem ngandikimey bu birrikuninjilngmakminj.
ACT 21:18 Wanjh kunkodjkebuyikani ngad ngarriwam Paul dorrengh dja ngarrinarrinj James. Dja mak birribuyika birridjarrkni bininj nawu birriwohrnawohrnani yiwarrudjkenh.
ACT 21:19 Wanjh Paul benmarneyimeng, “Ngudda kamak ngurrihni.” Wanjh benyawoyhmarneyimeng bedberre kore kundjalwern God benmarnekurduyimi bininj nawu bedda minj Jews bu Paul rengehrey bihmulewani Jesuskenh bedberre.
ACT 21:20 Bu bedda birribekkang kuninjkunu Paul yimeng, wanjh birridjalburlumeng God. Wanjh birrimarneyimeng Paul, “Mah, yina nawu karridangerrinj. Dja kanbekka. Yiburrbun birridjalmirndewern duninjh bininj nawu Jews wanjh bedda warridj birriwoybukwong Jesus. Dja bedda kabirridjaldjare munguyh kabirridjalwernhkarrme kore mankarre kadberre kahyo.
ACT 21:21 Bedda korroko ngundiwobekkang bu birrikarrebekkang ngudda ke. Yikahwi bininj ngundihmulewan bu ngudda yimankek yibenmarneyime bininj nawu Jews kabirrihni kubolkbuyika bu kabirrikarrebawon mankarre manbu Moses bimbom, dja mak bu minj kabindilakkayenwon bedberre wurdwurd, dja mak manbubuyika kabirribawon manbu mankarre kabirrikarrme.
ACT 21:22 Kuninjkunu wanjh bedda kabirriyime djaying. Bu bedda ngundiwobekkan bu ngudda yihni kondanjkunu Jerusalem, wanjh bedda kunu ngundiyiddung. Wanjh ngad ngarrikarremarnbun ke, ba bu minj ngundiyawoyhdung nawu birrimekbe bininj.”
ACT 21:23 “Mah, wanjh ngarridjare kanwokkarrmen ngadberre kore ngundihmarneyime. Wanjh kandiwokbekka. Ngad ngarrbenkarrme kunkarrngbakmeng bininj nawu Jews ngarridjarrkdi kondanjkunu. Bedda birriwokkurrmerrini kunrayek nuye God. Kaluk bolkkime wanjh kayiburnbun bedberre, dja kabirrikangemarnburren kore Temple kabirringime.
ACT 21:24 Ngudda bu yidjare wanjh yibenkan nanihnjanu binihbininj kore Temple ba bu ngurridjarrkkangemarnburren. Ngudda kaluk yibenmarnekarremulewan rowk ba bu kabirringabekdadjme. Bu ngudda kuninjkunu yikurduyime, wanjh birriwern bininj nawu Jews kabirriburrbun bu ngudda minj yibakke maninjmanu mankarre kadberre ba bu minj ngundiyawoyhwokbengkan.
ACT 21:25 Dja Mak kunbuyika marneyime ngudberre. Bu ngad minj ngarridjare bininj nawu minj Jews kabirrikarrme mandjalwern manbu mankarre kadberre. Kaluk ngad ngarrbenmarnebimbom djurra, dja ngarrbenmarneyimeng, ‘Yuwn bu ngurringun manme manbu bininj kabirriwon nawu idols kabirrihmarnedi yiwarrudj, dja wanjh makka kawarremen. Dja mak yuwn ngurrikurlbabongun. Mak yuwn bu ngurringun mayh nawu kunbidwi kabirrikukdjuyime bu kabirribun. Dja mak yuwn bu ngurriwohdjirdmarren.’ Bonj, wanjh kunmekbe ngarrbendjalmarneyimeng bedberre nawu minj Jews bininj.” Kuhni bu birrimekbe bininj birrimarneyimeng nawu Paul.
ACT 21:26 Wanjh Paul benmey birrimekbe kunkarrngbakmeng bininj benkang kore Temple. Wanjh bu kunkodjkebuyikani bedda birridjarrkkangemarnburrinj. Kalukburrk nungka Paul ngimeng kore Temple kururrk ba bu kabenmarneyime nawu birriwohrnawohrnani bu baleh kabolkyime kabenkarremulewan bedberre nawu bininj nuye.
ACT 21:27 Dja medni, bedda birrimadbuni kunkodjke seven. Bu ngokko darnkih yakmeyakmeninj, yikahwi Jews bininj nawu birrimdolkkang Asiabeh, birrinang Paul kore Temple kururrk ni. Wanjh bedda birriwam bindimirndemey bininj birribuyika bu birrimwam birridarrkidmey Paul.
ACT 21:28 Wanjh birridjalkaykakayhmeng, birriyimeng, “Bininj nawu Israel ngunkebmawahmeng ngudberre, kandimbidyikarrmen. Dja nanihnjanu bininj kahre kubolkbubuyika kabenhmarneyimeyime birriwern bininj bu kandiwarrewe ngad bininj nawu Jews, dja kabirribakke mankarre kadberre. Dja mak nungka kunwarre kahyime maninjmanu Temple ngarre. Dja ngad kunu ngarrinang nawu Greek bininj benyingimeng kore Temple, dja birrimekbe bininj nawu minj Jews, wanjh kunmekbekenh nungka rurrkwarrewarrewoni kadberre kore kubolkdjamun.”
ACT 21:29 Kaluk bedda birrikarrewarrewong. Bu birrinang Paul benedjarrkdi kore kubolkbuyika kururrkwern bininj nawu minj Jew nawu Ephesusbeh, nawu ngeyyoy Trophimus, dja bedda yimankek birriyimi Paul biyingimeng kore kururrk Temple. Dja burrkyakni, bedda birridjalwelengnameng.
ACT 21:30 Nawu bininj birrimirndewern birrihni Jerusalem birrinjilngwarreminj dja birrirlobmeng rowk kore Temple. Bedda birridarrkidmey Paul dja birridorrohdorrorrkeng kuberrkkah, dja kundjalburrikudjini birridangbalhmeng manbu Temple ngarre gates. Bedda wanjh birridjaldjareni birribuyi werrk nawu Paul. Kaluk kunmekbe wanjh birriwern djamun birridi kore Jerusalem, nawu birrimdolkkang kore Romebeh. Wanjh bu kunyid ngalmeng bininj nawu djamun benmarnewohrnani benwobekkang bu birriwern rowk bininj birriyiddungi kunkimuk kore kukadjeh Jerusalem.
ACT 21:32 Wanjh nawu benmarnewohrnani djamun benmey bininj nuye dja mak nawu bindiwohrnawohrnani, dja werrkwerrk birrirlobmeng birrikoluy kore Jews bininj birribuni Paul. Bu bedda nawu Jews bininj bindinang djamun birrimhrey, wanjh birridjalngurdmeng rowk.
ACT 21:33 Wanjh bininj nawu wohrnani kumwam biberlmey Paul. Benmarneyimeng nuye bininj, “Ngurridukka wirlmurrng kurrenge dja kumende.” Wanjh bendjawam bininj nawu birribuni Paul, “Nangale nakka bininj? Dja njale kurdukurduyimeng?”
ACT 21:34 Wanjh yikahwi bininj bebbehbebbehkayhmi kuhrikuhri nuye, wanjh nawu wohrnani bu minj mak benbekkayi kore birrihmarneyimi dja kunngalwowmi birribengbom, wanjh nungka benmarneyimeng nuye djamun, “Mah, ngurriyidurnden kore kururrk kadberre.”
ACT 21:35 Wanjh djamun birrikang Paul. Wanjh bu bedda birrimbebmeng kore darnkih kabirribidbunkenh wanjh bedda birrikukngorrmey Paul kaddum, dja nawu Jews bininj birridarnhmirnderri darnkih bu bedda birriwernhyiddungi duninjh. Dja mak bedda birrikaykahkayhmi kunngalwowmi dorrengh, birriyimeng, “Ngurribalka, ngurribu!”
ACT 21:37 Bu bedda birribalhkuyinngimi kore djamun bedberre kunrurrk, wanjh Paul bimarneyimeng nawu wohrnawohrnani djamun, “Kamak bu ngaye ngarrwokdi?” Kaluk Paul wokdanginj kunwok Greek. Wanjh nawu bininj wohrnani djamun bedberre bimarneyimeng, “A! Yiddok ngudda kunu Greek yihwokdi? Dja ngaye ngayimeng yimankek bu ngudda nabuyika bininj nawu marnbuni kunyid kumekbe bu bindibuni nawu birriwohrnawohrnani kunred Egypt. Dja yimankek ngaye ngayimi ngudda yibenkang 4000 bininj nawu bindibuni birribuyika bininj kore kumekbe kubolkdarleh Egypt. Yiddok ngudda namekbe?”
ACT 21:39 Wanjh Paul biwokmey nunganwali bimarneyimeng, “Burrkyak. Ngaye kunu nawu Jew bininj, dja ngarranginj kore kunred kabolkngeyyo Tarsus kore kubolkwarlah Cilicia. Kaluk kubolkkukenni. Dja ngaye wanjh djawan ngudda ngadjare bu ngabenmarnewokdi nanihnjanu bininj nawu ngandibuyi.”
ACT 21:40 Wanjh nawu bininj wohrnani bedberre djamun bidjurrkkang Paul bu kabenmarnewokdi birrimekbe bininj nawu Jews. Wanjh Paul dolkkang dja benmarneberlwayhmeng rowk. Wanjh birridjalwern bininj birridjalngurdmerrinj rowk, wanjh Paul dedjingmey benmarnewokdanginj kore Hebrewbeh kunwok.
ACT 22:1 Paul benmarneyimeng, “Ngudda binihbininj nawu karridangerrinj, dja mak ngudda nawu dabborrabbolk, kandibekka ngaye bu ngayolyolmerren ngudberre.”
ACT 22:2 Bu bedda birribekkang bu benhmarnewokdi kore kunwokbeh Hebrew, wanjh bedda birridjalwernhngurdmerrinj rowk. Wanjh Paul yimeng bedberre,
ACT 22:3 “Ngaye wanjh Jew. Dja ngarranginj kore kunred Tarsus ngarre bu kubolkkimuk Cilicia. Kaluk ngaye ngamwam kondanjkunu Jerusalem dja ngarrabbolkminj bu kondah. Wanjh ngaye nganbukkabukkani namekbe bininj nawu kangeyyo Gamaliel. Ngaye nganbukkabukkani mankarrerayek manbu mawahmawah kadberre kandiwong. Ngaye ngadjaldjareni munguyh bu ngadjalwokmarrkmangi God, yiman bu ngudda ngurrihyime.
ACT 22:4 Dja ngaye mak ngabenbuni bininj dja daluk nawu birrimunkekadjungi Jesus kore manbolh nuye. Ngabendukkani ngabenkurrmi kore kunrurrk prison. Dja mak yikahwi birribaldoweni.
ACT 22:5 Nawu priest nakimuk kadberre dja mak nawu kabirriwohrnawohrnan kore council kadberre, wanjh bedda rowk ngundimarneyime kuninjkunukenh bu kunwoybuk. Bedda wanjh ngandiwong djurra dja ngakang kore kunred Damascus yimankek ngabenwoyi nawu karridangerrinj bininj nawu Jews birrihni kumekbe. Dja mak ngadjareni ngabendukkadukkayi bininj nawu birrikadjungi Jesus, ba bu ngabenyirrurndeyi kore Jerusalem bu kabindibunkenh.”
ACT 22:6 Wanjh Paul yimeng, “Wanjh ngarrirey kore Damascus dja bu barnangarraburrkni ngarribalhbebmi darnkih, kaluk kundjalmekbeni wanjh kundjalbolkwolkayindanj ngardduk kaddumbeh bu kunkimukkenh.
ACT 22:7 Ngaye wanjh ngamankang kurorre wanjh ngawokbekkang bu kumwokdanj ngardduk, wanjh yimeng, ‘Saul, Saul! Njalekenh ngudda ngaye munguyh kanhdung?’
ACT 22:8 Wanjh ngawokmey, ngayimeng nuye, ‘Ngudda yingale ngudda nawu yiwohrnan?’ Wanjh nungka nganmarneyimeng, ‘Ngaye wanjh Jesus nawu ngakang Nazarethbeh, nawu ngudda munguyh kanhdung.’ ”
ACT 22:9 “Wanjh nawu bininj ngarridjarrkrey bedda birribirlunang kore kumwolkayindanj ngadberre, dja minj birriwokburrbuyi nawu kumhwokdi ngardduk.
ACT 22:10 Dja wanjh ngadjawam, ngayimeng, ‘Ngudda nawu yiwohrnan, baleh ngakurduyime ke?’ Wanjh nawu Kawohrnan Rowk nganmarneyimeng, ‘Yirrolkka, dja yiray kore kunred Damascus. Kaluk kumekbe nakudji bininj ngunmarneyime rowk kore ngaye ngayingkihkarremarnbom ke yikurduyimekenh.’ ”
ACT 22:11 “Minj ngaye ngabolknayi dja ngandjalmimkinjeng kore kumwolkayindanj kore heavenbeh. Wanjh nawu bininj ngarridjarrkrey ngandibidmey ngandikani kore Damascus.
ACT 22:12 Kaluk nakudji bininj ni kunmekbe nawu ngeyyoy Ananias. Nungka marrkmangi manwern mankarre kadberre, wanjh nawu birribuyika Jews bininj birridjalmakwani nuye.
ACT 22:13 Nungka kumwam ngannang kore ngaye ngahyoy, dja danginj kore djarrirn ngardduk, dja nganmarneyimeng, ‘Saul nawu ngarrdanginj, yiyawoyhbolkna!’ Wanjh kundjalburrikudjini ngaye ngayawoyhbolknang dja mak ngadarrkidnang nungka Ananias.”
ACT 22:14 “Dja mak nungka nganmarneyimeng, ‘God nawu kadberreni mawahmawah ngarrku, nungka ngunjaldjarrngbom bu yiwernburrbun kore nungka kadjaldjare, dja mak djareminj ke bu yinan nawu nadjalmakkaykenh duninjh nuye dja mak bu yiwokbekkan bu nungka ngunmarnewokdi nungan nuye kurrang dorrengh.
ACT 22:15 Kuhni ngunmarnekurduyimerranj ba bu ngudda yire yimulewan nuye bedberre bininj kore ngudda yinang kumim ke dja mak kore yiwokbekkang nuye.
ACT 22:16 Njale mak yihmadbum? Wanjh yirrolkka ba yikodjdjuhme kore ngunkangedjirridbun kunwarrekenh ke, dja yikayhmen nuye kunngey.’ Kuninjkunu wanjh Ananias nganmarneyimeng ngardduk.”
ACT 22:17 Wanjh Paul yimeng, “Kalukburrk wanjh ngaye ngamdurndi kore Jerusalem. Kaluk kunkudjihkenhni ngaye ngahdi yiwarrudj kore kunrurrk Temple. Wanjh kumekbe ngadjalkodjworromkang bu nganang nawu Kawohrnan Rowk dja nganmarneyimeng, ‘Werrk, yidjalbolkbawo kondanjkunu Jerusalem, dja nawu bininj birrikang kondanjkunu minj ngundiwoybukwon kore ngaye kanhmulewan.’
ACT 22:19 Wanjh ngaye ngamarneyimeng, ‘Nawu yiwohrnan, bedda kabirriburrbun bu ngaye ngawohrewohrey kore kururrkbubuyika synagogue dja ngabendarrkidmey birribuyika bininj nawu ngudda ngundiwoybukwoni. Ngaye ngabendangbalhmi kore prison dja mak ngabenbuni.
ACT 22:20 Dja bu bedda birribom Stephen nawu ngunhmulewani ngudberre, wanjh ngaye kumekbe ngahdi ngahbennani bu birrikodjdongi kunwardde. Dja ngaye ngamakwam bu birribom doweng. Dja mak ngabenmarnemadjnahnani nawu bininj birribuni.’ Kuhni ngamulewarrinj bu ngamarneyimeng Jesus.
ACT 22:21 Wanjh nawu Kawohrnan Rowk nganwokmey, nganyawoyhmarneyimeng, yimeng, ‘Yiray, yidjalbolkbawo kondanjkunu. Ngaye munkewe, ba yire kore bininj nawu minj bedda Jews.’” Kuhni bu Paul yolyolmerrinj bedberre.
ACT 22:22 Birrimekbe bininj nawu birribekkabekkani rowk kore Paul mulewarreni bedberre, wanjh bu birriwokbekkang kore benmulewani bininj nawu minj Jews, wanjh birrikayhmeng, birriyimeng, “Nanihnjanu bininj wanjh djaldowimen! Ray, dja nakka nawarre. Karridjare karribun karrowen!”
ACT 22:23 Wanjh bedda birridjalkayhmi dja birrimadjyerrkerrinj bedberre dja mak kundjulng birridjulngweyi kaddum.
ACT 22:24 Wanjh nawu benmarnewohrnani djamun benmarneyimeng nuye bininj, “Mah, wanjh ngurrimka kore kururrk kadberre. Dja ngurriwidjbihke ba bu kamulewan mandjad kore nungka baleh kahkurduyime wanjh nawu bininj Jews kabirriwidnan.”
ACT 22:25 Wanjh bedda birrikang birridukkarrukkang bu yimankek birriwidjbihkemeninj. Wanjh Paul bimarneyimeng nawu djamun nabalkimukni, bimarneyimeng, “Bu ngudda kanwidjbihke ngaye, wanjh kunukka yibakke mankarre, dja ngaye ngahkarrme mankarre manbu Romebeh, dja ngaye kunu minj ngandiwokbekkayi ba mandjad marneyimeninj ngudberre.”
ACT 22:26 Wanjh bu namekbe nawu djamun biwokbekkang Paul bu yimeng, wanjh nungka baldjalwam bimarneyimeng bininj nawu wernhwohrnani djamun rowk, bimarneyimeng, “Yina, minj mak karribun nahni bininjh dja nungka kahkarrme mankarre manbu Romebeh, dja baleh ngudda yikurduyime?”
ACT 22:27 Wanjh nawu wernhwohrnani djamun wam bidjawam Paul, “Kanmarneyimen mandjad, yiddok woybukkih ngudda yihkarrme mankarre manbu Romebeh?” Wanjh Paul biwokmey yimeng, “Yoh”.
ACT 22:28 Wanjh namekbe djamun bimarneyimeng, “Ngayh, ngaleng. Wanjh ngaye ngabenkarremulewam nawern money bu ngamey mankarre manbu Romebeh.” Dja nungka Paul bimarneyimeng, “Ngaye ngamey maninjmanu mankarre kore ngayirranginjbeh.”
ACT 22:29 Wanjh kundjalburrikudji bininj birribawong nawu yimankek birriwidjbihkemeninj dja birridjawayi. Wanjh nawu benmarnewohrnani djamun keleminj bu burrbuburrbuni kore birrukkang wirlmurrng chains dorrengh bininj nawu karrmi mankarre manbu Romebeh.
ACT 22:30 Dja mak nungka djareni djalwernburrbuyi bu njalekenh nawu Jews bininj birriwelengnameng Paul. Kaluk bu kunkodjkebuyikani nungka biyerrkkeng Paul. Wanjh nungka welengwokmunkewerrinj bedberre bininj nawu priests birrikihkimukni dja mak bininj rowk nawu birrimirnderri kore council bedberre nawu Jews, bu kabirrimirndemornnamerren kore kubolkkudji. Wanjh bu bedda birrimirndemornnamerrinj rowk, wanjh nungka bikang Paul dja binameng kore kumirrk bedberre.
ACT 23:1 Paul bendjalwernhkuknani bininj nawu birrimirndemornnamerrinj, dja yimeng, “Nawu karridangerrinj, ngaye munguyh ngadjalwokmarrkmangi mankarre nuye God. Ngaye ngaburrburren bu minj njale ngabakkemeninj.”
ACT 23:2 Wanjh Ananias nawu benmarnewohrnani priests, benwokrayekwong bu benmarneyimeng bininj nawu birridarnhdi Paul bu birridangwidjbihkeng.
ACT 23:3 Wanjh Paul bimarneyimeng Ananias, “Kaluk God yinganwali ngunbun ngudda nawu yidjalwohkurrehkurren. Bu ngudda kandjaldjuhbom yimankek ngabakkeng mankarre, dja ngudda yibendjaldjurrkkang nahninjanu bininj ke bu ngandidangwidjbihkeng, wanjh kunukka yingandeleng yidjalbakkeng mankarre manbu kadberre.”
ACT 23:4 Wanjh nawu bininj kumekbe birridi birrimarneyimeng Paul, “Yuwn bu kunwarre yimarneyime, dja nakka God bikurrmeng bu kabenmarnewohrnan priest bedberre.”
ACT 23:5 Wanjh Paul benmarneyimeng, “Ngudda nawu karridangerrinj, ngaye minj ngaburrbuyinj bu nahni kawohrnan bedberre nawu priests. Dja wanjh ngaye ngaburrbun kore kabimbuyindi yimeng, ‘Yuwn bu yiyime kunwarre bedberre bininj nawu ngundihmarnewohrnan.’” [Exodus 22:28] Kuhni bu Paul benmarneyimeng.
ACT 23:6 Wanjh Paul benwohburrbom bu bininj kumekbe birrimirndebokenhni, yikahwi nawu Phariseeni dja yika nawu Sadduceeni. Wanjh nawu bininj Sadducee birriyimeng minj nuk nangale kamyawoyhdarrkiddurndeng bu karrowen. Dja mak birriyimeng angel minj karri, dja minj mak kunmalngbubuyika kabirrihni. Dja nawu Pharisee bedda birriyimi bu munguyh kabirrihni nawu angel dja mak kunmalngbubuyika, dja mak birriyimi bu woybukkih bininjh kabirridolkkan kore kumidjbeh. Kunmekbekenh kunu Paul wokdanj wernkih duninjh, yimeng, “Nawu karridangerrinj, ngaye wanjh Pharisee, dja mak nakornkumo ngarddukni nakka wanjh Phariseeni. Dja mak ngaye ngaburrbun bu bininj nawu kabirridowerren kabirrimyawoyhdarrkiddurndeng, wanjh kumekbekenh ngaye kunyid ngamey bu bolkkime ngandidjuhbunikenh.” Bu kuninjkunu yimeng bedberre, wanjh kunyid kummarnbuyindanj bu bedmandeleng birridangwerreni nawu Pharisees dja Sadducees. Wanjh birridjalbebbehmirndeyarlarrmerrinj.
ACT 23:9 Wanjh bedda birridjalwernhwokwernmerrinj. Yikahwi bininj Pharisee nawu birriwernhkarreburrbuni mankarre, wanjh birridolkkang birriyimeng, “Nahni bininj minj nuk kurduyimeninj kunwarre. Dja kunubewu nakudji nawu angel dja nuk kunubewu namak kunmalng bimarnewokdanj nuye.”
ACT 23:10 Wanjh birridjalwern bininj birridjalwernhyiddurrinj duninjh, wanjh nawu bininj benmarnewohrnani nawu Romebeh djamun, wanjh nungka burrbom wardi Paul birribuyi birrikukdjalkdjalkmayi. Wanjh nungka benmunkeweng nawu bininj nuye bu birribebkeng Paul dja kabirrikan kore kururrk bedberre.
ACT 23:11 Bu kumekbe kunkak nawu Kawohrnan Rowk Jesus kumwam bimarnedanginj kurlirri nuye kore Paul, dja bimarneyimeng, “Yikangerayeknin, yuwn bu yikele. Ngudda yibenbengdayhkeyi bininj bu ngayekenh kondanjkunu kore Jerusalem, dja wanjh bolkkime ngaye munkewe yire Rome ba bu yibenmarnemulewan ngayekenh.” Kuhni bu Jesus bimarneyimeng.
ACT 23:12 Kaluk malaywibuyikani wanjh yikahwi nawu Jews bininj birriyingkihkarremarnbom. Bedda birriwernwokrayekworrinj bu minj birribonguyi dja mak minj birringuyi manme, dja med birrimarneyimerrinj, “Ngad karribu Paul werrk, wanjh yerreh karringun manme dja karribongun.”
ACT 23:13 Kaluk birridjalwernni bininj yiman fortyni nawu birriwokkurrmerrinj nuye.
ACT 23:14 Wanjh bedda birriwam kore nawu priests birrikihkimuk dja nawu birriwohrnawohrnani, wanjh bindimarneyimeng, “Ngad ngarrimarneyimerrinj bu kunwok kunrayek ngarriwokmarnburrinj, bu ngarriyimeng ngad minj ngarringun manme dja minj ngarribongun dja med ngad ngarribun Paul werrk.
ACT 23:15 Wanjh kandibekka. Ngudda dja nawu birribuyika bininj kabirriwohrnawohrnan kore council, wanjh ngurridjarrkwokmunkewerrimen bininj nawu kabenmarnewohrnan djamun bu kabirrimkan Paul kore ngudda, bu yimankek ngurridjalwohkurren ngurriyawoyhdjawan. Wanjh ngad ngarridjalyingkihdi ba bu ngarribun werrk wardi yerreh kambebme kondanjkunu.”
ACT 23:16 Nawu Paul nuye nayaw wobekkang kuninjkunu bu birrikarremarnbom, wanjh nungka wam ngimeng kore kunrurrk bedberre djamun, dja bibengdayhkeng Paul nawu nabadjan.
ACT 23:17 Wanjh bu Paul bekkang kuninjkunu kunwok wanjh nungka bikayhmeng nakudji djamun nawu nabalkimukni, dja bimarneyimeng, “Yika nahni nawu nayawurrinj kore nawu nakimuk kahni ba bu kabimarnekarreyolyolme kore kahkarrme.”
ACT 23:18 Wanjh nawu djamun bikang namekbe nayawurrinj kore namekbe nawu benhmarnewohrnani djamun rowk, dja bimarneyimeng, “Paul nawu kahrurrkkendi ngankayhmeng nganmarneyimeng bu ngamkan nahni nawu nayawurrinj ba bu ngunmarnemulewan kore kahkarrme.”
ACT 23:19 Wanjh nawu kawohrnan djamun bibidmey bidjarrirnnameng namekbe nayawurrinj dja bidjawam manmolk, “Mah, njale kanmarnemulewan?”
ACT 23:20 Wanjh nungka bimarneyimeng, “Nawu Jews bininj birriyingkihkarremarnbom bu ngundidjawankenh Paul bu yikan malahmalaywi kore council kabirrimirndemornnamerren, bu yimankek bedda kabirriyawoyhdjawan. Dja kabirridjalkurren.
ACT 23:21 Dja yuwn bu yibenwokmarrkmang. Dja kumekbe forty bininj kabirriyingkihdi ba bu kabirribunkenh. Bedda korroko birriyingkihwokrayekworrinj bu minj manme kabirringun dja minj kabirribongun dja bedda med kabirribun werrk Paul. Bedda bolkkime birrimarnburrinj dja kabirridjalmadbun ngudda ke kunwok.”
ACT 23:22 Wanjh nawu kawohrnan djamun bedberre bimarneyimeng mandjad nawu nayawurrinj, bu yimeng, “Yuwn bu yibenmarneyime birriwern bu ngudda ngaye kanmarneyimeng.” Wanjh bimunkeweng, wam.
ACT 23:23 Kaluk bu nayawurrinj wam, wanjh namekbe nawu benmarnewohrnani djamun benbenekayhmeng benebokenh djamun nawu benebalkihkimukni, dja benbenemarneyimeng, “Mah, nguneray ngurrbenbebbehmang bininj birriwern yiman 200 djamun nawu birrikihkimuk, dja mak two hundred nawu birribadbuyika djamun mankole dorrengh kabirrikan, dja mak seventy djamun nawu kabirrimorneni djarrang. Dja mak ngunemarnema djarrang nawu Paul kamorneni. Wanjh ngurribolkbawo kondanjkunu bu nine oclock kukak, dja ngurrika Paul kore kunred Caesarea, dja ngurribalbidnakenwo Felix nawu kawohrnan kumekbe kubolkkimuk.”
ACT 23:25 Wanjh nawu benmarnewohrnani djamun yerrkang dja bimbom djurra. Kuninjkunu wanjh nungka yimeng,
ACT 23:26 “Ngaye ngangeyyo Claudius Lysias. Wanjh nganjilngmak duninjh bu marnebimbun ngudda ke, Felix nawu yimakkaykenh yiwohrnan kumekbe kunred.
ACT 23:27 Ngaye ngabalmunkewe nahni nawu bininj. Nawu Jews bininj birridarrkidmayi dja birrikuyinjbuyi. Wanjh ngaye dja ngardduk bininj ngarriwam ngarrikanjngehkeng kore birribuyi, dja ngawokbekkang bu nungka karrekarrmi mankarre manbu Romebeh.
ACT 23:28 Dja wanjh ngadjareni bu ngaburrbuyi njalekenh birriwelengnami bininj nawu bedda Jews, wanjh kumekbekenh kunu ngakang kore council bedberre birrimirndemornnamerreni.
ACT 23:29 Dja nawu Jews minj birriyimeninj bu nahni bininj bakkemeninj mankarrekimuk kadberre ba bu ngarribunkenh dja mak ngarrikurrme prison. Dja bedda birridjalyimi bu Paul yimankek benmarnekarrebakkeyi mankarre bedberre bininj nawu Jews.
ACT 23:30 Wanjh yerrekah ngaye ngabekkang bu yikahwi bininj birrikarremarnbom bu yimankek birribuyinj nanihnjanu Paul, wanjh kumekbekenh kunu ngaye ngadjalmunkeweng kore ngudda ke. Wanjh nawu bininj kabirriwelengname, bedda warridj ngabenmarneyimeng kabirrimre kore ngudda ngurriwokdi.” Wanjh kuninjkunu nungka yimeng kore wokbimbom djurra nawu benhmarnewohrnani djamun.
ACT 23:31 Wanjh nawu djamun birridjalkurduyimeng kunmekbe kore benmarneyimeng nawu benmarnewohrnani. Bedda birridjalkakkang Paul kunmak rowk dja birrikakbebmeng kore kunred bolkngeyyoy Antipatris.
ACT 23:32 Wanjh bu malahmalaywihni nawu djamun kurrenge birrihrey wanjh bedda birribaldjaldurnderrinj kururrk bedberre kore Jerusalem. Dja nawu birribuyika djamun nawu birrimorneni djarrang, bedda wanjh birribaldjalkang Paul kore kunred bolkngeyyoy Caesarea.
ACT 23:33 Bu bedda birribolkmey kumekbe kubolkkimuk Caesarea, wanjh birriwong nawu Felix nahni djurra nawu birrimkani, dja birrikurrmeng Paul kore kumirrk nuye.
ACT 23:34 Felix bimnang djurra wanjh bidjawam Paul, yimeng, “Balehbeh ngudda kubolkkimuk yimdolkkang?” Wanjh Paul biwokmey bimarneyimeng, “Ngaye ngamdolkkang kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Cilicia.”
ACT 23:35 Wanjh nawu Felix yimeng, “Mah, ngaye kaluk wokbengyirri ke bu kabirrimre birrimekbe bininj nawu ngudda ngundihdjuhbun.” Wanjh benmarneyimeng bininj nuye, “Ngurrikurrmen nahni nawu Paul kore kunrurrkkimuk nuyeni King Herod rurrkmarnbom korroko, dja wanjh ngurridjalnahna munguyh ba minj kare.”
ACT 24:1 Kaluk bu kunkodjke kunbidkukudjihni Ananias nawu benmarnewohrnani priests dja mak nawu yikahwi birrikihkimuk, wanjh bedda birrimdjarrkkoluy kumekbe Caesarea. Dja birrimkang nakudji bininj ni nawu benmarnewokdi bedberre nawu ngeyyoy Tertullus. Bedda birrimarneyimeng Felix kundjalwern rowk bu birriyimarneyimi kore Paulkenh.
ACT 24:2 Wanjh Felix bimkang Paul, dja kundjalmekbe rerrih Tertullus bidjaldjuhbom Paul, dja bimarneyimeng Felix, “Felix, ngudda nawu yidjalmakkaykenh, bu ngudda kanmarnewohrnani kadberre, wanjh kunukka ngad ngarridjalwernhnjilngmak, dja kunmodmikenh ngarridjalkarrme kore ngudda kunmak kunkerrngekenh yikurduyime ngadberre.
ACT 24:3 Ngad wanjh ngarridjalwernhnjilngmak rowk, dja wanjh ngarriwern ngarridjare ngundidjalmanjbun ngudda kunmak yiyime ngadberre.
ACT 24:4 Minj ngad mak ngarridjare bu kunwern ngundimarneyime, dja yiddok minj ngudda kankongibun bu kundedjumbungkenh kanwohwokbekkayi ngadberre?
ACT 24:5 Nanihnjanu bininj nawu Paul, ngad ngarrimarneyime nadjalwarre duninjh dja nabang, kunyid kamarnbumarnbun ngadberre bininj nawu Jews kore kubolkwarlahkenh rowk ngarrihningihni. Nungka nawu kawohrnan bedberre nawu ngarrbenhngeybun ‘Bininj nawu birrikang Nazarethbeh’.
ACT 24:6 Dja mak nungka warridj rurrkwarreweyi ngadberre Temple, dja ngad ngarridjaldarrkidmey bu ngarringurdkeng. Dja bu bolkkime yingan yidjawa nanihnjanu bininj, wanjh kunu yiwokbekkan kore ngad ngarridjuhbunikenh.”
ACT 24:9 Bu Tertullus ngurdmeng kore wokdiwokdi, wanjh nawu birridjalwern bininj Jews birriwokraworrinj nuye Paul bu birridjuhbom, dja birriyimeng bu woybukkih.
ACT 24:10 Felix nawu wohrnani kunmekbe kubolkkimuk, wanjh bimarnekodjdukmeng bu bimarneyimi Paul. Wanjh Paul bimarneyimeng, “Ngaye ngaburrbun bu ngudda kandjadmi ngadberre ngarriwarlahkenh bininj kondah kubolkkimuk bu kunwern kudjewk. Wanjh kunmekbekenh ngaye nganjilngmak bu marnemulewarren bu ngakandenamerren kore kumirrk ke.
ACT 24:11 Bu yidjare yingan yibendjawan birribuyika bininj bu woybukkih ngayekenh. Bu twelve kunkodjkeni ngaye ngabidbuni kore karrkad Jerusalem bu ngamarnedi God yiwarrudj.
ACT 24:12 Ngaye minj ngarridurrimeninj nangale nawu bininj, dja mak minj ngabenmarnbuyi kore kumirnde birridurrimeninj. Ngaye minj ngakurduyimeninj kore kunrurrk Temple, dja kore synagogue kunrurrk dja mak kore kubolkwern rowk ngalengngare Jerusalem. Nanihnjanu bininj minj ngandinayi nawu njale ngabenmarnewarrewoyi bedberre.
ACT 24:13 Bedda kabirriyingkihkarreburrbun kore kabirrihyime ke bu minj kunwoybuk. Dja burrkyak. Minj bedda ngandimulewayi kunwoybuk ngayekenh bu ngandidjuhbom.
ACT 24:14 Dja ngaye wanjh djalmarnemulewarren kundjalwohkudji kore ngaye ngakurduyimeng. Ngaye wanjh ngahmunkekadjung Jesus kore nuye manbolh. Dja nanihnjanu bininj yimankek kabirriyime bu kunukka kundjalwarre duninjh bu ngarrimunkekadjung Jesus. Dja bu ngaye ngamunkekadjung Jesus, wanjh kunu ngadjalmarnedi yiwarrudj nadjalkudji nawu God bedberreni nawu ngandikebmawahmeng. Dja mak ngaye ngawoybukwon rowk kore bimbuyindanj mankarre korroko, dja mak nawu prophet birribalbimbom.
ACT 24:15 Dja ngaye ngawernwoybukwon bu kaluk God kabendolkkayhwe birriwarlahkenh bininj nawu birrimak dja mak nawu birriwarre. Dja nawu nanihnjanu bininj nawu ngaye ngandidjuhbun bedda dorrengh kabirriwoybukwon kuninjkunu kunwok.
ACT 24:16 Wanjh kunmekbekenh kunu ngayeman nganahnarren bu minj kunwarre ngayime bedberre birribuyika bininj dja mak God nuye.
ACT 24:17 Dja ngaye ngadjare marnemulewan kore Templebeh ngandimey. Korroko ngaye ngabolkbawong kore ngardduk kunred. Kaluk bu mandjewkbuyikani ngaye ngamyidurndengi money nawu ngandiwoni burudjang birribuyika bininj ba bu ngabenwon bininj nawu Jews bu birrimarladj. Dja mak ngadjareni ngawoyi mayh kore nungka God.
ACT 24:18 Ngaye kumekbekenh kunu ngangimeng kore kururrk Temple. Wanjh kumekbe ngahdi bu ngakangemarnburreni nuye God, bu wanjh minj bininj birriwern ngarridiwirrinj, dja kumekbe djalyidyakni.
ACT 24:19 Yikahwi bininj birrihni nawu Jews birridolkkang kore kubolkkimuk Asia. Wanjh birrimekbe nanu ngandiwelengnameng, dja minj birrimrawinj ba bu ngundimarneyimeninj bolkkime kore mandjad ke.
ACT 24:20 Dja yiddok minj yibendjawan nanihnjanu bininj ngundimarneyime kore baleh nawu kabirriwohrnawohrnan birriyimeng bu ngandidjadmikenh kore kumirrk bedberre bu council birrimirnderri.
ACT 24:21 Ngaye ngadjalburrburren kunkudji kore ngabenmarneyimeng, bu ngarranginj kumirrk bedberre dja ngakayhmeng, bu ngayimeng, ‘Ngaye ngandidjadme bolkkime bu ngayime bininj kabirriyawoyhdolkkarren kore kumidjbeh.’ Kunmekbe ngaye ngayimeng bedberre kore birrihmirnderri.” Kuninjkunu wanjh Paul wokdanj bu bimarnemulewarreni Felix.
ACT 24:22 Kaluk nawu Felix ngokko yingkihbengkani bu bininjkenh nawu birrimunkekadjungi Jesus kore manbolh nuye. Wanjh benmarneyimeng bininj nawu birridungi Paul bu bedda kabirridjalmadbun. Wanjh benmarneyimeng, “Ngaye med, ngamadbun Lysias, bininj nawu kabenmarnewohrnan djamun, bu nungka kamre wanjh kunu ngayemandeleng bekkabekkan ngudberre dja ngadjadme nahni bininj.”
ACT 24:23 Wanjh bimarneyimeng nawu djamun nabalyawkimukni, “Yiwernhnahna Paul. Yirrahdahkendong kore prison, dja yuwn bu yikarrerayekwon nuye. Dja yibenbawo kabirrimre kabirrinan nawu birridabbolk ba bu kabenbidyikarrme.”
ACT 24:24 Kaluk bu kunkodjkebuyikani Felix kumwam kore kunrurrk prison. Dja bimkang ngalbininjkobeng nuye ngalbu ngeyyoy Drusilla. Ngalbu ngaleng Jew daluk. Wanjh bibebkeng Paul dja benebekkang bu nungka benbenemarneyolyolmi kore kunwok kunmak. Benbenemarneyimeng bu benewoybukwoyinjkenh nawu Jesus Christ.
ACT 24:25 Dja mak Paul benbenebengdayhkeng bu kabenekurduyime kundjalmak, dja mak bu kabenekunihnahnarrenkenh, dja benbenemarneyimeng bu kalukburrk God nungan kabenbenedjadmekenh. Bu Paul benbenehmarneyolyolmi kuninjkunu, wanjh Felix nungka djalwernhkangewarreminj, dja kunikeleminj dorrengh. Wanjh nungka bimarneyimeng Paul, “Mah, wanjh yiray. Kaluk yerrekah bu ngabekkarren, wanjh yawoyhkayhme bu yimdurndeng kanyawoyhmarneyolyolme.”
ACT 24:26 Kaluk nawu Felix burrburrbuni bu bimolhwoyi money ba bu bibebkemeninj Paul kore rurrkkehrurrkkendi. Kaluk kumekbekenh munguyh bidjalkayhmi bu benewokdi Paul.
ACT 24:27 Kuhni kurduyimerrangeni bu mandjewk bokenhni. Wanjh Felix burnbom kore durrkmidurrkmirri. Wanjh nabuyika nakerrnge bininj kumwam nawu wohrnani kubolkkimuk. Nungka ngeyyoy Porcius Festus. Wanjh Felix djareminj benmarnbom nawu Jews bu birrinjilngmakmeni nuye, wanjh kunmekbekenh bidjalbawong Paul kore prison rurrkkehrurrkkendi.
ACT 25:1 Kaluk nakerrnge nawu bininj ngeyyoy Porcius Festus dedjingmey wohrnani kumekbe kubolkkimuk bolkngeyyoy Judea. Nungka kumwam ni kore kunred bolkngeyyoy Caesarea. Kaluk bu kunkodjke danjbikni nungka wam kore Jerusalem.
ACT 25:2 Wanjh nawu priests birrikihkimuk dja nawu birriwohrnawohrnani bedberre nawu Jews bininj, wanjh birriwam kore Festus dja birrimulewam Paul kore birriyingkihdjuhbunikenh.
ACT 25:3 Bedda birridjurrkwoyi bu birridjawani Festus bu Paulkenh, dja birriyimeng, “Yimunkewemen kumray kore Jerusalem.” Bedda birrikarremarnbuni bu yimankek birriwohbuyi kore wohkah manbolh bu kumrawinj.
ACT 25:4 Wanjh Festus benmarneyimeng, “Paul nawu karurrkkendi prison kore Caesarea. Kaluk ngayeman ngare ngaweleng, dja mak nawu ngudda ngurriwohrnawohrnan, wanjh karridjarrkre. Kaluk kumekbe ngudda kandimarneyime bu nungka yimankek baleh kurdukurduyimi kore kunwarrekenh.”
ACT 25:6 Festus birridjarrkyerrkang kunkodjkewern nawu kumekbe birrihni kore Jerusalem, kalukburrk nungka balyawoyhkoluy durndi kore kunred Caesarea. Kaluk kunkodjkebuyikani nungka wam ngimeng yerrkang kore kabirriwokdi kabendjadmikenh, dja benwokrayekwong bu Paul kabirrimbebke kore prisonbeh.
ACT 25:7 Wanjh Paul kumngimeng dja danginj. Birriwernkenh bininj birrihni nawu Jews birrimdjarrkkoluy Porcius Festus dorrengh nawu birrimdolkkang kore Jerusalembeh. Bedda wanjh birriborledminguneng nawu Paul dja birridjalwelengnami. Birriyimi bu nungka kurduyimi kunwern kunwarre kunkimuk. Dja bedda minj birrikarrengalkemeninj mandjad nuye nawu Paul.
ACT 25:8 Wanjh Paul dolkkang yolyolmerrinj nungandeleng bu kandenamerrinjkenh, dja bimarneyimeng Porcius Festus, “Ngaye minj ngabakkemeninj nawu Jews bedberre mankarre, dja mak minj ngawarrewemeneninj kunrurrk manbu Temple, dja minj ngawarrewemeninj mankarre nuye Caesar, nawu nakuken bininj kawohrnan kubolkwarlahkenh rowk.”
ACT 25:9 Wanjh Porcius Festus djareni bennjilngmarnbuyi bininj nawu Jews, dja bimarneyimeng Paul, “Adju, yiddok ngudda yidjare yibidbun kore Jerusalem, ba bu ngaye kumekke ngamre djadme kore birrimekbe bininj nawu ngundiwelengname?”
ACT 25:10 Wanjh Paul biyawoyhmarneyimeng, “Kaluk Caesar ngunyingkihmarnbom ngadberre bu kandjadmekenh. Wanjh bu yidjare kondanjkunu kandarnhdjadme. Dja yina, ngudda yihdjalyingkihburrbun bu minj ngaye ngabenmarnekurduyimeninj kundjalwarre birrimekbe bininj nawu Jews.
ACT 25:11 Mah wanjh, bu ngaye yimankek ngayimeng kunwarre kunkimuk ba bu kunubewu kankanjkurrme ngandibun, wanjh kunu bonj, bu ngadjaldowen. Djal burrkyak duninjh! Ngaye minj baleh mak ngakurduyimeninj kore ngandiwelengnamikenh. Yiburrbun minj kakarremak bu nangale ngankurrme kore birrimekbe bininj bu ngandibun ngaye. Wanjh bonj, ngaye ngadjare ngare Rome ba bu namekbe nawu Caesar ngandjadme.”
ACT 25:12 Kaluk Porcius Festus bu nungka bibekkang Paul bimarneyimeng kumekbe, wanjh nungka benmirndemornnameng bininj nuye wanjh birriwokdanj. Kaluk yerrekah Porcius Festus bimarneyimeng Paul, “Mah, yiyimeng bu ngudda yidjare yire kore Caesar ngundjadme, wanjh ngaye munkewe yire kumekbe.”
ACT 25:13 Kaluk bu kunkodjkewernni wurd Agrippa nawu kingni kore kubolkbuyikabeh ngarre benemdjarrkwam yabok nuye ngalbu ngeyyoy Bernice. Bedda benedjareni benedjalwohnayi Porcius Festus.
ACT 25:14 Wanjh bedda benedjalwohyerrkang bu kunkuyeng kumekbe kore Caesarea. Wanjh Porcius Festus bimarneyolyolmeng Agrippa bu Paulkenh rurrkkehrurrkkendi dja benbenemarneyimeng, “Nawu Felix bibawong nakudji bininj kondanjkunu prison kore kahbongdi.
ACT 25:15 Kaluk bu ngaye ngawam Jerusalem nawu birrikihkimuk priest dja nawu kabirriwohrnawohrnan bedberre nawu Jews bininj, bedda ngandimarnemulewani nanihnjanu bininjkenh. Bedda ngandikunidjurrkkani bu yimankek ngakanjkurrmerrimeninj.
ACT 25:16 Wanjh ngabenmarneyimeng nawu binihbininj bu ngad nawu Romebeh, wanjh karrikarrekarrme mankarre kayime kadberre manbu karriwokdi kurobbe bu karribebbehmirrhmarren.
ACT 25:17 Kalukburrk birrimekbe nawu Jews birrimwam kondanjkunu, wanjh kundjalburrikudjini ngaye ngawam ngangimeng kore ngabendjadmekenh, wanjh ngawokmunkewerrinj bu birrimbebkeng Paul birrinameng kore kumirrk ngardduk.
ACT 25:18 Wanjh birridjalmekbe bininj birridolkkang dja birridjuhbuni Paul. Ngayimeng bu yimankek bedda birrimulewayi bu kunwarre duninjh yimeninj. Dja kunu burrkyak.
ACT 25:19 Dja bedda birridjalwernhdjareni birridangwerrimeninj kore bedmandeleng birriburrbuni birrihmayaliyimi bu kunwarre. Dja mak birringeyyolyolmi kore nakudji bininj nawu ngeyyoy Jesus. Bu nungka doweng dja Paul benmarnemulewam bu nungka yawoyhdarrkidminj.
ACT 25:20 Bu minj ngaye ngaburrbuyi bu baleh kab ngakurduyimeninj bedberre, wanjh kunu ngaye ngadjawam Paul bu rawinj Jerusalem ba bu kumekbe ngadjadmeninj.
ACT 25:21 Dja Paul djaldjareni rurrkkendiwirrinj kondanjkunu Caesarea ba bu yimankek ngamunkewemeninj Rome kore Caesar kabidjadme. Wanjh ngaye ngabenmarneyimi djamun ngardduk bu kabirrinahnan kore karurrkkendi prison kaluk ngayeman ngamunkewe bu kare kore Caesar.”
ACT 25:22 Wanjh nawu King Agrippa bimarneyimeng Porcius Festus, “Ngaye ngadjare ngayeman ngawokbekkan nahni nawu bininj.” Wanjh Porcius Festus bimarneyimeng, “Kaluk malaywi yiwokbekkan.”
ACT 25:23 Bu malaywibuyikani, wanjh Agrippa dja Bernice benewam benengimeng kunrurrkkimuk kore bininj birrimirndemornnamerrinjkenh. Bedda benedjongburrinj kunmadj manu manmadjkuken, dja birriwern bininj birriyimeng bu kuhni kunkuken yimerranj. Djamun nawu birrikihkimuk birrihni dja mak nawu birriwohrnawohrnani kumekbe kunred. Wanjh birrimirndemornnamerrinj bu birriyerrkang. Wanjh nawu Porcius Festus benmarneyimeng nuye bininj, “Ngurrimka nawu Paul.”
ACT 25:24 Wanjh Porcius Festus wokdanginj yimeng bedberre, “King Agrippa, dja mak nawu ngurridjalwern bininj kondanjkunu ngurrihni, kandiwokbekka bu marneyime ngudberre. Nahni nawu bininj ngurrihnan. Wanjh birriwarlahkenh bininj nawu Jews ngandidjawanikenh munguyh kore Jerusalem dja mak kondanjkunu Caesarea bu bedda ngandidjalmarneyimi bu birrikayhmi dorrengh, birriyimi kunwernkeh bu minj mak nungka kunkuyeng kahdarrkid.
ACT 25:25 Dja ngaye minj ngakarrengalkemeninj kunwarre nuye ba bu kabirribun bu karrowen. Dja nungan djareminj kare kore Caesar bu kabidjadme. Wanjh kunu ngaye ngadjare ngamunkewe, kare.
ACT 25:26 Dja med rerrih. Ngayenu ngabimbun djurra werrk nuye Caesar nawu nakuken bininj nganmarnewohrnan, dja minj ngaburrbun bu baleh ngamarneyime nuye nahni bininj. Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngamkang kondanjkunu ba bu karridjarrkwokbekkan rowk kore kumirrk kadberre dja ngadjaldjareminj bu ngudda nawu King Agrippa bu yiwokbekkabekkan nahni nawu bininj. Kaluk bu karribekkan, wanjh kumekbe kunu ngaburrbun bu ngawokbimbun kore djurra.
ACT 25:27 Bu Kuhni kundjalwarre duninjh bu ngamunkewe nahni bininj kare Rome bu minj njale ngakarrengalkemeninj nuye.” Kuhni wanjh Porcius Festus bimarneyimeng King Agrippa dja mak nawu birridjarrkmirnderri.
ACT 26:1 Wanjh King Agrippa bimarneyimeng Paul, “Kuninjkunu bu yingandeleng yiyolyolmerren.” Wanjh Paul djalberlwayhmeng, dja wokdanginj bedberre bu kandenamerrinj, dja yimeng,
ACT 26:2 “Ngudda nawu King Agrippa, ngaye ngadjalnjilngmakminj bu ngudda kanwokbekkan ngaye bu wanjh marneyime kore birrimekbe nawu bininj Jews ngandidjuhbuni munguyh.
ACT 26:3 Ngudda kanyingkihburrbun kadberre nawu Jews bininj kore munguyh ngarrikurduyime dja mak kore ngarridangwerrenkenh. Ngaye wanjh djawan bu ngudda kandjalwernhbekkan kore marneyime bolkkime.
ACT 26:4 Bu ngaye ngayahwurdwurdni wanjh munguyh ngarridjaldjarrkrey Jews bininj nawu ngaye ngarriredboni. Dja mak bu ngarridjarrkreddi nawu Jews bininj bu kunkuyeng kore Jerusalem. Wanjh bedda kunu nawu birridjalwern Jews kabirriburrbun rowk kore ngaye ngakurdukurduyimi.
ACT 26:5 Bedda kabirriburrbun rowk bu ngaye wanjh Phariseeni, bu ngadjalmarrkmangi ngadberre mankarre manbu ngarriwoybukwon. Kaluk ngad nawu Pharisees makka munguyh ngarridjalkarrekarrme mankarre kore mandjad kahyime ngadberre. Bu nanihnjanu bininj nawu Jews yibendjawa bu ngundimarnemulewan mandjad bu ngayekenh.
ACT 26:6 Bu kuninjkunukenh ngaye kandidjadme bolkkime, bu ngaye ngawoybukwong God kore benwokrayekwong nawu ngandikebmawahmeng.
ACT 26:7 Ngad nawu Jews bininj, nawu twelve ngarribebbehmud, wanjh kunu ngarridi yiwarrudj barnangarrakuyeng dja mak bu kunkakkuyeng. Ngad ngarridjalmadbun kore God yingkihwokkurrmerrinj ngadberre. Dja mak ngaye ngadjare God bu kakurduyime ngadberre kore wokkurrmerrinj kerrngehkenhni. Dja med yerreh, njalekenh bu birridjalmekbe nawu Jews bininj bedda ngandidjaldung munguyh?”
ACT 26:8 Wanjh Paul benmarneyimeng bininj rowk nawu birrihni, yimeng, “Dja njalekah ngudda minj ngurriwoybukwon bu God kakarrme kundulkarre bu kabendolkkayhwe bininj nawu kabirrihdowerren?”
ACT 26:9 Wanjh Paul biyawoyhmarneyimeng king Agrippa, yimeng, “Bu ngaye kerrngehkenh yimankek ngahyimi kunmak bu ngabenngurdkeyi bininj nawu birridjalngeybuni kunngey nuye Jesus nawu Nazarethbeh.
ACT 26:10 Wanjh kuhni ngaye ngakurduyimeng bu ngabenngurdkeyi bedberre kore Jerusalem. Nawu priest birrikihkimukni birrikarremakwam ngardduk kore ngadjalkurduyimi munguyh. Wanjh ngaye ngabenkurrmi birriwern nawu God nuye bininj kore kunrurrk prison. Dja mak ngarrbenmarneyolyolmi bu ngarrbenbunikenh, wanjh ngadjaldjareni birridowimeninj, dja ngaye ngabenmakwani bininj nawu bindibuni.”
ACT 26:11 “Ngaye ngarey munguyh kore kururrkbubuyika synagogue bu ngabenngalkeyi wanjh ngabenmangi. Dja ngabenmarnbuyi bu yimankek birrimarneyimeninj kunwok kunwarre nuye Jesus! Ngaye ngabendjalwernyiddungi duninjh bedberre, wanjh kumekbekenh kunu ngaye ngahrengerey kore kubolkbubuyika ngabenyawani bu ngabenbuni.” Kuninjkunu Paul bimarneyolyolmerrinj rowk kore King Agrippa.
ACT 26:12 Wanjh Paul yawoyhyimeng nuye nawu king Agrippa, yimeng, “Kunkudjihkenh ngaye ngawam bu yimankek ngabenyawani bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus kore kunred Damascus. Kaluk nawu priest birrikarremakwam ngardduk dja ngandimukeweng kunwok bedberre dorrengh.
ACT 26:13 Dja yina ngudda nawu King Agrippa, bu kunbarnangarraburrkni ngaye nganang nganwolkang ngadberre nawu bininj ngarddukni. Kaluk kumwolkayindanj kaddumbeh kore heaven dja nganmimkinjeng duninjh manbu kundung makka walakkih.
ACT 26:14 Wanjh ngad ngarridjalmankarrinj kore kurorre, dja ngaye ngabekkang kumwokdanginj ngardduk kore kunwok Hebrewbeh. Wanjh nganngeybom yimeng, ‘Saul! Saul! Njalekah ngudda ngaye kanhdjalbun? Dja ngudda yihdjalle warrekah ngardduk munguyh, wanjh kunukka yingandeleng yiwarreworren.’
ACT 26:15 Wanjh ngaye ngadjawam, ‘Ngudda yingale ngudda nawu yiwohrnan?’ Wanjh nawu Kawohrnan Rowk yimeng, ‘Ngaye wanjh Jesus nawu ngudda kanhbun.
ACT 26:16 Dja yirrolkka yirrangimen. Ngaye marnebebme bu kuninjkunukenh bu djarrngbom ba bu kanmarnedurrkmirrikenh. Kaluk ngadjare yire yibenmarnemulewan birribuyika bininj bu ngayekenh ngudda kandarrkidnan bolkkime, dja mak kore ngaye yerrekah bukkabukkan ke.
ACT 26:17 Ngaye marnebebme ngudda bu ngehke kore bininj nawu Jews, dja mak bininj nawu bedda minj Jews. Kaluk ngaye munkewe yire kore birrimekbe bininj nawu minj Jews, ba bu ngudda yibenmimbayhke, dja mak kabirrimborledme kore kumununbeh dja kore kahbolkwolkayindi. Dja mak kabirrimbebme kore namarnde duninjh nawu Satan kahbenbongkarrme, dja mak kabirrire kore God kabenmarnebengmidjdankenh kore kunwarre bedberre. Dja mak ngadjare birrimekbe bininj nawu minj Jews kabirriraworren bininj ngardduk rowk nawu bedda ngandiwoybukwon, dja kunu God kabenmakwan.’ ”
ACT 26:19 “Nawu King Agrippa, kuninjkunu nawu Jesus nganmarnekukbukkarrinj kaddumbeh heaven, wanjh kumekbekenh kunu ngaye ngawokmarrkmey.
ACT 26:20 Bu kerrngehkenh ngaye ngabenmarnemulewam Jesuskenh nawu bininj birrihni kore Damascus. Wanjh yerreh kunu ngabenmarnemulewan bininj kore Jerusalem, dja mak kubolkbubuyika rowk kore Judea ngarre. Dja mak ngabenmarnemulewam bininj nawu minj bedda Jews. Ngabendjalmarneyimeng bininj rowk ba bu birrikangemulewarrimeninj dja birrikangeborledmeninj, dja bu woybukkih kabirrikangeborledme, wanjh birrikurduyimen kunmak kore God kadjare.
ACT 26:21 Kunmekbekenh bedda nawu Jews bininj ngandidjaldarrkidmey kore kunrurrk Temple dja birridjareni ngandibuyi.”
ACT 26:22 “Dja wanjh God nganbidyikarrmeng, mak munguyh ngandjalbidyikarrme. Dja wanjh bolkkime ngaye ngahdi kondanjkunu kore marnehmarnewokdi ngudberre nawu ngurrikihkimuk dja mak nawu minj ngurrikuken bu kunwoybukkenh. Ngaye kuhni djalmarneyime ngudberre kore Moses dja mak nawu prophet birriyingkihyimeng bu bolkkime kanmarnebolkyimerran kadberre.
ACT 26:23 Bedda birriyingkihyimeng bu nawu Messiah nungka kadjakbekkan dja karrowen. Kaluk nungka kadjalkukdokme bu kamyawoyhmimbimen, ba bu kabenmarnebolkwolkan birridjalwern bininj nawu birrimud nuye, dja mak birribuyika bininj nawu minj Jews.” Kuninjkunu Paul benmarneyimeng kore kumirnde nawu bininj.
ACT 26:24 Bu Paul kuninjkunu yolyohyolyolmerreni, wanjh Porcius Festus kumkayhmeng wernkih duninjh, bu yimeng, “Paul, ngudda yiddok yibengwarrmen bu kumekbe yihyime ngadberre. Ngudda kunu kunwern yihburrbun manbu ngunmarnbom yibengwarr.”
ACT 26:25 Wanjh Paul biwokmey bimarneyimeng Porcius Festus, “Yina, ngaye minj ngabengwarr nawu ngudda yikuken Porcius Festus. Dja ngaye djalmarneyime mandjad duninjh ke kore kunwoybuk.
ACT 26:26 Nahni nawu King Agrippa nungka kuninjkunu kaburrbun rowk, dja ngaye ngahyolyolme mankarredjad nuye. Kuhni kore ngayolyolmeng wanjh kurobbe marnbuyindanj bu birriwern bininj kabirriburrbun, dja mak King Agrippa karrebekkang korroko.
ACT 26:27 Nawu ngudda King Agrippa, yiddok ngudda yiwoybukwong kore nawu prophets birriyimeng? Ngaye ngaburrbun bu ngudda yiwoybukwong.”
ACT 26:28 Wanjh King Agrippa bimarneyimeng Paul, “A! Yiddok ngudda Paul kanmarnbun ngaye ngamunkekadjung Jesus nawu Christ bu djalbolkkime? Ngudda nuk kanhmarneyimi bu kundjaldedjumbung.”
ACT 26:29 Wanjh Paul biyawoyhwokmey nawu king, “Kunu bonj, kuhni bu kundjalwohdedjdjumbungkenh dja nuk bu kuhni kunkuyeng, ngaye ngadjawan God bu ngudda dja nawu birriwern bininj ngandihbekkan bolkkime, wanjh ngurriyimerran rowk yiman kayime ngaye bu ngahmunkekadjung Jesus. Dja yuwn bu kandingunjdjikan bu ngaye ngarrukkayindi nanihnjanu wirlmurrng chains.” Kuhni wanjh Paul bimarneyimeng King Agrippa.
ACT 26:30 Bu Paul yimeng kuninjkunu kunwok, wanjh nawu King Agrippa dolkkang. Dja mak Porcius Festus, Bernice, dja mak birribuyika bininj nawu birridjarrkyerrkang, wanjh birridolkkarrinj rowk.
ACT 26:31 Wanjh birribalmirndebebmerrinj kuberrk dja birribebbehdjawarrinj, birriyimeng, “Nahni bininj minj nuk kunwarre yimeninj ba bu kahdukkayindi dja mak bu karrowenkenh.”
ACT 26:32 Wanjh King Agrippa bimarneyimeng Porcius Festus, “Nanihnjanu bininj Paul, nungka namak. Nawu karribebkeyi kore prisonbeh bu nungka minj djareniwirrinj rawinj kore Rome ba bu Caesar kabidjadme.”
ACT 27:1 Wanjh Porcius Festus nganmarneyimeng ngadberre bu ngarrirawinj kore kunred Rome kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Italy. Nungka bikurrmeng Paul bu birridjarrkraworrinj birribuyika bininj nawu birriyingkihdukkayindi. Dja bimarnbom nakudji djamun nawu ngeyyoy Julius bu bennahnani. Julias nungka nawu nabalkimukni djamun dja bimarnedurrkmirri Caesar.
ACT 27:2 Ngad wanjh ngarribidburrinj manbu kabbala kumdolkkang kore kunred bolkngeyyoy Adramyttium. Manbu birriyingkihmarnbom ba bu kadjalwohrengehre kubolkwern kore kurraladihdirrid kore kubolkkimuk bolkngeyyoy Asia mankebkahkale birridjalley. Dja mak nabadbuyika bininj kumbidbom ngarridjarrkwam kabbala, nawu ngeyyoy Aristarchus nawu kumdolkkang kore kunred Thessalonica kore kubolkkimuk bolkngeyyoy Macedonia. Wanjh ngarribolkbawong bu ngarriwam kabbala.
ACT 27:3 Ngad ngarridjalkakwam kabbala dja bu malamalaywihni ngarribalbebmi darnkih kore kabolkngeyyo Sidon. Bu kunmekbe ngarribolkmey wanjh Julius nawu djamun, bikongibom Paul dja bimunkeweng Paul bu bennang nawu birridabbolkni kumekbe kunred kore birribidyikarrmi.
ACT 27:4 Wanjh ngarriyawoyhbidburrinj kabbala dja ngarriburrkyameng. Wanjh manbu kunmayorrk ngandjirrkkani ngadberre warrekah, wanjh kunmekbekenh kunu ngarriborledminguneng manu manyunkurr bolkngeyyoy Cyprus.
ACT 27:5 Wanjh ngarribalhdjalrey kore kurrula kuboburldjarn dja kumbolkyoy darnkih bolkngeyyoy Cilicia dja mak Pamphylia. Kaluk ngarrimbebmeng kore kunred bolkngeyyoy Myra, kore kubolkkimuk ngarre Lycia wanjh birrikolurrinj.
ACT 27:6 Bu kumekbe ngarribolkmey wanjh ngarribawong kabbala manbu ngarrimrey. Wanjh nawu Julius wam manbuyika kabbala ngalkeng wanjh nganbidbuyhkeng ngadberre. Manekke kabbala kumdolkkang kore kunred Alexandriabeh, manbu ngandjalkanwi kore Italy.
ACT 27:7 Wanjh ngarribolkbawong kore Myra dja ngarrihrey yeleyeledj bu kunkodjkewernni, wanjh ngarribebmeng darnkih kore kunred bolkngeyyoy Cnidus. Wanjh ngad yimankek ngarridjareni ngarrirawinj djurrmud, dja mayorrkwarreni bu nganmirrkdahmi, wanjh kunu ngarriwakbom kore manyunkurrbuyika manbu bolkngeyyoy Crete, darnkih kore kunred bolkngeyyoy Salome.
ACT 27:8 Wanjh ngarridjalkebkalekadjungi kunrayek dorrengh kumekbe kore Crete, wanjh ngarribalbebmeng kore kumkebkaleyoy bolkngeyyoy Fair Havens, darnkih kore kunred bolkngeyyoy Lasea.
ACT 27:9 Bu ngad yeledj ngarrihdjalrey munguyh, wanjh kunukka bolkyimerrangeni bu korroko nawu Jews birrikarrmi mulil manbu God benmarnebengmidjdangenikenh. Wanjh manbu kunngol kodjngolwarreminj bu kunmayorrk. Wanjh Paul benbengdayhkeng bininj nawu kabbala nahnani, dja mak nabadbuyika nawu nuyeni kabbala, dja nawu Julius, wanjh benmarneyimeng, “Ngurrina, ngaye ngahburrbun bu ngad karridjalle bolkkime, wanjh wardi karribalanhmang nawu yehyeng rowk kahdahkendi kore kabbala, bu kabbala dorrengh kayibme, dja ngad mak bininj karringakmerren.”
ACT 27:11 Wanjh Julius minj biwokbekkayi Paul, dja nungka benbenewokmenkadjungi nawu kabbala nuyeni dja mak nawu kabbala kanemkarrmi.
ACT 27:12 Kaluk kumekbe minj kubolkmak bu kabbala karrangen bu yekke yimerrangeni dja yakmeni, wanjh birriwern bininj birridjareminj birribolkbawoyi dja birrirayinj bu birriburrkyameninj kore kurrula. Dja bedda birriyingkihbolkburrbuni bu birribolkmayi kore kunred bolkngeyyoy Phoenix kore manekke manyunkurr manbu Crete ngarre. Wanjh kumekbe kunred kubolkmakni bu kabbala karrangen bu yekke kayimerran, dja minj kunmayorrkkimuk kabun manbu kabbala bu kahdi kumekbe darnkih kuwarddekebkale.
ACT 27:13 Wanjh kumekbeni bu bolkyimi manbu kunmayorrk kumhmayorrkbuni bu walakkih kore walembeh, wanjh bedda birriyimeng, “Mah, kamak karrire.” Wanjh bedda birridurrkmey wirlmurrng nawu kabbala bihrayekwoni, wanjh birriwam birrikebkalekadjungi kore manyunkurr ngarre Crete.
ACT 27:14 Wanjh kundjalburrikudji kunmayorrkkimuk kumbebmeng bedberre kore manberrkbeh manbu djalmayorrkraworrinj kakbibeh dja koyekbeh.
ACT 27:15 Bu ngad minj ngarrikebborledkemeninj manbu kabbala bu mayorrkmirrkmayinj, dja ngarridjalbawong kunmayorrk kandjaldjirrkkani ngadberre wernkih duninj.
ACT 27:16 Wanjh kunmayorrk kandjaldjirrkkang ngadberre wanjh ngarribebmeng manyunkurryahwurd manbu bolkngeyyoy Cauda, wanjh ngarriborledminguneng manekke manyunkurr ba bu kunmayorrk minj nganwernhbuyi ngadberre. Ngad ngarrikebbongkani kabbala manyahwurd, wanjh ngarridurrkmey ngarribarnnameng kore kabbala mankimuk manbu ngarrihrey. Bu kuhni ngarridjalwernhdurrkmirranginj kunkimuk duninjh.
ACT 27:17 Wanjh ngarridjarrkngorrkdukkang kunyarlwi manbu mankimuk kabbala kore kanjdji dja kaddum bu ngarringorrkrayekwong. Dja nawu birridurrkmirri kabbala birrimarneyimerrinj, “Wardi kunubewu kunmayorrk kandjirrkkan kore adjbud manbu kurrula bawong.” Wanjh kumekbekenh kunu ngarriyerrkkeng nawu karrurru dja ngarridjalbawong ngalengman kunmayorrk ngandjirrkkani.
ACT 27:18 Wanjh kunmayorrkkimuk ngandjalwernhbuni ngadberre kunkimuk bu munguyh, kaluk kunkodjkebuyikani birriweyi birridjuhdjuhkeyi yikahwi nawu dahkehdakehndi kore kabbala.
ACT 27:19 Wanjh munguyh kunmayorrk ngandjaldjirrkkani ngadberre bu kunkodjke danjbik yimerranj. Wanjh birridjalweyi nawu yehyeng rowk manbu mandulmuk nawu kabbala ngarreni.
ACT 27:20 Wanjh manbu kunmayorrk ngandjalkani bu kunkodjkewern. Bu minj ngad ngarridungnayi dja mak minj ngarrinayi kinhkinh dja kunkodjngolwernni. Bu ngarriyimeng wanjh bonj, ngarridjaldowerren rowk.
ACT 27:21 Bu kunmekbe bolkyibolkyimi ngad minj ngarringuyi manme. Wanjh Paul wokdanginj benmarneyimeng, “Nawu ngudda binihbininj, kandibekka bu ngaye marneyime ngudberre. Ngudda minj ngaye kandibekkayi bu marneyimeng kerrngehkenhni ngudberre kore Crete bu karrihdi, dja wanjh bolkkime ngurrina baleh yimerranj kadberre.
ACT 27:22 Dja med, bolkkime yuwn bu ngurrikangewarre. Dja ngaye ngaburrbun bu mahni kabbala kaluk kayibme, dja bonj, ngad nawu bininj minj karridowen.
ACT 27:23 Ngaye mak ngaburrbun bu kuhni woybukkih duninjh. Nawu ngaye wanjh God nuye bininj, dja mak ngamarnedurrkmirri. Wanjh kukakni, God nuye angel kumwam danginj dja nganmarneyimeng,
ACT 27:24 ‘Paul, yuwn bu yikele. God kadjare ke bu yire yirri kumirrk nuye Caesar. Dja yina, God ngunwong nanihnjanu bininj nawu ngurridjarrkdahkendi mahni kabbala dja nungka wanjh kabenkongibun.’
ACT 27:25 Kuninjkunu angel nganmarneyimeng. Dja ngurridjalnjilngmaknin. Bu ngaye ngawoybukwon God bu kadjalkurduyime mandjad kore nganmarneyimeng.
ACT 27:26 Wanjh kaluk karrirorredong manyunkurr.” Kuhni bu Paul benmarneyimeng.
ACT 27:27 Manu kunmayorrk munguyh ngandjaldjirrkkang bu djandi bokenhni kore manbu kuboburlhdjan kurrula ngarre kadjalngeyyo “Kurrula manbu Adriatic”. Kaluk bu kukakburrkburlhdjan bininj nawu birridurrkmirri kore kabbala bedda birriyimi yimankek birribebmi manberrk ngarre.
ACT 27:28 Wanjh birridedjingmey birriborohrokmi kore kuburrkkah, dja birrinang thirty seven metres kore kanjdji kukku, dja kundedjumbung bolkyimi birribalderrehmeng birriyawoyhborohrokmi dja birrinang bu twenty seven metres.
ACT 27:29 Wanjh bedda yimankek birriyimi kab birriwarddedoyi kunwardde, wanjh kunu birrikoluyhweng kunkarrngbakmeng wirlmurrng nawu kabbala kahdenghke. Wanjh kunu birridangeni yiwarrudj kumbarrhbuyikenh.
ACT 27:30 Wanjh yikahwi bininj nawu birridurrkmirri kore kabbala yimankek birridjorlkmeninj. Bedda birrikoluyhweng birridjuhkeng manbu kabbala manyahwurd, dja birrikurreni bu yimankek birrikoluyhweyi wirlmurrng kore kumirrk ngarre kabbala nawu kahdenghkekenh.
ACT 27:31 Wanjh Paul benmarneyimeng Julias dja birribuyika nawu djamun nuye, wanjh yimeng, “Bu nanihnjanu bininj minj kabirridi kore kabbala, wanjh kunu ngudda ngurridjarrkdowerren rowk.”
ACT 27:32 Wanjh nawu djamun birriyarldadjkeng manbu kabbala manyahwurd ngarre, dja birridjalbawong baldjalwam.
ACT 27:33 Wanjh bu darnkih barrhbuni, Paul benmarneyimeng, “Ngudda munguyh ngurridjalnjilngwarreni bu djandi bokenhni, dja minj njale mak ngurringuyi.
ACT 27:34 Ngaye wanjh marneyime ngudberre mandjad, ngurringu manme bolkkime ba bu ngurrimurrngrayekmen. Dja minj nangale nakudji kawohdowen kore ngurrihni.”
ACT 27:35 Bu Paul yimeng bedberre, wanjh nungka lodmey buriddi karrmikarrmi, dja bimanjbom God kore kumirrk bedberre, wanjh lodbakkeng, nguneng.
ACT 27:36 Bu bedda birrinang kumekbe kurduyimeng, wanjh birridjalwernjilngmakminj, dja birringuneng manme bedmanwali.
ACT 27:37 Wanjh maninjmanu manbu kabbala kore ngarridi nawu bininj 276 bu ngarrirohrokmerrinj.
ACT 27:38 Bu bedda birriworrkminj rowk bu manme birringuneng, wanjh bedda birridelengweyi manmim manbu wheat, dja mak birridjuhkeng nadjalwern kore kabbala dahkehdahkendi ba birrimarnbom kabbala bu wobmeninj wurd.
ACT 27:39 Kaluk bu kumbarrhbuni bedda birribolknang manbu manberrk, dja minj birribolkburrknayi. Dja birrikebkaleburrknang kore adjbud ngalengngarre kumhyoy, wanjh bedda birridjareni kabbala birribidbuyhkemeninj kumekbe kukayalanj.
ACT 27:40 Wanjh bedda birriyarldadjkeng bu birridjalbawong nawu wirlmurrng, dja mak birriyerrkkeng kunyarl manbu kabbala birrikanemkarrmikenh. Wanjh bedda birriwayhkeng bu birridjabnameng nawu karrurru nawu kumirrk dingihdi, wanjh bendjalkani kore adjbud kumhyoy.
ACT 27:41 Wanjh birribalhdjalburrirlobmeng birridoy kunkulk kandji kabbala kore kumhyawbukni birribukdoy. Wanjh kore kukeb ngarre kabbala wanjh kebdoy kunkulk wanjh minj mak yawoyhrokayi. Dja manu kurrula bard kumbuni bu dedjbakbakkeng manbu kabbala.
ACT 27:42 Wanjh nawu djamun birrikarremarnbom bu bindibuyi nawu bininj bindikani, ba minj birringamkayi bu birridjorlkmeninj birrirawinj.
ACT 27:43 Dja nawu Julius, nawu benmarnewohrnani djamun, minj djareniwirrinj Paul bu dowimeninj, wanjh nungka benngurdkeng nawu djamun nuye yimankek bindibuyi bininj nawu bindikani. Wanjh Julius benmarneyimeng, “Bu nangale bininj kaburrbun bu kangamkan, wanjh ngudda werrk ngurridjuhmen, dja ngurribebbehngamngamka ngurriberrkmang kore adjbud. Dja nawu ngudda ngurribuyika, wanjh ngurridjuhmen dja kundulk manbu kabbalabeh, ngurridulkkarrkarrmen ba bu ngurringamkan minj ngurriyibme.” Wanjh kunmekbe bedda birridjalkurduyimi rowk, dja birriberrkmey bu kamak rowk.
ACT 28:1 Wanjh kumekbe ngarribolkngalkeng ngarribidburrinj bu kunmak rowk dja wanjh ngarriborlhmeng bu mahni manyunkurr kabolkngeyyo Malta.
ACT 28:2 Nawu bininj birrihni kumekbe bedda ngandidjalkongibuni ngadberre. Kaluk munguyh djalnjilknjilkmi dja mak kunbonjdjek dorrengh kumwakeyi, wanjh bedda ngandikimey dja ngandimarneworrhmeng ngadberre kore ngandikimey.
ACT 28:3 Wanjh Paul wam yerrngmey yimankek worrhmeninj dja mandulklorrhni kaluk kumekbe nayin nabang kumhyingkihyoy. Kaluk bu balkuyinjkurrmeng bu manbirluwoldjen, wanjh nahni nayin kumdolkkang bibiddjarrkmeng dja djahdjaldangkaridi kore kubid nuye.
ACT 28:4 Bu bininj nawu birrihni kumekbe birrinang nayin bu kadjalbarndi kore kubid nuye Paul, wanjh birriyimeng, “Ngayh, nahni nuk bininj kunubewu namarndeyi. Minj njale bibuyi kore kurrula bu dowimeninj, dja wanjh bolkkime nungka karrowen. Wanjh kunukka kundjalmak.”
ACT 28:5 Wanjh Paul bidbedjekmerrinj bu nayin kukburriweng kore kunak, dja minj dulkkihngalmeninj.
ACT 28:6 Wanjh nawu bininj birrimadbuni, bu birriyimeng kakuklurlme dja mak kakukmankan bu karrowen. Kaluk bedda birridjalnahnani bu kunkuyeng. Wanjh birrinang bu minj njale bimarnekurduyimeninj, wanjh birrimayaliborledmeng dja birrimarneyimeng, “Kunubewu nahninjanu yiman nakka god.”
ACT 28:7 Kaluk kumekbe kore darnkih ngarrihni, wanjh bolkyoy kabbal kunwern nuye nawu nakudji bininj ngeyyoy Publius. Nungka nawu benmarnewohrnani kore manyunkurr ngarre. Nungka ngankimey ngadberre kore kumekbe kunred nuye, dja mak ngannahnani bu kunkodjke danjbikni.
ACT 28:8 Kaluk kunmekbeni Publius nakornkumo nuyeni dowehdoweni. Nungka wanjh djalwernhkukwurlwurlhmeni, dja mak wurrkardi karrmi. Wanjh Paul wam binang bimarnedanginj yiwarrudj nuye, dja bimarnebidkurrmerrinj. Wanjh nungka makminj.
ACT 28:9 Kaluk yerreh bu kurduyimerranj wanjh birridjalwern bininj nawu birrihni kumekbe manyunkurr, wanjh nawu birridoweni birriwam kore Paul dja benmarnbuni bedberre.
ACT 28:10 Birrimekbe bininj ngandimakwam dja ngandiwong nawern namakmak. Kaluk bu ngad ngarrimarnburreni bu ngarribolkbawoni, bedda birridahkedahkendoy nawern nawu ngadberre kore kabbala.
ACT 28:11 Wanjh ngad ngarriyerrkang kumekke kore manyunkurr bu dird danjbik yimerranj. Wanjh ngad ngarribidbom kabbala manbu kumdolkkang kunred Alexandria. Maninjmanu kabbala kore kumirrk ngarre wanjh benewaralkebdi nawu benedanginj bokenh. Kaluk manbu kabbala dingihdi munguyh kore Malta bu kunbonjdjek yimiyimi.
ACT 28:12 Wanjh ngarridahkendanj maninjmanu kabbala dja ngarriwam ngarribebmeng kunred kabolkngeyyo Syracuse. Wanjh ngarriyerrkang kumekbe bu kunkodjke danjbikni.
ACT 28:13 Wanjh ngarribolkbawong Syracuse dja ngarriwam ngarribebmeng kore kunred kabolkngeyyo Rhegium. Wanjh kunkodjkebuyika kunmayorrk kumbebmeng walembeh. Wanjh ngarridjalley, dja bu balyimerranj malaybuyikani wanjh ngarribalbebmeng kore kunred kabolkngeyyo Puteoli.
ACT 28:14 Wanjh kunmekbe ngarrbenngalkeng yikahwi nawu birridangerrinj kore Jesus dja ngandidjawam ngadberre bu ngarriwohyerrkang bu djandi nakudji. Kaluk yerrekah wanjh ngarribebmeng kore kubolkkimuk Rome.
ACT 28:15 Wanjh bininj kumekbe nawu birridangerrinj kore Jesus ngandiwobekkang bu ngarribalhrey, dja bedda ngandimkebrokdabkeng djarrehbeh kore kabolkngeyyo Manbolh nuye nawu Appius. Kumekbe kore danjbik kunrurrk di manbu kabirriyongoyo nawu kabirrire. Bu Paul bennang bedberre bininj nawu Romebeh, wanjh nungka bimanjbom God dja wanjh kangerayekminj duninjh.
ACT 28:16 Bu ngad ngarribebmeng kumekke kore kukadje Rome, wanjh Caesar bibawong Paul bu nungan djalyoy kore manrurrkkudji. Kaluk kumekbe nakudji djamun benehdi nawu binahnani.
ACT 28:17 Bu Paul dingihdi kumekbe bu kunkodjke danjbik nungka benkayhmeng bininj nawu birriwohrnawohrnani Jews bininj bedberre kore Rome birrihni. Kaluk bu bedda birrimirndemornnamerrinj, nungka benmarneyimeng, “Ngudda nawu karridangerrinj. Ngaye minj njale ngabenmarnewarrewoyi nawu bininj kadberre kabirrihni kore Jerusalem, dja mak minj ngabakkemeninj mankarre kadberre kore mawahmawah kandiyibawong. Dja bonj bedda ngandidarrkidmangi ngandikurrmeng kore bininj nawu Romebeh ngankang.
ACT 28:18 Birrimekbe bininj nawu Romebeh ngandibekkang dja minj ngandimarnekarrengalkemeninj kore ngandibunkenh bu ngarrowen, dja bedda birridjaldjareminj ngandidjalbawoyi.
ACT 28:19 Dja bininj nawu Jews kumekke birrihni bedda birridjaldjareni ngandibuyi, wanjh kunu ngabendjawam bininj nawu Romebeh bu ngandimkang kondanjkunu ba bu ngandjadme nawu Caesar. Dja ngurrina, ngaye minj ngayeman ngabenwelengnameninj birrimekbe bininj nawu karriredbo bininj nawu Jews kumekbe.
ACT 28:20 Kumekbekenh ngaye djawam ngudberre bu ngurrimwam marnemarneyime. Ngad nawu Israel kankebmawahmeng, wanjh ngad karridjalmadbun God kanmarnekurduyime kore kanberrebbom korroko. Ngaye mahni ngakarrewoybukwon mankarre, bu kumekbekenh bolkkime ngarrukkayindi nanihnjanu wirlmurrng dorrengh.”
ACT 28:21 Wanjh bu Paul benhmarneyimi bedberre, wanjh bedda birriwokmey, birrimarneyimeng, “Ngad minj ngarrimayi djurra ke kore Judeabeh bu birribimbuyi ngandimulewayi bu nguddakenh kunwarre yikurduyimi. Dja nawu karridangerrinj bu birrimwam kore Judeabeh minj ngundimulewayi, dja minj mak ngundidjuhbuyi.
ACT 28:22 Dja yina, ngad ngarridjare bu yingan kanmarnemulewarren ngadberre. Ngad ngarriburrbun ngudda yimunkekadjung Jesus, dja kore kubolkwern wanjh birriwern bininj kabirrikangewarre bu bininj kabirrimunkekadjung nuye.”
ACT 28:23 Wanjh nawu bedda Jews birrikarremarnbom bu kabirribekkankenh Paul bu kabenmarnewokdi bedberre. Bu kunmekbe bolkyimerranj birrimirndewern bininj birrimirndewam kore Paul kunrurrk nuye. Nungka benbukkabukkani bu kunkodjkekuyeng bu yimankek benmarnbuyi birriwoybukwoyi. Nungka benmarnemulewani kore God kawohrnankenh rowk. Dja mak nungka benhmarneyimi kore Moses dja mak nawu prophets birriyingkihmulewani Jesus.
ACT 28:24 Wanjh yikahwi birriwoybukwong, dja yikahwi minj birriwoybukwoyi dja birriwokburriweng.
ACT 28:25 Wanjh Paul benyawoyhmarneyimeng kunkudji, bu yimeng, “Nawu Namalngmakkaykenh benyolyolmi kunwoybuk dorrengh nawu ngandikebmawahmeng kore kunwok nuye Isaiah nawu prophetni bimbom, dja yimeng, ‘Yiray yibenmarneyimen birrimekbe bininj, “Ngudda munguyh ngurriwokbekkabekkan dja minj ngurriwernhburrkburrkbekkan! Mak ngudda munguyh ngurribolknabolknan, dja minj mak ngurriwernhburrburrknan. Ngudda wanjh ngurridjalkangerayekminj. Dja ngurridjalkanemdubberranj dja mak ngurrimimburdmeng. Bu ngudda minj kandiwokbekkayi ngaye. Wanjh kunu ngurrimborledmeninj kore ngaye, dja mak kandiwokbekkabekkayi kunkanem ngudberre dorrengh, wanjh ngurrikangemakmeninj dja kandiwokmenmenburrbuyi. Dja bu ngurriborledmeninj kore ngaye, wanjh ngaye marnbuyi ngudberre.” ’ Kuhni bu yimeng nawu Kawohrnan Rowk.” [Isaiah 6:9-10] “Kundjalmekbekenh ngaye ngadjare ngurriwernhburrbun bu God kabenngehke bininj nawu minj bedda Jews. Bedda wanjh kabirriwokbekkan.” Bu kuninjkunu Paul benmarneyimeng, wanjh bedda nawu Jews birridolkkarrinj birriwam bu bedman birribalhdangwerreni bu birribalwohrengehrey.
ACT 28:30 Paul yerrkang mandjewk bokenh kore kunrurrk manbu karremulewanikenh, dja mak benkimangi birridjalwern bininj nawu birriyikani.
ACT 28:31 Nungka munguyh bendjalmarnemulewani bu God kawohrnankenh rowk. Dja mak munguyh benbukkabukkani bininj bu Jesus Christkenh nawu kawohrnan rowk. Kuhni wanjh munguyh djalkurduyimi bu minj kelenwirrinj, dja minj nangale mak bingurdkemeninj.
ROM 1:1 Ngaye Paul wanjh ngabimbun nahni djurra ngudberre nawu bininj ngurrihni kore kunred Rome, ngudda nawu God ngunmarnedjareminj ngudberre. Ngaye munguyh ngadjalmarnedurrkmirri nuye nawu Christ Jesus. God ngankayhmeng ngaye dja mak nganmarnbom ngayimerranj nuye apostle. Nungka nganwong mahni kore ngarrurrkmirri ba bu ngabenmarnemulewan bininj manbu manmak kunwok kore Godbeh.
ROM 1:2 Mahni manmak duninjh kunwok kabimbuyindi kore God benyingkihwokwong nawu birriyungkihni prophets ba bu birribimbuni djurra kore God kunwok nuye.
ROM 1:3 Mahni kunwok manmak kabimulewan nawu beywurd nuye God, nawu yimerranj bininj duninjh, bu kore David bikebmawahmeng nawu nuye namud.
ROM 1:4 Dja nungka wanjh dolkkang kore kundowikenh, dja nuye Namalngmakkaykenh wanjh kabimulewan dja karriwoybukwon bu nungka wanjh God nuye Beywurd nawu kundulkarre rowk kakarrme, Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk kadberre.
ROM 1:5 Wanjh God kankongibom rowk kadberre dja nganmarnbom apostles, ba bu ngarrbenmarnemulewan birridjalwern bininj nawu bedda minj Jews bu kabirriwoybukwon Jesus kore kabirriwokmarrkmang nungka, dja mak kabirringeyburlume nuye.
ROM 1:6 Ngaye wanjh marnehmarneyime ngudda ngudberre nawu ngurrini kore kunred Rome dja God ngunkayhmeng ngudberre, ba ngurriyimerran warridj Jesus Christ bininj nuye.
ROM 1:7 Nungka nawu ngunmarnedjare ngudberre dja mak kadjare ngudda nuyekih bininj. Ngaye ngadjare God nawu Ngabbard, dja mak nawu Kawohrnan Rowk Jesus Christ bu ngunmarneyime kunmak duninjh dja mak ngunwon kunmodmikenh nuye dorrengh.
ROM 1:8 Kuhni bu ngahdokmiwe werrk kore ngadjare marneyime ngudberre kuninjkunu. Birriwarlahkenh nawu bininj ngundiwobekkang ngudberre bu ngurriwoybukwon nawu Jesus Christ, wanjh ngaye ngahdi yiwarrudj kore kunngey nuye dja ngaye ngadjalmanjbun God bu ngudda ngudberre.
ROM 1:9 Ngaye ngadjalnjilngmak duninjh bu kuninjkunukenh kore ngawernhdurrkmirri nuye God bu munguyh ngabenmarnemulewan bininj bu beywurdkenh nuye. Dja mak God kaburrbun bu ngaye ngayime kunwoybuk duninjh bu ngamulewarren. Kaluk ngaye ngahdi yiwarrudj ngudberre munguyh. Ngaye kaluk ngadjawan God bu kadjare bolkkime nganmunkewe kore ngudda. Wardi bu nganmarnebolhmarnbun ba ngamre.
ROM 1:11 Ngaye wanjh ngadjaldjare bu nan ngudberre, ba bu won ngudberre yehyeng nawu Namalngmakkaykenh kanwon kadberre, manbu ngunmurrngrayekwon.
ROM 1:12 Bu ngaye kuhni ngayime, ngaburrbun nawu ngad karribengyolyolmerrimen kore karrimarneyimerren bu karriwernhwoybukwon Jesus.
ROM 1:13 Mah nawu karridanginj, kandibekka, ngaye ngadjare bu kuninjkunu ngurriburrbun bu ngaye wanjh ngadjaldjareni bu yimankek ngamrawinj kerrngehkenh, dja kunwern bu ngandahmeng. Wanjh ngaye ngadjare ngabenmarnbun nawu bininj ngurrihni kunmekbe kore Rome ba bu kabirrimunkekadjung Jesus, yiman kayime korroko ngabenmarnbuni birriwern bininj nawu bedda minj Jews.
ROM 1:14 Kaluk God nganmarnewokkurrmerrinj bu ngaye ngabenmarnemulewan kunwok kunmak bedberre bininj nawu kabirriwokdi Greek kunwok dja mak bininj nawu kabirriwokdi kunwokbubuyika kunwok. Nungka wanjh nganmarnedjareminj ngaye ngabenyikan nawu bininj birriwernhmayaliwern duninjh dja mak bininj nawu birrimayaliyak.
ROM 1:15 Bu kunmekbekenh kuninjkunu ngaye ngadjare ngamre ngudberre nawu ngurrihni kore Rome bu marnemulewan kunwok kunmak.
ROM 1:16 Ngaye minj ngayemengalme bu ngabenbengdayhke birriwern bininj mahni kunwok kunmak. Maninjmanu kunwok kakarrme kundulkarre nuye God, wanjh kabenngehke bininj nawu kabirriwokbekkan dja kabirriwoybukwon. Ngayime nawu Jew bininj nayuhyungkih, dja yerrekah bininj nawu minj bedda Jews.
ROM 1:17 Mahni kunwok kunmak kumdolkkang kore Godbeh. Bu bininj kabirriwoybukwon kunwok kunmak, wanjh kunukka God kabenmakwan birrimekbe nawu bininj, dja kabenmarnmarnbun ba bu bedda birrimak munguyh munguyh. Kunmekbekenh bu kuninjkunu kabimbuyindi kore kahyime, “Bu nangale bininj kabiwoybukwon God, wanjh nakka God kabimarneyime namak, dja mak nungka kabimalngkerrngehme.” [Habakkuk 2:4]
ROM 1:18 God kanbukkabukkan kadberre kore heavenbeh bu bolkkime wanjh nungka kabendung bininj nawu minj kabirridjare kore nungka dja mak kabirridjalyime kunwarrehwarre duninjh. Birrimekbe birriwarre bininj wanjh yiman kayime kabirriwokwarlkkan manbu kunwoybukkenh.
ROM 1:19 Birriburrbuyi God, bu nungka benbukkabukkani bedberre bu djal mandjad, wanjh woybukkih, kabirridjalburrbun.
ROM 1:20 God marnbom kondah kunrorre dja mak yehyeng rowk. Dja bininj rowk birrinang kore nungka marnbom, wanjh birriburrbuni bu God dingihdi, dja kundulkarrekimukni duninjh. Minj birridarrkidnayinj, dja med, birridjalburrbuni bu woybukkih God kahdi. Dja bonj, minj bedda birriwokmarrkmayinj bu djal burudjang.
ROM 1:21 Bedda birriburrbuni nawu God, dja ngaleng minj bedda birriburlumeninj nuye, dja mak minj birrimanjbuyinj kore nungka. Dja ngaleng bedda birrimayaliwarreworrinj dja birridjalburrbuni yiman kayime birrihni kore kubolkmunun.
ROM 1:22 Bedda birridjalwernhburlumerreni bu bedmandeleng birriyimi birrikodjkuludjadni. Dja ngaleng bedda kunu birridjalbengwarr.
ROM 1:23 Bedda minj birrimarnediwirrinj yiwarrudj kore namakkaykenh duninjh God nawu kahdjaldarrkid munguyh munguyh. Burrkyak. Bedda birrimarnbuni nawu bedman bedberre gods yiman kabirrikukrohrok bininj nawu kabirridowerren, dja mak mayhmayh, dja mayh rowk dja mak yiman nayin!
ROM 1:24 Kunmekbekenh bu God bendjalbawong bedberre ba bu birrikurduyimi kore bedman birridjareni, dja kunburrk bedberre birriwarreworreni bu kunwarre birridjaldjareni kore kunburrk djareni.
ROM 1:25 Njalekenh bu kuhni kurduyimerranj? Kunmekbekenh bedda birribawong kunwok manwoybukni manbu God kabiyolyolme, dja birriwoybukwoni manu benkoweng bedberre. Bedda birrimarneboddangeni yeng kurorrekenh nawu God marnbom, dja wanjh birrimarnedurrkmirri. Minj kabirrimarnedurrkmirri dja minj kabirrimarneboddan God nawu marnbom yehyeng rowk, nawu karriburlumen bu munguyh munguyh. Amen.
ROM 1:26 Wanjh kunmekbekenh bu kuninjkunu God bendjalbawong bedberre kore kabirridjalkurduyime kunwarrehwarre. Kaluk daluk warridj bindibawong binihbininj, dja wanjh birrimarreni bedmandeleng bu kunwarre birriyimi dalukdeleng.
ROM 1:27 Dja mak binihbininj bindibawong daluk, dja birridjaldjareni birridjirdmarreni bu birriyoy bu djalbininjdeleng. Bedda birridjaldjareni kore birrikurduyimi kore kunwarrekenh. Bedda birrikurduyimi kundjalwarre duninjh kore kunburrk bedberre, dja wanjh birridowerrinj, kore God bendungi.
ROM 1:28 Wanjh bedda yimankek birriyimerrinj God nawu djalburrkyak, wanjh God bendjalbawong bedberre bu birrimayaliwarreminj dja wanjh birrikurduyimi kunwarre duninjh kore God minj kadjare.
ROM 1:29 Bedda birridjalwernhmayaliwernminj duninjh kore kunbubuyika kunwarrehwarrekenh. Bolkkime bedda nawu kabirridjaldjarewern, dja mak kabirrikirnwerren. Bedda wanjh birrimarndeyi. Kaluk kabirridjare kunyid, dja mak kabirridjalkurrehkurren, dja mak kabirridjare kabindiwarrewon birribuyika bininj. Bedda mak kabindidjalyolyolme nawu birribuyika.
ROM 1:30 Bedda mak kabirrikowerren kore bininj birribuyika, dja mak kabirriwidnan God. Kabirriyime bu bedda yimankek birringeykimuk, dja kabirridjalbangmen. Bedda mak kabirridjalburlumerren bu bedmandeleng, dja kabirriyawarren bu kunwarre kunkerrngekenh kabirriyime. Bedda minj kabindiwokmarrkmang nawu bedberre kornhkornkumo dja ngalbabadjan.
ROM 1:31 Bedda wanjh yiman birrimayaliyak, dja kabirrikurren kore kabirriyime. Bedda nawu birrimimkongiyak dja mak minj kabindikongibunkenh bedberre.
ROM 1:32 Kaluk bedda kabirriburrbun kore baleh God kayime bu kabendjadme kore mandjad duninjh bininj nawu kuhni kabirrikurduyime. Nungka yimeng bu bininj nawu kakurduyime bu kuninjkunu wanjh nakka kadjaldowen. Dja bonj, bedda kabirridjalkurduyime kunwarre, dja mak kabindiburlume nawu birrimekbe bininj kore bedda warridj kabirrikurduyime kunwarre.
ROM 2:1 Dja ngaye yolyohyolyolme ngudda ngudberre, yiddok ngudda wanjh ngurrbenyolyolme dja ngurrbendjadme nawu birribuyika bininj nawu kabirrikurduyime kore kunwarre? Wanjh ngudda ngurrirohrok! Kuhni ngurridjadmerren! Woybukkih, kuhni kunwarre ngurrikurduyime bu ngudmandeleng.
ROM 2:2 Karriburrbun bu God kabendjadme nawu birriwarre bininj kore kunmakkenh, kore mandjad duninjh dja kore kunwoybuk.
ROM 2:3 Dja ngudda kunu minj ngurrirohrok God! Kunubewu ngudda yimankek ngurrbendjadme bininj nawu kabirrikurduyime kunwarre dja ngurriyime God minj ngundjadme ngudberre. Dja God wanjh ngundjadme ngudberre warridj ngudda bu kunmekbekenh kore karohrok rerrih ngudda bu kunwarre ngurrikurduyime.
ROM 2:4 Kandibekka, God ngunkongibun ngudberre, nungka bu ngundjalmadbun munguyh dja mak nungka minj ngunbangmedung. Wardi ngurriyime bu God minj ngundjadme, dja mak kawokyakmen. Dja burrkyak, nungka wanjh ngunmadbun ba bu ngurrimulewarren kore kunwarrekenh bu ngurribawon ngudberre.
ROM 2:5 Kaluk ngudda wanjh ngurridjalkangerayek dja minj ngurriwarnyakmulewarren bu ngurribawon kore kunwarre ngudberre, wanjh kunbarnangarra kamre bu God wanjh ngundjalwernhdung. Bu kunmekbe kambolkyimerran, wanjh karriwarlahkenh bininj rowk karriburrbun bu God kandjadme bu djal mandjad duninjh nuye.
ROM 2:6 Ngurriburrbun kore kabimbuyindi, “God wanjh kabenbebbehwon bininj kore bedda birribebbehkurduyimi.” [Psalm 62:12]
ROM 2:7 Bininj nawu kabirridurrkmirri munguyh kore kunmakkenh ngarre, dja kabirridjaldjare God kabenburlume bedberre dja wanjh kabirridjarrkni nungka bu munguyh munguyh. Wanjh God kabenmarnbun nawu birrimekbe bininj bu kabirrimalngmimbi kore nungka bu munguyh munguyh.
ROM 2:8 Bininj nawu kabirriyinganenghmerren, dja mak bedda minj kabirriwokmarrkmang kore kunwoybuk kunwok, wanjh kunukka yiman bedda kabirriwokmarrkmang nawu kunwarre. Wanjh kunukka God kabendjaldung dja mak kabenwernhdung bedberre.
ROM 2:9 Kaluk ngudda bininj nawu Jew dja mak ngudda nawu minj Jew bininj, bu ngudda wanjh munguyh ngurridjalkurduyime kore kunwarrehwarre, wanjh God ngunwon ngudberre kunyid bu wanjh kunukka ngudda ngurridjalwernnjilngwarrehwarremen.
ROM 2:10 Kuhni bu karohrok yerreh, bu ngudda Jew bininj dja mak ngudda nawu minj Jew, bu ngudda ngurridjalkurduyime kore kunmakkenh munguyh, wanjh kunukka God ngunmakwan dja ngunburlume ngudberre bu kunmekbekenh kuninjkunu, dja mak ngunwon nuye kunmodmikenh.
ROM 2:11 Kaluk God kabenbebbehdjadme bininj rowk bu mandjad duninjh, dja birriwarlahkenh bininj rowk birribakkeng nuye mankarre.
ROM 2:12 Bininj nawu Jew, bedda kabirrikarrme mankarre kore Mosesbeh. Bu yiman bedda kabirribakke manmekbe mankarre wanjh kunukka God kabenwelengname bedberre, bedda nawu kabirriyime kunwarre. Dja bininj nawu minj Jews, wanjh minj kabirrikarrme maninjmanu mankarre, dja ngaleng, bu kabirrikurduyime kunwarre, wanjh kunu God kabenbularrbun bedberre kore kuninjkunukenh.
ROM 2:13 Bininj nawu kabirribekkan manbu mankarre nuye God, dja minj kabirrikurduyime bu kuninjkunu, wanjh kunukka God kawarrewan. Dja ngaleng bu ngudda ngurrimarrkmang kore mahni mankarre kayime, wanjh God kunukka ngunmakwan ngudberre.
ROM 2:14 Bininj nawu minj Jews, kunubewu yikahwi kabirrimarrkmang manbu mankarre bu yiman minj kabirriburrbun manbu maninjmanukenh. Wanjh kunukka kamak, wanjh yiman bedmandeleng kabirrikarremarnburren wanjh manbu mankarremak.
ROM 2:15 Bu kunmekbe kabirrikurduyime, wanjh karriburrbun yiman kayime mankarre kabimbuyindi kore kukange bedberre. Bedda wanjh kabirriburrbun kunmak dja kunwarre kore kukange bedberre. Wanjh kunukka kabirriburrburren bu kabirribengkan kore kabirrikurduyime kunmak dja kunwarre.
ROM 2:16 Ngaye ngayolyolme mahni kunbarnangarra bu God kabimunkewe Jesus Christ bu kandjadme kadberre bininj rowk. Nungka kandjadme kore kunmayali kahwarlkkayindi kore kukange kadberre. Ngaye ngabenmarneyime bininj bu kuninjkunukenh bu mak ngabenmarnemulewan kore kunwok kunmakkenh.
ROM 2:17 Kandibekka ngudda binihbininj nawu Jew. Ngudda ngurriwernhkarrme manmekbe mankarre, dja mak ngurriburlumerren bu kore kuninjkunu God ngurribelbmerren.
ROM 2:18 Ngudda ngurriyime bu yimankek ngurriwernhburrbun kore nungka kahdjare, ngudda wanjh ngurriburrbun manbu mankarre, dja ngudda kunu ngurriburrbun ba bu ngurrini kamak rowk.
ROM 2:19 Wardi ngudda ngurriburlumerren bu yimankek ngurrbenkan nawu birrimimbunje bininj bu ngurridjarrkre, dja mak yimankek ngurrbenmarnebolkwolkan nawu bininj kabirrihni kore kubolkmunun,
ROM 2:20 Dja mak ngurriyime bu yimankek ngudda ngurrikarrme mankarre manbu ngunmayaliwernwong kore kunwoybuk, wanjh kunmekbekenh kunu ngurrbenbukkabukkan nawu birrikukbengwarr bininj dja mak nawu birrimayaliyak.
ROM 2:21 Mah. Bu ngudda ngurrbenbukkabukkan birribuyika bininj, dja njalekenh minj ngurribukkarren bu ngudmandeleng? Bu kunubewu ngurrbenmarneyolyolme nawu birribuyika bininj, “Yuwn bu ngurridjirdmang.” Dja mak bu ngudda kunubewu warridj ngurridjirdmang.
ROM 2:22 Ngudda ngurrbenbengdayhke nawu birribuyika, “Yuwn bu ngurridjirdmarren bu kunwarrekenh kore daluk dja bininj kabirrimarren.” Kunubewu kunmekbe mak ngudda ngurrikurduyime warridj. Ngudda yimankek ngurriwidnan idols nawu god nawarrewarre nawu yeng, dja mak kunubewu bu ngurringimen kore kururrk manbu yiwarrudj bedberre ba bu ngurridjirdmang njalehnjale.
ROM 2:23 Ngudda ngurriburlumerren bu manmekbekenh manbu mankarre ngurrikarrme, dja ngudda wanjh ngurribakkabakke. Kaluk kuninjkunukenh bininj ngurrbenmarnbun kabirriyime bu God minj namak.
ROM 2:24 Ngurriburrbun kore bimbuyindanj djurra bu yimeng, “Bininj nawu minj Jew, bedda ngundikurdunan kore ngurrikurduyime wanjh bedda kabirrimarneyime kunwarre kore God.” [Isaiah 52:5]
ROM 2:25 Ngudda binihbininj nawu Jews, ngudda ngurrilakkayen bu kunmekbekenh ngudda nawu bininj nuye God, dja wanjh kamak. Dja bu ngudda ngurridjalbakke manbu mankarre, wanjh kunukka yiman ngudda minj ngurrilakkayendangimeninj.
ROM 2:26 Dja karohrok bu nawu bininj minj Jews, nawu minj birrilakkayen, dja ngaleng bu kabirrihdjalkurduyime kunmak kore mankarre kahyime, wanjh kunukka yiman kayime bedda birrimarnburrinj bu yiman birrilakkayenworrimeninj.
ROM 2:27 Ngudda nawu ngurrilakkayen kore kuburrk ngudberre, dja ngurrikarrme manmekbe mankarre kore kabimbuyindi, wanjh ngudda wanjh ngurridjalbakke maninjmanu mankarre. Dja birrimekbe bininj minj birrilakkayen kore kuburrk bedberre dja mak kabirrimarrkmang manbu mankarre, wanjh yiman kayime ngundidjadme ngudberre!
ROM 2:28 Bininj nawu Jew duninjh, wanjh minj kunburrkwi. Bu kayimerran Jew duninjh, wanjh yiman kayime lakkayendanj kore kukange nuye warridj. Nakka wanjh Jew duninjh.
ROM 2:29 Bu bininj kabirrilakkayenworren kore mankarre kabimbuyindi, bu djal kunburrkwi, wanjh nakka minj Jew duninjh. Dja bininj nawu Jew duninjh, bedda wanjh yiman kabirrilakkayenworren kore kukange bedberre. Kaluk Namalngmakkaykenh kabenlakkayenwon kore kukange, dja yuwn bu kore bininj kabirridjalmunkekadjung kore kabimbuyindi. Dja bininj nawu Jew duninjh, minj birribuyika bininj kabirriburlume, dja nungan God kabidjalburlume nuye.
ROM 3:1 Bu kuhni bininj wanjh nawu Jews, yiddok kamak, dja mak yiddok kunmak kabirrikarrme? Nawu birrilakkayen, yiddok kunmak?
ROM 3:2 Yoh, kuhni bu kunmak kunwern kabirrikarrme bedda nawu Jews. Bedda wanjh birriyungkih bininj nawu God benwong nuye kunwok ba kabirrikarrenahnan. Dja kunu kunkimuk.
ROM 3:3 Dja yikahwi nawu Jews minj birriwernhwoybukwoyi dja minj birriwokmarrkmayinj God. Wanjh njalekenh bu kunmekbe, dja ngaleng, God nungan kadjalkurduyime munguyh kore wokkurrmerrinj, dja bininj burrkyak!
ROM 3:4 Woybukkih. Bu bininj rowk nawu kabirrihni kondanjkunu kabirridjalkurrehkurren, God nakka nungan kadjalyime kunwoybuk munguyh. Kunmekbekenh bu kore bimbuyindanj, yimeng, “Ngudda God, kore baleh yarrkka yiyime wanjh djal kunwoybuk dja mak kunmak. Bu yiman ngudda kandjadme ngadberre, ngudda wanjh munguyh yidjalwinhme.” [Psalm 51:4]
ROM 3:5 Kaluk nawu bininj yimankek kabirriyime, “Adju! Bu ngaye ngakurduyime kunwarre, wanjh kunukka birriwern bininj kabirriburrbun bu nungka God namakkaykenh duninjh. Mah, God nganbawon ba bu ngahkurduyime kunwarre. Nungka njalekenh bu ngaye nganhdung.” Kuninjkunu kore bininj wanjh kabirriyime kore kunmayali bedberre.
ROM 3:6 Wanjh yuwn bu kumekbe ngad karriyime! God wanjh nungan kandjaldjadme karriwarlahkenh bininj rowk kondah kurorre bu mandjad duninjh dja mak kunwoybuk dorrengh.
ROM 3:7 Kunubewu nabuyika bininj kayime, “Med wardi bu ngaye ngakurrehkurren, bininj wanjh kabirriburrbun nawu God nakka nadjalkudji kanmarneyime kore kunwoybuk, bu bedda wanjh kabirriburlume nungka. Dja njalekenh bu God ngandjadme ngaye, dja nganmarneyime ngawarre bininj?” Kuhni yikahwi bininj kabirriyime, wanjh kakarrewarre.
ROM 3:8 Kunbuyika mak yikahwi bininj kabirriyime bu kuninjkunu, “Mah, ngad kab karridjalkurduyimen kunwern kore kunwarre, ba bu God kakurduyime kunmak kunwern kadberre!” Yikahwi bininj kabirriyime yimankek bu ngad ngarridjalyolyolmeninj ngadmandeleng. Dja ngad minj karriyimeninj kunmekbe, bedda wanjh ngandidjalyolyolme bu ngad. Bu, wanjh bonj, kunmekbe wanjh kundjalwarre duninjh, dja bu bininj kabirriburrbun kunmekbekenh wanjh kunukka God mandjad kabenmarneyime bu bedda birriwarre.
ROM 3:9 Mah wanjh, kunubewu ngudda ngurriyime bu nawu ngad Jew ngarrbenyurrhke nawu birribuyika bininj. Burrkyak, ngad nawu ngarridjalwarre warridj. Ngaye ngayimeng kerrngehkenhni bu karridjalwernkenh bininj nawu ngad karribakkeyi manbu God nuye mankarre ngad nawu bininj Jew, dja mak ngudda ngurribuyika bininj nawu minj Jew.
ROM 3:10 Kuhni wanjh bimbuyindanj kore kuninjkunu, yimeng, “Minj nangale bininj nadjalmak. Minj nadjalkudji! Minj nangale bininj mandjad kabiwernhburrbun nawu God. Minj nangale kabiyawan nawu God. Birriwarlahkenh bininj rowk birrimarnemirrkborledmeng kore nungka. Birridjalwarreworrinj bu minj njale kunmak kabirrikurduyime. Minj nadjalwohkudji namak bininj nawu kayime kunmak.” [Psalm 14:1-3]
ROM 3:13 “Bu bedda kabirriwokdi, wanjh yiman kabirriyolyolme, wanjh manbu kundowikenh kamre darnkih. Bu bedda kabirriwokdi, wanjh kunu bedda kabirridjalkurren. Manbu bedberre kunwok yiman manbang rerrih. Bedda kabindidjaldung dja mak kabindidjalmarneyime kore kunwok kunrayek.” [Psalms 5:9; 140:3; 10:7]
ROM 3:15 “Bedda kabirridjaldjurrkkarren bu kabindibun nawu bininj. Kudjalbolkwarlahkenh kore kabirrire, bedda wanjh kabindidjalnjilngwarrewon bininj dja mak kabindimarnemarnbun kunyid bedberre. Bedda minj kabirriburrbun bu kabirrire kore kunmodmikenh dorrengh.” [Isaiah 59:7-8]
ROM 3:18 “Bedda nawu bininj minj kabirrimarnekele nawu God.” [Psalm 36:1]
ROM 3:19 Mah wanjh, ngad karriburrbun nawu karrikarrme manbu mankarre, wanjh mahni mankarre kanbengdayhke nawu karridjalwarlahkenh rowk! Karriwernniwirrinj bu karrimarrkmayinj manbu mankarre. Kunmekbekenh bu God wanjh kandjadme karridjalmirndewarlahkenh bininj rowk nawu karrihni kondanjkunu kurorre, dja karridjalngurdme, bu minj karriwirrihme nawu God.
ROM 3:20 Bu karriwokmarrkmayinj God nuye mankarre bu bulkkidj duninjh, wanjh nungka kanmarneyimeninj bu ngad kunu karrimakniwirrinj bininj. Dja bonj, ngad nawu karriwarlahkenh bininj rowk minj karriwernhmarrkmayi maninjmanu mankarre. Dja ngaleng manbu mankarre wanjh kanbukkabukkan ba karriburrburren ngad wanjh karrikurduyime kunwarre.
ROM 3:21 Bu bolkkime wanjh, God kanbukkang kadberre kore kundjalbuyika, ba bu nungka kanmarneyime karrimak kore nungka. Mankarre minj kanmarnbun bininj ba bu God kanmarneyime bu kanmakwan. Dja ngaleng mahni mankarre kandjalmarnemulewan kore kunbuyikakenh, dja warridj nawu prophets bedda korroko birridjalyingkihyolyolmi.
ROM 3:22 Kuhni bu kunbuyika ngarre, bu nangale bininj kabiwoybukwon nawu Jesus Christ, wanjh nakka God kabimakwan. God kabenmarnekurduyime birridjalwern bininj rowk nawu kabirriwoybukwon. Dja wanjh ngad karridjarrkrohrok.
ROM 3:23 Ngad karridjalwarlahkenh bininj rowk karribakkebakkeng God nuye mankarre, dja minj karrimak kore nungka nawu nadjalwernhmakkaykenh duninjh. Ngad kunu minj karriwernhmak yiman nungka.
ROM 3:24 Nawu God kandjalkongibun kadberre rowk, wanjh nungka kanwong bu djalburudjang nuye, bu yimeng ngad karrimak kore Christ Jesus nawu kanbongyerrkkeng kadberre.
ROM 3:25 God nungan bikanjkurrmeng Christ Jesus bu kanmarnedoweng kadberre. Bu kurlbawarrhmeng kadberre, wanjh God kanmarneyime bu ngad karrimak bu karriwoybukwon kore Jesus. Bu kunmekbe kurduyimeng, wanjh God kanmarnebukkarrinj kore nungka kandjadme munguyh mandjad duninjh. Bininj rowk birridjalkurduyimi kunwarre bu kerrngehkenhni, dja God minj benbularrbuyinj bu nungka wanjh bendjalmadbuni.
ROM 3:26 God madbuni bedberre ba bu ngad bolkkime karridjalnan nuye kundjalmak kore kandjadme. Bu bolkkime, karriburrbun nungka wanjh nadjalmak, dja nawu kayime birrimak nuye, bininj nawu kabirriwoybukwon Jesus.
ROM 3:27 Mah wanjh, bonj, ngad minj karriyawoyhburlumerren bu karriyimerrimeninj bu karrimak bininj, dja minj manbu manmekbe mankarre karriwernhwokmarrkmayi. Dja mak ngad minj karriburlumerren kore ngadmandeleng, bu kunmekbekenh ngad karriwoybukwon kore Jesus.
ROM 3:28 Baleh kab ngad karrikurduyime ba bu God kayime ngad karrimak kore nungka? Yiddok bu karridjalkarrme manbu mankarre? Burrkyak. Minj kunukka mandjad duninjh. Bu kuhni wanjh mandjad duninjh kore ngad karridjalwoybukwon nawu nungka Jesus.
ROM 3:29 Ngabenyolyolme bininj rowk. Nawu Jews bininj yiddok bedda birridjalkudji kabirrikarrme nawu God? Burrkyak, God kandjarrkkarrme ngad nawu nuyekih bininj, Jew bininj dja bininj nawu minj Jews.
ROM 3:30 Kaluk nawu nungan nadjalkudji God wanjh kandjalmarnekurduyime kore kadjalrohrok bininj rowk, bu bedda nawu yiman birrilakkayen dja mak minj birrilakkayen. Karridjalrohrok. Bininj nawu kabiwoybukwon Jesus, wanjh kunukka God kayime bu nakka namak bininj kore God.
ROM 3:31 Bu ngad karriwoybukwon Jesus, wanjh kunukka yiddok ngad karriwe manmekbe mankarre? Burrkyak. Bu yiman ngad karriwoybukwon Jesus, wanjh kunukka ngad karriyime bu God nuye mankarre wanjh mandjalmak duninjh.
ROM 4:1 Ngaye ngadjare ngayolyolme nawu Mawah kadberre, nawu Abraham. Ngudda ngurriburrbun bu baleh kurduyimerranj nuye. Bu ngad karridjarrkburrbun nungka, wanjh kunukka ngad karriborlhmen kore ngadmandeleng kadberre.
ROM 4:2 Njalekenh kuhni bu God bimarneyimi Abraham nungka namakni kore nungka? Yiddok Abraham kurduyimi kunmak kore wokmarrkmey God nuye mankarre, dja durrkmirri munguyh ba bu burlumerrimeninj kore bininj? Yiddok kunmekbekenh kunu? Burrkyak. God minj biburlumeninj Abraham bu kuhni kurduyimi. Dja Abraham minj kuhni bimarnbuyinj kore God yimeninj nungka bimakwam.
ROM 4:3 Ngurriburrbun kunmekbe kore kabimbuyindi nuye bu yimeng, “Abraham biwoybukwoni God, kunmekbekenh God bimarneyimeng nungka wanjh namakni kore nungka.” [Genesis 15:6]
ROM 4:4 Baleh kuhni kamenmenyime? Ngurriburrbu bu kunmekbekenh marneyime. Bu bininj kahdurrkmirri kunrayek duninjh, wanjh nawu kabimarnewohrnan kabikarremulewan money bu kunmekbe. Namekke nawu money minj kamang bu djal burudjang, dja nungka kamang kore karrurrkmirrikenh.
ROM 4:5 Kuhni bu kunbuyika nuye kore God. Ngad bininj minj karrimarnedurrkmirri God ba karrimarnbun nungka kanmakwan. Kuhni bu burrkyak. Kaluk bu karridjalwoybukwon God wanjh kunmekbekenh nungka kandjalmakwan kadberre. Kuhni wanjh God kadjare kakurduyime kadberre.
ROM 4:6 Nawu David warridj benyolyolmeng bu God nungan benmakwani bininj nawu minj birriyingkihdurrkmirriwirrinj nuye nawu God. Bedda birridjalwoybukwoni nuye, nawu bedda birriwernhnjilngmakminj.
ROM 4:7 Kore bimbom nawu David, “Kadjalnjilngmak bininj nawu Kawohrnan Rowk kabimarnebengmidjdan nuye kunwarre, dja mak kabimarnebularrbun kunwarre nuye.
ROM 4:8 Kadjalnjilngmak nawu bininj bu nawu Kawohrnan Rowk minj kabiyawoyhdjuhbun bu kunwarrekenh nuye.” [Psalm 32:1-2]
ROM 4:9 Nawu David yiddok bendjalyolyolmi birridjalkudji bininj nawu birrilakkayen? Burrkyak. God kabenmarnekurduyime kunmak bu mak kadjalrohrok nawu birribuyika bininj warridj. Ngudda ngurriburrbun bu ngad karriyimi, “Abraham biwoybukwoni God, kunmekbekenh God bu bimarneyimeng nungka wanjh namakni kore nungka.”
ROM 4:10 Bolkkime ngurriburrbun bu kuninjkunukenh. Yiddok God bimarneyimeng Abraham bu namakni kore nungka bu korroko lakkayenmeninj? Burrkyak. Abraham biyingkihwoybukwoni God bu nungka minj bangmelakkayenworrimeninj dja God bidjalmarneyimi bu nungka wanjh namakni kore nungka.
ROM 4:11 Kuhni bu kaluk bu rerrekah wanjh God bibengdayhkeng bu nungka welenglakkayenworrinj. Kaluk menburrburreni bu woybukkih nungka namakni kore God. Njalekenh kuhni bimarnekurduyimerranj nawu Abraham? Ba bu nungka yiman kayimerran nawu mawahmawah bedberre birribuyika bininj rowk nawu kabirridjarrkwoybukwon God, nawu birrilakkayen dja mak nawu minj birrilakkayenworrimeninj.
ROM 4:12 Dja mak bimarnekurduyimerranj Abraham ba bu nungka yimerranj mawahmawah bedberre birrilakkayen bininj bu bedda yiman kabirringunjdjikan Abraham nawu mawah kadberre rowk. Bedda nawu kabirriwoybukwon God yiman Abraham kurduyimeng kerrngehkenhni bu nungka welenglakkayenworrinj.
ROM 4:13 God biberrebbom nawu Abraham bu nungka kabibolkwon kore kubolkwarlahkenh rowk kondah kurorre, nawu nungka, dja mak nawu benkebmawahmeng bininj nuye. Njalekenh bu God benmarnewokkurrmerrinj? Yiddok Abraham nakka wernhmarrkmangi manbu mankarre? Burrkyak. Dja ngaleng nungka bidjalwoybukwoni God. Wanjh God bidjalmarneyimi bu nungka namakni, wanjh kunmekbekenh kunu God bimarnewokkurrmerrinj nuye.
ROM 4:14 Kaluk bininj nawu kadjare kamang kore God kabiberrebbun, baleh nungka kakurduyime? Bu kawernhrohrokme kawernhkarrme mankarre nuye God, wanjh kadjalbarabun, kadjalbakke manbu mankarre munguyh. Kunmekbekenh kunu God kadjare bininj kabidjalwoybukwon.
ROM 4:15 Bu minj karrikarrmeninj manbu mankarre, wanjh minj karribarabuyinj bu karriwokmarrkmayi, dja mak God minj kanduyi kadberre. Dja bonj, mahni mankarre kayo dja wanjh karribakke.
ROM 4:16 Kunmekbekenh kunu God wokkurrmerrinj bu nungka wanjh kabenmakwan nawu birridjalmirndewern bininj bu kabirridjalwoybukwon nungka. Nungka kandjalwernhkongibun, dja kadjare ngad nawu karridjalwern karrimaknin kore God bu ngad wanjh karringunjdjikan Abraham, yikahwi ngad nawu karrikarrme manmekbe manbu mankarre, dja mak yikahwi ngad nawu minj karrikarrme. Wanjh kunmekbe kunu kamenmenyime nawu Abraham yiman kornkumo kadberre rowk bu karriwoybukwon God yiman nungka.
ROM 4:17 Kunmekbekenh, wanjh kuhni bu kabimbuyindi, nawu God bimarneyimeng Abraham, “Ngaye wanjh marnbom ngudda bu yiyimerran mawah duninjh bedberre bininj nawu birridjalmirndewarlahkenh nawu birriwokbubuyika bininj.” [Genesis 17:5] Dja God bimarnbom Abraham yimerranj yiman kayime kornkumo kadberre rowk, nawu biwernhwoybukwoni God nawu kabendarrkidwon bininj nawu birridoweng, dja mak bu kadjalwokdi, wanjh kamarnbun yehyeng rowk kore minj njale bangmediwirrinj.
ROM 4:18 God bimarneyimeng Abraham bu nungka wanjh kabimarnbun kabenkarrme bininj birridjalwernkenh duninjh nawu kabenkebmawahme yiman namud nuye. Dja mak bimarneyimeng, “Birridjalmirndewernkenh duninjh nawu ngudda ke mawahmawah.” [Genesis 15:5] Abraham bidjalwoybukwoni kore kunwok nuye dja minj marrkbaworrimeninj.
ROM 4:19 Nungka kukburrburreni kore kunburrk nuye bu darnkih karrowen. Nungka bu mandjewk nuyeni 100 bu wanjh nungka kohbanjminj duninjh, dja mak biburrbuni ngalbu ngalbininjkobeng nuye Sarah wanjh walirrngwarreni. Dja nungka ngaleng, Abraham bidjalwoybukwoni God, bu minj marrkbaworrimeninj.
ROM 4:20 Nungka minj bikewkmeninj God, dja biburrbuni munguyh kore God bimarnewokkurrmerrinj nuye, dja mak bidjalwernhwoybukwoni. Wanjh kunu djalmurrngrayekminj, dja mak bikuniburlumi God.
ROM 4:21 Nungka wernhburrbuni bu woybukkih, nawu God kabendjalwon kore benmarneyingkihwokkurrmerrinj bu nungka kadjalkurduyime kore kundulkarre nuye.
ROM 4:22 Nungka bidjalwernwoybukwoni God, bu kunmekbekenh wanjh bimbuyindanj, “God bimarneyimi namakni kore nungka.” [Genesis 15:6]
ROM 4:23 Manmekbe manu mahni kunwok kabimbuyindi, wanjh minj kunukka kabiyolyolme nawu Abraham nadjalkudji.
ROM 4:24 Mahni kabimbuyindi bu ngadkenh kadberre warridj. Ngad nawu karriwoybukwon God nawu birrolkkayhweng Jesus nawu Kawohrnan Rowk kadberre kore dowengbeh, wanjh kunmekbekenh God wanjh kanmarneyime bu ngad karrimak.
ROM 4:25 Jesus wanjh doweng bu God kumekbekenh bikurrmeng benbidkenwong bininj bu birribom, dja wanjh doweng bu kunwarrekenh ngad kadberre. Kalukburrk God birrolkkayhweng ba bu nungka kanmarneyime ngad karridjalmak bininj kore nungka.
ROM 5:1 Bolkkime ngad nawu karriwoybukwon Jesus Christ nawu Kawohrnan kadberre, wanjh kunmekbekenh kunu God kanmarneyimeng bu ngad nawu karrimak bininj nuye. Nungka wanjh kanmarnbom ba minj karriyawoyhyidko kore Jesus Christ nuye.
ROM 5:2 Ngad karriwoybukwong nungka, dja kunmekbekenh kunu karridjaldi bolkkime kore God kandjalwernkongibun duninjh, dja karriwernhnjilngmarrmarr bu karriburrbun kaluk yerrekah karridjarrkdi kore heaven nungka dorrengh.
ROM 5:3 Dja kunbuyika mak bu bolkkime ngad karridjalnjilngmakmen munguyh bu kunyid kanmarnebebme kadberre! Yoh, dja karriyime bu manbu kunyid wanjh kanmurrngrayekwon kadberre ba minj karriwarnyakmulewarren.
ROM 5:4 Bu ngad minj karriwarnyakmulewarren kore karridjalkurduyime kunmak, wanjh kunukka God kanmarnenjilngmak duninjh kadberre. Dja kuhnikenh karriburrbun bu nungka kaluk yerrekah kakurduyime kunmak kadberre.
ROM 5:5 Ngad wanjh karriburrbun kuhni kunwoybuk duninjh. God korroko kanwong kadberre nawu Namalngmakkaykenh nuye, wanjh kunmekbekenh kunu nungka kandjalmarnedjare, yiman kayime kandjalkangebarlke kadberre.
ROM 5:6 Kandibekka! Bu Christ doweng kadberre, wanjh njalekenh? Yiddok kunmak karriyimeninj munguyh? Burrkyak! Ngad nawu karringudjwarreni duninjh dja ngad minj karrimarnedjareniwirrinj nawu God, wanjh kunmekbe djalyimerranj kore nungka bolknameng, wanjh Christ doweng kadberre.
ROM 5:7 Yiddok nakudji bininj kabidjalmarnedowen nabuyika? Kunubewu kabidjalmarnedowe nabuyika bininj nawu nadjalmak duninjh, dja kunubewu burrkyak.
ROM 5:8 Dja Christ doweng kadberre. Kandjalmarnedoweng kadberre rowk ngad bu karridjalwarreni bininj, nawu munguyh karribakkeyi mankarre nuyeni God. Kunmekbekenh kunu karriburrbun bu God nawu kandjalmarnedjareminj bulkkidj duninjh kadberre.
ROM 5:9 Dja mak kunbuyika karriburrbun. Jesus nungan kanjkurrmerrinj kadberre, kanmarnekurlbawam ba bu God kanmakwam kadberre. Wanjh bolkkime karriburrbun nungka Jesus nawu kanngehkeng wanjh kanyawoyhngehke kore God nuye kandungbeh.
ROM 5:10 Bolkkime, ngurriburrbu bu kuninjkunukenh. Ngad wanjh karriwidnarreni God bu kerrngehkenhni, dja Jesus, nawu beywurd nuye, wanjh doweng kadberre, ba bu kunukka God kanyawoyhmarnbun kadberre karridabbolk kore nungka. Bolkkime Jesus nungka nawu kadjaldarrkid munguyh, wanjh kunmekbekenh ngad karriwernhburrbun kuhni wanjh kundjalwoybuk duninjh bu kanngehkekenh munguyh.
ROM 5:11 Bolkkime wanjh Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk kadberre kanmarnbom bu karridabbolkminj kore God. Ngad minj karriyawoyhyidko, wanjh bolkkime ngad karrihdjalnjilngmarrmarr!
ROM 5:12 Nadjalkudji bininj nawu Adam biwokweng God bu kerrngehkenh duninjh kondah kore kurorre wanjh doweng. Kunwarre kumwam, dja kunmekbebeh manbu kundowikenh kumwam dja warlahminj. Bininj birriwarlahkenh rowk kabirrikurduyime kunwarre wanjh kunmekbekenh kabirridjaldowerrinj rowk.
ROM 5:13 Bu kunkareni, bininj minj birrikarrmeninj mankarre dja wanjh minj birribangmebakkemeninj. Kaluk yerrekah God kanwong nuye mankarre. Dja kunkareni, bininj minj birribakkemeninj manbu mankarre kore kunmekbe minj karreyuwirrinj, dja ngaleng bedda birridjalyimi kunwarre munguyh.
ROM 5:14 Kunmekbekenh kunu manbu kundowikenh benmarnewohrnani bininj kerrngehkenh bu Adam kurduyimeng kunwarre, kunmekbe bolkyimi bu Moses kumwam. Kaluk bininj rowk birridoweng. Bedda ngaleng birrikurduyimi kore kunbubuyikakenh ngarre kunwarre, minj karohrok kore Adam kurduyimi, dja bonj, birribaldjaldoweng. Kalukburrk, nabuyikawali bininj kumwam yerre, nawu Jesus Christ, dja minj nakka benerohrokniwirrinj nawu Adam. Wanjh bolkkime ngaye ngadjare ngabenbeneyolyolme benemekbe nawu benebokenh bininj, Adam dja Jesus.
ROM 5:15 Adam nungan nadjalkudji nawu bininj, dja kalukburrk nungka biwokweng nawu God, wanjh kumekbekenh karriwernkenh ngad nawu bininj rowk ngad kunu karribaldjarrkdowerrinj. Jesus Christ nawu nadjalkudjini wanjh kundjalbuyika duninjh kurduyimeng. Bu nungka wanjh kandjalkongibuni kadberre wanjh God kanwon kundarrkid manbu ngad bininj kadberre bu djalburudjang. God nuye kunmakmak yurrhkeng rowk kore Adam kurduyimeng.
ROM 5:16 God kanwong kunmakmak bu djal burudjang, minj karohrok kore Adambeh. Adam nakka nadjalkudji wanjh kunwarre kurduyimi, dja kunmekbekenh God bidjadmeng, wanjh Adam doweng. Wanjh ngad warridj karrirohrok nawu Adam kore karribakkabakke mankarre rowk manbu God nuye. Dja ngaleng God kandjalwong Jesus, wanjh kunmekbekenh kunu kanmakwan ngad nawu karridjalwern bininj rowk!
ROM 5:17 Namekbe nakudji bininj bakkeng God nuye mankarre, bu wanjh kunmekbekenh ngarreni, wanjh kundowikenh kabenmarnewohrnankenh bu bininj rowk. Nawu nabuyika bininj, Jesus Christ, nadjalkudji kanmarnbom bu kanmalngmimbiwong kadberre, wanjh bu bolkkime ngad yiman karrimarnewohrnankenh ngarre kore karridarrkiddi. God kandjalkongibom bulkkidj duninjh kadberre bu njalekenh kunu, bu nungka wanjh kanmarneyime ngad karrimak bininj bu nungka minj kandung, yiman kanmarnekurduyimeng bu djalburudjang.
ROM 5:18 Nawu bu nakudji bininj bakkeng God nuye mankarre bu kerrngehkenhni, wanjh kunmekbebeh God kanwarrewam ngad bininj karridjalwern rowk. Dja nawu nabuyika bininj Jesus Christ biwokmarrkmey God dja mak kurduyimi kunmak duninjh bu kuninjkunukenh, wanjh kunmekbebeh God kanmarneyime nawu karridjalwern bininj karrimak dja mak minj kanbun kadberre, ba bu ngad karridjalmalngdarrkid.
ROM 5:19 Nakudji bininj nawu Adam, biwokweng God wanjh kunmekbekenh kunu nawu bininj birriwern bu birridjalwarreminj. Nawu nabuyika bininj, Jesus, nakka nadjalkudji biwokmarrkmey God wanjh kunukka nungka kabenmarnbun birriwern bininj ba bu kabirriyimerran bu God kabenmarneyime birrimak.
ROM 5:20 God benwong bininj manbu mankarre nuye, ba bu yimankek birrirohrokmerreni kore birrikurduyimi. Dja bedda wanjh birridjalbakkeyi mahni mankarre nuye, dja bedda birridjalwernhwarreworreni! Wanjh kunu birriburrburrinj bu bedda birridjalwarre bininj. Dja bu bedda birriwarreminj, God wanjh wernhdjareminj benwernhkongibuni munguyh.
ROM 5:21 Maninjmanu kunwarre wanjh benmarnewohrnani bedberre dja yiman bendungi wanjh birridoweng. Wanjh bolkkime God kanmarnewohrnan bu kunbuyikakenh nuye. Nungka kandjalkongibun, bu kunmekbekenh kunu ngad karriwoybukwong Jesus Christ nawu Kawohrnan kadberre, dja God kanmakwan dja ngad karridjalmimbi munguyh kore nungka.
ROM 6:1 Kunubewu nawu nangale bininj nawu mayaliwarre kayime, “Ngaye wanjh ngadjalkurduyime kore kunwarre ba bu ngaye ngamarnbun God nganbidyikarrme munguyh bu kuninjkunukenh kore nungka ngankongibun.”
ROM 6:2 Kuhni burrkyak! Dja kunukka ngad minj karriyime kore kunmekbekenh ngarre. Ngaleng ngadmandeleng kuhni karrimarneyimerren, “Ngaye kunu yiman ngadjaldoweng, wanjh kunukka ngaye minj ngayawoyhyime kore kunwarre bu bolkkime.”
ROM 6:3 Ngurrina, bu ngudda ngurrihmunkekadjung Christ Jesus dja mak bu ngudda ngurrikodjdjuhmekenh kore nungka, wanjh kunukka yiman ngurridjarrkdoweng bu nungka dorrengh. Kuhni wanjh ngurriyingkihburrbun.
ROM 6:4 Bu karridjarrkkodjdjuhmeng nungka Jesus dorrengh, wanjh yiman ngad warridj kandidjarrkkukkurrmeng kumidj bu nungka dorrengh. Ngad yiman karridjarrkdoweng bu nungka dorrengh. Kaluk God nawu Kornkumo, nawu nungka namakkaykenh duninjh dja mak narrulkarrekimukkenh, wanjh birrolkkayhweng nungka kore kundowikenhbeh. Kaluk kuhni rowk kanmarnekurduyimerranj ba bu ngad dorrengh karridjarrkdarrkidkerrngehme kore nungka.
ROM 6:5 Ngaye marneyime ngad bolkkime karridjarrkraworren kore nungka nawu kanmarnedoweng, wanjh kunukka woybukkih ngad wanjh karrikukbelbmerrinj dja mak karridjarrkdolkkan bu nungka dorrengh.
ROM 6:6 Kaluk karriburrbun yiman bu ngad karrimalngdoweng kerrngehkenh, wanjh karridjarrkkukbarndanginj kore kundulk bu nungka dorrengh, wanjh manbu kunburrk kadberre yiman bularrbuyindanj ba bu ngad minj karriyawoyhbongdi kore karriyawoyhkurduyime kunwarrekenh kore kunburrk ngarre.
ROM 6:7 Ngaye marneyime bu ngad yiman karridoweng, wanjh minj mak kunwarre kanyawoyhkarrme bu kanmarnbun karriyime kunwarrekenh.
ROM 6:8 Bu nawu ngad karridjarrkdoweng bu Christ dorrengh, wanjh kunukka ngad karriwernhburrbun bu karrihdarrkidmimbi munguyh kore nungka.
ROM 6:9 Bu kuhni wanjh karrihburrbun bu God birrolkkayhweng nawu Christ kore dowengbeh, ba bu minj nungka kayawoyhdowe. Manbu kundowikenh minj kabiyawoyhmang nuye nawu Christ.
ROM 6:10 Nungka doweng bu kundjalkudjikenh bu kunwarrekenh, dja bolkkime wanjh nungka kadjalmimbi munguyh munguyh bu nungka kabenedjarrkdarrkidmimbi kore God.
ROM 6:11 Wanjh kuninjkunu bu ngudda ngurriburrbu kore ngudmandeleng. Wanjh ngurrimarneyimerren, “Ngaye wanjh yiman ngarroweng, ba bu minj ngayawoyhyime kunwarre. Bolkkime wanjh ngaye nganedjarrkmimbi Christ Jesus dorrengh ba ngaye ngakurduyime kore God kadjare.”
ROM 6:12 Manbu kunwarre minj kayawoyhwohrnan ngudberre! Dja bolkkime, yuwn ngurrimarrkmang kore kunburrk ngundjurrkkan ngudberre. Ngurriburrbun manbu kunburrk karrowen bu yerrekah, dja yuwn bu ngurrikurduyime kore kunwarrehwarre bu ngurrihdjaldjare ngudmandeleng.
ROM 6:13 Yuwn bu mak ngudmandeleng munguyh ngurrimarnburren bu ngurrimarnedurrkmirri nawu nawarre kore ngurrikurduyime kunwarre bu kunburrk ngudberre kadjare. Ngudda ngaleng ngurrikurrmerrimen kore God kadjare, nawu ngundolkkayhweng kore kundowikenh, dja mak ngurrimarnburrimen ba bu ngurrimarnekurduyime kore kunmakkenh nuye bu kunburrk kadjare ngudberre.
ROM 6:14 God ngunkongibom ngudberre bulkkidj duninjh, dja mak ngunmarnebengmidjdanj kunwarre ngudberre. Kerrngehkenh wanjh ngurriwokmarrkmangi mahni mankarre, dja ngurridjalbarabuni kore kunwarrekenh ngunmarnewohrnang. Bolkkime burrkyak.
ROM 6:15 Yikahwi nawu birrimayaliwarre bininj kabirriyime, “Mah, ngad wanjh karridjalkurduyime kunwarre bu kuninjkunukenh kore God kandjalkongibun kadberre bu ngad minj karridowen.” Kuhni kabirriyime, dja burrkyak duninjh!
ROM 6:16 Ngayolyolme ngudberre. Ngurriburrbu. Bininj nawu munguyh kabiwokmarrkmang nawu nakimuk bininj, wanjh yiman kayime nungka kakurrmerren kore kabongdikenh nahni bininj nawu kawohrnan nuye. Wanjh karohrok bu ngudda ngurrimarrkmang kunwarre, wanjh kunu ngurribongdi, dja mak ngurridowen. Dja ngaleng bu ngurrikurrmerren kore God ngunbongkarrme, wanjh ngurrimarrkmang kunwok nuye, wanjh kunu nungka ngundjalmakwan.
ROM 6:17 Bu kerrngehkenhni, ngudda nawu ngurribongdi kore ngurrimarnedurrkmirri manbu kunwarre. Bu ngudda ngurribekkang mahni manbu kunwok kore Christbeh, wanjh ngudda ngurriwokmarrkmey kunkange dorrengh. Ngadjalmanjbun God bu kuhni kunmekbekenh!
ROM 6:18 Nungka ngunngehkeng kore ngurribongdi manmekbe manbu kunwarrekenh, dja wanjh bolkkime ngudda ngurrimarnedurrkmirri kore kunmakkenh, yiman kayime ngurribongdanginj kore God nuye kunmakmak.
ROM 6:19 Ngudda minj ngurriwernhmurrngrayekniwirrinj kore kukange, dja kunmekbekenh ngaye ngayolyolme kore bininjkenh nawu bedda kabirrihni kondah kurorre. Wanjh kandibekka, bu kerrngehkenh ngudda ngurrihdjalmarnedurrkmirri kunrayek kore kunwarrehwarre duninjh, dja ngudmandeleng ngurriwarreworreni bu ngurribakkeyi mankarre kore kunburrk ngudberre. Wanjh bolkkime, ngaye ngadjare bu ngudda ngurrimarnburrimen ba bu ngurridurrkmirri kore kunmakkenh bu kunburrkkenh ngudberre, ba bu God ngunmarnbun dja ngurriyimerran ngurrimak bininj.
ROM 6:20 Bu kunkare ngudda nawu ngurribongdi dja ngurrimarnedurrkmirri kore kunwarre, wanjh ngudda kunukka minj nangale ngunmarnbuyinj bu ngurridurrkmirriwirrinj kore kunmakkenh.
ROM 6:21 Kunmekbe ngurriyimi, dja ngurrikurduyimi manbu bolkkime ngudda ngurriyemengalmen, dja njale mak ngudda ngurringalkeng kore ngurrihmarnedurrkmirrikenh? Bininj nawu kuhni kabirridjalkurduyime, wanjh kunukka kabirrimalngdowen, dja wanjh bonj.
ROM 6:22 Bolkkime wanjh ngurribongyerrkmeng kore kunwarrebeh. Ngudda ngurriyimerranj yiman ngurribongdi bu ngurrihmarnedurrkmirri nuye God. Ngudda bolkkime djal God nuyekih bininj, dja kuhni wanjh nungka kunmak ngunwong ngudberre ba bu ngurridjarrkmalngmimbi nungka dorrengh munguyh munguyh.
ROM 6:23 Ngurrina, bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri kunwarre, wanjh kunwarre kabenkarremulewam. Dja minj kabenwon kunmak! Dja ngaleng ngundjalwon kundowikenh. Dja kunbuyika kore God nuye wanjh ngunwon kundjalmak bu djal burudjang ngudberre! Nungka ngunwon ngudberre kundarrkid, bu ngurriyawoyhmalngmimbimen munguyh munguyh nawu ngudda ngurridjarrkraworrinj kore Christ Jesus dorrengh nawu Kawohrnan Rowk kadberre.
ROM 7:1 Kandibekka nawu karridangerrinj, ngaye ngadjare ngamulewan manbu manmekbe mankarre. Ngudda nawu ngurrihkarrme manmekbe mankarre bu ngudda wanjh ngurriburrbun kore kunmekbe ngaye ngahwokmenyime. Kaluk manbu mankarre wanjh kabenmarnewohrnan kore bininj bedberre nawu kabirridarrkid nawu minj birridowimeninj.
ROM 7:2 Wanjh ngurriburrbu bu kuninjkunukenh. Ngalbu daluk kabeneyo nawu nabininjkobeng. Manbu mankarre kore kayime ngaleng bu wanjh ngalbininjkobeng nuye nawu nungka kabimarnedarrkid. Bu namekbe nabininjkobeng karrowen, wanjh kunukka ngalbu ngalbininjkobeng nuye kadjalkurduyime kore ngalengman kadjare.
ROM 7:3 Bu nabininjkobeng kahdjaldarrkid, wanjh ngalbu daluk yuwn bu kabenemarren nawu nabuyika bininj, dja wardi kunukka bininj birriwern kabirrimarneyime ngalmekbe daluk ngalwarre duninjh. Dja bu ngarre nabininjkobeng karrowen, wanjh kunukka ngalbu ngalbininjkobeng ngarre kamak bu kabimang nabuyika nawu bininj, kunukka kunmak. Manbu mankarre minj kabiwelengname.
ROM 7:4 Mah, wanjh nawu karridangerrinj, ngaye marnehmarneyolyolme kore kahkarremenmenyime manbu kumekbe kayime ngudberre bolkkime. Ngudda ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ, dja wanjh doweng kore kundulk cross, wanjh yiman kunukka ngudda dorrengh ngurridjarrkdoweng, wanjh kunukka manbu manmekbe mankarrekare minj ngunyawoyhkarrme ngudberre. Wanjh God birrolkkayhweng Christ kore kundowikenh, dja bolkkime ngudda yiman kayime ngalbininjkobeng nuye. Wanjh kunmekbekenh kunu karrikurduyime kunmakkenh nuye nawu God. Mahni mankarre minj mak kanwernhkarrme yiman kayime bininj kabikarrme ngalbu ngalbininjkobeng nuye.
ROM 7:5 Kerrngehkenhni, ngad wanjh karridjareni kore kunburrk kadberre djareni munguyh. Ngad karridjaldjareni karrikurduyimi kore kundjalwarre duninjh, dja mak ngad karridjareni karridjalbakkeyi manbu mankarre, wanjh kunukka ngad karridoweng munguyh.
ROM 7:6 Manmekbe manbu mankarrekare ngad yiman kanbongkarrmi yerreh, wanjh bu bolkkime ngad minj karriyawoyhbongdi. Ngad wanjh yiman karridoweng kore mankarrebeh, wanjh manbu mankarre minj kanyawoyhkarrme kadberre bolkkime. Kaluk ngad karridjaldarrkidminj kore God bu bolkkime, nawu ngad yiman karrimarnebongdi nuye, bu karrimarnedurrkmirri nawu nungka kore kunkerrngehkenh Namalngmakkaykenh nuye dorrengh, dja minj karriyawoyhmarnedurrkmirri kore mankarrekare manbu God nuye kabimbuyindi.
ROM 7:7 Baleh kuhni bu kakarremenmenyime? Yiddok mankarre kanmarnbom kadberre karrikurduyime kore kunwarrekenh? Burrkyak. Kaluk manbu mankarre kanbengdayhke ba bu karriburrbun bu njalekenh manbu kunwarre. Bu yiman manbu mankarre yakniwirrinj, wanjh kunukka ngaye minj ngaburrbuyinj bu ngakurduyimeninj kunwarre. Manbu mankarre kore kahyime, “Yuwn bu ngurrimanjngun yehyeng nawu birribuyika bininj bedberre.” Wanjh bu bolkkime ngaye ngahburrbun bu kuhni ngakurduyimekenh, wanjh ngaye djal kunwarre ngayime.
ROM 7:8 Bu ngaye ngaburrbun kunmekbe kunmayali ngarre, wanjh kunukka yiman kunwarre ngandjurrkkan ngaye. Wanjh mankarre nganwon kore kunmayalibeh, dja mak kunwarre kore nganmarnbun ngamanjngun yehyeng nawu birribuyika bininj bedberre. Yiman karreyakniwirrinj God nuye mankarre, wanjh kunukka yiman kunwarre minj nganbuyinj.
ROM 7:9 Kerrngehkenhni bu ngaye minj ngaburrbuyinj mahni mankarre, wanjh ngayimeng yimankek ngandarrkidwoyi. Dja bu mankarre kumwam, wanjh kunu kunwarre kumwam warridj bu kunmekbekenh ngaye ngabakkeng manmekbe manbu mankarre, wanjh ngaye ngabaldjaldoweng.
ROM 7:10 Wanjh manbu mankarre yimankek ngandarrkidwoyinj, dja burrkyakni. Wanjh kunukka yiman ngandjalbom bu ngarroweng.
ROM 7:11 Manbu kunwarre ngandjalkoweng. Ngaye ngayimeng yimankek manbu mankarre wanjh ngandarrkidwon bu ngaye ngaburrbuni manmekbe mankarre. Wanjh kunukka yiman ngandjalbom ngaye kore manmekbe mankarre kabimbuyindi, wanjh ngaye ngandjadmeng, dja ngabalmalngdoweng.
ROM 7:12 Kaluk manmekbe mankarre mandjalmakni duninjh. God kurrmeng mahni mankarre nuye nawu ngad bininj kadberre, ba bu karriburrbun kore mandjadkenh nuye.
ROM 7:13 Wanjh manmekbe manbu manmakni mankarre, yiddok ngaye nganbom? Bu burrkyak. Bu mahni mankarre wanjh kanbukkang kadberre bu manmekbekenh kunwarre wanjh mandjalwarre duninjh. Ngad karribakkeng manbu mankarremak duninjh. Wanjh kunmekbekenh kunu karridoweng. Manmekbe mankarre kanbengdayhke bu kunwarrekenh wanjh kanwarrewon.
ROM 7:14 Karriburrbun mak bu manmekbe mankarre wanjh kore Godbeh, ngad wanjh djalbininj duninjh bu karridarrkiddi kore kunburrk kadberre. Wanjh kunukka yiman karrimarnedurrkmirri, dja kandjalbongkarrme kunwarrekenh manbu ngalengngarre.
ROM 7:15 Kaluk ngaye minj ngawernhburrbun bu njalekenh ngaye ngakurduyime. Ngaye minj ngadjare bu ngakurduyime kunwarre. Dja bonj, ngadjalkurduyime kore kunwarrekenh ngarre. Kaluk ngayeman ngawirrihme bu kumekbekenh ngakurduyime.
ROM 7:16 Bu ngaye ngahkurduyime kunwarre dja minj ngaye ngadjare ngakurduyime, wanjh ngaye ngayime, “Yoh, manbu mankarre wanjh mandjalmak, wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjaldjare.”
ROM 7:17 Mah wanjh, bu ngayolyolmerren wanjh kuhni ngayime, “Bu bolkkime ngakurduyime kore kunwarre, wanjh kunukka minj ngayemandeleng, dja kunwarre manbu nganmarneni kore kukange ngardduk, wanjh makka kakurduyime.”
ROM 7:18 Kaluk ngaye ngaburrbun bu ngaye nawu djalbininj duninjh, nawu munguyh ngakurduyime kore kunwarre. Minj ngakarrme manbu kunmayalimakkenh. Ngaye ngadjare ngakurduyime kore kunmakkenh ngarre, dja burrkyak. Kuhni ngaye ngadjalbarabun munguyh.
ROM 7:19 Ngaye ngadjare ngakurduyime kore kunmak, dja djalburrkyak, minj ngaye ngayime kunmekbe. Ngaye minj ngadjare ngayime kore kunwarre, dja ngaleng wardi ngadjalkurduyime bu kunmekbe!
ROM 7:20 Ngaye ngadjalkurduyime njalehnjale kore minj ngawernhkukdjare kore ngakurduyime. Kunukka minj ngayemandelengbeh, dja kunubewu bu kunwarre nganmarneni kore kukange ngardduk.
ROM 7:21 Bu kuhni munguyh kahdjalkurduyimerran ngardduk, bu ngahdjare ngakurduyime kore kunmak, wanjh nawu nawarrewarre kamdjalre bu darnkih munguyh kore ngaye.
ROM 7:22 Dja ngaleng, ngabekkarren bu kanjdji baybaywi, kore ngaye ngardduk kukange, wanjh ngahdjalnjilngmak duninjh manbu mankarremakkenh kore God nuye.
ROM 7:23 Dja ngamayalinarren bu manbu kunburrk ngardduk kadjare kunbuyika bu kayime kore kunwarre. Wanjh kunukka yiman kore ngardduk kunburrk dja kunmayalibeh, wanjh yiman kayime kabenedurren! Bu kunmekbekenh kunwarre kunmayali kore ngaye ngahkarrme, wanjh minj nganbawon bu ngare. Ngaye yiman kayime ngahbongdi!
ROM 7:24 Mahni kawarre duninjh! Wanjh kunukka ngaye ngadjalnjilngwarremen bu kuninjkunukenh, bu ngaye ngaburrbun, minj nangale bininj nganngehke kore mahni manbu kunburrk bu ngankan kore kundowikenh?
ROM 7:25 Mah, wanjh karrimanjbun God. Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk kadberre wanjh nganngehke ngaye. Ngurrina wanjh, kore ngaye ngahburrbun. Ngaye ngadjaldjare ngahdurrkmirri kore mankarre nuye God. Dja ngaleng manbu kunburrk ngardduk kadjare kakurduyime kore kunwarre, wanjh kunukka yiman ngaye ngadjalbongdi, dja yikahwi ngadjalmarnedurrkmirri kore kunwarre.
ROM 8:1 Ngudda nawu ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ Jesus, wanjh kunukka God minj ngunyawoyhwelengname bu kunwarrekenh ngunbunkenh ngudberre.
ROM 8:2 Kaluk nawu Namalngmakkaykenh kanwon mankerrngeh mankarre kadberre. Bu nungka kanmalngmimbiwon kadberre bu ngad nawu karridjarrkkukbelbmerrinj kore Christ Jesus. Bu bolkkime ngad karribongyerrkmengbeh kore manmekbe manbuyika mankarre manbu kundowikenh ngarre, manbu ngad kanwarrewam dja wanjh kunu ngad kanmarnbom bu karrimalngdoweng.
ROM 8:3 Manmekbe manbu mankarrekare minj kanbidyikarrmeninj kadberre. Bu njalekenh? Kaluk bininj rowk kabirridjaldjare kabirrikurduyime kore djalbedmandeleng, wanjh manmekbe mankarre minj baleh mak bedda kabirriwokmarrkmang. Wanjh bu bolkkime, God bimmunkeweng nawu beywurd nuye bu yimerranj bininj duninjh yiman kayime nawu ngad karridjalwernhwarre duninjh bininj. God bikanjkurrmeng ba bu kuhni kanmarnebengmidjdan kunwarrekenh kadberre. Kunmekbe kurduyimeng bu ngudjyakwong kunwarrekenh kore bininj kadberre rowk.
ROM 8:4 Kaluk God kuhni kurduyimeng ba bu bolkkime ngad karridjalngurdmen kore kunmayali kadberrekih kanmarneyime, dja mak ngad karriyime kore mandjad duninjh nawu Namalngmakkaykenh kayime, wanjh kunukka ngad nawu bininj nuye karridjalyimerran karrimak dja karrikurduyime mandjad kore mankarre kanhmarneyime.
ROM 8:5 Nangale nawu bininj kahdjalburrbun kore nungan kadjaldjare, wanjh kunukka kahdjalkadjung kore nungan nuye kunmayali kore kunwarre. Dja bu ngad karriburrbun kore Namalngmakkaykenh kanbengdayhke, wanjh kunukka nungka kanbukkabukkan mandjad duninjh kadberre manbu ngad karridjare.
ROM 8:6 Nangale bininj munguyh kadjalburrbun kore nungan kadjare kore kunmayali kunwarre, wanjh kunukka kabaldjaldowen. Dja bu ngad karridjalburrbun munguyh manu kunmayali kamdolkkan kore Namalngmakkaykenhbeh, wanjh kunukka ngad kanmarnbun kore karrimalngkerrngehmen dja mak karrikarrme kunmodmikenh dorrengh nuye.
ROM 8:7 Bininj nawu kahburrbun kore kunmayali kunwarre munguyh, wanjh nakka God kabeneyidko. Namekbe bininj minj nawu kabiwokmarrkmang God, wanjh nungka minj kakarrme kore kabiwokmarrkmangkenh nawu God.
ROM 8:8 Bininj nawu kadjalkurduyime kore djal nungan kadjare, wanjh minj kakarrme kundulkarre nuye bu yimankek kabinjilngmarnbun nawu God.
ROM 8:9 Ngudda bonj, minj ngurrikadjung kore ngudman ngudberre kore kunwarre kunmayali duninjh. Burrkyak, ngudda wanjh ngurrikukbelbmerrinj nawu Namalngmakkaykenh. Ngunmarneni kore kukange ngudberre. Woybukkih, bu Christ nuye Namalngmakkaykenh minj kabimarneni nawu nangale bininj, wanjh kunukka nawu bininj minj nuye nawu Christ.
ROM 8:10 Ngudda ngudberre, manbu kunburrk wanjh ngurribaldjaldowe kore kunmekbekenh bu ngurribakkeng manbu mankarre nuye God. Dja Christ kani kore kunkange ngudberre, wanjh kumekbekenh kunu God kayime ngudda ngurrimak dja mak kunmalng ngudberre ngurrimalngkerrngehminj.
ROM 8:11 God birrolkkayhweng Jesus kore dowengbeh. Yoh, nungka wanjh birrolkkayhweng Christ kore kundowikenhbeh, wanjh karohrokwi nuye Namalngmakkaykenh bu ngunmarneni kore kukange ngudberre, wanjh kunu nungka ngundarrkidwon manbu kunburrk ngudberre kore kundowikenh.
ROM 8:12 Mah wanjh, nawu karridangerrinj rowk ngardduk, bu bolkkime ngad wanjh karrimayaliborledmen, dja minj karriyawoyhkurduyime kore ngadman kadberre kunmayali kunwarre bu kanmarneyime munguyh.
ROM 8:13 Bu ngad yiman karridjalkurduyime kore kunwarre kunmayali kanmarneyime kadberre, wanjh kunukka ngad karribaldjaldowen. Dja ngad karriyimen kunbuyika. Nawu Namalngmakkaykenh nakka wanjh kanbidyikarrme kadberre bu ngad kunburrk kadberre karridjalrayekworrimen ba minj karriyawoyhkurduyime kunwarre, wanjh kunukka karrimalngmimbi munguyh.
ROM 8:14 Kaluk bu God nuye Namalngmakkaykenh nungan kabidjalkan bininj, wanjh nungka wurdyaw nuye God.
ROM 8:15 God ngunwong ngudberre nawu Namalngmakkaykenh nuye, dja nungka minj kadjare ngunbongkarrme ngudberre bu ngurrimarnedurrkmirri kore kunkele. Kuhni bu burrkyak duninjh. Namalngmakkaykenh ngunmarnbun bu ngurriyimerran bebeywurd nuye God, bu ngudda kunu ngurribalmarnekayhme kore God ngurriyime, “Ngabba! Ngudda nawu kanbornang ngaye.”
ROM 8:16 Nawu God nuye Namalngmakkaykenh kanmarneyime kore ngad kadberre kunmalng bu kayime woybukkih ngad wanjh wurdwurd nuye God.
ROM 8:17 Bolkkime wanjh ngad wurdwurd nuye God wanjh nungka Christ karridangerrinj. Dja God kanberrebbom kadberre kore nuye kunmakmak nawu kurrmeng kadjehdjenyo Christ nuye. Bu karriraworren Christ dja mak karohrok karridjakbekkan yiman nungka yimeng, wanjh kaluk God kankurrme ba bu ngad karridjarrkdi Christ dorrengh kore kubolkmak. Bolkkime, wanjh kuhni bu kundjalyahwurd duninjh bu ngad karrihrohrokme kore kunmakkenh mandulmuk bu God kanmarnekurduyime yerrekah.
ROM 8:18 Ngaye ngaburrbun bu kunyid karrikarrme bu bolkkimekenh wanjh kundjalyahwurd. Dja bonj, karridjalburrbu bu kaluk God kanmarnekurduyime kunwernhmak duninjh.
ROM 8:19 Nawu yehyeng rowk ngarre God marnbom kadjare kandiburrbun, ngad nawu nuye wurdwurd. Bu bolkkime, wanjh kabirridjalmadbun bu nungka kankurrme kumekbe kore kurobbewarradj.
ROM 8:20 Nawu God wokkurrmerrinj bu yimeng kondah djal kurorre, dja yehyeng rowk nawu God marnbom, dja warreminj duninjh. Dja kubolkwarlahkenh kahdjalmadbun kalukburrk bu yerrekah God nungan kabolkkerrngehme. Wanjh God kayawoyhbolkmarnbun bu yerrekah.
ROM 8:21 Kaluk yerrekah bu God kakurduyime kundjalmak duninjh kadberre, kore wurdwurd nuyekih bu ngad kanmarnbun kadberre karrini kore kundjalmak. Wanjh kunukka kore kubolkwarlahkenh ngarre kamarnbuyindan bu kunmak rowk, minj njale mak bu kabalyawoyhdowerren. Kuhni karohrok bu God kanbongyerrkke ngad nawu nuye wurdwurd dja mak karrire kore kunmakkenh nuye kore kunmakmak.
ROM 8:22 Wanjh kunukka yiman kore kudjalbolkwarlahkenh rowk yiman kahdjakbekkan munguyh. Mahni yiman kayime daluk kadjakbekkan bu kayawmang nawu wurdyaw. Kunmekbe kunu kuhni bu kadjalkurduyimerran bu bolkkimekenh ngarre munguyh.
ROM 8:23 Wanjh ngad kunmekbe kadjalrohrok warridj kore karrikurduyime ngadmandeleng. Ngad wanjh ngokko karrihkarrme nawu Namalngmakkaykenh. Namekbe wanjh Nayungkihni bu God kanwong kadberre. Bu ngad wanjh munguyh karrihdjalnalkkini bolkkime kore ngadmandeleng bu karrihdjalmadbun nawu God bu kanmarnbun kadberre ngad nawu nungan karribebeywurd nuyekih kore mandjad nuye, dja mak kanmarnbun kadberre bu kanyawoyhkerrngehme.
ROM 8:24 Ngad nawu karriwoybukwong God nungka nawu kanngehkeng kadberre. Bolkkime ngad karridjalwoybukwo munguyh dja mak karridjalmadbu kore nungka kayakwon rowk. Bolkkime ngad wanjh ngarrimadbun bu nungka kanmarneyakwon rowk. Dja ngaleng ngad ngokkokenh karriyingkihmangi kore karrimadbun.
ROM 8:25 Med kuhni, God minj bangmeyakwoyinj rowk. Bu ngad karriwoybukwon God wanjh kunukka ngad karrihdjalmadbun bu nungka yerrehkah kore kakurduyime.
ROM 8:26 Ngad nawu karrihngudjwarre duninjh nawu nuye Namalngmakkaykenh kanbidyikarrme kadberre. Ngad minj karriwernhburrbun kore mandjad duninjh bu karrimarnedi yiwarrudj nuye God. Wanjh nawu Namalngmakkaykenh nuye kabenewokdi nungan God kore ngad kadberrekenh, bu kabimarnenalkbunkenh kore God dja mak kabimarnekayhme, nungka minj njale kawokkiyime kore nungan kakarrengeybun.
ROM 8:27 Kaluk God nungan kankangenan kore kukange kanjdji baybaywi kadberre, dja mak nungka ngokko kaburrbun kore nungan Namalngmakkaykenh kayime bu kadjaldi yiwarrudj kadberre kore God kadjare.
ROM 8:28 Ngad karriwernhburrbun bu kuhni woybukkih duninjh God kankayhmeng kadberre kore kerrngehkenhni nungan yingkihkarremarnbom, ngad nawu karrimarnedjareminj. Kaluk God kanmarnekurduyime kunmak kadberre kore njalehnjale kanmarnekurduyimerran, dja mak wardi kunyidkenh kambebme kadberre.
ROM 8:29 Bu kunyungkihni wanjh God kanyingkihburrbuni ngad kadberre dja mak nungka kanyingkihmarnekarremarnbuni kore ngad kadberreni, bu kuhni nungka kanmarnbom kadberre ba bu karriyimerranj karridjarrkrohrok nawu Beywurd nuye, nawu nungka kayimerran nawernwarre duninjh kadberre nawu karriwarlahkenh bininj nuye.
ROM 8:30 Yoh, nungka wanjh kandjarrngbom dja kankurrmeng kore nungka kore yingkihkarremarnbom. Nungka wanjh kankayhmeng kadberre, wanjh kanmarneyimeng ngad nawu karrimak kore nungka. Nungka kayime bu ngad karrimak bininj, bu nungka nawu kanmarnekurduyimeng kundjalmak duninjh nuye.
ROM 8:31 Wanjh baleh ngad karriyime bu kuninjkunukenh God kanmarnekurduyimeng? God nungan kanmakwan kadberre, minj nangale nabuyika kanwarrewan kadberre.
ROM 8:32 Karriburrbun bu nungka bibawong nawu beywurd nuye bu doweng ngadkenh kadberre rowk. Nungka bidjalbawong doweng. Wanjh kunu karriburrbun nungka nawu mimkongiwern dja mak kanwon yehyeng rowk nawu kadberre bu Christ dorrengh.
ROM 8:33 God nungandeleng kandjarrngbom kadberre! Wanjh minj nangale mak bininj kanwelengname kadberre. God nungan wanjh kanmarneyime bu ngad karrimak bininj nuye!
ROM 8:34 Wanjh minj nangale bininj kandjadme bu bolkkime. Christ Jesus minj kandjadme! Nungka djaldoweng dja mak kunmekbekenh nungka God birrolkkayhweng kumidjbeh, wanjh bikurrmeng kore kukun nuye God, dja mak Jesus kanhmarnekarreyolyolme kore God bu ngadkenh kadberre.
ROM 8:35 Wardi ngurridjalburrbu bu kuninjkunukenh. Minj nangale mak kanyerrkke kore God kanmarnedjareminj duninjh. Bu yiman ngad karrihkarrme mandjalwern kunyid, yiddok kanyerrkke ngad kore God kankarrme? Burrkyak, minj njale mak kanyerrkke. Dja mak bu kunrayek kawernmerren kadberre, kunubewu mak bininj kandiwidnan kadberre, dja mak ngad minj karrikarrme manbu manme dja kunmadj, bu kunubewu bininj karridjare kandibun kadberre, bu yiman kunmekbe kamarnekurduyimerran kadberre rowk, wanjh bonj, minj njale mak kankuklarlmang bu kuninjkunukenh kore God kanmarnedjare bulkkidj duninjh.
ROM 8:36 Ngurriburrbun manmekbe kunwok kore bimbuyindanj yimeng, “Ngudda nawu God. Bininj kandidjaldung kadberre munguyh kore nguddakenh. Bedda yimankek kabirridjalyime ngad yiman mayh nawu sheep bu kandidjalbun munguyh.” [Psalm 44:22]
ROM 8:37 Bonj. Wanjh Christ nungan kandjalmarnedjare kadberre munguyh munguyh, ba bu ngad wanjh karridjalwinhme. Minj njale mak kanyurrhke dja mak minj kanbularrbun yerrekah.
ROM 8:38 Ngaye wanjh ngawernhburrbun kuhni bu kunwoybuk kore God kandjalmarnedjare kadberre bu djal munguyh munguyh. Bu ngad karridarrkiddi dja mak bu karridowerren, nungka munguyh kandjalmarnedjare kadberre. Minj nangale mak kabingurdke God bu kandjalmarnedjare. Nawu angels nuye God minj bedda kabirringurdke. Dja mak nawu namarnde rowk minj kabirringurdke. Yehyeng nawu bolkkimekenh, dja mak nawu kambebme bu kaluk yerrekah wanjh minj kabingurdke kore kanmarnedjare. Dja mak nawu birridulkarrekimukkenh duninjh minj kabirringurdke. Nawu mak yehyeng rowk kondanjkunu kurorre kahdi minj kabingurdke nawu nungka. Nawu yehyeng rowk nawu kahdi kore heaven minj kabingurdke. Yehyeng nawu mak kahdi kore kanjdji duninjh minj kabingurdke God bu nungka kandjalmarnedjare. Bonj, minj njale mak kabingurdke God bu kandjalmarnedjare bulkkidj duninjh. Nungka wanjh kandjalmarnedjare bu kunmekbekenh kore karridjalbelbmiyindi kore Christ Jesus nawu Kawohrnan rowk kadberre.
ROM 9:1 Ngaye bininj nuye Christ marneyime ngudberre bu kunwoybuk duninjh. Ngaye minj ngakurren dja nawu Namalngmakkaykenh nganmarneyime kore kukange ngardduk bu ngawokdi bu djal kunwoybuk.
ROM 9:2 Ngayolyolmerren bu ngaye ngadjalwernhnjilngwarreminj bulkkidj duninjh bu ngabenburrbun nawu ngarridangerrinj ngardduk, dja bedda nawu kabirriwirrihme Jesus Christ. Ngaye wanjh ngabendjalmarnenalkbun bedberre munguyh.
ROM 9:3 Ngaye ngahdjare bu ngardduk ngarrimud dja mak nawu ngarriredbo bu bininj birriyimerra nuye Christ. Ngadjare God kabenmarnbun bu kabirribelbmerren nawu Christ. Wardi God ngankukburriwe kumekbekenh kore ngaye nganebelbmerren ba bu bedda mak kabirridjarrkbelbmerren. Bonj, ngakanjkurrmerren bedberre! Wardi God nungan nganwarrewan ba bu bedda kabirridjarrkbelbmerren nawu Christ.
ROM 9:4 Bedda wanjh Israel nawu bedberreni mawahmawah. God benmarneberrebburrinj bu benmarnedjareminj benmey. Wanjh benmarnbom wurdyaw nuye. Warridj God benmarnekukbukarrinj bu birrinang nungka bu Namakkaykenh duninjh. God benmarnewokkurrmeng bedberre, dja mak benwong kore mankarre nuye, dja benbukkang bu bedda birrimarneboddangeni kore kunrurrk Temple ngarre. Nungka wanjh benberrebbuni nawu Messiah kabimunkewe bedberre.
ROM 9:5 Nawu Mawahmawah bedberre wanjh God bendjarrngbom. Dja bedda wanjh mawahmawah nuye nawu Christ kumwam danginj yiman kayime bininj yimerranj duninjh. Kaluk nungka wanjh God duninjh nawu kahbenmarnewohrnan bininj kore kubolkwarlahkenh rowk. Wanjh karridjalburlumen munguyh munguyh, wanjh Amen!
ROM 9:6 God nungka yingkikarremarnbom dja mak wanjh kurduyimerranj rowk. Minj kunwok nuye yakmeninj. Dja kandibekka! Abraham wanjh bikebmawahmeng nawu Israel, wanjh bonj, yikahwi bininj nawu Israel benkebmawahmeng, nakka wanjh minj woybukkihniwirrinj bu nuyeni bininj duninjh.
ROM 9:7 Dja mak yikahwi nawu Abraham benkebmawahmeng nuye nakka wanjh minj nungka nuye kore kukangebeh bedberre. Kuhni wanjh God bimarneyimeng Abraham, bu yimeng, “Isaac nawu yibornan, wanjh nungka namekbe nanubeh ngurrbenmang nawu ngurrbenkebmawahme bininj kore kunngey ke.” [Genesis 21:12]
ROM 9:8 Kuninjkunu bu ngahyime. God biyingkihberrebbom nawu Abraham bu nungka kabibornan Isaac, dja nawu Isaac kabenbalkarrme birridjalwern bininj nawu mawahmawah mak nuye. Wanjh kurduyimerranj, dja nawu bininj benkebmawahmeng Isaac wanjh nakka woybukkih duninjh benkebmawahmeng Abraham. Birrimekbe wanjh birridjalkudji nawu God benyolyolmeng, dja nawu birribadbuyika birrinamudni nuye nawu benkebmawahmeng wanjh nakka nanu minj Abraham nuye duninjh. Dja bedda God nakka minj benmarnewokkurrmerrinj bedberre.
ROM 9:9 Ngurriburrbu kore God yimeng bu kerrngehkenhni bimarnewokkurrmerrinj kore Abraham, bu yimeng, “Kaluk yerrekah bu ngarrungname ke wanjh ngamyawoyhdurndeng, bu ngalbininjkobeng ke Sarah kayawmang narangem.” [Genesis 18:10]
ROM 9:10 Dja mak Rebekah benbeneyawkang narahrangem bu benedjarrkdanginj kore nadjalkudji kornkumo benewoneng, nabininjkobeng ngarre Isaac nawu kankebmawahmeng kadberre.
ROM 9:11 Bu Rebekah minj benbenebangmeyawmayinj, dja benedjarrkmokenni kore kuwarlirrng ngarre, wanjh God bimarneyimeng, “Nawu nawernwarre wanjh nakka kabimarnedurrkmirri nawu nayahwurd”. [Genesis 25:23] Benemekbe wurdwurd bokenh minj mak benebangeyimeninj kore kunmakkenh dja kore kunwarrekenh. Kab kaluk kunukka njalekenh God kumekbeh benbenemarneyimeng berrewoneng? Kunukka God nungan kanbukkan bu nungan kabenyingkihdjarrngbun bininj nawu kabirriyimerran nuye. Bininj minj kabirrimarnburren bedmandeleng bu kabirriyimerran bininj nuye, dja nungka ngaleng wanjh kabendjalmarnbun.
ROM 9:13 Ngaye ngayolyolme kore mankarre bimbuyindanj bu yimeng, “Ngaye ngadjalmarnedjareni Jacob, dja minj ngamarnedjare Esau.” [Malachi 1:2-3]
ROM 9:14 Kaluk baleh kab ngad karriyime? Yiddok kunubewu God minj namak bu kandjadme? Burrkyak. Yuwn kunmekbeh karriyime.
ROM 9:15 Karriburrbu bu baleh God bimarneyimeng Moses, “Ngaye wanjh ngabendjalkongibun nawu bininj bu ngabenmarnedjare, dja mak ngabendjalkongibun bininj nawu ngaye ngabendjarrngbom.” [Exodus 33:19]
ROM 9:16 Wanjh God nungandeleng kabendjalkongibun bininj. Bininj minj kabirrinjilngmarnbun nungka dja mak minj bedda kabirridjirrkkan nungka, dja nungan kore kadjalkurduyime nungandeleng nuye.
ROM 9:17 Dja karriburrbu God bimarneyimeng nawu Pharaoh kore bimbuyindanj djurra yimeng, “Ngaye marnbom ngudda yingeykimukmen dja mak yibenmarnewohrnan birriwern bu kuhni burudjang, dja ngaye wanjh bu bularrbun rowk, ba bu birriwarlahkenh bininj kabirrinan ngardduk kundulkarre bu ngaye wernhyurrhke duninjh. Dja mak ngandingeyburlume kunngey ngardduk kore kubolkwarlahkenh rowk.” [Exodus 9:16]
ROM 9:18 Wanjh kunukka karriburrbun bu God kabenkongibun bininj kore nungan kadjare. Dja bu kadjaremen kore kunnjilng nuye, wanjh kabenmarnbun nawu bininj ba bu kabirrimarnebangmen kore nuye.
ROM 9:19 Med rerrih, dja kunubewu ngudda kandidjawan ngaye, “Adju, God nungan kabimarnbun nangale bininj kawarremen, wanjh kunukka minj God kabiwelengname namekbe bininj. Bu God bimarnbom namekbe warreminj, wanjh nahni bininj minj bidyikarrmerrimeninj nungandeleng, dja God nungan nawernhdulkarrekimuk duninjh.”
ROM 9:20 Yuwn bu ngad kumekbeh karriyime, dja ngad kunu djal bininj duninjh. God nungan kanmarnbom, dja wanjh kakarrewarre bu karrimarneyime, “Ngayh! Ngudda njalekenh kanmarnbom kore yidjareni? Dja ngaye wanjh ngawarre!”
ROM 9:21 Nawu bininj kamang manbu delek, bu nungka kamarnbun kore kunbid nuye nawu nawern nawu yiman kukbubuyika yiman banikkin yarrkka. Nakudji kukmakkaykenh dja nawu nabuyika wanjh nakka walakkih kukwarre. Dja woybukkih nahni bininj nuye bu kamarnbun kore nungka kadjare.
ROM 9:22 Kunnekke nungan God yiman kakurduyime. Kunubewu nungan God kabendjalbawon birrimekbe bininj bu kunwarre kabirridjalkurduyime bedman kabirridjalle kunkuyeng. Dja God nungka kabendjaldung bu kunmekbekenh, dja kabendjalmadbun yelehyeledj, wanjh yerreh kunu kabenbalbun kabenbularrbun rowk kore nungka benyingkihmarnekarremarnburrinj. Kaluk bininj rowk wanjh kabirrikurdunan dja kabirrimarneborlhme bu nungka narrulkarrekimuk dja warridj kabendung bininj kore kunwarrekenh bedberre.
ROM 9:23 Dja God kurduyimeng bu ngadkenh kadberre warridj nawu nungka kankongibun, dja kanmarneyingkihkarremarnbom bu karridjarrkni kore nungka nuye bu kunmakkaykenh nuye dorrengh. Dja kunu karriburrbun bu nungka Namakkaykenh duninjh!
ROM 9:24 Yoh, bu ngadkenh, ngad nawu nungka wanjh kankayhmeng rowk kadberre, ngad nawu Jew dja bininj nawu minj Jew, wanjh nungka kandjarrkkayhmeng rowk.
ROM 9:25 Karriburrbu kore prophet nawu Hosea wanjh biwokbimbom kore God wokmulewarrinj, “Birrimekbe nawu bininj nakka minj ngaye ngardduk, wanjh bolkkime ngaye ngabendjalmarneyime, ‘Ngardduk bininj!’ Kaluk ngalmekbe daluk nawu ngaye minj ngamarnedjareniwirrinj, wanjh bolkkime ngaye ngamarneyime, ‘Ngaye marnedjareminj ngudda!’” [Hosea 2:23]
ROM 9:26 Dja mak kore kabimbuyindi, God wanjh kayime, “Kaluk birrimekbe bininj bu korroko birribekkani maninjmanu kunwok bu yimi, ‘Ngudda minj ngaye ngardduk bininj’, wanjh ngabenngeybun, ‘Bebeywurd nuye God nawu karrarrkid munguyh munguyh.’” [Hosea 1:10]
ROM 9:27 Dja mak kabimbuyindi kore Isaiah, bu kayhmeng bu maninjmanu kunwok kore yimeng Israelkenh, yimeng, “Birridjalwern nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh bedda birridjalmirndiwernminj duninjh, yiman kayime kunkayalanj manbu kore adjbud kahyo! Kaluk kunukka bonj, dja God kabendjalngehke birrimirndeyahwurd nawu nungka nuyekih.
ROM 9:28 Yoh, kaluk nawu Kawohrnan Rowk kabendjadme dja kabenbun bininj rowk nawu kore kondanjkunu kurorre, dja werrkwerrk kore nungan kakurduyime, dja mak kayakwon rowk.” [Isaiah 10:22-23]
ROM 9:29 Dja mak Isaiah yingkihburrbuni dja bimbom, yimeng, “Nawu Kawohrnan Rowk, nawu Narrulkarrekimuk Duninjh wanjh benbawong yikahwi bininj nawu karrbenkebmawahmeng. Dja bu burrkyakniwirrinj, wanjh ngad karrikukyimerrangimeninj yiman kayime bininj nawu birrikang kunred Sodom dja Gomorrah nawu God benbularrbom rowk.” [Isaiah 1:9]
ROM 9:30 Kaluk baleh kuhni ngad karriyime bu kuninjkunukenh? Birrimekbe bininj nawu minj Jews minj birridjareniwirrinj bu bedda minj birriwokmayi God nuye mankarre, dja bolkkime bedda kabirridjalwoybukwon God. Yiddok kunu nungka bolkkime kayime bedda birrimak bininj kore nungka?
ROM 9:31 Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng, munguyh birridjareni bu yimankek birrimakniwirrinj, kore birriwokmayi God nuye mankarre, dja minj God benwernhmarneyimeninj bu bedda birrimakni kore nungka.
ROM 9:32 Njalehkenh nawu Israel benkebmawahmeng wanjh minj birrimayinj kore God kabenmakwan kore nungka? Wanjh nakka nanu birrirohrokmeng bu birridjalkurduyimi kore mankarre birriwernhmarrkmangi, dja minj bedda birridjalwoybukwoyi God bu benngehkemeninj. Bedda yiman kayime birridjareni bu birrinjilngmarnbuyi God, dja kunmekbekenh birridjalwokmarrkmangi manbu mankarre. Bedda yiman yerrih birridengedorreni dja mak birrimankarrinj kore kuwardde manbu kabenbungkarrkbunkenh.
ROM 9:33 Kaluk maninjmanu manbu kunwok bimbuyindanj kore God yimeng, “Ngurrina! Ngaye wanjh ngakurrme bininj ngardduk kore kunred Zion. Nungka yiman kayime manwarddekimuk. Namekbe bininj nawu ngardduk, wanjh kabenbungkarrkbun bininj yiman kayime mahni manwarddekimuk, wanjh kabenmarnbun bu kabirrimankan. Dja nawu bininj kabirriwoybukwon nahni nawu bininj ngakurrme, wanjh nakka nanu minj kadjalyeme bu munguyh. Wanjh bonj.” [Isaiah 28:16]
ROM 10:1 Nawu ngad karridangerrinj, ngaye wanjh djalmarnedjare bulkkidj duninjh ngudberre, dja mak ngaye ngamarrkdjawam God bu kabenngehke bininj rowk nawu Israel nungan benkebmawahmeng.
ROM 10:2 Ngaye wanjh ngabenmulewan bu bedda kabirridjalmarnedurrkmirri kunrayek duninjh kore God nuye. Dja minj kabirriburrkburrkbekkan kore nungka kahdjare.
ROM 10:3 Minj bedda birriburrbuyi bu God djareni bedberre bu kabirridjalwoybukwon ba bu nungka kabenmakwan. Wanjh bedda yimankek kabirrimarnburrimen bu bedmandeleng birrimak bininj. Kaluk yiman rerrih birridjalwoybukwoni manbu bedberre mankarre yoy bedmandeleng, dja minj birridjalwoybukwoyinj nungka God.
ROM 10:4 Mah, wanjh nangalengale God kabenmakwan? Wanjh bininj nawu kabirriwoybukwon nawu Christ, wanjh God kabenmakwan. Kunmekbekenh kunu God kanwong nuye mankarre, ba bu karriwoybukwon Christ.
ROM 10:5 Kaluk Moses benyolyolmeng bininj nawu kabirridjare bu God kabenmakwan kore kabirrimarrkmang nuye mankarre, dja kabimbuyindi, “Bininj nawu kadjare God kabimalngmimbiwon, wanjh nakka munguyh kadjalkurduyime rowk kore mankarre kayime.” [Leviticus 18:5]
ROM 10:6 Dja ngad wanjh karridjalwoybukwon Christ, wanjh kunu God kanmakwan. Wanjh kunukka ngad mandjad karriburrbun, kore minj karriyime, “Ngaye ngare kaddum Heaven ba bu ngahdurndiwe Christ kondanjkunu kurorre.” Kunukka yuwn kunmekbe karriyime kore kukange kadberre.
ROM 10:7 Dja mak yuwn karriburrbun bu karriyime, “Ngaye wanjh ngahkolung kanjdji duninjh ba bu ngaye yimankek ngarrolkkayhwe Christ kore nungka dowengbeh.” Yuwn bu karriyime.
ROM 10:8 Kunmekbe djal burrkyak. Ngudda ngaleng ngurridjalburrbun kore kunbuyika bimbuyindanj kayime, “Manbu kunwok nakka karrarnhdi ngudda kore kurrangmayewel dja mak kore kukange ke.” [Deuteronomy 30:14] Ngahyolyolme maninjmanu manbu kunwok manmak bu ngarrbenmarneyime birriwarlahkenh bininj ba bu bedda kabirridjalwoybukwon God.
ROM 10:9 Ngayime bu ngudda ngurrimulewarren kore kudjenbeh, bu ngurriyime, “Jesus nakka Kawohrnan Rowk”, dja mak ngurridjalwoybukwon kore kukange ngudberre bu God birrolkkayhweng Jesus kore kundowikenh, wanjh God ngunngehke ngudberre.
ROM 10:10 Kaluk bu nangale bininj kabiwoybukwon kore kukange nuye, wanjh God kabimarneyime bu nadjalmak. Dja mak bu kahmulewarren kore kundjen nuye, wanjh God kabingehke.
ROM 10:11 Mahni djurra kayime, “Nawu nangale bininj kabiwoybukwon mak kabimarnekurrmerren kore nungka, wanjh minj mak kabalyawoyhyeme munguyh.” [Isaiah 28:16]
ROM 10:12 Wanjh kuhni ngurriburrbun ngad bininj karriwarlahkenh rowk, wanjh karridjalrohrok. Yikahwi ngad nawu Jews, dja yikahwi minj Jews. Dja nadjalkudji nawu Kawohrnan Rowk wanjh kandjarrkmarnewohrnan kadberre rowk. Nawu nangale bininj kabikayhme kore nungka bu kabidjawan, wanjh kunu kabiwon kunmakmak nawern nuye.
ROM 10:13 Ngurriburrbun kore kabimdi kayime, “Bininj nawu kabingeykayhmekenh nawu Kawohrnan Rowk bu kabidjawan, wanjh God kabingehke.” [Joel 2:32]
ROM 10:14 Bolkkime wanjh ngudda ngurridjawarren bu yikahwi bininj minj birriwobekkayi nawu Kawohrhan Rowk, bu kuninjkunkenh minj mak kabirriwoybukwon dja wanjh kunmekbekenh minj kabirrikayhme nuye. Minj nangale mak benmarneyolyolmeninj bedberre bu nungkakenh, wanjh kunmekbehkenh minj bedda kabirriburrbun nungka.
ROM 10:15 Wanjh kunubewu minj nangale mak benmunkewemeninj bininj ba bu benmarneyolyolmeninj bedberre bu nungkakenh! Ngudda ngurriburrbun bu kabimdi, kayime, “Ngad wanjh karridjalwernhnjilngmakminj bulkkidj bu birrimekbe bininj birrimwam, kandimarnemulewam kunwok manmakkaykenh duninjh.” [Isaiah 52:7]
ROM 10:16 Kaluk birriwern nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birribekkang maninjmanu kunwok manmak kore Kawohrnanbeh. Wanjh yikahwi birriwokburriweng manbu kunwok nuye. Isaiah bimbom bu yimeng, “Yiwohrnan, birrimekbe bininj nakka minj kandiwoybukwon ngarrbenmarneyime bu ngarriweykan kunwok ke.” [Isaiah 53:1]
ROM 10:17 Bininj nawu minj birribangmengeybekkayinj God, wanjh minj bedda kabirriwoybukwon. Dja bu kabirribekkan kunwok nuye manbu Christkenh, wanjh bedda kabirriburrbun nawu God, dja mak kabirriwoybukwon.
ROM 10:18 Med, yiddok woybukkih birrimekbe bininj minj birriwobekkayi nawu God? Burrkyak, wanjh birribekkang rowk! Kaluk kahbimbuyindi bu kayime, “Mahni kunwok manmak makka wanjh yarlarrmeng kubolkwarlahkenh rowk. Birriwarlahkenh bininj rowk nawu kabirrini kondanjkunu kurorre nakka wanjh birribekkang manbu maninjmanu kunwok nuye.” [Psalm 19:4]
ROM 10:19 Dja ngaye ngadjawarren, njalekenh bininj nawu Israel benkebmawahmeng minj birriwoybukwoyi kore birribekkang mahni kunwok? Wardi bedda minj birriburrkburrkbekkayi? Karriburrbun bu Moses yimeng bedberre bu kuninjkunukenh kore kabimbuyindi, “God yimeng ngudberre, ‘Ngaye marnbun ngudberre ba bu ngurrikirndangen bedberre birribuyika bininj nawu minj Jews. Kaluk ngaye marnbun ngudberre ngurriyiddung bu ngurrbennan baleh kabenmarnekurduyimerran birrimekbe nawu birrimayaliyak bininj.’ ” [Deuteronomy 32:21]
ROM 10:20 Dja mak Isaiah benyolyolmeng ngudberre nawu Jews, bu nungka djalyimeng mahni mandjad, kore kabimbuyindi, “Bu God yimeng, ‘Bininj nawu minj ngandiyawayinj ngaye, wanjh nakka ngandidjalngalkeng. Ngaye wanjh ngabenmarnekukbukkarrinj bininj nawu minj ngandingalkemeninj.’ ” [Isaiah 65:1]
ROM 10:21 Dja mak God yimeng bedberre nawu Israel benkebmawahmeng, kore kabimbuyindi, “Kunbarnangarrakuyeng bu ngaye ngahdjalbidyirriyongeni munguyh kore ngudda ngudberre. Dja mak minj ngaye kandimarrkmayi kunwok. Dja minj mak kandibekkayi dja mak minj kandimarnemayaliborledmeninj.” [Isaiah 65:2].
ROM 11:1 Kunubewu ngudda nawu ngurriburrbun bu ngurriyime yimankek God benbodmekenhwong nuyeni bininj. Dja burrkyak duninjh! Israel dja Abraham wanjh mawahmawah ngardduk, dja mak kore ngarranginj bu ngabornayinjdanj kore Benjaminj nuye birrimud.
ROM 11:2 Burrkyak, God minj munguyh benmarnemirrkborledmeninj kore nawu bininj nuye. Nungka benmarneyingkihkarremarnbom bu kunkare duninjh. Kunubewu ngudda kunu ngurrbengmidjdanj kore kabimbuyindi manbu kabiyolyolme nawu prophet Elijahkenh bu nungka bidjawan God bu kabidyikarrmekenh, kaluk bininj nawu Israel benkebmawahmeng nawu bedda birriwarnyakminj dja mak birridjaldungi nungka.
ROM 11:3 Nawu Elijah mulewarrinj yimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, naninjnanu nawu bininj wanjh nakka bindibom bindikukkurrmeng nawu ngudda ke prophets, dja warridj birribakbakkeng dja birriwarrewong manbu ngudda ke altar. Dja ngaye wanjh ngadjalkudji ngahdarrkiddi. Wanjh ngayemanwali kunubewu ngandibun bolkkime.” [1 Kings 19:10-18]
ROM 11:4 Dja yiddok ngurriburrbun baleh kab God bimarneyimeng bu biwokmey nungka Elijah. Nungka bikangerayekwong bu yimeng, “Ngaye ngabenkarrme ngayeman ngardduk nawu 7000 bininj nawu minj birrimarneboddangimeninj bu birrimarnediwirrinj yiwarrudj nahni nabuyika god kangeyyo Baal.” [1 Kings 19:18]
ROM 11:5 Mah, bolkkime wanjh kadjalrohrok. Bolkkime wanjh kabirridjaldi birridjalkudji yikahwi bininj nawu Israel benkebmawahmeng nawu God nuye duninjh. God nawu wernhmimkongiwern duninjh dja kunmekbekenh kunu nungka bendjarrngbom.
ROM 11:6 Nungka wanjh bendjalmarnedjareminj bu djalburudjang, wanjh kunu bendjarrngbom. Minj benkayhmeninj bu birrimarnedurrkmirrikenh bedberre bu birrikurduyimeninj kunmak. Burrkyak. Nungka wanjh bendjalmarnedjareni, wanjh kundjalmekbekenh kunu benkayhmeng bu birriyimerranj nuye bininj.
ROM 11:7 Adju, yiddok kuhni kunmak? Bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birriwernhyawarreni bu birridjareni bu God kabenmakwan, dja larrk, minj birrimayi! God wanjh bendjalmey yikahwi bininj nawu djareminj bu benkarrmeng. Kaluk nungka benmarnbom nawu birribuyika bu birrikangerayekminj kore nungka.
ROM 11:8 Bu kuhni wanjh kabimbuyindi, kayime, “God benmarnbom bu yiman birribengwarrminj yerreh. Dja mak benmarnbom kunmim bedberre minj birriwernhnayi. Mak kunkanem bedberre benkanemdubbewong ba bu minj birribekkayi. Wanjh yiman bolkkime kuninjkunu kabendjalkurduyimerran.” [Isaiah 29:10]
ROM 11:9 Ngurriburrbun kore David bu yiwarrudj dingihdi, bu benyolyolmi nawu birriwarre bininj. Kuhni bu kabimbuyindi bu nungka bidjawam nawu Kawohrnan Rowk, “Ngaye wanjh ngadjare yingan yibendarrkidmang kore mulil kabirridjarrkdi, yiman kayime mayh yimang bu yimarnbun kunyarl manbu yiman kayime walabbi rerrih bu djenj karrihdurrkmang. Dja mak ngadjare yibenbungkarrkbun ba bu kabirrimankan. Kuninjkunu wanjh God kakurduyime bu kunwarrekenh bedberre, bu kabenbun. Dja mak ngadjare kabirrimimburlerran ba bu minj kabirriwernhbolknan, dja mak ngadjare kabirriwernhdurrkmirri kore kunrayek duninjh bu munguyh.” [Psalm 69:22-23]
ROM 11:11 Mah, bu ngad karridjaldjawarren, yiddok nawu Israel benkebmawahmeng kabirridjalyo kore birrimankang, ba minj mak kabirriyawoyhdolkkan? Burrkyak duninjh, dja God yingkihkarremarnbom bedberre. Kandibekka. Bu Israel nuye bininj birriwarrewong, wanjh kunu God benngehkeng birribuyika bininj nawu minj Jews, ba bu kabenmarnbun nawu Israel nuye bininj wanjh kabirrikirndangen.
ROM 11:12 Adju, dja njalekenh God kakurduyime? Ngurriburrbun bu kuhni. Israel nuye mawahmawah birrikurduyimi kunwarre, dja ngaleng God bendjalmarnekurduyimi kunmak duninjh bedberre birriwern birribuyika bininj nawu minj Jew. Kunmekbekenh nawu Jew birrimankani, wanjh God yiman bendjalkukenwong bedberre bininj nawu minj Jews. Wanjh kamak! Dja ngaleng, kaluk bu Israel nuye mawahmawah kabirriwoybukwon nawu Christ, wanjh kundjalmak duninjh kadberre rowk.
ROM 11:13 Mah, dja bolkkime ngaye marnehmarneyime ngudberre ngudda bininj nawu minj Jews. Nawu Kawohrnan Rowk nganmarnbom apostle, dja nganmunkeweng bu marneyime ngudberre ngudda bininj nawu minj Jew ngawokmulewan ngudberre nuye kunwok. Dja mak ngahdjalburlumerrinj bu kuhnikenh ba bu ngaye ngardduk bininj ngarrimud wanjh ngabenmarnbun kabirrikirndangen ba bu kunubewu bedmanwali kabirriwoybukwon nawu Jesus Christ, ba kabenngehke bedberre.
ROM 11:15 Kuhni nawu God kayime benburriweng nawu ngayekenh bininj. Dja kunu benmarnbom birribuyika bininj nuye kabirridabbolk kore nungka nawu kubolkwarlahkenh kabirrini rowk. Bu ngayeman ngayime bu yiman God kabendurndiwe nawu Israel nuye bininj kore nungka kabirridjarrkdi, wanjh kunukka nungka kabendjalmarnbun birribuyika bininj nawu minj Jews bu kabirriyawoyhdarrkidmen.
ROM 11:16 Ngaye kab wohmarneyime ngudberre manbuyika kore ngad karrihburrbun bu kuninjkunukenh. Bu bininj kamarnbun buriddi, dja kabimarnekurrme kunyahwurd kore God, wanjh manbu buriddi rowk yerre nuye wanjh kahloddjamunmen bu nuye nawu Kawohrnan Rowk. Dja mak kunbuyika bu manbu mandedjmad kundulk makka nuye God, mak manbu mandulkyende kore maninjhmanu kundulk, wanjh makka mak God nuye warridj.
ROM 11:17 Ngaye wanjh ngahyolyolme ngudberre bu ngudda minj Jews. Ngudda wanjh kayime mankerrngehkerrnge manbu bu manyende manbu namerrinj kore kundulk. Ngudda yiman mankolhdebuyikabeh, dja bolkkime wanjh ngurriraworrinj nawu manyendekare, dja ngurridjarrkbongun manbu mandedjmadkenh mandjalkudji. Dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh bedda yiman kayime manyendekarehkare manbu God yendebakkeng. Wanjh ngudda yiman ngurrbenmarnebolkmang birrimekbe bininj nawu minj birriwoybukwoyi Jesus.
ROM 11:18 Dja ngudda nawu minj Jews, yuwn bu ngurriburlumerren bu yimankek ngurriyime ngudda ngurrimak dja ngurrbenmarneyime birribuyika nawu yiman kayime kundulk manyenyende warridj. Burrkyak, dja ngurridjalburrbu ngudda minj mandedjmad manbu kore kundulk ngarre manbu wanjh ngunkarrme bu kaddum ngurridi dja ngurridjordmen. Yuwn bu ngudda ngurriyurrhke manbu mandedjmad. Ngudda minj ngurrbenkarrme birrimekbe bininj ba kabirrini.
ROM 11:19 Kunubewu ngudda ngurriyime, “God bakkeng manekke manbu manyende dja ngad wanjh kankurrmeng kumekbe kore kundulk ngarre ngarribelbmerrinj.”
ROM 11:20 Wanjh woybukkih benbakkabakkeng bedberre nawu minj birriwoybukwoyi nawu Christ. Dja ngaleng ngudda wanjh ngurriwernhwoybukwon, wanjh kunmekbekenh ngudda yiman ngurridjalmalngbelbmerrinj nungka. Dja ngaleng yuwn bu ngurribalburlumerren ngudmandeleng. Dja ngaleng ngurridjalmarnekelenin nungka God.
ROM 11:21 Ngurriburrbu bu God benbakkeyi benkukburriweyi birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng, nawu nuyeni birriyungkih bininj. Wanjh bu ngudda minj ngurrimarrkbaworren dja minj ngurriwoybukwon, wanjh ngudda warridj ngunbalkukburriwe ngudberre.
ROM 11:22 Mah. Wanjh bolkkime ngurriburrbu God nungka wanjh kandjalmarnedjare, dja warridj kadjalrayek kore mandjad kandjadme. Yiman bu nungka benmarnewokrayekworrinj bedberre nawu birriwokweyi dja birrimunkebawong. Kaluk nungka mimkongiwern dja ngunbidyikarrme ngudberre. Dja wardi ngurridjalnahnarrimen ngudmandeleng ba bu minj kunukka ngurrimarnemirrkborledmen kore nungka. Dja bu burrkyak, wanjh ngudda warridj ngunkukburriwe yiman kayime kayendebakke.
ROM 11:23 Dja bu birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kabirriyawoyhdedjingmang bu kabirriyawoyhwoybukwon nawu Christ, wanjh kunukka God kabenyawoyhbelbme kore kundulk nuye. God wanjh dulkarrekimuk bu kuhni kakurduyime.
ROM 11:24 Yoh. God ngaleng ngunmey ngudda nawu yiman kayime manyende ngarre kundulk kore kurralkbeh, dja ngunbelbmeng ba ngurriyimerranj manyende ngarre kundulk manbu manmak yiman kayime olive kundulk. Minj nakka ngudberre, dja wanjh nuye. Ngudda minj ngurrimrawinj kore kundulk manbu manmak bu kerrngehkenhni. Wanjh kunukka kamak duninjh bu God kabendurndiwe manyende kore kundulkkare kore birribakmeng ba bu kabirriyawoyhbelbmerren. Wanjh ngaye kunu ngabenhyolyolme birrimekbe Israel nuye bininj.
ROM 11:25 Ngudda nawu karridangerrinj, ngaye ngadjare bu ngudda ngurriwernhburrbun kuninjkunu rowk ba bu minj ngurriburlumerren. Dja ngadjare kab marneyime ngudberre bu kunmekbe kunwok manbu warlkkayindi. God benmarnbom yikahwi nawu Israel benkebmawahmeng bu birrikangerayekminj duninjh ba bu kaluk yerreh bininj nawu minj Jews kabirrimre rowk kore God.
ROM 11:26 Wanjh kalukburrk nungka wanjh kabenngehke nawu Israel benkebmawahmeng rowk, kore kabimbuyindi, yimeng, “Nawu ngunbebke ngudberre wanjh nakka kamdolkkan kore kunred Zionbeh. Nungka wanjh kabenmarnbun bininj nawu Jacob ngunkebmawahmeng ba bu kabirrikangeborledkerren kore God nuye. Ngaye wanjh ngamarnbom mankarre ngardduk bu ngawernhwokrayekworren bu ngahkurduyime kunmak bedberre. Wanjh ngaye ngabenmarneburriwe kunwarre bedberre bu ngahbendjalmarnebengmidjdan.” [Isaiah 59:20-21; Jeremiah 31:33-34]
ROM 11:28 Yoh, bedda nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birridjalwidnani God nuye kunwok manmak. Wanjh kunmekbehkenh kunu bu God ngudda ngunmarnbom ngudberre ngurridabbolk kore nuye. Dja ngaleng God bolkkime kabenmarnedjare nawu Israel bininj warridj, dja bendjarrngbom warridj, kunmekbekenh kunu bu nungka bendjalmarnedjareni bu kunkare nawu mawahmawah bedberre nawu Israel.
ROM 11:29 Yoh, ngudda bininj nawu minj Jews, wanjh ngurriburrbu kuhni. Bu God yimeng nungka kakurduyime kunwern kunmakmak, dja minj kamayaliborledme. Dja mak bu kabenkahyme bininj kuhni wanjh nungan God kadjalkurduyime bu kadjalkurduyimerran rowk. Nungka minj kamayaliborledme bu kunmekbekenh.
ROM 11:30 Ngudda korroko ngurriwokweyi minj ngurriwokmarrkmayi kore God yiman kayime mak bininj nawu Jews birriwokburriweyi yerreh. Wanjh kunmekbe kunu nungka benbawong dja mak ngunkongibun ngudberre nawu minj Jew. God kuninjkunu kurduyimeng ba bu bedda kabirriburrburren bu birriwarre bininj, dja wanjh kabirriborledkerren kore God ba bu kabendjalwernhkongibun bedmanwali.
ROM 11:32 Kaluk birriwarlahkenh bininj rowk kabirridjalwokburriwe God. Nungka wanjh kadjare kabenkongibun bedberre rowk. Wanjh kunmekbekenh kunu kabenbongkarrme ba bu kabirriburrbun kunwarre bedberre.
ROM 11:33 Mah wanjh, baleh karriyime? God nungka namakkaykenh duninjh. Nungka kaburrbun yehyeng rowk. Nungka kahkarrme kunmayali bu kunmakkaykenh duninjh. Dja ngad kunu djal bininjwi, kaluk minj njale karriburrkburrkbekkan kore nungka kaburrbun bu nungka kandjadme djal kamak kore ngad bininj. Nungka wanjh kebrokbuyika duninjh dja mak kebrokkudji, dja minj nangale kaburrbun kore nungka kahre.
ROM 11:34 Kunmekbeh bimbuyindanj nuye, kahyime, “Nangale kab kaburrbun kore God nuye kunmayali? Nangale kab nanu kabimayaliwon nuye bu kabibengdayhke nawu God? Nangale nanu kabiwon God nawu namak bu kabimarnbun kabimarnekarremulewan nuye?” [Isaiah 40:13, Job 41:11]
ROM 11:36 Minj nangale bininj kabimarnekurduyime kore God, dja nungan nuye rowk nawu njalehnjale. Nungka wanjh yehyeng marnbom rowk. Nungka kanwon kadberre nawu njalehnjale, dja mak yehyeng rowk wanjh djal nungan nuye. Ngad kunu bininj wanjh nakka nanu karridjalburluburlumen nungka bu munguyh munguyh. Amen.
ROM 12:1 Ngudda nawu karridangerrinj, wanjh marrkdjawahdjawan bolkkime ngudberre bu ngurrikurrmerren kore kunburrk ngudberre kore God nawu God nuye, bu kuninjkunukenh nungka kanyingkihkongibom kadberre. Wanjh yiman ngurridarrkidkurrmerrimen dja mak ngurridjalkurduyimen kundjalmak, ba bu ngurrinjilngmarnbun nawu God. Kunukka wanjh yiman kayime ngurrimarneboddan nuye God kore kukange ngudberre.
ROM 12:2 Yuwn bu mak ngurrbenbaldjirrkkan birribuyika bininj nawu kondanjkunu kurorre kabirrihni. Kunukka burrkyak. Ngudmandeleng ngurridjalburrbu God bu munguyh. Kaluk nungan ngundjalmayalikerrngehme ngudberre, ba bu ngurrikarremenmennan manbu kunmayali manbu kunmakkenh nungka kore kadjare. Wanjh kunukka nungka kanjilngmak bu kuninjkunu kore ngurrihmarnedurrkmirrikenh kundjalmak nuye.
ROM 12:3 God nungka nganmarneyimeng kunmak bu djalburudjangkenh, wanjh kunmekbekenh ngaye marnehmarneyime ngudberre rowk, yuwn bu ngurriburlumerren kore ngudmandeleng. Dja ngaleng ngurridjalburrbu bu ngudmandeleng kore mandjad. Kaluk God nungka kandjarrkbidyikarrmeng karridjalwern bu karriwoybukwon kore mandjad duninjh nuye.
ROM 12:4 Kaluk ngad karriwern nawu karriwoybukwon Jesus wanjh karridjalbubuyika! Ngad wanjh karriyimerranj manburrkkudji. Ngurriburrbun manbu kunburrk ngayolyolme, wanjh karrikarrme kunwern kundjalbubuyika bu karaworrenkenh kore kabirribebbehdurrkmirri kabirribidyikarrmerrenkenh, wanjh kunu kabirriyimerran ngarre manburrkkudji ba bu karridarrkidkudjihmen.
ROM 12:5 Wanjh karohrok ngad bininj nawu karriraworren nuye Christ, wanjh yiman kayime karriyimerranj kunburrkkudji nuye. Bu ngad karriraworren nuye Christ wanjh karridjarrkbelbmerren dja karrikarrmerren.
ROM 12:6 God bu kankongibuni, wanjh kanbebbehwonowong kadberre kunmakmak nuye ba bu karrimarnedurrkmirrikenh nungka nuye. Bu kanbebbehwonowon nawu kunbubuyikakenh. Nungka benwong yikahwi ngad bininj ba bu kabirriyimerran yiman prophet. Wanjh birrimarnewokda nuye kore bedda kabirriwernhwoybukwon.
ROM 12:7 Nungka benmarnbom yikahwi kore ngad bininj bu kabindibidyikarrme nawu birribuyika bininj. Mah, bedda wanjh bindidjalbidyikarrmen! Dja mak yikahwi bininj benmarnbom bu kabindibukkabukkan nawu birribuyika bininj nuye. Bedda wanjh, bindidjalbukkabukka!
ROM 12:8 Yikahwi mak benmarnbom bu kabindimurrngrayekwon bedberre birribuyika kore ngad. Mah, bedda wanjh bindimurrngerayekwo! Dja mak yikahwi benmarnbom bu kabindikukwon money dja manme bedberre bininj nawu birrimarladjdja. Mah, bedda wanjh birridjalkurduyimen bu birridjalweymaknin. Dja mak yikahwi benkurrmeng bu kabirridurrkmirri bu kabindimarnewohrnan birribuyika nawu bininj kore ngad kadberre. Mah, bedda wanjh birriwernhkurduyimen bu djal mandjad duninjh! Dja mak yikahwi benmarnbom bu kabindidjalkongibun nawu birribuyika bininj. Wanjh bedda kunu birridjalkurduyimen kore kunnjilngmak dorrengh.
ROM 12:9 Ngurridjaldjaremerrimen bulkkidj dja mak ngurridjalwidna nawu nawarrewarre. Ngurridjalkarrmen kore kunmak munguyh.
ROM 12:10 Ngurrimarnedjaremerrimen bu yiman kayime karridjalmud duninjh nawu karridanginj. Yuwn bu ngurribalburluburlumerren yimankek bu ngurriyurrhkerren.
ROM 12:11 Yuwn kab ngurringudjmulewarren kore ngurriwernhdurrkmirri nuye nawu Kawohrnan Rowk. Ngurridjalnjilngmaknin munguyh dja mak ngurridjaldjaremen munguyh bu ngurriwokmarrkmang nuye kore ngurrimarnedurrkmirri munguyh nungka nuye kore kukange dorrengh ngudberre.
ROM 12:12 Bu ngudda ngurridjalburrbun baleh God ngunbidyikarrme yerrehkah, wanjh kunukka ngurridjalnjilngmakmen munguyh. Dja mak bu kunrayek kambebme ngudberre dja mak kunyid dorrengh kamwernmerren, yuwn mak ngurrihngurdme bu ngurrire dja ngurridjalle munguyh. Ngurridjaldin yiwarrudj munguyh, dja mak yuwn bu ngurriwarnyakmulewarren.
ROM 12:13 Ngurrbenwo money dja manme nawu birribuyika yiwarrudj bedberre bininj nawu minj kabirrikarrme bu ngurrbenbidyikarrmen. Dja mak bu nawu birriwern bininj nawu yiwarrudj bedberre kabirrimhre nawu kubolkbuyikabeh, wanjh ngurrbendjalnahna bu ngurrbendjalbidyikarrmen dorrengh.
ROM 12:14 Bu nangale yiman kayime ngunwon kunrayek kunwok dja ngunmarneyidngalke baleh yarrkka, wanjh ngurridjaldjawa God ba bu kabinahnan dja kunmak kabimarneyime namekbe bininj. Dja ngaleng yuwn bu ngurridjawan God bu yimankek kabirrung!
ROM 12:15 Bu nangale bininj kore ngudberre nanu kanjilngmak wanjh nakka nanu ngurridjarrknjilngmaknin. Dja nawu nangale bininj kanalkbun ngarre kundowikenh, wanjh nakka nanu ngurridjarrknalkbu bu ngudda dorrengh.
ROM 12:16 Ngurridjarrkmayalikudjinin nawu ngad bininj ba mandjalkudjiwi ngurridjarrkburrbu, dja minj ngurridangwerren. Dja yuwn bu ngurriburlumerren. Dja ngurridjarrkdin bininj nawu yiman kayime namarladj dja mak ngurringeyyahwurdworrimen. Yuwn bu mak ngurribalburrbun bu ngudda yimankek ngurriyurrhkerren.
ROM 12:17 Nawu nangale kayime kunwarre ke, wanjh yuwn mak yidjalkarrmen wangbol nuye, dja yuwn bu mak yinganwali yikurduyime kunwarre nuye namekbe bininj bu yiman kunmekbekenh. Dja ngurridjalkurduyimen kunmak ba bu birriwern bininj ngundikurdunan bu kunmekbe kunmak rowk.
ROM 12:18 Ngurrimarnburrimen dja ngurridabbolknin nawu bininj rowk kunmodmikenh dorrengh. Dja bu bedda ngundidjalwidnan, wanjh kunu bonj, bedmandeleng.
ROM 12:19 Nawu ngaye karridabbolk, yuwn bu ngurrimayaliborledme bu ngurrirohrokme ngurrbenbun bininj nawu ngundimarnekurduyime kunwarre. Ngaleng ngurridjalmadbu God nungan kabendung bedberre. Ngudda ngurriburrbu kuhni bu bimbuyindanj yimeng, “Nawu Kawohrnan yimeng, ‘Ngaye ngadjalkudji nawu ngabenbun nawu birriwarre bininj. Ngaye wanjh ngadjalkudji bu kunmekbeh ngakurduyime bedberre.’” [Deuteronomy 32:35]
ROM 12:20 Burrkyak! Ngaleng kundjalbuyika bu ngurrbenmarnekurduyime, kore kabimbuyindi bu kayime, “Ngurrbendjalbidyikarrmen bininj nawu bedda ngundiwirrihme ngudberre. Bu kabirrimarrwedowen, wanjh ngurrbendjalwo manme dja bu bedda kabirrikombukdowen wanjh kukku ngurrbendjalbowon. Kuhni kunmekbe ngurridjalkurduyime, wanjh kunukka bedda kabirridjalkangebarrhme.” [Proverbs 25:21-22]
ROM 12:21 Yuwn bu nawarrewarre nawu ngunmarnbun bu ngurrihwarnyakmulewarren, dja munguyh ngurridjalkurduyimen kore kunmakkenh ba bu wanjh nakka ngurridjalbularrbun nawu nawarrewarrekenh.
ROM 13:1 Ngad karriwarlahkenh bininj rowk wanjh karrbenwokmarrkma nawu kabirriwohrnan kore government ngarre bu kabirrikarremarnbun mankarre kadberre. God nungan kabenkurrme bininj nawu kabirriwohrnawohrnankenh kadberre. Wanjh karriwokmarrkma nuye mankarre kore nungka benkurrmengkenh.
ROM 13:2 Wanjh bu ngad karrikarrewarrewe mankarre manbu government karremarnbom kadberre, wanjh yiman kayime karriwokburriwe God warridj nawu benkurrmeng birrimekbe bininj nawu kabirriwohrnan kore government kadberre. Wanjh kunukka nawu government kandjaldung kadberre rowk.
ROM 13:3 Bininj nawu kabirriwohrnan kadberre, bedda minj kabirridung bininj nawu kunmak kakurduyime, wanjh nakka nuk minj kakele. Dja ngaleng, bininj nawu kunwarre kayime, wanjh kadjalkelemen bu nawu kabirriwohrnan bedda kabirriwelengname. Yiddok minj ngurridjare bu ngurrbenmarnekelemen bedberre nawu kabirriwohrnan kondanjkunu kadberre? Wanjh ngurridjalkurduyimen kore kunmakkenh, ba bu bedda wanjh ngundidjalmakwan.
ROM 13:4 Nakka wanjh kabirrimarnedurrkmirri kore God bu ngundibidyikarrmekenh. Dja bu ngurrikurduyime kunwarre, nawu kabirriwohrnawohrnan bininj kabirrikarrme manbu kundulkarre dja mak ngundibunkenh! Dja God benwong manbu mankarre bu kabirrikurduyime ba ngurrimarnekelemen nuye.
ROM 13:5 Mah wanjh, karridjalwokmarrkma nawu kandimarnewohrnan kondah kurorre. Wanjh kunukka God minj mak kandung kadberre. Wanjh ngad ngurridjalyidburnbun kore ngurribekkarren kunmakkenh ngurrikurduyime.
ROM 13:6 Karohrok bu tax kunwardde karrbenkarremulewan kore government. Ngurriburrbu bedda wanjh kabirriwohrnawohrnan nawu government wanjh munguyh nawu kabirridjalmarnedurrkmirri God nuye. Kuhni wanjh nungka benwong bu kabirrimarnekurduyime.
ROM 13:7 Dja ngaleng ngad wanjh karrbenkarremulewan bininj rowk nawu kandiwon nawu njalehnjale. Kaluk ngad karrbendjalkarremulewan nawu tax. Dja mak ngad karrbendjalkarremulewa bininj birribuyika kore njalehnjalekenh. Dja warridj karrbendjalwokmarrkmang dja mak karrbenwokbengyirri birrimekbe bininj bu baleh kabirriyime kore kunmakkenh kadberre. Dja mak karrbendjalburlumen dorrengh bininj nawu birrimak.
ROM 13:8 Bu yiman yikarrme bulk nawu bininj ngunwon waken, wanjh nungka njale yimarnedurndiwemen nungka. Bu ngad karriyimen kunbuyika duninjh, bu ngad wanjh karridjalmarnedjaremerrimen. Bu nangale bininj kabenmarnedjare nawu birribuyika bininj, wanjh kunukka kadjalkurduyime kore mankarre rowk God nuye.
ROM 13:9 Ngudda ngurriburrbun manbu mankarrekuken kahyo kore kahyime, “Yuwn bu nguneyo nawu nabuyika bininj dja mak ngalbuyika daluk. Dja ngaleng ngurridjalyuwn ngalbu ke ngalbininjkobeng duninjh, dja nawu nabininjkobeng ke duninjh.” Dja mak kore kayime, “Yuwn bu yibun bininj yikukkurrme.” Dja mak kayime, “Yuwn yire yimarnedjirdmang nabuyika bininj nawu njalehnjale nuye.” Dja mak, “Yuwn yikirndangen bu nabuyika bininj nawu kakarrme nuye nawu yidjare.” Dja mak manbadbubuyika mankarre warridj. Makka wanjh manu mankarrekilehkilelk rowk, dja manu mankimuk mankarre kahyo wanjh makka mahni manmekbe ngunmarneyime ngudberre. Kayime, “Yibenwernhmarnedjarenin birribuyika bininj yiman kayime yingandeleng bu yihmarnedjaremerren.” [Exodus 20:13-17; Deuteronomy 5:15-21; Leviticus 19:18]
ROM 13:10 Bu nangale bininj kabenmarnedjare birribuyika bininj wanjh minj mak kunwarre kabenmarnekurduyime bedberre. Kaluk bu yibenmarnedjare birribuyika bininj wanjh kunukka yiwokmarrkmang manmekbe mankarre rowk.
ROM 13:11 Kuhni ngad karrikurduyime rowk dja mak karriwernhburrbun bu bolkkime ngarre kabolkyimerran kadberre wanjh kabalhyakmen darnkih bu ngalengngarre. Dja wanjh ngurrihdolkka bolkkime kore yiman kayime ngurrikodjkeyo. Ngad wanjh karridjalwoybukwoni nawu God bu kunkuyengni, dja bolkkime wanjh darnkih bu kabolkyimerran kore nungan kanngehke kadberre.
ROM 13:12 Yoh, bolkkime wanjh ngad yiman kayime karridi kore kunkak ngarre. Dja wanjh bolkkime kamre kadberre manbu kumhkabel ngarre darnkih duninjh kore kunbarnangarra ngarre. Wardi kab karridjalbawo manbu kunwarrewarre kore bininj kabirrikurduyime, dja kunukka yiman kayime kubolkmunun rerrih. God kanmarnebolkwolkan kadberre, dja wanjh bolkkime ngad karridjongburrimen nawu kunmadj ba bu karriyimerran yiman kayime soldier nuye.
ROM 13:13 Ngaye ngayime bu ngad karridjalkurduyimen kunmak bu yiman kuhni kayime benbekad kore karridi kurobbe. Wanjh yuwn bininj nawu ngad karrimirndemornnamerren bu kundjalwarre ngarre bu kabirridjare bininj, yiman kabirribongun manbang manbu kabenmarnbun kabirriworromkan munguyh, dja mak bu bininj dja daluk kabirridjirdmarrendeleng. Dja mak yuwn bu ngad karriwidnarren dja mak yuwn bu karrimarnekirnwerrinj.
ROM 13:14 Dja ngaleng mahni kunbuyika bu karridjarrkyime. Ngurridjalngunjdjika Jesus Christ nawu Kawohrnan rowk, dja yuwn bu ngurriyawoyhburrbun kore kunwarre manbu ngurridjare.
ROM 14:1 Yikahwi bininj nawu yiwarrudj ngudberre, nakka wanjh minj birriwernhmurrngrayek kore bedda kabirriwoybukwon. Wanjh yuwn bu mak ngurrbendjaddjadme bedberre nawu birrikerrngekerrnge dja nawu minj kabirriwernhwoybukwon, dja ngaleng kundjalyahwurdnin, dja mak ngurrbendjalkima.
ROM 14:2 Ngudda ngurriburrbun bu birriwern bininj nawu yiwarrudj kadberre kabirringun manbu manbubuyika manwern manme. Dja yikahwi mak birribadbuyika bininj kore kadberre yiwarrudj, wanjh kabirriyime, “Yuwn bu karringun kunkanj!” Bedda minj kabirriwernhburrbun kore njalehnjalekenh bu karriwokmarrkmang nawu God, wanjh kunmekbekenh kabirridjalngun manbu manme kore mankolhdebeh.
ROM 14:3 Dja yuwn bu ngad karridjadmerren. Bininj nawu kahdjalnjilngmak bu kangun manme manbu manbubuyika, yuwn bu kabenwelengname nawu birribuyika bininj! Dja mak bininj nawu minj kangun nawu njalehnjale, wanjh yuwn bu kabiwelengname nabuyika nawu nungan kahngun manbu manme rowk. Wardi ngurriburrbu bu God nungka kandjarrkkimey karriwarlahkenh bininj rowk bu nungka kanmakwam kadberre rowk.
ROM 14:4 Yuwn kab ngad karrbendjadme birribuyika bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri nakudji bininj nawu kondah kurorrewaken, dja namekbe bininj nawu kawohrnan, wanjh nungan bu kabendjaldjadme nuyekih bininj. Kaluk karohrok bu God nawu Kawohrnan Rowk kandjarrkdjadme ngad nawu karriwarlahkenh bininj rowk, wanjh kanmarneyime bu ngad karrimakni bininj! Kunmekbekenh kunu, God nungka kandjarrkdolkkayhwe ngad bininj rowk!
ROM 14:5 Dja mak kunbuyika marneyime ngudberre. Yikahwi bininj nawu yiwarrudj kaddjarrkberre kabirridi, wanjh kabirriburrbun bu kuhni kunbarnangarrakudji makka wanjh yiman manbu mankuken rerrih, wanjh kunbarnangarradjamun. Dja mak birribuyika nawu yiwarrudj kadberre bininj kabirriburrbun bu kabirriyime kunwern manbu kunbarnangarra wanjh makka kadjalrohrok rowk. Wanjh karridjalwern karriburrbu bu njale kunmak, wanjh karribebbehkurduyimen kore karrinan kunmakkenh.
ROM 14:6 Bu bininj nawu kayime mahni kunbarnangarrakudji wanjh mankuken, wanjh namekbe bininj djaldjarenin bu djalkurduyimen kore nawu Kawohrnan Rowk kadjare. Bininj nawu kangun kunkanj, wanjh nakka djaldjarenin djalkurduyimen kore nawu Kawohrnan Rowk kadjare, dja mak kabidjalmanjbun warridj bu kuhnikenh. Bininj nawu kabawon kore kunkanj kahngun, wanjh nakka djaldjarenin bu djalkurduyimen kore nawu Kawohrnan Rowk kadjare, dja mak bidjalmanjbun warridj bu kuhnikenh.
ROM 14:7 Dja kunukka ngad minj karrihbebbehdarrkid. Dja bu ngad karridowen, wanjh kunukka yiman karridjarrkdowen. Kunukka minj nangale mak nadjalkudji karrarrkid, dja ngad kunu karridjarrkdarrkid, dja ngad mak karridjarrkdowen. Ngad wanjh rowk karridjalbelbmerrinj kore Jesus nungka nuye.
ROM 14:8 Wanjh yiman bu ngad karridarrkiddi, ngad wanjh karridjaldarrkid nuye nawu Kawohrnan Rowk. Dja bu ngad karridowe wanjh karridjaldowe kore nungka. Wanjh kunmekbeh kadjalrohrok. Bu karridarrkiddi dja mak bu karridowe, ngad kunu nungka nuye munguyh nawu Kawohrnan Rowk.
ROM 14:9 Wanjh kunmekbehkenh kunu Christ doweng dja mak yawoyhmimbiminj ba bu nungka kadjalwohrnan kadberre rowk bininj nawu karridjaldarrkiddi dja mak nawu birridowerrinj rowk.
ROM 14:10 Mah. Wanjh bu ngurridjadmerren nawu ngurridangerren, wanjh njalekenh? Mak kunubewu ngurrbenbalmarneyime nakka minj bedda birrimak? Kunukka yuwn ngad karriyime, dja minj ngad kadberre. Kaluk karridjarrkdangen rowk kore kumirrk nungka nuye kore nawu God dja mak kandjarrkdjadme rowk kadberre.
ROM 14:11 Kunmekbekenh kabimbuyindi kore kayime, “Nawu Kawohrnan Rowk yimeng, ‘Ngaye wanjh ngahdjalkudji nawu ngahdarrkiddi munguyh munguyh. Dja ngaye wanjh ngahyime ngurridjalwern ngurriwarlahkenh bininj rowk, wanjh yerrekah kandimarnebarddurrukkurlhdan rowk, dja mak kandimulewan rowk, bu ngurriyime ngaye wanjh nawu God woybukkih duninjh.’” [Isaiah 45:23]
ROM 14:12 Dja yerrekah wanjh karriwarlahkenh bininj rowk karribebbehwarnyakmulewarren kore God.
ROM 14:13 Wanjh ngad kunu yuwn karrbenbalmarneyime bu ngad karridjadmerren ngadmandeleng. Dja yuwn kunbuyika karriburrbu bu kuninjkunukenh. Yuwn mak karrbenbalmarnbun nawu karridangerrinj bu kabirriwokburriwe nawu God. Yuwn bu mak karrbenngurdke kore nungka kabirriwokmarrkmangkenh.
ROM 14:14 Ngaye wanjh nganekukbelbmerrinj nawu Jesus nawu Kawohrnan Rowk, wanjh bonj, ngayime ngudberre bu kuhni kunwoybuk. Bu ngad karridjalngun manbu manme manbubuyika, dja wanjh kamak kore nawu Kawohrnan Rowk. Dja kunbuyikakenh, med, bu nangale bininj kabalburrbun kore kunwarrekenh yimankek kangun nawu njalehnjale kore manmekenh, wanjh kunukka yuwn kangun maninjmanu manme. Bu kuninjkunu nungka kakurduyime kunukka kunwarre kore Kawohrnan Rowk.
ROM 14:15 Ngudda bininj, kunubewu ngudda yiburrbun kamak bu yingun manbubuyika manbu manme. Wanjh nawu ngudda ngunedanginj ngunkurdunan dja kahwernhnjilngwarremen, wanjh yidjalmarnedjarenin nungka, dja wanjh yibawon kore yingun. Kaluk wanjh nawu ngudda ngunedanginj bu nunganwali ngunngunjdjikan, nungka wanjh kakurduyime kore kaburrbun bu kunwarre kore God nuye. Yidjalburrbu, Christ nungka bimarnedoweng namekbe nawu bininj warridj. Dja wanjh yuwn yimarnekarrerayekwon bu kore yidjare yingun nawu njalehnjale.
ROM 14:16 Ngudda nawu kunubewu yiburrbun kamak bu njalehnjale yingun dja yibongun. Dja bonj, bu nawu ngunedanginj kawarnyak bu nungka kakurduyime, wanjh yuwn bu mak yimarnengun dja yimarnebongun kore ngudda yinjilngwarrewon dja kahyime ngudda kunwarre yiyime.
ROM 14:17 Mah, dja kandibekka. Karridjalburrbun bu kuhni God nungka kanmarnewohrnan kadberre rowk, dja minj mak karriburrbun kore manbu manme karringunkenh dja manbu karribongunkenh. Kuhni burrkyak. Dja nawu nawernhkukenh nakka wanjh Namalngmakkaykenh nawu kanmarnbun bu kundjalwernmak duninjh, dja mak kanwon nuye kunmodmikenh dorrengh, dja mak kanmarnbun bu karridjalnjilngmarrmarr.
ROM 14:18 Bu ngudda kuhni ngurrimarnedurrkmirri Christ nuye, wanjh God nungka kanjilngmak ngudberre, dja mak birribuyika bininj kabirriyime bu ngudda ngurrimak.
ROM 14:19 Mah, wanjh kunmekbekenh kunu ngad karrimarnburrimen bu karridjarrknin kore kunmodmikenh dorrengh, dja mak ngad ba bu karridjordmiwerren.
ROM 14:20 Ngayawoyhyime, yuwn karrbenwarrehwarrewon kore God nuye kabirrimarnedurrkmirri bu karridjare karringun nawu njalehnjale. Wanjh kunukka karridjalngu manbu manbubuyika manme, wanjh kamak kore God nuye. Dja ngaleng bu karringun manme manbu kabenmarnbun nawu karridangerrinj bu kabirriwokwe nawu God, wanjh kunu kunukka kunwarre karriyime kore God nuye!
ROM 14:21 Wanjh bu ngudda ngurridjare ngurringun mahni kunkanj dja mak ngurribongun wine, wanjh kunukka ngurrbendjalburrbu nawu ngurridangerrinj, bu wardi ngurrbenwarrewon dja kabirrimankan kore kunwarrekenh. Dja yuwn bu ngurrikurduyime. Wanjh kuhni ngudda ngurridjalbawo manmekbe ngurringun dja ngurribongun dja kunukka ngudda ngurrikurduyime kundjalmak.
ROM 14:22 Wardi ngurridjawan nawu God dja mak ngurridjawarren bu njale ngurrikurduyime kore kurobbe. God kabimarnekurduyime kunmak nuye bininj nawu kamarnburren bu kamak kadjalkurduyime. Bu ngurrikurduyime kore kunwarre, wanjh yiman ngurriyimerren bu ngurriwarre bininj.
ROM 14:23 Bininj nawu minj kawernhburrbun kore God kadjare, bu nungan kadjalngun yikahi manme, wanjh God kabidjadme. Kaluk namekbe bininj minj nguyinj manme kore kaburrbun bu God kayime kamak. Bu ngad karrikurduyime njalehnjale kore minj karriwoybukwon God, wanjh kadjalwarre, dja mak karriwokburriwe kore nungka nuye.
ROM 15:1 Ngudda bininj nawu ngurriyimerranj bu ngurrimurrngrayekminj kore yiwarrudj ngurrire, wanjh kab ngurrbenbidyikarrmen birrimekbe bininj nawu kabirridjalngudjwarre bu bolkkime, dja yuwn kab ngudmandeleng kore ngurrihdjaldjare bu ngurrikurduyime.
ROM 15:2 Ngad wanjh karridjalmarnedjaremerren munguyh nawu yiwarrudj kadberre ba bu ngad karrinjilngmarnburren, dja mak warridj karrimurrngrayekworrimen.
ROM 15:3 Ngurriburrbu, nungka Christ minj nungandeleng njilngmarnburrimeninj. Burrkyak, ngurriburrbu kore bimbuyindanj nungkakenh, bu yimeng, “Nawu birrimekbe bininj ngundimalelmang, wanjh nakka ngaye werrk ngandiyingkihmalelmangi.” [Psalm 69:9]
ROM 15:4 Mahni mankarre rowk makka wanjh yingkihbimbuyindanj bu kunkare duninjh, bu ngad kadberre bolkkime, ba bu ngad karriborlhmekenh. Kaluk nawu Bible kandjalmurrngrayekwon, ba bu minj karriwarnyakmulewarren, bu karrinjilngmak bu karriburrbun kaluk God kanmarnekurduyime.
ROM 15:5 God minj kamarrkbaworren nungandeleng, dja munguyh kandjalmurrngrayekwon kadberre ba bu minj ngad karrimarrkbaworren. Ngaye wanjh ngadjare bu nungka ngunmarnbun ngudberre ba bu ngurridjalmayalikudjihmen kore ngurrimunkekadjung nungka nawu Christ Jesus.
ROM 15:6 Wanjh kunukka ngudda ngurrikangekudji, dja mak ngurridjalkudjiwi rowk bu ngurridjarrkburlumen God nawu Kornkumo nuye Jesus Christ nawu Kanmarnewohrnan kadberre rowk.
ROM 15:7 Kuhni wanjh ngudda ngurrikimarrimen munguyh yiman kayime bu Christ ngunkimey rowk, ba bu ngurridjarrkburlume God.
ROM 15:8 Ngaye marneyime ngudberre kunwokbuyika bu Christkenh. Nungka djalmarnburrinj bu durrkmirridanginj bininj bedberre nawu birrilakkayen, nawu bedda bininj Jew. Dja kunmekbekenh kanbukkang kadberre rowk, bu kundjalwoybuk yonginj kore nungan God wokkurrmerrinj. Nungka kuninjkunu kurduyimeng kore God kunkare wokkurrmerrinj bedberre nawu mawahmawah.
ROM 15:9 Dja mak kuhni kurduyimeng ba bu bininj nawu minj Jews kabirriburrbun bu God mimkongiwern duninjh, wanjh kabirrihburlume nuye, kore kabimbuyindi bu kahyime, “Bu kumekbekenh ngaye wanjh ngundidjarrkburlume kore ngarridjarrkdi bininj nawu minj Jews dorrengh, dja mak ngaye ngawayini bu ngeyburluburlume ngudda.” [Psalm 18:49]
ROM 15:10 Dja mak kahyime, “Ngudda bininj nawu minj Jews wanjh ngurrikukbelbmerrinj nawu God nuye bininj ba bu kunukka wanjh ngurridjalnjilngmakmen duninjh!” [Deuteronomy 32:43]
ROM 15:11 Dja mak kahyime, “Ngudda nawu bininj minj Jews ngurridjalburlumen nawu Kawohrnan Rowk! Mah, wanjh nawu ngurriwarlahkenh bininj rowk ngurridjalburlumen nuye!” [Psalm 117:1]
ROM 15:12 Dja mak Isaiah biyingkihmulewani Jesus bu yimeng, “Nakudji kaluk karrangen kore Jesse nawu birrimud nuye. Nungka wanjh kamre dja kahwohrnan rowk bedberre bininj nawu minj Jews. Kaluk bedda kabirriwoybukwon nungka dja mak kabirrimadbun bu nungka kakurduyime kunmak bedberre.” [Isaiah 11:10]
ROM 15:13 Mah wanjh, karriburrbun bu God kanmarnekurduyime kore kanmarneyingkihwokkurrmerrinj. Wanjh ngaye ngadjawan bu nungka ngunkangebarlke kore kunmodmikenh nuye dorrengh, dja mak ngunwernhnjilngmarnbun kore ngudda ngurridjalwoybukwon. Wanjh kunukka nawu Namalngmakkaykenh nungan karrurrkmirri kore ngudberre kukange, bu kundulkarre dorrengh, ba bu ngurridjalwoybukwon God dja mak ngurridjalmadbun kore nungan kakurduyime kore wokkurrmerrinj.
ROM 15:14 Ngudda karridanginj ngaye wanjh kuninjkunu ngadjalyime bu kore woybukkih. Bu kuninjkunukenh ngadjalburrbun. Bu ngudda wanjh ngurridjalmak duninjh bininj. God ngunbukkang ngudberre kunwern kunmakmak ba bu ngudmanwali wanjh ngurrbenbukkankenh.
ROM 15:15 Dja wanjh bonj, ngaye bu ngahbimbom naninjnanu djurra bu yawoyhbengdayhke ngudberre kore ngudda ngurriyingkihborlhmeng. Njalekenh ngaye yiman wokrayekwong bu marneyime ngudberre? Wanjh ngurriburrbun bu God nungka ngandjalmarnekurduyimeng kunmak bu djalburudjang, dja nganmarnbom ngamarnedurrkmirri Christ Jesus kore bininj nawu minj bedda Jews. Ngaye wanjh ngahdurrkmirri yiman kayime nuye priest bu ngahweykan bedberre manbu kunwok manmak kore Godbeh. Dja mak God nungan kadjare nawu Namalngmakkaykenh kabenmarnbun bininj nawu bedda minj Jews bu kabirrimakmen nuye dja mak kabirrikurrmerrenkenh kore nungka God kanjilngmakmen.
ROM 15:17 Ngaye wanjh nganekukbelbmerrinj kore Christ Jesus, dja kuhni wanjh ngadjalnjilngmak bu ngaye ngarrurrkmirri mahni manbu God nuye.
ROM 15:18 Kaluk ngaye minj ngayolyolme manbubuyika. Ngadjaldjare ngayolyolme nawu Christ bu nganmarnedurrkmirri ngaye! Nungka wanjh nganmunkeweng ba bu ngabenkang bininj nawu bedda minj Jews kore nungka. Bedda wanjh ngandikurdunang dja mak ngandibekkang ngaye, wanjh kabirriwokmarrkmang kore God.
ROM 15:19 God nuye Namalngmakkaykenh nganwon kundulkarre nuye ba bu ngaye ngakurduyimeng ba bu bedda birrikangebarrhmi kore birriwohburrbuni God. Wanjh kunmekbehkenh kunu ngaye ngawohrewohrey kore Jerusalem werrk, dja djarreh kore kunbolkkimuk kabolkngeyyo Yilyricum, bu ngahbendjalbengdayhkeyi duninjh bu kunwok manmak rowk manbu Christkenh.
ROM 15:20 Kuninjkunu wanjh ngaye ngadjareni bu ngabenmarneyimi nawu bininj bu Christkenh kore yarrkka kabirrihni nawu bedda bininj minj ngokko birriyingkihbekkayi kore nungka Christkenh. Kaluk ngawarnyakni bu ngaweykayi kore nabuyika bininj nuk yolyolmeninj bedberre, bu nungka ngokko dedjingmayi bu kunukka nungka marnbuyi.
ROM 15:21 Ngaye kunu wanjh ngahburrbun kore bimbuyindanj, manbu kayime, “Bininj nawu minj nangale korroko benmarnemulewayi kore nungkakenh, kaluk bedda wanjh kabirridjalnan nungka. Dja mak nawu bininj minj korroko biwokbekkayi wanjh kunu kabirriburrkburrkbekkan.” [Isaiah 52:15]
ROM 15:22 Kuhni wanjh ngadjaldurrkmirri munguyh, wanjh kunmekbehkenh kunu ngaye minj ngamrawinj bu kerrngehkenh kore ngudda ngurrihni kore Rome.
ROM 15:23 Kaluk bolkkime wanjh ngaye ngayakwong rowk kore ngarrurrkmirri kore kondanjkunu kunred, dja wanjh bolkkime ngadjaldjare ngamre kore ngudda ngurrihni kumekbe. Kaluk ngaye wanjh ngadjaldjareni bu ngamrawinj kore ngudda kore mandjewk nawernni.
ROM 15:24 Bolkkime wanjh ngare kore kunbolk Spain, dja ngadjare ngad karridjarrkdi bu waken, dja mak ngad karridjarrkkarrmen manbu kunmakkenh. Wanjh yerreh kunu ngudda kandidjalmunkewe bu ngare kore kunbolk Spain.
ROM 15:25 Dja med. Ngaye ngare werrk kore Jerusalem bolkkime ba bu ngahbenbidyikarrme nawu God nuye bininj kunmekbeh.
ROM 15:26 Ngayime bu ngaye ngabenkukwon kunwardde nawu ngakukkarrme ngandiyingkihkukwong bininj nawu yiwarrudj bedberre birrikang kunbolk Macedonia dja Achaia. Wanjh ngandikukwong ngaye bu ngabenkukwonkenh nawu birrimarladj bininj nawu kabirrihni kore Jerusalem.
ROM 15:27 Yoh, wanjh bedda birridjalinjilngmakminj bu kuninjkunu kabirrikurduyime, yiman kayime bu kabindikarremulewankenh! Bu djalwoybukkih kuninjkunu birridjalkurduyimeng kore mandjad duninjh. Bedda nawu bininj minj Jews birribekkang kunwok manbu Jesuskenh bu nawu Jews bininj bindibalwokwong. Kunmekbekenh God nuye Namalngmakkaykenh benmarnekurduyimeng kunmak, karohrok bu yingkihkurduyimeng bedberre nawu Jews bininj. Wanjh bedmanwali bininj nawu bedda minj Jews kabirriyime bu bedmanwali kabindibalkarremulewan kondanjkunu kurorre ngarre.
ROM 15:28 Wanjh ngaye kunu ngare kore Jerusalem werrk bu ngabenkukwon nawu naninjnanu kuwardde nawu money. Wanjh yerreh kunu ngahballe kore kunbolk Spain. Wanjh kunu ngaye ngamre kore ngabolkmokdung werrk kore ngudda ngurrihni.
ROM 15:29 Wanjh bu ngaye ngamre kore ngudda ngaye ngaburrbun nawu Christ kadjalkurduyime kunwern kunmakmak kore ngad kadberre rowk.
ROM 15:30 Bolkkime wanjh ngaye djawahdjawan ngudberre nawu ngad karridanginj bu kandimarnedi yiwarrudj! Kuhni wanjh karridjarrkdurrkmirri bu kunwern duninjh. Ngaye djawan ngudberre kunmekbekenh bu nawu Namalngmakkaykenh ngunmarnbun bu ngaye bu kandimarnedjare. Dja mak djawahdjawan ngudberre kore Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk kadberre.
ROM 15:31 Kaluk bu ngurridi yiwarrudj ngardduk, wanjh ngurridjawa God bu ngandjalnahnan kore kunbolk Judea bu bininj nawu minj kabirriwoybukwon Jesus wanjh minj ngandibun. Dja ngadjaldjare ngabenbidyikarrme bulkkidj duninjh nawu God nuye bininj kore Jerusalem.
ROM 15:32 Kaluk yerrehkah wanjh God nganmarnbun ngaye bu ngamre kore ngudda ngudberre, kore nungka kadjare. Ngaye wanjh ngahdjalmarrmarr bu ngamre kumekbeh kore ngudda karridjarrkni, ba bu ngudda wanjh karridjalngehme.
ROM 15:33 Ngaye wanjh ngadjare God nawu kandjarrkwon kore kunmodmikenh nuye wanjh kunukka nungka dorrengh ngurridjarrkni rowk. Amen.
ROM 16:1 Nawu karridangerrinj, ngaye ngadjare bu ngurrikimang ngalkudji daluk kangeyyo Phoebe, ngalbu karridanginj, bu kamre kore ngudda. Ngaleng kahdurrkmirri bedberre bininj nawu yiwarrudj kabirrikarrme kore kunbolk Cenchrea.
ROM 16:2 Ngudda nawu God nuye bininj, wanjh kunmekbekenh ngadjare ngurridjalkimang kore nawu Kawohrnan Rowk bu djal kunmak dorrengh dja mak ngurribidyikarrmen. Ngaleng benbidyikarrmeng birriwern bininj, dja mak ngaye warridj. Dja wanjh ngurridjalwo nawu njale yiman kadjare.
ROM 16:3 Ngaye ngadjare mak ngabenbenemarnewokmunkewerren bu ngurrbenbenemarneyimen berrewoneng ngalbu Priscilla dja mak nawu nabininjkobeng ngarre Aquila nawu ngarridjarrkdurrkmirri bu karridjarrkbelbmerrinj Christ Jesus.
ROM 16:4 Bu birriwern bininj birridjareni bu yimankek ngandibuyi, wanjh bedda ngandinahnani ngaye, dja kunu bedda warridj darnkih bindikuyinjbuyinj berrewoneng. Birriwern bininj nawu bedda minj Jew wanjh bolkkime kabirribebbehkarrme manbu yiwarrudjkenh bedberre, dja bedda, dja ngaye mak ngarrbendjarrkmanjbun ngalbu Priscilla dja nawu Aquila berrewoneng.
ROM 16:5 Wanjh ngadjare mak ngabenmarnewokmunkewerren bu ngurrbenmarneyimen kunwok ngardduk kore bininj nawu yiwarrudj bedberre nawu kabirrimirndemornnamerren kore kunrurrk bedda berrewoneng. Dja mak ngamarnewokmunkewerrinj kore Epenetus, ngardduk djawirna nawu ngaye ngahmarnedjare. Kaluk nungka wanjh nayungkihni bu bimarnekangemulewarrinj nawu Christ kore kubolkwarlahkenh kunbolk ngarre Asia.
ROM 16:6 Dja mak ngadjare ngamarnewokmunkewerren ngurrimarneyimen ngalbu Mary, ngalbu wernhdurrkmirri ngudberre.
ROM 16:7 Dja mak ngadjare ngabenbenemarnewokmunkewerren bu ngurriyime ngardduk naninjnanu bininj bokenh, Andronicus dja Junias, nawu ngardduk ngarriredbo duninjh, nawu ngarridjarrkni kore prison. Kaluk bedda benedjalkuken kore mak nawu birribuyika apostles. Bedda werrk birrikukbelbmerrinj Jesus wanjh yerre ngayemanwali.
ROM 16:8 Dja warridj ngamarnewokmunkewerren bu ngurriyime Amplitus nawu ngaye ngamarnedjareminj kore Kawohrnan Rowk.
ROM 16:9 Dja warridj ngabenbenemarnewokmunkewerren bu ngurrbenbeneyime nawu Urbanus, nawu karridjarrkdurrkmirri kore Christ, dja mak nawu Stachys, nawu ngardduk djawirna nawu ngahmarnedjare.
ROM 16:10 Dja mak ngamarnewokmunkewerren bu ngurrimarneyime Apelles. Ngad wanjh karriburrbun rowk bu nungka nuye Christ namak bininj. Dja mak ngurrbenbalmarneyime kore ngabenmarnewokmunkewerren nawu birrimud duninjh nuye Aristobulus.
ROM 16:11 Dja ngaye ngamarnewokmunkewerren kore ngurrimarneyimen Herodian ngalbu ngardduk nganemud. Dja mak ngurrbenmarneyimen bu ngayekenh nawu Kawohrnan nuye bininj nawu kabirrihni kore namud nuye Narcissus.
ROM 16:12 Ngadjare mak ngabenbenewokmunkewerren bu ngurrbenbenemarneyimen nahni daluk bokenh, Tryphena dja Tryphosa, nawu kabenemarnedurrkmirri wernkih duninjh kore nawu Kahwohrnan Rowk. Dja mak ngurrimarneyimen ngalbuyika daluk kangeyyo Persis, ngalbu ngaye ngamarnedjare. Kaluk ngaleng bimarnedurrkmirri kunwernkah kore nawu Kawohrnan Rowk.
ROM 16:13 Ngahdjare mak ngamarnewokmunkewerren bu ngurrimarneyime nawu Rufus. Kaluk naninjnanu bininj nawu God nungan bidjarrngbom. Dja mak ngalbadjan nuye, ngalbu yiman kayime ngaye mak ngalbadjan ngardduk rerrih!
ROM 16:14 Dja mak ngabenmarnewokmunkewerren bu ngurrbenmarneyimen nawu Asyncritus, dja mak Phlegon, Patrobus dja Hermas, dja nawu karridangerrinj kumekbe nawu kabirridjarrkni.
ROM 16:15 Dja mak Philologus, Julia, Nereus dja mak daluk ngalbu benedanginj nuye, dja mak Olympas dja mak nawu God nuye bininj nawu kumekbeh kabirridjarrkdi.
ROM 16:16 Wanjh ngudda ngurrikimarrimen dja ngurribunjhmarren dorrengh kunmakkenh kore God nuye kadjare. Birriwern nawu yiwarrudj bedberre bininj nawu Christ nuye, kore kubolkbubuyikabeh wanjh bedda kabirridjaldjare ngundimarnewokmunkewerren kore kunmakkenh ngudda ngudberre.
ROM 16:17 Ngaye wanjh mandjad balmarneyime ngudberre nawu ngad karridangerrinj bu ngurrbennahna nawu bininj ngundimarnbun ngudberre bu ngudda ngurridangwerren dja mak ngundibebbehkukyarlarrke kore ngundibukkabukkan manbuyikakenh kunwok kore manbu ngudda ngurriyingkihborlhmeng. Wanjh yuwn darnkih ngurrbendarnhyikan nawu birrimekbe bininj nawu birrimayalibuyika.
ROM 16:18 Nawu bedda minj kabirrimarnedurrkmirri Christ nawu Kawohrnan rowk kadberre. Burrkyak, dja bedda kunu yiman kabirridjalmarnedurrkmirri kore kabirridjaldjare bedmandeleng. Bedda kabirriwokdi yimankek bedda birridjalmak bininj. Dja nakka nanu bedda kabirridjalkurrehkurren bininj nawu minj bedda birrikodjkuludjad.
ROM 16:19 Ngaye wanjh ngadjalwernhkangemarrma duninjh bu ngudda burrbun ngudberre! Birridjalwern bininj wanjh bedda ngundiwobekkang bu ngudda ngurriwokmarrkmang nawu Kawohrnan Rowk. Ngaye ngadjare bu ngudda ngurridjalwernhburrbu bu ngurrimayalimaknin kore kunmakmakkenh ngarre. Dja ngaye ngadjare warridj ngudda bu minj ngurriwernhburrbun kore kunwarrekenh ngarre.
ROM 16:20 God kanwon kadberre kunmodmikenh nuye, dja darnkih duninjh bu kabolkyimerran nungka kabikurrme namarnde nawu Satan kanjdji kore kurrenge ngudberre ba bu ngurrimelme dja mak ngurrikukdjubulhme. Ngadjare Jesus Christ nawu Kawernhwohrnan kadberre bu nungka wanjh ngundjalkongibun ngudberre munguyh!
ROM 16:21 Nawu Timothy kadjare ngunmarnewokmunkewerren ngudberre. Nungka wanjh kondanjkunu nganedjaldurrkmirri. Dja mak warridj bininj nawu ngarridi, yiman Lucius, Jason, dja mak nawu Sosipater, nawu ngaye ngarriredbo.
ROM 16:22 Ngaye wanjh ngangeyyo Tertius ngabimbun naninjnanu djurra kore Paul nganmarneyime. Wanjh ngaye ngamarnewokmunkewerren ngudberre kore nawu Kawohrnan Rowk.
ROM 16:23 Dja mak nawu Gaius kadjare ngunmarnewokmunkewerren, kaluk kondah nungka ngannahnan ngaye. Dja mak kabenbidyikarrme bininj nawu yiwarrudj bedberre kondanjkunu. Nabadbuyika bininj nawu Erastus, nawu kanahnan kunwardde ngalengngarre council kondah kore kubolkkimuk, dja mak nungka kadjare bu ngunbalmarnewokmunkewerren ngudberre, dja mak Quartus, nawu ngad karridanginj kondah kahdi.
ROM 16:25 God djalkarrmeng kuninjkunu kunwok kunmak nuye manbu warlkwarlkkayindi bu kunkuyeng duninjh. Kaluk bolkkime wanjh ngaye bengdayhke maninjmanu kunwok kunmak manbu kabiyolyolme Jesus Christkenh ba bu God ngunmarnbun kore kundulkarrewi nuye ba ngurridjarrkdi munguyh kore nungka.
ROM 16:26 Yoh, wanjh bolkkime God kanbukkang manbu warlkawarlkayindi kore kunkarekenh. God nawu kahdarrkid munguyh munguyh wanjh benmarnewokrayekwong dja benmarnbom nawu prophets birribimbom maninjmanu kunwok ba bu bolkkime karriburrbun kore kanbengdayhkeng. Wanjh kadjare karriwoybukwon dja karriwokmarrkmang ngad nawu karriwarlahkenh bininj rowk nawu karriredbubuyikabeh rowk.
ROM 16:27 Yoh, God nungka nadjalkudji nawu kawernhburrbun yehyeng rowk. Birriwern bininj kabirridjalburlumen munguyh munguyh kore nungka Jesus Christkenh. Amen.
1CO 1:1 Ngaye wanjh Paul. God ngankayhmeng dja nganmarnbom ba ngayimerranj apostle nuye Christ Jesus. Kuninjkunu God djareminj bu kurduyimeng ngardduk. Ngaye nganedjarrkdi nabadbuyika bininj nawu karridanginj, nawu kangeyyo Sosthenes.
1CO 1:2 Ngaye ngahbimbun nahni djurra ngudberre bininj nawu ngurrihni kore Corinth, ngudda nawu God nuye Church. Ngudda nawu God ngunkukbelbmeng ngudberre kore Christ Jesus, dja kunmekbekenh God ngunmakwan ngudberre kore nungka. Nungka wanjh ngunkayhmeng dja ngunmarnbom bu nungan nuyekih bininj, yiman kayime birribuyika bininj nawu kabirrihni kubolkwarlahkenh bu kabirrikayhme kunngey nuye Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk. Kaluk nungka nawu kadjalwernhwohrnan kadberre dja mak bedberre.
1CO 1:3 Ngaye ngadjare God nawu kadberre Ngabbard dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngundikongibun ngudberre dja mak ngundiwon kunmodmikenh nuye.
1CO 1:4 Nawu ngaye ngardduk God ngunkongibom ngudberre bu nungka ngunkukbelbmeng kore Jesus Christ, wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngadjalmanjbun munguyh nungka.
1CO 1:5 Bu ngudda ngurrikukbelbmerrinj Christ Jesus, wanjh kunukka ngurriyimerranj yiman ngurrikukenmen bu ngurrikarrme kunmakmak nuye. Ngaye bu ngahyolyolme ngudberre ngurriwernhburrkburrkbekkan kore God nuye kunwok, ba bu ngudmanwali ngurriyolyolme mandjad duninjh.
1CO 1:6 God kuninjkunu kurduyimeng ngudberre ba bu ngurridjalwernhwoybukwong kore kunwok nuye Christ bu ngundimarneyimeng ngudberre.
1CO 1:7 Yoh, kunukka wanjh Namalngmakkaykenh ngunwong rowk ba bu ngurrimarnedurrkmirri God, dja ngurridjalmaddi kunnjilngmak dorrengh kore kabolkyimerran bu birriwarlahkenh bininj kabirridarrkidnan Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre.
1CO 1:8 Dja mak God ngunmurrngrayekwon ngudberre kaluk bu yerrekah kore kayiburnbunkenh. Nungka kuninjkunu kakurduyime ba bu Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre kamre bu kandjadmekenh karriwarlahkenh bininj, dja kunu nungka minj ngunwelengname ngudberre.
1CO 1:9 Yoh, wanjh woybukkih ngudda ngurriburrbun, God kuninjkunu munguyh kakurduyime kore kawokkurrmerren. Nungka ngokko ngunyingkihkayhmeng ngudberre dja ngunkurrmeng ngudberre ba bu ngurridjarrkraworren nawu beywurd nuye, Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre.
1CO 1:10 Wanjh kunbadbuyikawali ngaye ngadjare marneyime ngudberre. Ngaye kunrayek duninjh marnehmarneyime ngudberre kore kunngey nuye Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre. Wanjh ngurringurdmen bu ngurridangwerren. Dja burrkyak. Ngurridjalkangekudjinin, dja mak ngurrimayalikudjihnin kore ngurrikarremarnbun.
1CO 1:11 Nawu karridangerrinj, ngaye marnehmarneyime ngudberre kuninjkunukenh yikahwi bininj nawu Chloe ngalengngarre namud ngundimulewam bu ngudda munguyh ngurridangwerren.
1CO 1:12 Wanjh kuninjkunu ngaye ngayime, yikahwi ngudda ngurriyime, “Ngad wanjh Paul nuye bininj!” Dja mak ngurribuyika ngurriyime, “Ngad wanjh Apollos nuye bininj.” Dja mak ngurribadbuyika ngurriyime, “Ngad wanjh bininj nuye Cephas.” Dja mak ngudda ngurribadbuyika ngurriyime, “Ngad nawu Christ nuye bininj.”
1CO 1:13 Wanjh kunukka minj kunmak bu ngurrihyime! Ngudda kunu ngurribebbehkukyarlarrmeng bu ngurrimunkekadjung Christ. Yiddok ngurrikukdadjdadjkeng nawu Christ? Dja njalekenh ngudda nawu yikahwi ngurriyime ngaye ngardduk bininj? Yiddok ngaye ngarroweng ngudberre kore kundulk cross? Ngudda ngurrikodjdjuhmeng kore kunngey nuye Jesus, dja minj ngaye ngardduk kore kunngey.
1CO 1:14 Ngaye kunu ngabenbenekodjdjuhkeng benebokenh bininj kore nguddabeh, nawu kabenengeyyo Crispus dja mak Gaius. Wanjh kunu ngadjalmanjbun God bu minj birriwern bininj ngabenkodjdjuhkemeninj, ba bu minj birriwern bininj kabirriyime bu birrikodjdjuhmeng kore ngaye kunngey ngardduk.
1CO 1:16 (A, yoh! Wurra, ngaye mak ngabenbadkodjdjuhkeng Stephanas dja mak nawu nuye namud. Dja mak ngabalburrbun minj nangale ngakodjdjuhkemeninj nabadbuyika bininj.)
1CO 1:17 Ngaye ngadjalnjilngmak bu minj ngaye kodjdjuhkeyi ngudda nawu ngurridjalwern bininj, dja Christ minj nganmunkewemeninj bu kodjdjuhkemeninj ngudberre. Nungka nganmunkeweng bu ngadjalmulewan kunwok kunmak bu djal mandjad duninjh marneyime ngudberre. Nungka minj djareniwirrinj ngahmulewayi ngudberre kore bininj kabirriburrbun bu ngaye yimankek ngamayaliwern. Dja burrkyak. Bu ngaye kunmekbe ngayimeninj ngudberre, wanjh kunukka minj ngamulewayinj mandjad ngudberre bu Jesus doweng kore kundulk cross. Manekke kunwok mandjalkudji manbu manmurrngrayek balhbeh kahyo.
1CO 1:18 Bininj nawu kabirrimalngdowen, bu kabirribekkan kuninjkunu kunwok manbu kundulk crosskenh, wanjh bedda kabirridjalwokwarrewe. Dja ngad bininj nawu God kanngehke, bu mahni kunwok karribekkan, wanjh God kanmarnewokdan kadberre kundulkarre dorrengh nuye.
1CO 1:19 Kuninjkunu wanjh God yimeng kore kabimbuyindi, “Nawu bininj yimankek kabirriburrbun bu bedda birrimayaliwern, kaluk ngaye ngabenmayaliyakwon bedberre. Dja nawu bininj kabirriyime yimankek birriwernhkodjkuludjad, wanjh ngaye ngabenmayalingurdke bedberre.” [Isaiah 29:14]
1CO 1:20 Mah wanjh, nawu bininj yimankek kabirriyime kabirriburrbun kunwern kunmayali ngarre, yiddok kunukka woybukkih? Dja mak bininj nawu yimankek kabirriburrkburrkbekkan mankarrekenh ngarre, yiddok bedda birrimak? Dja mak nawu bininj kabirriyolyolme bu yimankek kabindiwokmayalibekkan birriwern bininj nawu bolkkimekenh, yiddok bedda birrimak? Bonj, wanjh bininj nawu birrikang kondanjkunu kurorrewaken yimankek kabirriyime bedda kabirriwernhmayalidokme. Dja God nungka kanbukkang kadberre bu kuninjkunu kunmayali ngarre wanjh kamayaliwarre duninjh.
1CO 1:21 Kuhni wanjh ngadjare bu wernhbengyolyolme kab ngudberre. Bininj nawu birrikang kondanjkunu kurorre yimankek bedda birrimayaliwern, dja minj bedda birridjalwernhburrbuyi God. God benngurdkeng bedberre bu wardi birriburrbuyi, kunukka wanjh nungan nuye God kunmayali. Kunmekbekenh kunu God karremarnbom kabenngehkekenh bedberre bininj bu kabirriwoybukwon kadberre kunwok karrbenmarnemulewan.
1CO 1:22 Nawu Jews bininj kabirriwidnan kuninjkunu kunwok dja bedda kabirridjaldjare kabirrinan kundulkarre ba bu kabirriwoybukwon. Dja nawu bininj minj Jews bedda warridj kabirriwidnan kuninjkunu kunwok, dja kabirridjaldjare kunwernhkimuk kunmayali kabirrimang ba bu kabirriwoybukwon.
1CO 1:23 Dja ngad karrbendjalmarnemulewan bu Christ doweng kore kundulk cross. Wanjh nawu Jews bininj kabirridjalwernhwidnan kuninjkunu kunwok dja minj kabirriwoybukwon. Dja nawu bininj bedda minj Jews kabirridjalkarrewarrewe.
1CO 1:24 Dja God nungka kabenkayhme yikahwi bininj nawu Jews dja nawu yikahwi minj Jews. Bedda bu kabirribekkan kore karrbenmarnemulewan, wanjh kunu kabirridjalwernhburrbun Christ, nawu kakarrme kundulkarre rowk nuye God, dja mak kunmayali nuye kunmakmak kakarrme.
1CO 1:25 Bu yimankek bininj kabirriyime kabirriwernhburrbun rowk, dja burrkyak, nungka God kadjalwernhburrbun rowk. Dja mak yimankek bu bininj kabirriyime kabirriwernhmurrngrayek, dja burrkyak yerreh, nungka God djalwernhdulkarrekimukkenh duninjh. God wanjh kabenyurrhke bininj rowk.
1CO 1:26 Nawu ngad karridangerrinj, wardi ngurriburrbu bu baleh kerrngehkenh ngurrihyimi bu God ngunkayhmeng ngudberre. Ngudda nawu minj ngurriwernmayaliwernniwirrinj, dja djal yikahwi nawu ngurrimayaliwern bu bininj ngundimayaliburlumeng ngudberre. Dja mak ngudda nawu minj ngurrimurrngrayekniwirrinj, dja djal yikahwi ngudberre ngurrimurrngrayekni bininj. Ngudda nawu minj ngurrikukenniwirrinj, dja djal yikahwi ngudberre nawu ngurridangerreni kore namud ngudberre nawu birringeykihkimukni.
1CO 1:27 Dja kunukka bonj, God bendjarrngbom bininj nawu minj birriwernhkodjkuluwern ba bu bininj nawu birriwernmayalikimuk, wanjh kabirriyemengalme bedmandeleng. Nungka bendjarrngbom nawu birringudjwarre bininj ba bu bininj nawu birridjalngudjmak, wanjh bedda kabirriyemengalme.
1CO 1:28 Dja mak God nungka bendjarrngbom bininj nawu minj birrikuken, dja mak bendjarrngbom bininj nawu birringeyyahwurd. Dja mak bendjarrngbom bininj nawu birridjalmarladj. Kaluk yiman kayime djarrngbom njalehnjale nawu djal yakni, ba bu kanbukkan bu njalehnjale nawu karrinan, wanjh yiman djal yeng.
1CO 1:29 God kuninjkunu yimeng rowk, ba bu minj nangale mak bininj kabimarneburlumerren kore God nuye kumirrk.
1CO 1:30 Wanjh God nungan nadjalkudji nawu ngunkukbelbmeng ngudberre kore Christ Jesus. Wanjh kunmekbekenh ngad karriburrbun kore God nuye kunmayali. Dja mak Christ Jesus wanjh kanmarnbom ba bu God kanmakwam kadberre, dja mak kanbidyikarrme ba bu karridjalkurduyime kore kunmakkenh, dja mak nungka kanbebke kore karribongdibeh.
1CO 1:31 Kuhni wanjh kurduyimerranj kadberre, ba bu kawoybukkendan kore kabimbuyindi, kore kayime, “Nangale bininj nawu kadjare kaburlumerren, wanjh nanu bidjalburlumen nawu Kawohrnan Rowk kore baleh bimarnekurduyimeng.” [Jeremiah 9:24]
1CO 2:1 Ngad nawu karridabbolk, bu kerrngehkenhni ngaye ngamwam ngamulewani ngudberre God nuye manwarlkkaykenh kunwok, wanjh kunukka minj ngaye ngawokdiwirrinj bu kunmakniwirrinj, dja minj ngawokmenmenyimeninj bu yiman kayime bininj nawu wokmayaliwern.
1CO 2:2 Dja burrkyakni, ngaye bu karridjarrkdi, wanjh ngadjalburrbuni bu ngamulewam kundjalkudjiwi. Ngaye ngadjaldjareni ngamulewam Jesus Christ nawu doweng kore kundulk cross. Kuninjkunu ngadjalmulewam ngudberre.
1CO 2:3 Yoh, bu ngaye karridjarrkdi wanjh ngabekkarrinj ngangudjwarremeninj, dja mak ngakunikeleni, dja mak ngadeldelmi kunkimuk.
1CO 2:4 Minj ngayeman marnbuyi ngudberre bu ngurriwoybukwoyinj Jesus. Ngaye yiman ngawokyekeyekni wurd. Dja bonj, nawu Namalngmakkaykenh ngunmarnewokdanginj ngudberre kundulkarre dorrengh, wanjh kunu ngurriwoybukwong bulkkidj.
1CO 2:5 Bu ngudda yimankek ngurriwoybukwoyi Jesus kore ngurridjalbekkayi djalbininjbeh kunmayali, wanjh kunukka minj kunmak. Dja God ngunmarnbom bu ngurriwoybukwong kore nungan nuye kundulkarre. Wanjh kunu kundjalmak duninjh. Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye marnewokdi kunngudjwarre dorrengh.
1CO 2:6 Wanjh bu ngad ngarrbenbukkabukkan bininj nawu kabirriwernhwoybukwon nawu Jesus, wanjh ngarriwernhkarreyolyolme djal God nuye kunmayali. Bininj birribuyika nawu birrikang kondanjkunu kurorrewakenh bolkkimekenh, bedda minj kabirriburrbun maninjmanu kunmayali, dja mak nawu kabindimarnewohrnawohrnan bedberre minj mak kabirriburrbun. Bedda wanjh kabirridjalyakmen.
1CO 2:7 Kuhni kunmayali kore ngarriwokdi wanjh God nganwong rowk. Kuhni wanjh manwarlkkaykenh kunmayali manbu God warlkkang. Kaluk mahni korroko yingkihkarremarnbom yerre wanjh kunu welengmarnbom kunred, ba bu ngad karriyimerran yiman nungka nawu nadjalwernhmakkaykenh duninjh.
1CO 2:8 Bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kore kondanjkunu kurorre, wanjh minj birrimenmayi kuninjkunu kunmayali. Bu bedda birriburrbuyi kerrngehkenhni bu Jesus nakka wanjh nawu Kawohrnan Rowk, dja Nadjalwernhmakkaykenh duninjh, wanjh kunu minj bedda birribiddundulubuyinj.
1CO 2:9 Dja burrkyakni, minj bedda birrimenmenburrbuyinj. Wanjh kumekbekenh kunu kabimbuyindi, kore kayime, “God nungka yingkihkurrmeng nawu namakmak duninjh kadberre nawu nungka karrimarnedjare bulkkidj nungka. Minj nangale nabuyika bininj nayinj dja wobekkayi, dja mak minj wernhburrbuyi yehyeng nawu namakmak kore kayingkihkarrme kadberre.” [Isaiah 64:4]
1CO 2:10 Dja God bimmunkeweng nawu Namalngmakkaykenh kadberre ba kanbukkabukkang kuninjkunu kundjalwern. Nawu Namalngmakkaykenh nungan kaburrbun rowk nawu kawarlkwarlkkayindi, dja kaburrbun rowk kore God kahmayaliyime.
1CO 2:11 Kandibekka. Bininj minj kaburrbun bininj nabuyika kore kahmayaliyime, djal nungan kunmalng nuye kaburrburren. Kuhni wanjh kadjalrohrok, nawu God nuye Namalngmakkaykenh nadjalkudji bu nungan kaburrburren namayaliwern God nuye.
1CO 2:12 Ngad minj karrikukbarlmikendangimeninj kunmalng nawu kondanjkunu kurorrewaken! Dja ngaleng God nuye Namalngmakkaykenh kanwong, ba bu karrimayalibayhme njale bu God burudjang kanwong kadberre kunmakmak nuye.
1CO 2:13 Kuhni wanjh karriyolyolme. Bininj nawu birrikang kurorrebeh minj kandibukkayinj kadberre kunwok kunmayali. Dja burrkyak. Nungan Namalngmakkaykenh kandjalbukkan kunwok kunwoybuk nuye ba karriwokdi, dja kanwon kore mandjad karrbenmarneyime bininj bu Namalngmakkaykenh kahdi kukange bedberre.
1CO 2:14 Bininj bu Namalngmakkaykenh minj kahdi kukange bedberre, wanjh minj kabirridjare kabirribekkan God kore kunmalng bedberre kabenhmarneyime. Wanjh nakka kabirridjalwokburriwe, dja kabirriwokwarrewan. Minj kabirriwernhburrkburrkbekkan kore kunmekbe kunmayali dja minj kabirrikarrme nawu Namalngmakkaykenh kore kukange bedberre.
1CO 2:15 Bininj nawu kabirrikarrme Namalngmakkaykenh, wanjh bedda kabirrimenmenmang maninjmanu rowk. Dja nawu birribuyika bininj minj kabirrikarrme nawu Namalngmakkaykenh, wanjh bedda minj kabindimenmenmang birrimekbe bininj nawu Namalngmakkaykenh kahdi kukange bedberre.
1CO 2:16 Kunmekbekenh kunu bimbuyindanj, bu yimeng, “Minj nangale bininj kaburrbun kore nawu Kawohrnan Rowk kahmayaliyime. Dja mak minj nangale bininj bibukkayinj.” [Isaiah 40:13] Dja ngad kunu karridjalburrbun kore kunmayalikudjihwi nuye nawu Christ.
1CO 3:1 Nawu karridangerrinj, kandibekka bu marneyime. Bu ngaye karridjarrkdi kunyungkih ngamulewani ngudberre, ngudda yimankek ngurriyimi minj ngurrikarrmeninj Namalngmakkaykenh, dja ngurriyimi yiman kayime bininj nawu kondah kurorrebeh. Ngudda ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ, dja ngudda ngurridjaldjareni bu yiman kayime ngurriwurdyawworreni munguyh!
1CO 3:2 Wanjh bu ngaye ngahmulewani ngudberre, kunukka wanjh yiman kayime manme mankelkkelk woniwoni. Minj mak bangmewoyi ngudberre manrayek manme, dja ngudda minj kunu ngurribangmedjordmeninj. Kaluk ngudda kunu munguyh kumekbe ngurridjalyime!
1CO 3:3 Ngudda bolkkime wanjh ngurridjalkurduyime yiman kayime bininj kore kondah kurorrebeh! Ngayime ngudda ngurriyikirnwerren dja mak ngurridangwerren. Wanjh kunukka ngurrikurduyime yiman kayime djal bininj birriwarlahkenh rowk nawu kondah kurorrebeh.
1CO 3:4 Kuhni bu ngahyime ngudberre, yikahwi ngurrihyime, “Ngad ngadberre Paul nuye bininj.” Dja mak yikahwi ngurriyime, “Ngad ngadberre Apollos nuye bininj.” Bu kuninjkunu ngurrikurduyime, wanjh kunukka yiman ngurriyime bininj nawu kabirridjaldjare bedman bedberrekih kore kabirrikurduyime.
1CO 3:5 Njalekenh ngudda ngurridangwerren ngadkenh ngarrewoneng? Kunubewu ngudda minj ngurriwernhburrbun bu ngadkenh. Ngaye dja nawu Apollos ngad kunu wanjh nganedjalmarnedurrkmirri nadjalkudji God nuye. Nungka wanjh kanbenebebbehwong kore nganemarnedurrkmirrikenh. Kunmekbekenh ngundimarnemulewam ngudberre ba bu ngurriwoybukwong Jesus.
1CO 3:6 Nungka wanjh nganwong kuninjkunu bu ngahmarnedurrkmirri bu ngaye nawu ngayungkihni ngahmulewani ngudberre Jesuskenh. Ngaye wanjh yiman bininj nawu karrudjeng manmim manmekenh kore kunkulk! Kalukburrk Apollos kumwam ngunbidyikarrmeng ngudberre kore yiwarrudj ngarre. Wanjh nungka yiman kayime bininj nawu kadjuhdjuhke kore mankolhde kahdi. Kaluk nungan God nadjalkudji ngunmarnbom bu ngurridjordmeng yiman kayime manrakelkihkimuk manbu kadjordmerren.
1CO 3:7 Bininj nawu kamimdudjeng dja mak nabuyika bininj nawu kukku kabowon, nakka minj bedda benewernhkuken. God nungka nadjalkudji nawernhkuken nawu kamarnbun yehyeng rowk bu kadjordmerren.
1CO 3:8 Kaluk benemekbe bininj, nakudji nawu kakolhdedudjeng, dja nabuyika nawu kakolhdedjuhdjuhke, wanjh bedda kunu kabenedjarrkmarnedurrkmirri rowk nawu nadjalkudji God. Kaluk nungka yiman kabenbenebebbehkarremulewan berrewoneng.
1CO 3:9a Wanjh kunmekbe yiman Apollos dja ngaye nganekurduyime. Ngad kunu nganedjalmarnedurrkmirri God nadjalkudji. Dja ngudda kunu yiman kayime mankolhde kahdi manbu God nuye.
1CO 3:9b Dja mak kunbadbuyika bu ngayime, ngudda wanjh yiman kayime kunrurrk manbu God karurrkname.
1CO 3:10 Dja ngaye yiman kayime ngamarnerurrkmarnbun nuye. Nungka God ngankongibom ngaye dja mak nganmarnbom bu ngamayaliwernminj bu yiman ngarurrkmarnmarnbun. Wanjh kunmekbekenh ngaye ngamwam kore ngudda, ba bu ngawernhdedjrayekwong kanjdji kore ngalengngarre kunrurrk kahdi. Ngudda bolkkime yiman kayime nabuyika bininj wanjh ngunmarnbun kore kaddum ngarre. Dja ngurrina! Nawu bininj bu kayakwon karurrkmarnbun mahni kunrurrk, wanjh nakka nahnarrimen bu djalwernhmarnmarnbu bu kunmak rowk.
1CO 3:11 Bu ngaye kerrngehkenhni ngahmulewani ngudberre bu Jesuskenh, wanjh ngawokkurrmeng ngudberre yiman kayime kore yingkihwarddekolhyoy. Minj baleh mak manwarddekolhbuyika bu yimankek ngurrikurrme. Djal nungan nadjalkudji Jesus yiman kayime kunwarddekolhrayek kanjdji kore kururrk.
1CO 3:12 Bu ngudda ngurrikurduyime kore God kadjare, wanjh yiman kayime kunrurrk ngurrirurrkname. Bu ngudda ngurriwokmarrkmang God munguyh, wanjh yiman kayime ngurrirurrkmarnbun manmakmak dorrengh kunwarddemak, dja mak gold dja silver. Dja bu minj ngurrikurduyime kunmak kore God nuye, wanjh kunukka yiman kayime ngurrirurrkmarnbun kundulk dja kurralk manbu karrarlehmen dorrengh.
1CO 3:13 Kaluk yerrekah nungan God karohrokme kunrurrk kore ngurrihrurrkname ngudberre. Bu kuhni kakurduyime nungan nuye bu kayiburnbunkenh wanjh karurrkwurlhke ba bu kanan bu kunwarre dorrengh ngurrirurrknami. Bu kunmekbe God karohrokme rowk kunak dorrengh, dja bu kunmak dorrengh ngurrirurrknami, wanjh kunukka minj karurrkrung.
1CO 3:14 Dja bininj nawu karurrkname kunmak dorrengh, wanjh kunrurrk minj mak karurrkrung. Wanjh kunukka God kabiwon nahni bininj namakmak nawu kakarrme nuye.
1CO 3:15 Dja bu kunrurrk nuye karurrkrung dja karurrkyakmen, wanjh kunukka nunganwali kakarremulewan. God nungka kabingehke namekbe bininj yiman kayime bu kabidurrkme kore kunakbeh nungka kakuyinjrung.
1CO 3:16 Yiddok minj ngudda bininj ngurriburrbun kuninjkunu? Bu ngudda yiman kayime God nuye manrurrkdjamun, dja nungan nuye Namalngmakkaykenh kahyo kore kukange ngudberre.
1CO 3:17 Nawu nangale bininj kabimarnerurrkbun God nuye manrurrkdjamun, wanjh kunukka nunganwali God kabidjalbun namekbe bininj. Dja manekke kunrurrk makka wanjh mandjaldjamunkenh nungan nuye. Wanjh kunekke ngudda ngurriyimerranj yiman kayime manrurrkdjamun nuye.
1CO 3:18 Ngaye minj ngadjare ngudda ngurriwokkurrekurren bu kuninjkunukenh. Ngudda ngurriburrbun yimankek kunwern kore bininj kamayaliyime kore kondanjkunu kurorrebeh, wanjh kunukka ngurribaldjalbawo, ngurrimarnburrimen yiman ngurribengwarr, dja wanjh ngurridjalburrbu kore mandjad nuye nawu God. Wanjh nungka ngunmayalimakwan.
1CO 3:19 Bininj nawu birrikang kondah kurorrebeh yimankek bedda kabirridjalwernhburrbun, dja God kahyime bedberre nakka kabirridjalburlumerren yiman bu birridjallurlmiwern! Wanjh kunmekbekenh kunu kabimbuyindi, kore kahyime, “Bininj nawu yimankek kabirriyime birrimayalikihkimuk, kaluk nungan God kabenmayaliyakwon, bu minj njale mak kabirriburrbun.” [Job 5:13]
1CO 3:20 Dja mak kunbadbuyika kore kabimbuyindi, kahyime, “Nawu Kawohrnan Rowk kabenburrbun rowk bininj nawu yimankek kabirriwernhmayalirrokme. Bu wanjh nungka kaburrbun bu bedda birridjalmayaliwarre dja djal burudjang kabirriyime.” [Psalm 94:11]
1CO 3:21 Wanjh kunmekbekenh ngaye marnehmarneyime ngudberre, yuwn bu ngurrbenburluburlume nawu kabirrihdokmerrokme ngudberre. Dja bedda kunu djalbininj. Kaluk bedda wanjh ngudberrekih bininj rowk. Kaluk ngaye warridj ngudberre bininj, dja mak Apollos dja Peter. Dja mak nadjalwern rowk kore kurorre kahyo, wanjh nakka ngudberre rowk. Kundarrkid dja kore kundowikenh wanjh ngudberre rowk. Wanjh kuhni rowk ngudberre bu bolkkime dja mak yerrekah bu kayimerran.
1CO 3:23 Dja ngudda wanjh bininj nawu Christ nuye, dja mak nawu Christ nakka wanjh God nuyekih.
1CO 4:1 Ngudda nuk ngurriburrbu bu ngaye dja mak Apollos nganehmarnedurrkmirri nawu Christ. Ngad wanjh nganedjalyahwurd. Kaluk ngad nganehmarnenahnan God nuye manbu kawarlkkayindi.
1CO 4:2 Bu nangale bininj kabimarnenahnan yehyeng nuye nabuyika nawu nakimuk bininj, wanjh nanu bidjalmarnenahnan mandjad. Wanjh kunekke kadjalrohrok bu yiman Apollos dja ngaye nganemarnedurrkmirri God.
1CO 4:3 Dja ngudda yikahwi ngurrihyime yimankek ngaye minj ngawernhmarnedurrkmirri. Dja kunukka bonj, ngaye minj ngamarrkwarremen bu kuninjkunu kandidjadmekenh dja nuk birribuyika bininj bu ngandidjadme. Ngaye minj ngakangewarre bu ngare kore ngandidjadmekenh nawu bininj kabirrini kore kururrk courtkenh. Dja mak ngayemandeleng minj kunu ngadjadmerren.
1CO 4:4 Ngaye bu ngahburrbun minj kunu kunwarre dorrengh ngahdurrkmirri. Dja kunukka bonj, ngaye minj ngamulewarren. Dja God nungka nadjalkudji nawu kayime kore ngaye ngakurduyime kunmak dja kunubewu kunwarre.
1CO 4:5 Wanjh yuwn karribangmedjadmerren ngadmandeleng. Dja med, karrimadbu nawu Kawohrnan Rowk bu kamre. Nungka kanbukkan kadberre kore baleh karribebbehkurduyimi dja mak karriburrbuni kore baybaywi, kukangebeh kadberre. Kumekbe kabolkyime bu God kanbebbehburlume kadberre.
1CO 4:6 Mah, nawu ngaye karridangerrinj. Ngaye wanjh kuninjkunu ngayimeng ngudberre bu Apollos dja ngayekenh, bu marnehmarneyime ngudberre kore bidyikarrme. Ngaye ngadjare ngudberre bu ngurriwernhburrbun ngadkenh, ba bu ngurriwernhmenmenburrbun kunwok manbu bimbuyindanj, yimeng, “Ngaleng ngurridjalkurduyimen kore ngokko bimbuyindanj.” Dja yuwn bu ngurribebbehburlume bu ngurrbendjadme bininj ngudberre nawu kabirriwohrnawohrnan yiwarrudjkenh.
1CO 4:7 Yiddok ngudda yimankek ngurridjalyime bu ngurrimak dja mak ngurrbenyurrhke birribuyika bininj nawu mak kabirrimunkekadjung Jesus? Kaluk nangale yimankek ngunmarnbom ngudberre bu ngurridjalwernhmak? Nawu God nungan ngunwong ngudberre yehyeng rowk. Minj ngudmandeleng ngurriworrimeninj, dja njalekah kuhni bu ngurrihburlumerren? Ngudda yimankek ngurriyime ngudmandeleng ngurrihmarnburren!
1CO 4:8 Yoh! Ngudda ngurriyime yimankek ngokko ngurrihkarrme rowk nawu ngurridjareni, dja mak ngudda ngokko ngurrikukenminj. Ngudda yiman ngurriyimerranj yiman kings rerrih! Dja ngad nawu apostles, wanjh kandidjalbawong. Kaluk ngaye ngadjalwernhdjareni bu ngurriyimerrangimeninj woybukkihniwirrinj kings ba bu ngad dorrengh karridjarrkbebbehwohrnayi.
1CO 4:9 Ngaye ngahburrbun God yimankek ngankurrmeng ngadberre nawu apostles yerre yiman nawu bininj kabindikan kore kurobbe, ba bu kabindibun, bu kumekbekenh manbu court kabenwarrewam. Kunubewu nungan God kadjare bu ngandidjalkuknan ngadberre, ngayime nawu birriwarlahkenh angel nuye dja bininj namirndewarlahkenh rowk.
1CO 4:10 Woybukkih. Bininj kabirriyime bu ngad ngarribengwarr nuye Christ. Dja ngudda ngaleng, nawu yimankek ngurriyime ngurridjalwernhburrbun bu ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ. Ngad wanjh ngarringudjwarre, dja ngudda yimankek ngurriyime ngurridjalmurrngrayek. Bininj wanjh kunu kabirriyime ngudda ngurridjalwernhkuken, dja ngad ngandiwarrewe ngadberre.
1CO 4:11 Yoh. Ngad kunu munguyh ngarridjalmarrwedowen dja mak ngarrikombukdowen. Dja kunmadj ngadberre warrehwarreminj. Bininj ngandibuni ngadberre, dja mak minj kunrurrk ngarrikarrme bu ngarriyuwirrinj.
1CO 4:12 Ngad mak ngarridurrkmirri kunrayek duninjh kunbidwi ngadberre, dja ngarringudjwarreminj. Kaluk bu bininj ngandimalelmang ngadberre, wanjh ngad ngarridjaldjawan God bu kabendjalmarnekurduyime kunmak bedberre. Bu bedda ngandimarladjwon ngadberre, wanjh ngarridjaldi.
1CO 4:13 Bu bedda kabirrikurrewan kore ngandihmulewan ngadkenh, wanjh ngad djal yeledj ngarrbenwokmang bedberre. Bolkkime wanjh nawu bininj birriwern kondanjkunu kunred, kabirridjare ngandikukburriwe ngadberre, yiman yehyeng nawu nawarrewarre nudminj!
1CO 4:14 Ngaye minj ngadjare ngurriyeme bu kuninjkunu ngabimbom. Kunukka burrkyak. Ngaye djalmarnedjare ngudberre yiman kayime nawu wurdwurd ngardduk rerrih. Ngadjaldjare kukmarnbun ngudberre kore mandjad, kumekbekenh kunu ngambimbom naninjnanu djurra.
1CO 4:15 Birriwern bininj ngundihnahnan ngudberre kore ngurrimunkekadjung Christ, dja nawu ngaye ngayungkihni marnemulewam ngudberre kunwok kunmak. Wanjh bu ngudda ngurrikukbelbmerrinj nuye nawu Christ, wanjh kunu yiman kayime ngaye ngayimerranj kornkumo ngudberre kore Christkenh.
1CO 4:16 Kumekbekenh kunu ngudda wanjh munguyh kandingunjdjika ngaye kore baleh yarrka ngayime.
1CO 4:17 Mah, wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngamunkeweng Timothy ngudberre. Nawu nungka warridj yiman kayime wurdyaw ngardduk nawu ngamarnedjare, dja nungka munguyh ngandjalwokmarrkmang ngaye kore nawu Kawohrnan Rowk. Nungka wanjh kamre dja ngunbengdayhke ngudberre ngayekenh kore ngahyime, ba bu mandjad ngurrikurduyime kore ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ Jesus. Kaluk nungka ngunbukkabukkan ngudberre yiman bu ngaye ngabenbukkabukkani birriwarlahkenh bininj rowk kore yiwarrudj ngarre kore kubolkbubuyika rowk.
1CO 4:18 Ngaye korroko ngaburrbun bu yikahwi ngudda bininj ngurribangminj dja ngurriyime yimankek ngurrikimukworren, bu ngudda ngurridjalyime bu ngaye minj ngamre kumekbe.
1CO 4:19 Dja bu nawu Kawohrnan Rowk kadjare, wanjh kunukka ngamdjalle ngudberre werrk. Wanjh kunu ngayeman ngabennan nawu kabirrikihkimukworren dja nganan bu kunubewu kundulkarre kabirrikarrme, dja kunubewu kunbuyika kunwokwi kabirrihdjalyime.
1CO 4:20 Ngudda ngurriburrbun bu ngad karridi kore God kanmarnewohrnan kadberre, wanjh kunukka minj kunwokwi karridjalyime, dja ngad kunu karrikarrme kundulkarre nuye.
1CO 4:21 Kandibekka. Bu ngaye ngamre ngudberre, yiddok ngurridjare ngamkan kundulk bu dung ngudberre? Dja mak yiddok ngurridjare ngamre bu marneyime kunmak ngudda nawu ngaye djalmarnedjare?
1CO 5:1 Ngaye ngabekkang kundjalwarre duninjh kunwok ngudberre. Bu ngawobekkang nakudji bininj kore kumekbe yiwarrudj ngudberre, wanjh kabeneyo nawu nakornkumo nuye ngalbininjkobeng, dja wanjh kundjalwarre duninjh. Birribuyika bininj nawu kabirrimarneboddan idols, minj kabirrikurduyime kunwarre yiman namekbe bininj!
1CO 5:2 Dja njalekenh ngudda ngurridjalburlumerren? Dja nuk ngurrinjilngwarremeninj dja mak ngurrikukburriwemeninj namekbe bininj bu minj ngurriyawoyhraworren nuye?
1CO 5:3 Ngaye minj kumekbe karridjarrkdi, dja yiman kayime kunkange ngardduk kumekbe marnewokdi ngudberre. Wanjh bengdayhke kore kunngey nuye Jesus, nawu Kawohrnan Rowk bu ngaye ngokko ngayingkihwarrewam nahni bininj nawu mahni kunwarre kurduyimeng. Mah, wanjh bolkkime ngurrimirndemornnamerrimen dja ngaye ngardduk kunkange yiman kumekbe karridjarrkdi. Dja kunmekbe wanjh Jesus nawu Kawohrnan Rowk ngunwon ngudberre kundulkarre, ba bu ngurribidnakenwon naninjnanu bininj kore nawu Satan. Kaluk nungka kunburrk nuye karrowen. Dja yerrekah bu kunbarnangarra kabolkyime kore nawu Kawohrnan Rowk kamdurndeng, wanjh kabimalngngehke namekbe nawu bininj.
1CO 5:6 Ngudda munguyh ngurrihdjalburlumerren, dja kunukka minj kunmak. Ngurrina! Ngurriburrbun bininj kabirriyime, “Manbu manyahwurd kahkuklurlmikenh ngurrikurrme kore kandidjawa manduyh wanjh kamarnbun kalodkimukmen rowk manbu kandidjawa”.
1CO 5:7 Kuhni bu ngaye ngayime. Wanjh kunukka kunyahwurd kunwarre kayongen kore ngudda ngudberre, wanjh kunukka ngundjalwarrewon rowk ngudberre nawu kumekbe ngurrihni kore yiwarrudj. Dja wanjh ngurridjalwemen. Dja mak kunbadbuyika kore ngaye marnemulewan ngudberre. Ngudda wanjh ngokko yiman buriddi manlodkerrnge, dja wanjh manbu manlodkare ngurrihkarrme, wanjh makka ngurrilodwemen, ba bu ngurridjalkerrngehmen manbu yiman minj kakarrme kahkuklurlmikenh. [Exodus 12:5] Dja ngudda ngurribalburrbu mulil manbu karribengkan bu korroko duninjh God bendarrkidbawong nawu mawahmawah kadberre. Wanjh kunmekbe karohrok bu yiman manlodkare karrihlodburriwe. Kaluk nawu ngad mawahmawah kadberre birribuni mayh nawu ngeyyoy lambs, ba bu God bendarrkidbawoni. Dja wanjh bolkkime Christ doweng kadberre rowk ba bu God kandarrkidbawon kadberre.
1CO 5:8 Dja wanjh karridjalnjilngmaknin bu karrikarrme maninjmanu mulil. Yuwn mak bu karrinjirrhmiworren dja minj mak karrihmarnekurduyime kunwarre munguyh. Bu kunmekbe karrikurduyime, wanjh kunukka yiman kayime manlodkare buriddi manbu kakarrme mankuklurlmikenh. Ngad wanjh karrimarneyimerrimen kunwoybuk, dja yuwn bu karrikowerren. Wanjh kunukka yiman kayime manlodkerrnge buriddi karrihngun kore mulil ngarre manbu mankuklurlmikenh yak. [Exodus 13:7]
1CO 5:9 Ngaye wanjh ngokko ngayingkihbimbom ngudberre kore nabuyika djurra bu bengdayhkeng, marneyimeng yuwn bu ngurriraworren birribuyika bininj nawu kabirrimunkekadjung Jesus bu bedda kabirridjaldjare kabirriwohdjirdmarren daluk dja bininjkenh.
1CO 5:10 Ngaye minj ngabenyolyolmeng bininj nawu birrikang kondanjkunu kurorre, nawu munguyh kabirriwohdjirdmadjirdmarren daluk dja bininj, dja mak kabirridedjwarlah bu kabirrimanjngun yehyeng rowk, dja mak nawu kabirridedjdjolkyiwake, dja mak nawu kabirrimarneboddaboddan nawarrewarre nawu idols. Bu ngudda ngurridjareniwirrinj ngurrbenbawoyi birrimekbe bininj, wanjh yimankekni ngurridjalbolkbawoyi kondanjkunu kunred kurorre.
1CO 5:11 Dja burrkyak, ngaye ngabimbom bu marnehmarneyime ngudberre yuwn ngurriraworren bininj nawu kabirriyime yimankek ngurridangerrinj kore nawu Kawohrnan Rowk, dja bedda kabirridjalkurduyime kuninjkunu kunwarre, yiman kabirriwohdjirdmadjirdmarren daluk dja bininj, dja mak kabirrimanjngun yehyeng rowk, dja mak nawu kabirrimarneboddaboddan nawarrewarre bedberre gods, dja mak kabindiyolyolme birribuyika, dja mak kabirridjalworromkan munguyh, dja mak kabirridedjdjolkyiwake. Yiman bu nangale bininj kumekbe kakurduyime, wanjh nakka yuwn ngurridjarrkngun manme, dja ngurridjalbawo.
1CO 5:12 Ngad karrbendjadme birrimekbe bininj kore yiwarrudj karridjarrkdi, dja minj karrbendjadme bininj nawu kondah kurorrebeh, nawu minj kabirrimunkekadjung Jesus. Kuhni minj kadberre. Dja nawu ngad karridjarrkdi kore yiwarrudj, nakka wanjh ngadmandeleng karridjadmerren.
1CO 5:13 God nadjalkudji nawu kabendjadme birriwern bininj nawu kuberrk kore yiwarrudj. Ngad wanjh karridjalkurduyime kore bimbuyindanj korroko, dja kayime, “Ngurrbenkukburriwemen bininj nawu ngurrihni bu kundjalwarre kabirridjalkurduyime.” [Deuteronomy 17:7]
1CO 6:1 Ngaye mak ngokko ngabekkang kunbadbuyika kunwarre kore ngurrikurduyime. Yikahwi ngudda ngurridangwerrinj dja ngurrikurrmerrinj kore court. Dja kawarre. Yuwn bu ngurrikurrmerren kore court. Bininj nawu ngundjadme kunmekbe, nakka minj kabirriwoybukwon Jesus. Ngudda ngaleng ngurrikurrmerrimen kore kumirrk bedberre birribuyika bininj nawu God nuye ba bu ngundidjadme ngudberre.
1CO 6:2 Ngudda nawu God nuye bininj, kaluk yerrekah ngudda ngurrbendjadme birriwarlahkenh bininj nawu kondanjkunu kurorrebeh. Minj ngudda ngurriburrbuyi bu kuninjkunukenh. Kuhni bu kundjalwernhkimuk ngurriyime bu ngurrbendjadme birriwern bininj. Wanjh kunu kamak bu ngurridjadmerren kore ngurridangwerrenkenh. Kunukka wanjh kundjalwohyahwurd!
1CO 6:3 Yiddok minj ngurriburrbun bu angels warridj karrbendjadme? Dja wanjh kamak bu karridjadmerren kore kondah kurorrekenh.
1CO 6:4 Dja njalekah ngudda ngurridjaldjare ngundidjadme bininj nawu minj yiwarrudj bedberre kore ngurridangwerren bu kunyahwurdkenh? Bonj, wanjh ngurrbenkurrmen yikahwi ngudberre bininj bu ngundidjadme. Kaluk bininj nawu minj birrikuken kore ngudda, wanjh kamak bedda kabirridjadme ngudberre. Ngudda wanjh ngurriyemengalmimen kore marnehmarneyime ngudberre! Kandibekka. Bu benebokenh bininj ngudberre nawu kabenemunkekadjung Jesus kabenebebbehdangwerren, wanjh bedda benedjawa nabuyika namak bininj nawu kabimunkekadjung Jesus ba bu nungka kabenbenedjadme berrewoneng.
1CO 6:6 Dja burrkyak. Kunukka minj ngurrikurduyime. Dja ngudda kunu ngurrire kore court ba bu bininj nawu minj kabirrimunkekadjung Jesus, wanjh kunu bedda ngundidjadme. Dja wanjh kuhni kundjalwarre duninjh!
1CO 6:7 Kandibekkabekka. Yuwn bu ngurrimunkewerren bu ngurrihre kore court. Bu kunmekbe ngurrikurduyime wanjh kunukka yiman kayime ngokko ngurriyingkihwarreworrinj. Bonj, bu nabuyika bininj nawu kabimunkekadjung Jesus ngunkowe, dja nuk ngunwarrewon, wanjh yidjalbawo, dja yuwn bu yikan kore court, wardi yimarnebengmidjda.
1CO 6:8 Dja ngudda kundjalbuyika ngurrikurduyime, ngudda nawu bininj ngurrimunkekadjung Jesus. Njalekenh ngudda kunwarre ngurridjalmarnekurduyimerren, dja mak ngurriwarreworren munguyh? Dja njalekenh, ngudda wanjh ngurridangerrinj?
1CO 6:9 Yiddok minj ngurriwernhburrbun, bininj nawu munguyh kunwarre kabirridjalkurduyime, wanjh minj bedda kabirringimen kore God kabenmarnewohrnan nawu bininj nuye? Yuwn bu ngurrbenbekkan birribuyika bininj nawu ngundihkowe kuninjkunukenh. Bininj dja daluk nawu kabirridjalwohdjirdmadjirdmarren minj kabirringime kore God kabenmarnewohrnan nawu bininj nuye. Dja mak bininj nawu kabirrimarneboddan nawu idols bedberre, dja mak nawu bininj dja daluk kabenebidyikadjurren nawu minj nuye nabininjkobeng dja ngalbininjkobeng, wanjh bedda rowk minj kabirringime kore God kawohrnan kore nuye bininj. Warridj bininj nawu kabirriweykarren ba bu daluk kabindibayahme kore kabeneyokenh, minj bedda kabirringime. Dja mak nawu binihbininj kabirrimarren bedman bininjdeleng, dja mak bininj nawu birridedjdjolkwern, dja mak nawu kabirrimanjngun yehyeng rowk, dja mak bininj nawu kabirriworromkan munguyh, dja mak bininj nawu kabindimarnekowe birribuyika, dja bininj nawu kabindikowe birribuyika ba bu kabindimarnedjirdmang kunwardde. Birrimekbe bininj rowk nawu kuhni kabirrikurduyime, wanjh minj kabirringime kore God kabenmarnewohrnan nawu bininj nuye.
1CO 6:11 Dja ngudda yikahwi ngudberre wanjh kunmekbe kunwarre ngurrikurduyimi. Dja bonj, bolkkime burrkyak! God ngunkukdjirridjbom ngudberre dja ngunmarnbom ngudberre yiman nungan nuyekih bininj, ba bu ngurrikurduyime kore nungka kadjare. Dja mak ngunmakwam ngudberre, bu yimeng ngudda minj mak ngurriyawoyhwarre. Kuhni God ngunmarnekurduyimeng rowk ngudberre kore kunngey nuye Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk, bu bimmunkeweng nuye Namalngmakkaykenh bu ngunmarneni ngudberre.
1CO 6:12 Ngaye ngaburrbun yikahwi ngudda ngurriyime, “Ngaye God nuye bininj, wanjh kunukka ngadjalkurduyime kunwern kore ngadjare.” Dja med, bu ngudda yimankek ngurrikurduyime kunwarre, wanjh kunukka ngurridjalwarreworren. Yoh, bu ngudda ngurriyime, “Ngaye wanjh nuye God, wanjh kunukka ngadjalkurduyime kunwern kore ngadjare.” Wanjh ngurriyimerrimen, “Nganahnarrimen, ba bu minj njale mak nganyawoyhbongkarrme ngaye.”
1CO 6:13 Kunbadbuyika mak yikahwi bininj ngudda ngurriyime, “Manbu manme makka wanjh mannjam ngardduk ngalengngarre. Dja manu mannjam ngardduk, makka wanjh manmekenh ngarre.” Kunukka yoh, kamak, dja marneyime ngudberre kaluk God kabularrbun rowk manme dja mak mannjam bu yerrekah. Bu kuhni ngudda ngurriburrkyolyolmerren wanjh kunubewu ngudmandeleng ngurrihmarneyimerren, “Wanjh kunekke karohrok manbu kunburrkkenh ngardduk, wanjh nganedjaldjirdmarren bininj dja daluk.” Bu kuhni wanjh kunwarre ngurriyime. Manbu kunburrk ngudberre God ngunwong bu ngurriwokmarrkmang nuye, wanjh yuwn bu ngurriwohdjirdmadjirdmarren. Dja nawu Kawohrnan Rowk nungka wanjh ngunmarnewohrnan manbu kore kunburrk ngudberre.
1CO 6:14 Ngurriburrbu bu God birrolkkayhweng nawu Kawohrnan Rowk kore kundowibeh, kundulkarre dorrengh nuye. Kaluk ngadmanwali kandolkkayhwe kadberre kunburrk dorrengh kore kundowibeh.
1CO 6:15 Yiddok minj ngudda ngurriburrbun manbu kunburrk ngudberre makka wanjh ngurrikukbelbmerrinj nawu nungan Christ? Ngudda ngudberre kunburrk, wanjh kabirriraworren dja birriyimerranj yiman Christ nuye kunburrk. Wanjh bu ngudda daluk nguneyuwirrinj ngalbu ngalwarre duninjh, wanjh kunukka yiman kayime yimarnbuyi kabenekukbelbmerren Christ dorrengh! Kunukka kundjalwarre duninjh.
1CO 6:16 Wardi minj ngudda ngurriburrbun, bu ngudda ngunehyo ngalbu daluk ngalwarre duninjh, wanjh kunukka yiman nguneburrkkukkudjihmen. Wanjh kunmekbekenh kunu bimbuyindanj, dja yimeng, “Bu bininj dja daluk kabenemarren, wanjh kunukka kabeneburrkkudjihmen.” [Genesis 2:24]
1CO 6:17 Dja bu nangale bininj kabenebelbmerren nawu Kawohrnan Rowk wanjh kunukka kabenedjalmalngkudjihmen.
1CO 6:18 Bonj wanjh, ngurriborledmen dja ngurribawo munguyh kunwarre kore ngurridjirdmarrenkenh. Dja bininj nawu kabirriwohdjirdmarren, wanjh yiman kunu kayime kunburrk bedberre kabirrikukwarreworren. Bininj bu kunbubuyika kunwarre kabirriyime, wanjh kunukka minj kunburrkkenh bedberre, dja ngaleng kore kabirridjirdmarrenkenh, wanjh kunukka kabirrikukwarreworren.
1CO 6:19 Yiddok minj ngudda ngurriburrbun manbu kunburrk ngudberre nakka yiman kayime kunrurrk manbu Temple? God ngunwong ngudberre nawu Namalngmakkaykenh ba bu kahyo kore kukange ngudberre. Wanjh ngudda kunu minj ngudmandeleng ngudberre dja ngudda God nuyekih bininj!
1CO 6:20 Nungka ngunmarnekarremulewam bu ngunbebkengkenh. Ngudda wanjh ngurridjalkurduyimen djal kunmak kore kunburrk ngudberre dorrengh ba bu bininj ngurrbenmarnbun dja wanjh kabirriburlume God.
1CO 7:1 Ngamey djurra nawu ngurribimbom dja ngurrimunkeweng ngardduk, dja bolkkime ngaye marnebimbun ngudberre bu bengdayhke kunmekbekenh. Ngudda kandiyidjawam, wanjh ngurriyimeng, “Yiddok kuhni kunmak bu bininj kadjare munguyh kadjaldi nadjadmud?” Wanjh marneyime woybukkih, yoh, kamak bininj minj kadjare kabeneyo daluk bu munguyh.
1CO 7:2 Dja nawu bininj dja daluk minj kabirrimarren, wanjh kunukka wardi kabirridjaldjirdmarren. Kunmekbekenh ngaye marnehmarneyime ngudberre, bininj dja daluk ngurrbenbebbehkarrme ngudberre nabininjkobeng dja ngalbininjkobeng.
1CO 7:3 Wanjh nawu nabininjkobeng njilngmaknin bu kabeneyo ngalbininjkobeng nuye, dja mak ngalbu ngalbininjkobeng njilngmaknin bu kabeneyo ngarre nabininjkobeng.
1CO 7:4 Kunekke bu ngurrikurduyime, wanjh kunukka kunmak. Kaluk ngalbininjkobeng kunburrk ngarre, wanjh nabininjkobeng kabimarnewohrnan, dja nawu nabininjkobeng kunburrk nuye, wanjh ngalbininjkobeng nuye kabimarnewohrnan.
1CO 7:5 Kunubewu nabininjkobeng dja ngalbininjkobeng kabenewokmarnburren, wanjh kabeneyime, “Yuwn kab ngarryo, dja med, ngarrdjaldin yiwarrudj waken.” Kuhni wanjh kamak, kaluk yerrekah wanjh kunu beneyawoyhyuwn. Dja bu burrkyak, wanjh kunu Satan nawu namarnde duninjh kabenebebbehdjurrkkan kore kunmayali benewoneng dja wardi kabenekurduyime kunwarre.
1CO 7:6 Ngaye minj kuhni wokrayekwon ngudberre, dja djahdjalmarneyime ngudberre bu kuninjkunu ba bu ngurridjalnjilngmak munguyh.
1CO 7:7 Ngurriburrbun ngaye wanjh nawu ngadjadmud bininj, dja ngadjareniwirrinj ngurriwernkenh ngurridjadmuddiwirrinj yiman ngaye. Dja kunukka bonj bu minj ngurridjadmudniwirrinj, wanjh God kanbebbehwong kadberre kunmak kunbubuyika kore karribebbehkurduyime nuye.
1CO 7:8 Ngudda nawu ngurridjadmudjadmud dja nawu ngurrikodjmohkodjmong, bu ngudda ngurridjare ngurridjaldjadmuddi yiman ngaye, wanjh kunukka kamak.
1CO 7:9 Dja bu ngudda minj ngurringurdme kore ngurriburrbun ngurrihyokenh, wanjh kunukka ngurridjalmarrimen, ba bu ngurriyo kamak rowk. Dja bu minj ngurrimarren wanjh kunukka munguyh ngurrinjilngwarremen kore ngurriburrbun munguyh.
1CO 7:10 Mah, ngudda warridj, nawu ngokko ngurrimarrinj. Ngadjare kunwok kunrayek marneyime ngudberre. Kuhni minj ngaye ngardduk kunwok, dja kuninjkunu nawu Kawohrnan Rowk nuye. Daluk ngalbu ngalbininjkobeng yuwn bu kabibawon nabininjkobeng ngalengngarre.
1CO 7:11 Dja bu yiman kabibawon nabininjkobeng ngarre, wanjh ngaleng djalyawoyhdurnde kore nungka, dja minj mak kabimang nawu nabuyika bininj. Kuhni wanjh kadjalrohrok rerrih bu bininj nawu nabininjkobeng, wanjh yuwn bu kabibawon ngalbininjkobeng nuye. [Matthew 5:32; Mark 10:11-12; Luke 16:18]
1CO 7:12 Ngadjare mak marnemarneyime ngurribuyika bininj warridj. Kuhni kunwok minj nawu Kawohrnan Rowk nuye, dja ngayeman djalmarneyime ngudberre. Nangale bininj nawu kabiwoybukwon Jesus dja ngalbininjkobeng nuye minj kabiwoybukwon Jesus, wanjh yuwn bu kabidjalbawon. Bu ngaleng kadjare kabenehdjalni munguyh, wanjh nahni bininj minj kabibawon ngahli daluk.
1CO 7:13 Dja mak kadjalrohrok ngudda daluhdaluk nawu ngurrihwoybukwon Jesus. Ngalngale daluk ngalbu kabikarrme nabininjkobeng nawu minj kabiwoybukwon Jesus, bu nahni bininj kadjare kabenehdjarrkni munguyh, wanjh kunukka yuwn kabibawon.
1CO 7:14 Bu ngalbininjkobeng kabiwoybukwon Jesus, wanjh God kayime kamak bu kabeneyo ngarre bininj nawu minj kabiwoybukwon Jesus. Dja karohrok bininj nawu kabiwoybukwon Jesus, wanjh God kayime kamak bu kabeneyo ngalbininjkobeng nuye ngalbu minj kabiwoybukwon Jesus. Dja bu kabeneyo munguyh, wanjh God kayime bu wurdwurd berrewoneng, wanjh nuyekih.
1CO 7:15 Bu nabininjkobeng nawu minj kabiwoybukwon Jesus kadjare kabibawon daluk nuye, wanjh bonj, ngalmekbe ngalbininjkobeng bidjalbawo bu kare. Dja kamak. Dja karohrok bu ngalbininjkobeng minj kabiwoybukwon Jesus, dja kadjare kabibawon bininj, wanjh nabininjkobeng bibawo kare. Bonj, dja kamak. Ngaye kuninjkunu marneyime ngudberre, dja God ngunkayhmeng ba bu ngurrikarrme kunmodmikenh nuye.
1CO 7:16 Dja med, ngaleng kuhni kunbuyika ngurriburrbu! Bu ngudda nguneyo bininj dja nuk daluk nawu minj kabiwoybukwon Jesus, dja bu ngunedjalyo munguyh, wanjh kunubewu God kabingehke nawu ke nabininjkobeng dja ngalbininjkobeng ke.
1CO 7:17 Bu karriwoybuwon God, yiddok kamak bu ngurridjare karriwernhbuyikaworren? Kandibekka. Wanjh God ngunbebbehkayhmeng ngudberre dja mak ngunbebbehwong namak nuye. Kaluk kadjare ngurribebbehkurduyime kore nungka ngunbebbehmarneyime ngudberre. Wanjh ngurridjalwokmarrkma dja mak ngurrikurduyimen kore kadjare nawu Kawohrnan Rowk. Ngaye ngabenbukkabukkan mahni mankarre bedberre birriwern bininj nawu yiwarrudj rowk kabirrikarrme.
1CO 7:18 Bu ngudda ngokko ngurrilakkayenminj bu God ngunkayhmeng ngudberre, wanjh kunukka kamak, yuwn bu ngurribalborledkerren bu yimankek minj ngurrilakkayenworrimeninj. Dja ngurribuyika bininj nawu ngudda minj ngurrilakkayen bu God ngunkayhmeng ngudberre, yuwn bu ngurridjare ngundilakkayenmen.
1CO 7:19 Kunukka bonj, bu ngudda ngurrilakkayen, dja mak minj nawu ngurrilakkayen, bonj, minj kundulmuk. Dja kundjalkudji kunkimuk duninjh, bu ngudberre rowk ngurridjalwokmarrkmang God nuye mankarre munguyh.
1CO 7:20 Mah, wanjh ngurridjalbebbehdin kore ngurridi kerrngehkenh bu God ngunkayhmengbeh ngudberre.
1CO 7:21 Bu ngudda ngurrbenmarnedurrkmirri birribuyika nawu ngundibongkarrmi ngudberre bu kumekbe bolkyimi God ngunkayhmeng, wanjh yuwn kunu ngurrikangewarre. Bu ngudda ngundibebke ngudberre birrimekbe bininj, wanjh kunukka kamak, ngurribaldjalraywi. Dja bu burrkyak, wanjh yuwn bu ngurriburrbun.
1CO 7:22 Bu ngudda bininj nawu ngundibongkarrmi bu nawu Kawohrnan Rowk ngunkayhmeng, wanjh nungka ngunbebkeng kore kunwarrekenh, dja ngurriyimerranj nuyekih bininj, bu ngurridjalle kunmak rowk. Dja ngaleng, bininj nawu minj kabirribongdi, bu God kabenkayhme, wanjh kunukka yiman kabirriyimerran bu Christ kabenbongkarrme.
1CO 7:23 God ngunbebkeng ngudberre kore ngunmarnekarremulewam, dja wanjh ngurridjalyimerranj nuye bininj. Wanjh yuwn bu ngurrikurrmerren kore djal bininj ngundibongkarrme.
1CO 7:24 Nawu karridangerrinj, ngurridjaldin kore kerrngehkenh ngurridi bu God ngunkayhmeng. Nungka wanjh nadjalkudji bu ngurriwokmarrkmang.
1CO 7:25 Ngudda kandidjawam kunbuyikakenh kore ngurribimbom djurra bu nawu birridjadmud bininj dja daluk. Dja marneyime ngudberre. Nawu Kawohrnan Rowk minj nganwoyinj kunwok bu kunmekbekenh. Dja ngaleng djalmarneyime ngayeman kore ngaburrbun. Kaluk nawu Kawohrnan Rowk ngankongibom ngaye, dja mak nganmarnbom bu ngamarnedurrkmirri nuye, wanjh kunmekbekenh kandibekkan kore marnemarneyime ngudberre.
1CO 7:26 Kuhni bu ngaye ngahburrbun. Bolkkime wanjh kunrayek duninjh kamhre darnkih kadberre, wanjh kunmekbekenh kunu karridjalre dja minj karriborledkerren.
1CO 7:27 Ngayime bininj dja daluk bu benemarrinj, wanjh yuwn mak kabenebaworren. Dja nangale nawu kahdjaldjadmud, yuwn bu kayawarren bu kabenemarrenkenh.
1CO 7:28 Dja ngaleng, bu ngudda ngurrimarren, wanjh kunukka minj kunwarre, dja kundjalmak. Dja bu ngalyawk ngalbu kabenemarren nabininjkobeng bu kerrngehkenh duninjh, wanjh kunukka kunmak, minj kuhni kunwarre. Dja med, ngurribekka, bu ngudda ngurrikaliyimen, wanjh kunukka kunrayek kunkimuk ngurringalke kore kondah kurorre ngurridi, dja minj ngaye ngadjare kunmekbe ngunmarnekurduyimerran.
1CO 7:29 Nawu karridangerrinj, kuhni ngayime. Bu darnkih kamhre bu God nungan yingkihkarremarnbuni. Wanjh bu yikarrme ngalbininjkobeng ke, yuwn bu yidjalburrbun munguyh kore ngunemarrenkenh, dja wanjh yidjalburrbu kore God kadjare ke bu yikurduyime nuye.
1CO 7:30 Yuwn bu mak ngurrimarnenalkbun bu nangale ngunmarnedowe. Ngurridjalngurdmen. Dja bu nangale bininj nawu kadjekme, wanjh ngurdmen nanu dja kaburrbun bu kunnjilngwarre. Nangale mak nawu bininj kahbayahme nawu yehyeng, wanjh nanu marnburrimen yiman namarladj yerreh.
1CO 7:31 Yikahwi nawu ngudda bininj ngurridjalburrbun kore kondanjkunu kurorrewaken, wanjh kunukka minj munguyh ngurriwernhburrbun. Dja yikahwi ngurribolknan kondanjkunu kunred, wanjh makka kaluk kadjalyakmen rowk.
1CO 7:32 Ngaye minj ngadjare bu ngudda ngurrikangewarre bu njalehnjale ngurriburrbun. Bininj nawu djadmud, nakka munguyh kadjalburrbun bu kabimarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk nuye ba bu kabinjilngmarnbunkenh.
1CO 7:33 Dja nawu kaliyi bininj wanjh nakka munguyh kadjalnjilngwarre bu kahni kondanjkunu kunred ba bu kabimarnbun ngalbininjkobeng nuye kanjilngmakmen.
1CO 7:34 Kaluk nungka yiman kamayaliyarlarrme! Kaluk kadjalrohrok, ngalbu kamarrdjukun daluk, dja daluk ngalbu ngaldjadmud, bedda wanjh kabirridjalburrbun bu kabirridjalmarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk. Bedda wanjh kabirridjaldjare bu kabirridjalkurduyime kunmak munguyh kore kunmayali dja kunburrk bedberre. Dja ngalbu ngalkaliyi daluk, ngalka munguyh kadjalburrbun nawu kurorrewaken dja bu kabimarnbun ngarre nabininjkobeng kanjilngmakmen.
1CO 7:35 Ngaye minj ngadjare kunrayek ngamarnbun ngudberre. Dja djahdjalmarneyime ngudberre ba bu bidyikarrmekenh. Ngadjare bu ngurrimarnekurduyime kunmak duninjh kore ngurrimarnedjare nawu Kawohrnan Rowk, bu minj mak kunbuyika ngurriburrbun.
1CO 7:36 Ngadjare marneyime ngudberre binihbininj nawu ngundiberrebbun ngudberre daluk nawu beneyimerrinj med, dja minj benemarrimeninj. Bu ngalmekbe daluk kabekkarren bu kunkuyeng kabenemadbun, dja namekbe bininj kadjaldjare kabeneyo, wanjh benedjalmarrimen, dja yuwn bu kabenedjalmadbun bu kunkuyeng. Wanjh kunmak. Minj kabenewokburriwe God.
1CO 7:37 Dja bu namekbe bininj bu kamarrkmarnburren dja minj kadjare kabenemarren daluk, bu kadjalkangerayek, dja bu minj nangale nabuyika kabiyurrhke, wanjh kamak bu kadjaldi djadmud. Minj kabenemarren, dja wanjh kunmak.
1CO 7:38 Dja bu nangale nawu bininj kabenemarren ngalbu birriberrebbuni daluk, wanjh kunu kunmak warridj. Dja bu kadjare kadjadmuddi, wanjh kunukka kundjalwernhmak.
1CO 7:39 Kuhni mak kunbadbuyika ngadjare ngayolyolme ngudberre. Ngalbu ngalbininjkobeng benedjalnin munguyh nawu nabininjkobeng ngarre kaluk yerrekah bu karrowen. Kaluk bu nungka karrowen, wanjh ngalmekbe kamak kabimang nabuyika bininj. Dja med, ngaleng bidjalma bininj nawu Kawohrnan Rowk nuye.
1CO 7:40 Dja bu yiman ngalmekbe kamarrdjukun kadjaldjadmuddi, wanjh ngaye ngayime bu ngalmekbe daluk kadjalnjilngmak. Ngaye bu kuhni ngayime wanjh djal ngaye ngardduk kunwok, dja bonj, ngaye warridj ngahkarrme Namalngmakkaykenh nuye God.
1CO 8:1 Ngaye yawoyhmarneyime ngudberre kunbadbuyika kore ngudda ngaye kandimarnebimbom bu kandidjawam manbu manmekenh nawu birribuyika bininj birrimarnekurrmeng kore bedberre nawu idols. Yikahwi ngudda ngurriyime, “Ngad ngarridjalburrbun yehyeng rowk!” Bu ngudda ngurriyime yimankek ngurriburrbun rowk, wanjh kunukka ngurridjalburlumerren. Kawarre. Wanjh kunbuyika ngurrikurduyimen. Ngurrbenmarnedjaremen birribuyika bininj nawu kabirriwoybukwon Jesus, wanjh kunukka ngurrbenmurrngrayekworren.
1CO 8:2 Nangale bininj kayime kaburrbun yehyeng rowk, wanjh minj kunu nungka kawernhkarreburrbun bulkkidj.
1CO 8:3 Dja bu nangale bininj kabimarnedjare God, wanjh kunukka God nungan kabiburrbun naninjnanu bininj.
1CO 8:4 Kuninjkunu wanjh ngaye ngahyime ngudberre. Ngad wanjh karriburrbun bu idols nawu bininj kabirrimarneboddan, wanjh minj woybukkih duninjh god. Dja ngaleng ngad karriyime nawu nadjalkudji God nawu nawoybuk duninjh.
1CO 8:5 Kaluk bininj kabirriyime nadjalwern nawu gods kabirridi kore heaven dja mak kore kondanjkunu kurorre. Wanjh kunu woybukkih kabirribadyime nawern yimankek god dja mak nawu yimankek kabirriwohrnawohrnan kondah kurorre.
1CO 8:6 Dja ngad kunu karridjalburrbun nadjalkudji God nawu Kornkumo, nawu marnbom yehyeng rowk. Dja mak ngad warridj kankunimarnbom kore djareminj kadberre, wanjh ngad karridjare karriyimerran nuyekih bininj. Dja mak Jesus Christ wanjh nadjalkudji nawu Kawohrnan Rowk. Nawu nungka bimarnemarnbom yehyeng rowk kore God djareminj, dja ngad warridj kanmimbiwon kore karridjaldarrkid.
1CO 8:7 Yikahwi nawu bininj kabirrimunkekadjung Jesus minj kabirriwernhburrbun bu kuninjkunukenh. Dja kabirridjalburrbun munguyh kore idolskenh. Dja ngaleng bu kabirringun manme, wanjh kabirriyime bu birribuyika bininj kunubewu ngokko birrikurrmi maninjmanu manme kore kumirrk nuye idol. Kaluk bu bedda kabirringun manmekbe manme, wanjh kunu kabirriburrbun bu yimankek kabirrikurduyime kunwarre, dja kunu kabirriyimerren bu birriwarre.
1CO 8:8 Dja kawarre! Kuhni ngurriburrbu. Manbu djal manme minj kankan darnkih kore God. Dja mak minj kanmarnbun bu karriwarre. Wanjh woybukkih, bu karridjalngun njalehnjale manbubuyika manme wanjh kamak karrire darnkih kore God.
1CO 8:9 Kunu wanjh kamak bu ngurridjare ngurringun mandjalbubuyika manme, dja bonj, ngaleng ngurrinahnarrimen. Bu ngudda bininj yimankek ngurriyime kamak bu ngurringun manme manbu birribuyika bininj ngokko birrikurrmi kore kumirrk nuye idols, wanjh kamak. Dja med, wardi ngurrbenbalburrbu birribuyika bininj nawu ngurridjarrkdi yiwarrudj. Yikahwi minj kabirriwernhwoybukwon Jesus dja kabirridjalnjilngwarre bu idolskenh. Yuwn bu ngurrbenwarrewon birrimekbe nawu ngurridangerrinj!
1CO 8:10 Ngayime bu ngundihnan ngurrihngun kore kumekbe birribuyika bininj kabirrimarneboddan idols, dja kabirriyime ngudberre, “Ngayh! Birrimekbe bininj nawu birrikodjkulumak yiwarrudj bedberre, wanjh kabirribalhngun manmekbe manme. Wanjh kunubewu kamak bu ngad warridj karringun.” Wanjh kunu bedda bu kabirringun, wardi kabirribalbengkan bu yimankek kunwarre kabirrikurduyime.
1CO 8:11 Wanjh ngurribekka. Bu bedda ngundibalngunjdjikan ngudda, wanjh kunukka ngurrbendjalmarnekurduyimeng kundjalwarre duninjh. Bu yimankek ngurriyime ngurriburrbun rowk dja kunukka ngurrbendjalwernhwarrewon birrimekbe nawu ngurridangerrinj kore Christ. Ngudda ngurrbenmarnbun kabirrikurduyime kunwarre bu kabirridjalnjilngwarre kore idolskenh. Kaluk Christ nawu nungka doweng bedberre birrimekbe bininj.
1CO 8:12 Nawu birridjalmekbewi bininj ngudberre nawu kabirridjalwerhkangewarre idols, wanjh kunukka ngudda ngurrbendjalmarnbun kabirrikurduyime kunwarre dja wanjh kabirriyemekarremulewarren. Bu ngudda kuninjkunu ngurrbenhmarnekurduyime nawu kabirrihwoybukwon Jesus, wanjh kunukka kadjalrohrok bu ngudda ngurrimarnekurduyime kunwarre kore Christ nuye.
1CO 8:13 Mah wanjh, kunukka kab ngudmandeleng, ngurrimarneyimerrimen, “Bu ngaye ngangun maninjmanu manme, wardi birribuyika nawu karridangerren ngandingunjdjikan dja kunu kabirrikurduyime kunwarre. Wanjh bonj, kunukka minj ngayawoyhngun maninjmanu manme. Dja ngadjalbawon munguyh ba bu minj ngabenmarnbun kabirrikurduyime kunwarre.”
1CO 9:1 Kandibekka. Yikahwi binihbininj ngaye ngandikukmarnmarnbun. Ngaye wanjh ngadjare ngayolyolme kunmekbekenh. Bonj, wanjh ngaye minj ngayawoyhbongdi! Dja woybukkih ngaye wanjh apostle duninjh, dja ngaye nawu nganani Jesus nawu Kawohrnan Rowk kadberre. Dja mak ngaye ngamarnedurrkmirri nungka nuye, wanjh kunmekbekenh kunu ngudda bolkkime ngurriyimerranj nuyekih rowk bininj.
1CO 9:2 Wanjh ngudda ngurriburrbun bu ngaye wanjh apostle nuye nawu Kawohrnan Rowk. Kunubewu birribuyika bininj minj kabirribadburrbun, dja nawu ngudda wanjh ngurriwernhburrbun. Ngudda ngurribelbmerrinj nawu Kawohrnan Rowk, wanjh kunmekbekenh kunu ngurriwernhburrbun bu ngaye apostle nuye.
1CO 9:3 Yikahwi bininj wanjh ngaye ngandidjadme. Wanjh kuhni ngayime bedberre bu ngayolyolmerren bu ngabenwokdurndiwe bedberre.
1CO 9:4 Yiddok ngaye dja mak birribuyika ngad bininj nawu apostles minj kunmak bu manme ngarringun, dja nuk ngarribongun?
1CO 9:5 Yiddok minj kunmak bu ngad nawu apostles ngarrbenkan ngalbihbininjkobeng ngadberre ngalbu kabirriwoybukwon Jesus bu ngarridjalwohrewohre? Ngurriburrbun bu yikahwi nawu birribuyika apostles kabindikarrme ngalbihbininjkobeng, ngayime nawu Kawohrnan Rowk birridangerrinj, dja mak nawu Peter warridj.
1CO 9:6 Dja kunbuyika djawahdjawan. Ngudda kandibawon ngaye dja mak Barnabas, bu nganedurrkmirri ba bu nganedjalbayahme manbu manme ngarrewoneng! Dja njalekenh? Nawu birribuyika apostles kuhni minj kabirrikurduyime, dja njalekah minj kandimarnekarremulewayi ngadberre?
1CO 9:7 Adju. Bu ngad ngarridjamunniwirrinj, wanjh kunu ngarrimayi kunwardde bu kandimarnekarremulewankenh. Bu ngaleng ngad bu ngarridudjeyi manbu manrakel grapes, wanjh kunukka ngarringuyi kaluk bu kadjolengmen. Dja bu ngad ngarrinahnayi mayh nawu nanikud, wanjh kunukka ngad warridj ngarribonguyi manbu milk ngarre!
1CO 9:8 Kuhni ngayime bu minj djalbininjkenh. Dja ngokko kuhni bimbuyindanj kore mankarre kadberre.
1CO 9:9 Ngurriburrbun kore Moses bimbom maninjmanu mankarre, dja yimeng, “Yuwn mak ngurridangdukkan nawu bulikki narangem kore kahmimmelme manbu wheat manme.” [Deuteronomy 25:4] Yiddok ngurriburrbun God yimankek karremarnbom maninjmanu mankarre bu kongibuyi namekbe nawu bulikki?
1CO 9:10 Dja burrkyak, nungka karremarnbom kuninjkunukenh kandarrkidburrbuni ngad nawu bininj. Yoh, wanjh manekke mankarre bimbuyindanj bu God kannahnan ngad bininj. Mah wanjh, ngurriburrbu, bu yiman bininj kahdurrkmirri kunrayek, kore kahbolkkarung manme kahdudjindi, wanjh kunukka kunmak bu kadjalburrbun bu yerrekah kamang yikahwi manbu manme. Dja bu bininj kahbenmarnedurrkmirri kunrayek kore kahmimmoyhmang manmim manbu wheat bedberre nawu kabirrihwohrnawohrnan, wanjh kunukka kunmak bu kaburrbun bu kamang mahni manme nungandeleng bu yerrekah.
1CO 9:11 Wanjh kunmekbe kadjalrohrok ngad nawu apostles ngarrikurduyime. Ngad wanjh ngarridurrkmirri bu yiman ngarriweykani kunwok nuye God ngudberre dja kunmekbe yiman ngad ngarribolkkaruyi, dja ngarrimimdudjengi manmim kore kurorre. Wanjh bolkkime ngudda ngurrimalngmakminj, dja ngurridjordminj yiman kayime manrakel. Wanjh kunubewu ngudmanwali kandikarremulewayi ngad nawu apostles.
1CO 9:12 Ngudda wanjh ngurrbenkarremulewan birribuyika bininj nawu ngundibidyikarrme ngudberre, dja ngad ngaleng kandiwernhkarremulewayi nawern. Wanjh kunu kunmakniwirrinj ngurrikurduyimeninj ngadberre. Dja ngad minj ngundiyingkihdjawayi. Bonj, ngad minj ngarrinjilngwarre bu ngarrikoldan. Wardi bu ngad ngundidjawayi kunwarddekenh, dja med, kunukka nganewarreworrimeninj kore ngarrbenmarnemulewayi birribuyika bininj kunwok kunmak manbu Christkenh.
1CO 9:13 Yiddok minj ngudda ngurriburrbun bu birrimekbe bininj nawu kabirridurrkmirri kore Temple, wanjh kabirrimang manme bedberre kore Templebeh. Bu mayh kabindimarnekinje bedberre nawu kabirriwon nuye God, wanjh birrimekbe warridj kabirrimang manme bedberre kore kabirridurrkmirri kumekbe. [Deuteronomy 18:1]
1CO 9:14 Mah, wanjh kuhni kadjalrohrok, nawu Kawohrnan Rowk kanwokrayekwong bu yimeng bininj nawu kabirrimulewan kunwok kunmak nuye, wanjh nawu kabindibekkabekkan bininj wanjh bindidjalkarremulewa. [Matthew 10:10]
1CO 9:15 Mah, wanjh, ngurrina! Ngaye yimankek kuyinjdjawayi ngudberre kunwardde bu marneyolyolmi ngudberre bu Jesuskenh, dja burrkyakni, ngaye minj bangmedjawayinj nawu kandimarnekarremulewayikenh. Dja mak bolkkime minj yawoyhdjawan ngudberre bu ngahbimbun naninjnanu djurra. Burrkyak. Ngaye ngadjare ngamulewan God nuye kunwok kunmak bu djalburudjang, ba bu yiman ngaburlumerren bu ngaye minj ngadjareniwirrinj bininj ngandikarremulewayi.
1CO 9:16 Bu ngaye ngahmulewan bedberre bininj kunwok kunmak, wanjh minj ngayeman bu ngakurduyime. Dja burrkyak. God nungan nganwokrayekwong ngamulewan kunwok kunmak, dja bu minj ngakurduyime kunmekbe, wanjh kunukka God nungan ngandjaldung ngaye, dja ngakele. Kunmekbekenh kunu minj ngaburlumerren, dja ngadjalwokmarrkmang nuye.
1CO 9:17 Bu ngaye ngamulewayi manbu kunwok kunmak bu djal ngayekenh kore ngadjareniwirrinj, wanjh kunukka yiman kakarremakmen ngardduk bu bininj kandimarnekarremulewan bu kunmekbekenh. Dja bonj, ngaye ngadjalwokmang God kore nungka kadjare, dja nganwong bu ngayolyolme nuye kunwok kunmak.
1CO 9:18 Yiddok ngudda ngurriburrbun nawu ngahyolyolme? Wanjh kunu ngaye ngadjalwernhnjilngmakmen bu ngabenmarnemulewan bininj God nuye kunwok kunmak bu djalburudjang. God nganmakwan ngaye bu ngakurduyime, dja kuhni wanjh ngannjilngmarnbun. Nungka yimeng bu yimankek kamak bu bininj ngandikarremulewayi kunwardde, dja bonj, ngayeman ngadjalnjilngmakni bu minj ngabendjawayi kunwarddekenh.
1CO 9:19 Ngaye minj nangale bininj nganhbongkarrme bu kuninjkunukenh ngahdurrkmirri bininj bedberre. Dja ngaleng ngaye kunu ngadjalkurrmerren kore ngabenmarnedurrkmirri birribuyika bininj yiman kayime bu ngandibongkarrme, ba bu kunubewu ngabenmarnbun kabirriwoybukwon Jesus.
1CO 9:20 Bu ngaye ngarridjarrkni nawu Jews bininj, wanjh kunukka ngaye ngayimerranj yiman kayime bedda nawu Jews bininj, bu ngabenmarnbuyi yikahwi bedda bu kabirriwoybukwon Jesus. Dja bu ngarridjarrkdi Jews bininj wanjh kunukka ngayimerranj yiman kayime bedda nawu kabirrikarrme mankarrekare. Kaluk minj ngaye ngakangewarre kore manekke manbu mankarrekare, dja ngadjalyimerranj yiman bedda ba bu ngabenmarnbuyi bu kabirriwoybukwon Jesus.
1CO 9:21 Dja bu ngaye ngarrihdjarrkdi bininj nawu minj Jews, nawu minj kabirrikarrme mankarre manbu Jews bedberre, wanjh ngayimerranj yiman bedda rerrih. Dja ngaye kunu minj ngabawoyi God nuye mankarre, dja ngaleng ngadjalmarrkmang Christ nuye mankarre. Dja bonj, ngayimerranj yiman bedda nawu minj kabirrikarrekarrme, ba bu ngabenmarnbuyi kabirriwoybukwon Jesus.
1CO 9:22 Bu ngaye ngarridjarrkdi bininj nawu birringudjwarre, wanjh ngayemanwali ngamarnburrinj bu ngangudjwarreni, ba bu ngaye nakka ngabenkangeborledke. Kaluk ngaye wanjh munguyh ngadjalyimerrangeni yiman birribubuyika binihbininj nawu ngarrihbebbehdjarrkni, ba bu ngaye ngabenngehkemeninj bedberre. Kuhni ngadjaldjareni bu munguyh.
1CO 9:23 Yoh, ngaye kuninjkunu ngadjalkurduyime rowk ba bu kabirribekkan birriwern bininj manbu kunwok kunmak, dja mak bu kabirriwoybukwon nawu Jesus. Wanjh kunu God kabenmarnekurduyime kunmak bedberre, dja mak ngaye warridj nganmarneyime kunmak nuye.
1CO 9:24 Kandibekka. Ngudda ngurriburrbun bu bininj nawu kabirrirlobme bu kabirringudjrohrok, kaluk nadjalkudji bininj kabendjalyurrhke birribuyika rowk. Wanjh ngudda munguyh ngurridjalrohrokmen bu yiman ngurridjalrlobmen kore Christ, ba bu kaluk yerrekah ngurrimang nawu God ngunwon.
1CO 9:25 Dja kunbuyika. Bininj nawu yiman kayime kabirridirri kore sports, nakka wanjh munguyh kabirridjalngudjrohrokmerren. Bedda wanjh kabirridjare kabirrimang njalehnjale namak bu kabirriwinhme, nawu kahyingkihyo bedberre. Dja nakka minj kunkuyeng kahyo. Ngad ngaleng karridurrkmirri ba bu karrimang nawu kahdjalyingkihyo kadberre nawu minj kayakmen dja kadjalyo munguyh munguyh.
1CO 9:26 Wanjh kunmekbekenh ngaye minj djal warrewarrekah bu ngarrurrkmirri. Ngaye ngaleng ngaburrkrayekworren kunburrk ngardduk ba minj ngawarreworren kore ngarrurrkmirrikenh. Ngaye wanjh ngaburrkmarnburren bu ngamurrngrayekmen dja ngamarnburren bu ngadjaldurrkmirri munguyh. Ngaye ngabenhmarneyolyolme birribuyika bininj, dja bonj, kaluk bu wardi ngangudjwarremulewarremeninj, wanjh kunu ngaye ngakoldayi nawu kayingkihdjehdjenyo ngardduk, dja minj mak ngamayi.
1CO 10:1 Ngudda nawu karridangerrinj, ngadjare ngurriwernhburrbun bu kunkareni wanjh nawu kadberre mawahmawah birrirey rowk kore manbu kunkodjngol benmikani, dja mak birridjowkkeng rowk kore kurrula bodjalkmiwam.
1CO 10:2 Bedda wanjh birrimunkekadjungi nawu Moses kore kurrula dja kanjdji kore kunkodjngol. Kuhni yiman kayime bu bedda birrikodjdjuhmi baptism nuye Moses.
1CO 10:3 Dja mak birridjarrknguneng rowk mandjalkudji manme manbu God benwong bedberre kundulkarre nuye dorrengh,
1CO 10:4 dja mak birridjarrkbonguneng rowk mahni kukku manbu God benbowong bedberre kundulkarre nuye dorrengh. Nawu Christ nungan birrihdjarrkrey kore kubolkdarleh bu birrihrey. Wanjh nungka yiman kayime kunwardde mankimuk rerrih manbu kukku bokarrmi kore birribonguni. [Exodus 16:35; 17:6]
1CO 10:5 Dja bonj, kunu God bendjaldungi yikahwi birriwern bedberre nawu kandikebmawahmeng, wanjh kumekbekenh birridoweng dja birrikukyoy kumekbe kore kubolkdarleh birrirey. [Numbers 14:29-30]
1CO 10:6 Wanjh kunu karriburrbu bu kunkareni benmarnekurduyimerranj bedberre, ba bu karrinahnarren, dja minj mak karrbenngunjdjikan kore kunwarre birridjaldjareni.
1CO 10:7 Wanjh yuwn bu karrimarneboddan nawu idols, yiman yikahwi bedda birrikurduyimi. Ngudda ngurriburrbun kore bimbuyindanj bedberre, dja kayime, “Birrrimekbe bininj birriyerrkang bu birringuneng manme dja birribonguneng, dja mak birridolkkang bu birrimarlelmarlelni kore kunwarre birrikuniyimeng.” [Exodus 32:6]
1CO 10:8 Kaluk yuwn bu ngad karriwohkaliyongohyo yiman bedda. Yikahwi kunmekbe birrikurduyimi nawu mawahmawah kadberre, wanjh kunmekbekenh kunu bininj nawu nadjalmirndewernkenhni rowk birridjaldowerrinj bu kundungkudjini. [Numbers 25:1-18]
1CO 10:9 Dja mak yuwn bu ngad karrirohrokme bu karridjurrkkan nawu Kawohrnan Rowk, yiman bu yikahwi kunmekbe birrikurduyimeng. Wanjh kunu nabang nayin wernmerrinj dja wanjh benbom birrimekbe bininj. [Numbers 21:5-6]
1CO 10:10 Dja mak yuwn bu ngad karrimarnedjarokdi God bu karridjalnjiwkmire. Wanjh kunmekbe kunu yikahwi birrihyimi yikahwi nawu kankebmawahmeng bininj, wanjh kunu God nuye angel nawu kundowikenh, wanjh benbularrbom bedberre. [Numbers 16:41-49]
1CO 10:11 Yoh, kuninjkunu rowk wanjh kurduyimerranj bedberre ba bu minj ngad mak karrbengunjdjikan bu karridurduyime kunwarre. Kuninjkunu wanjh bimbuyindanj ba bu karriborlhme, ngad nawu bolkkime karribaldarrkiddi bu kayiburnbunkenh kabolkyime ngarre kondanjkunu kurorre.
1CO 10:12 Bu ngudda yimankek ngurrimurrngrayekworren bu ngurridi, wanjh ngurrinahnarrimen kore kunubewu ngudda warridj ngurriyawoyhkurduyime kunwarre.
1CO 10:13 Kunwarre kandjurrkkan kadberre karriwarlahkenh bininj rowk. Wanjh kuninjkunu kadjalrohrok kore ngudda ngudberre. Dja bonj, God nungan ngunbidyikarrme, dja minj ngunbawon bu ngunmarnekurduyime kore kunwarre duninjh ngunwernhdjurrkkan bu ngunwarrewoyi. Dja burrkyak, bu kuhni kunwarre ngundjurrkkan kunkimuk, wanjh God ngunbidyikarrme kore yingkihwokkurrmerrinj, ba bu minj ngurrikurduyime kore kunwarrekenh ngundjurrkkan.
1CO 10:14 Mah, nawu ngaye marnedjare ngudberre, wanjh kandidjalbekka. Ngurrbendjalmarneyarlarrmen werrk kore bininj nawu kabirrimarneboddan nawu idols.
1CO 10:15 Ngaye ngaburrbun bu ngudda ngurridjalmayaliwern bininj, ba bu wanjh ngaye marneyime mandjad ngudberre. Kandibekka ngaye ba bu ngudmandeleng ngurriburrburren bu yiddok ngaye kunwoybuk marnemarneyime.
1CO 10:16 Bu ngad karridjarrkboyikadjurren rowk nangalngkudji banikkin, wanjh kunu karrimanjbun rowk God nawu kunmak kurduyimeng kadberre. Wanjh kunu karrikukbelbmerren nawu Christ, dja karridjarrkkurlbabongun manbu kunkurlba nuye. Wanjh kunu kadjalrohrok manbu buriddi manlodkudji karribakke, ba karrikukbelbmerren Christ bu karridjarrkngun kunburrk nuye.
1CO 10:17 Maninjmanu buriddi, wanjh mandjallodkudji. Ngad karriwern karridjarrkyikadjurren rowk, wanjh kunmekbekenh kunu yiman karriburrkkudjihmen.
1CO 10:18 Kunbadbuyika mak bu marneyime. Wardi ngurrbenbalburrbu bininj nawu Israel benkebmawahmeng. Bu birribuni dja birrikinjeng mayh kore altar, wanjh birridjarrknguneng birriyakwong maninjmanu kunkanj, dja kunu yiman benmarnbom bininj nawu birridjalmarneboddanj nawu God. [Leviticus 7:6]
1CO 10:19 Kunubewu minj ngudda nuk kandiwokburrkburrkbekkan kore ngaye marnemarneyime ngudberre. Wanjh ngad karriburrbun nawu idols nakka wanjh minj nawoybuk gods, dja djal yeng, dja mak manbu manme bu bininj kabirrihkurrme kore idols, wanjh minj kakukenmen.
1CO 10:20 Bininj nawu minj kabirriwoybukwon God duninjh, bu kabirriwon manme nawu idols, wanjh nakka kabindiwon namarnde bedberre, dja nakka minj God kabirriwon. Wanjh kunmekbekenh yuwn ngurriraworren birrimekbe nawu kabirrimarneboddan idols, wardi kunubewu ngurrikukbelbmerren nawu birriwarre bininj, dja mak nawu namarnde.
1CO 10:21 Ngudda ngurridjarrkbongun nawu banikkin nuye nawu Kawohrnan Rowk. Dja yuwn bu mak ngurribongun warridj nawu banikkin namarnde bedberre. Ngudda ngurridjarrkngun manme kore nawu Kawohrnan Rowk nuye kunred. Dja yuwn bu mak ngurringun manme manbu namarnde bedberre kore bedda.
1CO 10:22 Dja bu ngad kunmekbe karrikurduyimeninj nuye, wanjh kunukka karrimarnbuyi nawu Kawohrnan Rowk bu kakirndangen kadberre. Kaluk bu nungka kandung, minj mak ngad karrikuniyurrme bu yimankek karribuyi.
1CO 10:23 Yikahwi ngurriyime, “God nganyerrkkeng kore ngabongdibeh, wanjh bolkkime ngadjalkurduyime kore ngayeman ngadjare.” Dja ngaleng marneyime ngudda kunubewu ngurrbenkangewarrewon nawu birribuyika bininj bu kuninjkunu ngurrikurduyime. Dja ngaye marnemarneyime ngudberre, bu munguyh ngurrbenbidyikarrmen ngudda nawu ngurrimunkekadjung Jesus.
1CO 10:24 Yuwn bu ngudmandeleng ngurrihdjalbebbehnahnarren, dja kab ngurrinahnarrimen ba ngurridjarrkdi kamak rowk.
1CO 10:25 Kuhni wanjh ngurrikurduyimen bu ngurrikanjmang kunkanj manbu birribuyika bininj ngokko birriyingkihkanjwoni nawu idols. Bu ngudda ngurribayahme mankanjbubuyika kore shopbeh, wanjh kunu ngurridjalkinjemen, dja ngurringun kamak rowk. Yuwn mak ngurribaldjawan bininj nawu shop kahdurrkmirri bu yimankek kurrmeng kore idols nuye. Yuwn bu ngurribalkarreburrbun bu kuninjkunukenh ngarre.
1CO 10:26 Dja manbu kunkanj makka wanjh nawu Kawohrnan Rowk nuye. Kunmekbekenh kunu bimbuyindanj, dja yimeng, “Manbu kunred dja yehyeng rowk kondanjkunu kurorrebeh, makka wanjh nungka nuye nawu Kawohrnan Rowk.” [Psalm 24:1]
1CO 10:27 Dja bu bininj nawu minj kabiwoybukwon Jesus ngunkimang bu ngunedjarrkngun manme kore nungka nuye kunrurrk, wanjh kunukka yidjalngun warrebo manbu manme bu ngunwon. Yuwn bu ngurribalkarreburrbun bu kuninjkunukenh ngarre.
1CO 10:28 Dja med, bu nangale bininj nawu kakangewarre kore idolskenh, ngunmarneyime, “Mahni manme wanjh birrikurrmeng kore idols,” wanjh kunukka minj yingun. Dja bu yingun, wanjh namekbe bininj nawu kuhni ngunmarneyimeng, wanjh kabalburrbun bu kamak nungka kakurrme manme kore idols, dja wanjh kayemengalme.
1CO 10:29 Ngudda minj ngurriyemengalme bu ngurringun kuninjkunu kunkanj. God ngokko ngunyerrkkeng ngudberre ba bu ngurringun dja minj mak ngurriyemengalme. Dja nawu nabuyika bininj wanjh nakka kunubewu kayemengalme bu kangun. Dja yuwn bu mak ngurridjalyime, “Aba, ngaye kamak ngadjalngun kore ngadjare, dja minj ngayemengalme. Dja njalekenh ngaye ngaburrbun nabuyika bininj bu kayemengalmekenh?”
1CO 10:30 Dja yuwn bu mak baybaywi ngurriyimerren, “Kunukka wanjh kunmak bu ngahngun manme rowk, kore ngayingkihmanjbun God. Minj kunukka kunwarre! Wanjh minj nangale nganyolyolme ngaye.” Burrkyak, yuwn bu kuhni ngurriyime.
1CO 10:31 Wanjh bu ngurringun dja ngurribongun, dja mak kunwern ngurrikurduyime, wanjh ngurrbenmarnbu bininj rowk bu kabirriburlume God.
1CO 10:32 Dja yuwn bu mak ngurrbenbengwarrewon bininj rowk, yiman Jews dja birribuyika nawu minj Jews. Dja mak yuwn bu yibenbengwarrewon God nuye bininj nawu yiwarrudj bedberre.
1CO 10:33 Kandingunjdjika ngaye. Ngaye munguyh ngadjare ngabenmarnbun bininj ba bu kabirriburrbun kore ngaye ngakurduyime kundjalmak. Ngaye minj kuhni ngakurduyime bu djal ngayeman ngardduk, dja ngadjare God kabenngehke yikahwi bininj bu ngaye ngandikurdunan.
1CO 11:1 Ngaye ngadjare ngudda munguyh kandidjalngunjdjikan ngaye, yiman kayime bu ngaye munguyh ngahngunjdjikan nawu Christ.
1CO 11:2 Ngaye wanjh ngayime ngudberre ngudda ngurrimak, bu munguyh ngurridjalburrbun rowk kore ngaye bukkabukkang, dja mak ngudda munguyh ngurriwokmarrkmang mankarre ngadberre manbu ngaye bidnakenwong ngudberre.
1CO 11:3 Dja bolkkime ngaye wanjh kunbuyika warridj bengdayhke. Ngaye ngadjare ngudda ngurrimenmang bu God nungka kabimarnewohrnan nuye Christ, dja wanjh kunmekbe kadjalrohrok bu Christ kabenmarnewohrnan nawu nabihbininjkobeng rowk. Wanjh nabihbininjkobeng, bedda kabindindibebbehmarnewohrnan ngalbu ngalbihbininjkobeng bedberre.
1CO 11:4 Kumekbekenh kunu ngayime bu nangale bininj nawu kahdi yiwarrudj dja kabiwokmulewan God nuye kore yiwarrudjkenh kabirrimirnderri, wanjh kunukka minj mak njale kakodjdjongbuyindi. Dja bu yiman kakodjdjongbuyindi njalenjale, wanjh kunukka yiman kayime minj mandjad kabimarneboddan nawu Christ.
1CO 11:5 Dja bu daluk kahdi yiwarrudj dja mak kabiwokmulewan God nuye kore bininj kabirrimirnderri, ngaleng wanjh kodjbarrkbuyinda. Dja bu burrkyak, wanjh kunukka yiman kakodjwarreworren, dja mak kabiwarrewe nawu nabininjkobeng ngarre. Ngaleng wanjh yiman kayime daluk ngalbu kangabekdjobkerren rowk!
1CO 11:6 Bu daluk minj mak kadjare kakodjbarrkburren, wanjh kunukka ngalengman ngabekdjobkerrimen rowk. Wanjh kunu kayemengalme, dja bonj, wanjh kodjbarrkburrimen manburrbayi.
1CO 11:7 Bininj, wanjh burrkyak, yuwn bu bininj bedman kabirrikodjbarrkburren. Kaluk ngaye wernhbengdayhke ngudberre. God kabenmarnbun bininj bu yiman nungka rerrih ba bu birriwarlahkenh rowk kabirridjalburlume God. Kaluk karohrok bu bininj kabirrikuknan daluk, wanjh birriburlumen nawu nabininjkobeng ngarre.
1CO 11:8 Wanjh kuhni ngayime. Ngurriburrbu. Nawu nayungkihni bininj minj kumkukbebmeninj kore dalukbeh, dja ngaleng ngaldjalyungkihni daluk ngalu kumbebmeng kore namekbe nawu bininjbeh.
1CO 11:9 Nawu God bimarnekukmarnbom ngalmekbe daluk ba bu biwong namekbe bininj, bu kuhni minj God bimarnemarnbuyinj bininj bu biwoyi ngahli daluk.
1CO 11:10 Wanjh kunmekbekenh kunu daluk wanjh birrikodjbarrkbuyindin bu kahdi yiwarrudj, dja kabirriwokmulewan God nuye. Bu kabirrikodjbarrkburren, wanjh kamenmenyime bu kabirrimarnewokdi kore nawu Kawohrnan Rowk. Dja mak marneyime bu angels dorrengh kabindikurdunan!
1CO 11:11 Dja ngaleng ngurridjalburrbu warridj bu ngad rowk binihbininj dja daluhdaluk karridjarrkkukbelbmerrinj nuye nawu Kawohrnan Rowk, wanjh minj mak bininj dja daluk karriyawoyhbebbehyurrhkerren.
1CO 11:12 Kuhni wanjh ngaye ngayime ngudberre. God bimarnbom ngalyungkihni daluk kore kuburrkbeh nuye nawu nayungkihni bininj, wanjh kunmekbekenh kunu karriyime bu daluk kabirrimdolkkang kore bininjbeh. Dja med. Kadjalrohrok, bininj kabirrimdolkkan kore dalukbeh! Bu daluk kabindiyawmang narahrangem wanjh kunu kabirrikimukmen bu kabirriyimerran bininj nawu dabbolk. Nungka God kahdjalmarnbun nawu yehyeng rowk munguyh, dja mak kanmarnbun ngad bininj dja daluk.
1CO 11:13 Kuhni wanjh ngudman ngurriburrbu, dja baleh ngurriyime, bu ngalngale daluk kahdi yiwarrudj kore bininj kabirrimirndemornnamerren, yiddok kuhni bu kunmak bu ngaleng minj kakodjbarrkbuyindi? Burrkyak!
1CO 11:14 Birriwarlahkenh bininj kabirriyime bu bininj nawu nangabekkuyeng, wanjh nakka yemengalmimen.
1CO 11:15 Dja mak birriwern bininj kabirriyime daluk ngalbu ngalngabekkuyeng, wanjh ngalkukmak, dja birriwern kabirriburlume. Kaluk God kabenhmarnbun daluk bu birringabekkuyeng munguyh ba bu yiman kabirrikodjbalhmiyindikenh.
1CO 11:16 Kunubewu ngaye kandiyolyolme bu kuninjkunu ngaye ngahmulewan kore dalukkenh. Ngaye ngahdjalwohmulewan ngudda bu ngarrikurduyime munguyh ngaye dja mak nawu ngarridjarrkdurrkmirri. Ngaye ngahdjalmulewarren kore ngad ngarrikurduyime, ngaye dja mak God nuye bininj nawu yiwarrudj bedberre kore kubolkbubuyika rowk, wanjh kuhni kabirridjalyime rowk.
1CO 11:17 Dja mak ngaye wanjh ngadjare bengdayhke kore ngurrimirndemornnamerrenkenh bu ngurribongun dja ngurringun kore nawu Kawohrnan Rowk kanbukkang. Wanjh kuhni ngudda kunu minj mandjad ngurridjalkurduyime dja ngurriwarreworren, wanjh kunu ngaye minj mak burlume ngudberre.
1CO 11:18 Ngaye wobekkang ngudberre bu kuninjkunukenh, wanjh djalwoybukkih kunukka. Ngudda djaying bu ngurrimirndemornnamerren kore yiwarrudj, wanjh ngurribebbehbebbehni dja mak ngurribebbehdangwerren.
1CO 11:19 Yuwn bu kundjalmak. Dja bonj, wardi bu ngurridangwerren wanjh kunubewu God kunukka ngunbukkan kore kunwoybuk nuye, dja nangale nawu kabenmakwan kore ngudberre.
1CO 11:20 Bu ngurrimirndemornnamerren ngurridjarrkngun manbu maninjmanu manme nawu Kawohrnan Rowk nuye, kunubewu ngudda kunu ngurridjalkurren, dja ngurridjalngun ngudberrekenh.
1CO 11:21 Ngudda ngurriburrbun bu ngahyime. Ngudda wanjh ngurribebbehngun, dja birribadmirndebuyika nawu ngurridjarrkdi kumekbe wanjh minj bedda kabirrikarrme manbu manme. Kaluk yikahwi ngudberre wanjh kabirriworromkan. Bu kuhni minj kunmak!
1CO 11:22 Bu ngudda kuhni ngurridjare ngurringun dja ngurribongun ngudberrekenh, wanjh kunukka ngudmandeleng ngurridjalkurduyimen kuredbubuyika ngudberre. Njalekah ngudda ngurrikurduyime kunwarre kore maninjmanu manmekenh bu ngurrimirndemornnamerren ngudda bininj nawu yiwarrudj ngurrikarrme? Dja njalekenh mak minj ngurriweykarren birrimekbe bininj nawu minj kabirrikarrme manme? Bu ngudda yimankek ngurrbenmarladjwon nawu manme yak. Kaluk yimankek ngurriyime ngaye burlume ngudberre kumekbe kore ngurrikurduyime? Dja burrkyak duninjh!
1CO 11:23 Ngaye wanjh ngadjare mankarre won ngudberre ba bu ngurrikarrme munguyh. Nawu Kawohrnan Rowk nganwong maninjmanu mankarre, bu bolkkime marnehmarneyime ngudberre. Kuninjkunu kurduyimeng Jesus nawu Kawohrnan Rowk bu yirredjdjingmey kore kunmekbeni kunkak bu nakudji bininj bikukweykang nuye. Wanjh kunu Jesus lodmey buriddi,
1CO 11:24 dja bimanjbom God nawu Kornkumo dja welenglodbakkeng. Wanjh yerre benmarneyimeng bininj nuye nawu birridjarrkni, bu yimeng, “Mahni manbu buriddi, yiman kunburrk ngardduk. Kaluk bu ngurridjarrklodbakke manbu buriddi, wanjh kunu ngurridjalburrbu bu ngaye marnekanjkurrmerren ngudberre.”
1CO 11:25 Kaluk bu bedda birriyakwong bu birringuni manme, wanjh kundjalmekbe yerreh, Jesus ngalngmey banikkin manbu wine borrahkendi dorrengh, dja yimeng bedberre, “Mahni manbu wine, yiman kayime kunkurlba ngardduk. Kaluk bu ngurridjarrkbongun, wanjh kunu ngurriburrbu bu ngaye ngakurlbawarrhmeng ba bu kawoybukkendan kore God yingkihwokkurrmerrinj ngudberre.”
1CO 11:26 Wanjh bu ngudda munguyh ngurrilodngun buriddi dja ngurrihbongun wine manbu kaborrahkendi kore banikkin, wanjh kunu ngurrbenbukkan birriwarlahkenh bininj bu nungka nawu Kawohrnan Rowk doweng kadberre. Dja kuninjkunu munguyh karridjalkurduyime kaluk bu nungka kamdurndeng.
1CO 11:27 Wanjh ngaye kuninjkunu bengdayhke ngudberre. Bu nangale nawu bininj kangun maninjmanu buriddi dja kabongun maninjmanu wine dja minj kabiwernhburrbun bu nawu Kawohrnan Rowk bimarnedoweng, wanjh kunukka yiman kabiborrkbun kore nuye kunkurlba dja kunburrk.
1CO 11:28 Mah, wanjh marneyime ngudberre kore kunmak ngurrikurduyime bu ngurrilodngun mahni buriddi dja ngurribongun mahni wine. Bu ngurriyingkihmarnburren wanjh, med, ngurribebbehburrbu bu baleh ngurrikurduyimi kunwarre. Wanjh kaluk yerreh ngurrilodngun buriddi dja wine ngurribalbongun.
1CO 11:29 Bu ngurringun dja ngurribongun, wanjh ngurriwernhburrbu nawu Kawohrnan Rowk nuye kunburrk. Dja bu burrkyak, wanjh God ngundjadme dja ngundung.
1CO 11:30 Wanjh yikahwi ngudberre minj ngurriburrbun bu kunmekbe. Kunmekbekenh kunu birriwern bininj kore ngudberre wanjh kabirrihngudjyawarren dja birridulkkihngalmeng, dja mak yikahwi ngudberre wanjh birridowerrinj.
1CO 11:31 Bu werrk karrikangebekkarren kore karringun dja karribongunkenh, wanjh kunu yiman karriyingkihdjadmerren, dja wanjh God minj nungan kandjadme bu karringun dja karribongun nuye.
1CO 11:32 Dja kunbuyika mak marneyime. Bu nawu Kawohrnan Rowk nungan kandjadme dja kandung kadberre, wanjh nungka kanmarnewokrayekwon ba bu kanmarnbun karridjalkurduyime kunmak munguyh. Nungka wanjh bolkkime kanhdung walakkih, kaluk bu yerrekah wanjh minj kanbun kadberre bu kabendjadme birriwarlahkenh bininj rowk, dja mak bu kabenbun rowk.
1CO 11:33 Mah nawu ngad karridangerrinj, bu ngudda ngurrimirndemornnamerren kudjalkudji rowk bu ngurridjarrkngunkenh, wanjh kunu ngurridjalmadburrimen!
1CO 11:34 Dja bu ngudda yikahwi ngurribekkarren ngurrimarrwedowen, wanjh kunu ngurringu manme werrk kore kured, ba bu minj ngurrikurduyime kunwarre dorrengh kore yiwarrudj ngarre, dja minj mak ngurrimarnbun God kayiddung bu ngundjadmekenh. Kaluk yerrekah yawoyhbukkabukkan ngudberre bu ngamre kumekbe kore ngudda ngurrihni.
1CO 12:1 Wanjh kandibekka ngudda nawu ngaye karridangerrinj. Ngaye ngadjare bu ngudda ngurriwernhburrkburrkbekkan bu bolkkime marneyime, wanjh kandiwernhbekka bu ngamulewan kore nawu Namalngmakkaykenh kahdurrkmirri kore kukange ngudberre.
1CO 12:2 Ngudda ngurriburrbun kerrngehkenhni bu minj ngurriwoybukwoyi Jesus, dja ngudda ngurrbenngunjdjikang birribuyika bininj, dja ngurrimarneboddangeni idols nawu minj kabirriwokdi.
1CO 12:3 Ngaye wanjh ngadjare bukkabukkan bolkkime ngudberre. Bu nakudji bininj kayime, “Ngadjare bu God kabinjirrhmiwon Jesus”, wanjh namekbe bininj nakka minj kamulewan kore Namalngmakkaykenh kabiwokwonkenh. Dja ngaleng nadjalkudji Namalngmakkaykenh kanwokwon bu karriyime, “Jesus nakka wanjh Kawohrnan Rowk.” Dja bu Namalngmakkaykenh minj kanbidyikarrme, wanjh kunu minj karriyime.
1CO 12:4 God kandjalwong nadjalkudji nawu Namalngmakkaykenh wanjh bu bolkkime ngad karridjalbebbehdurrkmirri kore kunmakkenh.
1CO 12:5 Ngad karriwern bininj wanjh karrimarnedurkmirri nuye nadjalkudji duninjh nawu Kawohrnan Rowk.
1CO 12:6 Nadjalkudji God kadberre, nungka wanjh kanbebbehngudjwon kore karrimarnedurrkmirri nuye bu kunbubuyika kunwern karribebbehkurduyime.
1CO 12:7 God nuye Namalngmakkaykenh kanbebbehwon kunmakmak nuye ba bu karribidyikarrmerren.
1CO 12:8 Nawu Namalngmakkaykenh kabenmarnbun yikahwi bininj kore ngad ba bu birrimayaliwern duninjh kore Jesuskenh, ba bu kabindibalmarnemulewan bininj. Dja mak namekbe Namalngmakkaykenh kabenmarnbun yikahwi birribuyika bininj kore ngad bu kabirriburrbun kunwern dja kabindimarneyolyolme birribuyika bininj.
1CO 12:9 Nahni Namalngmakkaykenh kabenmarnbun yikahwi birribadbuyika bininj kore ngad bu kabirriwernwoybukwon God, dja mak kabenmarnbun birribadbuyika yerre ba bu kabindimarnbun nawu kabirridulkkihyo.
1CO 12:10 Dja mak yikahwi birribuyika bininj kore ngad wanjh namekbe Namalngmakkaykenh kabenmarnbun ba bu kabirrikurduyime God nuye kundulkarre dorrengh. Dja mak kabenmarnbun birribadbuyika bininj kore ngad bu kabirriwokmulewan God nuye kunwok. Dja mak kabenmarnbun birribadbuyika bininj kore ngad bu kabirrirohrokme nawu namalngmak dja nuk namalngwarre bu kabirribebme kore kadberre. Dja namekbe Namalngmakkaykenh kabenmarnbun yikahwi bininj kore ngad bu kabirriwokdiwokdi kundjenbubuyika, dja mak nawu birribadbuyika yerre kore ngad kabenmarnbun bu kabirriwokburrkburrkbekkan maninjmanu kore kunwokbubuyika dja mak kanbengdayhke ba bu ngad warridj karrimenmenbekkan kore baleh kamenyime.
1CO 12:11 Yoh, wanjh nadjalkudjiwi Namalngmakkaykenh kanmarnekurduyime kadberre kuninjkunu rowk. Nungka wanjh kanbebbehwon rowk kadberre kore nungan kadjare.
1CO 12:12 Wardi karriburrbun bu kunburrk kadberre manbu karribebbehkarrme, wanjh kakarrme kunwern kunkilehkilelh, bu wanjh karaworren rowk kayimerran kunburrkkudji. Wanjh kunmekbe kadjalrohrokwi, bu ngad karridjalwern karriwoybukwon Christ, wanjh karriraworren bu karrikukkudjihmen wanjh kunu karriyimerran yiman Christ nuye kunburrk.
1CO 12:13 Adju, yiddok minj karribebbehkukbubuyika? Yoh. Yikahwi ngad nawu Jew bininj, dja mak yikahwi ngudda nawu minj Jew. Dja mak yikahwi ngad nawu karribongdi yiman slave, dja yikahwi ngad yiman minj karribongdi. Dja kunu bonj, dja ngad kunu karridjalkukkudjiwi rowk bu nungan God kandjalkukdjuhkeng nawu Namalngmakkaykenh dorrengh nuye. Dja mak God kanwong nawu namekbewi Namalngmakkaykenh bu kankangeboworrkmiwong.
1CO 12:14 Wardi karriyawoyhburrbu kunburrk kadberre wanjh karrihbebbehkarrme kunwern kunkilehkilelh, dja kabirribelbmerrren dja wanjh kundjalburrkkudjiwi ngarre.
1CO 12:15 Bu yiman kundenge ke kayime, “Ngaye minj kunbid, wanjh ngaye kunu minj ngakukbelbmiyindi kunburrk ngarre.” Bu kundenge kunmekbe kayime, yiddok kunu kunwoybuk? Burrkyak, manbu kundenge makka wanjh djal ngalengman kabelbmiyindi kore kunburrk ngarre.
1CO 12:16 Dja bu kunkanem ke kahmarneyimerren, “Ngaye minj kunmim, wanjh kunukka minj kunburrk ngabelbmiyindi” Djal bonj, manbu kunkanem ke kadjaldi kore kuburrk.
1CO 12:17 Bu ngudda ke kunburrk kayimerran mankimuk kunmim mandjalkudji, wanjh kunukka minj ngudda njale mak yibekkan! Dja mak bu yiman kunburrk ke kayimerran kunkanemkudji, wanjh ngudda yiman kebyak, dja kunu minj njale mak yinome!
1CO 12:18 Kaluk God kanmarnbom bu kanwon kunburrk kadberre manbu kakarrme kunkilehkilelh kunwern kore nungan djareminj kanyimarnbom, dja kunwern kunkilehkilelh belbmerrinj rowk ba bu karribebbehkarrme kunburrk duninjh.
1CO 12:19 Wanjh kunmekbekenh kunu minj ngad karrirohrok bu karridurrkmirri. Dja bu yiman karridjalrohrok dja minj karribubuyika, wanjh kunukka minj ngad karrikukbelbmerrimeninj bu karriyimerran kundjalkudji kunburrk.
1CO 12:20 Dja ngaleng kuhni wanjh woybukkih bu karrikukbelbmiyindi kunburrkkudjiwi nawu ngad karridjalwern karribebbehbubuyika.
1CO 12:21 Kaluk kunwern kunburrkkilehkilelh manbu kunburrk ngarre kore bininj wanjh kunu kabirribidyikarrmerren rowk. Dja yuwn bu kunmim kabimarneyime kunbid, “Ngaye minj ngadjare bu kanbidyikarrme.” Dja yuwn bu mak kunkodj kabimarneyime kundenge, “Yuwn bu kanyikarrme, ngaye marnewarnyak.”
1CO 12:22 Kaluk manbu kunburrk ngarre karrikarrme mankilehkilelh dja bu karribalanhmang manbu manwohyahwurd kore kunburrk kadberre, wanjh kunukka karriwarreworren. Manbu mankilehkilelh kore kadberre kunburrk, dja bu karriyime bu djalngudjwarre, wanjh karrinahnan, yiman karrinahnarren. Dja yikahwi mankilehkilelh kore kunburrk wardi karriyime mankukwarre, wanjh karribarrkbun bu minj karriyemengalme.
1CO 12:24 Manbu yikahwi mankilehkilelhbuyika kunburrk wanjh mankukmak, dja kamak kadjaldi. Mah, wanjh bolkkime karriburrbun manbu kunburrk nuye Christ. God kandjalmarnekurduyime kundjalkudjiwi ngad bininj nawu Christ nuye manburrkkilehkilelh. Dja mak yikahwi ngad nawu minj karrikukenniwirrinj, dja bonj, nungan God kandjalbebbehmarnekurduyime kadberre ba bu minj karriyemengalme.
1CO 12:25 Wanjh kunmekbekenh yuwn bu karrilarlmarren bu karribebbehmirnderri, dja ngaleng, karridjalwernhnahnarrimen kaddjarrkberre rowk kore karrikukkudjihmen.
1CO 12:26 Wanjh bu nangale nakudji bininj kadberre kabimarnbebme kunyid, wanjh kunu yiman kayime ngad rowk karridjarrkkarrme mahni kunyid. Dja bu yiman nakudji kakukenmen, wanjh kunukka karridjalnjilngmakmen rowk.
1CO 12:27 Ngudda wanjh ngurrikukbelbmerrinj bu ngurriyimerranj kundjalburrkkudji nawu Christ nuye kunburrk, dja ngaleng ngudda ngurribebbehmarnedurrkmirri kunbubuyika nuye.
1CO 12:28 Dja mak God ngunbebbehmarnbom kore mandjalkudji yiwarrudj nuye, bu ngudda yikahwi apostles ngurriyimerranj nawu ngurridokme, dja mak yerre ngunmarnbom yikahwi bu ngurriyimerranj prophets, dja mak yerre yikahwi ngunmarnbom ngurriyimerranj nawu kabindibukkabukkankenh. Dja mak yikahwi ngunmarnbom nawu ngurrikurduyime kundulkarre dorrengh nuye, dja yikahwi ngunmarnbom bu ngudda ngurrbenmarnbun nawu kabirridulkkihyo bininj. Dja mak yikahwi ngunmarnbom ngudda ba bu ngurrbenbidyikarrmekenh, dja yikahwi ngudda ngunmarnbom ba bu ngurrbenmarnekarremarnbunkenh. Dja mak yikahwi ngunmarnbom bu ngurriwokdi kunwokbubuyika.
1CO 12:29 Minj mak birriwern rowk kabirriyimerran apostles. Dja minj mak birriwern rowk kabirriyimerran prophets. Dja minj mak birriwern rowk kabirriyimerran nawu kabindibukkabukkan. Dja minj mak birriwern rowk kabirriyimerran nawu kabirrikurduyime kundulkarre dorrengh bu God nuye.
1CO 12:30 Dja minj mak birriwern rowk kabirriyimerran nawu kabindimarnbun bininj nawu kabirridowen. Dja minj mak birriwern rowk kabirriyimerran nawu kabirriwokdi kunwokbubuyika. Dja minj mak birriwern rowk kabirriyimerran bu kabirriburrkburrkbekkan kunwokbubuyika.
1CO 12:31 Dja ngaleng kunkudji kunbubuyika bu Namalngmakkaykenh ngunbebbehwonowon. Dja bolkkime wanjh bengdayhke bu munguyh ngurridjaldjawa God ba bu ngunwon ngudberre kunwernhmak nuye kore ngurrimarnedurrkmirrikenh, manbu kahyurrhke manbubuyika bu ngunyingkihwong. Mah, wanjh bolkkime bukkabukkan manmakkaykenh ba bu ngurrimang.
1CO 13:1 Kuhni wanjh munguyh karridjalmarnedjaremerrimen. Dja bu yiman karriwokdi kundjenbubuyika rowk, yiman bininj dja mak nawu angels bedberre kunwok, kaluk kunu bonj, bu minj karrimarnedjaremerren. Wanjh kunukka yiman kayime karridjalbengburren ngadmandeleng, bu yiman kayime karrihbun wirlmurrng bu kawokngoyowhme!
1CO 13:2 Kunubewu God kanwon kadberre bu karriyimerran prophets, dja kunubewu kunbuyika karriyimerran karrimayalikimukmen, dja mak kunubewu karribengkan kunmayalimak manbu kawarlkkayindi. Dja mak kunubewu karriwernhwoybukwon bulkkidj God ba bu karriwarddedjirrkkan. Bonj, bu ngad minj karrimarnedjaremerren, wanjh kunukka yiman karriyimerran yiman djal yeng.
1CO 13:3 Dja wanjh kunubewu karriweykaweykan nawu njalehnjale karrihkarrme bu karrbenwon nawu birrimarladj bininj, dja mak kunubewu karrikanjkurrmerren bu karrimarnedowe nuye God. Bonj, bu ngad minj karrimarnedjaremerren, wanjh kunukka ngad minj njale karrikurduyime kunmak.
1CO 13:4 Bu ngad yiman woybukkih duninjh karrimarnedjaremerren, wanjh kunu karridjalmadburren, dja mak karridjalkongiburren munguyh. Dja yuwn bu karrikirnwerren. Dja mak yuwn karribebbehburlumerren, dja yuwn bu mak karridangwerren bu nangale karrokme kadberre.
1CO 13:5 Bu ngad yiman woybukkih duninjh karrimarnedjaremerren, wanjh kunukka minj karrinjilngwarrewarreworren. Minj mak karridjalkurduyime kore karribebbehdjare. Dja mak yuwn bu karridurren bu njalenjalekenh munguyh, dja karrimarnebengmidjdarrimen kore kunwarrekenh karrinjilngwarreworren.
1CO 13:6 Bu ngad yiman woybukkih duninjh karrimarnedjaremerren, wanjh kunukka minj ngad karrinjilngmakmen bu kunwarre kambebme. Kaluk ngad karridjalnjilngmakmen bu karribekkan kore kunwoybuk duninjh.
1CO 13:7 Ngad nawu karrimarnedjaremerren wanjh munguyh karrinahnarren, dja mak karrikangekurrmerren munguyh. Warridj karridjalburrbun munguyh kore God kanyingkihberrebbom, wanjh kunmekbe munguyh karridjalmadbun bu God nungan kanngehke kadberre. Wanjh yuwn bu mak kuhni karrimarrkbaworren.
1CO 13:8 Ngad bu karrimarnedjaremerren bolkkime bu kondanjkunu kurorre karrihni, wanjh karridjalmarnedjaremerren bu munguyh dja djal munguyh. Wanjh kandibekka. Kaluk yerrekah ngad minj mak karriyawoyhmang kunwok manbu God benwokwong prophets, dja mak minj karriyawoyhwokdi kunwokbubuyika, dja wanjh bonj, kayiburnbun. Dja mak minj ngad karriyawoyhmang kunmayali kunwern. Kuhni wanjh kayakmen rowk.
1CO 13:9 Kaluk bolkkime karrihburrbun kundjalyahwurd, dja mak karriwokmulewan bu djal kunyahwurd kunwok manbu prophecy nuye God.
1CO 13:10 Yoh, minj kadjalwernhmak kadberre bolkkime. Kaluk yerrekah kuninjkunu God kanbidkenwon kundjalmak kunwern rowk.
1CO 13:11 Bu wanjh kerrngehkenhni ngad yiman wurdwurd yerreh, dja karriyolyolmi yiman kayime wurdwurd, minj karrimenmenkadjuyi rowk, dja karridjalbengdi yiman djalwurdwurd. Bolkkime wanjh ngad yiman karridabbolkminj, wanjh kunu minj karriyawoyhkurduyime kore wurdwurd kabirriburrbun, dja karridjalbawong rowk.
1CO 13:12 Kuhni mak kunbadbuyika bu karribadyolyolme. Bu bolkkime ngad karrihnan God yiman yerreh karrimimbuyumi. Kaluk bu yerrekah wanjh kunu ngad karrimimbayhme bu karridjalkebnarren God, nungka dja ngad. Bolkkime ngad kunu karridjalburrbun kundjalyahwurd nuye, kaluk bu yerreh ngad kunu karridjalwernhburrbun bu yiman nungka kanhburrbun kadberre bulkkidj duninjh bu bolkkimekenh.
1CO 13:13 Ngayolyolme danjbik mankarre manbu kahdjaldi munguyh. Kaluk kuhni werrk, bu karriwoybukwon God. Dja mak manbadbuyika bu karridjalmadbun kore nungan kadjalkurduyime kore wokkurrmerrinj. Dja manbu manwernhkarrekuken duninjh kakarrehyo, wanjh kunu ngad karridjalmarnedjaremerrimen bu munguyh.
1CO 14:1 Ngudda wanjh munguyh ngurrimarnedjaremerrimen, dja mak ngurriwernhdjawa God ba bu Namalngmakkaykenh ngunwon ngudberre kunmakmak nuye. Dja ngaleng ngurriwernhdjawa God ba bu ngunmarnbun yiman prophet ngurriyimerran.
1CO 14:2 Bu Namalngmakkaykenh kabiwon nangale bininj ba bu kawokdi kundjenbuyika manbu kunwok, wanjh kunukka namekbe bininj kabidjalmarneyime kore God. Minj mak kabenmarnewokdi kore birribuyika bininj. Minj birribuyika bininj kabirriburrbun kore nungan kahwokdi, dja nawu Namalngmakkaykenh kabimarnbun bu kawokdi kore kunwarlkkaykenh ngarre.
1CO 14:3 Dja kuhni kunbadbuyika bu yiman nangale bininj kahmulewan kunwok nuye God. Wanjh nungka kabenmurrngrayekwon bininj kore kabenbengyolyolme, dja mak kabenkangemarnbun, dja mak kabennjilngmarnbun nawu bedda kabirridjalwernhkangewarre duninjh.
1CO 14:4 Bu nangale bininj kawokdangen kundjenbuyika kunwok, wanjh kunukka nungandeleng kadjalbidyikarrmerren. Dja nawu nangale bininj kaweykan kunwok nuye God yiman prophet, wanjh nakka kabenbidyikarrme bininj birriwern nawu kabirridi yiwarrudj.
1CO 14:5 Ngaye wanjh nganjilngmak bu ngudda rowk yiman ngurriwokdi kundjenbuyika kunwok. Dja ngaleng ngaye ngadjalwernhnjilngmak duninjh bu ngudda ngurriweykan God nuye kunwok yiman bu prophet ngurridurrkmirri. Bininj nawu kawokdi kunwok nuye God, wanjh kunukka nakuken bu karrokme kore bininj nawu kabirriwokdi kundjenbuyika kunwok. Dja med, bu namekbe bininj nawu kawokdi kundjenbuyika dja mak kabenmarnewokborledke bininj rowk nawu yiwarrudj bedberre ba bu kabenbukkabukkan, wanjh nungka warridj nadjalkuken.
1CO 14:6 Nawu karridangerrinj, kaluk ngaye ngadjare ngawernhmulewan ngudberre. Bu yiman nakudji bininj kamre kadjalwokdangen kundjenbuyika kunwok, wanjh kunukka minj ngunbidyikarrme ngudberre. Dja bu yiman kawokdi kunwok ngudberre, wanjh kunu ngunmarneyime ngudberre yiman kunwokkerrnge kore God biwokwong, dja warridj ngunbukkabukkan, dja kunubewu manbu prophecy kore Godbeh, dja mak ngunmarnbun bu njalenjale ngurriborlhme.
1CO 14:7 Bu nangale bininj yiman kawokdi kundjenbuyika kunwok, wanjh kunu minj bininj birriwern kabirrimenbekkan kore kawokdi. Wanjh yiman kadjalwokdi nungandeleng. Ngurriburrbun yiman bu bininj nawu soldiers bu kabirribekkan trumpet kabenmarnebuhme bu kawokwarrewon, wanjh bu kabirribekkan minj kabirriburrbun bu kamenmenyime, dja wardi minj kabirrimarnburren bu kabirriburrenkenh. Dja mak karohrok bu yiman nakudji bininj kabenmarnedihdirri manbu guitar bedberre bininj, dja kakuniwokwarrewon, wanjh minj bedda kabirriburrbun kore mankomkenh kabirriwayini ngarre. Wanjh kadjalrohrok bu yiman ngurriwokdi kundjenbuyika kunwok.
1CO 14:10 Karriwarlahkenh bininj rowk wanjh karribebbehwokdi kore kondanjkunu kurorre rowk. Dja bininj nawu kabirridjarrkwokdi kunwok kunkudjiwi, wanjh nakka kabirrimenmenbekkarren.
1CO 14:11 Dja bininj nawu kabirribebbehwokdi kunwokbubuyika, wanjh bedda minj kabirribebbehmarnebekkarren. Dja wanjh kunu yiman kabirrimarneyimerran nawu birridjenbubuyikabeh bininj.
1CO 14:12 Wanjh kunmekbe kadjalrohrok yiman ngudda. Kamak bu ngudda wanjh ngurridjare nawu Namalngmakkaykenh ngunwon kunmakmak ba bu ngurrimarnedurrkmirri God. Wanjh kamak duninjh bu ngurridjaldjarenin bu ngunwon njalehnjale kunmakmak ngudberre, ba bu ngurrimurrngrayekworren ngudda bininj rowk nawu yiwarrudj ngudberre.
1CO 14:13 Kunmekbekenh kunu ngaye wanjh marneyime ngudberre, bu nangale bininj kawokdi kunwok kunbuyika, wanjh kunu nungan bidjaldjawa God ba bu kabenmarnewokborledke kunwok bedberre nawu yiwarrudj bininj ba bu kabirrimenmenbekkan.
1CO 14:14 Bu yiman ngaye ngayeman ngahdi yiwarrudj kundjenbuyika manbu minj ngaye ngaburrkburrkbekkarren. Wanjh kunu kunmalng ngardduk kahdi yiwarrudj, dja manbu kunmayali ngardduk minj karri yiwarrudj, dja minj njale ngawokmenmenburrburren kore ngawokdi.
1CO 14:15 Adju! Baleh ngakurduyime? Bu ngaye ngahdi yiwarrudj kore kunkangebeh ngardduk, wanjh ngawokdi ngardduk kundjen, ba bu ngahdi yiwarrudj kore kunmayali ngarddukkih warridj. Dja mak bu yiman ngawokyiwayini wanjh ngawokdi ngardduk kundjen ba bu ngawayini kore kukangebeh ngardduk, dja warridj kore kunmayalibeh warridj.
1CO 14:16 Bu ngurrihmornnamerren, wardi ngurriwokdi kundjenbubuyika kore ngurriburluburlume nawu God. Bu nangale bininj kamre kore ngurrimirnderri, dja nungka minj ngundiwokmenmenbekkan kore ngurriwokdi. Minj nungka kayime, “Yoh, kuhni wanjh kunwoybuk,” dja minj mak kaborlhme kore kunmak.
1CO 14:17 Kunu ngudman ngurridjalmanjbun God bu djal kunmak, dja ngaleng minj ngurrbenbidyikarrme birribuyika bininj.
1CO 14:18 Ngaye God nganmarnbom ba bu ngawokdi kundjenbuyika kunwok kunwern, dja ngarrokme ngudberre.
1CO 14:19 Dja ngaleng ngaye bu ngabenbukkabukkan bininj kore yiwarrudj bedberre, wanjh ngaye kunu ngadjare ngadjalwokdi manbu kunwok ngandimenmenbekkan rowk. Dja yuwn bu ngadjare ngayolyolme bedberre kore kunwern kunwok kunbuyika manbu minj kabirrimenkadjung.
1CO 14:20 Nawu ngaye karridangerrinj, yuwn bu munguyh ngurridjalburrbun kore yiman wurdwurd kabirrihbengkan. Ngudda wanjh dabborrabbolk duninjh, wanjh ngurriwernhmayalibekkarren. Dja med, ngurrbenngunjdjikan wurdwurd kore minj kunwarre ngurriwernhburrbun yiman bedda.
1CO 14:21 Ngudda wanjh ngurriburrbun mahni mankarre kore djurra yingkihbimbuyindanj, kayime, “Nawu Kawohrnan Rowk yimeng, ‘Ngardduk bininj minj ngandiwokbekkabekkan. Wanjh ngabenmunkewe birribuyika bininj nawu birridjenbuyika bu ngandiwokmulewan bedberre. Dja bonj, ngardduk bininj minj ngandidjalwokbekkabekkan.’ ” [Isaiah 28:11-12]
1CO 14:22 Wanjh karohrok, bu ngudda nawu ngurriwoybukwon Jesus ngurriwokdi kundjenbubuyika, wanjh bininj nawu minj kabiwoybukwon Jesus ngunbekkan ngudberre, wanjh minj kabidjalwokbekkan kore God. Kuhni wanjh kamenmenyime nuye. Dja ngudda nawu ngurriwoybukwon Jesus, bu God nuye Namalngmakkaykenh ngunmarnbun ba bu ngurrimarnewokdi kore Godbeh, yiman prophets, wanjh ngurribekkan kore God kawokdi ngudberre.
1CO 14:23 Mah, bu ngudda ngurrihmornnamerren rowk kore yiwarrudj ngurridi, dja ngurrihwokdi rowk kundjenbuyika kunwok, wanjh baleh kabirriyime bininj nawu kabirringimen nawu yikahwi minj kabirriwoybukwon Jesus, dja kunubewu kabirriwoybukwon kundjalyahwurd? Wanjh bu ngundibekkan ngudberre ngurriwokdi kundjenbuyika kunwok, wanjh bedda ngundimarneyime ngudberre bu ngudda kunu ngurribengwarr!
1CO 14:24 Bu bininj kamngimen nawu minj kabiwoybukwon Jesus, dja nuk bininj nawu minj kaburrkburrkbekkan kore God kayime, bu ngudda ngurrimulewan rowk manbu God nuye kunwok manbu prophets kabirriyime, wanjh nungka namekbe bininj ngunbekkan bu ngudda ngurrimarneyime bu kunwarre nungka kurduyimi, wanjh yiman ngurridjadme, dja wanjh kawarnyakmulewarren dja kakangeborledkerren kore God. Wanjh nungka kabiburlume God bu kabikangeburrbun nuye kunkange, dja kabidjalboddan bu kabiburlume nuye, dja kakuniyime, “Woybukkih, God ngurridjarrkni kondah ngudberre dorrengh!”
1CO 14:26 Ngad nawu karridangerrinj, ngudda baleh ngurrikurduyime kore ngurrimirndemornnamerrenkenh? Yikahwi bininj ngudberre kabirriwayini manbu kabirrikarremarnbun. Dja mak yikahwi bininj ngudberre kabirridjare kabindibukkabukkan birribuyika ngudberre. Yikahwi mak nawu birrimey kunwok kore Godbeh ba bu kabindimarnemulewan birribuyika bininj. Yikahwi mak kabirriwokdi kundjenbuyika kunwok, dja mak yikahwi kabirriwokborledke mahni kunwok kore ngudberrekih. Kuhni rowk wanjh kundjalmak duninjh! Dja ngaleng, munguyh ngurrimurrngrayekworrimen kore baleh ngurribebbehkurduyime.
1CO 14:27 Dja bu yikahwi ngudda ngurridjare ngurriwokdi kundjenbuyika kunwok, wanjh kunukka kunubewu ngunebokenh dja nuk ngurridanjbik bu kabirribebbehwokdi nakudji nakudji. Dja nabuyika bininj wanjh wokborledkemen kunwok manbu kabirriwokdi, dja kabenbengyolyolme birriwern ba bu kamenmenyime.
1CO 14:28 Dja bu minj nangale kawokborledke manekke kunwokbuyika, wanjh kunukka yuwn nangale mak kawokdi kundjenbuyika kunwok bu kurobbe. Dja djalwokdin baybaywi nungandeleng bu yiman kabenewokdi nungka dja nawu God.
1CO 14:29 Kunubewu benedjalbokenh dja nuk birridjaldanjbik bininj bu kabindimarneyolyolme kunwok manbu God nuye yiman prophets. Dja mak nawu birribuyika bininj bedda wanjh bindiwernhmayalibekkan bedberre dja kabirriyime bu kamak dja nuk kawarre.
1CO 14:30 Kaluk bu God kabimarneyime nangale bininj nawu kayerrkan wokyak kumekbe kore kabirridjarrkni, wanjh nayungkih bininj nawu kawokdi djalngurdmen, dja namekbe nawu nakerrnge bininj kamhni kamdolkkan bu nunganwali kamulewan God nuye kunwok.
1CO 14:31 Wanjh kamak bu ngudda kunu ngurribebbehwokdiwokdi God nuye kunwok, dja ngurrimarnemulewarren, ba bu ngurriwern ngurriborlhme dja ngurrimurrngrayekworren.
1CO 14:32 Bu prophet kakarrme God nuye kunwok, wanjh nungan kamarnburren kore kawokdi, dja kore kangurdme kore kawokdi. Wanjh kunu nungandeleng kamalngnahnarren.
1CO 14:33 Wanjh ngurridjalburrbu. God kadjare bu karridjarrkkurduyime kunmak dja kunmodmikenh dorrengh kore yiwarrudj karrihni. Yuwn bu kadjare bu karribengwarreworren kore karrihni. Kunmekbekenh kuninjkunu ngahmulewan ngudberre, dja kuhni kakurduyimerran kore God nuye bininj nawu kabirrimirnedmornnamerren kubolkbubuyika rowk.
1CO 14:34 Kunbuyika mak marneyime. Yuwn bu daluk kabirridokmiwerrren ba bu kabirriwokdi kurobbe kore ngurrihmirndemornnamerren. Bedda wanjh kabindiwokmarrkmang nabihbininjkobeng bedberre. Kuhni kayime manbu mankarre ngadberre nawu Jews.
1CO 14:35 Bu daluk yimankek bu kadjawayhme, wanjh bidjaldjawa nabininjkobeng ngarre kore kured. Dja bu daluk ngalengman karrokmiwerren dja kawokdangen kore yiwarrudj ngarre, wanjh kunu kayemengalme.
1CO 14:36 Kunubewu ngudda minj ngurrinjilngmak kore ngaye ngahyime ngudberre. Dja minj ngurriwohburrbun. Ngudda kunu minj ngurriyungkihniwirrinj bu ngurrbenmarneyimeninj ngurrbenmarnemulewayi God nuye kunwok. Dja mak ngudda minj ngurridjalkudji nawu ngurribekkayi maninjmanu kunwok.
1CO 14:37 Dja kandibekka, bu ngudda yimankek ngurringeyburren nawu prophet, dja yimankek ngurriyime ngudda ngurrikarrme kore Namalngmakkaykenh ngunwon, wanjh kunukka ngurriburrbu bu ngaye wokwowokwon ngudberre manbu mankarre nawu Kawohrnan Rowk nuye.
1CO 14:38 Dja nangale nawu nganwokwarrewe ngaye, wanjh kunukka birriwern bininj kabirribadwokwarrewe nuye.
1CO 14:39 Mah, ngad nawu karridangerrinj, kunukka wanjh kundjalmak duninjh bu ngurridjare ngurriyimerran yiman prophet dja mak ngurrikuniweykan God nuye kunwok. Dja yuwn bu ngurrbenngurdke bininj nawu kabirridjare kabirriwokdi kundjenbuyika kunwok.
1CO 14:40 Wanjh ngurridjalkurduyimen kunmak rowk kore ngurriyingkihmarnburren, dja yuwn bu ngurribengwarreworren.
1CO 15:1 Nawu karridangerrinj, ngaye wanjh ngadjare yawoyhbengdayhke ngudberre manbu kunwok kunmak bu ngaye kerrngehkenhni mulewani ngudberre. Ngudda wanjh ngurriwokmarrkmey dja ngurriwoybukwong, dja mak munguyh ngurridjaldi bu kuninjkunu.
1CO 15:2 Bu ngudda munguyh woybukkih ngurridjalwokkarrme, dja mak ngurridjalwoybukwon, wanjh kunu God ngunngehke ngudberre. Dja bu ngudda ngurridjalwokbawon mahni kunwok kunmak, wanjh kunukka yiman ngurriwoybukwong bu djal burudjang.
1CO 15:3 Ngaye korroko marneyimeng ngudberre manbu mankarrekuken duninjh kahyo kore ngaye ngaborlhmeng. Bu nungka Christ kanmarnedoweng kore kunwarrekenh kadberre. Kuhni wanjh yingkihkarrebimbuyindanj nuye kore djurra nawu Bible.
1CO 15:4 Wanjh nungka kukdudjindanj, kaluk God biyawoyhkukdolkkayhweng bu kunbarnangarra danjbik bolkyimerranj, kore yingkihkarrebimbuyindanj nuye kore Bible.
1CO 15:5 Kaluk bu nungka yawoyhdarrkidminj, wanjh kunu bimarnekukbukkarrinj nawu Peter, wanjh yerre kunu benmarnekukbukkarrinj birrimekbe nawu twelve bininj nuye.
1CO 15:6 Kaluk yerrekah benmarnekukbukkarrinj birriwern bininj nawu karridangerrinj kore birrimirndemornnamerrinj. Bedda wanjh birridjalwern, yiman 500 bininj, dja birribuyika warridj birriraworrinj bedberre dja birridjarrkmarnburrinj yiman 600. Wanjh birridjarrkkuknang bu kundjalkudjikenh. Kaluk yikahwi birrimekbe bininj bedda birridjaldarrkid bolkkime, dja mak nawu yikahwi bedda ngokko birrikeyonginj.
1CO 15:7 Kaluk benmarnekukbukkarrinj warridj James dja birribuyika rowk nawu apostles.
1CO 15:8 Kaluk rerre duninjh wanjh ngayemanwali nganmarnekukbukkarrinj. Ngaye wanjh nawu ngayerreni duninjh, yiman nawu ngaye ngarranginj kore kunbuyika duninjh nganmarnekurduyimerranj.
1CO 15:9 Ngaye ngayime bu minj ngawernhkuken yiman bu bedda birribuyika nawu apostles, dja bedda ngandiyurrhke rowk. Kuhni God njalekenh nganmarnbom apostle, dja ngaye kunu ngabenhbuni nawu God nuyeni bininj nawu yiwarrudj bedberreni.
1CO 15:10 Dja ngaleng, God ngandjalkongibom wanjh kunu kunmekbekenh bu bolkkime ngaye ngayimerranj apostle. Dja ngaye kunu ngadjalwernhmarnedurrkmirri bu kunmurrngrayek dorrengh, bu ngabenyurrhkeng birribuyika bininj nawu apostles. Kuhni minj ngayeman ngadjalkurduyimeng, dja nungan God ngankongibom bu nganbidyikarrmeng kore kukange ngardduk.
1CO 15:11 Dja kunukka bonj, bu ngaye dja mak nuk birribuyika apostles, wanjh ngad ngarridjarrkmulewani God nuye kunwok, manbu ngudda ngurriwoybukwong.
1CO 15:12 Ngaye wanjh ngaburrbun bu ngudda yikahwi ngurriyime minj ngad bininj karriyawoyhdolkkan kore kundowikenh. Ngudda ngokko ngurriyingkihbekkani bu God birrolkkayhweng Christ kore dowengbeh, dja njalekah ngudda ngurriyime minj bininj kabirriyawoyhdarrkidmen?
1CO 15:13 Wardi ngurriburrbu. Bu kuhni woybukkih minj bininj kabirriyawoyhdarrkidmen, wanjh kunu minj Christ mak kumyawoyhdarrkidmeninj.
1CO 15:14 Dja bu minj Christ kumyawoyhdarrkidmeninj, wanjh kunukka ngad ngarridjalbolkmayi munguyh bu ngarriboyenyolyolmeninj, dja mak ngudda wanjh djal burudjang ngurriwoybukwoyinj.
1CO 15:15 Dja kunbuyika mak. Kunubewu bininj ngandimarneyime bu ngarridjalkurrekurren bu ngarriyime woybukkih God birrolkkayhweng Christ kore dowengbeh. Kaluk njalekenh ngurriyime bu God minj kabendolkkayhwe bininj?
1CO 15:16 Bu kuhni woybukkih minj bininj kabirriyawoyhdarrkidmen, wanjh kunu minj Christ mak kumyawoyhdarrkidmeninj. Wanjh kunmekbekenh ngudda yikahwi yimankek ngurriyime.
1CO 15:17 Wanjh kandiwernhbekka. Bu God minj birrolkkayhwemeninj nawu Christ kore dowengbeh, wanjh kunukka ngudda kundjalbuyika ngurriwoybukwoyi, dja mak munguyh ngurridjalbongdiwirrinj kore kunwarre ngarre.
1CO 15:18 Dja mak bininj nawu birriwoybukwoni Christ, dja ngokko birridowerrinj, wanjh kunu bedda kumekbe birridjalbularrbuyindangimeninj.
1CO 15:19 Bu ngad karriwoybukwon Christ, wanjh kunu karriburrbun bu God kanyawoyhdolkkayhwe kadberre kore karridowenkenh. Bu kuhni minj kunwoybuk karrikarrmeninj, wanjh kunukka ngad wanjh karridjalnjilngwarreniwirrinj duninjh.
1CO 15:20 Kuhni wanjh kundjalwoybuk duninjh bu God birrolkkayhweng Christ kore dowengbeh. Bu wanjh nungka nadjalyungkih duninjh bedberre nawu birridowerrinj bininj bu kaluk kabirrimyawoyhdolkkarren. Kunmekbekenh bu karriburrbun kore kunwoybuk.
1CO 15:21 Bu kerrngehkenhni nakudji bininj, nawu ngeyyoy Adam, wanjh doweng. Dja kunmekbekenh karriwarlahkenh bininj rowk wanjh karridowerren. Kaluk nabuyika bininj, nawu Christ, wanjh kanmarnbun karriwern bininj bu karridolkkarren kore kundowikenh.
1CO 15:22 Karriwarlahkenkenh bininj rowk ngad karringunjdjikan nayungkihni bininj nawu ngeyyoy Adam, wanjh kunu ngad karridjaldowerren yiman nungka. Dja bu ngad yiman karrikukbelbmerren kore Christ nuye, wanjh kunukka God kaluk kandjarrkmimbiwon kore Christ.
1CO 15:23 Baleh God kakurduyime kadberre? Bu nungka werrk Christ biyingkihdolkkayhweng. Kaluk bu yerrekah Christ kamdurndeng, dja kunmekbe kabolkyime God kandolkkayhwe kadberre rowk nawu Christ nuye bininj.
1CO 15:24 Kaluk kuhni wanjh kayiburnbunkenh rowk ngalengngarre. Nungan Christ kabularrbun rowk nawu kabenbongkarrme bininj, dja nawu nawarrewarre nawu birringeykihkimuk, dja nawu nawarrewarre kundulkarre kabirrikarrme. Bu kayakwon kuhni rowk, wanjh Christ kabibidnakenwon yehyeng rowk kore God nawu Kornkumo ba bu nungka kawohrnan rowk yiman king duninjh.
1CO 15:25 Christ nungan kadjalwohrnan rowk kaluk yerreh wanjh kabenmang nawu birriyidko nuye rowk, wanjh kabenkurrme kanjdji kore kurrenge nuye.
1CO 15:26 Kaluk nawu nayidko nuye Christ wanjh nanu kangeyyo “kundowikenh”, kaluk yerre wanjh kabularrbun rowk, dja kundowikenh kadjalyakmen.
1CO 15:27 Kuhni wanjh kabimbuyindi, “God bimarnekurrmeng yehyeng rowk kore kurrenge nuye.” [Psalm 8:6] Dja ngaleng minj nungan kurrmerrimeninj kore Christ nuye kurrenge! Dja God bimarnekurrmeng yehyeng rowk kore Christ nuye kurrenge.
1CO 15:28 God biyingkihmarnekurrmeng nawu beywurd nuye bu kadjalwohrnankenh rowk. Kaluk bu yerrekah nawu Christ kadjalwohrnan rowk, wanjh nungka kadjalkurrmerren kanjdji nuye God ba bu nungan kadjalwohrnan rowk duninjh.
1CO 15:29 Ngaye ngadjare djawan bu kuhnikenh. Bu ngurriyime yimankek bininj nawu kabirriyawoyhdolkkan kore kundowikenh, wanjh njalekenh yikahwi bininj kabirridjare kabindimarnekodjdjuhme bedberre nawu birridowerrinj bininj? Bu minj woybukkih kabirrimdolkkan kore kundowikenh, wanjh bonj, djal djamku kabirrikurduyime.
1CO 15:30 Bu Christ minj kumyawoyhdarrkidmeninj wanjh kuhni njalekenh bu ngad nawu apostles ngarridurrkmirri munguyh bu kunkunrayek duninjh kore darnkih ngandiyibuyi nawu birriwarre bininj, wardi bu ngarridowen?
1CO 15:31 Nawu karridangerrinj, kandibekkabekka! Ngaye marneyime kunwoybuk duninjh. Ngudda ngurriburrbun bu woybukkih ngaye burluburlume ngudberre kore Christ Jesus nawu kawohrnan kadberre bu ngundimulewan ngudberre kore birribuyika bininj. Dja karohrok wanjh ngurriburrbun ngamulewarren kunwoybuk dorrengh ngaye ngakuyindowe bu kunbarnangarrawern rowk.
1CO 15:32 Kuhni ngayime. Wardi bu ngabenbuyi mayh nabang kore kunred kabolkngeyyo Ephesus bu djal ngayeman, baleh ngamayi? Larrk. Bu God minj kandolkkayhwe dja kandarrkidwon, wanjh kunu ngad karrimarneyimerren ngadmandeleng. Wardi karridjalyimerren, “Mah wanjh karringu manme dja mak karribongu manbang, wanjh karridowen bu djalmalaywi.” [Isaiah 22:13] Aba, yuwn bu kunmekbe karriyime!
1CO 15:33 Yuwn bu ngurrbenbawon nawu birriwarre bininj bu ngundidjalkan kore kunwarrekenh. Kaluk bu ngudda munguyh ngurrihraworren bininj nawu birriwarre, wanjh kunu ngudmanwali kunmekbe ngurrikurduyime.
1CO 15:34 Dja wanjh ngurridedjingma kore ngurriburrbun bulkkidj duninjh, dja mak yuwn bu ngurriyawoyhkurduyime kunwarre. Dja yikahwi ngudda bininj bolkkime minj ngurriwernhburrbun God, dja kuhni wanjh ngurriyemengalmimen.
1CO 15:35 Kunubewu yikahwi ngudda kandidjawan, “Baleh kuhni bu God kanyawoyhdolkkayhwe kore karridowenbeh, dja mak baleh bu karrikukyimerran?”
1CO 15:36 Yuwn bu ngurriwenjme! Dja ngurriburrbu kuninjkunu ngamulewan. Ngudda yiman ngurridudjeng manmim kore kunkulk. Wanjh werrk kamimdowen. Kaluk bu yerrekah manmekbe manmim kayawoyhdarrkidmen, dja kakolhdebebme.
1CO 15:37 Bu manmekbe manmim ngurrimimdudjeng kurorre, wanjh kakukbuyika minj mak karohrok bu yiman mankolhde ngarre. Wanjh manbu manmim karrudjindan wanjh kunukka kayimerran karrulkkimukmen, yiman kayime wheat manmim dja njalenjale.
1CO 15:38 God kabenbebbehmarnbun manbu kundulk dja mak manmim ba bu bebbehkukbubuyika rowk kore nungan kadjare.
1CO 15:39 Yiman nawu yehyeng rowk nawu karrarkid, wanjh nakka warridj kabebbehkukbubuyika rowk. Bininj, nungan darrkidkukkudjihwi, dja mak nawu mayh nungan darrkidkukkudjihwi, dja mak mayhmayh, dja mak djenj rowk wanjh darrkidkukbubuyika.
1CO 15:40 Dja mak nawu yehyeng rowk kaddum kore heaven nakka wanjh kukmakkaykenh, dja mak nawu yehyeng kurorrebeh nakka minj kakukrohrok nawu kore kaddum, dja bonj, djalkukmakkaykenh warridj.
1CO 15:41 Manbu kundung, dja dird, dja kinjkinj, wanjh bedda birribebbehkukmakkaykenh rowk. Dja mak kinjkinj birribebbehkukbubuyika dja birridjalkukmak rowk.
1CO 15:42 Kaluk kadjalrohrok bu God kandolkkayhwe kore kundowikenhbeh. Bu karridowen wanjh kandikukdudjeng kore kurorre, wanjh kunu kunburrk kadberre karrikuknudmen. Dja bu nungan kandolkkayhwe wanjh kunukka kunburrk kadberre minj karriyawoyhkuknudmen bu munguyh munguyh.
1CO 15:43 Dja bu kandikukkurrme kurorre, wanjh karridjalkukwarre. Dja bu nungan God kandolkkayhwe wanjh kunukka kunburrk kadberre karridjalwernhkukmakmen duninjh. Yoh, bu kandikukkurrme kurorre, wanjh karrikukngudjyak. Dja bu nungan God kandolkkayhwe wanjh kunukka kunburrk kadberre karridjalwernhmurrngrayekmen duninjh.
1CO 15:44 Bu kandikukkurrme kurorre, wanjh kunburrk kadberre yiman kayime manmim kore kurorre bu karrikukyongen. Dja bu nungan God kandolkkayhwe wanjh kunukka kunburrk kadberre kabuyikahmen duninjh kore karrimalngkerrngehmen. Ngad wanjh karrikarrme kunburrk kore kurorre ngarre, dja mak kaluk yiman karrikarrme kunburrkbuyika bu karrimalngkerrngehmen.
1CO 15:45 Kunmekbekenh bu bimbuyindanj kadberre, yimeng, “Nawu nayungkih duninjh bininj nawu ngeyyoy Adam wanjh nakka God bimarnbom karrarrkid.” [Genesis 2:7] Dja nawu yerre kumhrey bininj nawu Christ, wanjh nakka kanmalngdarrkidwon ngad kadberre rowk. Nawu Christ yiman Adam nakerrnge duninjh.
1CO 15:46 Kuhni bu kunburrk kundarrkid werrk dokmeng, nawu kurorre ngarre. Wanjh yerre kunburrk kumwam nawu kunmalng dorrengh.
1CO 15:47 Wanjh nawu nayungkihni bininj nakka wanjh kurorrebeh kumdolkkang, dja marnbuyindanj kore kundjulngbeh. Dja nawu nayerre kumhrey nakka wanjh kore kaddumbeh heaven.
1CO 15:48 Ngad nawu bininj rowk karrimarnbuyindanj kore kundjulngbeh, wanjh yiman karridjalrohrok nawu namekbe nayungkihni bininj. Dja bolkkime ngad wanjh karriyimerran bu karrirohrok yiman namekbe nawu bininj kumwam kore heavenbeh.
1CO 15:49 Ngad kunu karridjalrohrokni namekbe bininj nawu marnbuyindanj kundjulngbeh. Wanjh kadjalrohrok bu ngad wanjh karriyimerran bu karridjalrohrok yiman namekbe bininj nawu heavenbeh.
1CO 15:50 Ngad nawu karridangerrinj, ngaye marnemarneyime ngudberre mandjad duninjh, ngad kadberre kunburrk, yiman kunkanj dja kunkurlba, wanjh minj kangime kore God nungan kawohrnan rowk nuye. Mahni kunburrk wanjh karrowen, dja kunmekbekenh minj kare kore karridjaldarrkiddi dja minj mak karridowen bu munguyh munguyh.
1CO 15:51 Mah, wanjh ngurridjalwernhbekka bulkkidj duninjh kore mulewan ngudberre manbu manwarlkkayindi. Wanjh minj karriwern karridjalkeyo bu kore karridowen. Dja wanjh karriwarlahkenh kunu God nungan kankukkerrngehme bu karrikukbuyikahmen.
1CO 15:52 Kuhni bu kadjalkurduyimerran werrkwerrk duninjh. Nawu trumpet kawokdi bu kamenyime kayiburnbunkenh rowk. Bu nahni trumpet kakayhme, wanjh nungan God kabendolkkayhwe rowk bininj nawu birriyingkihdowerreni dja minj mak kabirriyawoyhkukwarremen. Wanjh kunu karridjalkukkerrngehmen rowk dja mak minj karriyawoyhdowen.
1CO 15:53 Kaluk bu kunmekbe kakurduyimerran wanjh kunukka God kanyawoyhkukkerrngehme kadberre ba bu minj kunburrk karrikukwarremen dja minj karriyawoyhdowen munguyh munguyh.
1CO 15:54 Yoh. Bolkkime ngad karrikukwarremen, dja yerrekah wanjh minj karriyawoyhkukwarremen. Bolkkime wanjh karridowerren rowk, dja yerrekah minj karriyawoyhdowe. Bu kuninjkunu God kakurduyime rowk, wanjh kunukka kawoybukdangen kore kayingkihbimbuyindi kore Bible kayime, “Manbu kundowikenh wanjh nawu Kawohrnan Rowk korroko bom.” [Isaiah 25:8]
1CO 15:55 Wanjh karrimarneyimen, kore kabimbuyindi, “Ngudda nawu kundowikenh, nangale ngundulkarreyakwong, dja njalekenh ngudda minj kanyawoyhbun?” [Hosea 13:14]
1CO 15:56 Bu kunwarre karrikurduyimi, wanjh kunwarre kanbom dja karridoweng. Karribakkeng manbu mankarre, dja kunmekbekenh manbu kunwarre kanbongkarrmi kundulkarre dorrengh ngarre.
1CO 15:57 Dja bu bolkkime karridjalmanjbu God! Nungka wanjh kanmarnbom bu karriwinhme kore nungan kankukbelbmeng kore Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre.
1CO 15:58 Mah, wanjh nawu karridangerrinj, nawu ngaye marnedjare ngudberre, wanjh ngurrimurrngrayekworrimen ba bu minj njale ngundjirrkkan ngudberre. Munguyh ngurridurrkmirrin wernkih duninjh nawu Kawohrnan Rowk nuye. Dja mak ngurridjalburrbu, bu ngurrimarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk, wanjh kunukka kunmak, bu minj djaldjamku ngurridurrkmirri.
1CO 16:1 Ngaye wanjh ngadjare ngayolyolme kunwarddekenh nawu money bu ngurrbenwon birribuyika bininj birrimarladj nawu yiwarrudj bedberre. Ngaye ngadjare ngurrikurduyime bu karohrok kore ngaye ngayingkihbengdayhkeng bedberre bininj nawu yiwarrudj bedberre kabirrihni kore kabolkngeyyo Galatia.
1CO 16:2 Kuhni bu kundungkudji ngarre bu djandi kayimerran, wanjh ngudda nawu binihbininj kab ngurribebbehkurrmekurrmen kunwardde manbu money, bu yiman yikahwi ngurribebbehkukkarrmekarrme. Kaluk bu ngaye ngamre wanjh kunu kandimbebbehwonohwon nawu ngokko ngurriyingkihkukkurrmi, dja yuwn bu ngurridjalyawarren bu kunmekbe kabolkyime.
1CO 16:3 Bu ngaye ngambebme ngudberre, wanjh kunukka ngurrbendjarrngbu yikahwi bininj nawu benemak ba bu kabenekukkanakan nanihnjanu money kore Jerusalem bu kabindikukwon birrimekbe bininj. Dja mak ngurrbenbenewon djurra bu kabenekan dja kabenbenemulewan bu bedda benemak bininj.
1CO 16:4 Bu ngudda kandibengdayhke, wanjh kunukka ngarridjarrkre nahni bininj bokenh, ngaye dorrengh.
1CO 16:5 Ngaye wanjh ngadjare ngarengehre werrk kore kubolkwarlah Macedonia ngarre, kaluk yerrekah ngamre nan ngudberre.
1CO 16:6 Kunubewu ngaye karridjarrkni waken, nuk kaluk bu yekkewi, kalukburrk wanjh ngudda kandibidyikarrme bu kandimunkewe kore baleh yarrkka ngadjalle.
1CO 16:7 Ngaye minj ngadjare bu ngamdjalwohre nan ngudberre bolkkime, wanjh yerreh kunu ngahbalwirle. Ngaye ngadjare ngahdi kunkuyeng bu nawu Kawohrnan Rowk ngandjalbawon.
1CO 16:8 Dja ngaleng werrk ngadjalni kondah kore kunbolk Ephesus kaluk bu kayimerran kunkodjke manbu Pentecost ngarre.
1CO 16:9 Ngaye ngakarrme kunmakmak dorrengh bu ngayirrurrkmirri kore Ephesus, dja mak birriwern bininj yimankek kabirridjare ngandingurdke ngaye bu ngabenbukkabukkan kumekbe.
1CO 16:10 Kaluk nawu Timothy kare ngunyikan ngudberre, dja ngurrikima bu kunmak ngurridjarrkni. Kaluk nungka wanjh kabimarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk yiman kayime ngaye bu ngamarnedurrkmirri.
1CO 16:11 Wanjh yuwn bu ngurridahme. Kaluk bu yerrekah kandimarnedurndiwemen kunmodmikenh dorrengh bu kamdurndeng kore ngaye ngahni. Ngaye wanjh ngahmadbun nungka, dja mak nawu birribuyika nawu karridjarrkdangerrinj.
1CO 16:12 Dja ngaye mak ngokko ngawernhmarneyimeng nawu karridanginj nawu Apollos, bu ngunyikan ngunnan ngudberre, birribuyika nawu karridangerrinj dorrengh. Dja nungka minj kadjare bu ngunyikan ngudberre bolkkime dja med. Kaluk yerrekah ngunyikan ngudberre bu kamak nuye.
1CO 16:13 Mah wanjh, ngurridjalwernhnahnarrimen. Dja yuwn bu ngurringurdme bu ngurriwernhwoybukwon Jesus. Ngurridjalwernhkangebuknin, dja mak ngurrimurrngrayeknin.
1CO 16:14 Bu kundjalwern rowk kore ngurrikurduyime, wanjh kunukka munguyh ngurridjalmarnedjaremerrimen.
1CO 16:15 Nawu ngaye karridanginj, ngudda ngurriburrbun nawu Stephanas dja mak nawu namud nuye wanjh bedda birridjalyungkihni bu birrikangeborledmeng Jesuskenh, kore kubolkwarlah kubolkkimuk Achaia. Bedda munguyh birridjaldurrkmirri bu kunrayek dorrengh bindibidyikarrmi God nuyekih bininj.
1CO 16:16 Wanjh marneyime bu djal mandjad, ngudda nawu karridangerrinj, bu ngurrbenmunkekadju birrimekbe bininj, dja mak birribadbuyika nawu kabirridjalwernhdurrkmirri kunrayek dorrengh kore nawu Kawohrnan Rowk.
1CO 16:17 Ngaye wanjh ngadjalwernhnjilngmakminj bu nahni birridanjbik bininj, nawu Stephanas, dja mak nawu Fortunatus, dja mak nawu Achaicus bu birrimwam dja ngandiyinang. Ngaye nganjilngwarreminj walakkihwurd, bu ngudda minj ngurrimrawinj ngardduk, dja ngaleng nganjilngmakminj bu bedda ngandimdjahwong.
1CO 16:18 Bedda wanjh ngandimalngyarrayarrawong ngaye, yiman bu ngudda ngudberre ngundinjilngmarnbom. Wanjh kunu ngurrbendjalmakwan birrimekbe nawu bininj.
1CO 16:19 Bininj nawu yiwarrudj bedberre kabirrihni kore kubolkwarlah kubolkkimuk Asia, bedda birriwokmunkewerrinj bu kunmak ngundimarneyime ngudberre. Dja mak nawu Aquila dja Priscilla kabenekarrme yiwarrudj kore kunrurrk berrewoneng, kaluk birrimekbe bininj rowk kabirridjare kabirriyime kunwok kunmak ngudberre nawu ngurrikukbelbmerrinj kore nawu Kawohrnan Rowk.
1CO 16:20 Nawu bininj birridangerrinj rowk nawu kondah ngarridjarrkdi, bedda wanjh birriwokmunkewerrinj kunwok kundjalmak duninjh ngudberre. Mah, ngurrikimarrimen bu ngurribunjhmarrimen bu djal kunmak dorrengh.
1CO 16:21 Ngaye nawu Paul ngahbimbun kuninjkunu kunwohyahwurd kondah kore ngayeman ngarddukkih kunbid, ba bu marnewokmunkewerren ngudberre kunwok dorrengh.
1CO 16:22 Bu nangale nawu bininj minj kabimarnedjare nawu Kawohrnan Rowk, wanjh kunukka ngaye ngadjare bu God kabidjalwarrewan. Mah, ngudda nawu Yiwohrnan Rowk ngadberre wanjh yimray!
1CO 16:23 Dja mak ngadjare bu Jesus, nawu Kawohrnan rowk bu ngundjalkongibun ngudberre.
1CO 16:24 Ngaye wanjh djalwernhmarnedjare ngudberre rowk nawu karridjarrkkukbelbmerrinj kore Christ Jesus. Wanjh bonj.
2CO 1:1 Ngaye Paul ngabimbom nahni djurra. God nganmarnbom ngaye apostle nuye Christ Jesus, kore God djareminj. Ngaye nganehdi nungka Timothy dorrengh, nawu karridangerrinj kadberre. Ngaye marnebimbom nahni djurra ngudberre bininj nawu ngurriyimerranj God nuye Church kore Corinth, dja mak nawu ngurridjalwern nawu God nuye bininj kore kubolkwarlah kabolkngeyyo Achaia.
2CO 1:2 Ngaye ngadjawan God kadberre nawu Kornkumo, dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk, bu ngundikongibun ngudberre, dja mak ngundiwon kunmodmikenh.
2CO 1:3 Karriburlumen God nawu kornkumo nuye Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre. God nawu kornkumo kadberre, wanjh kankongibun bulkkidj duninjh, dja mak kankangemarnbun munguyh.
2CO 1:4 Nungka kankangemarnbun kadberre djalmunguyh kore ngad karrikarrme kunyid, ba bu ngadmanwali karrbenkangemarnbun birribuyika bininj nawu kabirrikarrme kunyid. Kaluk karrbenmarnekurduyime karohrok yiman bu God ngokko kankangemarnbom kadberre.
2CO 1:5 Christ yingkihkarrmi kunyid kunwern, dja ngad yerrih karrikarrme nuye kunyid. Wanjh kundjalmekbe kakudjiwi, Christ kankangemarnbom kadberre bulkkidj duninjh.
2CO 1:6 Bu ngad ngarrikarrme kunyid, wanjh kunu God ngunkangemarnbun ngudberre, dja ngunngehke dorrengh. Dja karohrok kakudjiwi, bu God ngankangemarnbun ngadberre, wanjh ngudda kaluk ngurrikangemakmen warridj. Kuhni ngunbidyikarrme ngudberre ba bu ngurridjaldi kunmodmikenh dorrengh kore ngurridjakbekkan yiman ngad bu karridjarrkkarrme kunyid.
2CO 1:7 Wanjh ngad minj ngundikewkme ngudberre. Ngarriwernhburrbun nguddakenh, bu karridjarrkdjakbekkabekkan, wanjh karridjarrkkangemakmen warridj.
2CO 1:8 Nawu karridangerrinj, ngad ngarridjare bu ngurriburrbun kore kunrayek bebmeng ngadberre bu ngarridi kore kubolkkimuk Asia. Kunyid kunwern wanjh ngandidjurrkwoni ngadberre, dja ngandingudjyakwoyi rowk. Ngad wanjh ngarribekkarreni bu ngarrikuyindowimeninj.
2CO 1:9 Djalwoybukkih, kanjdji ngadberrekih kukange wanjh ngad ngarriyimi bu mahni kunyid kunkimuk wanjh kandikuyinjbuyi bu ngarridjaldowimeninj. Dja bonj, kunmekbe yimerranj ngadberre ba minj ngarrinahnarrimeninj ngarriweleng, dja bu ngarriwernhwoybukwon kore nungka God nawu kandolkkayhwe ngad bininj rowk kore kundowikenh.
2CO 1:10 Nungka nganngehkeng ngadberre kore mahni kunyid kundowikenh kunwernhbang, dja nungka kunmekbe kunu nganyawoyhngehke kadberre. Ngad wanjh ngarridjalkangewoybukwon nungka nawu munguyh kandjalngehke kadberre ngad.
2CO 1:11 Wanjh nguddanu kandibidyikarrmeng ngadberre bu ngurridi yiwarrudj. Kaluk God ngunwokmey kore ngurriwern kandimarnedi yiwarrudj ngadberre, wanjh nganmarnekurduyimeng kundjalmakkenh kore djalwernhmimkongiwern duninjh. Wanjh kunmekbekenh kunu birriwarlahkenh bininj kabirrimanjbun nawu God.
2CO 1:12 Kandibekka. Ngad ngarribekkarren dja ngarrimulewarren bu djalwoybukkih marneyime. Ngad munguyh ngarridjalkurduyimi ngudberre kore nungan God kadjare. Kumekbekenh kunu minj ngundikowe, dja ngundidjalmarneyime bu djal mandjad duninjh. Ngad minj ngarrikarrme kunmayali yiman kayime bininj nawu kondah kurorrebeh! Dja minj ngundimarnekurduyimeninj ngudberre yiman kayime nawu kurorrebeh bininj. Ngundidjalkurduyimi ngudberre kore God kanmarnedjare kadberre rowk.
2CO 1:13 Ngad ngarribimbom ngudberre ba bu ngudda ngurribimnan dja ngurriburrkburrkbekkan kore ngarriyime, dja wanjh minj ngundimarnbun bu ngundibengmayahme. Dja ngaye ngayime woybukkih bu kunubewu ngudda ngurriwernhborlhmen dja ngurriburrkburrkbekkan yika kunwern kore ngadkenh. Kaluk bu kabolkyimerran kunmekbe kunbarnangarra nuye Jesus nawu Kawohrnan Rowk, wanjh ngadjare ngudda dja ngad wanjh karridjarrkmulewarren bu djal kunmakkenh kore kumirrk nuye.
2CO 1:15 Ngaye ngayawoyhmarrkmarrkmang bu kuninjkunukenh kore ngaye ngakarremarnbom ngamdurndi bu yikayi ngudberre bokenhkah, dja mak woyi ngudberre kunmakmak bu bokenhkah. Ngaye ngakarremarnbom bu karrinarrimeninj bu kuwirle dja ngahre kore kunred Macedonia, dja mak yawoyhmarneyimeninj bu kuhnibeh ngamdurndeyi. Kaluk ngadjareni ngudda kandibidyikarrmeninj bu kandimunkewemeninj bu ngarawinj kore kubolkkimuk Judea.
2CO 1:17 Adju! Yiddok ngudda ngurriburrbun bu ngaye ngamarnbom mahni mankarre yimankek minj kakarremenmendi? Mak kunubewu ngudda ngurrihburrbun ngaye ngamarnbom mankarre yiman bininj kabirrikurduyime bu kondanjkunu kurorrekenh? Dja kunubewu ngurriyime bu ngaye ngayime, “Yoh! Yoh!” Dja kundjalkudjiwi rerrih ngayime, “Burrkyak! Burrkyak!”
2CO 1:18 Yuwn bu kuhni ngaye ngayime. Ngarringunjdjikan nawu God nawu minj kankowe dja minj kadjalmayaliborledme. Dja ngad kunu minj bihmarneyime ngudberre, “Yoh! Dja med, wurra, ngarriyime burrkyak!” Minj kuhni ngarriyime.
2CO 1:19 Ngurriburrbun bu nawu Silas dja mak Timothy dja mak ngaye ngundimarnemulewam bu ngarrihyolyolmi ngudberre kore Jesus Christkenh nawu beywurd nuye God. Wanjh minj ngurribekkan nungka kayime, “burrkyak!” dja ngurridjalbekkan munguyh bu God kahyime, “Yoh! kore Jesus Christ.”
2CO 1:20 Wanjh God kunwernkenh kunbubuyika kanberrebbom kadberre bininj rowk. Dja nawu Christ, wanjh kamarnbun bu kawoybukendan rowk kore kayime “Yoh!” Wanjh ngadmanwali karridjalyime, “Amen!” dja karridjalburluburlume nawu God.
2CO 1:21 Ngurriburrbu, God nungka kandjarrkmarnbom kadberre, ngudda dja ngad, bu karrimurrngrayekmen kore Christ. God kanmarnbom ngad bu karriyimerranj djal nuye bininj. Nungka wanjh kanwernhkarrme dja kayime kore kurobbe ngad wanjh nuye nungka nawu nadjalkudji. Kunmekbekenh nungka kurrmeng Namalngmakkaykenh nuye kore kunkange kadberre, ba bu karriyingkihburrbun bu woybukkih duninjh nungka kaluk kanmarnekurduyime kore nungka kanyingkihmarneyimeng.
2CO 1:23 Kunbadbuyika mak ngaye marneyime ngudberre kuninjkunu. Dja God nungan kaburrbun bu ngaye ngamulewarren bu djal kunwoybuk. Njalekenh bu ngaye minj korroko ngamdurndeyi kore Corinth? Wanjh ngaye minj ngadjareniwirrinj njilngwarrewoyi ngudberre bu nuk ngayidduyi ngudberre!
2CO 1:24 Woybukkih, ngad minj ngarridjare ngundimarnewohrnan ngudberre, dja karridjarrkwoybukwon bu kunkudjiwi. Ngudda ngokko ngurriwoybukwong dja kunmekbekenh kunu ngurridjaldi bu minj ngurrimankan. Dja ngadkunu ngarrihdjaldurrkmirri ngudda ngudberre ba bu ngurrimarrmarr.
2CO 2:1 Bu kerrengehkenhni yikang ngudberre ngaye wanjh wernhnjilngwarrewong. Dja ngaye ngawarnyak bu yawoyhwarrewon bu ngamdurndeng kore ngudda.
2CO 2:2 Bu ngaye wernhnjilngwarrewoyi ngudberre, wanjh nangale mak nganjilngmarnbun ngardduk? Ngudda wardi kandimarnenjilngwarre kore ngaye njilngwarrewoyi?
2CO 2:3 Kunmekbekenh ngaye minj ngamrawinj, dja ngaleng ngaye marnebimbom nahni nabuyika djurra ngudberre, ba bu ngaye minj kandinjilngwarrewoyi kore ngamre yikan ngudberre. Ngaye ngadjaldjareni ngamarrmarrmeninj ngudberrekenh. Ngurriburrbun bu woybukkih, bu ngaye nganjilngmak, wanjh ngudda warridj, dja wanjh karridjarrkmarrmarr!
2CO 2:4 Yoh, bu ngaye ngabimbom kunyungkih kore nahni nabuyika djurra, ngaye kunyid ngakarrmi dja ngawernhkangewarreni kore kukange ngardduk, dja ngaye ngahbimbuni kunmimnalk dorrengh. Ngaye ngabimbom bu minj njilngwarrewoyi ngudberre, dja djalbengdayhkemeninj ngudberre bu ngaye wernhmarnedjare ngudberre bulkkidj duninjh.
2CO 2:5 Ngayolyolme nanihnjanu bininj kumekbe ngurrihdjarrkdi nawu ngunnjilngwarrewong ngudberre. Ngaye burrkyak, minj ngaye ngannjilngwarrewoyi. Dja wardi ngurridjalmirndewernkenh ngudda, dja wardi minj ngurriwern duninjh. Ngaye ngawarnyak bu ngamulewan bu kunrayek dorrengh nuye.
2CO 2:6 Ngudda ngurriwern wanjh korroko ngurridungi kunkimuk, dja bonj, karribawon nanihnjanu bininj.
2CO 2:7 Bolkkime ngudda ngurrimarnebengmidjda nuye dja ngurrinjilngmarnbu. Dja bu burrkyak, wardi kawernhnjilngwarremen dja kadjalmarrkbaworren.
2CO 2:8 Kunu ngaye wanjh marneyime mandjad ngudberre bu ngudda ngurrimarneyimen bu ngurridjalmarnedjare nungka.
2CO 2:9 Ngaye ngayingkihbimbom nahni nayungkih djurra ngudberre bu rohrokmeng, dja ngadjareni kurdunayi bu kunubewu ngudda munguyh kandiwokmarrkmang rowk kore bengdayhkeng ngudberre.
2CO 2:10 Kandibekka. Bu ngudda ngurrimarnebengmidjdan nangale bininj nawu ngurridjarrkdi, wanjh ngaye warridj ngamarnebengmidjdan nuye. Bu nangale nganmarnekurduyime kunwarre, wanjh ngaye ngabengmidjdanj nuye kore kumirrk nuye Christ nawu karrihdjarrkdi kadberre. Dja kuhni ngayime ba bu bidyikarrme ngudberre.
2CO 2:11 Ngaye kuhni ngakurduyime ba bu nawu Satan minj kanyurrhke kunngudj dorrengh kore njalehnjalekenh kadberre ngad. Dja wanjh ngad karriwernhburrbun bu nawu Satan kanmarnekarremarnbun.
2CO 2:12 Med, dja kunbuyika mak marneyime. Kunmekbe ngaye ngawam kore kunred Troas bu ngayolyolmeng kunwok kunmak bu Christkenh, wanjh ngawohburrbom bu nawu Kawohrnan Rowk nganwong ngaye kunmak bu ngakurduyime kumekbe.
2CO 2:13 Kaluk ngaye minj ngakarrmeninj kunmodmikenh dja ngaye minj ngangalkemeninj nawu ngardduk nganedanginj Titus kore kunmekbe kunred. Kunu ngaye ngayimeng bobo bedberre bininj kore Troas kabirrini dja ngadjalrey kore kubolkkimuk Macedonia.
2CO 2:14 Bonj, karridjalmanjbun God! Christ wanjh winhmeng rowk, dja ngad karriraworren nuye! God kanyikarrme kore birriwarlahkenh bininj kandinan kore kubolkbubuyika rowk, dja wanjh kabirriburrbun nawu Christ. Wanjh kunu kunmayali nuye kawarlahmen yiman manjmak perfume kahbanj.
2CO 2:15 Birriwern bininj rowk kandibekkan bu karriyolyolme nawu Christ. Yikahwi namekbe bininj wanjh God kabenngehke, dja yikahwi birribuyika, wanjh burrkyak, kabirridjalmalngdowe dja bedda wanjh kabirriyime bu ngad karridjalkukbanj yiman kundowikenh! Dja bininj nawu God kabenngehke, wanjh nungka kabenngolekwon, dja bedda kabirriyime bu ngad karrikukmanjmak. God wanjh kankuknome, dja kayime ngad yiman kayime mankalkkidmanjmak manbu Christ kukrungi kore nungka kanjkurrmerrinj. Kuhni rowk God kanwong bu karrimarnedurrkmirri. Dja wanjh kunkimuk duninjh, dja wardi ngadman wanjh karringudjyawarren!
2CO 2:17 Yikahwi birriwern bininj wanjh kunwarre kabirriyime bu kabirridjalyolyolme God nuye kunwok. Bedda kabirridjaldjaldjare kabirrikukenworren bu bininj kabindikarremulewan! Ngadkunu burrkyak duninjh. God nungan kanwong nuye kunwok dja kanmunkeweng. Wanjh ngad karribelbmerrinj nawu Christ, dja karriyolyolme bu djal kunwoybukkenh kore kumirrk nuye God.
2CO 3:1 Yiddok ngurriyime bu ngad ngarridedjdjingmey ngarrihyawoyhburlumerren ngadmandeleng? Dja ngurriyime nuk ngad ngundidjawan bu kandimarnebimbun djurra ngadberre kore nguddahkah bu kandimakwan? Yikahwi bininj wanjh kuhni ngundidjawam.
2CO 3:2 Burrkyak! Ngudda ngurriweleng yiman kayime djurra nawu kandimulewan ngadberre. Bininj birriwern ngundikurdunan dja yiman kayime ngundibimngeybun! Ngudda kunu yiman kayime djurra nawu kabimbuyindi kore kukange ngadberre!
2CO 3:3 Ngad ngundimarneyolyolmi kunwok kunmak ngudberre, dja wanjh ngurriyimerranj Christ nuye. Wanjh bininj birriwern bu kuhni ngundiwobekkan, wanjh yiman kayime kabirribimngeybun kunwok nawu Christ bimbom. Yuwn bu bimbuyindangimeninj kore djurra, dja yuwn bu kore manwarddebalabala. Dja God nawu karrarrkid munguyh, wanjh bimunkeweng nuye Namalngmakkaykenh ba kabimbun kunwok nuye kore kukange ngudberre.
2CO 3:4 Ngadkunu kunmekbe ngarriyimeng, dja minj njalekenh ngadberre. Wanjh kore Christ ngad ngarribekkarren ngarriyawarren kore God.
2CO 3:5 Ngad kuninjkunu minj ngarrimarnekurduyime nuye God bu djal ngalengman. Ngad minj ngarriweleng kore ngarridurrkmirri, dja wanjh nungka kahdurrkmirri munguyh kore ngad ngarrimarnedurrkmirri.
2CO 3:6 Nungka kanmarnbom ngadberre ngarrikurdumakmen ba bu ngarrimarnedurrkmirri kore kunwokkerrnge wokkurrmerrinj. Kuninjkunu kunkerrnge kunwok minj mankarre manbu kabimbuyindi, dja nungka nuye Namalngmakkaykenh wanjh kanwon maninjmanu kunwok. Manbu bimbuyindanj mankarre makka kamkan kundowikenh! Dja nawu Namalngmakkaykenh wanjh kanmalngmimbiwon.
2CO 3:7 Ngurriburrbun bu God kerrngehkenh biwong Moses manbu mankarre bimbuyindanj kore manwarddebalabala. Dja kumekbe bolkyimi God kukbukkarrinj nuye namakmak duninjh. Kaluk bu Moses nang, wanjh nuye kunkeb wernhwaydi, dja bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh minj birriwernhkebnayi, kalukburrk yerrekah bu minj kebbameninj. Mah, wanjh ngurriburrbu bu maninjmanu mankarre kumkang kundowikenh, dja bonj, God biwong bu namakmak duninjh dorrengh! [Exodus 34:29]
2CO 3:8 Kaluk bu Namalngmakkaykenh karrurrkmirri dja yuwn bu kore mankarrekare, wanjh kunu nadjalwernhmakmak duninjh!
2CO 3:9 Maninjmanu mankarrekare kandjadme bininj kore kunwarrekenh karrikarrme, dja wanjh karridowe. Dja bonj, God kanwong maninjmanu mankarrekare dja nuye namakmak nuye dorrengh. Dja wanjh bolkkime wanjh God kanwon Christ nawu kanmarnbun bininj bu karrimak kore God, wanjh karrinan kunkimukkenh kundjalmakmak duninjh God nuye, dja kayurrhke manbu mankarekenh mankarre.
2CO 3:10 Manmekbe mankarrekare wanjh manmakmak, dja bolkkime wanjh karrulkarreyawarrinj, bu karrinan mankerrnge manbu kadjalwernhmakmak duninjh manbu kahyurrhke manbu mankarrekenh.
2CO 3:11 Bu maninjmanu mankarrekare kumwam kunwernhmakmak dorrengh bu djal waken, dja djalyakminj. Bolkkime manbu mankerrnge kumwam dja kadjaldi munguyh munguyh, wanjh kadjalwernhmakkaykenh duninjh dja minj kayakmen.
2CO 3:12 Mah, wanjh. Bu ngad karriburrbun bu woybukkih duninjh God kanmarnedjare, wanjh minj mak karriyawoyhkele.
2CO 3:13 Ngad minj karrirohrok nawu Moses bu kebbamibami. Wanjh mahni kunmakmak djahdjalyakmeni dja wanjh Moses minj djareniwirrinj bininj nawu Israel benkebmawahmeng birrinayi bu balngurdmeng kore kebbami. Kunmekbekenh kunu nungka kebbarrkburrinj manburrbawi. [Exodus 34:33]
2CO 3:14 Kaluk bedda birrimayalidubbeni dja wanjh bolkkime bedda minj kabirridjalmenmenbekkan bu kabirribekkan kore kabimbuyindi kunwok manbu God benmarneyingkihwokkurrmerrinj bedberre, mahni mankarrekare. Minj kabirrimayalimarnburren, dja nadjalkudji nawu Christ kabenmayalibayhke bu kabirribelbmerren nuye dja med, minj birribangmebelbmeninj.
2CO 3:15 Kunmekbekenh bolkkime bu bedda kabirribimngeybun mankarre manbu Moses bimbom, wanjh minj kabirriwernhmang, dja yiman kayime kabirrimayalibarrkbuyindi.
2CO 3:16 Dja ngaleng, bu nangale bininj kaborledkerren dja kabimunkekadjung nawu Kawohrnan Rowk, manmekbe manbu kahmayalibarrkbuyindi wanjh kayakmen ba bu kamayalimakmen.
2CO 3:17 Nawu Kawohrnan Rowk nakka wanjh Namalngmakkaykenh. Dja kore Namalngmakkaykenh nawu Kawohrnan Rowk nuye kamre kahdi bininj nuye kukange, wanjh kabibebke nahni bininj nawu yiman bongdibongdibeh ba bu karengehre kamak rowk.
2CO 3:18 Wanjh kunu kadberre kunkeb minj mak karriyawoyhbarrkbuyindi. Bininj bu kandinan wanjh kabirrinan nawu Kawohrnan Rowk nuye kunwernhmakmak kunkimukkenh manbu kanwong. Nungka wanjh kanmarnhmarnbun walakkihwalakkih bu karriyimerran karrirohrok nungka, kunmakmak kunkimuk nuye dorrengh. Kuhni rowk Kawohrnan Rowk kahkurduyime, dja nakka nawu Namalngmakkaykenh.
2CO 4:1 God kankongibom dja wanjh kanwong maninjmanu kadberre bu karridurrkmirrikenh. Wanjh kunu ngad yuwn bu karrikangewarremen dja karrimarrkbaworren.
2CO 4:2 Dja ngadkunu karrimirrkborledmeng dja karribawong kore karriyimi manmolk dja kunyemi dorrengh. Minj kuhni karriyawoyhkurduyime. Mak ngad minj karrikurren, dja minj mak karriwokbuyikawon kore kunwok nuye God. Kunu burrkyak! Ngad kunu karrbenbukkabukkan bininj manbu djal kunwoybuk ba bu bedda kabirriburrbun kore kanjdji kukange bedberre bu ngad karrimak bininj nuye God.
2CO 4:3 Kaluk yikahwi bininj minj kabirrimenmenbekkan maninjmanu manmakkaykenh kunwok manbu ngad karrihyolyolme. Wanjh kawarlkkayindi bedberre birrimekbe bininj nawu kabirriyakayakmen.
2CO 4:4 Birrimekbe bininj wanjh minj kabirriwoybukwon God, dja god nayahwurd bedberre nawu bolkkimekenh karrurrkmirri kondanjkunu kurorre, wanjh kabenmayalidubbewon, dja minj kabirrinan kore manmakkaykenh kunwok kahwolkayindi. Manbu manmakkaykenh kunwok kabiyolyolme kunmakmak nuye Christ, nawu nungka kabenedjalrohrok duninjh nawu God.
2CO 4:5 Ngad kuninjkunu minj karrikarrme ngadman ngadberrekih, dja ngaleng ngarrihdjalmulewan bu Jesus Christ nungka nawu Kawohrnan Rowk. Wanjh kunmekbekenh ngad kunu ngudda bihmarnedurrkmirri kore nuye Jesus.
2CO 4:6 Bu kerrngehkenh duninjh God yimeng, “Wardi bolkwolkayinda bolkbamen kurobbe kore kahbolkmunundi!” [Genesis 1:3] Nahni nadjalkudjiwi God kanmarnewolkang kore kukange kadberre, ba bu karriwernhburrbun bu God wanjh nawernhmakmak duninjh, dja kawaralbukkarren bu karrinan kore kukeb nuye Christ.
2CO 4:7 God wanjh kankangebarlkeng nuye kunmakmak kunkimuk dorrengh. Dja ngad wanjh djalyeng! Yiman yerrih bu God kurrmeng nuye kunmakmak duninjh kore ngalng djabirlana bu kahdahkendi. God kuhni kurduyimeng kadberre, ba bu bininj rowk kabirrinan djal nuyekih kundulkarre duninjh, dja minj kunu ngadbeh.
2CO 4:8 Ngad wanjh karrikarrme kunyid kunwern dja kandjokkohme kadberre, dja med, minj kandjalberelhmeninj. Ngad minj karriwernhburrbun bu baleh karrikurduyime, dja ngaleng yuwn bu karrimarrkbaworren kore karrikangewarremen.
2CO 4:9 Dja mak bininj kandidjuhbun, dja God nungka minj kanbawon kadberre. Dja mak yika kandikukburriwe bu karrimankan, dja med, minj kandibularrbun.
2CO 4:10 Bu kunbarnangarra rowk ngad karribadkanjbabang munguyh kore kuburrk kadberre dja yikahwi ngad karridowen, ba bu bininj rowk kandinan dja kabirriburrbun kore Jesus warridj doweng. Dja kandinan ngad nawu karridarrkiddi, dja karrikurduyime kore Jesus, wanjh kunu kabirriburrbun bu nungka karrarrkid warridj.
2CO 4:11 Yikahwi ngad wanjh birriwarre bininj kandidarrkidmang dja karribun karridowe. Kuhni kanmarnekurduyimerran kore kuburrk kadberre ba bu Jesus kakebwaraldangen bu karribalhdowen. Ngad wanjh karridowe, dja nungka wanjh kahdjaldarrkid.
2CO 4:12 Yoh, wanjh kundowikenh kahdurrkmirri manbu kanhbun ngadberre, dja manu kundarrkid kahdurrkmirri kore kukange ngudberre.
2CO 4:13 Manekke bimbuyindanj kore djurra nawu Bible, kayime, “Ngaye ngawoybukwong God, wanjh kunmekbekenh kunu ngayolyolme.” [Psalm 116:10] Ngad bolkkime wanjh karrirohrok kore karriwoybukwon, wanjh kunu ngad karridjare karriyolyolme.
2CO 4:14 Yoh, karriburrbun bu God birrolkkayhweng Jesus nawu Kawohrnan Rowk kore dowengbeh, dja nungka kaluk kandolkkayhwe kadberre kore Jesus dorrengh. Kaluk nungan kanmirndemornname kadberre ngudda dorrengh, wanjh ngad kaluk karridjarrkdi kumirrk nuye.
2CO 4:15 Kundjalwern kuninjkunu rowk wanjh ngudda ngudberre kurduyimerranj. Dja God kabenmarnedjare birriwern bininj, dja kawarlahmen dja birridjalwern bininj kabirriburluburlume nungka nawu nawernhmakkaykenh duninjh kore kabirridi yiwarrudj dja mak kabirrimanjmanjbun.
2CO 4:16 Kunmekbekenh kunu wanjh ngad yuwn mak karrimarrkbaworren. Kunburrk kadberre, wanjh kakaremen dja karringudjyawarren. Dja kore kukange kanjdji kadberre, wanjh God kanhdjalkangekerrngehme kunbarnangarra rowk.
2CO 4:17 Ngad karridjalwohmang kunyid bu djal bolkkimekenh, dja bu bolkkime kunrayek kanwarrewon, wanjh djalwob! Wanjh maninjmanu bolkkimekenh kunyid kanhdjalkan kadberre kore kunwernhmak duninjh nuye God, kore karridi munguyh munguyh.
2CO 4:18 Wanjh karrihkokokyirri bu karrihbolknan djarreh, dja yuwn bu karrinan nawu kondah kurorrebeh. Karriwernhnan nawu bininj minj kabirrinan kondah kurorre. Yehyeng nawu kondah kurorrebeh, wanjh kayakayakmen, dja nawu minj bolkkime karrinan, wanjh kahdjaldi munguyh munguyh.
2CO 5:1 Ngad karriburrbun manbu kadberre kunburrk makka yiman kayime kunrurrk kore karridjalwohni waken kondanjkunu kurorre manbu kaluk kayakmen. Bu kunmekbe kayimerran, God nungan kahkarrme kunrurrk kadberre manbu minj bininj birrirurrkmarnbuyi. Dja mahni kunrurrk kadjaldi munguyh munguyh kore heaven.
2CO 5:2 Wanjh bolkkime ngad karrikayhme kunnjilngwarre dorrengh kore kondanjkunu kurorre karrihni. Ngad ngarridjaldjare God kankan ba karriyo kore kunred heaven.
2CO 5:3 Wanjh kunu nungan kankukdjongbun kadberre wanjh minj mak munguyh karrikuklarrkdi.
2CO 5:4 Bu yiman ngad bolkkime karrihni kundarrkid kunburrk, wanjh karrihngorrkan kunwarre, kunmekbe kunu ngad karrikayhme. Karridjare karrire kore heaven. Wanjh kuninjkunu kondahbeh kunburrk kaluk karrowen, dja karridarrkidkerrngehme kore heaven.
2CO 5:5 Kumekbe wanjh God kadjare kakurduyimerran kadberre. Nungka kanyingkihmarnbom bu kuhnikenh. Dja nungka kanyingkihwong kadberre Namalngmakkaykenh nuye ba bu karriwernhburrbun kunwoybuk dorrengh kore yerrekah bu kanmarnekurduyimerran.
2CO 5:6 Wanjh kunmekbekenh kunu ngad munguyh karrikangemak kore karriburrbun woybukkih duninjh ngad djal waken karrihdjalwohni kondanjkunu kurorre bu karrihdarrkiddi kore kadberre kunburrk, dja ngad kunu djarreh karrihdi nuye nawu Kawohrnan Rowk.
2CO 5:7 Minj karridarrkidnan bolkkime kore kunburrk karrihni, dja med, karridjalwoybukwon nungka.
2CO 5:8 Wanjh ngaye ngayawoyhyime, yoh, karriwernhwoybukwon. Ngad karridjaldjare bu karribawon maninjmanu kunburrk dja karridjarrkyo munguyh kore nawu Kawohrnan Rowk.
2CO 5:9 Wanjh kunmekbekenh karriwernhrohrokme bu karrinjilngmarnbun God bu kondah karrihni kore kunburrk, dja nuk bu karribawon manbu kunburrk.
2CO 5:10 Kaluk ngad karridjalwernkenh rowk karridolkkarren karridi nuye kumirrk Christ dja kanbebbehdjadme kadberre kore baleh karrikurduyimi kore kunburrk, bu kunwarre dja nuk kunmak karrikurduyimi, dja nungka wanjh yiman kanbebbehkarremulewan kore kunmakkenh dja yika kunwarrekenh kadberre.
2CO 5:11 Wanjh ngad ngarrikengehme nawu Kawohrnan Rowk, dja mak ngarriburrbun kore baleh kakarremenmenyime. Wanjh kunmekbekenh kunu ngarrirohrokme bu ngarrbenmayalimarnbun bininj rowk ba bu bedda kabirrikengehme warridj. God kanburrbun bu ngad baleh ngarrihyime, dja ngaye ngadjare ngudda bu kandimakwan kore kanjdji kukange ngudberre.
2CO 5:12 Ngad kunu minj ngarrihyawoyhburlumerren ngadmandeleng kore ngudda ngudberre, dja burrkyak. Dja ngad bihmarneyime ngudberre ba bu kandimakwan ngarriweleng. Kaluk ngudda ngurrbenwokmang bininj nawu kabirridjalkuknan kore kunburrkkenh kore kabirriburlumerren, dja minj kabirriburrbun kunmayali kore kanjdji kunkange.
2CO 5:13 Yoh, dja yikahwi kabirriyime bu ngad ngarrimayaliyakmen dja ngarribengwarr! Bonj, bu woybukkih, wanjh kunukka kore God nuye. Dja bu ngad karrikarrme mandjad kunmayali, wanjh kunukka ba bu bihbidyikarrme ngudberre.
2CO 5:14 Kuhni ngayime. Kaluk ngad karriwernhburrbun Christ kandjalmarnedjare, dja kunmekbekenh kunu karrikurduyime kore nungka kadjare. Minj kunbuyika karridjare. Ngad karriwernhburrbun nungka nadjalkudji doweng kadberre rowk, wanjh kamenyime bu ngad karridjalwern karridowerrinj warridj.
2CO 5:15 Nungka wanjh doweng kadberre karriwarlahkenh bininj rowk ba bu nawu kabirrihdjaldarrkiddi bininj wanjh minj munguyh kabirrikurduyime kore djal bedman bu kabirridjare. Dja birridjaldjaremen bu kabirridjalwokmang nungka nawu doweng bedberre, dja nawu God birrolkkayhweng kore dowengbeh.
2CO 5:16 Wanjh kunu bolkkime ngad yuwn mak karriyawoyhburrbun yiman kondanjkunubeh bu karrbennan bininj rowk. Ngad korrokoni karrimayaliwarreni, yiman bu kondanjkunu kurorrebeh, dja minj karriwernhburrbuyinj nawu Christ. Dja bolkkime burrkyak.
2CO 5:17 Dja wanjh bolkkime, bu nangale bininj kabenebelbmerren nawu Christ, wanjh God kabimarnbun bu kayimerran nakerrnge duninjh. Nawu nakareni bininj wanjh yakminj; nungka wanjh nakerrnge duninjh.
2CO 5:18 Kuhni rowk wanjh kumwam kore Godbeh. God wanjh kanbelbmeng kore Christ dja kunu kanmarnbom ngad nawu karriyidkoni nuye God ba bu karriyimerranj nuye djawirna duninjh. Dja marnbom kunmodmikenh kore ngad dja nungan naweleng. Wanjh God kanwong ngad bu karrbenmarnbun birribuyika bininj ba bu bedda warridj kabirriraworren nuye bu kunmodmikenh dorrengh.
2CO 5:19 Ngayime bu God bimarnedurrkmirri kore bimarneni Christ, ba bu kurrmeng kunmodmikenh nuye kore birriwarlahkenh rowk bininj dja kore nungan naweleng. Bu karribelbmerren nawu Christ, wanjh kunu God minj kanmarneburrbun ngad bininj kore kunwarrekenh. Dja nungka wanjh kanwong kadberre maninjmanu manmakkaykenh kunwok manbu kayolyolme bu karriraworren nawu God, kunmodmikenh dorrengh.
2CO 5:20 Wanjh ngad kunu Christ kanmunkeweng bu karrire karrbenmarnemulewan nuye. Bu karrimulewan, wanjh bininj kabirribekkan nuye kunwok bu kayime, “Ngundiwernhmarrkdjawan ngudberre bu Christkenh. Ngurrimdurndeng kore God bu ngunmarnbun djawirna duninjh nuye!”
2CO 5:21 Kaluk Christ minj kurduyimeninj kunwarre, dja God bimarnbom nungka bu ngorrkang kadberre kunwarre dja kunmekbekenh God biwarrewam, ba bu ngad nawu karribelbmerren Christ wanjh karriyimerran bu God kanmakwan kore nuye kundjalmak.
2CO 6:1 Ngad wanjh bimarrkdjawan ngudberre bu bolkkimekenh. Ngad karridjarrkdurrkmirri rowk, God dorrengh, kunmekbekenh ngad bimarrkdjawan ngudberre, yuwn bu ngurribarlanhmang kunmakmak God nuye ngurrikarrme. Nungka wanjh ngunwernhkongibom dja yuwn ngurrimarnbun bu djal burudjang.
2CO 6:2 Ngurriburrbun bu God yimeng, “Bu kunmekbe bolkyimi ngaye marnedjareni ngudberre, wanjh ngaye ngabekkang ngudberre. Dja kunmekbe bolkyimi wanjh ngaye ngehkeng ngudberre.” [Isaiah 49:8] Wanjh ngaye marneyime ngudberre bu kabolkyimerran! Bolkkime, djal bolkkime duninjh, God kanmarnedjare, dja kunbarnangarra nuye kore kanngehke.
2CO 6:3 Bu ngarrimarnedurrkmirri God, wanjh yuwn bu yiman ngarrbendengedong bininj nawu kandibekkan. Dja mak ngarridjare ngarridurrkmirri bu djal mandjad ba bu bininj nawu kandikurdunan wanjh minj kandikewkme dja wardi kabirriwokwirrihme kore ngarriyolyolme.
2CO 6:4 Wanjh kundjalbuyika ngarriyime. Bu ngarridurrkmirri wanjh munguyh ngarrbenmarnebukkarren birribuyika bininj ba kabirriburrbun bu ngad wanjh woybukkih ngarridjalmarnedurrkmirri nawu God. Ngayime ngarrihmang kunwern kunrayek kunyid, kore kadjalwernhkarrerayek, dja kundjalwernkimuk kahkarreyo, dja bonj, bu ngarrinjilngwarremen, ngad minj ngarrimarrkbaworren kore ngarridurrkmirri.
2CO 6:5 Ngad kunu kandibun dja kandikukburriwe kururrk ngarrirurrkkenhdangen. Bininj nawu ngandiwirrihme wanjh kabirrimirndemornnamerren ngadberre dja ngandimarnekayhme. Ngad ngarridurrkmirri kunrayek dja minj ngarringehme, mak yika ngad minj ngarrikodjkeyo mak ngarridi manmeyak.
2CO 6:6 Ngad woybukkih ngarridjalmarnedurrkmirri nuye God dja karridjalkurduyimi kunmak. Ngarrbenburrkburrkbekkan bininj rowk. Ngad wanjh ngarrbenkongibun, dja ngarrbendjalmadbun, mak ngarridurrkmirri kore Namalngmakkaykenh, dja woybukkih ngad ngarrbenmarnedjare birribuyika bininj.
2CO 6:7 Ngarrimulewan bu kundjalwoybuk, dja ngarridjaldurrkmirri God nuye kundulkarre dorrengh. Minj ngarrbenbun bininj, dja ngaleng ngarrbenbengdayhke kore God kadjare kabenmakwan kore nungka. Dja bu bedda kabirridjare kanbun, wanjh bonj, ngarrbenyawoyhbengdayhke kore God kadjare kabenmakwan.
2CO 6:8 Yika bininj kandimakwan ngadberre, mak birribuyika kandiwelengname ngadberre. Birribuyika bininj kandimarnewokdi kabirriyime kunwarrehwarre ngadberre, dja birrimirndebuyika kunmak kandimarnewokdi. Ngad wanjh ngarrihdjalmulewan bu kunwoybuk duninjh, dja bonj, yikahwi bininj kandidjalkowe.
2CO 6:9 Birriwern bininj kandiburrbun rowk, dja yikahwi wanjh minj kabirridjare kandibekkabekkan. Ngad yiman ngarrihdowen yerreh, dja kunu ngarridjaldarrkiddi. Ngad kandikukmorroy, dja minj kandibuyi bu kandikukburriwemeninj.
2CO 6:10 Yikahwi wanjh ngarriwernhnjilngwarre, dja ngad kunu munguyh ngarridjalburlume nawu God. Ngad yiman ngarrimarladj, dja ngarrbenmarnbun birriwern bininj bu yiman kabirrikukenmen. Ngad minj njale ngarriwernhkarrme, kunu woybukkih ngad ngarrikarrme yehyeng rowk.
2CO 6:11 Kandibekka ngudda bininj nawu ngurrihni kore Corinth nawu bimarnedjare! Bonj, ngad wanjh bimarneyimeng kunwern kore kanjdji kukange ngadberre, dja ngarridangmarrhmey ngadberre kukange ngudberre.
2CO 6:12 Minj bibawon ngudberre, dja bidjalmarnedjare munguyh, dja njalekenh ngudda minj kandihmarnedjare ngadberre?
2CO 6:13 Ngaye marneyime ngudda ngudberre bu ngudda yiman ngardduk wurdwurd. Ngurrikurduyimen yiman ngad bu ngarrikurduyimeng. Ngayime ngurridangmarrhmarrimen ngudberre kunkange kore ngad.
2CO 6:14 Ngudda minj ngurrirohrok bininj nawu minj kabirriwoybukwon Jesus. Dja yuwn mak ngurriraworren birrimekbe bininj bu ngurridjarrkdurrkmirri. Nawu kunmak dja kunwarre, nanu minj kabirriraworren. Manbu kabolkwolkan dja manbu kunkak minj kabeneraworren.
2CO 6:15 Minj nuk Christ kabenewokmarnburren nawu Namarnde Duninjh? Ngudda nawu ngurriwoybukwon Jesus, wanjh njale ngurridjarrkkarrme bininj nawu minj kabirriwoybukwon Jesus?
2CO 6:16 Kunrurrk manbu temple, kore bininj kabirrimarneboddan God, wanjh minj kakarrme idols yiman gods kukkilehkilelh manbu kabirrimarneboddan bininj nawu kunbuyika duninjh kabirriwoybukwon. God nawu kahdarrkid munguyh munguyh wanjh kanmirndekurrmeng kadberre bu karriyimerranj yiman kayime Temple nuye. Ngurriburrbun bu God nungan yimeng, “Ngaye ngarridjarrkni ngardduk bininj, dja ngarridjarrkre bedda dorrengh. Dja ngaye bedberre God, dja bedda ngardduk bininj.” [Leviticus 26:12; Jeremiah 32:38; Ezekiel 37:27]
2CO 6:17 Dja mak nawu Kawohrnan Rowk yimeng, “Ngurrbenbawo birrimekbe bininj dja ngurrikuklarlmarrimen! Yuwn ngurrikarrme njale nawu minj bele, kunu ngaye wanjh kimang ngudberre.” [Isaiah 52:11]
2CO 6:18 Dja mak nawu Kawohrnan Rowk nawu Narrulkarrekimuk yimeng, “Ngaye ngudberre kornkumo dja ngudda ngardduk bebeywurd dja ngalbebeywurd.” [2 Samuel 7:14; Isaiah 43:6]
2CO 7:1 Ngardduk karridabbolk nawu ngaye marnedjare, ngad karrihkarrme kore God kanberrebbom. Wanjh ngadkunu karrimarnburrimen ngadmandeleng dja karriwe yehyeng rowk nawu kankangeburlerriwon, dja mak njale manbu kanhmarnbun bu karriyime kunwarre. Ngad kab karrirohrokmen bu karriyimerran karrikukdjamunnin kore karrikengehme nawu God dja wanjh karridjalwokmarrkmang nuye.
2CO 7:2 Ngad ngarridjare bu ngudda ngurridangmarrhmarrimen ngudberre kunkange kore ngad. Ngurriburrbun bu ngad minj kunwarre ngarriyimeninj nuye nangale kore ngudda, dja minj nangale ngarriwarrewoyi, dja minj nangale mak ngarrikaybuyi kore ngarrikowimeninj. Burrkyak.
2CO 7:3 Ngaye ngahyime kuhni dja minj djuhbun ngudberre. Ngaye marneyimeng ngudberre kunyungkih bu ngad bimarnedjare ngudberre kunkimuk ba bu karridjarrkdarrkid mak karridjarrkdowe.
2CO 7:4 Ngaye wanjh burlume ngudberre dja makwan bu mulewan ngudberre. Ngudda kandiwernhnjilngmarnbom kore kunyid nganmarnewernmerrinj, kunrayek dorrengh. Dja bonj, ngaye ngadjalwernhmarrmarr duninjh!
2CO 7:5 Bu ngad ngarribebmeng kunred Macedonia, ngad minj ngarringehmeninj. Ngarringalkeng kunwern kunyid kanwakbuyinguneng ngadberre. Ngad ngarriburreni kuberrkkah birribuyika bininj, dja ngarrikeleni kore kanjdji kukange ngadberre.
2CO 7:6 Dja God nawu kabennjilngmarnbun nawu birrinjilngwarre bininj, wanjh kannjilngmarnbom ngadberre bu nawu Titus kumwam. Ngad wanjh ngarribalnjilngmakminj.
2CO 7:7 Dja mak Titus ngunmulewam ngudberre bu ngudda ngurrikangemarnbom nungka, dja bu kuhni ngundiwobekkang, wanjh ngad ngarribalnjilngmakminj. Dja mak Titus yimeng bu ngudda ngurridjare wernkih bu karriyawoyhnahnarren, dja bu ngurridjare kandiyime bu kandimarneyakwarre ngayekenh. Dja mak yimeng bu kandimakwan bu kandiyolyolme. Wanjh bu ngaye ngabekkang kuninjkunu rowk, ngaye ngadjalwernhnjilngmakminj.
2CO 7:8 Yiman bu ngardduk nayungkih djurra ngunnjilngwarrewong ngudberre, wanjh bonj, minj mak ngakongiburren kore ngabimbom. Bu kerrngehkenhni nganjilngwarreminj, yiman marnbom ngudberre bu ngurrinjilngwarreminj bu djal kundedjdjumbungkenh.
2CO 7:9 Ngaye nganjilngwarreminj bu marnbom ngudda ngurrinjilngwarreminj! Dja bolkkime wanjh nganjilngmakminj bu kuhnikenh ngudda kunkongi ngudberre wanjh ngunmarnbom ngurrikangeborledkerrinj, dja wanjh kamak rowk. Ngudda ngurrinjilngwarreminj kore nungan God djareminj. Wanjh kunu minj ngurrikanjbabang kore ngadbeh, dja burrkyak.
2CO 7:10 Kaluk ngurriburrbun bu kuhnikenh. God kadjare bininj rowk kabirrihnjilngwarremen ba bu kabenkangeborledke dja kabenngehke kore kunwarrekenh bedberre. Dja karrinjilngmak bu kumekbe. Kunbuyika duninjh bu karridjalnjilngwarre kore kondanjbeh kurorrewaken, dja kuhni wanjh kankan kore kundowikenh.
2CO 7:11 Ngurrikangenarrimen! God ngunwong kunnjilngwarre, dja njalehkenh? Nungka ngunmarnekurduyimeng ba bu ngurridjaldjare ngurrikurduyime kundjalmak ba bu nungka ngunmakwan. Kunmekbekenh ngudda wanjh bolkkime ngurrikangeyiddung dja ngurrimarnekelemen nungka. Ngudda ngurrikangewurlhmeng, dja ngurrimarnekurrmerrinj nuye, dja ngurridjare bu ngurrbendung bininj nawu kabindiwarrewon birribuyika! Yoh. Ngudda ngurriweleng wanjh ngurrimungukenh kore kumekbe ngunmarnekurduyimerranj rowk.
2CO 7:12 Dja njalekenh ngaye ngabimbom namekbe nayungkih djurra? Ngaye minj ngabenmarnebimbuyinj berrewoneng bu nungkakenh bininj nakudji nawu yimeng kunwarre, dja nabuyika bininj nawu biwarrewong. Burrkyak, dja ngabimbom ngudberre ba bu ngurriwernhburrbun bu woybukkih kandimarnedjare bulkkidj duninjh ngadberre, dja mak ngurriburrbun bu God kankangenan kadberre rowk kukange.
2CO 7:13 Kunmekbekenh kunu ngad ngarrinjilngmakminj. Dja mak bu ngarrinang nungka Titus bu djalnjilngmakni kore ngudda ngurrikangengehkeng nuye, wanjh ngad warridj ngarrinjilngmakminj.
2CO 7:14 Bu ngaye mulewam ngudberre bu Titus nganewokdi, wanjh burluburlumeng ngudberre bu kunkimukkenh, dja ngudda ngurribukkarrinj nuye dja wanjh kaburrbun bu ngaye ngayimeng kunwoybuk. Ngad wanjh ngarridjalyime bu djal kunwoybuk bu ngundimarneyime munguyh, dja bu ngundiyolyolmeng kore Titus ngarriwokdi, wanjh ngarridjalyimi kunwoybuk dorrengh.
2CO 7:15 Titus wanjh nunganwali ngundjalmarnedjare dja kawernmerren. Nungka kaburrbun bu kerrngehkenhni ngudda ngurrikimey, dja bu ngurribekkabekkang, wanjh ngurrikeleni dja ngurrikukdeldelmi dja wanjh ngurriwokmarrkmey kore nungka ngunbukkabukkang.
2CO 7:16 Mah. Wanjh ngadjalnjilngmak duninjh bu kunmekbekenh kunu ngaye wanjh ngawernhburrbun ngudda ngurridjalmak bininj.
2CO 8:1 Mah, nawu karridangerrinj, ngad ngarridjare ngudda ngurriburrbun manbu kunmakmak rowk God benwong bininj nawu yiwarrudj bedberre nawu kabirrihni kunredbubuyika kore kubolkkimuk Macedonia.
2CO 8:2 Bedda wanjh birrikarrmi kunrayek kunkimuk dja benrohrokmeng bedberre wernkih duninjh. Bedda warridj wanjh birridjalmarladj duninjh. Dja kunu, bonj, bedda wanjh birridjalnjilngmakni dja mak birridjalweymak duninjh bu kunwern bindikukwoni birribuyika bininj.
2CO 8:3 Ngaye woybukkih marneyime bu bedda minj birrikukenni, dja bonj, bindidjalwong kunwern. Minj nangale bendjurrkwoyi, djal bedman birrikurduyimi.
2CO 8:4 Kaluk bedda kandidjawadjawam ngadberre dja birridjaldjareni bu ngarriyikadjurrinj bu ngarrbenbidyikarrmeng nawu God nuye bininj.
2CO 8:5 Bedda wanjh birrikurduyimi bu djal kunmak dja ngandinjilngmarnbom ngad kore ngarrikangebarrhmeng. Bedda kerrngehkenhni birrikurrmerrinj werrk kore nungka nawu Kawohrnan Rowk dja mak yerre wanjh birrikurrmerrinj kore ngad. Kunmekbe kunu rowk kore God djareminj.
2CO 8:6 Titus nungan nayungkih bu durrkmirri kore kunmekbekenh. Dja wanjh ngarrimarrkdjawam bu ngunbidyikarrme ba bu ngurriyakwon kore kerrngehkenhni nungka ngurridedjdjingmey. Kuhni wanjh kunmak bu ngurrikurduyime kunkongi dorrengh.
2CO 8:7 Ngudda wanjh ngurrbenyurrhke birribuyika kore kunwernkenh. Ngurrbenyurrhke rowk kore ngurriwoybukwon nawu God, dja mak bu ngurrihmulewan nuye kunngudj dorrengh, dja mak kore ngurriburrbun kunwern, dja kore ngurridurrkmirri wernkih duninjh, dja kore kandimarnedjare ngadberre. Mah, wanjh bolkkime ngurrimarnburrimen bu ngurriwernweymaknin dorrengh kore ngurrbenkukwon nawu birrimarladj bininj nawu God nuye.
2CO 8:8 Ngaye minj ngawokrayekworren ngudberre bu wokwon ngudberre. Dja ngaye ngadjaldjare nan ngudberre bu woybukkih ngurrbenmarnedjare birribuyika bininj. Yikahwi birribuyika nawu karridangerrinj wanjh ngokko bindikukwoni kunwern nawu birrimarladj bininj, dja kunubewu ngudda wanjh ngurrbenkukwon kundjalwern duninjh!
2CO 8:9 Ngurridjalburrbu bu Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu kanwernhkongibun! Nungka wanjh nawernhkukenni, dja bonj, nungka marnburrinj marladjminj, dja kunmekbekenh kunu nungka kukmarladjworrinj ngudberre ba bu ngudda ngurriwernhkukenmen.
2CO 8:10 Kuninjkunu ngaye bu ngahburrbun ngudda ngurrikurduyime bu kunmakkenh. Ngurriburrbu mandjewkbuyika bu ngudda wanjh ngurridjalyungkih ngurrbenkukwong. Dja mak ngudda ngurriyungkihni bu ngurridjareni ngurrbenkukwoyi.
2CO 8:11 Mah, wanjh bolkkime ngurriyakwo manbu manmekbe ngudda ngurridedjdjingmey kore ngurridjareni. Ngurrbenwo manbu ngurrikarrme dja kore ngurridjare.
2CO 8:12 Bu ngurrikarrme kunyahwurd, wanjh ngurrbenwo kunyahwurd. Bu ngurrikarrme kunwern, wanjh ngurrbenwo kunwern. Bu woybukkih ngurridjare ngurrbenwon kore kukange ngudberre, wanjh God kanjilngmak ngudberre.
2CO 8:13 Ngad minj ngarridjare ngudda ngurriwarreworren bu ngurrbenwon birribuyika bininj dja ngurrbenngehke, dja ngarridjare ngurribebbehkarrme ba bu ngurrirohrok.
2CO 8:14 Bu bolkkime ngudda ngurrikarrme nawern ba bu ngurrbenwon kore kabirridjare. Kaluk yerrekah, bu bedda kabirrikarrme nawern, kunu bedda ngundibidyikarrme ngudda bu njale ngurridjare, wanjh kunu ngurridjalrohrok rowk.
2CO 8:15 Kumekbe kayimerran kore wokbimbuyindanj kore djurra, kayime, “Nawu bininj namekbe mangimangi nawern, dja bonj, minj kundjalwern duninjh bu karrmeninj. Dja bininj nawu mornnameng walakkih, wanjh nanu djalkarrmeng kore djareni, dja minj nayahwurd.” [Exodus 16:18]
2CO 8:16 Ngaye ngamanjbun God bu nungka bikurrmeng kore kukange nuye nawu Titus ba bu ngunmarnedjare ngudberre yiman kayime ngaye marnedjare ngudberre.
2CO 8:17 Titus yingkihdjareminj bu ngad ngarridjawam nungka bu kakurduyime ngudberre. Nungka mak kadjare bulkkidj bu kamre kore ngudda, kaluk kuhni nungan nuye kunmayali bu ngunbidyikarrme.
2CO 8:18 Ngad wanjh ngarrimunkewe warridj nakudji nawu karridangerrinj. Nungka nawu kabirriburlume kubolkwern kore kabenmarnedurrkmirri bininj nawu yiwarrudj bedberre kore kahmulewan manbu kunwok kunmak.
2CO 8:19 Dja mak birrimekbe bininj birridjarrngbom dja birrikurrmeng ba ngarridjarrkrengehre kore ngarrbenwonowon birribuyika nawu birrimarladj bininj nuye God. Ngad kuhni ngarridurrkmirri ba bu bininj rowk kabirriburlume nawu Kawohrnan Rowk, dja mak kabirriburrbun bu ngad ngarridjare ngarrbenbidyikarrme God nuye bininj.
2CO 8:20 Ngad wanjh ngarridjalwernhkukmarnburren ba minj nangale kankewkme ngadberre kore maninjmanu ngad ngarrihkarrme mankimukkenh money manbu ngarrbenwon bu djal burudjang.
2CO 8:21 Ngad ngarrihrohrokme kunrayek bu ngarrihkurduyime mandjad kore kumirrk nuye nawu Kawohrnan Rowk dja mak kore bininj ba bu kabirriburrbun wanjh mandjad ngarrikurduyime.
2CO 8:22 Kunmekbekenh kunu ngad mak ngarrimunkewe nabadbuyika bininj nawu karridangerrinj bu kabirrimdjarrkre kore ngudda. Ngarrikurdunani nahni bininj kunwernkenh, dja ngarriburrbun nungka yingkihmarnburrinj bu kawernhdurrkmirri. Nungka wanjh ngunmakwan bu ngudda ngurridjare kunmak ngurrikurduyime.
2CO 8:23 Nawu Titus, nungka wanjh ngaye nganedabbolk kore nganehdjarrkdurrkmirri nawu bu bibidyikarrme ngudberre. Dja mak birribuyika nawu karridangerrinj, wanjh nawu yiwarrudj bedberre bininj kabindimunkewe, dja birriwern kabirriburlume nawu Christ bu beddakenh.
2CO 8:24 Kaluk bu kabirrimre kore ngudda, wanjh ngurrbenmarnedjarenin bedberre ba bu birriwern bininj nawu yiwarrudj bedberre rowk kore kubolkbubuyika, wanjh kabirriyime ngudda ngurrimak, yiman bu ngad ngundimakwan ngudberre.
2CO 9:1 Ngaye minj ngadjare ngahbimbun ngudberre kuninjkunukenh bu ngunbidyikarrme nawu God nuye bininj.
2CO 9:2 Ngaye ngokko ngaburrbun ngudberre ngurridjare ngurrbenbidyikarrme. Ngaye wanjh mulewam ngudberre kuninjkunukenh nawu bininj kabirrihni kunred Macedonia, bu burlumi ngudberre. Ngayimeng, “Nahni bininj kore kunbolk Achaia, wanjh ngokko birrimarnburrinj bu birriwong mandjewk nabuyika.” Dja bolkkime wanjh birriwern kore bedda kabirridjare ngundingunjdjikan ngudberre.
2CO 9:3 Wanjh ngaye bolkkime ngabenmunkewe kadberre karridangerrinj kore ngudda bu ngunbidyikarrme ngurrikurduyime kore ngurridjare bu ngurriweymakkenh. Bu ngurriyingkihmarnburren bu ngurriyime, wanjh kawoybukkendan kore ngad biyingkihburlumen ngudberre.
2CO 9:4 Ngaye mak ngamre yerrekah bu nan ngudberre, dja yikahwi bininj ngarrimdjarrkre dorrengh nawu kondahbeh kubolk Macedonia. Bu ngarrimre ngundingalke minj ngurrimarnburrimeninj, wanjh kawarre! Ngudda dja ngaye warridj, wanjh karridjarrkyemengalmeninj! Dja mak nawu ngarrimdjarrkre kunubewu ngandiyolyolme bu kuhnikenh ngaye yingkihburlumeng ngudberre.
2CO 9:5 Bonj, dja kunmekbekenh ngaye ngamarrkdjawam birrimekbe nawu karridangerrinj bu ngandimarnedokme kabirrire kore ngudda. Bedda ngurridjarrkdurrkmirri bu ngurrimarnburrimen moneykenh bu ngurriyingkihkurrme, kaluk bu ngaye ngamre yerreh. Kuhni bu ngurrikurduyime, wanjh birriwern kabirriburrbun bu ngudda ngurriweymak, dja minj ngurridjalkurduyime kore djal bininj ngundidjurrkwon.
2CO 9:6 Ngurriburrbun ba ngurrimenmenbekkan kuninjkunu. Nawu bininj karrudjeng mandjalkudjikudji manmim, kaluk bu mankolhde kadjordmen wanjh manyahwurd manme kamang. Dja nawu bininj karrudjeng manwern manmim, kaluk bu kadjordmen wanjh manwern manme kamang.
2CO 9:7 Ngayime bu ngudda ngurriweyka bu ngurriwon ngudman bu ngurridjare kore kukange ngudberre, dja yuwn bu mak ngurribalnjilngwarremen bu ngurriweykan dja mak yuwn bu ngurriweykan kore bininj ngundidjurrkwon. Dja kuhni burrkyak. God wanjh kabenmarnedjare bininj nawu kabindiwon bu kabirridjaldjekme kore kabirrikurduyime.
2CO 9:8 God nungan ngundjalmarnekurduyime kunmak kunwern kore njalehnjale ngurridjare. Wanjh kunu munguyh ngurridjalmang bu kahwernmerren ngudberre ba bu ngurrbenmarnekurduyime kunmakmak kunwern bedberre nawu birribuyika bininj.
2CO 9:9 Kunmekbekenh kabimbuyindi kore djurra bu kayime, “God kabenwon kunmak kunwern bu djal burudjang nawu birrimarladj bininj kore kubolkwarlahkenh rowk. Nungka wanjh kadjalkurduyime bu djal kunmak munguyh munguyh.” [Psalm 112:9]
2CO 9:10 God kabenwon birriwarlahkenh bininj manbu yehyeng rowk. Kabenwon manmim ba bu kabirridudjeng. Kabenwon manme ba bu kabirringun. Nungka wanjh ngunwon ngudberre manwern manmim, ba bu ngurrbenmarnekurduyime kunmak birribuyika birridjalwern bininj.
2CO 9:11 Ngayime bu nungka ngunmarnbun bu ngurridjalkuken munguyh ba bu ngurriweymakmen munguyh. Ngad ngarrikan nawu ngudda kandiwon bedberre birribuyika nawu karridangerrinj, dja bedda bu kabirrimang, wanjh kabirrimanjbun nawu God.
2CO 9:12 Kuhni bu ngurrbendjalbidyikarrme nawu God nuye bininj. Dja kunbuyika warridj. Wanjh kunu birriwern bininj kabirridjalmanjbun God.
2CO 9:13 Bininj birriwern ngundikurdunan kore ngurriweykan moneykenh, dja wanjh kabirriburrbun ngudda ngurriwoybukwon God. Kaluk bedda wanjh kabirriburlume God bu kuninjkunukenh bu ngurriwokmarrkmey kunmak kunwok manbu Christbeh. Ngurrimulewarren bu Christkenh, dja mak ngurriweymak kore ngurrbenbidyikarrme nawu birridjalwern bininj. Kumekbekenh wanjh kabirridjalburlume God.
2CO 9:14 Dja mak ngundimarnedjare ngudberre bulkkidj duninjh, dja kabirridi yiwarrudj ngudberre dja bu kuninjkunukenh kore kunmakmakkenh God ngunwong ngudberre.
2CO 9:15 Mah, wanjh karridjalmanjbu God bu kanwong manbu nawernhmakkaykenh nuye, nawu minj karribayahme!
2CO 10:1 Bolkkime ngaye Paul wanjh ngayolyolmerren dja marrkdjawan ngudberre. Ngaye ngangunjdjikan nawu Christ bu ngayime djal yalyal, dja minj mak ngaburlumerren, dja kunmekbekenh ngaye djawahdjawan ngudberre. Yikahwi ngudberre bininj kabirriyime bu ngaye ngawokweldan ngudberre bu ngamre kore ngudberre, dja mak ngakangebuk bu ngaye djarreh ngahdi.
2CO 10:2 Dja wanjh burrkyak duninjh. Bu ngaye ngamre wardi ngabendung birrimekbe bininj. Bedda kuhni kabirriburrbun bu yimankek ngad ngarrbenngunjdjikan bininj nawu kondah kurorrebeh. Dja ngaye marrkdjawadjawan ngudberre bu minj kandimarnbun bu ngaye ngakangebukworren dja ngabangmen bu ngamre ngabenmarnewokdi birrimekbe bininj kore ngudberre. Ngaye minj ngadjare kunmekbe ngakurduyime bedberre.
2CO 10:3 Ngad wanjh karrihni rowk kore kondah kurorre bu bolkkimekenh, dja wanjh minj karridangwerren dja minj karriburren bu karohrok yiman kayime bininj nawu kondah kunred ngarre bu kabirriburren.
2CO 10:4 Bu ngad yiman karriburren wanjh kunbuyika duninjh. Kaluk ngad nawu karrikarrme yiman mankole manbu kakarrme kundulkarre God nuye dja kanwon ba bu karribularrbun kunmayali kunwarre. Ngad mak karriburriwe kunwok manbu minj kunwoybuk.
2CO 10:5 Bu bininj kabirrikarrme kunmayali kunwarre manbu kabenmarnbun bu bedman kabirriburlumerren dja kabirriwokburriwe nawu God, wanjh ngarrimayalibularrbun kore kabirridjalbengkan. Ngad wanjh ngarrbenbukkabukkan birrimekbe bininj ba bu kabirrimayaliborledkerren dja kabirrimayalikerrngehmen ba bu kabirriwokmarrkmang nawu Christ.
2CO 10:6 Ngad ngarriburrbun bu ngudda ngurriwokmarrkmang Christ munguyh munguyh kore kukange ngudberre rowk. Kaluk bu woybukkih ngurriyime, wanjh ngad ngarrbendung yikahwi birribuyika bininj nawu minj kabirriwokmarrkmang nawu Christ.
2CO 10:7 Ngudda nawu kandidjadme, wanjh yuwn bu ngurridjalburrbun kore kurobbe ngurrinan. Ngurriwernhburrbun kore kanjdji. Yiddok ngurriyime bu ngudda woybukkih bininj nuye Christ? Wanjh ngurriburrbu ngad mak bininj nuye Christ yiman kayime ngudda. Mah, wanjh ngurriyawoyhburrburrbu.
2CO 10:8 Yikahwi ngudda kunubewu ngurriyime bu ngaye yimankek ngaburlumerren ngardduk, dja bonj, ngaye minj ngayeme. Kunubewu ngaburlumerren bu kunyahwurd bu ngayolyolme kore nawu Kawohrnan Rowk kanwon ngadberre kundulkarre. Kaluk nungka kanwong ba bu ngudda ngundimurrngrayekwon dja minj ngundimarrkwarrewon.
2CO 10:9 Ngaye minj ngadjare bu kelehme ngudberre bu kuhni ngabimbun kore djurra ngudberre.
2CO 10:10 Yikahwi bininj kunubewu kabirriyime, “Paul nuye djurra bu kabimbun nakka kundulkarre dorrengh dja mak nakuken, dja bu kamre karridjarrkdi wanjh kunukka kangudjwarremen, dja mak bu kawokdi, wanjh djal larrk.”
2CO 10:11 Nakka minj kunwoybuk. Bininj nawu kuhni kayime, wanjh wohburrbu bu woybukkih ngad ngarrikurduyime kore ngarriyingkihbimbom. Bu ngarridi djarreh kore ngarribimbun djurra, dja bu ngarrimre kore ngudda karridjarrkdi, wanjh ngarrikurduyime kore ngarriyingkihbimbom.
2CO 10:12 Karrbenburrbun yikahwi bininj nawu kabirringeykimukworren. Ngad minj ngarriraworren dja minj mak ngarridjare ngarriyimerran yiman bedda nawu birribengwarr. Bedda wanjh kabirrikarremarnburren kore kabirridjaldjadmerren ba bu bedman kabirrimakwarren.
2CO 10:13 Dja ngad minj ngarriburlumerren munguyh, dja ngarridjalburlumerren bu kore God nganwong manbu ngarriyidurrkmirrikenh ngadberre, yiman kore bu ngarridurrkmirri ngudberre.
2CO 10:14 God wanjh kanwong ngadberre bu ngarridurrkmirri nuye kore kerrngehkenh ngarrimwam kore ngudda bu ngundimarnekang kunmak kunwok manbu Christkenh. Minj ngarriburlumerrimeninj bu minj kunmekbekenh ngarrikurduyimeninj.
2CO 10:15 Kuhni ngarridjalburlumerrimen bu ngadman ngarridurrkmirri manbu ngadberre kore God kanwong. Dja minj ngarriburlumerrimeninj kore birribuyika bininj kabirrikurduyime. Ngad ngarridjaldjare bu ngurriwernhborlhme kore ngurriwoybukwon God, dja mak bu kawernmerren kore ngarriyawoyhdurrkmirri kunkimuk kore ngudberre. Kuhni wanjh God kanwong ngadberre, dja minj kunbuyika ngarriyime.
2CO 10:16 Kaluk yerrehkah wanjh ngarribalre bu ngarrbenmarnemulewan mahni kunmak kunwok kore kubolkbubuyika kore bewhkah ngudberre, kore minj nangale nabuyika karrurrkmirri. Dja kuhni minj ngarridjare ngarriburlumerren kore nabuyika bininj ngokko bimarnedurrkmirri God.
2CO 10:17 Ngurriburrbun kore kabimbuyindi bu kayime, “Nangale kadjare bu kaburlumerren, wanjh nakka bidjalburlumen nawu Kawohrnan Rowk.” [Jeremiah 9:24]
2CO 10:18 Nawu Kawohrnan Rowk wanjh nadjalkudji kabimakwan bininj, dja minj mak kabimakwan bininj nawu nungan kaburlumerren.
2CO 11:1 Bolkkime ngaye bengdayhke ngudberre dja wardi ngurriyime bu ngaye yiman ngabengwarr. Dja bonj, djawan bu kandibekkabekkan dja yuwn bu kandimarnedjekme!
2CO 11:2 Ngaye wanjh ngayimerranj yiman kayime kornkumo ngudberre, dja ngaye yiman ngaberrebbom nawu Christ bu ngudda ngunemarrenkenh, yiman ngalyawk duninjh. Dja bolkkime yiman ngakirndangen ngudberre bu ngudda ngurriyimerranj yiman kayime ngalwarre ngalyawk dja Christ kunubewu kakirndangen ngudberre.
2CO 11:3 Ngudda yiman kayime ngalyungkih daluk ngalbu Eve. Ngalka wanjh bidjalwokmey nawu nayin kodjkuluwern dja bimayaliborledkeng. Kaluk kunmekbe ngakele wardi karohrok bu ngurribawoyi nawu Christ, nawu woybukkih nadjalkudji ngurrimarnedjare. [Genesis 3:1-5]
2CO 11:4 Kuhni ngayime. Ngad ngundimarnemulewam bu Jesuskenh, dja ngudda ngurriwokmey, dja mak ngurrimey nawu Namalngmakkaykenh. Dja bolkkime ngudda kunu ngurrbenbekkan birribuyika bininj nawu ngundimarnemulewan nabuyika Jesus, dja mak ngurrimang namalngbuyika kore warridj manbuyika kunwok ngurribekkan. Kab njalekenh ngurridjalwoybukwon kunwokbuyika manbu minj kunwok kunmak duninjh?
2CO 11:5 Bininj nawu ngundimarnemulewam maninjmanu kunbuyika kunwok, wanjh minj bedda apostles duninjh. Wardi ngurriyime bu bedda yimankek birrikihkimuk apostles, dja bonj, minj bedda birrimak yiman kayime ngaye nawu apostle duninjh.
2CO 11:6 Kunubewu ngurridjare ngurrbenbekkan bu kabirriwokdi bu ngurriyime birriwokmak. Dja ngaye minj ngaborlhmeninj bu ngadjalwokmak. Dja ngaleng ngawernhborlhmeng kore kunmayali manbu kunwoybuk. Kaluk ngad ngundibengdayhkeng kunwernkah dja ngurriburrbun bu kunwoybuk ngarrikarrme.
2CO 11:7 Mah, dja kandibekkabekkan bolkkime. Ngamulewam God nuye kunmak kunwok ngudberre manbu minj ngurrikarremulewayi. Ngayemandeleng ngamarladjworrinj ngudberre dja marnbom ngudda ngurrikukenmen. Yiddok ngudda ngurriyime kunukka ngakurduyimeng ngudberre?
2CO 11:8 Nawu money kunwardde ngandikukwong birribuyika bininj nawu yiwarrudj kabirrikarrme bedberre, wanjh ngakang money nawu kunwardde kore beddabeh ba bu ngaye wanjh munguyh ngarrurrkmirri bu bidyikarrmeng ngudberre.
2CO 11:9 Dja bu yiman njale nawu ngadjareniwirrinj bu kumekbe karrihni. Wanjh kunukka minj warrewoyinj ngudberre bu djawahdjawayi. Kaluk nawu karridanginj bininj birrimwam kore kunred Macedoniabeh wanjh ngandiwong rowk nawu ngadjareni. Ngaye minj marrkebbuyi ngudberre kore baleh yarrkka, dja mak minj mak bolkkime djanwohme.
2CO 11:10 Yoh. Ngaye ngaburlumerren bu kunmekbe ngakurduyime ngudberre. Minj nangale nawu walembeh kore kunred Greece ngangurdke bu ngaburlumerren kuninjkunukenh. Nawu Christ ngakarrme kore kukange ngardduk, dja kunmekbekenh ngaye ngadjalyime kunwoybuk.
2CO 11:11 Dja njalekenh ngaye ngayolyolmerren bu kuhni rowk? Ayh? Yiddok ngudda ngurriyime ngaye minj marnedjare ngudberre? Dja God kaburrbun bu ngaye woybukkih marnedjare ngudberre bulkkidj duninjh.
2CO 11:12 Ngaye wanjh munguyh kuhni ngadjalkurduyime kore ngakurduyimeng bolkkime, ba ngadjare ngabenngurdke birrimekbe bininj nawu kabirringeyburren apostles. Bedda kabirridjare kabirriburlumerren bu kabirriyime yimankek kabirridurrkmirri karohrok yiman kayime ngad nawu apostles duninjh.
2CO 11:13 Wanjh birrimekbe bininj nakka minj woybukkih duninjh apostles dja nakka nanu kabirridjalkurren bu kabirridurrkmirri, bedmandeleng kabirrikukborledkerren yimankek apostles duninjh nuye Christ.
2CO 11:14 Kuhni minj ngad karrikangebarrhme bu kuhnikenh. Karriburrbun nawu Satan nakka kakukborledkerren nungandeleng yiman kayime angel nawu kakukbame.
2CO 11:15 Kaluk ngad kuhni minj kankangehbarrhke kadberre bu bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri Satan, nakka mak kabirrikukmarnburren bedmandeleng bu yimankek kabirridurrkmirri kore kunmakmak. Kaluk bu kayiburnbunkenh, wanjh nakka kabirridjalmang rowk kore baleh yarrkka kabirrikurduyime bu bolkkime.
2CO 11:16 Ngaye yawoyhmarneyime ngudberre, yuwn nangale kaburrbun bu ngaye yiman walakkih ngabengwarr. Dja bu ngudda ngurriyime ngaye woybukkih ngaye ngabengwarr, wanjh kandikimang dja kandibawon ba ngaye kunu ngabalburlumerren bu djal kundedjumbung.
2CO 11:17 Kuhni bu kab ngayeman ngahdjalwohburlumerren, ngaye minj ngayolyolme yiman kayime nawu Kawohrnan Rowk kahwokdi dja ngadjalwokdi yiman ngabengwarr.
2CO 11:18 Birriwern bininj kore ngudda kabirrihburlumerren yiman kayime nawu kurorrewaken bininj kabirriburlumerren. Mah, wanjh ngayemanwali ngaburlumerren warridj.
2CO 11:19 Ngudda ngurriyime yimankek ngurrikodjkuludjad, dja kunmekbekenh kunu ngurrbenbawon nawu birribengwarr bininj bu kabirriburlumerren bedman.
2CO 11:20 Kaluk ngudda ngurrbenbawon bininj bu ngundibongkarrme, dja mak ngundimarnedjirdmang, dja mak ngundimarladjwon dja mak kabirrikurrmerren bu ngundimarnedokme, dja mak ngundikiyarrkwidjbihke! Ngudda yiman ngurrbenmakwan birrimekbe bininj!
2CO 11:21 Kunukka wanjh ngadjalyemekarrinj ngaye bu ngayime ngadkunu ngarringudjwarreni dja minj karohrok ngarrikurduyimeninj kunmekbe ngudberre! Mah, wanjh kandibekka bu ngayolyolme yiman kayime ngabengwarr! Birringale bininj birrikelebuk kore kabirriburlumerren, wanjh ngaye warridj kunu ngakelebukmen bu ngaburlumerren.
2CO 11:22 Bedda yiddok Hebrew bininj? Mak ngaye wanjh! Yiddok bedda nawu Israel benkebmawahmeng? Mak ngaye nanu! Yiddok bedda kabirriyime Abraham bu mawah duninjh bedberre? Wanjh ngaye mak!
2CO 11:23 Yiddok bedda kabirrihmarnedurrkmirri nawu Christ? Ngaye warridj, dja ngabenyurrhke kore ngamarnedurrkmirri! Ngaye ngayime bu ngabengwarr bu kuhni ngahyime, dja bonj, kuhni kunwoybuk! Ngaye ngarrurrkmirranj kunrayek minj kunu bedda. Ngaye mak ngarurrkkendi kunwernhkah dja bedda burrkyak, wardi kundjalkudjikenh nuk bokenhkah. Ngaye mak ngakanjbabangni bu ngandihbuni, dja bedda kundjalyahwurd. Ngaye darnkih ngarrowimeninj bu djal kunwernhkah.
2CO 11:24 Kunbidkukudji ngaye kandihkukmorrongi nawu Jews bininj mak thirty nine kunmorninj ngakarrmi kore ngandihwidjbihkeyi.
2CO 11:25 Mak danjbikkah wanjh ngaye ngandibuni kundulk kunkimuk dorrengh. Kunkudjikenh ngaye ngandikodjdoy kunwarddewi bu ngarrowimeninj. Mak danjbikkah bu ngawam kabbala dja nganmarneyibmeng. Kunkudjikenh kunmekbe yimerranj ngaye ngawurlebmi kukakkudji dja kunbarnangarrakudji kore kurrula bu djarreh duninjh kore kukadjid. [Acts 16:22]
2CO 11:26 Ngaye munguyh ngadjalrengehrey kubolkbubuyika dja minj baleh ngadjaldiwirrinj bu kunkuyeng. Ngakuyinjngakmeninj kore manwern mankabomak. Yikahwi wanjh birribang bininj nawu birridedjdjolkwern wanjh ngandibuyi bu ngarrowimeninj. Yikahwi nawu ngarriredboni, wanjh ngandikoweng dja birridjareni ngandibuyi. Yikahwi bininj nawu minj Jews birridjareni ngandibuyi. Ngaye mak ngawarredongi kore kunred kubolkkihkimuk mak kore kurralk, dja mak kore kurrula. Dja mak ngaye ngahdjalngalkeng kunrayek kore bininj nawu kabirrikurrehkurren bu kabirriyime kabirriwoybukwon Jesus.
2CO 11:27 Dja mak ngaye ngarrurrkmirri munguyh kunrayek dorrengh, dja mak ngangudjwarreminj kore ngahdurrkmirri, dja yikahwi ngaye minj ngakeyuwirrinj. Ngaye yikahwi mak ngamarrwedoweni dja mak ngakombukdoweni, mak kundjalwernhkah bu ngarey manmeyak. Mak ngaye ngabonjdjekdoweni kunmadj yak, dja minj ngakarrmeninj.
2CO 11:28 Dja kunbuyika warridj ngahkarrme. Kunmekbe ngaye munguyh ngangorrkan yiman kundulmuk kore ngabenburrbun nawu yiwarrudj bedberre bininj kore kubolkwern kabirribebbehdi.
2CO 11:29 Bu nakudji kangudjwarremen, wanjh ngaye mak ngabekkarren bu ngangudjyawarren. Bu nawu namarnde duninjh kabidjurrkwon nangale bininj dja kabimarnbun kakurduyime kunwarre, wanjh ngaye mak ngabekkarren ngawernhkangewarremen.
2CO 11:30 Mah wanjh, bu ngaye yimankek ngaburlumerren ngardduk, wanjh kunu ngaye ngamulewarren bu ngadjalngudjwarrekenh.
2CO 11:31 God kaburrbun ngaye minj ngakurren. Nungka wanjh God dja Kornkumo nuye Jesus nawu Kawohrnan Rowk, dja mak nungka karriburluburlumen munguyh.
2CO 11:32 Korroko bu ngaye ngahni kunred Damascus, dja nawu governor biwokmarrkmangi nawu King Aretas, wanjh djareni ngandukkayi ngaye, wanjh nungka benkurrmekurrmeng bininj nawu kabirrihbolknahnan kumekbe kore kubolkkimuk ba bu ngandidarrkidmayi.
2CO 11:33 Dja ngardduk nawu djawirna ngandikoluyhweng ngaye kore basket ngahdahkendi kumekbe kore rurrkni warnamyoy manbu mankimuk. Wanjh kunu ngaye ngabebmeng kore namekbe governor nawu bolkwohrnang kumekbe.
2CO 12:1 Ngaye minj ngangurdme kore ngahburlumerren. Bu kuhni wanjh minj njale ngurrimang, dja bonj, ngaye kunu ngayolyolmerren kore nawu Kawohrnan Rowk ngandjalwong ngaye bu ngabukirrinani dja mak kore nganbukkabukkang.
2CO 12:2 Ngaye ngaburrbun nakudji bininj nawu benebelbmerrinj Christ, nawu wam kaddum kore Heaven duninjh. Wanjh korrokoni bimarnekurduyimerranj yiman fourteen mandjewk. Ngaye minj ngawernhburrbun kunubewu bu kunburrkwi wam dja kunubewu djal kunmalngwi nuye. Nadjalkudji God kaburrbun bu bimarnekurduyimerranj!
2CO 12:3 Dja ngaye ngawernhburrbun bu naninjnanu bininj wanjh God bikang kaddum kore kubolkmakkaykenh kabolkngeyyo paradise God nadjalkudji kaburrbun bu nahni bininj wam kunburrkwi, dja nuk kunmalngwi. Dja ngaleng ngaye ngahburrbun bu nahni bininj bekkang kunwern kunmakmak duninjh. God minj kabibawon bu kabalmulewan kunwern kore bininj bedberre.
2CO 12:5 Kuhni rowk nganmarnekurduyimerranj! Dja ngaye minj ngayeman ngaburlumerren. Ngaye wanjh ngadjalburlumerren bu ngamulewarren kore ngangudjwarrekenh.
2CO 12:6 Dja bu ngaye ngadjareniwirrinj ngaburlumerrimeninj ngayeman, wanjh ngaye kunu minj ngabengwarr, dja kunu ngayolyolmeninj bu djal kunwoybuk. Dja bonj, ngaye wanjh minj ngakurduyolyolmerren bu ngaburlumerren. Ngadjare bininj bu ngandidjalkurdunan dja ngandidjalwokbekkan, dja djal kunmekbekenh ngandiburlume.
2CO 12:7 Wanjh kunu minj ngaye ngawernhburlumerren kore kunmekbe kunmakkaykenh duninjh nganbukkang ngaye, dja God kanngurdkeng bu nungka nganwong kunyid dja nganmarnbom bu yiman kayime ngakanjbabang. Nahni kunyid makka yiman kayime kunwok nuye namarnde munkeweng ngardduk. Bu kunmekbekenh wanjh ngaye minj ngaburlumerrimeninj kore kundjalmak ngahnanikenh.
2CO 12:8 Ngaye danjbikkah ngamarrkdjawam nawu Kawohrnan Rowk bu kamang maninjmanu kunyid ngardduk ba bu ngangehme.
2CO 12:9 Dja bonj, nungka nganmarneyimeng ngaye, “Yidjaldjarenin ngardduk kunmakmak ngaye won bu djalburudjang. Bu ngudda yiwernhngudjwarre, wanjh ngaye ngardduk kundulkarrekimuk won ngudda.” Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngadjalwernhmarrmarr bu ngayolyolmerren bu ngangudjwarre bu ngaburlumerren. Kunu Christ kundulkarre nuye kani kore ngaye.
2CO 12:10 Bu kuninjkunukenh ngaye ngamarrmarr kore ngahkarrme kunngudjwarre ngardduk, dja mak kore ngandiwirrihme, dja kore kunrayek nganmarnebebme, dja mak bu bininj ngandiyolyolme bu kunwarre dorrengh, dja ngandinjirrhmiwon, dja mak kore kunwern kunyid ngamang rowk bu kunmekbekenh nganebelbmerrinj nawu Christkenh dja ngamarnedurrkmirri nuye. Kunmekbekenh kunu bu ngaye ngangudjwarremen, wanjh kunu ngaye woybukkih ngadjalmurrngrayek.
2CO 12:11 Mah, ngaye ngayolyolmerrinj yiman kayime ngabengwarr, dja njalekenh? Wanjh ngudda minj kandimarneyimeninj bu kunmak, dja wanjh ngayeman ngayolyolmerrinj. Ngudda ngurriyime bu ngaye wanjh ngamarladj yiman yeng ngaye. Dja bonj, birrimekbe bininj nawu ngurrbenngeybun “Nawu birrikihkimuk apostles!” wanjh ngaye mak ngarrirohrok!
2CO 12:12 Ngurriburrbu kunwern ngakurduyimi kundulkarre dorrengh ngudberre kore karridjarrkni. Dja God ngunmarnbom bu ngurrikangebarrhmeng kore durrkmirranginj kore ngaye. Ngaye minj ngamarrkbaworrinj! Dja njalekenh minj ngurriburrbun ngaye wanjh apostle duninjh?
2CO 12:13 Ngurriburrbun kuninjkunu warridj. Yiddok ngurrimak? Dja nuk yiddok bedberre bininj nawu yiwarrudj kabirrikarrme kore kubolkbubuyika ngundiyurrhke ngudberre? Dja mankudji kawohbuyika. Ngaye minj njilngwarrewoyi bu djanwohmeninj ngudberre. Aba, kandimarnebengmidjda bu kuhnikenh!
2CO 12:14 Ngaye wanjh bolkkime ngamarnburrinj bu balyawoyhyikan ngudberre danjbikkah. Ngaye minj ngadjare bu kandingorrkan bu kandikukwon njalehnjale. Burrkyak. Ngaye minj ngadjare njale kore ngudda. Ngaye djal ngudda marnedjare ngudberre, dja ngudda yiman kayime ngardduk wurdwurd. Ngurriburrbun bu wurdwurd minj kabirrihkarekurrme bu kabindiwon ngalbadjan dja kornkumo. Dja wanjh bedda ngalbadjan dja kornkumo kabindiwon berrewoneng wurdwurd nawu njale kabenehkarrme.
2CO 12:15 Wanjh ngaye ngamarrmarr bu won njalehnjale nawu ngahkarrme ngudberre yiman ngayemandeleng. Ngaye ngarrurrkmirri ngudberre kaluk bu ngangudjyakworren. Ngaye ngayime bu kunmekbekenh ngaye wernhmarnedjare ngudberre! Kab ngudda yiddok ngaye kandimarnedjare bu djal walakkih?
2CO 12:16 Bonj, ngaye minj warrewoyi ngudberre bu djanwohmeninj yiman bu kandingorrkani. Dja yikahwi ngurriyime ngaye yimankek koweyi ngudberre, bu ngakurreni bu darrkidmeyi ngudberre.
2CO 12:17 Burrkyak! Bu ngaye ngabenmunkeweng bininj bu ngundibidyikarrmeng, yiddok bedda ngundikoweng bu ngundimarnbuyi ngaye ngandikukwoyi? Burrkyak.
2CO 12:18 Ngaye ngadjawam Titus bu kamre kore ngudda, dja mak ngamunkeweng nawu ngad karridanginj benemdjarrkwam. Yiddok Titus ngunkowimeninj ngudberre? Yiddok? Burrkyak. Ngudda ngurriburrbun bu woybukkih Titus dja ngad ngarrirohrok bu ngarridjarrkdurrkmirranj dja ngarridjarrkkarrme kunmayalikudji.
2CO 12:19 Ngudda nawu karridabbolk ngadberre, wanjh ngaye marnedjare. Yiddok ngudda ngurriyime bu ngad ngarridjalyolyolmerren ba bu ngarrimakwarren kore ngudda? Dja burrkyak, ngad kunu ngarriwokdi kore ngarribelbmerrinj nawu Christ, dja kore God kannan. Ngad wanjh ngarridjare munguyh ngundimurrngrayekwon ngudberre kore ngarriwokdi dja ngarrikurduyime ngudberre.
2CO 12:20 Nganjilngwarre bu ngamre karriyawoyhnarren, wardi karribekkarren dja karrinjilngwarreworren. Wardi karriyimerren bu minj karridjalmak bininj. Dja mak nganjilngwarre bu yikahwi ngudberre wardi ngurridangwerren, dja nuk ngurrikirnwern, dja nuk ngurriyidwern. Dja kunubewu ngurriyarlarrkerren, mak bu ngurriyolyolmerren, dja ngurriburlumerren, dja wardi minj ngurrimarnburren bu mandjadkenh.
2CO 12:21 Yoh. Bu ngamyawoyhdurndeng dja karriyawoyhnarren, wanjh ngamre kunnjilngwarre dorrengh. Dja ngayime kunu nawu ngardduk God nganmarnbun ngayemengalme kore ngudda ngudberre. Ngaye wanjh nganjilngwarre bu ngabenngalke birriwern bininj kore ngudda nawu kabirriyime kunwarre yiman kabirrimayaliwarre, dja kabirridjirdmarren bininj dja daluk, dja kabirridjalyo kore kunwarre duninjh. Dja bu bedda minj birriwarnyakmulewarrimeninj bu birribawoyi kore kunwarrekenh wanjh kunu ngaye ngayemengalme.
2CO 13:1 Ngaye wanjh ngamre bu danjbikkah yikan ngudberre. Ngadjare ngurriyingkihburrbun kuhni bu kabimbuyindi, “Bu benebokenh dja nuk birridanjbik bininj kabirribebbehyolyolme bu kundjalkudji birrikurdunang, wanjh karrbenwoybukwon.” [Deuteronomy 19:15]
2CO 13:2 Kunmekbe bolkyimi bu ngaye ngamwam bokenhkah ngudberre, wanjh ngayingkihbengdayhkeng ngudberre kore ngudberre bininjkenh nawu kunwarre birrikurduyimi. Dja wanjh bolkkime ngaye ngayawoyhbengdayhke bu ngahdi djarreh. Kuhni ngayime, bu bolkkime ngamdurndeng wanjh kunukka minj mak ngaye ngabenmarnekelkdan bininj nawu kunwarre birrikurduyimi bu kunkare, dja mak birribuyika nawu kabirridjalkurduyime kunwarre bu bolkkime.
2CO 13:3 Yiddok ngudda ngurridjare ngurriwoybukwon bu Christ nganmarnewokdi ngaye ba bu ngaye marneyime nuye kunwok? Wanjh ngaye woybukkih ngayime nawu nungka minj kangudjyawarren bu ngundjadme ngudberre, dja nungka nawu nawernhdulkarrekimuk duninjh kore ngudberre.
2CO 13:4 Ngurriburrbun bu Christ nungka ngudjyawarrinj bu birribom kore kundulk cross, dja wanjh bolkkime kahdarrkid kore God nuye kundulkarre. Wanjh karohrok bu ngad ngarringudjwarre yiman Christ nawu ngarribelbmerrinj, dja wanjh ngad kunu ngarridjarrkmimbiminj Christ, kore God nuye kundulkarre ba bu ngundimarnedurrkmirri ngudberre.
2CO 13:5 Wanjh kab ngudman ngurrikangenarrimen bu yiman ngurrikangewoybuk nawu Christ. Ngurrirohrokmerrimen. Ngudda wanjh ngurriburrbu woybukkih bu Christ Jesus kahni kore kukange ngudberre. Dja med, yiddok ngurrikurrinj? Ngaye ngayingkihbengkan bu Christ kahdi kukange ngudberre.
2CO 13:6 Dja ngad warridj, bu ngudda kandirohrokme wanjh ngurriburrbun bu woybukkih Christ Jesus kahdi kore kukange ngadberre warridj, dja minj ngarrikurren.
2CO 13:7 Bolkkime ngad wanjh ngarrimarnedi yiwarrudj dja ngarridjawan God ba bu minj ngudda kunwarre ngurrikurduyime. Kuhni minj kuninjkunukenh bu bininj kandimakwan ngadberre, dja bonj, minj kunkimuk. Dja bu bininj kabirriyime yimankek ngarribarabom, wanjh bonj, ngad kunu ngarridjaldjare bu ngudda minj ngurribarabun, dja ngurridjalkurduyime kunmak.
2CO 13:8 Dja ngad minj ngarriwokwe kore kunwoybuk dja wanjh ngarridjalkurduyime kore kunwoybuk kayime.
2CO 13:9 Bu ngudda yiman ngurrimurrngrayek dja ngad ngarridjalngudjyawarren, wanjh bonj, ngarridjalmarrmarr. Wanjh kunukka ngundimarnedi yiwarrudj ngudda ba bu ngurriwernhmakmen kore God.
2CO 13:10 Ngaye ngayingkihbimbun nahni djurra ngudberre kondah, kore ngahni djarreh. Ngakarrme kundulkarre kore nawu Kawohrnan Rowk nganwong, dja ngadjare ngurriyingkihmarnburren ba bu ngamre yikan ngudberre bu djal kamak rowk, dja minj ngayiddung ngudberre dja minj mak ngarrangrayek bu nan ngudberre. Ngurriburrbun nawu Kawohrnan Rowk nganwong mahni manbu kundulkarre bu ngarrurrkmirrikenh nuye ba bu murrngrayekwon ngudberre, dja minj ngadjare kukwarrhke ngudberre bu ngurrimankan.
2CO 13:11 Nawu karridanginj, ngaye wanjh woknan bu bobo marneyime ngudberre. Wardi ngurrirohrokmen bu ngurridjalkurduyimen kunmak rowk ngurriyakwon. Dja kandiwokmang kore ngaye bengdayhkeng dja marrkdjawam ngudberre. Ngadjare ngurridjarrkmayalikudjinin mak kunmodmikenh dorrengh bu ngurridjarrknin. Wanjh God nawu ngunwon nuye kunmodmikenh, dja nawu ngundjalmarnedjare, wanjh ngurridjarrkdi munguyh.
2CO 13:12 Ngurribunjhmarrimen bu djal kunmakkenh kore ngurrimirndemornnamerren.
2CO 13:13 Nahni nawu God nuye birriwarlahkenh bininj wanjh ngundibalmarnemunkewe kunwok kunmak ngudberre.
2CO 13:14 Ngadjare Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngundjalkongibun munguyh, dja mak God ngunmarnedjarenin, dja mak Namalngmakkaykenh ngurridjarrkdin ngudberre rowk.
GAL 1:1 Ngaye Paul ngarrihdjarrkdi nawu karridangerrinj kore kondah. Ngaye ngabimbun nahni djurra ngudberre nawu ngurrihre Yiwarrudj kore kunred Galatia. Ngaye nawu ngayimerranj nawu apostle nawu nungan God nganmunkeweng. Minj nangale bininj nganwoyi mahni kore ngahdurrkmirri, djal nungan God nganmarnbom ngamarnedurrkmirri. Jesus Christ dja mak God nawu birrolkkayhweng kore dowengbeh, wanjh benemekbe benebokenh wanjh ngandimunkeweng ngaye.
GAL 1:3 Ngaye ngadjare God nawu Kornkumo kadberre dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngundidjalkongibun ngudberre dja mak biwon kunmodmikenh.
GAL 1:4 Nungka kanjkurrmerrinj dja doweng bu ngadkenh kunwarre kadberre ba bu kanngehke kadberre kore kondanjkunu kore kubolkwarre duninjh bolkkime kunred karrihni. Kuhni wanjh God nawu Ngabbard djareminj bu djalkurduyimeng.
GAL 1:5 Wanjh karriwarlahkenh bininj rowk karridjalburluburlumen nungka bu djalmunguyh munguyh. Kuhni woybukkih.
GAL 1:6 Ngaye wobekkang kore ngudda ngurridjalbawong God, wanjh ngakangebarrhmeng, dja ngadjalnjilngwarreminj duninjh! Nawu God ngunkayhmeng kore Christ nungan ngunkongibom ngudberre, dja wanjh njalekenh bolkkime ngurridjalbawong bu kundedjdjumbungkenh ngudda ngurriyarlarrmerrinj nuye, dja manbu ngurrihwoybukwon manbuyika kunwok kore ngudda yimankek ngurriyime kunwok manbuyika manmak?
GAL 1:7 Kunukka wanjh kundjalwid. Makka kunwok kunmak nuye Christ, wanjh mandjalkudjiwi kahdi manbu Christkenh nuye. Dja ngaleng yikahwi birribuyika bininj nawu bedda ngundikangewarrewon, wanjh kabirridjare kabirriborledke dja kabirriwarrewon manbu manmakkaykenh kunwok nuye Christ.
GAL 1:8 Kunwok manmak duninjh manbu Jesuskenh, wanjh mandjalkudji. Kandibekka, bu ngaye kore ngarredjingmayi ngamulewayi mankarre manbuyika kunwok bu Jesuskenh, wanjh ngadjare God kunukka nganwirrihme dja ngandjalkukburriwe munguyh. Dja mak yiman nawu angel kamre kore heavenbeh bu kamulewan kunwok manbu mankarrebuyika bu Jesuskenh, wanjh ngadjare God namekbe kabiwirrihme dja kabikukburriwe munguyh!
GAL 1:9 Dja bolkkime ngaye yawoyhmarneyime ngudberre kore ngaye kerrngehkenh marneyimeng, nangale nawu kahmulewan yimankek manbuyika kunwok manmak duninjh bu Jesuskenh, manbu minj karohrok kore ngudman ngokko ngurriwoybukwong, wanjh ngadjare God kabirrung nawu namekbe bininj dja kabibularrbun bu munguyh.
GAL 1:10 Wanjh kandimarneyimen ngudda kore Galatia ngurrihni. Yiddok ngaye ngadjare bininj ngandiburlume ngaye? Burrkyak, ngadjaldjare ngaye ngamarnbun bu God kanjilngmak, dja bininj nakka burrkyak. Bu ngadjareniwirrinj yiman bininj ngandimarnedjareniwirrinj ngaye, wanjh ngaye kunukka minj ngamarnedurrkmirriwirrinj nuye nawu Christ yiman nganbongkarrme.
GAL 1:11 Ngardduk nawu karridangerrinj, ngadjare ngurriwernhburrbun bu manmekbe manu manmakkaykenh kunwok ngaweykang ngudberre, wanjh minj bininj bedda birrimarnbuyinj.
GAL 1:12 Minj nangale bininj nganwoyi manmekbe kunwok. Minj nangale bininj nganbukkayi. Dja Jesus Christ nungan naweleng nganbukkang ngaye bu kanmarnekukbukkarrinj.
GAL 1:13 Kunubewu kandiwobekkang bu ngayekenh. Ngaye wanjh Jew duninjh bininj. Ngaye wanjh munguyh ngabendjaldungi God nuye bininj kore yiwarrudj birridi. Dja mak ngadjaldjareni ngabenbuyi ngabenkukyakwoyi rowk.
GAL 1:14 Ngaye ngawernhmarnedjareni mankarre manbu ngardduk Mawahmawah bedberreni, dja ngabenyurrhkeyi birribuyika Jews nawu ngardduk ngarridabbolk nawu ngaye ngadjalwernhwoybukwoni kore mankarre bedberre.
GAL 1:15 Dja God nungka nadjalmakni, dja ngankayhmeng ngaye. Nungka nganyingkihmarnekarremarnbom ngaye korrokoni, kore ngahni ngalbu ngalbadjan ngardduk kuwalirrng ngarre.
GAL 1:16 Wanjh God djareminj nganbukkang nuye beywurd, ba bu ngabenmarneyime bininj nawu bedda minj Jews. Kaluk ngaye minj nangale nganewokdiwirrinj nawu bininj bu kunmekbekenh.
GAL 1:17 Dja ngaye minj mak ngabidbuyinj kore Jerusalem bu ngabennayi birrimekbe bininj nawu birriyungkini apostles birrihyimi rerre ngaye ngabalyimerranj. Dja kundjalburrikudji ngaye ngawam kore kunbolk ngarre Arabia, dja wanjh rerre ngabaldurndi kore kunred Damascus.
GAL 1:18 Wanjh kumekbeni bu mandjewk danjbik burnbom, ngaye ngabidbom karrkadkah kore Jerusalem wanjh kumekbe nganewokdanginj nawu Peter, dja ngayerrkang waken djandi bokenh kore nungka.
GAL 1:19 Ngaye minj nganewokdiwirrinj nangale nabuyika nawu apostles, dja nadjalkudji nawu James, nawu benedanginj Jesus nawu Kawohrnan Rowk.
GAL 1:20 Kandibekka! God nungka nganhburrbun bolkkime ngaye minj ngakurren bu ngahbimbun nahni djurra, kore kuhni bu kunwoybuk.
GAL 1:21 Wanjh yerre ngawam kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Syria dja mak kunbolk Cilicia.
GAL 1:22 Nawu yiwarrudj bedberre birrihni kore kunred Judea nawu birriraworrinj nawu Christ, wanjh bedda minj ngandibangmekukburrbuyinj ngaye.
GAL 1:23 Dja kunu ngandidjalwobekkani kore bininj ngandimulewani, birriyimi, “Nungka bu korroko kankadjungi dja kanbuni kadberre munguyh, wanjh bolkkime kahweykan kunwok dja mak kabenhmarneyime bininj ba bu kabirriwoybukwon! Korrokoni nahninjanu bininj kanhwidnani ngad nawu karriwoybukwon Jesus!”
GAL 1:24 Wanjh kumekbekenh kunu bedda birridjalburlumeng God bu ngayekenh ngardduk.
GAL 2:1 Bu fourteen mandjewk yimerranj, ngaye ngayawoyhbidbom karrkadkah kore kunred Jerusalem, bu Barnabas dorrengh. Dja mak nawu Titus nganekimey bu ngarridjarrkwam.
GAL 2:2 God nganbukkang nuye kunmayali, bu kunmekbekenh ngaye ngawam kore kaddum kunred Jerusalem, bu ngaye ngamulewarrinj bedberre. Ngadjareni ngabenbukkayi kunwok manmak manbu ngabenmarneyime bu bolkkime bininj nawu minj Jews. Ngahkarrmi kunwok bu ngarriwokdanginj birrimekbe nawu ngaye ngahburrbuni kore bedda kabirrihwohrnan kore ngarre Yiwarrudjkenh. Ngaye yiman manmolk rerrih ngabenmarneyimi kore ngahburrbuni, ba bu bedda ngandimarneyimeninj kunubewu bu ngahyimeninj yimankek kunwarre ngahkurduyimeninj.
GAL 2:3 Kaluk birrimekbe nawu bininj minj ngandidjadmeninj ngaye. Burrkyak. Nakka Titus dorrengh nganehdjarrkrey ngaye, nawu nungka Greekni dja mak minj lakkayenniwirrinj, dja bedda minj birridjirrkkayinj bu birrilakkayenwoyi.
GAL 2:4 Ngarriyolyolmi kunmekbe bu kuninjkunukenh yikahwi bininj nawu birrihmolkngimi birrihbekkani kunwok kore ngarrihwokdi. Nawu bedda yimankek birriyimi bu ngarridjarrkwoybukwoni. Kaluk bedda birridjaldjareni birringalkemeninj kore ngarribukkarren bu Christ Jesuskenh, kore nungka kanyerrkkeng kadberre kore karrihbongdi. Dja nahni bininj yimankek kandiyawoyhmarnbuyi ngarriyawoyhbongdi yerrih, yiman karrbenmarnedurrkmirrikenh.
GAL 2:5 Dja ngad minj ngarrikurduyimeninj kore bedda birridjaldjareni birriwokkurrmerrinj. Minj bu kundedjdjumbungkenh diwirrinj. Burrkyak, dja ngaye ngadjareni bu ngudda ngurridjalkarrmeninj manmekbe manmakkaykenh kunwok manbu manwoybuk duninjh.
GAL 2:6 Kaluk ngaye ngabenmarnewokdanginj nawu kunubewu birriwohrnawohrnani kore yiwarrudjkenh. Ngaye minj ngawernhburrbun bu bedda kunubewu birringeykimukni dja mak kunubewu burrkyak. Bonj, dja ngaye minj nganjilngwarreniwirrinj. God kandjaldjadme ngad nawu bininj bu karrirohrok rowk kore nungka kankangenan, dja yuwn bu kandjadme kore bininj kandinan kurobbe. Kaluk birrimekbe bininj minj bedda mak ngandiwoyinj manbu mankarre mankerrnge.
GAL 2:7 Bedda wanjh birridjalnjilngmakni ngardduk. Bedda birriburrkburrkbekkang bu God nganwong manmakkaykenh kunwok bu ngabenmarneyime bininj bedberre nawu minj bedda Jews. Kuhni karohrok, yiman kayime God biwong Peter bu benmarneyimi nawu Jews bininj, nawu birrilakkayen rowk.
GAL 2:8 Kaluk God bimarnedurrkmirranginj Peter bu nungka yimi apostle bedberre nawu birrilakkayen bininj. Wanjh kadjalrohrok nawu God karrurrkmirri kore ngaye warridj, nawu apostle bedberre bininj nawu bedda minj Jews.
GAL 2:9 Kunmekbekenh birrimekbe birridanjbik bininj nawu James, Cephas nawu Peter, dja John, dja mak bininj rowk birrihyimi bu bedda wanjh birriwohrnani kore yiwarrudjkenh, kunu wanjh birriburrkburrkbekkang bu God nungka nganmarnekurduyimeng kunmak dja nganwong manmakkaykenh bu ngahdurrkmirri nuye. Wanjh bedda birribidwayhmeng kunbidkun kore Barnabas dja ngaye, wanjh ngarridjarrkraworrinj bu ngarrikudjihminj. Dja warridj ngarridjarrkwokmarnburrinj bedda dja ngad ba bu ngarrire ngarrbenyikan bininj nawu bedda minj Jews, dja bedman kabindiyikan bininj nawu birrilakkayen.
GAL 2:10 Bedda kandidjaldjawam ngadberre kundjalkudji nawu bedda ngandimarnedjareni bu ngarrbennahnan nawu minj birrikuken bininj bedberre. Ngaye mak ngaweleng ngadjareminj bu kunmekbe ngakurduyimeninj.
GAL 2:11 Kumekbe ngarriwam kunred Antioch kore ngarrihdjarrkni, wanjh kumbebmeng Cephas nawu Peter. Nungka kurduyimeng kunbuyika kore nungan burrbuni. Wanjh ngaye ngamarneyimeng kore kurobbe bu nungka warreworrinj.
GAL 2:12 Kaluk bu kerrngehkenhni nungka birriraworrinj bininj nawu minj Jews dja birridjarrknguni manme. Wanjh kalukburrk yikahwi bininj birrimbebmeng nawu James benmunkeweng, nawu birridjareni bindilakkayenwoyi bininj rowk. Cephas benmarnekeleni, dja wanjh kunu bendjalbawong bininj nawu minj bedda Jews, dja minj mak birriyawoyhraworrimeninj.
GAL 2:13 Birribadbuyika nawu bedda Jews bininj wanjh birriraworrinj Cephas dorrengh, dja bindibawong rowk bininj nawu bedda minj Jews. Wanjh minj kunmakniwirrinj. Bedda birrikurreni rowk. Wanjh birribaldjurrkwong nawu Barnabas bu benkadjuy kore birriraworrinj Peter dorrengh.
GAL 2:14 Ngaye ngabennang bu birrihyimi. Dja bu ngayeman ngaburrbuni kore bedda birribawong manbu manmakkaykenh dja manwoybuk kunwok. Wanjh ngaye ngamarneyimeng mandjad Peter kore kumirrk bedberre nawu birribuyika bininj, bu ngamarneyimeng, “Ngudda bininj nawu Jew duninjh, dja kondah ngudda yikurduyimeng ngudda yiman kayime bininj nawu minj bedda Jews bu ngurriraworrinj. Dja bolkkime njalekenh ngudda wanjh yimayaliborledkerrinj dja yidjareminj yibendjirrkkang bininj nawu minj bedda Jews bu kabirrihkurduyime yiman Jews rerrih?” Kunmekbe wanjh ngaye ngadjalmarneyimeng Cephas.
GAL 2:15 Ngad bininj nawu ngarridanginj Jews, wanjh ngarrbenmarneyime birribuyika bininj, nawu minj bedda Jews, bu bedda birridjalwarre dja mak kabirribakke God nuye mankarre.
GAL 2:16 Dja med rerrih! Ngad bolkkime karriburrbun bu God nungka kanmakwan ngad bininj rowk bu karriwernhwoybukwon Jesus Christ. Yuwn bu God kabimakwan bininj nawu kunubewu kayime, “Ngaye ngawokmarrkmang God munguyh, minj ngabakkemeninj mankarre nuye God.” Ngad wanjh ngokko karriwoybukwong Jesus Christ dja karrihmunkekadjung. Kunu wanjh God kanyime, “Ngudda nawu ngurrimak bininj kunmekbekenh bu ngurrihwoybukwon Christ.” Minj karriburlumerren bu kumekbekenh karriyime kore God nuye, bu karriyime, “Ngad ngarridjalkurduyimeng kore mankarre kabimbuyindi, dja mak minj ngarribakkemeninj mankarre ke.” Bu nangale bininj kayime kunmekbe, wanjh minj God nakka kabimakwan.
GAL 2:17 Yoh, woybukkih, karriwoybukwon Christ ba bu God kanmakwan. Ngad wanjh karrikurduyimi kunwarre, dja mak karridjalkurduyime kunwarre. Yiddok Christ nakka kadjare bu kunwarrekenh karriyime? Burrkyak!
GAL 2:18 Bu nangale bininj karrurndeng kore karohrokme bu kadjalwokmarrkmang God nuye mankarre rowk, wanjh nakka kawarreworren, dja mak bonj, nungka kadjalbakbakke.
GAL 2:19 Minj mak karriyawoyhdurndeng kumekbe kore mankarre manbu korroko karribakkeng rowk, wanjh kunmekbekenh kunu karrimalngdoweng. Dja wanjh bolkkime ngad wanjh karridjaldarrkiddi kore God nungan kadjare. Ngaye nawu yiman nganedjarrkdoweng Christ dorrengh kore kundulk cross. Ngaye minj ngadjaldarrkid bu ngayeman. Dja nungka bolkkime wanjh kahni kore kukange ngardduk. Ngaye munguyh ngadjalwoybukwon God nuye beywurd nawu nganmarnedjareminj dja kanjkurrmerrinj bu doweng ngayekenh ngardduk. Kunmekbe kunu ngaye ngarrarrkid kore kunburrk ngardduk bu kondanjkunukenh kurorre.
GAL 2:21 God kandjalkongibun dja kandjalmarneyime kunmak bu munguyh munguyh. Minj ngad karringehkerren bu kunmak karrikurduyimeninj. Bu ngad karringehkerrimeninj, dja mak bu karrimarnburrimeninj wanjh njalekenh Christ kanmarnedoweng? Yiddok bu djalburudjang nungka doweng? Burrkyak, mankarre minj kanngehke kadberre. Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye minj ngadjalburriwe Christ nuye.
GAL 3:1 Ngudda nawu ngurrihni kore kunbolk Galatia, yiddok ngudda ngurribengwarrminj nuk! Ngudda nawu nuk ngurriwobekkang dja mak wanjh ngurriburrbuyi kunwoybuk bu nawu Jesus Christ kukbarndanginj kore cross kundulk. Dja bolkkime minj ngurriwernhburrbun, yiman kayime marrkidjbu nawu ngunkodjkulubuyikawong ngudberre!
GAL 3:2 Wardi kandidjalmarneyimen kundjalkudjikenh. Baleh bolkyimi ngurrimey nawu Namalngmakkaykenh? Yiddok ngudda ngurrimarrkmangi rowk manbu mankarrewern? Burrkyak, dja ngaleng wanjh ngurridjalwohwoybukwoni kore ngurrihbekkani.
GAL 3:3 Dja wanjh njalekenh bolkkime ngurribengwarreworreni? Kore kerrngehkenhni bu ngurridedjingmey kamak rowk kore Namalngmakkaykenh dorrengh. Dja njalekenh bolkkime ngudda ngurridjare yimankek ngurrimarnburren ngudmandeleng kore God kayime ngudda ngurrimak? Kunukka wanjh kadjalkarreyak.
GAL 3:4 Ngudda ngurrihkarrmi kunwern kunyid. Yiddok minj ngurriwernhburrbuyi bu kunu burudjang? Yuwn bu kuhni ngurriwarrawarrhke rowk.
GAL 3:5 Ngurridjalburrbu God nungka ngunwong ngudberre Namalngmakkaykenh nawu kahkurduyime kunmakmak kundulkarre dorrengh ngudberre. Njalekenh nungka kuhni kurdukurduyimi ngudberre? Yiddok ngudda ngurrimarrkmey rowk manu mankarre? Burrkyak, ngudda ngurridjalwoybukwong manmekbe kunwok kore ngurribekkani.
GAL 3:6 Mah wanjh, ngurriburrbu kore bimbuyindanj djurra bu Abrahamkenh kore kabimbuyindi, kayime, “Abraham nungka biwoybukwong God. Wanjh kunu God yimeng nungka namak bininj”. [Genesis 15:6]
GAL 3:7 Kunmekbe kunu wanjh bolkkime ngurriburrbun nawu bininj kabirriwoybukwon God, nanu wanjh Abraham nuye wurdwurd.
GAL 3:8 Ngokko kore Bible kandjalyingkihbengdayhkeng kadberre korroko kore God nungan kayime nawu bininj minj bedda Jews, nakka wanjh birrimak kore nungka bu bedda karriwoybukwon God. Kunmekbekenh kunu God bimarnemulewam manbu manmakkaykenh kunwok kore Abrahamkenh. Nungka yimeng, “Ngaye marnbun ngudda kunu ngaye kore ngakurduyime kunmakkaykenh nawu birridjalwern rowk bininj bedberre nawu bedda minj Jews.” [Genesis 12:3]
GAL 3:9 Kaluk Abraham biwoybukwoni God dja nungan God bidjalmarnekurduyimeng kunmak. Dja wanjh kadjalkudjiwi kunmekbe bu karohrok bolkkime. Bu nangale bininj kabiwoybukwon God, wanjh kunu God kabimarneyime kunmak nunganwali yiman bimarneyimeng Abraham nawu biwoybukwong God.
GAL 3:10 Kuhni kunbuyika marneyime ngudberre. Bu nangale bininj kadjare kamarnburren nungandeleng namak bininj kore yimankek kawokmarrkmang God nuye mankarre, wanjh kadjalbarabun, dja kadjalkarrewarre. Kore kabimbuyindi bu kayime, “Bininj nawu minj munguyh kamarrkmang mankarre rowk manbu kabimdi kore djurra mankarre, wanjh kunukka God kabiwarrewan namekbe bininj dja minj kabimakwan.” [Deuteronomy 27:26]
GAL 3:11 Dja wanjh bolkkime ngurriburrbun, minj nangale bininj kadjalwokmarrkmang rowk manmekbe mankarre ba bu God kabimakwan. Bu kunmekbekenh kunu, kore karribimngeybun kore kayime, “Bu nangale kabiwoybukwon God, kunu wanjh God kayime nungka namak dja kadjalmimbi.” [Habakkuk 2:4]
GAL 3:12 Adju, bu ngurridjare ngurrinjilngmarnbun God, baleh ngurrikurduyime? Ngurriburrbun kore kabimbuyindi, kayime, “Bu bininj kamarrkmang munguyh God nuye mankarre, wanjh kunmekbekenh kunu kadjalmimbi.” [Leviticus 18:5]. Kaluk ngad bininj minj karriwernhmarrkmang rowk, dja ngaleng karridjalbakke mankarre nuye nawu God. Dja nungka wanjh kadjare bu karridjalwoybukwon.
GAL 3:13 Christ nawu kanngehkeng kadberre. Kanbebkeng kore mankarre yiman kanbongkarrmeng kore kundowikenh ngarre. Bu nungan naweleng kanjkurrmerrinj, ba God nungan birruy, dja wanjh biwarrewam nawu Christ, wanjh kunu kanmakwam kadberre. Kumekbekenh kunu kabimbuyindi kore kayime, “Nangale nawu kabirrikukbarnname kore kundulk, wanjh God kabidjadme namekbe bininj dja mak kabidjalwarrewan.” [Deuteronomy 21:23].
GAL 3:14 Kuhni wanjh Christ Jesus kurduyimeng kadberre, ba bu kunwok manmak nuye God biyingkihmarnewokkurrmerrinj nawu Abraham, ba bu kawoybukkenhdangen, bu God nungka kabenmarnekurduyime kunmak bedberre bininj nawu minj bedda Jews karohrok kore bimarnekurduyimi Abraham. Wanjh bolkkime bu karridjalwoybukwon Christ, wanjh kunu karrimang nuye Namalngmakkaykenh nawu God korroko kanyingkihberrebbom kadberre.
GAL 3:15 Ngudda nawu karridangerrinj ngardduk! Ngaye ngayolyolme mandjad ngudberre ba bu ngurriburrkburrkbekkan. Ngurriburrbun bu bininj kabimbun wanjh kangeybimburren ba bu yehyeng nuye wanjh kabiwon nabuyika. Wanjh minj nangale bininj kamre kaborledke manmekbe kunngey nuye kore kabimbuyindi, dja mak minj kabimbun kunbuyika.
GAL 3:16 Kundjalmekbe karohrok kore God wokkurrmerrinj bu biberrebbom Abraham, dja yimeng nungan bu kaluk kunmak kabimarnekurduyime nuye nakudji nawu Abraham kaluk kabikebmawahme. Minj mak benbalyolyolmeninj nawu birriwern bininj. Nungka bihdjalyolyolmi nakudji bininj nawu Christ.
GAL 3:17 Dja marneyime ngudberre bu God kanyingkihberrebbom kunyungkih bu wokkurrmerrinj nungan naweleng bu kerrngehkenhni. Kaluk yerrekah, yerre 430 mandjewk, nungka kanwong manmekbe mankarre. [Exodus 12:40] Maninjmanu mankarre minj bularrbuyi God nuye kunwok kore korroko kanberrebbom. Wanjh mahni kunwok nuye kadjaldi munguyh.
GAL 3:18 God minj yimeninj, “Ngabenmarnekurduyime kunmak bedberre nawu kabirrihkarrme ngardduk mankarre.” Burrkyak! God nawu djalmimkongiwernni, wanjh kunmekbekenh bimarnewokkurrmerrinj Abraham bu kaluk bimarnekurduyimi bu kunmakkenh.
GAL 3:19 Njalekenh God kanwong kadberre mankarre? Nungka kunmekbe kurduyimeng ba bu ngad karriburrburren bu woybukkih ngad karriwarre bininj. Dja wanjh manmekbe mankarre djalwam, yakminj bu Christ kumwam. Nungka wanjh nadjalkudji namekbe nawu God bihmulewani bu nungka biberrebbom Abraham. Kaluk nawu angels birriwong Moses manbu kanwong mankarre kadberre ngad. Nungka yiman kayime dingihdi kore kubulkayh ngad dja mak God.
GAL 3:20 Kaluk bininj nawu kubulkayh kahdi, wanjh kabenebidyikarrme bokenh, dja minj nadjalkudji kabimarnedurrkmirri. Dja ngaleng God nadjalkudji nungan naweleng, dja minj nangale bininj nadjalmak bu kahdi kubulkayh kore God dja ngad.
GAL 3:21 Kaluk yiddok manmekbe mankarre kabiwokburriwe manbu kunwok kore God kanberrebbom? Burrkyak wanjh! Kunukka minj woybukkih. Bu manmekbe mankarre kanmarnbuyi karridarrkidmeninj, wanjh kunukka God kanmarneyimeninj, “Ngudda ngurrimak bininj.” Dja bonj, manmekbe mankarre minj kandarrkidwoyi kadberre.
GAL 3:22 Dja kore Bible kahyime ngad minj karrimarrkmayi manbu mankarre nuye God, dja makka kunwarre kanhbongkarrme kadberre karriwarlahkenh bininj rowk. Kunmekbekenh kunu nungan God kanmarnekurduyime kadberre kore wokkurrmerrinj bu kanberrebbom bu ngad karridjalwoybukwon nawu Jesus Christ.
GAL 3:23 Bolkkime ngad karriwoybukwon Jesus. Dja bu kunyungkih, manbu mankarre yiman kanbongkarrmi, dja mak yiman karrihbongdi prison yerrih. Kaluk God kanbukkang kadberre bu ngad wanjh karridjalwoybukwon nungka.
GAL 3:24 God kanmarnekurrmeng nuye mankarre ba bu kankan kore Christ, ba bu karriwoybukwon nungka, wanjh God kayime ngad karrimak bu kunmekbekenh.
GAL 3:25 Korroko bu manmekbe mankarre kannahnani kadberre yiman kayime ngad wurduhwurdwurd yerreh. Dja bolkkime ngad karrihwoybukwon Jesus, wanjh manmekbe manbu mankare minj kanyawoyhnahnan.
GAL 3:26 Mah, wanjh bolkkime ngudda nawu ngurriwoybukwong Christ Jesus, wanjh ngurriyimerranj God nuye bebeywurd.
GAL 3:27 Bu ngudda ngurrikodjdjuhmeng kore Christ, wanjh ngudda yiman ngurriraworrinj nawu Christ dja wanjh ngudda ngurriyimerranj yiman nungka.
GAL 3:28 Kaluk bolkkime ngudda ngurridjalraworrinj rowk kore Christ, yiman kayime ngudda ngurrirohrok. Kunukka bonj, minj munguyh ngurridjalbebbehdi bu yikahwi ngudda nawu Jew dja Greek, yikahwi ngudda nawu ngurribongdi dja nawu ngurribongyerrkmeng, dja mak minj yikahwi ngudda binihbininj dja daluhdaluk.
GAL 3:29 Dja mak kunbadbuyika. Wanjh ngudda Christ nuye bininj dja ngudda ngurriyimerranj Abraham nuye Mawahmawah warridj. Wanjh kunu God ngunwon ngudda warridj namekbe nawu namakkaykenh nawu nungka biberrebbom kore Abraham.
GAL 4:1 Ngurridjalburrbu kuhni. Yiman bininj kabenberrebbun bu kabenwon nuye wurdwurd kunbolk ba kabirribolkkarrme yerrekah bu kabirridjordmen. Wanjh woybukkih bedda kaluk kabirrimang, dja med, bu kabirridjalyahwurd, wanjh minj kabirribangmewohrnan. Bedda yiman kabirrirohrok birribuyika bininj nawu kabindimarnedurrkmirri nawu kornkumo bedberre.
GAL 4:2 Bedda wanjh kabindimarrkmang dabborrabbolk nawu bedberre kabindinahnan. Bedda kunu kabirridjalmadbun kaluk yerrekah bu kabirridabbolkmen kore nungan kornkumo bedberre yingkihwokkurrmerrinj.
GAL 4:3 Kadjalrohrok kadberre. Korroko ngad wanjh yiman wurdwurd rerrih dja nawu namalngwarrewarre nawu bedda kabirriwohrnan kondanjkunu kurorre, wanjh karrbenwokmarrkmangi kore kandihbongkarrmi kadberre.
GAL 4:4 Ngad kumekbe karridjarrkdi. Bu yerrekah bolkyimerranj, God bimmunkeweng nuye beywurd. Nungka nawu biyawmey ngalbadjan, dja mak nungka djordminj dja mak marrkmangi manmekbe mankarre warridj.
GAL 4:5 Nungka kumwam bu kanyerrkkeng kadberre kore karribongdi ngarre, ba bu ngad karriyimerranj God nuye wurdwurd duninjh, dja mak karrimang namekbe nawu kanberrebbom.
GAL 4:6 Mah. Wanjh bolkkime ngudda nuye wurdwurd. God nungka bimunkeweng Beywurd nuye Namalngmakkaykenh, dja nungka kumwam ngimeng kore kukange kadberre, dja mak kanmarnbun karrikayhme God nawu Kornkumo kadberre, bu karriyime, “Abba!”
GAL 4:7 Ngudda minj mak ngurriyawoyhbongdi kore ngurrimarnedurrkmirri yiman slaves munguyh. Djal burrkyak. Bolkkime ngudda ngurriyimerranj nuye wurdwurd duninjh. Dja kunu nungka ngunwon ngudberre nadjalwern nawu nungka korroko ngunyingkihberrebbom.
GAL 4:8 Korroko bu ngudda minj ngurriburrbuyi God, ngudda nawu kunrayek ngurrbenmarnedurrkmirri bedberre nawu birridjalwern namarnde nawu bedda minj kabirrihdarrkid duninjh yiman God.
GAL 4:9 Dja bolkkime ngudda ngurriburrbun God. Dja kunbuyika mak, ngayime God nungka ngunburrbun ngudberre! Dja kunu njalekenh ngudda ngurridjare ngurriyawoyhdurndeng kumekbe kore kunmayali kunwarrekenh manbu manngudjwarre duninjh dja minj njale mak ngunwon. Yiddok ngurridjare ngurrikurrmerren kumekbe kore ngurriyawoyhbongdikenh?
GAL 4:10 Njalekenh ngurrihkadjung bedberre mandjamunkenh benbekadkenh dja dirdkenh, dja yiman kudjewkkenh, dja yekkekenh dja mak njalehnjalekenh?
GAL 4:11 Ngaye ngahnjilngwarre dja ngakele ngudberre, bu kunubewu ngaye ngahdjaldurrkmirri bu djalburudjang kunrayek bu nguddakenh ngudberre!
GAL 4:12 Nawu karridangerrinj, ngaye woybukkih djaldjawahdjawan ngudda bu bolkkime, dja mak manjbun dorrengh ngudberre, kandingunjdjika ngaye. Korroko bu ngaye karridjarrkni ngaye dorrengh ngarohrokni bu ngayimerrangimeninj yiman ngudda rerrih. Dja ngudda minj kunwarre kandimarneyimeninj bu kunmekbeni.
GAL 4:13 Ngurriburrbun bu kerrngehkenhni ngaye ngayolyolmi ngudberre, ngaye woybukkih ngarroweni dja kunmekbekenh kunu karridjarrkni kore ngudda dorrengh, dja mak ngaye bengdayhkeng kunwok kunmak ngudberre.
GAL 4:14 Ngaye ngahburrbuni ngudda yimankek kandihwidnani ngaye bu kunmekbekenh ngarrulkkihyoy, dja ngudda minj kandiyolyolmeninj bu kunyid dorrengh, bu kandikukwemeninj kuberrk. Dja burrkyakni. Ngudda kandikimangi ngaye yiman nawu kayime ngaye angel nawu Godbeh, dja mak kandikimey ngaye yiman Jesus Christ nungan naweleng!
GAL 4:15 Wanjh bolkkime, njalekenh ngudda ngurrimayaliborledkerrinj dja mak ngudda minj kandimarnenjilngmak ngaye? Ngaye ngaburrbun kunu woybukkih, ngudda munguyh kandimarnedjareni ngaye kerrngehkenhni. Nguddanu ngurrirohrokmeninj bu ngurribebkemeninj kunmim ngudberre dja kanwoyi ngaye! Nguddanu kunu ngurrirohrokni kandinahnani dja kandimarnekurduyimi kunwern. Dja bu bolkkime wanjh larrk.
GAL 4:16 Yiddok ngaye nawu karridjalyidko bu ngayimerranjkenh ngudberre? Ngaye djalmarneyimeng ngudberre kunwoybuk, yiddok kunmekbekenh ngudda ngurrimayaliborledmeng?
GAL 4:17 Kandibekka! Birrimekbe birribuyika bininj nakka ngundiburlume ngudda, dja ngurrinahnarrimen bedberre! Bedda kabirridjare kandikukdjalkmang ngudda kore ngad, kunmekbekenh bedda ngundimarnedjare ngudda bu ngurrbenmunkekadjung.
GAL 4:18 Kamak rowk bu ngurridjare ngurrikurduyime njalehnjale bu ngurrimarnedurrkmirri nuye God. Ngurrikurduyimen kunmak munguyh! Yuwn bu ngaye kandimadbun bu karridjarrkkurduyime.
GAL 4:19 Ngardduk wurdwurd, ngaye ngahbekkarren ngudberre yiman ngalbu daluk kabihbun darnkih bu kayawmang wurdyaw! Ngaye ngadjalyawoyhnjilngwarreminj ngudberre bu ngamadbun ngurriyimerran yiman Christ kore kukange ngudberre.
GAL 4:20 Ngaye ngadjare ngamrawinj karridjarrkniwirrinj bolkkime ba kunu ngayolyolmeninj ngudberre yeleyeledj. Dja ngaye ngahnjilngwarre kunmekbekenh ngudberre.
GAL 4:21 Ngudda nawu ngurrihyime ngurridjare ngurrimarrkmang mankarre nuye God ba ngurrinjilngmarnbun nungka, kunu kamak rowk dja ngaye marnemulewan ngudberre manbu kunwoybuk kunwok kore maninjmanu mankarre, ba ngudda ngurriburrbun bu kuninjkunukenh.
GAL 4:22 Manmekbe kunwok kawokbimdi nawu kabiyolyolme Abrahamkenh. Nungka benbenebornang nabebeywurd bokenh, Ishmael, nawu nawernwarre, dja nawu Isaac nakka wanjh nawalawalak. Nawu nawernwarre ngalka wanjh ngalyawyawkni ngeyyoy Hagar biyawmey, ngalbu bongdi kore Sarah bimarnedurrkmirri. Dja nawu Isaac, nakka biyawmey ngalbu daluk minj bongdiwirrinj ngalmekbe Sarah. [Genesis 16:15; 21:2]
GAL 4:23 God korroko biberrebbom bu kabiwon Abraham nawu beywurd duninjh nuye, dja Abraham minj balmadbuyi kunmekbekenh wanjh nungka bimey ngalyawk ngalbu bimarnedurrkmirri Sarah, dja bibornang beywurd. Kaluk yerrekah nungka bibornang nuyekih beywurd ngalbu Sarah ngarreni, ngalbu minj bongdiwirrinj. Kaluk namekbe wurdyaw nawu God kunyungkih biberrebbom Abraham.
GAL 4:24 Mahni kunwok kore kamenmenyime mankarredulmuk. Mahni kabenbeneyolyolme daluk bokenh, dja kayolyolme warridj bokenhkah kore God kunyungkih bu wokkurrmerrinj. Ngalmekbe ngalyawk ngalbu djalbongdi, ngalka wanjh Hagar, wanjh benbalyawmey wurdwurd nawu bedda kabirridjalbongdi munguyh. Kaluk yiman kanbengdayhke kadberre bu kerrngehkenh God kanmarnewokkurrinj nuye mankarre kore mandulumkimuk kabolkngeyyo Sinai.
GAL 4:25 Dja kunbuyika warridj kabiyolyolme yiman Hagar karohrok kumekbe mandulumkimuk kabolkngeyyo Sinai kore kubolkkimuk Arabia, dja mak karohrok rerrih kore kunred Jerusalem nawu bininj kahmirnderri bolkkime. Mahni yiman kunwok Hagar ngarre, wanjh kamenmenyime warridj bu Jerusalem yiman kayime ngalbadjan rerrih, dja mak wurdwurd ngalengngarre yiman kabirridjalbongdi bolkkime.
GAL 4:26 Dja ngad bolkkime wanjh karrimdolkkang kore kunbuyika Jerusalem kore kaddum heaven ngarre, dja yiman kayime ngalbadjan kadberre, wanjh ngad karringehme, minj karriyawoyhbongdi.
GAL 4:27 Kuhni bu bimbuyindanj ngarre, kayime, “Ngudda daluk ngalwarlirrngwarre, bolkkime ngudda wanjh yinjilngmakmen duninjh! Ngudda daluk nawu minj yidjakbekkayi wurdyawkenh, kaluk ngudda yiwernhmarrmarr, dja yiwernhkayhme bu kunmakkenh! Dja mak ngalbu ngaldjadmudni daluk ngalbu minj wurdyaw yawmayi, ngaleng bolkkime kakarrme birridjalwern duninjh wurdwurd dja kabiyurrhke yiman kayime daluk ngalbu bininj kahkarrme.” [Isaiah 54:1]
GAL 4:28 Nawu karridangerrinj! Ngudda bolkkime nawu ngurridjalrohrok yiman kayime Isaac, nawu wurdyaw God biberrebbom nuye Abraham.
GAL 4:29 Ngudda ngurriburrbun manmekbe kunwok kore nawu nawernwarreni bimarladjwong nawu nayerre. Namekbe nawu nawernwarre wanjh bibornang kore bininjbeh djareni wurdyaw. Dja nawu nayerre bu danginj, wanjh Namalngmakkaykenh kurduyimeng kundulkarre nuye dorrengh. Bu kadjalrohrok kahkurduyimerran kore kadberre bolkkime.
GAL 4:30 Dja ngad wanjh karriburrbun manmekbe kunwok kore kabimbuyindi, kore kayime, “Yibenbenekukmunkewemen ngalmekbe daluk ngalbu Hagar kahbongdi dja mak ngarre nayaw nawu Ishmael. Nahni wurdyaw minj kamang namekbe namakmak nawu kadjehdjenyo nuye nayaw ngarre daluk Sarah, ngalbu minj bongdiwirrinj.” [Genesis 21:9-10]
GAL 4:31 Bonj, nawu karridangerrinj, ngad wanjh daluk ngalbu minj bongdiwirrinj wanjh ngalmekbe kanyawmey, dja yuwn bu ngalbuyika ngalbu bongdibongdi minj ngaleng kanyawmayi.
GAL 5:1 Christ kanbongyerrkkeng kadberre ba bu minj ngad karriyawoyhbongdi kore kunwarrekenh. Dja bolkkime ngad karrihni kamak rowk, yuwn mak ngurriyawoyhdurndeng kore ngurriyawoyhbongdi.
GAL 5:2 Mah, wanjh kandibekka! Ngaye marneyime ngudberre kore ngaye ngaburrbun, wanjh ngurrbenbawon bininj ngundilakkayenwon ba bu God ngunmakwan. Wanjh kunukka ngurridjalbawon kore ngurriwoybukwon nawu Christ, wanjh kunukka minj nungka ngunbidyikarrme bu kunmekbekenh.
GAL 5:3 Ngaye ngayawoyhyime ngudberre, kuhni bu woybukkih, bu nangale bininj kabenbawon birribuyika kabirrilakkayenwon, wanjh namekbe bininj wanjh djalmarrkma manbu mankarrebubuyika manbu mandjalwern rowk, dja bu kunukka burrkyak minj mak kamarrkmang rowk, wanjh God minj nakka kabimakwan.
GAL 5:4 Bu bininj kayime, “Ngaye ngamarrkmang manwern mankarre, ba kunu God nganmakwan”, wanjh nakka kabidjalnjirrhmiwon nawu Christ. Namekbe bininj wanjh djalbawo kore God kabikongibunkenh.
GAL 5:5 Kunukka ngad minj karrikurduyime kunmekbe. Dja Namalngmakkaykenh nuye kanmarneyimeng kadberre bu ngad karrihwoybukwon God, wanjh nungka kanmarneyime ngad karrimak. Dja wanjh karrihdjalburrbu munguyh bu kunmekbe God nungka kadjalkurduyime kadberre ngad.
GAL 5:6 Bolkkime ngad karriraworrinj nuye Christ Jesus. Wanjh minj karriyawoyhlakkayenworren nuye, kuhni burrkyak. Manbu karrilakkayenworrenkenh, wanjh djal larrk. Dja karridjalwoybukwon God dja mak ngadmanwali karrimarnedjaremerrimen. Manmekbe wanjh manu mankimuk duninjh.
GAL 5:7 Ngudda ngurrihrengehrey bu kamak rowk, dja bolkkime nangale ngunmarnebolkwarrewon bu ngudda ngurringurdmeng bu ngurrimarrkmangi manbu kunwoybuk?
GAL 5:8 God ngunkayhmeng ngudberre nungan naweleng, nungka minj yimeninj ngudberre bu ngurrilakkayenworren!
GAL 5:9 Yuwn bu ngurriyawoyhbekkan nangale bininj nawu ngunwong kunbuyika kunmayali. Dja ngurriburrbu yiman kayime mankudji manyahwurd manbu kamarnbun kahnguklurlke buriddi, wanjh kakukborledke rowk manbu buriddi.
GAL 5:10 Dja ngudda bininj nawu Kawohrnan Rowk nuye, wanjh kunu ngaye burrbun ngudberre bu minj ngurriwoybukwon manbu manbuyika manmekbe kunmayali. Nangale nakka nawu kadjare ngunbukkan manmekbe kunmayali? Nungka wardi yimankek nakimuk, dja bonj, nakka wanjh God kaluk kabidjaldung.
GAL 5:11 Nawu karridangerrinj, ngaye minj marneyimeninj ngudberre bu ngurrikuklakkayenworren. Ngaye ngadjalyolyolme Jesuskenh bu doweng kore cross kundulk. Yikahwi bininj kabirriwokwirrihme mahni kunwok, dja bedda kabirridjare ngaye ngayolyolme bu ngurrilakkayenworren. Kumekbekenh kunu ngandiwirrihme.
GAL 5:12 Nahni nawu kunwarre kabirrimarnbun ngudberre, wanjh ngadjare bedmandeleng kabirriwernhkurduyime kore kabirridjare, dja wanjh kabirridjaldjamundadjkerren!
GAL 5:13 Yoh, nawu ngad karridangerrinj, God ngunkayhmeng ngudda dja ngunmarnbom ba minj ngurriyawoyhbongdi kore manmekbe mankarre. Wanjh ngudda yuwn kunmekbe ngurriyimerren, “Mah, God nganmarnebengmidjdanj, wanjh bonj, ngaye ngayawoyhkurduyime kunwarre.” Burrkyak, ngudda kunbuyika ngurriyimen bu ngurrimarnedjaremerren kore ngurribidyikarrmerrenkenh.
GAL 5:14 Ngurriburrbun manmekbe mankarre mandjalwernhkukenh duninjh manbu kayurrhke rowk manbubuyika mankarre manwern, kore kayime, “Ngudda yibenmarnedjarenin birribuyika bininj yiman bu yingandeleng yiwernhmarnedjaremerren.” [Leviticus 19:18]
GAL 5:15 Dja bu ngudda ngurridedjdjingmang ngurriburren dja mak ngurridangwerren, wanjh ngurrinahnarrimen! Marndi ngurridjalkukyakworren ngurriweleng.
GAL 5:16 Mah, wanjh kunmekbekenh ngaye marneyime bu ngurridjalkurduyimen kore Namalngmakkaykenh ngunmarneyime, wanjh kunu minj baleh ngurrikurduyime kore yimankek kunwarre ngurridjare ngurrikurduyime, wanjh kunmekbe burrkyak.
GAL 5:17 Ngudda ngurriweleng ngurridjare kunwarre, dja nawu Namalngmakkaykenh kadjare ngudda ngunngurdke ngudda. Yiman kayime karrihburren baybaywi kore kukange kadberre rowk!
GAL 5:18 Dja bu ngurribawon nawu Namalngmakkaykenh ngunkan kore kunmak yikurduyime wanjh kunukka manbu mankarre minj mak ngundjadme.
GAL 5:19 Bu nangale nawu kahdjalkurduyime kunwarre kore nungan kahdjare, ngad wanjh karrbenkurdunan dja karriburrbun rowk bu baleh kayimerran, yiman kayime kabirrikalikarren, kabirrimayaliwarremen, kabirridjalborrkbun.
GAL 5:20 Bedda mak kabirrimarneboddan Mawahmawah bedberre nawu djang, dja mak kabirrihmarrkidjworren, dja mak kabirrinjirrhmiworren kore kunyid kabirrimarnburren, dja mak kabirrikirnwerren, dja mak bu djalburudjang kabirrikangeyiddung, kabirribebbehkimukworren, kabirridjaldangwerren munguyh, dja mak kabirriyarlarrmerren.
GAL 5:21 Dja mak kunyid kabirriwernmerren, mak kabirribongun manbang bu kabirribengmayahme, dja mak kunwarrekenh kabirrimarnburren kore mulil ngarre, dja njalehnjale kore kabirrikurduyime. Ngaye yingkihmarneyimeng ngudberre bu kerrngehkenh mak ngaye yawoyhmarneyime ngudberre bolkkime, nangale nawu kahkurduyime kunmekbe kunwarre, wanjh nanu minj kangimen kore God kawohrnan rowk nuye.
GAL 5:22 Nawu Namalngmakkaykenh wanjh kunbubuyika nungan ngunmarnbun yiman kayime kundulk manbu kakarrme manbarnemwern manmakmak duninjh. Wanjh kunukka ngurrimarnedjaremerren, dja mak ngudda ngurridjalmarrmarr duninjh, dja mak ngudda ngurridjalkarrme kunmodmikenh. Warridj ngudda mak yeledj ngurrbenmadbun nawu birribuyika bininj, dja mak ngudda ngurrbendjalkongibun. Dja mak ngudda ngurrimaknin dja minj mak ngurrikurren.
GAL 5:23 Ngudda mak ngurridjalmadburrimen, dja mak ngurrikongiburrimen. Dja munguyh ngudda ngurrimayalimarnburrimen bu kamak rowk. Dja minj mak ngurrikowerren. Bu ngudda ngurrikurduyime kuhni rowk, ngudda minj ngurribakke manbu mankarre nuye God.
GAL 5:24 Ngad Christ Jesus bininj nuye, wanjh yiman karohrok ngad karridundulubom kadberre kunwarre dja kore karridjareni bu karrikarrmi, wanjh yiman dowerrinj rowk.
GAL 5:25 Nawu Namalngmakkaykenh kandarrkidwong, wanjh kunmekbekenh karrimunkekadju kore kanmarneyime nungka kadberre kore baleh karriyime dja mak baleh kore karrikurduyime.
GAL 5:26 Dja yuwn bu mak ngad karriyawoyhburluburlumerren kore ngadmandeleng karrinjilngwarreworren kore karridjare karrikukenmen.
GAL 6:1 Nawu karridangerrinj, ngudda nawu ngurrihbekkan nungka Namalngmakkaykenh, bu ngurrinan nangale bininj nawu ngurrihni bu kahyime kunwarre, wanjh ngudda yalyal ngurribidyikarrmen namekbe ba bu nungka karrurndeng kore kunmakkenh. Dja ngaleng, ngurrinahnarrimen! Wardi ngudda mak ngundjurrkkan ngudberre warridj.
GAL 6:2 Wanjh ngudda ngurribidyikarrmerrimen munguyh bu kunyid kahyo ngudberre. Bu ngudda kunmekbe ngurrikurduyime, ngudda wanjh ngurrimarrkmang manwern mankarre manbu kore nungan Christ kanwong.
GAL 6:3 Nangale nawu kahyime nungka yimankek nakuken, wanjh nungka kahdjalkowerren nungan naweleng. Wanjh yiman yimerra kayakkenhworrimen rerrih.
GAL 6:4 Kaluk bu ngudda ngurrimarnedurrkmirri nuye nawu Ngabbard, wanjh ngurribebbehrohrokmerren, dja ngurridjalnahnarrimen ba bu ngurridurrkmirri mandjad, wanjh kunukka ngurrinjilngmakmen, dja yuwn bu ngurribebbehnarren bu ngurridjadmerren.
GAL 6:5 Karribebbehkarrme kore karridurrkmirri. Minj nabuyika kahdurrkmirri manbu ngudda ke.
GAL 6:6 Nawu nangale ngunhbukkabukkan ngudda God nuye kunwok, ngudda wanjh ngurridjalweyka rowk manbu kunmakmak nuye.
GAL 6:7 Yuwn nangale ngunwon kunbuyika kunmayali bu ngunkowe. Ngurribekka, kuhni woybukkih, minj nangale kabikowe God. Ngurriburrbu bu kuninjkunukenh! Bu bininj karrudjeng manmim, manmekbe kadjalkudjiwi karohrok manbu mankolhde kadjordmen nuye.
GAL 6:8 Kaluk marneyime kore baleh kahmenyime. Bu nangale kakurduyime kore nungandeleng kahdjare, yiman kayime karrudjeng manwarre manmim. Kaluk namekbe bininj kabaldowen. Dja bu nangale kakurduyime kore Namalngmakkaykenh kahyime, wanjh yiman karrudjeng manmak manmim, wanjh kunu Namalngmakkaykenh kabidjaldarrkidwon munguyh munguyh.
GAL 6:9 Dja wanjh ngad yuwn karrimarrkbaworren kore munguyh karridurrkmirrin kore kunmak. Dja bu kamhre ngarre kundung wanjh kunu kandarrkidwon kadberre munguyh munguyh. Yiman kayime karrihmadbun mankolhde bu kadjordmen dja kakarrme manbarnem.
GAL 6:10 Mah wanjh, karrbenmarnekurduyime kunmak bedberre birribuyika bininj. Bu bolkkime wanjh karriyime, dja kaluk yerrekah nuk wanjh kabolkyakmen kadberre. Dja karrbenbidyikarrmen werrk nawu kadberre yiwarrudj bininj karridjarrkdi yiman namud rerrih.
GAL 6:11 Kandina ngaye ngabimbun nahni djurra kunwok ngardduk kore kunbid ngardduk, ngurrina mahni manbimkihkimuk kore ngardduk!
GAL 6:12 Wanjh ngurrina! Birrimekbe nawu bihdjurrkkan ngudberre bu kabirridjare ngudberre ngurrilakkayenhmen, wanjh bedda kabirridjaldjare birribuyika bininj kore kabindiburlumekenh. Bedda minj kabirridjare birribuyika bininj kabindinjirrhmiwon. Kunmekbekenh kunu minj kabirriyolyolme nawu Christ bu doweng kore kundulk cross.
GAL 6:13 Kaluk birrimekbe bininj nawu birrilakkayen, beddanu minj kabirriwernhmarrkmang mankarre rowk, bedmandeleng bedberre birriweleng. Bedda bihdjaldjurrkkan ngudberre, bu kabirridjare ngudda ngurrbenwokmarrkmang manbu bedda bedberre mankarre nawu kabirrihburlumerrenkenh ngudberre kore kunburrkkenh ngarre.
GAL 6:14 Ngaye, wanjh minj ngadjare ngaburlumerren, dja ngadjalburlume Jesus Christkenh nawu Kawohrnan Rowk kadberre bu doweng kore kundulk cross. Nungka kunu ngankuklarlmey kore kondanjkunu kunred, wanjh minj njale kondahbeh kore kurorre ngankarrme ngaye, yiman kayime ngaye ngokko ngarroweng kore cross kundulk.
GAL 6:15 Yuwn bu karriyawoyhburrbun bu karrilakkayenworrenkenh, dja karridjalburrbun bu God kankerrngehmeng. Mahni mankarre wanjh karrokme rowk kadberre.
GAL 6:16 Bininj rowk nawu kuhni kabirriyime, dja mak bininj rowk nuye God nawu Israel benkebmawahmeng, wanjh ngaye ngadjare God kabenwon kunmodmikenh nuye dja kabenkongibun.
GAL 6:17 Ngaye ngahkarrme kunmorninj kunburrk ngardduk kunmekbekenh ngaye Jesus nuye bininj. Wanjh kunu bininj ngandidjalbawo, dja minj nangale nganyawoyhwon kunyid.
GAL 6:18 Nawu karridangerrinj, ngaye ngadjare Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre nawu ngudda ngunmarnedjare dja karrarnhdi ngudberre kore kukange. Djalwoybukkih.
EPH 1:1 Ngaye wanjh Paul ngabimbom nahni djurra ngudberre. Ngaye ngayimerranj apostle nuye Christ Jesus kore God djareminj ngardduk. Ngaye wanjh ngamunkewe naninjnanu djurra ngudberre nawu God nuye bininj ngurrihni kore kunred Ephesus. Ngudda wanjh ngurrikukbelbmerrinj kore Christ Jesus dja munguyh ngurridjalmunkekadjung.
EPH 1:2 Ngaye ngadjare God nawu Kornkumo kadberre dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk, bu ngundiwernhkongibun, dja mak ngundiwon kunmodmikenh.
EPH 1:3 Karriburluburlumen nawu God! Jesus Christ nawu kanmarnewohrnan kadberre wanjh kabiyimarneyime God bu Kornkumo nuye. Nungka wanjh kanmarnbom bu karrikukbelbmerren nuye Christ, dja kunmekbekenh kunu kanwong nawu Namalngmakkaykenh ba bu karrimang kunmakmak rowk kore kaddum heaven.
EPH 1:4 Kunyungkih bu God minj bangmebolkmarnbuyi kondah kurorre, wanjh bu kunmekbe bolkyimi, nungka yingkihkarremarnburrinj bu kankukbelbme kore Christ, ba bu karriyimerran djal nuyekih bininj nawu nungka kandjalmakwan kore kumirrk nuye. Nungka wanjh kanmarnedjareminj kadberre.
EPH 1:5 Dja kunmekbekenh kanmarneyingkihkarremarnburrinj bu kanmarnbun karribebeywurd nuye, kore karrikukbelbme nawu Jesus Christ. God kuninjkunu djareminj bu djal nungan kanjilngmarnburren.
EPH 1:6 God wanjh kuninjkunu kanmarnekurduyimeng rowk ba bu karriburlume nungka nawu nadjalmakkaykenh dja narrulkarrekimuk kore wernhmimkongiwern duninjh, dja kunu nungka kanwong bu djal burudjang ba bu karribelbmerrinj Jesus Christ nawu nungan God kabimarnedjare.
EPH 1:7 Nungka kurlbawarrhmeng kadberre ba bu kanbebkeng kore kunwarre karrihbongdi. Ngayime bu God kanmarnebengmidjdan kadberre kore kunwarre karrihyime. God burudjang djalkurduyimeng bu wernhmimkongiwernminj kadberre.
EPH 1:8 Nungka wanjh kuhni kunmak kanmarnekurduyimeng bu kunkimuk duninjh, dja mak kanmayalibayhkeng ba bu karriwernhburrbun rowk kore nungka.
EPH 1:9 Bu kuhni wanjh nungka kanbukkabukkang kadberre manbu warlkkahwarlkkayindi nuye, ba bu karriburrkburrkbekkan kore yingkihkarremarnburrinj. Ngayime bu Christ kanmarnekurduyime kunmak kore God kadjare kadberre.
EPH 1:10 Kuninjkunu God karremarnbom, bu nungan kamdurndiwe yehyeng rowk kore heavenbeh dja mak kurorrebeh ba bu Christ kadjalwohrnawohrnan rowk. Kuhni wanjh nungka kayakwon kore kayiburnbunkenh kabolkyime.
EPH 1:11 God kahdurrkmirri dja kamarnbun bu kayimerran nawu yehyeng rowk kore nungan kadjare. Kunukka nungan munguyh kadjalkurduyime kore kakarremarnbun. Wanjh God korroko kanyingkihdjarrngbom ngadberre nawu Jews bininj dja kunukka ngarridjalyungkihni bu ngarriwoybukwoni dja ngarrimunkekadjungi nawu Christ. God kuhni kurduyimeng ba bu birridjalwern bininj kabirriburlume bu nungka nawu God nadjalmakkaykenh duninjh.
EPH 1:13 Mah, wanjh ngudmanwali nawu minj Jew bininj, ngudda wanjh ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ bu ngurribekkang kunwok kunwoybuk nuye. Ngudda ngurribekkang kunwok manmak kayolyolme bu God ngunngehkekenh ngudberre. Wanjh ngudman ngurriwoybukwong Christ, dja nungka ngunwong Namalngmakkaykenh nuye, kore kerrngehkenh kanyingkihberrebbom ba bu ngurriwernhburrbun bu woybukkih duninjh ngudda wanjh God nuye bininj.
EPH 1:14 God kanwon nawu Namalngmakkaykenh kadberre ba bu karriwernhburrbun bu woybukkih nungka kanmarneyingkihkarrme kadberre kore wokkurrmerrinj, dja karridjalmadbun kore kayakwon bu kanbebkekenh ngad nawu bininj nuye kore karribongdibeh. Nungka wanjh kuhni kakurduyime ba bu birriwarlahkenh bininj kabirridjalburlume nawu nungka nadjalmakkaykenh duninjh.
EPH 1:15 Mah wanjh. Ngaye ngamanjbun God bu kunbarnangarrawern kore ngudberrekenh dja mak ngadjaldi yiwarrudj ngudberre bu munguyh. Kuhni ngarredjingmey bu ngaye wobekkang ngudda bu ngurriwoybukwong Jesus nawu kawohrnan rowk, dja mak bu ngurrbenmarnedjare birribuyika nawu God nuye bininj rowk.
EPH 1:17 Ngaye wanjh munguyh ngadjaldi yiwarrudj bu ngahdjawahdjawan God nawu Nadjalmakkaykenh Kornkumo. Nungka nawu God nuye Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre. Ngaye ngadjawan bu ngunwon Namalngmakkaykenh ba bu ngurrimayalimakmen dja mak ngurriwernhburrbun dja ngurriwernhborlhme nawu God.
EPH 1:18 Dja ngaye mak ngahdjawan God bu ngunmayalibayhke ngudberre ba bu ngurriwernhburrbun bu yerrekah kundjalwernhmakkaykenh kambebme ngudberre nawu nuye bininj kore nungan ngunkayhmeng. Dja mak ngurriwernhburrbun bu God nungan kanwon kunmakkaykenh rowk kore kanyingkihberrebbom ngad nawu bininj nuye.
EPH 1:19 Ngadjawan mak ba bu ngurriburrbun bu God kahdurrkmirri kadberre kunwernhdulkarrekimuk dorrengh ngad nawu karrihwoybukwon nungka nuye. Manmekbe mandjalkarewi kundulkarre durrkmirranj bu God birrolkkayhweng nawu Christ kore kundowibeh, dja bikurrmeng kore heaven, bu kahyerrkan kore kukun nuye.
EPH 1:21 Kaluk kumekbe nungka Christ kawohrnan rowk dja kabenyurrhke birribuyika nawu kabirriwohrnawohrnan dja mak nawu birringeykihkimuk rowk, dja mak nawu mankarre kabirrikarremarnbun, dja mak nawu birridulkarrekimuk rowk. Wanjh Christ nuye kunngey karrokme dja kabenngeyyurrhke rowk manbu manbubuyika kunngey bu bolkkime dja mak djalmunguyh.
EPH 1:22 Dja God bimarnekurrmeng yehyeng rowk kore kanjdji kurrenge nuye nawu Christ, dja bimarnbom bu kawohrnan rowk kore nawu birriwarlahkenh bininj nuye kore yiwarrudj ngarre.
EPH 1:23 Ngad nawu bininj nuye Christ wanjh karribelbmerrinj karriyimerran yiwarrudj nuye, yiman kayime nungan nuye kunburrk. Nungan naweleng kankukbarlke bu kamngimen kani kore kukange kadberre. Wanjh nahni kunburrk nuye nawu kahdarrkid, wanjh nakka kahdi kore kubolkwarlahkenh rowk kanjdji dja mak kaddum kore nungka nawu Christ wanjh kadjalwohrnawohrnan rowk.
EPH 2:1 Ngudda wanjh kerrngehkenhni ngurrimalngdoweng bu ngurriwokweyi God dja mak ngurridjalkurduyimi kunwarre.
EPH 2:2 Ngudda kunmekbe ngurridjalkurduyimi yiman kayime birriwarlahkenh bininj nawu kondah kurorrebeh. Dja mak ngurrimunkekadjungi nawu namalngwarre duninjh, nawu kabenmarnewohrnan nawu namalngbubuyika kondanjkunu kurorrewaken. Nungka wanjh kahdurrkmirri kore bininj bedberre kukange nawu kabirriwokburriwe God.
EPH 2:3 Ngad warridj, wanjh karrikurduyimi kunwarre yiman kayime bininj nawu kondah kurorrebeh bu karriraworrinj. Ngad wanjh karridjareni bu karridjalkurduyimi kunwarre kore ngadman kunburrk dja mak kore kunmayali kadberre. Ngad wanjh karriwarreni, dja karrirohrokni birribuyika bininj rowk, dja kunu God wanjh nungka kandjalwernhdungi kadberre dja wardi kandjalbuyi.
EPH 2:4 Dja burrkyakni, minj nungka kanbuyi kadberre. Ngad wanjh ngokko karrimalngdoweng kore karriwokweyi God, dja nungka wanjh djalwernhmimkongiwernminj kadberre bu kanmarnedjareminj bulkkidj duninjh, kaluk kunmekbekenh bimimbiwong Christ dja kunu ngad dorrengh kandjarrkmimbiwong kadberre. God wanjh djalwernhmimkongiwernminj kadberre, dja kundjalmekbekenh kanngehkeng.
EPH 2:6 Dja mak God kandolkkayhweng kadberre bu karridjarrkdolkkang Christ dorrengh, dja mak kankurrmeng kore karridjarrkyerrkan Christ Jesus dorrengh kore kaddum heaven.
EPH 2:7 God wanjh kuninjkunu kurduyimeng kadberre ba bu yerrekah wanjh birriwarlahkenh bininj kabirrinan bu baleh nungka kurduyimeng kore kanmarnedjareminj kadberre kore Christ Jesus. Wanjh kunukka kabirriburrbun bu nungka wanjh nadjalwernhmimkongiwern bulkkidj duninjh.
EPH 2:8 Yoh. God ngunngehkeng bu djal burudjang ngunkongibom dja mak mimkongiwernminj ngudberre. Bu ngudda ngurriwoybukwong wanjh kunmekbekenh nungka ngunngehkeng ngudberre. Minj ngudmandeleng bu kuhni ngunmarnekurduyimerrangimeninj, dja God wanjh djalburudjang ngunmarnekurduyimeng. Ngad bininj minj ngadmandeleng karringehkerrimeninj, wanjh minj nangale bininj kaburlumerren bu yimankek kangehkerrenkenh. Ngudda minj ngurridurrkmirrangimeninj ba bu yimankek ngurrimarnbuyi God bu ngunngehkeyi.
EPH 2:10 Kaluk God nungan durrkmirranj dja mak nungka djalkurdumak duninjh! Dja nungan God nadjalkudji kankangemarnbom kadberre bu kankukbelbmeng kore Christ Jesus, dja kanmarnbom ba bu karrihyidurrkmirrikenh kunmakmak nuye kore nungka kayingkihkarrme kadberre bu kanwonkenh.
EPH 2:11 Ngudda bininj nawu minj Jews, ngurriburrbu bu kerrngehkenh kore ngurrihkurduyimi. Bu ngudda minj ngundiyibornayi kore Jews bininj. Wanjh kunmekbe ngad nawu Jews bininj ngundimarneyimi ngudberre, “Ngudda minj ngurrilakkayen!” Dja ngad bininj nawu Jews ngarrimarneyimerrinj, “Ngad nawu ngarrilakkayen!” Bu kumekbe ngad ngarriyimeng, wanjh ngarrikukyolyolmerrinj djal kunburrkwi.
EPH 2:12 Ngudda ngurriburrbu bu korroko ngudda minj ngurriraworrimeninj nawu Christ, dja ngurridjaldi djarreh nuye, dja mak ngudda minj bininj nuyeniwirrinj God, yiman ngad bininj nawu ngarringeyyo “nawu Israel kankebmawahmeng”. Wanjh God wokkurrmerrinj, dja nganberrebbom ngadberre nawu Jews bininj, dja ngudda minj njale ngurrimayi, ngudda yiman nawu ngurribolkbubuyikabeh. Ngudda ngurrihni kore kondah kurorre bu kunnjilngwarre dorrengh, kore minj ngurriburrbuyinj God, minj mak ngurriburrbuyi kore nungka kunmak ngunmarnekurduyime bu yerrekah.
EPH 2:13 Bolkkime wanjh, ngudda nawu korroko ngurridi djarreh nuye God wanjh ngurribelbmerrinj kore Christ Jesus. Bu nungka wanjh kurlbawam ngudberre wanjh kunukka ngunkang ngudberre darnkih kore ngad.
EPH 2:14 Christ nungan kanwong kadberre kunmodmikenh nuye dja kanmarnbom kadberre karrikukkudjihminj ngad bininj nawu Jews dja ngudda nawu minj Jews. Minj karriyawoyhdurren dja nungka wanjh bakkeng manbu bulkayh warnahwarnamhyoy manbu kanhbebbehkuknami.
EPH 2:15 Ngad nawu Jews bininj wanjh ngarridjalkadjungi mankarre manwern manbu mankilehkilelk dja mankihkimuk bu ngarrikarrmi ngadberre. Kaluk manmekbe mankarre kanbebbehkuknameng. Dja bu Jesus doweng kore kundulk cross, wanjh nungka bularrbom rowk manbu mankarre, dja kanmarnbom kadberre bu karridarrkidkudjihminj ngad bininj nawu Jews dja ngudda nawu minj Jews, yiman kayime bininj bokenh kabeneraworren dja kabeneyimerran nadjalkudji. Kaluk kankukbelbmeng kadberre rowk nungka dorrengh. Kunukka nungka kanmarnbom ba bu minj mak karriyawoyhdurren dja wanjh kanwong kadberre kunmodmikenh nuye.
EPH 2:16 Jesus nadjalkudji kanjkurrmerrinj kore manbu cross kundulk, dja doweng, wanjh kunu nungka kanmarnebularrbom kunyid kadberre, ba bu karrimarnedjaremerren, dja mak kandjarrkdurndiweng kadberre rowk kore God.
EPH 2:17 Christ wanjh kumwam yolyolmi kadberre rowk ba bu kunmodmikenh kanwong. Nungka yolyolmi ngudberre bininj yiman nawu ngurridi djarreh, dja mak kore ngad bininj nawu yiman ngarridi darnkih.
EPH 2:18 Christ kuninjkunu kurduyimeng kadberre rowk, wanjh bolkkime bu ngad karrihdjarrkkarrme nadjalkudji nawu Namalngmakkaykenh ba bu karridjarrkre darnkih kore Ngabbard God.
EPH 2:19 Mah wanjh, bolkkime ngad nawu Jews bininj minj ngundiyawoyhngeybun bu ngudda nawu minj Jews yiman ngurridjalwokbuyika duninjh. Dja wanjh bolkkime ngurrimwam darnkih dja karriraworrinj karridjarrkyimerranj God nuye bininj, dja mak karridjalmudkudjihminj nuye kore God.
EPH 2:20 Ngad nawu God nuye bininj ngarriyime yiman kayime kunwarddewardde bu nungka kanbebbehmang dja kankurrmekurrme, kanhmarnbun yiman kayime kunrurrk nuye. Dja nawu apostles dja mak nawu prophets nakka wanjh bedda werrk benyingkihkurrmeng yiman kayime kunwardde kahyo manbu karayekwon wanjh yerreh kunrurrk karrangen. Jesus Christ nakka wanjh yiman kayime kunwarddekorlh manwarddekuken kore kunrurrk kayirrangenkenh. Bu karribelbmerren kore nungka, wanjh kanbebbehkarrme dja kankurrmekurrme ba bu karridjalkudjihmen yiman kayime kunrurrk manbu manrurrkdjamun djal nungka nuyekih nawu Kawohrnan Rowk.
EPH 2:22 Ngudda warridj, ngudda nawu minj Jews bininj. Wanjh kuninjkunu God kanhmarnbun karridjarrkyimerran walakkih walakkih yiman kayime kayirurrkdangen manbu kunrurrk kore kahyo God nawu Namalngmakkaykenh.
EPH 3:1 Ngaye Paul ngabimbun nahni djurra kondah kore jail ngabongdi. Ngaye ngamarnedurrkmirri nawu Christ Jesus ba bu ngurriwoybukwon nungka, ngudda nawu minj Jews bininj. Dja yikahwi birribuyika bininj nawu ngandibekkang kore ngayolyolmi, wanjh kunu ngandiberlmey dja ngandikurrmeng kondah jail.
EPH 3:2 Ngudda woybukkih korroko kandiwobekkang ngaye bu God nawu kandjalkongibun bulkkidj duninjh dja nganmarnbom ngaye bu ngahmarnedurrkmirrikenh ba bu marneyolyolme ngudberre bininj nawu minj Jews.
EPH 3:3 Kuninjkunu wanjh ngaye ngahyime. God kumwam nganbukkang kore mankarre nuye manbu warlkkahwarlkkayindi. Dja korroko ngabimbom kunyahwurd ngudberre bu kunmekbe nganmarnekurduyimerranj.
EPH 3:4 Kaluk bu ngudda ngurribimnan nahni djurra, wanjh ngurriwernhburrkburrkbekkan manbu mankarre warlkwarlkkayindi kore Christkenh bu God nganbukkang.
EPH 3:5 God minj yingkihkarreyolyolmerrimeninj bininj nawu kunkareni birridarrkiddi. Dja wanjh bolkkime nawu Namalngmakkaykenh nganmarnemulewam ngadberre nawu God nuye bininj nawu apostles dja mak nawu prophets nuye.
EPH 3:6 Kuninjkunu wanjh mankarre warlkwarlkkayindi manbu yongohyoy, wanjh bolkkime marneyime ngudberre. Ngudda bininj nawu minj Jews bu ngurriwoybukwon maninjmanu kunwok kunmak, wanjh kunukka ngurrikukbelbmerren rowk kore Christ Jesus. Wanjh bolkkime karrikukkudjihmen ngad bininj nawu Jews, dja mak ngudda nawu minj Jews, dja kaluk karridjarrkkarrme kore God kanmarnewokkurrmerrinj kadberre, dja mak karridjarrkyikadjurren rowk nawu namakmak kore God kanberrebbom kadberre.
EPH 3:7 God nganmarnedurrkmirri kore kukange ngardduk bu kundulkarre dorrengh nuye, wanjh nganmarnbom bu ngamarnedurrkmirri nuye, ba bu ngayolyolme nuye kunwok kunmak.
EPH 3:8 Ngaye nawu yiman ngamarladj, minj ngakuken bu bedberre bininj nawu nuye God. Ngaye yiman djal yeng! Dja God nungan wanjh nganmarnemakwam bu nganwong ngamarnedurrkmirrikenh nuye. Kuhni bu bolkkime ngaye bengdayhke ngudberre bininj nawu minj Jews, ba bu ngurriwoybukwon Christ nawu kanwon kunmakmak kundjalwern duninjh, kore minj ngad karriwernhburrkburrknan nuye.
EPH 3:9 God nawu kahmarnbun yehyeng rowk, wanjh nganwong bu ngaye ngabenbukkabukkan bininj rowk ba bu kabirriburrbun bu baleh God kahkurduyime bolkkime kore nuye mankarre manbu nungka yingkihwarlkkang kerrngehkenhni, dja kunkuyeng warlkkawarlkkayindi kore nungka.
EPH 3:10 God wanjh kahdjare kabenbukkabukkan nawu kabindiwohrnawohrnan angels, dja mak nawu birrikihkimuk nawu kabirrini kore heaven. Wanjh kahdjare bedda kandinan kadberre, ngad nawu yiwarrudj karrikarrme, dja wanjh kabirriburrbun bu God nungka kakarrme kunmayali kunwernkenh rowk.
EPH 3:11 God karremarbom dja mahni mankarre nuye kahdjaldi munguyh munguyh kaluk nungka kadjalyakwon rowk kore kakarremarnbun. Kuhni rowk wanjh Christ Jesus nawu kawohrnan kadberre bimarnekurduyimeng.
EPH 3:12 Wanjh ngad karriwoybukwong Christ dja mak karrikukbelbmerrinj kore nungka, wanjh bolkkime minj karriyawoyhkele kore God dja wanjh kamak bu karrihre darnkih kore nungka.
EPH 3:13 Kunmekbekenh kunu ngaye ngahyime ngudberre, yuwn bu ngurrinjilngwarremen bu ngayekenh kunrayek dja kunyid. Bu ngaye kuninjkunu nganmarnekurduyimerranj kore ngadjakbekkan, dja kuhni wanjh ngaye bidyikarrme ngudda ngudberre, wanjh kunmekbekenh ngurrinjilngmaknin kore God.
EPH 3:14 Kunmekbekenh kunu ngayolyolme ngudberre, wanjh ngaye ngabarddurrukkurlhdan kore kumirrk nuye Ngabbard God.
EPH 3:15 Nungka nadjalkudji Kornkumo duninjh nawu kanmarnbom dja kanbebbehwon kunngey duninjh, ngad bininj rowk kore karribebbehmud karrihni kurorre dja mak kore kaddum heaven.
EPH 3:16 God nungka nawu namakkaykenh dja kakarrme kunwern kunmakmak, wanjh ngaye ngadjawan ba bu nungka nuye Namalngmakkaykenh karrurrkmirri kore kukange ngudberre, dja mak ngunwon ngudberre kundulkarre ba bu ngurrikangemurrngrayekmen.
EPH 3:17 Dja mak ngadjawan Christ bu kamre kahdjalni kore kukange ngudberre nawu ngurridjalwoybukwon nungka munguyh. Nungka wanjh ngunwernhmarnedjare, wanjh kunukka ngurriyimerran yiman kayime kundulk manbu kahdulkdedjmaddjuhmiyindi kore kahboyoyome, dja wanjh ngurridjaldi munguyh kore ngurriburrbun nungka ngundjalmarnedjare.
EPH 3:18 Dja kunu ngaye ngadjawan God bu ngunmarnbun ngudda ngudberre dja mak nawu birribuyika bininj rowk nawu God nuye, ba bu ngurridjarrkburrkburrkbekkan kore Christ nungka ngundjalwernhmarnedjare bulkkidj duninjh munguyh munguyh, yiman kayime kaddum dja kurorre dja kubolkwarlah rowk. Kaluk minj djalbininjbeh bu ngurridjalburrbun. Dja mak ngadjawan God ba bu ngudda ngurrikukbarlmiyindan dja ngurriyimerran yiman God rerrih.
EPH 3:20 Mah, wanjh ngadjare bu birriwern bininj kabirriburluburlume God! Bu nungka wanjh kahdurrkmirri kundulkarre dorrengh kore ngad kukange kadberre. Nungka wanjh kadjalwernhkurduyime kunkimuk duninjh kore minj karridjawan dja mak kore minj karriburrbun.
EPH 3:21 Dja mak ngadjare ngad nawu nuye bininj kore yiwarrudj karrini, wanjh karridjalburluburlume nawu God. Dja mak ngadjare birriwarlahkenh bininj rowk bu kabirriburluburlume God bu Christ Jesuskenh. Wanjh kunu birridjalburluburlumen God, bu bolkkime, dja mak djalmunguyh munguyh. Amen.
EPH 4:1 Ngaye ngabongdi kore ngandikurrmeng jail bu kunmekbekenh ngaye ngamarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk. Wanjh kunu ngaye wernhbengdayhke ngudberre, bu ngudda wanjh ngurrini kunmak rowk kore God kadjare nawu ngunkayhmeng ngudberre.
EPH 4:2 Wanjh yuwn bu ngurrikimukworren. Ngurridjalmodmikenhnin dja yeleyeledj kore baleh yarrka ngurriyime. Kab ngurridjalmadburrimen kore ngurrimarnedjaremerren.
EPH 4:3 Dja mak ngurriwernhrohrokmen bu ngurridjalkudjihnin kore Namalngmakkaykenh ngunmarnbun bu ngunwon ngudberre kunmodmikenh nuye.
EPH 4:4 Ngad wanjh karriyimerranj bu karriburrkkudji kore nadjalkudji Namalngmakkaykenh karridjarrkkarrme. Dja God kankimey rowk kadberre ba karridjarrkburrbun nawu God kanmarnekurduyime kunmak rowk.
EPH 4:5 Nungka nadjalkudji nawu Kawohrnan Rowk, dja ngad karridjarrkwoybukwon nuye. Dja mak karrikodjdjuhmeng kore nawu nadjalkudji nuye.
EPH 4:6 God bu nungka wanjh nadjalkudji dja mak nungka wanjh nawu nadjalkudji Kornkumo kadberre rowk ngad nawu karriwarlahkenh bininj. Nungka wanjh kadjalwohrnan rowk kaddum dja kurorre, dja wanjh kahdurrkmirri kore kadberre bininj rowk, dja wanjh kahdjalni kukange kadberre rowk.
EPH 4:7 Christ wanjh bu djal burudjang kanbebbehwong rowk kundjalwern kunmakmak kore nungka djareminj.
EPH 4:8 Bu kuninjkunu wanjh bimbuyindanj korroko kore djurra, wanjh kayime, “Bu nungka dolkkang wam kaddum, wanjh benkang birriwern nawu nungka bendarrkidmey dja bendukkang. Dja ngad nawu nuye bininj, wanjh kanwong kunmakmak nawu kanhmarnekarrmi.” [Psalm 68:18]
EPH 4:9 Kaluk kuhni baleh kakarremenmenyime bu kahyime, “Nungka dolkkang wam kaddum”? Wanjh kuhni kahyime bu kerrngehkenhni nungka koluy werrk kanjdji duninjh kore kondanjkunu kurorre.
EPH 4:10 Wanjh namekbe nadjalkudjiwi nawu kumkoluy, wanjh yawoyhdurndi kaddum bewh kore heaven, dja wanjh bolkkime nungka kadjaldi kaddum duninjh kore kubolkwarlahkenh dja kunngol rowk.
EPH 4:11 Nungka nawu Christ, dja nungandeleng wanjh kanwong kundjalmak rowk. Nawu Christ benmarnbom yikahwi bininj nuye bu birriyimerranj nawu apostles. Dja mak benmarnbom yikahwi birribuyika nuye bininj bu birriyimerranj nawu prophets. Dja mak yikahwi birribadbuyika wanjh benmarnbom bu birriyimerranj nawu kabirriyolyolme manbu kunwok kunmak. Dja mak birribadbuyika benmarnbom wanjh birriyimerranj nawu bininj kabindinahnan dja nawu kabindibukkabukkan.
EPH 4:12 Nungka kuninjkunu kurduyimeng rowk ba bu bininj nawu nuye God wanjh kabirridjarrkdurrkmirrikenh dja kabirribidyikarrmerren, ba bu Christ nuye kunburrk wanjh kamurrngrayekmen.
EPH 4:13 Kaluk bu ngad karrimayalikudjihmen kore karridjarrkwoybukwon, bu karriwernhburrbun Christ nawu Beywurd nuye God, wanjh kunukka karriyimerran yiman kayime wurdyaw nawu kamhdjaldjordmen wanjh kabalhyimerran kahdabbolkmen, wanjh kunukka karridjalyimerran bu karrirohrok yiman Christ rerrih.
EPH 4:14 Bu kunmekbe karriyimerran, wanjh minj mak karriyawoyhmayaliyahwurdmen kore kerrngehkenhni karridedjingmey karriwoybukwong. Dja wanjh karrimayalidjordmen ba bu karriwernburrbunkenh kundjalwoybuk kore Christkenh. Dja mak minj karriwokbekkan bininj nawu kanbukkan bu kanhkowekenh dja nawu kabirriwohkurrehkurren dja minj kabirrimulewan kore kunwoybuk.
EPH 4:15 Dja kunbuyika karriyime, bu karridjalmarneyimerrimen kundjalwoybuk kore karrihwernhmarnedjaremerren, dja mak karrikangemarnburren rowk ba bu karriyimerran yiman karrirohrok nawu Christ. Ngad nawu Christ nuye bininj, wanjh yiman kayime nuye kunburrk. Dja nungka nawu Christ yiman kayime kunkodj yerreh wanjh kunu kanmarnewohrnan ngad nawu kunburrkkilehkilelkbubuyika nuye.
EPH 4:16 Ngurriburrbun manbu kadberre kunburrk kakarrme kunkilehkilelkbubuyika manbu kabirriraworren wanjh kabirrimurrngrayekworren. Wanjh karohrok bu ngad nawu karribelbmerrinj bu karriyimerranj yiman kunburrk nuye Christ, wanjh karriyikarrmerren rowk bu karrimarnedjaremerren. Wanjh kunmekbekenh kunu ngad wanjh bebbehbeh karridjarrkdurrkmirri kore nungka.
EPH 4:17 Mah wanjh! Ngaye kuhni wernhbengdayhke ngudberre kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk, ngurringurdmen kore ngurrikurduyime yiman kayime bininj birribuyika nawu minj kabirriwoybukwon God. Nawu bedda wanjh birrimayaliyak dja minj njale kabirriburrbun.
EPH 4:18 Kuhni wanjh kurduyimerranj bedberre bu birrikangerayekni nuye God. Dja wanjh birrimayaliburlerranj dja mak birridjalmayaliyakminj. Wanjh kunukka minj kabirridarrkid kore God kabendarrkidwonkenh.
EPH 4:19 Wanjh bedda yimankek birriyemiyakminj kore kabirrikurduyime kunwarre. Bedda kabirridjare bu munguyh kabirriwernhkurduyime kundjalwarre bu bininj dja daluk kabirrihwohdjirdmarrenkenh. Bu bedda kabirrimayaliwarreworren dja kabirridjaldjare munguyh kabirridjalkurduyime kunwarre kunwern.
EPH 4:20 Ngudda wanjh kerrngehkenh minj ngurriwernhborlhmeninj kuninjkunu kunwarre bu ngurribekkang kore Christkenh.
EPH 4:21 Ngudda woybukkih ngurriwokbekkang nawu Christ bu ngundibukkang nungkahkenh kore ngurrimey kunwoybuk nuye Jesus.
EPH 4:22 Ngudda wanjh kerrngehkenh ngurridarrkiddi kore kunwarre. Ngundibukkang bu yiman ngurridjalmayaliwerrinj nawu yiman kayime ngurrikangekare kore korroko ngurrikangewarreworrinj bu ngurridjalbekkarrinj ngurrikowerrinj kore ngurridjaldjareni kunwarrekenh.
EPH 4:23 Dja wanjh bolkkime ngurribawo God nungan ngunkangekerrngehme dja ngunmayalikerrngehme ngudberre.
EPH 4:24 Dja ngurriborlhmeng kore ngurrimarnburren bu ngurrikerrngehmen kore God nungan ngunkangekerrngehme ngudberre ba bu ngurriyimerran yiman kayime nungka, dja ngurridjalkurduyime kore nungka ngunmakwan bu ngudda woybukkih djal nuyekih bininj.
EPH 4:25 Yuwn bu mak ngurriwokkurren munguyh kore ngurridi. Ngad nawu Christ nuye bininj wanjh karrimarneyimerrimen kunwoybuk dja wanjh ngad kunu karriburrkkudjiwi rowk kore nungka.
EPH 4:26 “Bu ngudda yiyiddung, yuwn bu yikurduyime kore kunwarre. Dja yuwn bu yidjalkangeyidbabi bu yiyiddung munguyh. Kaluk bu karrungyibme, wanjh ngurridjalbawo.” [Psalm 4:4]
EPH 4:27 Dja yuwn bu ngurrikimang nawu Namarnde Duninjh bu ngurridi.
EPH 4:28 Ngudda yikahwi nawu kerrngehkenhni ngurridjirdmangi njalehnjale, wanjh ngurribawo, dja ngurridedjingma ngurridurrkmirri kunbidwi ngudberre, ba bu ngurrimang kunwardde kore kunmakkenh. Kaluk wanjh ngurriweykan bedberre kore birribuyika bininj nawu yiman kayime birrimarladj nawu minj birrikuken.
EPH 4:29 Dja yuwn bu mak kundjen kunwarre ngurriwokdi, dja kunwok kunmaknin ngurridjalyimerren, ba bu ngurribidyikarrmerren dja ngurrimurrngrayekworren yikahwi ngudberre bininj nawu birrinjilngwarre dja nuk nawu kunrayek kabenmarnewernmerren.
EPH 4:30 Nawu God nuye Namalngmakkaykenh nakka wanjh kani kukange ngudberre kore ngudmandeleng ba bu ngunwernhkarrme kaluk bu kunbarnangarra kore God ngunbebke ngudberre kore kunwarrekenh. Wanjh yuwn bu ngurrinjilngwarrewon namekbe nawu Namalngmakkaykenh.
EPH 4:31 Yuwn bu ngurrinjilngwarremen, dja yuwn bu mak ngurriyiddurren dja ngurriwirrihmerren. Yuwn bu mak ngurringarlahmikarren dja mak ngurrbenyolyolmerren. Dja yuwn bu ngurridjalburrbun bu ngurriwarreworren.
EPH 4:32 Dja wanjh burrkyak. Wanjh ngudda ngurridjalkongiburrimen dja ngurrinjilngmarnburrimen. Ngurrimarnebengmidjdangerrimen munguyh karohrok bu kore God nungka ngokko ngunmarnebengmidjdanj ngudberre kore ngurribelbmerrinj nawu Christ.
EPH 5:1 Mah wanjh, bolkkime ngudda wurdwurd nuye God nawu ngunmarnedjare bulkkidj duninjh ngudberre. Wanjh ngurriyimerrangimen yiman nungka. Dja ngurridjalkadju yiman kayime wurdwurd kabirrikadjung nawu kornkumo bedberre.
EPH 5:2 Dja munguyh ngurridjalmarnedjaremerrimen yiman bu kayime Christ kanmarnedjareminj kadberre rowk. Kaluk nungka wanjh kanjkurrmerrinj bu doweng kadberre kore kumirrk nuye God, wanjh kuhni bu God njilngmakminj duninjh dja kanmarnebengmidjdanj kunwarre kadberre.
EPH 5:3 Yuwn bu mak ngurriyime kunwarre bu ngurribidyikadjurren bininj dja daluk. Dja mak yuwn bu ngurrikodjkuluwarremen dja mak yuwn yehyeng ngurrihdjalmanjngun munguyh. Kaluk kunmekbe kundjalwarre duninjh, dja yuwn ngurriburrbun bu ngurriyolyolme kunmekbekenh. Ngudda wanjh God nuye bininj, dja kunmekbekenh kunu minj ngurriyawoyhkurduyime.
EPH 5:4 Dja yuwn bu ngurriyolyolme kore kunwarrewarre, dja minj mak ngurriwokmarlelhmarlelhmarren bu ngurrimarneyimerren kore kunwok kunwarre. Bu kuninjkunu minj kunmak kore ngudda ngurrimarneyimerren. Wanjh kunbuyika ngurriyimen, bu munguyh ngurridjalmanjbu God.
EPH 5:5 Bu kuhni ngudda ngurrihburrbun kore kunwoybuk. Wanjh bininj dja daluk nawu kabenemarneyimerren kunwarre munguyh, dja mak nawu kabirrihburrbun kunwarre, wanjh minj kabirringimen kore God dja Christ berrewoneng kore kabenewohrnan. Dja nawu bininj kadjalmanjngun yehyeng rowk nuye nabuyika bininj, nakka wanjh yiman kabimarneboddan namekbe nawu kadjalmanjngun, kaluk namekbe bininj minj kangimen kore God dja Christ berrewoneng kore kabenewohrnankenh.
EPH 5:6 Wanjh woybukkih, God nungka kadjalwernhyiddung kabendung nawu bininj kabirrikurduyime kuninjkunu kunwarre. Dja bu nawu bininj kabirridjare ngundikowe bu kabirriyime kamak bu ngurriyime kunmekbe kunwarre rowk, wanjh nakka yuwn bu ngurrbenbekkabekkan.
EPH 5:7 Dja yuwn bu ngurriraworren birrimekbe bininj.
EPH 5:8 Bu kerrngehkenhni ngudda yiman ngurridi kore kubolkmunun. Dja bolkkime wanjh ngudda ngurriyimerranj nawu Kawohrnan Rowk nuye bininj. Wanjh ngurridjalkurduyimen kunmak kore nungka ngunhkangewolkan ngudberre kore ngurrihni.
EPH 5:9 Bu ngunkangewolkan ngudberre, wanjh kunukka ngurriyimerran yiman kayime kundulk manbu kakarrme manme manmakmak. Wanjh kunmekbe ngurrikarrme kunmakmak dja kunwoybuk, dja ngurridjalkurduyime kunmak munguyh.
EPH 5:10 Kab ngurridjawa nawu Kawohrnan Rowk ba bu ngurriburrbun bu ngurrinjilngmarnbunkenh nuye.
EPH 5:11 Dja nawu bininj kabirridi kore kubolkmunun wanjh nakka kabirrikurduyime kunwarre. Kaluk bu kunmekbe kabirrikurduyime wanjh minj kunukka kunmak kamarnbuyindan. Dja yuwn mak ngurrbenkadjung dja ngurriraworren bedberre dorrengh. Dja ngaleng ngurrbenmulewa kurobbe bu kunukka kunwarre kabirrikurduyime.
EPH 5:12 Kunmekbe kunwarre bu bedda kabirrikurduyime manmolk, wanjh kundjalwarre duninjh. Bu ngad minj mak ngarriwernhyolyolme, wardi kunukka karriyemikarren.
EPH 5:13 Bu karribolknan kore kabolkwolkayindi wanjh karrinan kore njale bu kunmak dja kore kunwarre.
EPH 5:14 Bu kambolkwolkayindan, wanjh karrikuknan njalenjale. Kumekbekenh kunu bininj kabirriyime, “Yirrolkka, ngudda nawu yihkeyo! Wanjh yimdolkka kore yirrowengbeh! Kaluk Christ ngunmarnebolkwolkan!”
EPH 5:15 Mah, wanjh ngurrinahnarrimen kore ngudda ngurrikurduyime. Yuwn bu ngurriburrbun yiman birribuyika bininj nawu birrikodjkuluwarre. Dja ngurridjalkurduyimen kore bininj yiman kayime nawu birrikodjkulumak.
EPH 5:16 Yuwn bu munguyh ngurribolkmang, dja ngurridjalmarnedurrkmirri nuye God munguyh. Dja kuhni wanjh bolkkime bu kunwarre kahwernmerren bu kamhbebmerren.
EPH 5:17 Wanjh yuwn bu mak ngurribalkodjkuluwarremen, dja munguyh ngurriburrkburrkbekka kore God kadjare.
EPH 5:18 Dja yuwn bu ngunkangebarlke manbu manbang manbu ngunmarnbun ngurriworromkan dja ngurrikurduyime kunwarre. Dja ngaleng ngundjalkangebarlkemen God nuye Namalngmakkaykenh.
EPH 5:19 Dja bu ngurriwokdi ngurrimarneyimerrimen kunmakmak kore ngurriwayini Psalms dja mak hymns dja mak mankong manbu God ngunwon. Ngudda ngurrimarnewayini kunkange dorrengh kore nawu Kawohrnan Rowk.
EPH 5:20 Munguyh ngurridjalyimanjbu yehyeng rowk God nawu Kornkumo kore kunngey nuye Jesus Christ nawu Kadjalwohrnan Rowk kadberre.
EPH 5:21 Yuwn bu ngurribebbehdokmiwerren, dja wanjh ngurrimarrkmarrimen kore ngurridjalmarrkmang nawu Christ.
EPH 5:22 Ngudda nawu ngalbihbininjkobeng, wanjh ngurrbenwokmarrkma nawu nabihbininjkobeng ngudberre yiman bu kayime Christ ngurriwokmarrkmang.
EPH 5:23 Dja nawu nabininjkobeng nakka kabiwohrnawohrnan ngalbu nuye ngalbininjkobeng karohrok bu Christ kanmarnewohrnan ngad bininj rowk nuye nawu kanngehkeng, dja kanmarnbom bu karriyimerranj yiman nuyekih kunburrk. Ngad wanjh nuye Church, manbu yiwarrudj duninjh.
EPH 5:24 Ngad bininj dja daluk kore yiwarrudj, wanjh karriwokmarrkmang munguyh nawu Christ, wanjh kunmekbe kundjalkudjiwi karohrok bu ngalbihbininjkobeng munguyh kabirriwokmarrkmang nabihbininjkobeng bedberre.
EPH 5:25 Ngudda nawu nabihbininjkobeng, wanjh ngurringunjdjika nawu Christ. Ngurrbenmarnedjarenin ngalbihbininjkobeng ngudberre wanjh kadjalrohrok yiman Christ bu kanmarnedjareminj kadberre, dja mak kanmarnekanjkurrmerrinj ngad nawu karriyimerranj nuye yiwarrudj manbu Church.
EPH 5:26 Kuhni nungka kurduyimeng bu kunmekbekenh djareni kankangemarnbom ba bu karrikurduyime kundjalmak nuye. Bu karriwokwoybukwong nuye kunwok kunmak, wanjh kunu yiman kayime kankangedjirridjbom kukku dorrengh.
EPH 5:27 Dja mak Christ kadjare ngad nuye bininj bu karriyimerran yiman kayime ngalbininjkobeng ngalbu ngalkukmakkaykenh nuye. Dja mak kadjare bu minj karriyawoyhkarrme kunwarre kore kukange kadberre, dja wanjh karridjalkangemaknin nuye.
EPH 5:28 Wanjh kunmekbe kadjalkudjiwi nawu nabihbininjkobeng bindimarnedjarenin ngalbihbininjkobeng. Dja mak bindidjalnahna yiman bu kayime bedmandeleng kabirrikuknahnarren. Bininj nawu kabimarnedjare ngalbininjkobeng bulkkidj, wanjh yiman kayime nungan bu kahmarnedjaremerren.
EPH 5:29 Bininj minj kabirrikukwidnarren manbu kunburrk bedberre. Dja wanjh manme kabirriworren dja kabirriburrknahnarren. Wanjh kunmekbe kadjalrohrok bu Christ kanmarnekurduyime ngad bininj nawu nuye yiwarrudj duninjh.
EPH 5:30 Dja ngad kunu wanjh karrikukbelbmerrinj dja karriyimerranj nungka nuye kunburrk.
EPH 5:31 Ngurriburrbu kore kayime, “Wanjh kunmekbekenh kunu bininj kabenbenebawon ngalbadjan dja kornkumo nuye, dja wanjh kabimarnekukkurrmerren kabenekukbelbmerren ngalbininjkobeng nuye bu yiman kabeneburrkkudjihmen.” [Genesis 2:24]
EPH 5:32 Kuhni bu ngaye ngahyime kundjalwernhkimuk duninjh kore kahwarlkkayindi. Wanjh kadjalrohrok yiman Christ dja Church nawu nuye yiwarrudj duninjh.
EPH 5:33 Bonj, wanjh ngaye ngadjare bebbehmarneyime ngudberre. Ngudda nawu binihbininj, ngurrbenmarnedjarenin ngalbihbininjkobeng ngudberre yiman ngudman bu ngurrimarnedjaremerren. Dja nawu ngudda ngalbihbininjkobeng ngurrbenwokmarrkma nawu nabihbininjkobeng ngudberre.
EPH 6:1 Ngudda nawu wurduhwurdwurd, wanjh ngurrbenwokmarrkma ngalbabadjan dja kornhkornkumo ngudberre ba kunu ngurriwokmarrkmang nawu Kawohrnan Rowk. Kuninjkunu wanjh kunmekbe mandjad ngurrikurduyimen nuye.
EPH 6:2 Ngudda wanjh ngurridjalburrbun kore mankarre kahyo manbu kayime, “Ngurrbenwokmarrkma ngalbabadjan dja kornhkornkumo ngudberre. Bu ngudda ngurrbenwokmarrkmang, wanjh ngunmarnekurduyimerran kunmak dja ngurrini kunkuyeng kore kondanjkunu kunred.” [Exodus 20:12] Maninjmanu mankarre wanjh manyungkih manbu kanmarnewokkurrmerren bu kanberrebbun kadberre.
EPH 6:4 Dja ngudda nawu kornhkornkumo, yuwn bu ngurrbendjurrkdjurrkwon nawu ngurrbenbornang bu munguyh kabirriyiddungkenh. Dja ngaleng bu ngurrbendjordmiwe, wanjh ngurrbenwernhbukkabukkan dja ngurrbenbidyikarrmen ba bu kabirriwokmarrkmang nungka nawu Kawohrnan Rowk.
EPH 6:5 Ngudda bininj nawu birrikihkimuk ngundihbongkarrme nawu ngurrbenmarnedurrkmirri yiman slaves kondanjkunu kurorre, wanjh ngurrbenwokmarrkma mandjad duninjh nawu ngundihkarrme, yiman bu kayime Christ ngurriwokmarrkmang. Dja yuwn bu ngurrbenkowe bu ngurridjalkurren.
EPH 6:6 Ngudda munguyh ngurridjaldurrkmirrin dja yuwn bu nawu ngunmarnewohrnan ngunkurdunan bu ngunburlume ngudberre. Dja ngurridjaldurrkmirrin kunngudj dorrengh ngudberre kore nawu God kadjare. Kuninjkunu munguyh ngurridjalkurduyimen dja ngad wanjh Christ kanhkarrme kadberre rowk bu karrihmarnedurrkmirrikenh yiman slaves nuye.
EPH 6:7 Ngurridjalmaknin kore ngurrbenmarnedurrkmirri nawu bininj, yiman kayime bu ngudda ngurrimarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk.
EPH 6:8 Kuhni bu ngudda wanjh ngurrikarreburrbun bu kuninjkunu, nawu Kawohrnan Rowk wanjh yiman kayime kabenwon namakmak nangale bininj nawu kabirrikurduyime kunmak nuye. Bonj, nawu Kawohrnan Rowk kabiwon namakmak bedberre rowk, yikahwi nawu yiman kayime kadjaldurrkmirri kore bininj kabirrikarremulewan, dja mak karohrok bininj nawu kahbongdi dja kadjalkurduyime kunmakkenh.
EPH 6:9 Dja ngudda bininj nawu ngurrbenhkarrme nawu ngundihmarnedurrkmirri, ngudda warridj ngurrbenmarnekurduyimen bedberre mandjad nuye God. Dja yuwn bu ngurrbendjaldung. Ngurriburrbu bu nawu Kawohrnan Rowk kaddum kore heaven, nungka wanjh ngundjarrkkarrme ngudda dja bedda. Dja nungka ngundjadme ngudberre bu djal mandjad, karohrok bu kabendjadme bininj ngudberre.
EPH 6:10 Kuninjkunu wanjh kunwok ngadjare ngawohmulewan ba bu ngayiburnbunkenh kore ngahyolyolme ngudberre. Wanjh ngudda ngurrikukbelbmerrinj nawu Kawohrnan Rowk, dja bolkkime ngurriwernhkarrmen nuye kundulkarre ba bu ngurrimurrngrayekmen dja kamak ngurridjaldi.
EPH 6:11 God ngunwong ngudberre kunmadj nawu ngurridjongburrenkenh bu nawu Namarnde Duninjh kadjare ngunbun. Wanjh naninjnanu kunmadj ngurridjongburrimen rowk, ba bu ngurridjaldi dja ngurriyurrhke kore nawu Namarnde Duninjh ngunbun.
EPH 6:12 Ngurriburrbu ngad minj karriburren djal bininj deleng, dja ngad kunu karrihburren namarndebubuyika nawu kundulkarre kabirrikarrme, dja nawu kabindimarnewohrnan bininj nawu kabirrihni kondanjkunu kore kubolkmunun. Dja mak karriburren warridj nawu birrimalngwarre kore kunngol kaddumkah.
EPH 6:13 Kunmekbekenh kunu ngurridjongburrimen kunmadj rowk nawu ngurriburrenkenh nawu God ngunwong ngudberre, ba bu kunmekbe kunbarnangarra bu kunwarre kambebme ngudberre, wanjh kunu ngudda ngurridangen dja minj mak ngunngudjyurrhke. Wanjh bu kayakmen wanjh ngudda ngurridjaldi kamak kumekbe.
EPH 6:14 Mah, wanjh ngurridjaldin dja minj njale ngunrokayhwe. Ngurriwernhkarrmen kunwoybuk duninjh nuye God, yiman kayime ngurringardmodukkarren nawu kunngadmokenh. Dja mak God ngunmakwan ngudberre, wanjh kunu yiman kayime ngurriberrekalkbarrkbuyindi nawu wirlmurrng duninjh.
EPH 6:15 Bu ngudda ngurrikarrme kunwok kunmak manbu kayolyolme God nuye kunmodmikenh, dja munguyh ngudda ngurrbenmarneweykan nawu bininj, wanjh kunukka yiman kayime kundengekenh nawu ngurridengedjongbuyindi ba bu minj ngurridengeyirrebme kore ngurriburren.
EPH 6:16 Dja mak kunbadbuyika marneyime manbu kore mankarrekuken kahyo. Bu ngurriwernhwoybukwon God, wanjh yiman kayime ngurrikarrme kubid ngudberre nawu ngurrikandenamerrenkenh. Wanjh nawu Nawarre Duninjh minj mak ngunyame bunarra nuye manbu manbirluwoldjen dorrengh.
EPH 6:17 Dja mak ngurriburrbun bu God ngungehkeng, wanjh yiman kayime nungan ngunwong nawu ngurrikodjdjongbuyindikenh ngunkodjbalhme ngudberre. Wanjh munguyh ngurrikodjdjongbuyindin. Nawu Namalngmakkaykenh ngunwon ngudberre manbu kunwok nuye God. Kaluk maninjmanu kunwok yiman kayime mandjawak bu karriburrenkenh nawu Namarnde Duninjh. Wanjh ngurrima dja ngurrikarrmen.
EPH 6:18 Dja mak nawu Namalngmakkaykenh ngunbidyikarrme bu ngurridi yiwarrudj, dja wanjh munguyh ngurridjaldin yiwarrudj kunwernkenh kore God dja mak ngurridjawadjawan. Mah, dja ngurridjalburrbu munguyh dja mak ngurridjalbengyirrin. Yuwn bu ngurriwarnyakmulewarren. Dja mak munguyh ngurrbenmarnedin yiwarrudj nawu bininj rowk nuye God.
EPH 6:19 Dja mak ngaye kandidjalmarnedin yiwarrudj. Ngurridjawa God bu nganwon kunwok nuye ba bu ngadjalyolyolme, dja minj mak ngakele bu munguyh ngabendjalmarneyime bininj kore God nuye kunwok kunmak manbu kore yingkihwarlkkahwarlkkayindi.
EPH 6:20 Nungka God nganmunkeweng ngaye bu ngare kubolkbubuyika, ba bininj ngabenhbukkabukkan manbu warlkkahwarlkkayindi kore Christkenh. Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye bolkkime ngahdjaldukkayindi kore prison bu wirlmurrng dorrengh. Dja wanjh ngurridjawa God ngardduk ba bu ngankangerayekwon kore ngabenmarneyime bininj. Kuhni wanjh nganwong ngakarrme bu ngamarnedurrkmirri.
EPH 6:21 Dja ngaye wanjh ngamunkewe nawu Tychicus ngudberre ba bu ngunbengdayhke ngudberre kore ngaye baleh ngakurduyime kondanjkunu kore ngahni. Nungka nawu ngaye nganedanginj kore Christ, dja ngadjalmarnedjare. Nungka munguyh nganbidyikarrme kore nganemarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk. Nungka wanjh ngunmarneyolyolme ngudberre ba bu ngunkangemarnbun dja ngurrinjilngmakmen. Kunmekbekenh ngaye ngamunkewe nahni bininj ngudberre.
EPH 6:23 Nawu ngaye karridangerrinj, kandiwokbekka. Ngadjare God nawu Kornkumo dja Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngundiwon ngudberre kunmodmikenh dja ngundibidyikarrme ba bu ngurrimarnedjaremerren kore ngurriwernhwoybukwon nawu God.
EPH 6:24 Dja ngadjare God kabenmarnekurduyime kunmak bu kabenkongibun duninjh birrimekbe bininj nawu kabirrihmarnedjare Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre, bu minj mak kabirringurdke bu munguyh munguyh.
PHI 1:1 Ngaye nawu Paul ngabimbun nahni djurra. Dja nganedjarrkdi nawu Timothy kondah, nawu ngad nganebokenh nganedjalmarnedurrkmirri nuye Christ Jesus. Ngaye ngabimbom ngudberre bininj nawu God nuye, ngudda nawu ngurribelbmerrinj Christ Jesus dja ngurrihni kore kunred Philippi. Nahni djurra bedberre warridj birrimekbe bininj kore ngudda nawu kabirriwohrnahwohrnan dja mak nawu kabirridurrkmirri kore yiwarrudj ngarre.
PHI 1:2 Ngaye ngadjare God nawu karriyime Ngabbard, dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngundidjalkongibun dja mak ngundiwon kunmodmikenh.
PHI 1:3 Ngaye burrbun ngudberre munguyh dja wanjh ngahdjalmanjbun God bu nguddakenh ngudberre.
PHI 1:4 Bu ngaye ngahdi yiwarrudj ngudberre, wanjh ngadjalnjilngmak munguyh.
PHI 1:5 Yoh, ngad karridjarrkkarrme manbu yiwarrudj bu ngad wanjh karridjarrkyikadjurren mahni kunwok kunmak duninjh kore kerrngehkenhni dja mak bu bolkkime munguyh.
PHI 1:6 God dedjingmey kurduyimeng kundjalmak duninjh ngudberre, wanjh nungka kayakwon kore kadjaldurrkmirri kukange ngudberre kore kunbarnangarra bu Christ Jesus kamdurndeng kabolkyime. Ngaye kuhni ngaburrbun bu djalwoybukkih duninjh.
PHI 1:7 Ngaye djalburrbun ngudberre rowk bu kuninjkunukenh, kore kuhni mandjad duninjh. Kunmekbekenh ngudda munguyh karrme ngudberre kore kukange ngardduk. God kankongibun kadberre munguyh, ngudda dja mak ngaye. Bolkkime ngaye wanjh ngahrurrkkendi kore prison, dja yikahwi mak ngaye ngabenmarnemulewan bininj manbu kunwok kunmak duninjh dja ngabenbukkabukkan kore kunmekbekenh ba bu bedda kabirriwoybukwon. Bonj, dja wanjh kaddjarrkberre rowk.
PHI 1:8 Ngaye wanjh marnedjare ngudberre yiman kayime Christ Jesus kanmarnedjare. God ngankangenan kore kunwoybuk ngayime.
PHI 1:9 Bolkkime ngaye ngahdjaldi yiwarrudj dja ngahdjaldjawan God bu kunmekbekenh ba nungka ngunmarnbun ngudberre bu ngurrimarnedjaremerren bulkkidj duninjh, dja warridj ngurriwernhborlhmen nungka, dja mak bu ngurridjalburrbun bu djal mandjad.
PHI 1:10 Dja ngadjawan bu nungka ngunmarnbun ba bu ngurridjalburrbun kore kunmayali mandjad. Wanjh kunukka kalukburrk bu kabolkyimerran Christ nuye kunbarnangarra, ngudda ngurridjalmaknin kore nungka, dja minj ngunwelengname bu njalehnjalekenh.
PHI 1:11 Dja mak Jesus Christ ngunmarnedurrkmirri ngudberre bu ngunmarnbun ngurridjalmak nawu bininj kore ngurridjalkurduyime kunmak, ba bu birribuyika bininj rowk kabirriyime bu God nawu namakkaykenh duninjh, dja kabirriburlume nungka.
PHI 1:12 Ngardduk nawu karridangerrinj, ngaye ngadjare ngudda ngurriburrbun bu kuninjkunukenh. Ngaye bu kunwarrekenh nganmarnekurduyimerranj ngaye dja bu ngandikurrmeng kore ngahrurrkkendi manbu prison. Dja bonj, bu ngahdi kondah wanjh manbu kunwok kunmak nuye Jesus kahdjalwarlahmen!
PHI 1:13 Ngayime bu birriwern bininj ngandiwobekkang ngaye bu bolkkime ngahdi. Djamun nawu kabirrirurrknahnan kondah kore kunrurrkkimuk, dja mak nawu birribuyika bininj rowk, wanjh kabirriburrbun bu ngaye ngandikukkang wirlmurrng rayek duninjh dorrengh kunmekbekenh bu Christkenh ngabenmarnemulewan birriwern bininj.
PHI 1:14 Dja mak birriwern bininj nawu ngad karridangerrinj kore nawu Kawohrnan Rowk, bedda kabirriburrbun bu ngaye ngahdukkayindi, wanjh kabirrikangebukmen ngayekenh dja kabindimarnemulewan bininj bu Jesuskenh, minj mak kabindikengehme.
PHI 1:15 Kumekbe nawu yikahwi bininj birribuyika kabindimarnemulewan bu Christkenh kore minj kunmakkenh, kunubewu bedda kabirrikirnworren bu ngayekenh dja mak kabirridjaldjare yimankek ngandiyurrhke ngaye. Dja yikahwi nawu birribuyika kabirrimulewan nawu Christ kore kunmakkenh.
PHI 1:16 Bedda wanjh ngandimarnedjare ngaye, dja kabirriburrbun bu God ngankurrmeng kondah ba bu ngamarnemulewan kunwok kunmak duninjh kore ngabenbukkabukkan nawu birriwarlahkenh bininj rowk.
PHI 1:17 Birrimekbe bininj nawu kabirrihmulewan bu minj kunmakkenh, wanjh kabirriyime bu djal bedmandeleng kore bedberrekih ba bu kabirriburlumerren. Bedda mak kabirridjaldjare ngandimarnekarrerayekwon ngaye bu ngarrukkayindi wirlmurrng dorrengh kondah.
PHI 1:18 Bonj. Marneyime ngudberre. Ngaye ngadjalnjilngmak duninjh bu kunmekbekenh nawu birriwern bininj kabirrimulewan bu Christkenh. Yikahwi kore kunmakkenh, yikahwi kabirriyime kore kunwarrekenh. Dja bonj! Bu bedda kabirriyolyolme nawu Christ, wanjh kunwernhkuken, dja ngadjalnjilngmak. Yoh, dja ngaye ngadjalnjilngmarrmarr munguyh.
PHI 1:19 Ngaye ngaburrbun bu ngudda kandimarnedi yiwarrudj, dja mak nawu Namalngmakkaykenh nuye Jesus Christ nganbidyikarrme ngaye. Wanjh kumekbebeh, ngaye ngadjalburrbun kunmak nganmarnekurduyimerran, dja ngabongyerrkme.
PHI 1:20 Kore kahdokme nawu njalehnjale ngadjare, ngaye munguyh ngadjalburrbun kore kuninjkunukenh. Bu ngaye ngahdjaldarrkiddi, ngaye munguyh ngahdjare ngahkurduyime kore kunmakkenh nuye Christ. Bu bolkkimekenh, ngaye wanjh ngadjare bu ngakangebukmen dja mak minj ngakele bu ngabenmarnemulewan nungkakenh. Bu ngaye ngadjaldarrkid dja mak yiman bu ngarrowen, wanjh ngaye ngabendjalmadbun bu bininj kabirriburlume Christ.
PHI 1:21 Dja bu ngaye ngadjaldarrkid, wanjh kunukka ngaye munguyh Christ nganebelbmiyindi. Dja bu ngarrowen, wanjh kunukka kunwernhmak duninjh.
PHI 1:22 Bu yiman kunburrk ngardduk ngadjaldarrkid, wanjh kuhni ngaye ngadjalkurduyime kunmak nuye kore Christ. Nawu ngaye ngadjalnjilngmak bu yiman ngarrarrkid dja mak bu ngarrowen. Adju, baleh ngadjare nganmarneyimerran?
PHI 1:23 Ngaye minj ngadjarrngbun bu baleh manbu karrokme kore ngaye ngardduk. Ngaye ngadjaldjare ngabawon mahni kundarrkid dja ngare nganeni nawu Christ. Kunmekbe wanjh kunukka kundjalmak duninjh.
PHI 1:24 Dja ngaleng bu ngadjaldarrkid wanjh kunukka ngaye ngarrurrkmirri kore bidyikarrme ngudberre.
PHI 1:25 Nakka kunwoybuk, dja kunmekbekenh kunu ngaye ngaburrbun bu ngadjaldarrkiddi bolkkime ba bu kunmekbekenh karridjarrkni rowk ba bu karridjarrkmurrngrayworren kore ngurriwoybukwon Jesus dja bu kuhni ngurrimarrmarr dorrengh.
PHI 1:26 Wanjh kaluk bu ngaye ngamre yawoyhnan ngudberre, wanjh ngudda ngurriwernhnjilngmakmen duninjh kore ngurribelbmerren nawu Christ Jesus bu nganmarnekurduyimerran ngardduk.
PHI 1:27 Kububuyika kunwern kambebme kadberre, dja njalehnjale ngunmarnekurduyimerran. Bonj, wanjh ngurridjalyime kunmakkenh kore maninjmanu kunwok kunmak manbu Christkenh. Kuhni wanjh ngaye bu minj ngamre yikan, dja ngaleng djalwobekkan ngudberre bu djarrehbeh, wanjh yiman ngudda ngurrihni kunmak. Wanjh ngaye burrbun ngudberre nawu ngudda ngurrihdjalmurrngrayek kunmekbekenh ngudda ngurriyimerran yiman ngurridjalkangekudjihni dja mak ngurridjarrkmayalirohrokni bu ngurridjaldjarrkyime kore ngurrbenmarnemulewan bininj rowk manbu kunwok manmak duninjh kore kabiyolyolme Jesus.
PHI 1:28 Dja minj ngurrbenkengehme bininj nawu kabirridjare ngundingurdke. Kaluk bu bedda ngundinan ngudda ngurrikeleyak, wanjh bedda kabirriwohburrbun God nungan kabenbularrbun bedberre, dja mak nungka ngunngehke ngudberre. God kakurduyime rowk.
PHI 1:29 God nungka nawu ngundjalkongibun dja mak kunmak ngunmarnekurduyimeng ngudberre, dja ngunmarnbom ngudberre bu ngurriwoybukwong kore Christ, dja mak ngunmarnbun ngudberre bu ngurridjakbekkan yiman kayime Christ nuye. God wanjh kuhni kakurduyime bu Christkenh.
PHI 1:30 Yoh, ngudda nawu ngurringalke kunwern kunyid bu kamarnbuyindan dja mak manbu karohrok ngaye ngahkarrmi. Ngudda kandiwobekkani bu kerrngehkenhni ngakarrmi kunwern kunyid. Dja mak ngurrihdjalburrbun bu ngaye bolkkime ngahdjalkarrme maninjmanu kunyid.
PHI 2:1 Ngudda nawu ngurribelbmerrinj Christ, wanjh nungka ngunkangemarnbom. Dja mak nungka ngunmarnedjareminj, dja kunu ngunnjilngmarnbom ngudberre. Ngurridjalkarrme rowk nawu Namalngmakkaykenh dja wanjh ngurribelbmerrinj kore ngurrikudjihminj. Ngudda mak ngurrikongiburren dja ngurridjalyimerren bu kunkongi dorrengh kore ngudmandeleng.
PHI 2:2 Mah wanjh, ngaye ngadjalmarrmarr duninjh bu ngudda ngurridjarrkwokmarnburren kundjalkudji bu ngurrimayalikudjihnin, bu ngudda ngurrimarnedjaremerren nawu ngudmandeleng dja mak ngurridjarrkyimerran yiman ngurridjalkangekudjihnin dja mak ngurrimayalikudjihnin rowk.
PHI 2:3 Yuwn bu ngudmandeleng ngurriburlumerren, dja yuwn ngurridjare bu ngurriyurrhkerren. Ngurrimarladjworrimen. Yuwn bu ngudda kuninjkunu ngurrimayaliburlumerren. Bu ngurribebbehmayalibubuyika, wanjh kunu ngudman ngurrimayalibekkarrimen.
PHI 2:4 Yuwn ngudmandeleng bebbehbeh ngurridjalburrburren kore ngudberre, dja ngurridjalbidyikarrmerren.
PHI 2:5 Ngudda ngurrimarnburrimen ba bu ngurrimayalirohrok yiman kayime Christ Jesus.
PHI 2:6 Nungka wanjh God duninjh, dja minj djareniwirrinj bu marnburrimeninj kundulkarre dorrengh nuye ba bu burlumerrimeninj yiman God rerrih.
PHI 2:7 Djal burrkyakni. Nungka djalbawong rowk dja marnburrinj yiman kayime djal yeng. Dja nungandeleng marnburrinj bu yimerranj nawu bininj kabimarnedurrkmirri God. Wanjh kunu nungka yimerranj bu djalbininj duninjh.
PHI 2:8 Kunmekbekenh wanjh nungka danginj bu kurduyimerranj. Wanjh djalmarnburrinj nungandeleng kukmarladjworrinj. Nungka bidjalwernhwokmarrkmangi God dja kunu wanjh doweng. Kaluk nungka kurrmerrinj bu djaldoweng kore kundulk cross.
PHI 2:9 Wanjh kunmekbekenh kunu God bidjalwernkukenwong duninjh, dja mak bingeywong manmekbe kunngey manbu manngeykuken duninjh bu kabenngeyyurrhke manbu birringeybubuyika rowk.
PHI 2:10 Kaluk bu yerrekah karridjalmirndewarlahkenh bininj karrimarnebarddurrukkurlhdan nuye Jesus, ngad bininj nawu karrihni kore kondah kurorre, dja nawu birridjalwernkenh kabirrihni kore heaven warridj, dja mak nadjalwern duninjh nawu kabirridi kore kanjdji ngarre kurorre.
PHI 2:11 Dja mak karridjalmulewan rowk bu Jesus Christ wanjh nungka kadjalwohrnan rowk duninjh, wanjh kunu karrikuniburlume God nawu Kornkumo.
PHI 2:12 Mah wanjh ngudda nawu ngaye marnedjareminj ngudberre, ngudda wanjh kandiwokmarrkmangi munguyh bu kerrngehkenhni, bu ngaye karridjarrkni kore ngudda dja bu bolkkime ngaye ngahni djarreh, wanjh ngudda munguyh kandidjalwokmarrkmang ngaye. Bu bolkkime wanjh ngurridjalmarnedurrkmirrin God ba bu nungka karrurrkmirri nawu ngunngehke ngudberre bu yerrekah. Ngudda wanjh ngurrimarnekelenin yiman ngurrimarnekukdeldelme kore nungka nuye!
PHI 2:13 Yoh, God nungan kahdurrkmirri kore kukange ngudberre, dja nungka mak ngunmayaliborledke ngudberre ba bu ngudda ngurridjare ngurriwokmarrkmang kore nungka. Wanjh kunukka ngunwon ngudberre kundulkarre nuye ba bu ngudda ngurrikurduyime kunmakkenh kore nungka kadjare.
PHI 2:14 Mah wanjh, ngurrinjilngmaknin kore ngurridjalmarnedurrkmirri nuye. Yuwn bu ngurriwokkihnjurluhnjurlukmi, dja yuwn bu mak ngurridangwerren.
PHI 2:15 Ngurriburrbu, ngad karriyimerranj wurdwurd nuye God. Dja ngurrikangebelenin dja mak ngurridjalkurduyimen kunmak munguyh bu ngurridjalmaknin. Wanjh kunukka ngurrikukbame yiman mankokkarrng kore kondah kubolkmunun, kore birribuyika bininj kabirrikurduyime kundjalwarre duninjh munguyh.
PHI 2:16 Dja wanjh ngudda munguyh ngurriyingkihkarrme kunwok manbu ngunmalngdarrkidwon. Wanjh kunu ngaye ngaburlumerren ngayemandeleng bu ngudda ngudberre kore kunbarnangarra nuye Christ, dja kunukka ngaburrbun bu ngaye minj ngadjalbolkmayi kore ngaye ngarrurrkmirranginj kore ngudda ngudberre.
PHI 2:17 Dja wanjh ngudda ngurriwernhwoybukwong God, dja ngurriyimerranj yiman kayime ngurrikanjkurrmerrinj nuye, dja mak ngurrimarnedurrkmirri nuye. Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye wanjh ngadjalmarrmarr. Dja bu ngaye wardi ngarrowen yiman kayime ngakanjkurrmerren kore God, ngarridjarrkmarrmarr bu ngudda dorrengh.
PHI 2:18 Wanjh kunu kadjalrohrok, bu ngudda wanjh karridjarrkmarrmarr bu ngaye dorrengh.
PHI 2:19 Bu Jesus nawu Kawohrnan Rowk nganbidyikarrme, wanjh ngadjare bu ngamunkewe Timothy ngudberre bu baleh nuk kabolkyime, ba bu ngaye nganjilngmakmen bu ngayemandeleng wobekkan ngudberre kore Timothy ngunmulewan.
PHI 2:20 Nungka ngunmarnedjare ngudberre dja kadjare munguyh bu ngurridi kunmak. Wanjh kunmekbekenh nungka nadjalkudji bu ngayawoyhmunkewe kore ngudberre.
PHI 2:21 Birribuyika bininj kore bedmandeleng kabirridjare, dja minj kabirriburrbun munguyh kore Jesus Christ kadjare.
PHI 2:22 Ngudda wanjh ngurriburrbun nawu namekbe Timothy bu nungka nadjalmak bininj. Nungka wanjh nganedjarrkdurrkmirri ngaye yiman nabeywurd bu nganedjarrkmulewani manbu kunwok kunmak.
PHI 2:23 Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngabalmunkewe nungka. Dja med rerrih, ngaye nganan werrk bu baleh kakurduyimerran ngardduk.
PHI 2:24 Ngaye ngahdjalmadbun nawu Kawohrnan Rowk bu nganbidyikarrme wanjh kunukka ngayeman ngamyikan ngudberre, wanjh darnkih kabolkyime.
PHI 2:25 Dja mak ngaye ngadjare ngayolyolme warridj nabadbuyika bininj. Ngudda wanjh ngurriburrbun nawu kangeyyo Epaphroditus nawu nganedanginj. Nungka nawu nganedjarrkdurrkmirri ngaye, dja nganebidyikarrmerren bu ngad yiman kayime djuram nawu Christ nuye. Ngudda wanjh ngurrimunkeweng nungka bu kumwam kore ngaye bu nganbidyikarrme kore kunyid ngahkarrmi. Wanjh bolkkime ngaye ngaburrbun bu ngabaldurndiwe ngudberre.
PHI 2:26 Nungka wanjh njilngwarreminj bu ngudda ngurriyingkihwobekkang bu nungka dulkkihdulkkihyoy, wanjh nungka bolkkime kadjare kabaldurndeng ngudberre, dja wanjh ngundjalmarnedjare.
PHI 2:27 Nungka wanjh woybukkih djakkimukni bu darnkih dowimeninj, dja God bidjalkongibom nungka bu bidjalmarnbom. Nawu God ngandjalkongibuni ngaye warridj. Bu Epaphroditus dowimeninj, wanjh kunukka ngaye ngahdjalnjilngwarremeninj duninjh.
PHI 2:28 Wanjh kunmekbekenh ngaye ngadjare bulkkidj bu ngabalmunkewe bolkkime ngudberre ba bu ngudda ngurrinjilngmakmen bu ngurrinan, dja ngaye minj mak ngayawoyhkangewarre.
PHI 2:29 Ngurrikima nungka bu kamre, bu kuninjkunukenh ngudda ngurrikukbelbmerrinj kore nawu Kawohrnan Rowk bu ngurridjalnjilngmaknin. Ngudda wanjh munguyh ngurrbenburlumen bininj birrimak yiman kayime Epaphroditus.
PHI 2:30 Nungka kuyindowimeninj bu nungka bidjalmarnedurrkmirri kore Christ. Nungka wanjh nganmarnekuyindowimeninj ngardduk bu nganbidyikarrmeng, bu kunmekbekenh ngudda djarreh ngurrihni, dja ngudda minj kandibidyikarrmeninj.
PHI 3:1 Mah wanjh, nawu karridangerrinj, ngurridjalnjilngmaknin bu ngudda ngurridjarrkraworren bu kuninjkunukenh kore nawu Kawohrnan Rowk! Ngaye ngabimbun nahni djurra bu yawoyhbengdayhke ngudberre nawu kore ngaye ngokko bukkabukkang. Ngaye wanjh nganjilngmak bu ngakurduyime kuhni, wanjh kunukka ngudda ngunbidyikarrme ngudberre bu ngurrinahnarrenkenh.
PHI 3:2 Kab ngurrinahnarrimen! Birrimekbe nawu birriwarre bininj, wanjh ngaye ngayime bedda yiman duruk nabang! Bedda nawu kabirridjare ngundikanjdadjdadjke ngudberre kore kunburrk ngudberre ngundilakkayenwon.
PHI 3:3 Ngudda dja ngaye, ngad wanjh yiman karrilakkayen duninjh kore kunmalng kadberre, bu kunmekbekenh kunu nawu Namalngmakkaykenh kumwam Godbeh bu kanmarnbun ngad karridi yiwarrudj God kore mandjad duninjh. Ngad wanjh karridjalburluburlume nadjalkudji nawu Christ Jesus. Dja yuwn bu karriwoybukwon njalenjale kore djal bininjkenh.
PHI 3:4 Dja ngaleng, bu ngaye ngadjareniwirrinj wanjh ngaburlumerrimeninj ngayemandeleng kore ngakurduyime bu djalbininjkenh! Nawu ngaye ngadjalkurduyimeng kunmak kunwernkenh bu ngabenyurrhkeng nawu birribuyika bininj.
PHI 3:5 Ngaye wanjh ngandilakkayenwong bu ngaye wurdyawni bu kunkodjkeni eight. Ngaye ngarranginj kore namud nawu Israel benkebmawahmeng, dja mak ngarriredboni kore mawahmawah ngardduk Benjamin namud nuyeni. Dja mak ngardduk namud kore Hebrew dja mak ngaye warridj. Wanjh ngaye ngayimerranj Pharisee bu ngarriwernhkarrenahnani manbu mankarre ngadberreni, ngad nawu Jews bininj.
PHI 3:6 Ngaye ngawernhdurrkmirri maninjmanu mankarrekenh, wanjh kunmekbekenh ngaye munguyh ngabendjalbuni nawu yiwarrudj bedberreni. Ngaye munguyh ngamarrkmayi manbu manmekbe mankarre dja ngaye minj ngabakkemeninj manmekbe manu Jews ngadberre.
PHI 3:7 Ngaye yimankek ngayimi manmekbe manu mankarre bu nganmarnbuyi bu ngakukenworrimeninj kore God. Dja burrkyak, wanjh bu bolkkime manmekbe minj manyawoyhkuken kore ngaye. Kaluk ngaye wanjh ngadjalwarnyakminj rowk, dja bolkkime ngadjaldjare ngaye ngamunkekadjung nawu Christ.
PHI 3:8 Yoh, ngaye ngadjalbawong yehyeng rowk bu bolkkime ngaye ngaburrbun Christ Jesus nawu nganmarnewohrnan ngardduk. Kuhni wanjh kunkimukkenh. Nawu nungka nadjalmak duninjh kore yehyeng rowk, nawu nungka nawernhkuken duninjh kore yehyeng rowk. Ngaye wanjh ngaweng rowk nawu ngahkarrmi ba bu ngadjalwernhkarrme nawu Christ. Bu bolkkime ngaye ngadjalyime nawu namekbe nabubuyika yiman kayime nawarre duninjh, nawu minj karriyawoyhdjare.
PHI 3:9 Wanjh bu bolkkime ngaye nganekukbelbmerrinj munguyh. Bolkkime minj ngaburlumerren bu ngahkarrme manbu mahni mankarre, manbu minj nganmarnbun bu ngamak nuye God. Burrkyak. Bolkkime God nungandeleng nganmulewan bu ngaye ngamak bu kunmekbekenh ngaye ngadjalwoybukwon nawu Christ. Djal bonj.
PHI 3:10 Yoh, ngaye ngadjaldjare warridj bu ngadjalburrbun Christ, dja mak ngadjare ngaburrbun God nuye kundulkarre kore birrolkkayhweng nawu Christ kore dowengbeh. Dja mak ngaye ngadjare nganekukbelbmerren nuye bu nganedjakbekkan Christ dorrengh, dja ngadjare yiman kayime ngarrowen yiman nungka kurduyimeng.
PHI 3:11 Kunmekbekenh ngadjare bu Christ dja ngaye kore nganedjarrkdoweng wanjh ngaye ngarrolkkan bu yiman Christ dolkkang kore kundowikenh.
PHI 3:12 Ngaye kuhni minj nganbangmekurduyimerrangimeninj ngardduk, dja med. Minj nganbangmemarnbuyinj bu ngadjalmakniwirrinj duninjh, dja med. Ngaye wanjh munguyh ngadjalrohrokme kunrayek dorrengh bu kuninjkunukenh kore ngayemandeleng. Christ Jesus korroko ngandarrkidmey wanjh ngaye ngawernhrohrokme ba bu ngamang nawu kahdjehdjenyo kore nungka kurrmeng ngardduk.
PHI 3:13 Mah, nawu karridangerrinj! Minj ngabangmemayinj nawu kayingkihyo ngardduk. Dja ngaleng ngaye ngadjalkurduyime kundjalkudji. Ngaye wanjh ngahdjalbengmidjdanj njalehnjale rowk kore ngakurduyimi kerrngehkenhni dja ngadjalrohrokme ba bu ngamang nawu God kakarrme ngardduk.
PHI 3:14 God ngankayhmeng ngaye bu nganebelbmerrinj nawu Christ Jesus, ba ngare kore kubolkmak heaven. Kunmekbekenh kunu ngaye ngadjaldjare ngare kore namakkaykenh duninjh kadjehdjenyo ba bu kalukburrk ngahmang.
PHI 3:15 Karridjalwern ngad bininj nawu karrikodjkulumak, wanjh karriburrbun bu mandjad kunmayali kadberre. Dja nangale kadberre kaburrbun kore kunbuyika kunmayali, wanjh kabidjawan God nawu kabibengdayhke ba kabengkan mandjad.
PHI 3:16 Ngad wanjh ngokko karriburrbun kore mandjad duninjh karrihni, wanjh kunmekbe ngad munguyh karridjalkurduyimen.
PHI 3:17 Nawu karridangerrinj, ngaye wanjh munguyh ngahngunjdjikan nawu Christ, wanjh ngudda ngurriraworrimen birribuyika bininj dorrengh nawu ngandingunjdjikan ngaye. Ngurriwernhkurdunan bininj rowk nawu kabirrikurduyime mandjad yiman ngaye bukkabukkang ngudberre.
PHI 3:18 Birridjalmirndewern bininj kabirriwidnan Christ nuye kundulk cross, nawu bedda kabirridjalkurduyime kunwarre. Ngaye yingkihmarneyimeng bu ngabenyolyolmi kunwernhkah ngudberre, dja wanjh bolkkime ngaye wanjh ngayawoyhnalkbun bu ngabenmulewan bedberre.
PHI 3:19 Nawu bedda wanjh yerrekah kabirribularrbuyindan rowk. Yimankek bedda kabirriyime manbu kundjare bedberre, makka wanjh bedberre god. Minj bedda kabirriyeme, dja ngaleng kabirridjalburlumerren yimankek birriyemiyak kore baleh kabirrikurduyime kunwarrekenh bedmandeleng. Munguyh kabirridjalburrbun yehyeng nawu kondah kurorrekenh.
PHI 3:20 Bu ngad, wanjh karridjalburrbun kore kadberre kunred heaven. Wanjh karridjalmadbun dja mak karridjare bu Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu kamyawoyhdurndeng kore heavenbeh bu mak kanngehke kadberre.
PHI 3:21 Nungka nawu nawernhdulkarrekimuk duninjh dja kamarnbun yehyeng rowk kayimerran kore nungka kadjare. Wanjh nungka kankukkerrngehmen manu kunburrk kadberre bu kanyemikang kadberre. Nungka kankukmarnbun kadberre bu karriburrkyimerran yiman kayime nungka kunburrk nuye nawu namakkaykenh kore heaven.
PHI 4:1 Mah nawu karridangerrinj rowk, ngaye nawu djalwernmarnedjare ngudberre, dja mak kunmekbekenh bu ngaye ngadjare yawoyhnan ngudberre. Ngudda nawu ngaye kandidjalnjilngmarnbun dja mak ngaye ngaburlumerren bu ngudberrekenh! Ngurridjalnin kore ngurridjalbelbmerrinj nawu Kawohrnan Rowk, yuwn bu ngurriwarnyakmulewarren. Bu ngaye wanjh munguyh djalmarnedjare ngudberre.
PHI 4:2 Ngaye ngadjare benbenemarnewokdi ngunewoneng nawu daluk bokenh kunmekbe nawu ngunehni, ngudda ngalbu Yuwodia dja mak ngudda ngalbu Djintikki. Ngaye ngadjaldjare benbenedjawan ngunewoneng ngunemayalikudjinin bu kuninjkunukenh ngudda ngurrikukbelbmerrinj nawu Kawohrnan Rowk.
PHI 4:3 Yoh, dja djawan ngudda yimak nawu ngarrdurrkmirri munguyh, bu ngudda yibenbenebidyikarrmen benemekbe daluk bokenh nawu ngarridjarrkdurrkmirri bu ngaye dorrengh kore kunrayekni duninjh, kunmekbekenh bu bedda ngandibidyikarrmeng ngaye kore ngahdurrkmirri manbu manmak kunwokkenh. Bedda dorrenghni dja nawu Clement dja mak nawu birribuyika karridurrkmirri. Bedda nawu kabirringeybimbuyindi kore God nuye djurra bu kabenmulewan bedda nawu kabirridjalmimbi munguyh munguyh.
PHI 4:4 Mah! Munguyh ngurridjalnjilngmaknin kore nawu Kawohrnan Rowk! Ngaye yawoyhmarneyime ngudberre bu ngurridjalnjilngmaknin!
PHI 4:5 Munguyh ngurrimarneyimerrimen djal yelehyeledj ba bu birriwern bininj ngundikurdunan ngudberre kore ngurriyime. Kunmekbe bu ngurriburrbu nawu Kawohrnan Rowk wanjh darnkih kamre.
PHI 4:6 Yuwn bu ngurrikangewarremen munguyh kore njalehnjalekenh ngarre. Dja ngaleng ngurridjaldi yiwarrudj dja ngurridjaldjawa God bu ngurriyimanjbu munguyh kore nungka.
PHI 4:7 Wanjh God ngunwon ngudberre kunmodmikenh nuye. Minj nangale bininj kaburrbun manmekbe kunmodmikenh, dja nungka ngundjalwon bu ngudda ngurriwoybukwon nawu Christ Jesus, wanjh kunukka kore manu kunkange dja kunmayali ngudberre wanjh nungka ngunwernhnahnan.
PHI 4:8 Njalewali mak ngadjare ngayime ngudberre nawu karridangerrinj. Baleh kab nguddabu kuninjkunukenh ba bu ngurriburrbun dja ngurrimayalimarnburren? Wanjh ngurridjalburrbun kore kunwoybukkenh kunmayali ngarre, dja ngurriburrbun kore ngurrikurduyime kunmakkenh, dja mak ngurriburrbu manbu kunmayali manu kankukbelewon, dja manbu mandjalmakkaykenh. Kab ngurrbenburrbu kore nawu bininj birrikurdumak, dja kore manbu mandjalmakkaykenh, dja bininj nawu kabirrikurduyime manbu njalekenh bininj birribuyika kabindiburlume. Kuninjkunu kunmakkenh wanjh kunmekbe ngudda ngurridjalburrbu munguyh.
PHI 4:9 Dja mak ngudda wanjh ngurridjalkurduyimen kore ngurriborlhmeng ngayekenh manbu wong ngudberre, dja kore kandibekkabekkang, dja nuk kandikurdunang ngaye. Wanjh ngurridjalkurduyimen rowk. Wanjh God nawu ngunwon kunmodmikenh ngudberre bu ngurridjarrkre.
PHI 4:10 Ngaye wanjh ngawernhnjilngmak duninjh bu bolkkime ngudda kandiburrbun ngaye munguyh. Ngudda kandiburrbuni ngaye bu kerrngehkenhni ngudda nawu djarreh ngurridi, bu minj njale kandimarnekurduyimeninj.
PHI 4:11 Ngaye wanjh kamak ngahni. Ngaye minj mak ngayawoyhkukburrburren ngayemandeleng. Bu kuninjkunukenh ngaye ngahborlhmi bu ngadjalnjilngmak bu ngaye minj ngamayi nawu ngadjareni.
PHI 4:12 Dja mak yikahwi minj ngaye ngawernhmayinj, yikahwi ngaye ngakarrme wurd nawern. Djal bonj yiman baleh yarrkka, bu yiman kakurduyimerran ngardduk, wanjh kunukka ngaye ngahdjalnjilngmak munguyh. Kunubewu bu mak ngakarrme manwern manme, dja mak yiman bu ngamarrwedowe, wanjh kunukka kunu ngadjalnjilngmak duninjh. Ngaborlhmeng maninjmanu manbu kunmayaliwarlkkayindi!
PHI 4:13 Nawu Kawohrnan Rowk ngandjalwon kunngudj nuye ba bu ngaye ngadjalmarnekurduyime njalenjale rowk munguyh.
PHI 4:14 Bu kuhni wanjh kunmak bu ngudda ngurridjareminj kandibidyikarrmi kore kunyidkenh ngardduk.
PHI 4:15 Dja kunbuyika ngayime. Ngudda nawu ngurrihni kore kabolkngeyyo Philippi, ngudda ngurriburrbuni bu kunmekbe ngaye nganmarnekurduyimerrangeni kore kerrngehkenh bu ngarredjingmey ngahyolyolmi manbu kunwok kunmak ngudberre. Bu kunmekbe bolkyimi, ngaye wanjh ngahbolkbawong kore kunred Macedonia, dja minj nangale bininj nawu yiwarrudj bedberre ngandikukwoyinj nawu money. Dja ngaleng ngudda ngurridjalkudjini nawu yiwarrudj ngudberre bu kandibidyikarrmi ngaye.
PHI 4:16 Dja warridj, bu ngaye ngadjalni kore kunred Thessalonica dja money yak, wanjh ngudda kandimarnemunkeweyi money bu ngaye kandidjalbidyikarrmi bu bokenhkah dja mak bu danjbikkah.
PHI 4:17 Ngaye minj djahdjawan bu kunwarddekenh ngudberre bu bolkkime. Dja ngaleng ngaye ngadjaldjare God ngunmarnbun ngudberre bu ngunwon nuye namakmak kore ngudda ngurridjalweymakmen munguyh.
PHI 4:18 Kaluk ngaye wanjh kamak bu ngahkarrme bolkkime kore nguddakenh, kunubewu mak ngakarrme nawu wurd nawern! Namekbe nawu Epaphroditus bu ngurrimunkeweng wanjh kumkang nawu ngurrikukwong ngaye ngardduk wanjh nganwong rowk. Wanjh kunukka yiman kayime ngudda ngurriwon God burudjang rerrih, nawu namakkaykenh nuye yiman kayime manjmakkenh duninjh kahmarnerung kore nungan nuye.
PHI 4:19 Yiddok ngudda mak ngurridjare bu ngudmandeleng ngudberrekih, wanjh God nawu ngardduk kahkarrme namakkaykenh duninjh nawu yehyeng rowk kore heavenbeh, wanjh ngunwon ngudberre kore ngurribelbmerrinj nawu Christ Jesus.
PHI 4:20 Mah. Ngad wanjh karridjalburlumen God nawu Kornkumo kadberre bu munguyh djal munguyh. Wanjh bonj.
PHI 4:21 Ngurrbenmarneyimen kunwok kunmak bedberre birribuyika nawu bininj nuye God nawu nungan nuyekih Christ Jesus. Nawu karridangerrinj rowk kondah ngarridjarrkni ngaye dorrengh ngundimarnewokmunkewerren bu kunwok kunmak ngudberre.
PHI 4:22 Birriwern bininj nuye God ngundimarneyime kunwok kunmak ngudberre. Ngayime bininj nawu kabirrihni kore kunrurrk nuye nawu Caesar.
PHI 4:23 Ngaye ngadjare Jesus Christ bu kahni kore kunmalng ngudberre. Amen.
COL 1:1 Ngaye nawu Paul ngabimbom nahni djurra. Ngaye wanjh apostle nuye Christ Jesus bu kuninjkunukenh God nganmarnedjareminj ngakurduyime. Ngaye nganedjarrkdi nahni Timothy nawu karridanginj.
COL 1:2 Ngaye ngabimbom nahni ngudda ngudberre nawu ngurrihni kore kunred Colossae ngudda nawu nungan nuyekih God dja mak nawu ngurriwoybukwon nungka munguyh. Ngad wanjh karrikukbelbmerrinj kore Christ nawu ngudda ngaye karridanginj. Ngaye ngadjare God nawu kornkumo kadberre ngundjalkongibun ngudberre dja mak ngunwon kunmodmikenh nuye.
COL 1:3 Ngad wanjh munguyh ngundimarnedi yiwarrudj ngudberre bu kuninjkunukenh nganedjalmanjbun God nawu kornkumo nuye Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre.
COL 1:4 Ngad wanjh ngundiwobekkang bu ngudda ngurriwoybukwong dja mak ngurriwokmarrkmey nawu Christ Jesus, dja mak ngudda ngurrbenmarnedjare rowk nawu God nungan nuye bininj.
COL 1:5 Kuhni rowk ngudda ngurrikurduyime bu kuninjkunukenh God ngunmarnedjehdjenkurrmeng nawu kahyo ngudberre kore heaven. Ngudda ngurriyingkihbekkang manu mahni manmakkaykenh kunwok bu kerrngehkenhni kumwam ngudberre, manbu mandjalwoybuk kunwok. Mahni kunwok manmak wanjh kayolyolme kaluk God ngunmarnekurduyime ngudberre bu yerrekah. Mahni kunwok manmak wernhwarlahminj, yiman kayime manbu kundulk kamarnburren bu dja kakarrme manbarnemmak kore kubolkbubuyika rowk kondah kurorre. Dja karohrok kore ngudda. Kuhni dedjingmey kerrngehkenhni bu ngurriyingkihbekkang manbu kunwok manwoybuk dja ngurrimenmenbekkang bu woybukkih duninjh God ngundjalmarnedjare ngudberre bulkkidj duninjh.
COL 1:7 Nahni Epaphras nawu karrimarnedjare, nungka korroko ngunmarneyimeng manbu kunwok manmak bu ngurriborlhmeng. Nungka kabimarnedurrkmirri God yiman slave nawu kabibongname, bu yiman ngad warridj. Nungka kabimarnedurrkmirri kunmak nuye Christ bu kadberrekenh.
COL 1:8 Wanjh nungka ngunmulewam ngudberre bu nganmarneyimeng nawu Namalngmakkaykenh ngunmarnbom bu ngurribalmarnedjaremerren.
COL 1:9 Wanjh bu ngad kore kerrngehkenhni ngundiwobekkang, wanjh ngarrihdjaldi yiwarrudj ngudberre. Wanjh munguyh ngarridjaldjawan nawu God ba bu ngunmayalibarlke ngudda ngudberre ba bu ngurrikurduyime kore nungka kadjare, dja mak ngarridjawan God bu nawu Namalngmakkaykenh ngunbidyikarrme bu ngurriwernhburrbun mandjad kore kunmakkenh.
COL 1:10 Mak ngarridi yiwarrudj ngudberre, ba bu ngurridjalkurduyime munguyh kore nawu Kawohrnan Rowk kadjare, kore nuye kunmak, dja kore ngurrinjilngmarnbun munguyh. Mak ngarridi yiwarrudj ngudberre, bu ngurridurrkmirrikenh kunwernhmak, nawu yiman kayime kundulk manbu kakarrme manwern manme, dja wanjh ngurridjalborlhme nawu God.
COL 1:11 Kaluk ngad nganedjare God ngunmurrngrayekwon ngudberre. Nungka nawu wernhdulkarrekimukkenh kore yehyeng rowk. Wanjh ngudda ngurridjalmadbu yeledj bu mak kunyid kunwern ngurrikarrme, wanjh bonj, ngurridjalnjilngmaknin dja ngurridjalmanjbu God nawu Ngabbard. Nungka wanjh ngunmarnekarremarnbom ngudberre ba bu ngurriraworrinj birribuyika nawu nungan nuyekih bininj dja ngurrihdjarrkkarrme nawu yingkihdjehdjenkurrmeng ngudberre, kore kahmarnebolkwolkayindi dja kawohrnan rowk munguyh.
COL 1:13 Yoh, nungka nawu kanbebkeng kadberre kore kubolkmununbeh karridangbalhmiyindi, wanjh nungka kankurrmeng kadberre kore nawu beywurd nuye kadjalwohrnan rowk. Kaluk nungka kabidjalmarnedjare.
COL 1:14 Bolkkime ngad karribelbmerrinj dja kanngehkeng bu kanmarnebengmidjdanj kadberre kore kunwarrekenh karriyimi.
COL 1:15 Minj nangale birrarrkidnayinj God, dja bu karrinan Jesus, God nuye beywurd, wanjh kunukka yiman karrikuknan nawu God. Kaluk Jesus yiman nadjdjaman nawu karridangerrinj kadberre bininj, dja kayurrhke rowk kore yehyeng God marnbom.
COL 1:16 Jesus, nawu God nuye beywurd, wanjh nungka marnbom yehyeng rowk kore heavenbeh dja mak kondah kurorrewaken, nadjalwern nawu ngad karrihnan dja mak nawu minj karrinan. Nawu nungka benmarnbom kings, dja bininj nawu kabindimarnewohrnan birribuyika, dja mak benmarnbom nawu birriwernhdulkarrekihkimuk bininj. Nawu yehyeng rowk marnbom bu kore nungan djareni.
COL 1:17 Jesus nungan djalyingkihdi bu kerrngehkenhni duninjh wanjh yerreh yehyeng rowk bebmerrinj. Nawu nadjalwern yehyeng rowk nungka wanjh kahwernhkarrme. Dja bu burrkyak, wanjh kunukka kahdjalyakayakmen rowk.
COL 1:18 Ngad bininj nuye Jesus, wanjh yiman kayime karriyimerranj nuye kunburrk, dja nakka wanjh yiman kunkodj ngarre yiwarrudj rowk. Nungka nawu nadjalkudji wanjh marnbom yehyeng rowk bu dedjingmeybeh. Nungka mak nadjalyungkihni nawu yawoyhmimbiminj kore kundowikenh, ba bu nungka nadjalkudji kawernhkukenmen kore kubolkwarlahkenh rowk dja mak kahwernhkukdokme duninjh kore bininj kadberre.
COL 1:19 Nawu God bimarneni Jesus kore nungka bu benedjalkangekudjini kore God djareminj. Wanjh Jesus nakka God duninjh.
COL 1:20 Dja God djareminj kanmarnbom karridjalwern nawu bininj rowk bu karriyawoyhdabbolkmen kore nungka nuye, ngad nawu bininj kondah karrihni kurorre dja mak nawu kabirrini kore heaven. Wanjh kunmekbekenh bu Jesus kurlbawarrhmeng kore kukbahkukbarndi kundulk cross, dja kunu God kanwong kunmodmikenh nuye.
COL 1:21 Ngurriburrbun bu kerrngehkenh ngudda wanjh ngurrimarnekuklarlmarrinj kore God, dja ngurrimhdi djarreh duninjh, bu ngudda ngurriyidkoni God kore kunmayali ngudberre dja bu ngurrihdjalkurduyimi kunwarre.
COL 1:22 Dja bu bolkkime, Jesus ngunmarnbom ngudda ngurridabbolkminj kore God, bu nungka doweng. Yoh, Jesus nungan wanjh kanmarnekanjkurrmerrinj nuye kunburrkyi. Jesus doweng kore God djareni, ba bu ngunmarnbom dja ngunkurrmeng kore God, bu ngurriyimerranj nuye bininj ngurrimak, ba minj nangale ngunyawoyhwiddjung.
COL 1:23 Kuhni wanjh ngunmarnekurduyimerran ngudberre bu ngurridjalwoybukwon mahni kunwok, dja yuwn mak ngurrimayaliborledme bu ngurribawon mahni kunwok manmak kore ngurribekkang, dja ngurridjalmadbun bu yerreh God ngunmarnekurduyime. Maninjmanu kunwok manmak wanjh ngurribekkang, dja wanjh birridjalwern bininj nawu kabirrini kondah kore kubolkwarlahkenh rowk wanjh bedda warridj birribekkang. Ngaye nawu Paul ngayimerranj ngahmarnedurrkmirri God bu ngabenmarneyime bininj mahni kunwok manmak.
COL 1:24 Kunmekbekenh bu kuhni ngaye ngadjalnjilngmak dja mak kunyid bu ngahkarrme bu nguddakenh ngudberre. Christ wanjh ngokko djakbekkang ngudberre, dja bolkkime ngayemanwali ngahdjaldjakbekkan kore kunburrk ngardduk bu kuninjkunukenh ngaye ngadurrkmirri kore yiwarrudjkenh nawu nungka yiman kunburrk nuye. Ngaye wanjh kuhni ngadjalnjilngmak munguyh.
COL 1:25 Mahni manu ngahdurrkmirri kore yiwarrudj bu God ngaye nganwong kore ngamarnehdurrkmirri nuye. Nungka djareminj bu marnemulewan ngudberre ba bu ngurriburrbun mahni kunwok rowk bu nungkakenh kore kawokdi.
COL 1:26 Bu kunkareni duninjh minj nangale burrbuyinj mahni manbu warlkkayindi kunwok. Dja bu bolkkime wanjh God kanbukkang kadberre ngad nawu nungan nuye bininj.
COL 1:27 God karremarnbom bu kanmarneyimeng ngad nawu bininj nuye, ba bu bedda nawu minj Jews bininj kabirriburrbun manbu warlkkayindi manmakkaykenh kunwok. Mahni kabiyolyolme Christ nawu kamre kani kore kukange ngudberre, ba ngudda ngurriyimerran yiman nungka. Kuhni bu ngudda ngurrimadbun bu ngunmarnekurduyimerran kore heaven.
COL 1:28 Wanjh nungka Jesus nadjalkudjiwi bu karrbenmarnemulewankenh kore bininj rowk. Ngad karrbenwokrayekwon bedberre dja karrbenbukkahbukkan kunwern ba bu kabirriburrbun nuye kunmayali. Wanjh karridjare karrbenbidyikarrme bininj rowk, ba bu kabirridjordmen mandjad duninjh kore Christ kabirriraworren.
COL 1:29 Mahni wanjh ngardduk kore ngadjare ngahdurrkmirri. Nungka nawu nganmurrngrayekwon dja nganwon kundulkarre nuye ba bu ngarrurrkmirri kore kunrayek nuye munguyh.
COL 2:1 Ngaye ngadjare ngudda ngurriburrbun bu ngaye wanjh ngahngalke kunrayek kore ngudda ngudberre dja mak kore nawu birrikodjkulumak bininj kabirrihni kore Laodicea, dja mak nawu birridjalwern bininj nawu minj ngaye ngandibangmenayinj.
COL 2:2 Ngaye ngadjare kangemurrngrayekwon ngudberre, dja mak ngadjare bu ngurrimarnedjaremerren yiman ngurridjalkudjiwi. Bu kuninjkunu wanjh ngurriwernhburrbun God, wanjh kunukka ngurridjalnjilngmak. Ngudda wanjh ngurriburrkburrkbekkan God nuye manbu manwarlkkaykenh kunwok, wanjh ngayolyolme nungka nawu Christ.
COL 2:3 Ngudda bu ngurringalke Christ, wanjh kunukka yiman ngurringalke nawu kahwarlkkayindi namakmak duninjh, wanjh ngudda ngurriyimerran ngurriburrbun kundjalwern ba ngurriwernhburrbun kore God kahyime.
COL 2:4 Ngaye wanjh marnehmarneyime ngudberre bu kuninjkunu ba minj nangale bininj ngunbengbuyikahme ngudberre bu bedda kabirriyime yimankek kabirriwokmenmenmak kore kabirriwokdi.
COL 2:5 Ngaye ngaburrbun ngudda ngurriwoybukwon duninjh nawu Christ bu ngudda wanjh ngurrinjilngmak duninjh bu nungka ngurriwokmarrkmey. Kunmekbekenh kunu ngaye ngahdjalnjilngmak. Ngaye wanjh ngahni kondah djarreh duninjh, dja ngaleng kunukka yiman ngaye karridjarrkdi kumekbe bu bolkkime.
COL 2:6 Ngudda nawu ngurrikimey Christ Jesus dja ngurriyime bu nungka nawu Kawohrnan Rowk, wanjh ngurridjalnin munguyh kore nungka, dja ngurridjalkurduyimen kore nungka kadjare.
COL 2:7 Ngaye ngadjare bu ngurridjordmen dja mak ngurrimurrngrayeknin bu kuninjkunu ngudda ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ Jesus. Munguyh ngurridjalburrbun kore nungka dja mak ngurriwoybukwo munguyh nungkahkenh kore ngokko ngundibukkang. Dja mak ngurrimanjmanjbu God bu djal munguyh.
COL 2:8 Wanjh ngurrinahnarrimen. Yuwn bu ngurrbenbekkan bininj nawu kabirridjare ngunkowe dja ngunbongkarrme kore kunmayali manbu kambebme kore kondanjkunu kurorrebeh, wardi ngunkowe ba bu ngunbengbuyikahme. Manmekbe kunmayali minj kambebme kore Christbeh, dja djalbininj bedberre.
COL 2:9 Ngurriburrbun bu Jesus wanjh God duninjh, dja nungka danginj kunburrk dorrengh. Kaluk nakka bininj duninjh, dja mak God duninjh.
COL 2:10 Dja wanjh nungka ngunmarnbom ngudda bu ngurriyimerranj Christ nuye, wanjh yiman kayime ngurriyimerrangimeninj Christ duninjh. Nungka wanjh kadjalwohrnan rowk dja kawernhdokme rowk, dja kakarrme kundulkarre rowk.
COL 2:11 Bu ngudda ngurrikukbelbmerrinj kore Christ, wanjh kunukka yiman kayime nungka ngunlakkayenwong ngudberre. Mahni minj ngaye ngahyolyolmekenh manu bininj kabindilakkayenwon bu kabindidjobke kore kunburrk. Ngaye ngayime bu kore Christ ngunmarnekurduyimeng bu ngunkangeborledkeng dja kunwarrekenh ngudberre wanjh djalburriweng.
COL 2:12 Ngudda bu ngurrikukdjuhmi kore baptism, wanjh kunukka ngudda yiman ngurridjarrkdoweng dja ngurridjarrkkukdudjindi nawu Christ. Wanjh bu God birrolkkayhweng nawu Christ kore kundowikenhbeh, wanjh ngudda ngundolkkayhweng kore Christ dorrengh. God kurduyimeng kuhni ngudberre ngudda nawu ngurriwoybukwong, dja mak ngudda ngurriburrbuni bu nungka wernhdulkarrekimukni.
COL 2:13 Yoh, ngudda wanjh ngurrimalngdoweng. Kuhni bu ngaye ngahyime, ngudda nawu munguyh ngurriwokweyi God, wanjh kunukka yiman ngudda minj ngurrikangelakkayenniwirrinj, nawu ngudda minj nuyeniwirrinj God. Wanjh nungka ngundarrkidmarnbom bu ngurridjarrkmalngdarrkiddi kore Christ dorrengh, bu God kanmarnebengmidjdanj kore kunwarrekenh kadberre.
COL 2:14 Ngad wanjh karribakkeng mankarre, dja mahni bimbuyindi kore kanwiddjungi kadberre, wanjh bolkkime God bularrbom rowk. Nungka weng namekbe djurra nawu mankarre karrmi manbu ngad karribakkeyi, wanjh nungka yiman barnnameng kore kundulk cross, wirlmurrng nails dorrengh.
COL 2:15 Kuhni ngayime bu Christ doweng kore kundulk cross, wanjh weng kundulkarre bedberre nawu birriwarre birrikihkimuk dja nawu kabindimarnewohrnan kore kunwarrekenh. Bu nungka kukbarndanginj kore kundulk cross, wanjh benbom rowk dja benyemikang.
COL 2:16 Mah wanjh, yuwn ngudda ngurrinjilngwarremen bu manme manbu ngurringun dja mak ngurribongun, bu mak baleh kabolkyimerran ngudberre bu ngurrikarrme manbu God nuye mulil dja mak bu yiwarrudj ngurridi yiman kayime Sabbath kunbarnangarrakenh. Yuwn ngurriburrbun bu bininj ngundidjadme ngudberre bu kuhnikenh.
COL 2:17 Maninjmanu kore ngayimi, minj mahni mankuken. Dja makka kadjalmenyime bu nawu yerrekah kaluk kamre nakuken duninjh nawu Christ.
COL 2:18 Yikahwi bininj kabirriyime yimankek birrimodmikenh, dja mak kabirriyime yimankek kabindimarneboddan nawu angels, dja mak bedda kabirriyolyolmerren dja kabirriburlumerren bu kabirrinan kunmayali kore Godbeh. Wanjh kunu bedda kabirridjalburlumerren bedmandeleng, bu kunmekbekenh bedda kabirriburrbun kore bininjkenh kabirrikurduyime. Yuwn bu birrimekbe bininj ngundibengbuyikahme dja mak ngundinjilngwarrewon ngudberre.
COL 2:19 Birrimekbe bininj bedda birribengmidjdanj nawu Christ. Ngad wanjh karrikukbelbmerrinj nungka yiman karriburrkkudjihminj. Nungka nawu yiman kunkodj bu ngad karribelbmerrinj. Wanjh God kanmarnbun kadberre karridjordmerren dja karrikarrmerren yiman kunburrk Christ nuye duninjh karriyimerran bu karrikudjihmen.
COL 2:20 Ngudda wanjh ngurribelbmerrinj Christ, wanjh kunukka ngurridjarrkdoweng nungka dorrengh. Wanjh yuwn bu ngurriyawoyhkurduyime kore birribuyika bininj kabirrikurduyime kondanjkunu nawu kabirrihni. Ngudda yuwn ngurriyime bolkkime.
COL 2:21 Bininj nawu birrikang kondanjkunu kurorre, bedda kabirrikarrme manwern mankarre dja kabirrihyime, “Yuwn bu ngurrikarrme nakka! Yuwn ngurringun makka! Kab yuwn mak kuhni ngurrikurduyime!” Kunmekbe bedda kabirriyime munguyh.
COL 2:22 Dja bedda kabirriyolyolme nawu kaluk kadjalyakmen yerrekah dja mahni mankarre kumbebmeng kore bininjbeh. Bedda ngundibukkahbukkan kore bedmandeleng, dja minj Godbeh. Bedda kabirridjare ngudda ngurrbenkadjung kore kabirrikurduyime.
COL 2:23 Bu ngudda ngurrbenmunkekadjung wanjh kunukka ngudda ngurrikowerren bu ngurriyime ngurrimarnburren bu kamak rowk. Dja kawarre! Kuhni bu djal kunburrkwi, dja bininj kabirrikurduyime ba bu kabirridjalburlumerren. Bu ngurrikurduyime wanjh minj ngurrikangemarnburren kunburrk ngudberre bu ngurridjalkurduyime kunmak kore God kadjare.
COL 3:1 God ngundjarrkdolkkayhweng ngudberre Christ dorrengh, bolkkime ngudda wanjh munguyh ngurridjalburrbu nawu yehyeng kore kaddum, kore Christ yerrkang kahni kore kukun nuye God.
COL 3:2 Yoh, yuwn ngurriburrbun kunmayali manbu ngarre kondanjkunu kurorre, dja ngaleng ngurriburrbu kunmayali manbu kaddumbeh.
COL 3:3 Yiman ngudda ngurridoweng, dja bu kuhni ngudda ngurriyawoyhmalngdanginj kore ngurrikukbelbmerrinj nawu God, wanjh ngudda dja Christ ngurridjarrkmalngmimbi kore bininj minj kabirrinan bolkkime.
COL 3:4 Kaluk bu yerrekah, bu Christ kamdurndeng, wanjh birriwern bininj kabirrinan, wanjh kunukka bedda ngundinan ngudda ngurridjarrkni kore nungka, kundjalmakmak nuye dorrengh.
COL 3:5 Mah wanjh, ngurribaldjalbawo rowk manbu kunwarrehwarre kunmayali ngudberre manu kondanjkunu kurorrebeh. Ngaye ngayolyolme kore ngurridjaldjare ngurrikurduyime kore kunwarre, yiman bu ngurridjirdmarren daluk dja bininj, dja bu ngurridjalburrbun kunwarre, dja bu ngurrihmanjngun nadjalwern yehyeng, wanjh yiman kunukka ngurrimarnedi yiwarrudj nawu nawarre idol.
COL 3:6 God kabenwernhdung birrimekbe bininj nawu kunmekbe kabirrikurduyime.
COL 3:7 Kerrngehkenhni ngudda wanjh kunmekbe ngurrikurduyimi, bu ngurrihni.
COL 3:8 Dja bu bolkkime, ngudda wanjh ngurribawo manbu kunwarre rowk. Yuwn bu ngurrikangeyidbabi dja mak bu ngurrbenwidnan bininj, dja yuwn ngurriburrbun bu yiman ngurrbenmarnekangewarre bedberre. Yuwn bu mak kunwok kunwarre ngurriyime bu ngurrbenyolyolme, dja mak yuwn ngurriwokdi bu kundangwarrekenh kunwok. Yuwn mahni kunwok kambebme kore kurrangbeh ngudberre.
COL 3:9 Dja mak yuwn bu ngurrikowerren ngudmandeleng. Bu ngudda wanjh kunmekbe kunu ngurrikurduyimi kerrngehkenhni, dja ngudda wanjh ngurrikangeborledkerrinj.
COL 3:10 Ngudda wanjh ngurrikerrngehminj bininj. God nungan ngunkerrngehmeng kore ngurriborlhme kunwern ba bu ngudda ngurriyimerran yiman nungka nawu ngunmarnbom.
COL 3:11 Mah wanjh yuwn bu ngurrikuklarlmarren munguyh, yuwn ngurriburrbun kuninjkunu yikahwi ngad nawu bininj Greek, dja mak ngad bininj nawu Jew, dja ngad nawu ngarrilakkayen, dja yikahwi minj birrilakkayen, dja mak yikahwi ngad nawu minj ngarribongdi dja mak yikahwi nawu kabirribongdi. Yika ngarriwokdi Greek, dja birribuyika kabirriwokdi kunwokbubuyika. Yika ngad kondahbeh, yika mak kubolkbubuyikabeh. Yuwn bu kunmekbe ngurriyime. Burrkyak, kuni bolkkime kabuyika bu Christ kandjarrkkarrme kadberre rowk, wanjh kunukka ngad karridjalkudji kore nungka.
COL 3:12 God ngundjarrngbom ngudberre dja nungka nawu ngunmarnedjareminj ngudberre ba bu ngudda wanjh djal nuyekih bininj, wanjh bolkkime ngudda ngurrikangeborledmen. Ngurribebbehkongiburrimen, kore ngurribidyikarrmerren, yuwn bu ngurriburluhburlumerren nawu ngudda yimankek ngurriwernhkukenworren dja ngaleng ngurrbendjalmadburren, dja ngurriyimerren bu djal yeledj.
COL 3:13 Yuwn bu ngurridurren, dja ngurrimarnebengmidjdarrimen kore ngudberre, karohrok bu nawu Kawohrnan Rowk nungka ngokko ngunmarnebengmidjdanj.
COL 3:14 Kuhni rowk ngurriyimen, dja mahni wanjh mankuken kunmayali bu ngudda munguyh ngurrimarnedjaremerren. Bu kuhni ngurrikurduyime wanjh kunukka ngudda ngurridjalkukkudji bu kunmak rowk, minj mak ngurribalwarreworren.
COL 3:15 Christ ngunwong kunmodmikenh kore kukange ngudberre, bu munguyh nungka ngurriwokmarrkmang, dja ngurridjalkangekudjinin kore nungka kahdjare. Nungka wanjh ngunkayhmeng ngudberre bu ngurrimraworrinj kore ngurrini kunmak rowk. Ngudda wanjh munguyh nungka ngurridjalmanjbu.
COL 3:16 Ngudda ngurridjarrkborlhmen munguyh kore kunwok nuye Christ dja mak ngurridjalburrbu kunmakmakkenh kore nungan yimeng. Ngurribukkahbukkarrimen ngudmandeleng kore kunmak, dja ngurrimayalibekkarrimen kore kunmakkenh kunmayali. Ngudda ngurridjalmanjbun God kore kukange ngudberre dja mak ngurriwayini kore Psalm dja hymns dja mankarre manu ngurriyiburlumekenh nawu God.
COL 3:17 Bu baleh yarrkka ngudda ngurrikurduyime dja mak ngurriyime kore njalehnjalekenh, wanjh ngurridjalkurduyimen rowk kore kunngey nuye Jesus nawu Kawohrnan Rowk, dja ngurridjalmanjbu bu nungkakenh kore God nawu kornkumo nuye.
COL 3:18 Ngudda nawu ngalbihbininjkobeng wanjh ngurrbendjalwokmarrkma nawu nabihbininjkobeng ngudberre. Kuninjkunu wanjh kunmak bu ngudda ngurrimunkekadjung nawu Kawohrnan Rowk.
COL 3:19 Dja nawu ngudda nabihbininjkobeng wanjh ngurrbenmarnedjarenin ngudberre ngalbihbininjkobeng. Yuwn bu kunrayek kunwok ngurrbenmarneyime.
COL 3:20 Ngudda nawu wurdwurd, wanjh ngurrbenwokmarrkma munguyh nawu ngalbabadjan dja kornhkornkumo. Nawu Kawohrnan Rowk kunmekbe wanjh kanjilngmak bu ngurrikurduyime.
COL 3:21 Ngudda nawu kornhkornkumo, yuwn bu kunrayek kunwok dorrengh ngurrbenbengdayhke nawu wurdwurd ngudberre. Wardi kunukka kabirridjalwarnyakmulewarren.
COL 3:22 Nawu ngudda ngurrihbongdi, nawu yiman bininj ngundimarnewohrnahwohrnan ngudberre, wanjh bedda kunu djal bininj, minj bedda kunu God. Dja bonj, ngaleng munguyh ngurrbendjalwokmarrkma. Yuwn ngurrbendjaldurrkmirri bu bedda ngundidjalnan, minj ngurrbenkowe ba bu ngurrbenmarnbuyi bu ngundimarnedjare. Bu ngurrbenmarnedurrkmirri kunukka wanjh ngudda ngurriwokmarrkma God, dja kore ngudda ngurridjalmarnekele.
COL 3:23 Ngudda wanjh munguyh ngurridjaldurrkmirrin kunrayek duninjh dja kukange dorrengh, yiman kayime ngudda ngurrimarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk, bu kuhni minj bininjkenh.
COL 3:24 Ngudda wanjh woybukkih ngurrimarnedurrkmirri rowk nuye Christ nawu Kawohrnan Rowk. Wanjh kunmekbekenh nungka ngunmarnekarremulewan kore nungan wokkurrmerrinj korroko kore kadjehdjenyo ngudberre.
COL 3:25 Dja bu ngaleng bininj kunwarre kahkurduyime, wanjh nawu Kawohrnan Rowk kabikarremulewan warridj. Nungka wanjh kandjadme ngad karriwarlahkenh bininj bu mandjad duninjh.
COL 4:1 Ngudda nawu ngurrbenkarrme bininj nawu slaves yiman kabirribongdi yerreh, nawu ngundimarnedurrkmirri ngudberre, kuhni wanjh ngurribekka. Ngudda wanjh ngurrbenkarremulewa mandjad duninjh, dja mak yuwn bu ngurrihdjalkukkarrme money nawu kunwardde bedberre. Kaluk ngurriburrbun ngudda mak yiman slaves nuye nawu kawohrnan kore heaven.
COL 4:2 Mah, wanjh ngudda ngurriwern rowk, ngurrihdjaldin yiwarrudj munguyh, dja ngurrinahnarrimen, dja mak ngurridjalmanjbun God.
COL 4:3 Dja mak ngurridin yiwarrudj ngadberre warridj. Ngurridjawa God ba bu minj njale nganwarrewon ngadberre bu ngarrire ngarrbenmarnemulewan bininj manbu kunwok warlkkahwarlkkayindi manbu kayolyolme Christkenh. Ngaye wanjh bolkkime ngahrurrkkendi kore kururrk prison, kunmekbekenh bu kuhni ngahbenmarneyolyolme birriwern bininj.
COL 4:4 Mak kandimarnedin yiwarrudj ba bu mandjad ngabenmarnemulewan bininj dja kabirrimenmenbekkan kore ngahwokdi bedberre. Kaluk kumekbe ngakarrme bu ngakurduyime.
COL 4:5 Ngudda wanjh kunmak ngurrikurduyimen bedberre bininj nawu minj kabirrihwoybukwon God, yuwn bu munguyh ngurridjalbolkmang, dja mak ngurrbenmarnewokdin kunmak bedberre bu munguyh.
COL 4:6 Kaluk bu ngurriwokdi, wanjh ngurriwokmayalimaknin dja kunmak dorrengh ngurriyime, ba bu ngudda ngurrbenwokdurndiwe mandjad birriwern rowk nawu ngundidjawadjawan.
COL 4:7 Nakudji namak bininj nawu kangeyyo Tychicus kamre ngunmarnemulewan ngudberre bu ngayekenh. Nungka nawu nganedjarrkdurrkmirri kore Kawohrnan Rowk nuye, dja ngaye ngamarnedjare namekbe nawu nganedanginj ngardduk. Nungka wanjh namakkaykenh nawu kabenmarnedurrkmirri bininj kore yiwarrudj bedberre.
COL 4:8 Ngaye wanjh ngabalmunkewe ngudda ngudberre ba nganhmulewan kunwoybuk dorrengh kore baleh nganmarnekurduyimerran, dja mak bu nungka wanjh ngunkangerayekwon.
COL 4:9 Nungka wanjh kabenedjarrkre nabuyika namak bininj nawu kangeyyo Onesimus, nawu ngaye ngamarnedjare, dja nakka wanjh kadjalwoybukwon nawu Kawohrnan Rowk. Kaluk nungka wanjh nguddabeh bininj. Nahni bininj bokenh kaluk ngundimarnemulewan manbu ngadbeh kunwok rowk.
COL 4:10 Nakudji bininj nawu nganedjarrkni kore kururrk prison, nawu kangeyyo Aristarchus, wanjh nungka ngundjalmarneyime kunmak kunwok ngudberre. Dja mak Mark, nawu Barnabas nuye benemodjarrkdorrinj. Ngudda wanjh ngurriyingkihburrbun bu ngurrimarnekurduyimen nawu Mark, dja bu nungka kamre kore ngudda, wanjh ngurrikima.
COL 4:11 Nahni nabuyika bininj kunngey bokenh kakarrme kangeyyo Jesus dja Justus, nungka warridj wanjh ngunmarnewokmunkewerren kunwok kunmak ngudberre. Birrimekbe nawu birridanjbik bininj, wanjh birridjalkudjini Jew bininj nawu ngarridjarrkmarnedurrkmirri kore God kawohrnan rowk. Bedda nawu ngandinjilngmarnbun ngaye.
COL 4:12 Ngurriburrbun mak ngudberre bininj nawu kangeyyo Epaphras, nawu kore nguddabeh. Kaluk nungka kabidjalmarnedurrkmirri nawu Christ Jesus. Nungka wanjh ngunmarnewokmunkewerrinj kunwok kunmak kore kondabeh ngad. Nungka kahdi yiwarrudj munguyh ngudberre, kabiwernhdjawan God ba bu ngurrimurrngrayekmen dja ngurrikurduyime rowk kore God kadjare, yiman bu ngurridjalmayalidjordmen, dja minj ngurriwokkewkme nawu God.
COL 4:13 Ngaye wanjh marneyime bu woybukkih nungka kahdurrkmirri kunrayek bu ngudda ngudberre dja mak bedberre bininj nawu kabirrihni kunred kore Laodicea dja mak kore kunred Hierapolis.
COL 4:14 Ngurriburrbun mak nawu djawirna kadberre Luke nawu doctor, nawu karrimarnedjare. Nungka dja mak nawu Demas, wanjh ngundimarnewokmunkewerrinj kunmak kunwok ngudberre.
COL 4:15 Dja mak ngurrbenmarneyimen kore kunwok kunmak ngawokmunkewerrinj ngayebeh nawu karridangerrinj bininj kabirrihni kore kunred Laodicea. Dja mak ngayime ngawokmunkewerrinj kunmak kunwok nawu mak kabirrihni kore ngahli daluk kangeyyo Nympha, dja mak binihbininj nawu kabirrimirndemornnamerren bu kabirridi yiwarrudj kore kunrurrk ngalengngarre.
COL 4:16 Naninjnanu djurra, bu ngudda ngurribimnan dja ngurriyakwon ngurribimngeybun, wanjh ngurrbenwon nawu birrikodjkulumak bininj nawu kabirrihni kore kunred Laodicea ba bu bedmanwali kabirribimnan. Bedda wanjh kabirrikarrme nabuyika djurra bedberre. Wanjh nahni ngurrima nawu beddabeh bu ngurribimnan ngudmanwali warridj.
COL 4:17 Ngaye ngahkarrme kunwok nuye nawu bininj kangeyyo Archippus nawu ngurridjarrkni kunmekbe. Wanjh ngurrimarneyimen, “Kuhni yidjalyakwo kore yihmarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk nuye bu ngunwong.”
COL 4:18 Kuhni bu ngaye ngabimbun ngaye nawu Paul, kore kunbid ngarddukkih ngabimbun kondah bolkkime. Ngaye ngadjare ngabalwokmunkewerren mahni kunwok kunmak ngayime ngudberre rowk. Kandidjalburrbu ngaye bu ngahdukkayindi nawu narayek duninjh wirlmurrng chain. Wanjh ngadjawan God bu ngundjalkongibu ngudberre rowk.
1TH 1:1 Ngaye Paul ngarridjarrkni bininj bokenh nawu kabenengeyyo Silvanus dja Timothy. Ngad ngarribimbom nahni djurra ngudberre, ngudda bininj nawu yiwarrudj ngurrikarrme kore ngurrihni kunred Thessalonica. Ngudda wanjh ngurrikukbelbmerrinj kore God dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk, wanjh ngad ngarridjare bu God ngundjalkongibun dja mak ngunwon nuye kunmodmikenh.
1TH 1:2 Ngad wanjh munguyh ngarridjalmanjbun God bu nguddakenh, dja mak ngundidjalburrbun munguyh, bu ngarridi yiwarrudj ngudberre.
1TH 1:3 Bu ngad munguyh ngarrimarnedi yiwarrudj God nawu kadberre kornkumo, dja mak ngarriburrbun bu ngurriwoybukwon nungka, dja kunmekbekenh ngurrimarnedurrkmirri dja mak ngudmandeleng ngurrimarnedjaremerren. Dja ngurriburrbun mak bu ngudda minj ngurriwarnyakmulewarren bu kunmekbekenh ngurridjalwoybukwon Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre.
1TH 1:4 Ngudda wanjh karridangerrinj nawu God ngunmarnedjare. Ngad ngarriburrbun bu nungka ngunyingkihdjarrngbom ngudberre.
1TH 1:5 Kunmekbekenh kunu bu ngudda ngurriwernhwoybukwong kore kundjalwoybuk duninjh bu ngundimarnemulewani mahni kunwok kunmak. Kaluk ngad minj ngundimarneyimeninj manbu kunwokwi, dja ngundimarneyimeng bu kundulkarre dorrengh God nuye, dja mak kore Namalngmakkaykenh ngunbukkabukkang. Wanjh ngudda ngurribalburrbun kore ngad ngundimarnekurduyimi ngudberre kore karridjarrkni ba bu ngundibidyikarrmeng.
1TH 1:6 Ngudda wanjh kandingunjdjikang ngad dja mak ngurringunjdjikang nawu Kawohrnan Rowk. Birribuyika bininj ngundiwarrewong dja kunyid wernmerrinj ngudberre, dja bonj, ngurridjalwokmarrkmey manbu kunwok dja nawu Namalngmakkaykenh ngunwernhnjilngmarnbom ngudberre.
1TH 1:7 Wanjh kunmekbekenh bininj nawu kabirriwoybukwon Jesus kore kunred Macedonia dja Achaia, bu ngundiwobekkang ngudberre wanjh bedmanwali birridjareminj bu kunmekbe birrikurduyimeninj bu yiman kore ngudda ngurrikurduyimeng.
1TH 1:8 Yoh, wanjh birriwern bininj nawu kabirrihni kore kubolkbubuyika rowk birriwernhbekkani kore ngudda ngurrimulewam kunwok nawu Kawohrnan Rowk nuye. Birriwern wanjh ngundiwobekkang ngudberre bu ngurriwoybukwong nuye nawu kabirrihni kunred bokenh Macedonia dja Achaia dja mak kore kunbolkbubuyika warridj. Kaluk wanjh ngad minj ngundimulewan bedberre bu nguddakenh, dja bonj, korroko ngundiwobekkang!
1TH 1:9 Bedda wanjh bedman ngundimulewan ngudberre kore kandikimey bu ngarrimwam ngudberre. Dja mak bedda ngundihyolyolme bu ngudda kerrngehkenh ngurrimarneboddangeni nawu nawarrewarre gods nawu idols, dja wanjh ngurriwohbawong dja bolkkime ngurrimarnedurrkmirri nawu God duninjh, nawu kahdjalmimbi munguyh.
1TH 1:10 Wanjh kunu ngudda bolkkime ngurridjalmadbun nungka nuye Beywurd nawu kamre heavenbeh, nawu God birrolkkayhweng kore dowengbeh. Ngaye wanjh ngayolyolme naninjnanu nawu Jesus, nawu nungka kanngehke kadberre kaluk bu God kamdurndeng dja kayiddung kunwarrekenh kadberre nawu karriwarlahkenh bininj rowk.
1TH 2:1 Ngudda nawu ngad karridangerrinj, ngurriburrbun bu ngarrimwam ngundidjahwong wanjh kamak, dja minj ngarribarabuyi kore ngundimarnedurrkmirri.
1TH 2:2 Ngurriburrbun mak bu ngokko wanjh ngarrimey kunrayek kore kunred Philippi. Nawu birrimekbe bininj birrikang kumekbe kunred nakka wanjh ngandimarneyimi kunwarre, dja birriwernhdjareni bu ngandiwokngurdkeyi. Wanjh yerre kunu ngarrimwan kore kunred Thessalonica bu ngundimarnemulewan God nuye kunwok kunmak. Nungka wanjh ngandjalmarnbom bu ngarrikangebukminj, dja minj ngad ngarribalkeleniwirrinj bu ngarriweykangkenh kore birriwern bininj ngandingurdkeyi.
1TH 2:3 Wanjh bu ngad ngundimarnemulewan God nuye kunwok wanjh ngarriyolyolme mandjad. Minj mak ngarrikurren bu ngundikowemeninj ngudberre, dja mak kunmayali kunwarre minj ngarrikarrme, bu yimankek ngurriyime ngad ngundimarnekarreborledke.
1TH 2:4 Burrkyak. God ngandjarrngbom ngadberre bu nganwong mahni mankarre manbu nungka nuye kunwok kunmak. Wanjh munguyh ngarridjalwokdi kore manmekbe kunwok manbu nuye bu ngarrihweykan ngudberre. Ngad ngarridjaldjare ngarrimarnbun God bu kanjilngmak ngadberre, dja minj ngarribalnjilngwarremen bu djal bininj ngandiwidnan ngadberre. Nungka God kaburrbun kore ngad ngarriburrbun kanjdji kore kukange ngadberre.
1TH 2:5 Ngad minj ngarriyimeninj bu yimankek ngundimarnbuyi ngudda bu ngad kandimarnedjareniwirrinj, dja mak ngad minj ngundikoweyi bu kumekbe ngarridjaldjareniwirrinj nawu ngudberre money. Kuhni kunwoybuk, dja God wanjh kankangeburrbun dja kankurdunan.
1TH 2:6 Dja mak ngad minj ngarridjareniwirrinj bu ngudda kandiburlumeninj, dja mak bininj birribuyika ngarriwarnyakni bu bedda warridj ngandiburlumeninj. Ngad nawu Christ nuye apostles, dja bonj, minj ngarridjareniwirrinj bu ngudda kandinahnayi bu kandiwoyinj njalenjale yiman bu ngarridedjwarlah. Burrkyak.
1TH 2:7 Dja ngaleng ngad kunu yeleyeledj ngundimarnekurduyimi ngudberre yiman kayime ngalbadjan ngalbu kabennahnan ngarre wurdwurd.
1TH 2:8 Ngad wanjh ngundimarnedjareni kunkimuk, dja kunu ngundidjalwong manbu kunwok kunmak nuye God, bu karriweykarren, dja warridj ngarrikurrmerren bu karridjarrkdi kore ngudda nawu bolkkime ngundimarnedjareminj.
1TH 2:9 Nawu karridangerrinj, ngudda ngurriburrbun woybukkih bu ngad wanjh kunrayek ngarridurrkmirri kore karridjarrkni dja mak ngundimarneyolyolmi kunmak kunwok manbu Godbeh. Ngad ngarridurrkmirri kukak dja benbekad ba bu wurd ngadmandeleng ngarrikarremulewarren. Dja minj ngarridjareniwirrinj ngudda kandinahnayinj bu kunkimuk.
1TH 2:10 Ngudda kandikurdunang, dja mak God ngandikurdunang, bu ngad ngarridjalyimi kunmak, dja minj ngarriyimeninj kunwarre bu ngarrimwan karrihni kore ngudda nawu ngurriwoybukwong Jesus dja minj nangale ngudberre ngandiwiddjuyi.
1TH 2:11 Ngurriburrbun bu ngad ngundibebbehnahnani yiman kayime nawu nakornkumo kabennahnan nuye wurdwurd.
1TH 2:12 Ngad wanjh ngundimarnewokdi kore mandjad duninjh, ba bu ngundikangemurrngrayekwong, dja ngundikangemarnbom, ngundimarrkdjawani warridj bu ngudda ngurridjalyime mandjad kore God nawu ngunkayhme dja kadjare ngurringimen kore nungka kawohrnan rowk bu kunwernhmak duninjh nuye.
1TH 2:13 Wanjh ngad munguyh karridjalmanjbun nawu God bu ngudda wanjh ngurribekkang manbu kunwok Godbeh bu ngundimarneyimeng, dja ngudda ngurriwokmey, dja mak ngurriburrbom maninjmanu kunwok minj bininjbeh. Dja woybukkih wanjh, mahni kunwok makka wanjh Godbeh, dja wanjh ngurriwokmarrkmey. Dja maninjmanu kunwok wanjh bolkkime kahdurrkmirri kore kukange ngudberre nawu ngurriwoybukwon nungka.
1TH 2:14 Nawu karridangerrinj, ngudda wanjh ngurridedjingmey ngurrbenngunjdjikan God nuye bininj kore yiwarrudj bedberre nawu kabirrihni Judea. Ngayime ngudda warridj ngurribelbmerrinj Christ Jesus yiman bedda. Dja mak ngudda warridj ngurrikarrme kunyid yiman bedda. Nawu birriredbo bedberre nawu Jews bininj wanjh bindiwirrihmeng dja nawu ngurriredbo warridj ngundiwirrihme ngudberre.
1TH 2:15 Kaluk nawu Jews bininj wanjh nakka birrimekbe birribom Jesus nawu Kawohrnan Rowk, dja mak bindibom nawu prophets. Bedda wanjh ngandiwirrihmeng ngadberre warridj. Bedda wanjh kabirrinjilngwarrewon nawu God, dja kabindiwirrihme birribuyika bininj rowk.
1TH 2:16 Bedda yimankek ngandingurdkemeninj ngadberre bu ngarriyolyolmi kore bininj bedberre nawu minj Jews ba bu God kabenngehkekenh. Bedda djalmunguyh kabirrikurduyime kunwern kunwarre. Dja bonj, God wanjh bolkkime kayiddung bedberre.
1TH 2:17 Nawu karridangerrinj, ngad wanjh bolkkime karridjalbebbehdi bu kundjaldedjdjumbungkenh. Kaluk yiman ngad wanjh ngarridjalmarladjni, dja wanjh ngarridjare bu ngundiyawoyhkebnan ngudda. Mak ngad ngundidjalburrbun kore kukange ngadberre. Ngad wanjh ngarriwernhrohrokmeng bu ngarrimrawinj ngundidjahwoyi.
1TH 2:18 Wanjh woybukkih ngad bu ngarridjareni ngarrimrawinj kumekbe kore ngudda ngurrihni. Ngaye Paul wanjh woybukkih ngadjareni ngamrawinj. Ngarrirohrokmeni kunkudjikenh nuk dja bokenhkah nuk, dja wanjh namarnde duninjh nawu Satan ngandenghkeng ngadberre.
1TH 2:19 Ngad wanjh ngarriwernhnjilngmak bu ngudberrekenh, dja kunu ngarridjalmadbun Jesus nawu kawohrnan rowk bu kamre ba bu ngarridjalburlumerren ngudberrekenh bu ngarridi kore kumirrk nuye, dja minj njale mak ngarribalyolyolmerren.
1TH 2:20 Yoh. Nungka wanjh ngad ngandjalburlume ngadberre bu nguddakenh. Dja ngudda kandidjalmarnbun ngad bu ngarridjalwernhnjilngmakmen duninjh.
1TH 3:1 Kunmekbekenh ngad ngarridjare bu ngarribekkan kunwok kore nguddabeh. Ngad wanjh ngarrinjilngwarreminj bu minj ngarriburrbuyi nawu bininj ngurrini kamak rowk, wanjh ngad kunu ngarrimunkeweng nawu Timothy kore ngudda, dja ngad wanjh ngarrihni kondah kore kunredkimuk Athens. Timothy wanjh nakka ngad karridanginj, dja mak nungka ngarridjarrkdurrkmirri nuye God, bu ngarrbenmarneyime birriwarlahkenh bininj kunwok kunmak manbu Christkenh. Nungka wanjh ngarrimunkeweng balwam kore ngudda ba bu ngunbengyolyolme dja mak ngunmurrngrayekwon ngudda ngudberre kore ngurriwoybukwong Christ.
1TH 3:3 Nungka kuhni kakurduyime ngudberre ba minj ngurridjalmarrkbaworren kore kunrayek manbu wernmerrinj bolkkime ngudberre dja yiman ngunrohrokme. Kaluk ngudda ngokko kerrngehkenhni ngurriburrbuni bu manbu kunyid makka wanjh munguyh karridjalmang ngad nawu karriwoybukwon Jesus Christ.
1TH 3:4 Kab ngudda ngurriburrbun bu ngad kumekbe kunred karridjarrkni wanjh ngundimarneyimeng ngudberre kaluk yerrekah wanjh kunrayek kanmarnewernmerren, wanjh bolkkime ngurrinan bu kunyid kumbebmeng ngudberre.
1TH 3:5 Wanjh bu ngaye Paul wobekkang bu kuhni ngunmarnekurduyimerranj, ngaye ngadjalnjilngwarreminj duninjh. Ngaye kunu ngadjalyimi bu namarnde duninjh nawu kandjurrkwon rowk, wardi ngunkayinj ngudberre kore kunwarre ngurriyimeninj, dja wardi ngarridjalbolkmayi bu karridjarrkdurrkmirri. Wanjh kuninjkunu ngaburrbuni bu ngabalmunkeweng nawu Timothy bu balwam djawayhmeng ngudberre bu munguyh ngurridjalwoybukwon nawu Christ.
1TH 3:6 Dja wanjh bolkkime Timothy kumdurndi dja nungka nganmarneyimeng ngadberre kore kundjalmak kunwok bu ngunmulewam ngudda ngurridjalwoybukwon Jesus, dja mak ngurrimarnedjaremerren warridj! Dja mak ngudda kandidjalburrbun kunmakkenh, dja ngurridjare bulkkidj bu karriyawoyhnarren. Ngad warridj ngarridjare!
1TH 3:7 Nawu karridangerrinj! Ngad mak kunwern kunyid kondah ngarrimangi kore bininj kandiwirrihmeng, dja bu ngundiwobekkang kore ngurridjalwoybukwon Jesus, wanjh ngarriwernhkangemurrngrayekminj.
1TH 3:8 Bolkkime wanjh ngad ngarriburrbun bu ngudda ngurrimurrngrayekminj kore ngurrimunkekadjung nawu Kawohrnan Rowk, wanjh kunukka ngad yiman ngarriyawoyhdarrkidminj!
1TH 3:9 Ngudda kunu wanjh kandidjalnjilngmarnbom ngad. Wanjh kunu ngarridjare ngarrimanjbun God bu kundjalwern munguyh, ngad nawu karrihni kore kumirrk nuye.
1TH 3:10 Ngad ngarridi yiwarrudj benbekad dja kukak rowk bu ngarriwernhdjawadjawan God ba nganbidyikarrme bu ngarrimre ngundidarnhkebnan ngudberre, dja ngundibidyikarrme ba bu ngurriwernhwoybukwon Jesus Christ bu djal mandjad duninjh.
1TH 3:11 Mah, wanjh. Ngad bolkkime ngarridjare God nungan nawu kadberre kornkumo, dja mak Jesus nawu kawohrnan kadberre bu ngandikurrme kore manbolhmak dja ngandimunkewe ba ngarrimre ngundinan ngudberre.
1TH 3:12 Dja mak ngarridjare nawu Kawohrnan Rowk bu ngunmarnbun ngudberre ba bu ngudda ngurrimarnedjaremerren bulkkidj duninjh, dja mak bu ngurrbenmarnedjare birribuyika bininj bulkkidj duninjh, yiman kayime ngad ngundimarnedjare ngudberre.
1TH 3:13 Dja mak ngadjare nungka ngunkangerayekwon, ba bu ngurriyimerran ngurridjalmak bininj, dja ngunmakwan bu ngudda wanjh djal nuye bininj. Wanjh bu kunmekbe ngurridi kore kumirrk nuye God nawu kornkumo kadberre bu kunmekbe kunbarnangarra kore Jesus nawu kawohrnan kadberre kamdurndeng, dja nuye birriwern bininj rowk nawu birrimak dorrengh kabirrimre.
1TH 4:1 Ngardduk nawu karridangerrinj, ngadjare kunwohkudji kab marneyime ngudberre. Korroko ngundibukkabukkang kore baleh ngurriyime ba bu ngurrinjilngmarnbun nawu God. Dja wanjh ngarriburrbun bu bolkkime kuhni ngurridjalkurduyime. Bolkkime wanjh ngundimarrkdjawan kore kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk bu ngurriwernhkurduyimen munguyh bu God ngurrinjilngmarnbun.
1TH 4:2 Ngudda ngurriburrbun kunwok manbu ngad ngundiwokrayekwong kore Jesusbeh nawu Kawohrnan Rowk.
1TH 4:3 God kadjare ngudda bu ngurriwernkurduyime kundjalmak, dja yuwn bu bininj dja daluk ngurridjirdmarren.
1TH 4:4 Ngudda nawu nabihbininjkobeng wanjh ngurriyo ngalbininjkobeng ngudberre bu djal kunmakkenh, dja minj kunwarrekenh.
1TH 4:5 Ngudda kab ngurriburrbu kore ngudman kunburrk ngudberre ngurrikukmarnburrimen kore mandjad dja kunmak ba bu ngurrikukkarrme kunburrk ngudberre bu djal kamak rowk. Dja yuwn bu ngurrirohrok birriwarre bininj kore kubolkbubuyikabeh nawu minj kabirriburrbun God.
1TH 4:6 Ngad ngokko ngundibengdayhkeng kore ngundiwernhwokrayekwong, bu nawu Kawohrnan Rowk kabenbun bininj nawu kabirriyime kunwarre kore kabindijirdmang ngalbininjkobeng nuye nawu benedanginj kore Christ. Dja yuwn bu kuhni ngurriwarreworren.
1TH 4:7 Nungka God kankayhmeng kadberre ba bu djal kunmak karrikurduyime, dja minj kunwarre.
1TH 4:8 Mah, bu nangale bininj nawu kawirrihme maninjmanu kunwok, wanjh nakka nanu minj djal bininj kabiwokburriwe, dja wanjh nakka kabiwokwirrihme nawu God, nawu ngunwong ngudberre Namalngmakkaykenh nuye.
1TH 4:9 Kandibekka, ngad minj ngarriyawoyhbimbun djurra ngudberre bu kuhnikenh, dja wanjh ngudda woybukkih ngurrimarnedjaremerren nawu ngurridjarrkwoybukwon God. Dja ngokko ngunbukkang ngudberre bu ngurridjalmarnedjaremerrenkenh.
1TH 4:10 Kaluk ngudda ngokko ngurrbenmarnedjareminj nawu ngurridangerrinj kore kubolkwarlah kabolkngeyyo Macedonia. Dja ngaleng ngad ngundiwernhmarrkdjawan ngudberre, bu kuninjkunu kab ngurriwernhkurduyimen munguyh.
1TH 4:11 Ngudda kab ngurridjalmodmikenhnin, ngudman ngudberre ngurridjalnahnarrimen, dja mak ngurridurrkmirrin kunrayek kore kubid ngudberre, bu yiman ngad ngokko ngundimarneyimeng.
1TH 4:12 Bu kuhni ngurriyime, bininj nawu minj kabirriwoybukwon Jesus, nakka wanjh kabirrinjilngmak ngudberre, dja kamak rowk ngurridjalnahnarren dja minj nangale mak ngurrbendjanwohme.
1TH 4:13 Nawu karridangerrinj, ngad wanjh ngarridjare ngundimarnemulewan ngudberre manbu kunwoybuk bu bininj kabirridjalkeyo kore kundowikenh. Wanjh ngad ngarridjare bu kuhni ngurriwernhburrkbekkan, ba bu minj ngurrirohrok bininj nawu minj kabirriburrbun bu nungan God kaluk kanmarnekurduyime kunmak. Bedda wanjh kabindimarnenjilngwarremen duninjh bedberre nawu kabirridowe. Ngudda bonj, minj ngurriyawoyhwernhnjilngwarre duninjh kore kundowikenh.
1TH 4:14 Ngad wanjh karriwernhburrbun bu Jesus doweng dja yawoyhdolkkang, wanjh kunmekbekenh kunu karriburrbun warridj bu God kabendolkkayhwe bininj nawu birriwoybukwong Jesus dja kaluk birridoweng, ba bu nungka kabendurndiwe Jesus dorrengh kore nungka.
1TH 4:15 Nawu Kawohrnan Rowk nungan kuhni kanmarneyimeng ngadberre kore wokkurrmerrinj, dja wanjh marneyime. Ngad bininj nawu karridjaldarrkiddi bu nungka kamdurndeng, wanjh minj karridokme bedberre bininj nawu yiman birridjalkeyuwirrinj kore kundowikenh.
1TH 4:16 Kaluk kuninjkunu kakurduyimerran bu nawu nawernhkimuk angel wanjh wernkih kamkayhme, dja mak kamwernhwokdangen nawu God nuye trumpet. Wanjh bu kunmekbe kabolkyime nungan nawu Kawohrnan Rowk kamkolung kore heavenbeh dja kanmarnewokrayekwon kadberre rowk, bu dangwok wernkih duninjh. Dja nawu bininj nawu ngokko birribelbmerrinj Christ, nawu korroko birridoweng, wanjh bedda werrk kabirrimdolkkan kore kundowikenh.
1TH 4:17 Wanjh yerreh, ngad bininj nawu karridjaldarrkid dja karridjalmadbun nungka, wanjh God kandjarrkdarrkidmang ngad dja mak nawu birridowerrinj, dja wanjh kandjarrkkukdolkkayhwe kore kaddum kungol, ba bu kumekbe karrinarren nawu Kawohrnan Rowk. Wanjh kaluk karridjarrkni nawu Kawohrnan Rowk bu munguyh munguyh.
1TH 4:18 Mah wanjh ngurrikangemurrngrayekworrimen bu maninjmanu kunwok ngurriburrbun.
1TH 5:1 Nawu karridangerrinj! Ngad minj ngarridjare bu ngundimarnebimbun djurra bu ngundimarneyime baleh kab kabolkyime mahni kunbarnangarra bu nawu Kawohrnan Rowk kamre. Ngudda wanjh ngokko ngurriburrbun bu nungka kamdurndeng bu kundjalburrikudji, dja karriyingkihmarnemarnburren, kaluk minj karriburrbun ngad bu baleh kabolkyime nungka kamre.
1TH 5:3 Bu darnkih kabolkyimerran yikahwi bininj wardi kabirriyime, “Ngad ngarrimak, dja kamak rowk!” Wanjh kundjalmekbe rerrih nawu Kawohrnan Rowk kabenbularrbun dja minj nangale kakelerlobme. Wanjh woybukkih kuninjkunu kadjalkurduyimerran werrkwerrk yiman kayime wurdyaw kahbibun daluk bu darnkih karrangen, dja minj nangale kahngurdke.
1TH 5:4 Dja ngudda nawu karridangerrinj, wanjh minj ngurridi kore kukak, kaluk minj ngurrikangebarrhme bu nawu Kawohrnan Rowk kamdurndeng bu kundjalburrikudji.
1TH 5:5 Ngudda wanjh wurdwurd nawu ngurridanginj kore kabolkwolkayindi dja ngurridjaldi kore benbekad. Minj karrikang kore kumunun, dja ngad minj kukak ngalengngarre.
1TH 5:6 Mah, dja wanjh karridjallorrhmiyuwn, dja yuwn bu karohrok birribuyika bininj bu kabirridjalkeyo munguyh. Ngad wanjh karridjalbolkna, dja karridjalmarnburrimen munguyh.
1TH 5:7 Ngurriburrbu bu kukak wanjh kunukka bininj kabirrikeyo dja mak kabirriworromkan bu manbang kabirribongun.
1TH 5:8 Dja nawu ngad bininj wanjh nakka karrbenbekadwekenh, wanjh kunu karrimayalimarnburren. Dja munguyh karridjalburrbu kore mandjad bu karrikurduyime. Wanjh karriwernhwoybukwon nawu Kawohrnan Rowk, dja mak karrimarnedjaremerrimen. Bu kuhni karriyime wanjh yiman kayime karridjongburren narayek kunmadj manbu karriburrenkenh nawu nawarre. Dja mak bu karriboyenmadbun kore God kanngehkekenh kadberre, wanjh kunukka yiman kayime narayek nawu kunkodjkenh bu ngad karrikodjdjongbuyindi, ba bu minj njale nawarre kanbun.
1TH 5:9 Dja God wanjh yingkihkarremarnbom bu nungka kanngehke kadberre. Minj karremarnbuyi bu nungka kanbun kore kayiddung kadberre, dja minj djareniwirrinj bu kanbuyi. Wanjh kunmekbekenh djalkarremarnbom bu kanngehkekenh, kore nawu kawohrnan kadberre Jesus Christ kanmarnekurduyimeng.
1TH 5:10 Nungka wanjh doweng kaddjarrkberre, ba bu karrimalngdarrkid rowk kore nungka, ngad nawu bolkkime karridjarrkdi, dja mak nawu ngokko birridowerrinj.
1TH 5:11 Wanjh, kab ngurribengyolyolmerrimen, ba bu ngurrimurrngrayekworren, bu yiman ngokko ngudda ngurrikurduyime bolkkime.
1TH 5:12 Nawu karridangerrinj, bolkkime ngad ngundidjawan ba bu ngurrbenbekkabekkan bininj nawu ngudda ngundimarnedurrkmirri wernkih duninjh. Nawu Kawohrnan Rowk benkurrmeng ba bu ngundibengdayhke dja ngundikan ngudberre kore nungka.
1TH 5:13 Bedda wanjh kunrayek duninjh bu ngundimarnedurrkmirri, dja wanjh kunmak ngurrbendjalmarnekurduyimen dja mak ngurrbenmarnedjarenin, yuwn bu ngurridurren, dja ngurridjarrkmodmikenhnin.
1TH 5:14 Dja mak kunbuyikakenh ngad ngundibengdayhke ngudda nawu karridangerrinj. Yikahwi bininj ngudberre nawu minj kabirridjare kabirridurrkmirri, wanjh ngurrbenbengyolyolmen. Mak nawu bininj ngudberre nawu kabirrikele, wanjh ngurrbenmurrngrayekwon. Dja mak bininj nawu kabirringudjyawarren, wanjh ngurrbenbidyikarrmen. Dja ngurrimadburren, dja yuwn bu ngurridjalyimerren, “Werrkwerrk!”.
1TH 5:15 Yuwn bu mak ngurrbenbawon bininj bu kabindibalmarnedurndiwerren kore kunwarrekenh, dja munguyh ngurrimarnburrimen bu ngurrikongiburrimen ngudberre, dja mak ngurrbenkongibun nawu birribuyika bininj.
1TH 5:16 Munguyh ngurriwernhmarrmarrnin!
1TH 5:17 Dja mak munguyh ngurridjaldin yiwarrudj dja yuwn ngurringurdme!
1TH 5:18 Kab munguyh ngurridjalmanjbu nawu God bu njalehnjalekenh. Kuninjkunu wanjh ngurridjalkurduyimen kore God kadjare ngudberre, ngudda nawu ngurrikukbelbmerrinj nawu Christ Jesus.
1TH 5:19 Nawu nungka Namalngmakkaykenh nakka yiman kunak kahni kore kukange ke. Wanjh yuwn bu yibirludombun manbu kunak!
1TH 5:20 Nawu nangale bininj kakarrme kunwok kore nawu Kawohrnan Rowkbeh, wanjh kunu yuwn bu ngurriwokwirrihme.
1TH 5:21 Kab ngurrirohrokmen manbu kunwokmayali rowk bu ngurribekka kamak. Dja wanjh kunu ngurriwokmang kore kunwoybuk ngurribekkan.
1TH 5:22 Dja bu ngurribekkan kore kunwok kunwarre, wanjh kunu yuwn bu ngurribalkurduyime dja ngurridjalbawo kunwarre rowk.
1TH 5:23 Ngad ngarridjare God nawu kanwon kunmodmikenh nuye, bu nungka ngunwernhkangebelewo duninjh ngudberre kore kanjdji kukange. Dja mak ngarridjare nungka ngunnahnan kore kunkange, dja kunmalng dja kunburrk ngudberre, ba bu kore kunbarnangarra bu nawu kawohrnan kadberre Jesus Christ kamre, wanjh minj ngunbalwelengname kore njalenjalekenh rowk.
1TH 5:24 Nawu God ngunmarnekurduyime ngudberre. Nungka kerrngehkenh ngunkayhmeng, dja munguyh kadjalkurduyime kore wokkurrmerrinj.
1TH 5:25 Nawu ngad karridangerrinj, kab kandidjalmarnedin yiwarrudj munguyh ngadberre rowk.
1TH 5:26 Bu kandimulewan ngad ngarrbenmarnewokmunkewerren nawu karridangerrinj kumekbe, wanjh ngurrikunibunjhmarrimen kore djal kunmakkenh.
1TH 5:27 Ngaye Paul wanjh wokrayekwon ngudberre bolkkime, kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk, wanjh ngudda ngurrbenmarnebimngeybu nahni djurra kore nawu karridangerrinj rowk.
1TH 5:28 Ngaye ngadjare bu Jesus Christ, nawu kawohrnan kadberre, bu ngundjalmarnekurduyime kore ngundjalkongibun ngudberre munguyh.
2TH 1:1 Ngaye Paul ngarridjarrkni bininj bokenh nawu kabenengeyyo Silvanus dja Timothy. Ngad ngarribimbom nahni djurra ngudberre, ngudda bininj nawu yiwarrudj ngurrikarrme kore ngurrihni kunred Thessalonica. Ngudda wanjh ngurrikukbelbmerrinj kore God dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk.
2TH 1:2 Ngad ngarridjare bu God nawu Kornkumo dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk ngundimarnekurduyime kunmak ngudberre, dja mak ngundiwon kunmodmikenh.
2TH 1:3 Ngudda nawu karridangerrinj! Ngad wanjh munguyh ngarrimanjbun God bu nguddakenh. Yoh, kuninjkunu wanjh ngarridjalkurduyimen, bu kunmekbe ngarriburrbun ngudda wanjh ngurrimurrngrayekmen kore ngurriwoybukwon God, dja mak bu ngurridjalmarnedjaremerren ngudberre munguyh dja wanjh kawernmerren.
2TH 1:4 Wanjh kunmekbekenh ngad ngundiburlume ngudda bu ngarrbenmarneyime God nuye bininj nawu yiwarrudj kabirrikarrme kore kubolkbubuyika. Kaluk ngarrbenmarnemulewam nguddakenh, dja ngarrbenmarneyime bu ngudda ngurrihmang kunrayek kore birriwarre bininj, dja mak kunyid dorrengh kambebme ngudberre, dja ngudda minj ngurrimarrkbaworren kore munguyh ngurrihdjalwoybukwon nawu God.
2TH 1:5 Dja njalekenh God ngunbawon bu kunyid ngunmarnebebme ngudberre? Wanjh kakarrme bokenh mankarre. Bu ngurridjalwoybukwon kore ngurrikarrme kunyid, wanjh ngurriwernhburrbun bu God ngunyingkihmarnbun bu ngurringimen kore nungka kawohrnan rowk bu munguyh munguyh. Dja mak ngurriburrbun bu God kabenbun birrimekbe bininj nawu ngundiwarrewon. Nungka wanjh kabendjadme bu djal mandjad duninjh. Kaluk kuhni bu kanmarnerayekminj ba bu God kanbukkabukkan ngad karriwarlahkenh bininj rowk.
2TH 1:7 Kaluk yerrekah wanjh God nungan ngunbidyikarrme kore ngurringehme ngudberre nawu ngurrikarrme kunyid, dja mak ngad warridj nganngehke nawu God. Kuhni kakurduyimerran kore kabolkyime bu birriwern bininj kabirridarrkidnan Jesus nawu Kawohrnan Rowk kamre kore heavenbeh yiman kayime kunak manbu manbirlukimuk duninjh, dja mak angels birridulkarrekimuk nuye kabirrimdjarrkre.
2TH 1:8 Wanjh kunmekbe nungka kabendjadme dja kabenbun bininj nawu minj kabirridjare kabirriburrbun God, dja minj mak kabirriwokmarrkmang kore birribekkang kunwok kunmak manbu nungka nuye Jesus nawu Kawohrnan Rowk.
2TH 1:9 Birrimekbe bininj wanjh God kabendung, kaluk bedda wanjh kunrayek duninjh kabirrimang bu munguyh munguyh. Dja nungan God kabenkurrme djaldjarreh duninjh ba bu minj kabirrikebnan nawu Kawohrnan Rowk, dja mak minj kabirrinan nuye kundulkarre dja nuye kunmakmak.
2TH 1:10 Kuhni kakurduyimerran kore kunmekbe kunbarnangarra bu nawu Kawohrnan Rowk kamre ba bu nuyekih bininj kabirriburluburlume. Dja mak birriwarlahkenh bininj nawu kabirriwoybukwon nungka, wanjh kabirridjalkurdunan bu nuye kundulkarre dorrengh. Dja bedda wanjh kabirrikuninjilngmak dorrengh. Ngudda warridj wanjh ngurridi kumekbe, bu kunmekbekenh kunu kandiwoybukwong bu ngarrimwam dja ngundimarnemulewam mahni kunwok kunwoybuk duninjh Jesus nungka nuye.
2TH 1:11 Wanjh kuninjkunukenh ngad ngundimarnedi yiwarrudj ngudberre bu munguyh. Ngad ngarridjawan God ba bu ngunmarnbun ngurriyimerran ngurrimak bininj kore nungan ngunkayhmeng ngudberre. Ngudda wanjh ngurridjare kunwern kunmakmak ngurrikurduyime, kore ngurriwoybukwonkenh. Dja ngad ngarridjawan God bu ngunbidyikarrme kundulkarre dorrengh nuye, ba bu ngurriyakwon rowk.
2TH 1:12 Kuhni ngarridjawan God ngudberre ba bu nawu bininj ngundinan ngudberre kore kunmak ngurrikurduyime, dja kunmekbekenh bedda kabirringeyburlume Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk. Dja mak bedda ngundibalburlume bu nungkakenh. Karriburrbun bu God, dja mak Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre, wanjh kandidjalmarnekurduyime kunmak dja munguyh kandikongibun kadberre rowk.
2TH 2:1 Kandibekka nawu karridangerrinj, ngad ngundibengdayhke ngudberre bu kunmekbekenh. Ngurriburrbun bu karrimadbun Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre bu kamyawoyhdurndeng dja kanmirnderawon kore nungka. Yuwn bu ngurrinjilngwarremen dja nuk ngurrikangewarremen bu ngurribekkan kunbuyika kore birribuyika bininj ngundimarneyime bu nawu Kawohrnan Rowk ngokko kumdurndi. Wardi kabirriyime bu kunubewu prophet benbengdayhkeng, dja nuk kabirriyime bu ngad ngarrbenmarnebimbom djurra. Bonj, wanjh nakka yuwn ngurrbenwoybukwon.
2TH 2:3 Wanjh nakka yuwn ngurrbenbawon bu ngundikowe! Wanjh bu kunmekbe kunbarnangarra kabolkyimerran, bu nawu Kawohrnan Rowk kamdurndeng kabolkyimerran, wanjh yerrekah bu karrinan nabuyika kambebme werrk nawu munguyh kabakkabakme God nuye mankarre. Nakka wanjh kabeneyidko God, dja bonj, nungka karrowen.
2TH 2:4 Wanjh namekbe bininj kabenwirrihme birribubuyika idols nawu bininj birriwarlahkenh kabirrimarneboddan, dja nungan kahdjaldokmiwerren. Dja mak kayime nawu bininj rowk nakka wanjh kabirrimarneboddan nungka, dja mak kabalkurrmerren kore God nuye manrurrkdjamun bu wanjh kayime yimankek nungka nawu god duninjh. [Daniel 11:36; Ezekiel 28:2]
2TH 2:5 Ngurridjalburrbu kore ngaye marneyimeng ngudberre bu kuninjkunukenh, bu kumekbe ngaye dorrengh karrihdjarrkdi.
2TH 2:6 Wanjh bolkkime ngurriburrbun nakudji nawu kabingurdke namekbe nawarre, dja kaluk bu yerrekah kamre ba bu bininj rowk kumekbe nungka kabirridarrkidnan.
2TH 2:7 Ngokko nawu nawarrehwarre kahmarnbuyindan kore kahkurduyimerran bu djal manmolk, wanjh ngokko kahmunidjre. Dja bolkkime God nawu nadjalkudji kabingurdke, kaluk nungka wanjh kabibawon kare kurobbe.
2TH 2:8 Dja bu kunmekbe kabolkyimerran wanjh nawu nawarre duninjh wanjh kabebme kore birridjalwern bininj kabirrinan. Wanjh Jesus nawu Kawohrnan Rowk kabibularrbun nahni nawarre duninjh bu kabibun bu kabimarnengolekbuhmerren kunngolek nuye dorrengh. Yoh, bu Jesus kambebme kunmakmak kunkimuk dorrengh nuye, wanjh nawu namekbe nawarre kadjaldarrkidkukyakmen. [Isaiah 11:4]
2TH 2:9 Bu namekbe nawarre kamre wanjh nungka kahkarrme kundulkarre nuye nawu namarnde duninjh Satan, dja nungka kabenkowe bininj kore kakurduyime kunwern bu kundulkarre nuye ba bu bininj kabirrikangebarrhme nuye.
2TH 2:10 Wanjh mahni kunwarre kunwern kabenkowe bininj nawu kabirrimalngdowen. Birrimekbe bininj wanjh birriwokweng manbu kunwoybuk, dja minj birridjareniwirrinj. Dja maninjhmanu kunwoybuk wanjh benngehkemeninj. Kunmekbekenh kunu wanjh bedda kabirridjalmalngdowe.
2TH 2:11 Kaluk kunmekbekenh God benkoweng birrimekbe bininj bu kundulkarre nuye dorrengh, ba bu kabirriwoybukwon nawu nawarre bu kabenkowe.
2TH 2:12 Kunukka wanjh God kabenwelengname dja kabenwarrewe bininj nawu minj birriwoybukwoyi manbu kunwok kunwoybuk, dja ngaleng birridjaldjareni manbu kunwarrekenh.
2TH 2:13 Dja ngudda nawu karridangerrinj, wanjh munguyh ngarridjalmanjbu God bu nguddakenh, ngudda nawu Kawohrnan Rowk ngunmarnedjare. Yoh, God ngokko ngundjarrngbom bu ngudda ngurriyungkih bininj nuye, dja mak ngunngehkeng ngudberre. Nungka kuhni kurduyimeng ngudberre bu nawu Namalngmakkaykenh nuye ngunkangemarnbom ba bu ngurriyimerranj nuyekih bininj, dja mak wanjh ngurriwoybukwong manbu kunwoybuk.
2TH 2:14 Nungka ngunkayhmeng kore kandibekkang bu ngad ngarriyolyolmeng ngudberre manbu kunwok kunmak. Dja nungka kadjare bu ngurridjarrkdi Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre kore kunmakmak kunkimuk nuye.
2TH 2:15 Mah, wanjh nawu karridangerrinj, yuwn ngurrimarrkbaworren bu kuninjkunukenh, dja munguyh ngurriwernhburrbu kore ngad ngundinakenwong bu ngundibukkabukkang dja mak ngarrihbimbuni ngudberre kore djurra.
2TH 2:16 Ngabbard God kandjalmarnedjareni rowk dja mak kunmak duninjh bu kanmarnekurduyimeng bu kanmarnbom karrimurrngrayek munguyh munguyh dja mak munguyh karridjalmadbun nungka kunnjilngmak dorrengh kore nungka kaluk kakurduyime kadberre. Wanjh bolkkime ngaye ngadjawan God dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk, bu ngundibengyolyolme kore kukange ngudberre ba ngundimarnbun ngurrikangemakmen bu ngurridurrkmirri kore kunmakkenh dja mak kore ngurriyolyolme bu bininj ngurrbenmarneyime.
2TH 3:1 Kuhni mak wanjh ngarridjare ngundidjawan nawu karridangerrinj. Ngarridjare bu kandimarnedi yiwarrudj ngadberre ba bu kunwok manbu kore nawu Kawohrnan Rowk kanwong wanjh werrkwerrk kawarlahmen ba birriwern bininj kabirriwernhwokmang kore ngarrbenmarneyolyolme, yiman bu ngokko kurduyimerranj ngudberre.
2TH 3:2 Dja mak ngurrihdjaldjawa God bu yiwarrudj ngurrihdjaldin ba kanngehke ngadberre kore bininj nawu birriwernhwarre duninjh. Dja minj birridjalwern rowk bininj kabirriwoybukwon God.
2TH 3:3 Dja nawu Kawohrnan Rowk wanjh kannahnan kore wokkurrmerrinj kadberre, dja minj mak kanbawon, kaluk nungan ngunmurrngrayekwon ngudberre, dja mak ngunkukbalhme kore nawu nawarre duninjh.
2TH 3:4 Ngad wanjh ngarriwernhwoybukwon nawu Kawohrnan Rowk, dja wanjh kunmekbekenh ngarriburrbun bu ngudda munguyh ngurridjalkurduyime kore ngad ngundimarnewokrayekwong.
2TH 3:5 Ngad ngarridjawan nawu Kawohrnan Rowk bu ngunkangemarnbun ba bu ngurriwernhburrbun kore nungka God ngundjalmarnedjare ngudberre, dja mak bu ngurriyimerran yiman nungka Christ bu minj ngurrimarrkbaworren.
2TH 3:6 Ngad wanjh mandjad duninjh ngundimarneyime nawu karridangerrinj mahni kunrayek kunwok manbu kumwam kore Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk kanwong. Yuwn bu ngurriraworren bininj yiwarrudj bedberre nawu munguyh kabirrihbolkmang, dja nawu kabirriwokkewkme kore ngad ngundibukkabukkang ngudberre.
2TH 3:7 Ngudda kab ngurriburrbun bu ngad kunrayek ngarridurrkmirranginj ngudberre kore kumekbe karridjarrkni. Dja wardi kunmekbe ngurrikurduyimen bu yiman ngad ngarrihkurduyimi. Minj mak ngarridjalbolkmangi.
2TH 3:8 Minj ngarringuyi manme kore nabuyika bininj nuye bu minj ngarrikarremulewayi nuye, dja ngaleng ngarridjaldurrkmirri wernkih bu barnangarra dja mak kukak ba bu ngarrikukkarrmi, dja minj njale ngundiyidjawadjawani munguyh.
2TH 3:9 Kamak bu ngundidjawayi bu njalehnjalekenh, dja burrkyak. Ngarribawong, dja ngaleng ngarridjareni bu ngudda kandingunjdjikan ngadberre bu ngudda mak ngurriyime.
2TH 3:10 Ngurriburrbun manbu mankarre ngundiwong korroko bu karridjarrkdi bu ngarriyimi, “Nangale bininj nawu minj kadjare karrurrkmirri, wanjh nakka yuwn bu kangun manme.”
2TH 3:11 Kunbuyika mak ngarrbenwobekkang, bu yikahwi bininj nawu ngurridjarrkdi minj kabirridjare kabirridurrkmirri. Bedda minj birrikurduwern, dja kabirridjaldjare kabindikilekme birribuyika bininj.
2TH 3:12 Bolkkime wanjh ngad ngarrbenmarneyime birrimekbe bininj mandjad duninjh kore Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk. Birridjalnin kamak rowk dja kabirridurrkmirri wernkih ba bu kabirribayahme manme bu kabirriworrkmiworren.
2TH 3:13 Ngad nawu karridangerrinj, yuwn ngurringudjyawarren bu munguyh ngurridjalkurduyime kore kunmakkenh.
2TH 3:14 Ngurrbenwernhna bininj ngudberre nawu minj kabirrimarrkmang kunwok manbu kabimbuyindi kore nahninjanu djurra. Yuwn ngurrbenyawoyhraworren birrimekbe ba bu bedman kabirriyemengalme.
2TH 3:15 Yuwn mak ngurrbendung yiman nawu ngurriyidko bininj, dja ngurrbenbengdayhkemen yiman bu ngurridangerrinj rowk.
2TH 3:16 Bonj. Wanjh ngadjare nawu Kawohrnan Rowk nawu nungan nadjalkudji kamarnbun kunmodkmikenh rowk, bu nungan ngunwon kunmodmikenh nuye munguyh munguyh, kore baleh yarrkka ngurrini. Dja mak ngadjare bu nungka dorrengh munguyh ngurridjarrkre rowk.
2TH 3:17 Ngaye Paul ngabimbun nahni djurra kore ngayeman kunbid ngardduk, wanjh ngadjare kunwok kunmak ngayime ngudberre. Kuninjkunu ngahdjalngeynamerren munguyh kore djurra nawern bu ngabimbun. Wanjh ngurriwernhna kore ngabimbun kondah.
2TH 3:18 Ngaye ngadjawan Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngunkongibun bu ngurrihdjarrkre ngudberre rowk.
1TI 1:1 Ngaye Paul ngabimbom nahni djurra ngudda ke Timothy. Ngudda yiwoybukwong Jesus, dja kunmekbekenh ngudda yiyimerranj ngardduk beywurd! God nawu kanngehkeng rowk dja mak Christ Jesus nawu karrimadbun, bedda wanjh ngandiwokrayekwong dja ngaye kunu ngayimerranj apostle nuye Christ Jesus. Wanjh ngaye ngadjare God nawu Kornkumo dja mak Christ Jesus nawu kawohrnan kadberre bu ngundimarnekurduyime kunmak bu djal burudjang, dja mak ngundikongibun dja mak ngundiwon kunmodmikenh.
1TI 1:3 Bu ngaye ngabalhrey kore kubolkkimuk Macedonia, wanjh ngaye ngokko marneyimeng mandjad ngudda kunmekbe yidjalnin kore kunred Ephesus. Bolkkime ngaye wanjh yawoyhmarneyime yidjalnin kunmekbe dja yibenwokrayekwo dja yibenngurdkemen birrimekbe bininj nawu kabindibukkabukkan kore mankarrebuyika manbu kabenkebrokwarrewon bininj.
1TI 1:4 Ngudda kab yibenmarneyimen bu birribawo manmekbe manbu mankarre manbu minj kunwoybuk. Dja mak birribawo manbu kabirrikadjung nawu kore mawahmawah bedberre nawu naninjnanu kabirringeydingeydi, kornkornkumokenh dja mawahmawahkenh dja mak nawu bindikebmawahmeng. Birribawo kunmekbe kore kabirriburrbun. Bu kabirridjalburrbun manmekbe manu, wanjh kunu kabirridjaldangwerren. Dja kab wardi birridjalwoybukwo God ba bu kabirriburrbun kore nungka kadjare.
1TI 1:5 Bu ngad ngarrbenbukkan bininj kore yiwarrudj, baleh kab karriburrbun kore ngarrbenmarnekurduyime bedberre? Wanjh ngarrbenmarnbun bu kabirrini yiman kabirrikangebele yerreh dja minj mak kunwarre kabirriyawoyhkurduyime. Bu kuhni wanjh kabirriwoybukwon God bu minj kabirrihkurren, wanjh kunukka kabirridjalmarnedjaremerren mandjad duninjh.
1TI 1:6 Yikahwi bininj wanjh birribawong kunmekbe rowk. Bedda birridurndi kore kabirridjalwokdi kunwarrekenh.
1TI 1:7 Bedda kabirridjare kabindibukkabukkan birribuyika bininj kore God nuye mankarre kahyo. Bedda wanjh kabirriyime bu bedda djal mandjad kabindibukkabukkan bininj, dja med, bedmandeleng minj kabirriwernhburrkburrkbekkan kore baleh yarrkka kabirriwokdi dja kabindimarneyolyolme.
1TI 1:8 Ngad karriburrbun bu manbu mankarre nuye God wanjh manmak, dja bininj birriwernhmarrkma kore mandjad duninjh.
1TI 1:9 Dja mak karriburrbun bu God kurrmeng mankarre nuye nawu bininj birriwarre bedberre, dja manu mankarre minj kabendjuhbun nawu birrimak bininj. Dja manbu mankarre kahyo bedberre birrimekbe bininj kore bedman munguyh kabirridjalkurduyime kunwarre. Ngaye ngabenhyolyolme bininj nawu kabirridjalwe dja kabirridjalbakke maninjmanu mankarre, dja mak nawu kabirrimarnewarnyak nawu God dja kabirridjalkurduyime kunwarre munguyh. Dja mak bininj nawu minj kabirrimarnekele God dja kabirridjalkewkme kore yiwarrudj. Bedda yikahwi nawu kabindihbun kabindihkukkurrme yiman kayime nawu nakornhkornkumo dja ngalbabadjan bedberre dja mak bininj birriwern nawu namarndeyi kabirribebbehyimerran. Ngayime warridj bininj dja daluk nawu kabirridjirdmarren, dja mak bininj nawu kabindikukweykan birribuyika bininj kore kabindibongkarrmekenh kore kabindimarnedurrkmirri bedberre. Wanjh nakka nanu bininj kabirridjalkurren dja mak nawu kabirrihwokkurrehkurren bu kabirrihre kore court. Kaluk ngaye ngabenhyolyolme bininj nawu kandiyiwirrihme mankarre ngarrku munguyh kore ngarrbenbukkabukkan mankarre manbu manmak.
1TI 1:11 Dja kore kunmak duninjh ngarrbenbukkan kore djal kunmak kunwok kore manbu Godbeh, nawu ngad karridjalburlume rowk. Nungka nganwong ngaye bu kunwok kunmak ngawoknahnan.
1TI 1:12 Ngaye munguyh ngahdjalmanjbun Christ Jesus nawu kawohrnan kadberre. Nungka wanjh ngaye nganmarnemakwam, nawu nungka nganmurrngrayekwong dja ngankurrmeng bu kuninjkunu ngahmarnedurrkmirrikenh kore nungka nuye.
1TI 1:13 Bu korroko ngaye wanjh ngadjalwarreni duninjh, dja ngamarneyimi nuye kunwok kunwarre munguyh. Dja mak ngaye ngabenhbuni nawu bininj birrikodjkulumakni yiwarrudj bedberre bu djal kunrayek duninjh ngabenmarnekurduyimi. Kunukka kunu ngadjaldjareni. Wanjh nungka Christ Jesus ngandjalkongibom bulkkidj duninjh. Kuhni bu minj ngaye ngawernhburrbuyi bu ngaye baleh ngahkurduyimi, dja ngaye minj ngawoybukwoyi nungka.
1TI 1:14 Dja nawu kawohrnan kadberre wanjh kundjalmak duninjh ngandjalmarnekurduyimeng. Nungka nganmarnbom bu ngaye nganebelbmerrinj Christ Jesus dja mak ngabenmarnedjareminj birribuyika bininj.
1TI 1:15 Wanjh ngadjare kanbekka! Ngudda wanjh yidjalwoybukwo bu kuhni woybukkih duninjh Christ Jesus kumwam kondanjkunu kurorre ba bu kanngehke ngad nawu karriwarre bininj. Ngaye wanjh nawu ngahdjalwernhwarreni duninjh bu ngabenyurrhkeng birribuyika birriwarre bininj.
1TI 1:16 Yoh, ngaye ngadjalwernhwarreni duninjh, dja bonj, kundjalmekbekenh Christ Jesus ngandjalmadbuni ngaye, dja nungka kunmak djalkurduyimi ngardduk. Kunmekbe kurduyimeng ba bu birribuyika bininj ngaye ngandinan bu wanjh ngandingunjdjikan, ba bu bedmanwali kabirriwoybukwon dja nungka kabenmarnbun bu kabirridarrkid munguyh munguyh.
1TI 1:17 Mah, wanjh karriwarlahkenh bininj karriwokmarrkma nungka dja karriburluburlumen munguyh munguyh nungka nawu king duninjh. Nungka nawu kadjalwohrnan yehyeng rowk djal munguyh munguyh, dja nungka minj karrowen dja kadjaldarrkid munguyh. Minj nangale bininj kabidarrkidnan, dja nungka nadjalkudji nawu God duninjh. Wanjh karridjalburlumen! Amen.
1TI 1:18 Timothy, ngudda nawu ngardduk wurdyaw, ngudda yiburrbun God ngunmarnemunkeweng kunwok manbu prophecies kore bininj bedberre bu nguddakah, bu wanjh ngundimulewani ke. Ngaye bolkkime wanjh yawoyhmarneyime kore bedda ngundiyingkihmulewam ba bu ngudda yiyimerran yiman kayime namak soldier nuye God.
1TI 1:19 Mah, wanjh yidjalwernhwoybukwo munguyh kore Christ Jesuskenh. Yuwn bu yiburrbun kore kunwarrekenh. Yiburrbun bu yikahwi birribuyika bininj birriwokwirrihmeng God dja kunu birriwarreworrinj ba bu minj kabirridjalwoybukwon kore nungka.
1TI 1:20 Bu kuhni wanjh benbenemarnekurduyimerranj bininj bokenh nawu kabenengeyyo nawu Hymenaeus dja mak nawu Alexander. Ngaye wanjh ngabenbenekurrmeng kore nawu Namarnde Duninjh ngabidkenwong. Ngaye ngadjare nahni bokenh bininj kabeneborlhme bu minj kabeneyawoyhwokdi kunwok kunwarre nuye God.
1TI 2:1 Kuhni wanjh ngahdjare ngarrokmihwe werrk. Ngaye ngadjare ngudda yibenmarnbun birriwern bininj bu kabirridi yiwarrudj dja birridjawa God nawu yehyengkenh rowk. Bindimarnedin yiwarrudj bedberre birribuyika bininj dja mak birrimanjbu God bu kunwern kahkurduyimerran.
1TI 2:2 Bindimarnedin yiwarrudj nawu bininj birrikihkimuk nawu yiman kayime kings dja mak nawu kabirriwohrnawohrnan. Ngurrbenmarnedin ba bu kunukka wanjh karrini kunmak, dja mak karrini kunmodmikenh rowk. Wanjh kunukka yiman kayime kunmak bu karridjaldi yiwarrudj nuye God dja mak karridjarrkni kore nungka yiman kunmakmak kabebke kadberre.
1TI 2:3 Kuninjkunu rowk wanjh kundjalmak, dja God nawu kanngehke wanjh kadjare bu karrikurduyime.
1TI 2:4 Nungka wanjh kadjare bu kabenngehke birriwarlahkenh bininj, dja mak kadjare kabirriborlhme kore kunwoybukkenh.
1TI 2:5 Ngaye wanjh kuninjkunu ngadjalyolyolme bu God nakka nadjalkudji, bu minj nangale mak nabuyika God. Dja nungka nadjalkudji wanjh nawu God kadberre. Jesus Christ nungka wanjh nadjalkudji nawu kanmarnewokdi kadberre kore God. Kaluk nungka nawu nadjalkudji djal bininj duninjh kadberre nawu kangeyyo Christ Jesus, nawu kanmarnekanjkurrmerrinj kadberre rowk. Wanjh kunmekbekenh kunu God minj kanbuyinj kadberre. Kuninjkunu wanjh nungan God dungnameng kore karremarnbuyindanj dja wanjh bolkkime karriwarlahkenh bininj wanjh karriwernhburrbun bu kunmak kurduyimerranj kadberre.
1TI 2:7 Kuninjkunukenh God nungka ngankurrmeng bu ngarrurrkmirri, dja nganmarnbom nuye apostle, bu nganmunkeweng bu birriwern ngabenmarneyime nuye kunwok. Ngaye ngahyime kunwoybuk. Ngaye minj ngahkurren kuninjkunu bu ngahyime. Yoh, dja nungka wanjh ngaye nganmunkeweng bu ngabenmarneyime bininj nawu minj Jews bu kabirriburrbun kunwoybuk dja kabirriwoybukwon nungka nadjalkudji.
1TI 2:8 Wanjh ngaye ngadjare birriwern binihbininj kore kubolkwarlahkenh bu kabirridjalbidwayhmen kaddum bu kabirridi yiwarrudj. Nawu bininj nungka God nuye wanjh nakka nanu birriwernhkukmarnburrimen bu kabirridi kore kunrayek nuye. Dja kunukka minj kunmak bu yiman kabirridangwerren dja mak kabirrihdurren.
1TI 2:9 Dja ngaye ngadjare daluk rowk nawu yiman kayime morlehmorlenj bu wanjh birriwernhkukmarnburren bulkkidj duninjh. Kaluk minj ngaye ngadjare nawu yiman kayime kunmadj kabirribayahme kore nawern money. Dja mak minj ngaye ngadjare daluhdaluk kabirrikukmarnmarnburren kunmak dja kabirrinamerren nawu gold dja mak pearls dja mak kabirringabekmarnmarnburren bu kabirrikukbuyibuyikahworren.
1TI 2:10 Dja wanjh kunukka burrkyak. Ngaye wanjh ngadjare bu kabirridjalkurduyime kunmak bu bedberre birribuyika. Kunukka wanjh kundjalkarremak duninjh ngalbu daluk kadjare kakurduyime bu yiman kahdi yiwarrudj dja kabiwokmarrkmang ngarre God.
1TI 2:11 Dja ngalbu daluk ngalka wanjh birriborlhmen bu yeledj kabirrikurduyime, dja minj mak kabirribalkimukworren bedberre birribuyika.
1TI 2:12 Ngaye minj ngadjare daluk bu kabindibukkabukkan binihbininj. Dja bedda minj kabindimarnewohrnan nawu yiman binihbininj. Dja daluk wanjh birridjalngurdmen bu kunmekbe.
1TI 2:13 Bu kuninjkunu wanjh yiburrbu kore nawu Adam werrk dokmeng bimarnbom God. Yerreh wanjh bimarnbom ngalbu daluk ngeyyoy Eve. [Genesis 2:7; 21-22]
1TI 2:14 Wanjh Namarnde Duninjh bikoweng ngalbu daluk dja nungka nawu Adam nawid. Dja ngaleng wanjh Eve bakkeng mankarre nuye God. [Genesis 3:1-6]
1TI 2:15 Kunu bonj, bu daluhdaluk kabirridjalwoybukwon, dja mak kabindimarnedjare birribuyika, dja mak bu kabirridjalkurduyime kunmak, bu minj kabirriburlumerren, wanjh nungan God munguyh kabendjalngehke dja kabenbidyikarrme kore wurdyaw kabindihyawmang.
1TI 3:1 Kanbekka bu kunwoybuk marneyime. Ngudda yiburrbun bininj yika kabirrihyime, “Nawu nangale kadjare karrokmiwerren kore kawohrnan yiwarrudjkenh, wanjh bonj kunukka kunmak.”. Wanjh kuninjkunu kabirriyime bu kore kundjalwoybuk kunwok kahyo.
1TI 3:2 Nawu nangale yimankek kadjare kahdurrkmirri bu kawohrnan manbu yiwarrudj, namekbe nanu wanjh bininj nadjalmaknin munguyh bu kunmak kahkurduyime. Mak bikarrmen ngaldjalkudjinin ngalbininjkobeng nuye. Nungka marnburrimen bu kore kunmak kadjalkurduyime dja mak kaburrbun kore kunmak yalyal kakurduyime. Dja mak mandjadnin bu kakurduyime kore kabennahnan birribuyika bininj, dja mak kabenkimang nawu bininj kubolkbubuyikabeh. Nungka wanjh nadjalmaknin bu kabenbukkabukkan kore kabenbidyikarrme birribuyika bininj.
1TI 3:3 Yuwn bu mak kabongun kunwern kunbang. Yuwn bu mak kunwarre kabenmarnekurduyime bu kabendung nawu birribuyika bininj, dja kabenmarnekurduyime birriwern bu kunmodmikenh dorrengh. Dja mak yuwn bu nawu bininj yiman kayime kabendangwe munguyh kabenhmarneyidngalke, dja yuwn bu mak kamanjngun kunwardde nawu money.
1TI 3:4 Nahni bininj wanjh bennahna nawu nungka nuye namud. Kaluk kabenmarnbun nawu wurdwurd nuye nakka kabirriwokmarrkmang dja kabirriwokbekkan kore kabenhmarneyime bedberre. Dja bininj nawu minj kabenwernhnahnan nuye namud wernkih duninjh, yiddok kabennahnan bininj kore God nuye yiwarrudj?
1TI 3:6 Yuwn bu nakka nakerrnge bu karredjingmang kabimunkekadjung Jesus bu kundedjdjumbungkenh. Nanu wanjh minj kayimerran bu kawohrnan njalenjale kore manbu yiwarrudjkenh. Wardi kunubewu wanjh kahburluburlumerren. Kunu wanjh kawarreworren nungandeleng dja kayimerran yiman Namarnde Duninjh namekbe nawu God bidjadmeng bu burluhburlumerreni.
1TI 3:7 Dja kunbuyika warridj, nanih bininj wanjh ngeymaknin, bu birribuyika bininj nawu kuberrk kabirridi, wanjh bedda kabirrimakwan, ba bu minj Namarnde Duninjh kabikukwarrhke kore kunwarre kahyime, dja kawowarreworren.
1TI 3:8 Dja mak nawu nabuyika yiman deacons wanjh nakka nanu kundjalmekbe kadjalrohrok. Wanjh nakka nanu kundjalmekbe yerreh djalkurduyimen bu djal mandjad, dja yuwn bu kawohkurrekurren. Dja yuwn bu mak kabongun kunbang bu kamayahme. Dja mak bu kamanjngun njalenjale nawu yiman kayime kadjirdmang kunwardde money bedberre.
1TI 3:9 Nakka nanu wanjh kawernhkarrme manbu mankarremak, kore kabirriwoybukwon God. Dja yuwn bu mak kawohburrbun kore kunwarrekenh.
1TI 3:10 Yibenkurduna yibenrohrokmen werrk naninjnanu nawu bininj kabirridjare deacons kabirriyimerran. Bu yibennan kunmekbe kabirrikurduyime kore kunmak rowk, wanjh kunu yibenkurrme kore kabindimarnedurrkmirrikenh bu kabirriyimerran deacons.
1TI 3:11 Bu nahni bininj kabikarrme ngalbininjkobeng, wanjh yirohrokmen warridj. Wanjh kunmekbe rowk kadjalkarreyime kakarrerohrok rowk bu kayimerran ngalengngarre. Wanjh kunmekbe djalkurduyimen ngalmekbe daluk kore mandjad duninjh. Bu minj kabenbalyolyolme nawu birribuyika daluk dja bininj. Dja djalmarnburrimen bu kundjalmak kadjalkurduyime munguyh. Dja mak munguyh kadjalkurduyime kore kawokkurrmerren.
1TI 3:12 Nawu nangale kadjare kayimerran deacon, wanjh nakka nanu bidjalkarrmen ngaldjalkudjinin ngalbininjkobeng nuye. Dja mak bendjalnahna wurdwurd nuye rowk. Dja mak nawu namud nuye bu kunmak rowk kabennahnan.
1TI 3:13 Nawu nangale karrurrkmirri kunmak rowk bu yiman deacon kayime, wanjh birriwern bininj nawu kabirrinan kabirrimarnewarnmakmen nuye. Wanjh kunukka namekbe bininj kamurrngrayekmen bu kore kabenmarneyolyolme birriwern bininj bu kabiyolyolme Christ Jesus.
1TI 3:14 Kaluk ngaye wanjh ngadjare ngambadre kore ngudda. Dja bolkkime ngaye ngayingkihbimbun ngudberre mahni kunwok bu bengdayhke ngudberre. Dja bu yiman minj ngamre bu kunkuyeng, wanjh kunukka yingan yibimnan nahni djurra, dja yiburrbun manbu baleh bininj kabirrikurduyime kore nawu namud nuye God. Ngaye ngabenyolyolme bininj nawu yiwarrudj bedberre. Kaluk God nawu kahdjalmimbi munguyh wanjh kabenkarrme nuye bininj, nawu bedda kabirrikarrme manbu kunwoybuk kunwok manbu mandulmuk duninjh kadberre karriwarlahkenh bininj rowk.
1TI 3:16 Yoh, wanjh kuninjkunu kundjalwoybuk duninjh. Kuhni bu kawarlkkawarlkkayindi mankarre manbu kayolyolme bu karriwoybukwon God. Wanjh kunukka mandjalkarrekuken duninjh. Dja yiburrbun mahni kunwok manbu kayime, “Nungka wanjh kumwam kunburrk dorrengh bu yimerranj ngad bininj duninjh, wanjh birridjalwern bininj birrinang nungka rowk. Nawu Namalngmakkaykenh benbukkang nawu birrinang bu woybukkih duninjh nungka God. Dja mak nawu Angels warridj nakka birrinang. Kaluk bininj birriwam kore kubolkwarlahkenh rowk dja bindimarneyolyolmi bininj nawu minj Jews. Dja birridjalwern bininj kondah kurorre wanjh birriwoybukwong nuye. Dja God bikang kaddum birrurndiweng kore nungandeleng nuye.”
1TI 4:1 Nawu Namalngmakkaykenh kandjalmarneyimeng kurobbe kore mandjad duninjh, kaluk bu yerrekah kuninjkunu kunred darnkih kabalyakmen, wanjh yikahwi bininj nawu yiwarrudj bedberre wanjh kabirrimayaliborledme kore kabirriwoybukwon. Dja wanjh bedda kabirribekkan nawu nawarre kunmalng nawu kahkurren, dja mak namarnde nawu kabenbukkabukkan kore kunwarre.
1TI 4:2 Yoh, yikahwi bininj kabindibalbukkan birribuyika bininj kore kunmekbe kunwarrekenh. Birrimekbe bininj nakka wanjh yiman kabirridjalkurren, bu kabirridjalwohkurrekkurren yimankek bedda nawu yiwarrudj bedberre. Kaluk kunmayali bedberre wanjh mayaliwarreminj duninjh dja wanjh minj kabirriyawoyhburrbun bu kunmakkenh.
1TI 4:3 Nahni kabirrikurrehkurren bininj kabirriyime, “Ngudda minj ngurrimarren!” Dja mak kabirriyime, “Yuwn bu ngurringun yikahwi maninjmanu manme.” Dja med, God marnbom manbu manme bu karringunkenh, dja bu ngad karriwoybukwon wanjh karridjalburrbu kore kunwoybuk ba bu ngad karrimanjbunkenh bu karringun.
1TI 4:4 Nawu yehyeng rowk God marnbom nakka wanjh namak rowk. Dja ngurridin yiwarrudj, ba bu ngurringunkenh bu kamak rowk.
1TI 4:5 God yimeng nahni nakka namak, dja bu ngudda ngurridi yiwarrudj ngurrimanjbun God, wanjh nungka kayime kunukka kamak bu ngurringun.
1TI 4:6 Mah, ngudda Timothy wanjh yibenmarneyimen nawu bininj yiwarrudj bedberre mahni manbu kunmayali rowk makka wanjh kore ngayebeh. Bu kuhni yibenbukkabukkan, wanjh kuninjkunu yibendjalbukka, wanjh kunukka ngudda kunmak yidjaldurrkmirri nuye nawu Christ Jesus. Ngudda korroko yidjalmurrngrayekminj bu yibekkang kunwok kunmak kore ngundibukkani, wanjh yiwoybukwong kore nungka wanjh kunmekbekenh kunu ngudda yidjalwoybukwon maninjmanu kunwok.
1TI 4:7 Yuwn kab yibekkan kunwok manbu kabirrimalelmarren, dja mak kunmayali manbu minj kamdolkkan kore Godbeh. Dja mak yuwn bu yibenbekkan nawu birriwarre bininj kore kabirriyime, dja ngaleng yingan yidjalbukkarrimen kore yikurduyime bu yidjalmunkekadjung dja yihdjalwoybukwon nawu God.
1TI 4:8 Ngudda yiburrbun nawu yikahwi bininj nawu kabirrimurrngrayekworren ba bu kabirrikukmarnburren nawu kunburrk bedberre, wanjh kunukka wurd kamak, dja bu mak kabirrimurrngrayekworren kore kabirrimunkekadjung nawu God, wanjh kunukka kundjalmak kore kundarrkid wanjh kaluk yerrekah kunu kabirribaldarrkiddi kore God.
1TI 4:9 Bolkkime ngaye ngadjare marneyime ngudda kore kunwoybuk ba bu yiwoybukwon dja ngad wanjh karridurrkmirri kore kunrayek duninjh bu karridjalrohrokme kore kadjalkudjiwi munguyh. Ngad wanjh karridjalwoybukwon God nawu woybukkih duninjh kadjaldarrkid munguyh, nawu nungka kabenngehke bininj rowk. Kaluk ngaye kunu ngabenyolyolme bininj nawu kabirriwoybukwon nuye.
1TI 4:11 Yibenmarneyimen birriwern bininj kore mandjad ba bu kabirriwokmarrkmang manbu maninjmanu kunwok, kunmekbe bedda yibendjalbukkabukka bu munguyh.
1TI 4:12 Bu ngudda yirrurrkmirri manbu yiwarrudj ngarre, yuwn yibenbekkan bininj nawu kabirriyime ke bu ngudda ngundiyawurrinjwan. Yuwn yibenburrbun, dja yidjalwokdin kore mandjad duninjh, yidjalkurduyimen kunmak, yibenmarnedjarenin birribuyika bininj, dja mak yidjalwoybukwo God munguyh. Yuwn bu yibalkurduyime kore kunwarre. Kab yidjalkurduyimen kore kunmak yinin ba bu bininj nawu yiwarrudj bedberre wanjh kunu ngundidjalngunjdjikan.
1TI 4:13 Kaluk ngaye ngamre yerrekah kore ngudda. Dja bolkkime med, yidjaldurrkmirrin, dja yibimngeybu djurra nawu Bible bedberre kore kurobbe bu ngurrimirnderri kore yiwarrudj. Dja mak yiweyka bedberre bu yiyolyolme ba bu mandjad yibenbukkabukkan.
1TI 4:14 God korroko ngunwong ngudberre kuhni kundjalmak duninjh, bu nungka ngunmarnbom yibenmarnewohrnan bininj. Bu bininj nawu kabirriwohrnawohrnan birrimirndemornnamerrinj wanjh kunu ngundimarnebidkurrmerrinj kore kukodj ke bu ngundikodjkarrmeng, dja God benwong prophecy manbu kunwok bu nguddahkenh. God ngunwong mahni djalburudjang bu yirrurrkmirrikenh. Mah, wanjh yidjaldurrkmirrin!
1TI 4:15 Kab yidjaldurrkmirrin munguyh kore mahni manbu yikarrme, dja wernkih yirohrokmen, ba bu birribuyika bininj ngundinan bu ngudda yidjalmurrngrayekmen.
1TI 4:16 Kab yidjalnahnarrimen bu minj kunwarre yikurduyime, dja mak kore kunwok yihweykan wanjh djal mandjadnin. Wanjh kuninjkunu yidjalkurduyimen munguyh ba bu kunukka wanjh yingehkerren, dja mak yibenngehke bininj nawu ngundihbekkan.
1TI 5:1 Bu ngudda yibenmarnewokdi nawu bininj yiwarrudj bedberre, wanjh yuwn bu kunrayek kunwok yibenmarnewokdi bedberre binihbininj nawu kohbakohbanj. Dja yibenmarnewokdin yiman kayime kohkornkumo ke. Dja nawu yahyawurrinj wanjh yibenmarnewokdin yiman kayime ngurridangerrinj yerreh.
1TI 5:2 Dja morlehmorlenj nawu kohbakohbanj wanjh yibenmarnewokdin bedberre yiman kayime yerreh ngalbabadjan ke. Dja daluhdaluk nawu birribalngudjmakmak, wanjh nakka yibenmarnewokdin yiman kayime yerreh ngurridangerrinj. Yuwn mak bu yiborrkbun bedberre.
1TI 5:3 Ngalngale daluk ngalbu ngalkamarrdjukun, kaluk minj nangale ngalbu kabinahnan, wanjh kunmak yidjalmarnekurduyimen. Dja bu yiman kakarrme wurdyaw nawu ngarreki, dja nawu benyawdjumdoy, wanjh bedmanwali birrinahna yiman bu ngaleng yimi bennahnani bu birrihwurdyawni. Dja yuwn bu bedda djal kunwokwi kore yiwarrudj. Nawu God kadjare kabirrinahnarren nawu bedman birrimud deleng. Bu kunmekbe kabirrikurduyime, wanjh kunu nungka God kanjilngmak duninjh bedberre.
1TI 5:5 Mak yikahwi daluhdaluk kamarrdjukun ngalu minj nangale kabinahnan bu kabibidyikarrme wanjh kabidjalmadbun nawu God, dja mak kabidjalwoybukwon nungka dja munguyh kabidjalmarnedi yiwarrudj benbekad dja kukak.
1TI 5:6 Dja yikahwi kamarrdjukun nawu daluhdaluk wanjh nakka bedman kabirridjaldjare kore kabirrikurduyime ba bu bedman kabirridjalnjilngmarnburrenkenh. Kaluk bedda kunu wanjh yiman birrimalngdoweng rerrih.
1TI 5:7 Kuninjkunu rowk wanjh yibenbengdayhkemen ba bu minj kunwarre kabirribalkurduyime.
1TI 5:8 Nawu bininj minj kabennahnan nuye birrimud nawu kabirriyo kore nuye kunrurrk, wanjh nakka nanu yiman kayime kabawon yiwarrudj. Dja kadjalwernhwarremen bu yiman kayime birribuyika bininj nawu minj kabirriwoybukwon God.
1TI 5:9 Ngudda yibendjalnahnan nawu kamahkamarrdjukun duninjh. Kaluk birringalengale? Nawu birridjalwernhkohbanj duninjh nakka wanjh minj nabininjkobeng kabirriyawoyhmang. Dja yimankek birribuyika bininj kabindimakwan. Dja ngokko bedda bindidjordmiweng wurdwurd bedberre, dja mak bindikimangi nawu birriwokbuyikani, dja mak bindinahnani bininj nawu yiwarrudj bedberre, dja mak bindibidyikarrmeng bu kunyid kumbebmeng bedberre, wanjh munguyh birridjalkurduyimi bu bindinahnani kore birribuyika bininj. Wanjh birrimekbe nawu morlehmorlenj kamahkamarrdjukun, yibenngeynamenamen birringeydin kore djurra ba bu ngurrbenbidyikarrme.
1TI 5:11 Bolkkime ngaye wanjh ngadjare ngahyime nawu daluhdaluk birribalngudjmakmak kamahkamarrdjukun. Yuwn bu yibenngeyname kore djurra. Bu yingeyname ngalkudji kore djurra wanjh wardi kawokkurrmerren bu kayime, “Ngaye ngahdjaldurrkmirri nuye nawu Christ.” Kaluk rerrekah wanjh kunukka bininj kabimang bu kabenemarren. Wanjh manmekbe manbu kunwok kore wokkurrmerrinj wanjh kabakke manbu mankarre. Wanjh kunukka kunwarre. Dja bonj, kuhni wanjh yuwn yibenngeykurrme nawu kamahkamarrdjukun kunngey kabirringeydi nawu birringudjmak daluk.
1TI 5:13 Nawu birringudjmakmak kamahkamarrdjukun daluhdaluk nakka bu minj kabirridurrkmirri, wanjh kunukka kabirridjalngudjwarremulewarren munguyh. Kabirridedjingmang bu kabindiyolyolme birribuyika dja kabirrire kore kunrurrk manwern dja kabindimarneyime kunwarre, dja mak kabirriyolyolme nawu njalehnjale nawu minj kunmak.
1TI 5:14 Wanjh kunmekbekenh kunu ngaye ngahyime nawu birringudjmakmak kamahkamarrdjukun wanjh nakka nanu birrimarrimen nawu bininj ba bu kabirrimang wanjh wurdyaw kabindinahnan. Dja bu burrkyak, wanjh kunubewu Namarnde Duninjh nawu kanwidnan rowk wanjh kabenmarnbun bininj bu kandiyolyolme kadberre.
1TI 5:15 Yikahwi daluhdaluk ngokko wanjh birriborledkerrinj dja birrimunkekadjuy nawu Namarnde Duninjh.
1TI 5:16 Kunubewu yikahwi daluhdaluk nawu yiwarrudj bedberre kabirridjarrkyo nawu kamahkamarrdjukun, bindinahna bedmandeleng dja nawu yiwarrudj bininj nakka minj kabindinahnan birrimekbe daluhdaluk. Bininj nawu yiwarrudj bedberre kabindinahnan birribuyika nawu kamahkamarrdjukun nawu minj nangale nabuyika kabenbidyikarrme.
1TI 5:17 Ngudda wanjh yibenbenwokrayekwon bininj nawu yiwarrudj bedberre bu kabindikarremulewan bininj nawu kabirriwohrnan kore yiwarrudjkenh, dja bedda kunmakkenh kabirriwernhdurrkmirri. Dja mak yibenmarneyimen bu bindiburlumen nawu birrimak bininj kabirriweykan dja kabindibukkabukkan God nuye kunwok.
1TI 5:18 Yiburrbu kore Bible djurra kahyime, “Bu bulikki kamimmelhmelme manme manbu wheat, ba bu kamimyarlarrmerren, wanjh yikahwi ngurribawo kangun. Yuwn bu ngurridabke.” [Deuteronomy 25:4] Dja mak kabimbuyindi kore kahyime, “Wanjh kunmekbe ngayime bu bininj nawu karrurrkmirri ngudberre wanjh nakka nanu ngurrikarremulewa.” [Luke 10:7]
1TI 5:19 Bu nangale bininj kahyime, “Nahni bininj nawu kawohrnan kore yiwarrudjkenh, wanjh ngaburrbun bu kunwarre kurduyimeng!” Wanjh yuwn kab yiwoybukwon manmekbe mankarre nawu nakudji ngunmarneyime, dja yidjalbawo. Dja ngaleng benebokenh dja nuk birridanjbik bininj bu kabirrimre ngundimarneyime bu kunmekbe kundjalkudjiwi kunwok, wanjh kunukka kunu yiwoybukwo manmekbe kunwok.
1TI 5:20 Bu woybukkih namekbe bininj nawu yiwarrudj kawohrnan kurduyimeng kunwarre, yidjaldung kore kumirrk kurobbe ba bu birriwern kabirribekkan dja bedmanwali kabirrikelemen yiman kunmekbe kabirrihkurduyime.
1TI 5:21 Kuninjkunu wanjh ngaye bu marneyime rowk. God dja nawu Christ Jesus wanjh kandihnan bolkkime dja mak angels nawu God bendjalmey. Wanjh ngaye bengdayhke kuninjkunu ngayimeng ke. Kunmekbe ngadjalkurduyime ke kore ngaye marneyimeng. Dja yuwn mak yibenbalmarnekurduyime birribuyika bininj kunwarre, dja yibendjarrknahna rowk bininj nawu yiwarrudj bedberre. Ngayime bedda wanjh birriraworrinj yikahwi nawu birrikuken, yikahwi nawu birrimarladj, nawu birrikihkimuk dja nawu kabirridjaldi. Bonj, yibendjalnahna bu yiman kabirrirohrok.
1TI 5:22 Bu ngudda yibalburrbun bu baleh yarrkka kore bininj nawu kayimerran yiman kawohrnan yiwarrudj ngarre, wanjh kunukka yeledj yidjalmarnbun nahni bininj. Yuwn mak yibangmebidkurrmerren bu werrkwerrk nuye, dja med yimadbu, yuwn bu yibangmekukmurrmiwerren. Dja yuwn bu mak ngurriraworren nawu bininj birriwarre. Yidjalnahnarrimen ba bu yidjalkurduyimen kore God nuye.
1TI 5:23 Ngaye ngaburrbun bu ngudda yirroweni kunwernkah, dja kunukka bonj kamak dja walakkih yibongu manbu wine ba bu ngunnjammarnbun. Dja yuwn mak yidjalbongun manbu kukkuwi.
1TI 5:24 Yikahwi bininj nawu kabirrikurduyime kore kunwarre, wanjh birriwern bininj kabirriburrbun kore kabindihnan bu kabirrihkurduyime. Kaluk bu kabindidjadmekenh, wanjh kunukka minj ngad karrikangebarrhme. Dja birribuyika bininj nawu kabirriyime kunwarre, kaluk minj nangale kabennan. Wanjh bu yerrekah kore kabindidjadmekenh, wanjh karridjalwern karrinan bu kunmekbe birrihkurduyimi.
1TI 5:25 Wanjh kunmekbe kadjalrohrok bu kunmakkenh. Bininj birriwern ngundinan kore ngudda yihkurduyime kunmakmak dorrengh. Yika bininj minj kabirriburrbun bu kore ngudda yihkurduyime kunmakmak. Kaluk yerrekah, wanjh birriwern ngundinan kore ngudda yikurduyimi kore kundjalmakni.
1TI 6:1 Ngaye ngadjare yibenmarneyime bininj nawu yiman kabirrihbongdi bu kabirrihdurrkmirri kunrayek nawu nuye nakudji bininj. Kunukka wanjh kunmak bu yiman kabirridjalwokmarrkmang bininj nawu kawohrnan bedberre, dja birridjalkurduyimen ba bu birriwern bininj kabirriyime kunmak nuye God dja minj kandikewkme kore ngundihbukkan kore yiwarrudj.
1TI 6:2 Yiddok namekbe bininj nawu kabenmarnewohrnan nawu slaves nungka warridj kabiwoybukwon Jesus? Wanjh bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri yiman slaves, bu bedda kabirriwoybukwon Jesus, wanjh yuwn bu bedmandeleng kabirrimarneyime, “Dja ngaleng nuk karridangerrinj dja minj mak ngundimarnedurrkmirri.” Yuwn bu kuhni kabirriyime. Dja birriburrbu nahni nawu kawohrnan bedberre kabihwoybukwon God warridj, dja wanjh kabirrimarnedjaremen. Dja ngaleng kunu kabirrimarnedurrkmirri bu kunmak. Wanjh kuhni rowk yibendjalwernhbukkabukkan manbu ngaye marneyimeng, bu yibenbengyolyolmen ba kabirriwokmarrkmang.
1TI 6:3 Kunubewu yikahwi bininj wanjh kabindibalbukkan kunbubuyika kunmayali. Bedda wanjh kabirrihbekkan kunmakmak kamhbebmerren kunmayali nuye Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre, dja bedda kabirribalwokwarrewe nuye. Wanjh birrimekbe bininj minj mandjad kabirriwernhbekkan kore kunmayali nuye God.
1TI 6:4 Bininj nawu kabirrikurduyime wanjh kabirrimarnburren bedmandeleng bu kabirrihkimukworren. Bedda minj njale kabirrimenmenbekkan. Bedda wanjh kabirridjaldjare kabirrihdangwerren munguyh. Kunubewu kabirridjare kabirriburren bu mankarrekudjikenh kore kahkarremenmenyime. Kunukka yiman kabenmarnbun bininj bu kabirrikirnwerren bu kabirrihbebbehmarneyimerren munguyh. Bu bedda minj kabirriwoybukworren bu bininj dja kabirriwokmarrkmarren dja kunukka kundjalwarre bu kabirrihwokkodjkenhmarren.
1TI 6:5 Bu naninjnanu bininj wanjh kabirridjalburrbun kunwarrehwarre kore kunmayali dja kabirrihburrbun kore kunkodjkulu bedberre. Dja bedda minj kabirriburrbun kore kunwoybuk. Wanjh bedda munguyh kabirridjalwarreworren bu kabirriyime bu kabirrihmarnedurrkmirri nuye God ba bu kabirridjalkukenmen!
1TI 6:6 Wanjh kanbekka, bu ngudda yidjalwoybukwon munguyh nuye God, wanjh kunukka yiman kayime ngudda yikarrmen nawern namakmak. Ngayime yibekkarren bu ngudda yikarrme kunmodmikenh kamak yikukmononmang.
1TI 6:7 Kuhni wanjh bu ngaye kanhmayalimidjbun bu ngahyime, ngad bininj wanjh minj njale karrimkayinj bu kondanjkunu kurorre, bu kore karriyirranginj. Ngad minj njale mak karrikan bu karribawon kondanjkunu kore kurorrebeh.
1TI 6:8 Bu yiman kayime ngad karringun manme dja mak karrikarrme kunmadj bu karridjohdjongbuyindi, nakka wanjh yiman kayime kamak bu karrikarrme waken.
1TI 6:9 Bininj nawu kabirridjare bu kabirrikarrme yehyeng nawern money bu kabirrikukenworren, nakka wanjh yiman kayime kabirridjalwernhwarremen bu minj njale kabirriburrbun kore kunmak ngarre. Bedda yiman kabirriwarreworren dja wanjh kabirridjalmalngdowe.
1TI 6:10 Nawu nangale bininj bu kamanjngun yiman kunwardde nawu money, nakka wanjh namekbe bininj karredjingmang kunwern kunwarre kakurduyime. Yikahwi bininj nawu yiwarrudj bedberre birrimanjnguni money, dja birribawong kore kunwoybuk nuye God kore birrimunkekadjungi. Wanjh kunu birrimarnburrinj bu birrimayahmi bedmandeleng dja birriwernhnjilngwarreworrinj.
1TI 6:11 Timothy, ngudda nawu God nuye bininj, dja yidjalbawo rowk kunmekbe kunwarre. Dja ngaleng yidjalkadju kunmak munguyh. Yidjalmunkekadju God nuye, dja yidjalwoybukwon bu munguyh. Dja mak yibendjalmarnedjarenin birribuyika bininj. Yuwn bu yiwarnyakmulewarren bu kuhni rowk yikurduyime. Dja mak yeledj yibenmarneyime birribuyika bininj yibennahnan.
1TI 6:12 Ngudda yiwoybukwong God nuye, dja munguyh yidjalkukyiburrimen nuye. Wanjh kunukka God ngunmarnbun nungan bu yidjaldarrkid munguyh. Dja yuwn bu mak yibawon kore God ngunkayhmeng ba bu ngunmarnbun yidjalmalngmimbi munguyh. Kuhni yiyimeng kore birribekkang birriwern bininj bu yimulehmulewarrinj. Wanjh kuhni yidjalwernhkarrmen.
1TI 6:13 Dja ngaye wanjh ngakurrme mandjad mankarre ngudda ke. God marnbom yehyeng nawu darrkid dja nungka wanjh kanbekkan bolkkime. Dja mak Jesus Christ nawu bimarnemulewarrinj Pontius Pilate ba bu nungka birriburrbom birriwarlahkenh nawu bininj.
1TI 6:14 Ngaye wanjh marneyime ngudda mandjad. Dja yuwn bu yibakke manu mankarre. Dja yidjalkurduyimen mandjad duninjh munguyh kaluk yerrekah God kabimdurndiwe Jesus Christ nawu kawohrnan rowk kadberre.
1TI 6:15 God wanjh kuhni kakurduyime kore nungan kadjare karrungname. Bu nungka wanjh nawu nadjalwernhmakkaykenh. Nungka wanjh nadjalkudji nawu kawohrnan kubolkwarlahkenh rowk. Nungka nawu king kabenyurrhke binihbininj nawu kings. Dja mak nungka nadjalkudji nadjalkimuk duninjh nawu kabenmarnewohrnan bininj nawu kabindihmarnewohrnan birribuyika bininj.
1TI 6:16 Nungka wanjh nadjalkudji nawu minj karrowen. Dja mak minj nangale bininj bikuknayinj kore kahni. Ngad minj karridarndi nuye bu karrinan kore kahni, dja kunmakmak duninjh nuye kore kawarlkkayindi wanjh yiman kabiwakbuyingun. Dja karriwarlahkenh wanjh karridjalwoybukwo bu karridi yiwarrudj nuye. Ngad wanjh karridjare nungka kawohrnan rowk kundulkarre dorrengh bu munguyh munguyh. Amen.
1TI 6:17 Ngaye wanjh ngadjare ngabenyolyolme bininj nawu yiwarrudj bedberre nawu kabirrikarrme nawern namakmak kore kondanjkunu kurorrebeh. Kunubewu yikahwi kabirriburlumerren bu yimankek kabirriyime, “Ngaye ngahkarrme nawern money nawu ngaye nganngehke.” Kunu kunwarre. Bonj, dja kunubewu kabirrikukbalanhmang manbu money bedberre dja wardi kadjalyakmen. Yoh, ngudda yibenwokrayekwo bu kuninjkunu kabirrihburrbun birringurdmen. Dja ngaleng birridjalburrbu nadjalkudji God dja birridjalwoybukwo munguyh. Bu nungka wanjh nadjalkudji nawu kanwon yehyeng rowk namakmak kadberre ba bu kore karridjalnjilngmak munguyh.
1TI 6:18 Dja yibenmarneyimen birrimekbe bininj bindimarnedjalkurduyimen kunmak birribuyika bedberre bininj, dja bindikongibu bu yehyeng kabirriworren namakmak kore kabirrihnjilngmarnburrenkenh munguyh.
1TI 6:19 Bu kunmekbe yiman kabirrihkurduyime, wanjh kunukka yiman kabirrimang nawern namakmak kore kahyo heaven. Kaluk kore kubolkmak kaddum kabirridarrkid, wanjh kunukka kabirridjalnjilngmak munguyh. Wanjh kumekbe kabirrimang kore kundarrkid duninjh munguyh munguyh.
1TI 6:20 Timothy ngadjare bu wanjh kandjalwernhbekkan wernkih duninjh. Dja ngudda wanjh yimey nakuken nawu kahyo ke. Dja yidjalwernhnahna, dja yuwn bu yibenkadjung bininj nawu kabirrihdjalyolyolmerren bedberrekenh. Bedda yiman kabirrihdjaldangwerren bu bedda wanjh kabirriyime bu kabirriburrbun yimankek kunmayali God nuye. Dja burrkyak, bedda minj kabirriwernhburrbun kunwern kunmayali kore kunmakkenh kahyo.
1TI 6:21 Yikahwi bininj birriburrbuni kuninjkunu dja nakka wanjh birribarlanhmey mankarre nuye God bu minj birriwernhkarrmeninj kore birrihwoybukwoni. Bonj. Dja ngaye wanjh ngadjare kunmak ngundjalmarneyime God nuye munguyh. Wanjh bonj, kumekbe ngangurdme.
2TI 1:1 Ngaye Paul ngabimbun nahni djurra ngudda ke Timothy nawu marnedjare bulkkidj duninjh dja ngudda yiman kayime ngardduk beywurd. Yiburrbun ngaye wanjh apostle nuye Christ Jesus nawu nganmunkeweng kore God kadjare ba bu ngaye ngabenmarneyime birriwern bininj bu Christ Jesuskenh nawu kanmalngdarrkidwon kore ngarribelbmerren nuye, yiman God kore nungan wokkurrmerrinj bu kerrngehkenh. Ngaye wanjh ngadjare God nawu Kornkumo, dja mak Christ Jesus nawu kawohrnan rowk kadberre bu kunmak ngundimarneyime kore ngudda dja mak ngundinahnan dja ngundiwon kunmodmikenh.
2TI 1:3 Ngaye ngadjalmanjbun God munguyh bu ngahmarnedurrkmirri mandjad, kore djal kunmak ngakurduyime yiman kayime nawu ngandikebmawahmeng. Ngaye munguyh ngadjalburrbun dja ngadjalmanjbun kore ngarri yiwarrudj ngudda ke, kukak dja mak benbekad.
2TI 1:4 Ngaye ngaburrbun ngudda yinalkbuni ngardduk bu ngaye bawong, dja ngadjare bulkkidj duninjh bu yawoyhnan ba ngawernhnjilngmakmen duninjh.
2TI 1:5 Dja ngaye burrbun ngudda munguyh kore yiwernhwoybukwon God bu minj mak yiwokkurren, yiman kayime ngalkinjbarlen ke ngalbu Lois. Ngaleng werrk wanjh biwoybukwong God, wanjh yerreh ngudda ke ngalbadjan Eunice ngalengmanwali biwoybukwong. Wanjh bolkkime ngudda yidjalwoybukwon warridj. Ngaye ngaburrbun bu woybukkih ngudda kunmekbe yidjalkurduyime.
2TI 1:6 Kunmekbekenh ngaye wanjh yawoyhmarneyime bolkkime bu God manmekbe ngunwong manbu kore yihdurrkmirrikenh bu ngaye ngabidkurrmerrinj kore ngudda. Wanjh yiwurlkemen mahni kunak manbu karung kore kanjdji kukange ke.
2TI 1:7 Bu kuninjkunu God kanwong kadberre nawu Namalngmakkaykenh ba bu karrikarrme kundulkarre kore nungkabeh dja karrimarnedjaremerren, dja mak bu karrimarnburren karrikurduyime kore kunmak, dja minj mak karriyawoyhkele.
2TI 1:8 Mah wanjh, kamak bu ngudda yibenmarneyime bininj kore kunwoybuk, yibenmarneyolyolme kawohrnan rowk kadberre. Yuwn yibalyeme! Dja yuwn bu mak yiyeme bu ngaye ngahdjaldi prison kore nungkakenh. Dja ngaleng ngarrdjarrkkarrmen kunyid kore ngarrdjarrkdurrkmirri kunwok kunmak ngarrbenbengyolyolme. Bu kunmekbe God kanwon kundulkarre nuye ba kuhni ngarrdjarrkkurduyime.
2TI 1:9 Dja nungka korroko kanngehkeng dja kankayhmeng bu karrini kunmak duninjh kore nungka. Njalekenh bu nungka kanmarnekurduyimeng? Yiddok kankurdunang bu kunmak karridjalkurduyimeninj? Burrkyak. Minj karrimarnbuyinj bu kanmarnekurduyimeng. Kuninjkunu nungka kurduyimeng kore nungan djareminj. Bonj. Wanjh kanwernhmarnedjareminj bulkkidj kadberre. Bu kunkareni duninjh, mak kuninjkunu kurorre yerreh wanjh marnbuyindanj bu kerrngehkenh kandjalmarnedjareni. Kumekbehkenh kanwong kadberre kore Christ Jesus.
2TI 1:10 Wanjh bolkkime ngad karriburrbun bu karrinan Christ Jesus kumwam, nawu kanngehkeng kadberre. Nungka wanjh bularrbom kundowikenh kadberre. Bu karribekkan kunwok nuye kunmak, wanjh karriwohburrbun nungka kanmarnbun kadberre karridarrkid munguyh munguyh dja minj karriyawoyhmalngdowen.
2TI 1:11 God kumekbehkenh kunu nganwong mahni bu ngahdurrkmirri ba ngabenmarneyime birriwern bininj mahni kunwok kunmak ngamulewan. Wanjh kunmekbekenh ngaye ngayimerranj apostle, dja mak kore ngabenbukkabukkan bininj.
2TI 1:12 Dja kunmekbekenh kunu manbu kunyid djalmarnbuyindanj ngardduk bolkkime bu kunkimuk. Dja bonj, ngaye minj ngabalyeme. Dja ngaburrbun nungka nawu ngadjalwoybukwong. Ngaye ngaburrbun nungka nawernhdulkarrekimuk duninjh dja nungka kanahnan ngaye ngardduk kore kadjalle kaluk yerrekah kore kunbarnangarra nuye bu kamdurndeng.
2TI 1:13 Bu kuninjkunu wanjh ngudda yiwernhkarrmen mahni kunmayali kunmak kore ngaye bukkabukkani. Ngudda nguneraworrinj Christ Jesus dja nungka ngunmarnbun yiwernhwoybukwon, dja yibenmarnedjarenin bininj nuye.
2TI 1:14 Nawu Namalngmakkaykenh wanjh nakka karridjarrkdi kore kukange. Bu nungka ngunbidyikarrme, wanjh yiwernhnahna mahni manmakkaykenh kore ngunwong.
2TI 1:15 Ngudda korroko kanwobekkang bu kuninjkunukenh ngaye ngahni kondah kore kubolkkimuk Asia. Kunmekbe wanjh nahni bininj rowk nawu kondahbeh, wanjh ngandidjalbawong, minj ngandibidyikarrmeninj. Benemekbe warridj bininj bokenh nawu kabenengeyyo Phygelus dja mak nawu Hermogenes.
2TI 1:16 Dja nabadbuyika bininj nawu kangeyyo Onesiphorus, wanjh nakka namak. Wanjh ngaye ngadjare nawu Kawohrnan kabimarneyime dja kabinahnan nahni bininj dja nawu nuye birrimud. Nungka minj yemengalmeng bu kumwam kore ngaye ngahdukkayindi nawu wirlmurrng chains. Nungka kumdjalley munguyh bu nganbidyikarrmi kunwernhkah.
2TI 1:17 Kaluk bu nungka kumwam kore Rome wanjh nganhdjalyawani ngaye kaluk werrkwerrk nganngalkeng.
2TI 1:18 Ngaye ngadjare nawu Kawohrnan Rowk bu kabidjalnahnan bu kunmak kabimarnekurduyime ba minj kabidjadme bu kunmekbe kunbarnangarra bu kamdurndeng kandjadmekenh bininj rowk. Dja mak ngudda yiburrbun bu nungka Onesiphorus durrkmirranginj kunrayek kondanjkunu kunredkimuk Ephesus.
2TI 2:1 Timothy, ngardduk beywurd, ngudda nawu yibelbmeng Christ Jesus, wanjh yidjalmurrngrayeknin kore nungka nawu ngundjalwernhkongibun bulkkidj duninjh.
2TI 2:2 Ngudda kanbekkabekkang bu ngaye ngabenhmarneyolyolmi birriwern bininj. Wanjh bolkkime yinganwali yibenbukkabukka maninjmanu kunwok kunmak kore yikahwi bininj nawu birrimak, ba bu bedmanwali kabirriyingkihmarnburren dja kabindibukkabukkan birribadbuyika bininj.
2TI 2:3 Ngudda wanjh yiman kayime nawu namak soldier nuye Christ Jesus, bu kahre kabirriburren nuye. Wanjh kunmekbekenh kunu kunrayek kawernmerren ke. Bonj, ngudda karriraworren ngadberre warridj, dja yuwn bu kunukka yimarrkbaworren.
2TI 2:4 Dja yiburrbun nawu soldiers nakka minj kabirrikurduyime kunkilehkilelk yiman kayime birribuyika bininj nawu kabirriyime. Dja nakka kabirridjaldjare kabirrinjilngmarnbun nawu kabimarnewohrnan kore army.
2TI 2:5 Dja mak kunbadbuyika ngayolyolme bu nguddakenh. Bu nangale bininj nawu karohrokme kahwinhme kore yiman sports, wanjh nakka kadjalwokmarrkmang mankarre kore ngalengngarre manbu sport. Dja bu burrkyak, wanjh minj kawinhme.
2TI 2:6 Dja mak kunbadbuyika bu kuhni karriburrbun. Yiburrbun bininj nawu farmer, bu kawernhdurrkmirri munguyh kore manme kadjordmiwe. Wanjh nungka werrk kamang manme manbu kadjolengmen.
2TI 2:7 Mah, wanjh. Kuninjkunu yidjalburrbu kore ngaye marnehmarneyime, dja nawu Kawohrnan Rowk ngunmayalibayhke ba yiburrkburrkbekkan.
2TI 2:8 Yidjalburrbu Jesus Christ. Ngaye ngabenmarneyime birriwern bininj kore kunwok kunmak bu ngabenmarnemulewam. Ngadjalyolyolme Jesus Christ nawu kumdolkkang kore David nuye namud. Kaluk God birrolkkayhweng kore dowengbeh.
2TI 2:9 Kunyid marnbuyindanj ngardduk bolkkime bu kunmekbekenh ngabenhmarneyime bininj bu nungkakenh. Ngaye wanjh ngarrukkayindanj nawu wirlmurrng chain yiman kayime bininj nawu wowarre duninjh. Dja ngaleng, manbu kunwok nuye God minj karrukkayindi!
2TI 2:10 Dja bonj. Kore kuninjkunukenh wanjh ngaye minj ngamarrkbaworren, dja munguyh ngahdjalkurduyime. Ngaye ngadjare ngahdjalle kore ngahdjaldurrkmirri bedberre bininj nawu God bendjarrngbom. Nungka wanjh kadjare bu kabirribelbmerren kore Christ Jesus, yiman ngaye dorrengh, ba bu kabenngehke, dja mak kabirridjarrkni kore God bu kunmakmak dorrengh nuye munguyh munguyh.
2TI 2:11 Mahni kunwok makka kunwoybuk duninjh. Dja wanjh kanbekka. Ngad nawu karridjarrkdoweng Jesus Christ dorrengh, wanjh kunukka karridjarrkmimbimen kore nungka.
2TI 2:12 Bu minj karrimarrkbaworren wanjh kunukka karridjarrkwohrnan nungka dorrengh yiman king duninjh. Dja bu karriwaralkukwakan nungka, wanjh kunukka nunganwali kanwarnyakmen kadberre.
2TI 2:13 Ngad minj munguyh karrikangewoybuk nuye, dja ngaleng nungka minj kankowe. Nungka wanjh munguyh kanmarneyime bu djal kunwoybuk, dja minj mak kamayaliborledme.
2TI 2:14 Wanjh kuninjkunu yibenmarneyolyolmen munguyh nawu yibenbukkabukkan. Dja mak yibenbengdayhkemen kore kunngey nuye God ba bu minj kabirridangwerren kore kunwok manyahwurdkenh bu baleh nuk kahkarremenmenyime. Wanjh kunukka kunwarre dja kabenwarrewon bedberre nawu birribuyika bininj bu kabindibekkan.
2TI 2:15 Yidjalwernhrohrokmen munguyh bu yihdurrkmirrikenh kunmak rowk kore God nuye kumirrk, ba kunukka minj yiyeme. Dja nungka ngunburlume kore yibenbukkabukkan bininj mandjad kore kunwok kunwoybukkenh nuye.
2TI 2:16 Mak yuwn ngurriraworren bininj nawu kabirriyolyolmerren kunwarrehwarre, dja minj kabirriburrbun God. Wardi kunukka kabirrimarnburren bu minj kabirriwokmarrkmang God.
2TI 2:17 Wanjh makka bedberre kunwok yiman kayime kunmok manbu kawarlahmen kore kunkulah, dja nawu kabirribekkan, wardi kabirriyimerran yiman kayime kabirrikangenudmen. Bininj bokenh nawu kabenengeyyo Hymenaeus dja Philetus, bedda wanjh kabeneyolyolme maninjmanu kunwok kunwarre.
2TI 2:18 Dja bedda benebawong manbu kunwoybuk mankarre kore kahyo. Dja bedman kabenehdjalyime bu yimankek korroko karrihkarrmi manbu kunburrk kunkerrnge kore Heavenbeh. Bedda kunmekbe kabeneyime wanjh ngokko bindimarnbom yikahwi bininj bu birrikangewarreminj kore birriwoybukwong nawu Christ.
2TI 2:19 Kunukka bonj, dja God benmarnekurrmeng nawu bininj nuye kore kadjehdjenyo kanjdji, yiman kayime manwarddebalabala kore kabirrihdi. Wanjh kuhni bimbuyindanj kore mankarre kahyime, “Nawu Kawohrnan Rowk kabenburrbun bininj nawu nungan nuye.” [Numbers 16:5] Dja mak kunbadbuyika kore bimbuyindanj, kahyime, “Birriwarlahkenh bininj bu kabirringeyburlume nawu Kawohrnan Rowk, wanjh nakka birribawo kunwarre dja birriborledkerrimen nuye.”
2TI 2:20 Kunbadbuyika ngayolyolme bu kuhnikenh. Kore yiman manrurrkkimuk kunrurrk wanjh kumekbe nawern kahyo nawu yiman kayime plates dja cups mak nabubuyika rowk nawu marnbuyindanj gold dja silver mak kundulkbeh, dja mak delekbeh marnbuyindanj. Yikahwi nawu namakkaykenh dja nakuken, dja mak yikahwi nawu djal yeng, dja minj namak.
2TI 2:21 Wanjh kunmekbe kayime, nawu nangale bininj bu kakangebeleworrimen kore kunwarrekenh, wanjh nakka kayimerran yiman gold dja silver, kore kabimarnedurrkmirri bininj nawu kawohrnan nuye bu kunmak dorrengh. Wanjh ngokko karredjingmang bu kakurduyime kore kunmak ngarre.
2TI 2:22 Ngudda Timothy, yiman yiyawurrinjni wardi yidjaldjareni bu yikurduyimeninj kunwern kore kunwarre. Wanjh kunukka yiwernhbawo rowk, dja yuwn yiyawoyhkurduyime. Dja yidjalkurduyimen God kayime bu kunmak. Dja mak yiwernhwoybukwo nawu Kawohrnan Rowk. Dja mak yibenmarnedjarenin birribuyika bininj dja mak munguyh yidjalkarrmen kunmodmikenh kore God ngunwon. Wanjh ngurridjarrkkurduyimen nawu birriwern bininj bu kabirringeykayhme nawu Kawohrnan Rowk, bu birrikangewoybuk dorrengh.
2TI 2:23 Yuwn bu mak ngurridangwerren birribuyika bininj kore njalehnjalekenh manbu mandjalyahwurdkenh. Wardi kunukka kabirrimarnburren bu kabirribalwidnarren.
2TI 2:24 Yuwn mak yibaldjare bu ngurridurren dja ngurridangwerren ngudda dja birribuyika nawu ngurrimarnedurrkmirri nawu Kawohrnan Rowk, dja kawarre! Dja ngaleng yidjalmaknin bedberre. Yibenbukkabukka kore mandjad dja mak yikarrmen kunmodmikenh munguyh. Yibenmadbu bu yeledj yibenmarnekurduyimen.
2TI 2:25 Bu bininj ngundidangwe wanjh yalyal yibendjalbengdayhke bu mandjad. Yuwn bu yibenyidung bu kunrayek yibenwon. Kaluk God nungan kabenbidyikarrme bu kabirriwarnyakmulewarren dja kabirriborlhme nuye kunwoybuk ba bu kabirriwohburrburren dja kabirrimarnekelerlobme kore nawu namarnde duninjh benbongkarrmi dja benmarnbuni bu birriwokmarrkmangi nuye.
2TI 3:1 Kanbekka. Ngaye wanjh bengdayhke bu baleh kakurduyimerran kore kunbarnangarrawern bu darnkih kayiburnbunkenh rowk. Kaluk kunwarre kawernmerren.
2TI 3:2 Bininj birriwern wanjh bedmandeleng kabirribebbehmarnedjaremerren dja mak kabirriwernhmarnedjare kunwardde nawu money. Bedman munguyh kabirridjalburluburlumerren bu yimankek kabirriyimerren birringeykihkimuk. Dja mak bedda kabirriwirrihmerren, dja minj kabindibekkan bedberre ngalbabadjan dja kokornkumo, warridj minj kabirrimanjbun nawu God, mak minj kabirrikurduyime kore God kadjare.
2TI 3:3 Mak bedda minj kabindimarnedjare birribuyika bininj. Minj mak kabirrimarnebengmidjdarren. Kabirridjalyolyolmerren bu djal kabirrikurrehkurren. Kabirrikurduyime kunwarre kore kunburrk kadjare bedberre dja bedda yiman kayime nawu nabang mayh kunmekbe bedda kabirriyime. Wanjh kabirridjalwirrihme manbu kunmakkenh.
2TI 3:4 Dja kabindimarnekarreborledke birribuyika bininj bu kabindikowe. Wanjh bedda werrkwerrk kabirrikurduyime kunwarre dja minj kabirriyingkihmayalibekkarren. Bedda wanjh kabirridjalburrburren dja minj birribuyika bininj kabirriburrbun. Kabirridjalmanjkadjung kore bedman kabirridjare kabirrikurduyime dja minj kabirriwernhmarnedjare nawu God.
2TI 3:5 Warridj bedda kabirrikurren bu yimankek kabirrimarnedi yiwarrudj nuye God, dja kore kukange bedberre nakka kabirriyime nawu God minj kakarrme kundulkarre. Yibekka, Timothy, ngudda wanjh yibendjalbawo birrimekbe bininj.
2TI 3:6 Birrimekbe bininj wanjh manmolk kabirringime namud bedberre bininj bu kabirriraworren dja wanjh kabindidjurrkwon kabindimarrkborledke daluhdaluk nawu birrimayaliyak dja nawu kabirringudjyawarren. Birrimekbe daluk nawu ngokko birrinjilngwarreminj bu kunwarrekenh bedberre, dja ngaleng kabirridjaldjare kunwarrebubuyika kabirriyime.
2TI 3:7 Birrimekbe daluk munguyh kabirrikarreyawan mankarrekerrnge, dja minj kabirridjare kabirriwoybukwon manbu kunwoybuk duninjh.
2TI 3:8 Nahni birriwarre bininj ngabenyolyolme wanjh kabirrirohrok bininj bokenh nawu benengurdkeyi Moses bu kunkare duninjh. Nakka wanjh benengeyyoy Jannes dja Jambres. Dja birrimekbe birriwarre bininj bolkkime wanjh karohrok. Bedda birrimayaliyimerranj ba bu kabirridjalburrbun kore kunwarre duninjh. Wanjh kunu God kebenwarrewan dja minj kabirriyawoyhwoybukwon nuye.
2TI 3:9 Bu nawu Jannes dja Jambres benengurdkeyi nawu Moses, wanjh birribuyika bininj kumekbe bindikurdunang bu bedda benewarreworrinj. Wanjh bolkkime kundjalkudjiwi yerreh kabenmarnekurduyimerran birrimekbe birriwarre bininj nawu ngabenyolyolme.
2TI 3:10 Timothy, ngudda wanjh kankurdunani. Dja mak kanburrbun bu mahni mankarre kore ngahbenbukkabukkani birriwern bininj. Dja mak yiburrbun kore ngahni kunmak dja kore ngahkurduyime kunmak. Ngudda mak yiburrbun kore ngaye ngahwernhwoybukwon God mak yiburrbun bu ngaye marnedjare ngudda, dja ngaye minj djurrkwon. Dja mak yiburrbun bu ngaye minj ngahmarrkbaworren kore ngahdjalkurduyime.
2TI 3:11 Dja mak ngudda yiburrbun bu bininj ngaye ngandiwidnani dja kunyid marnbuyindanj ngardduk kumekbe kunred danjbik yiman Antioch, Iconium dja Lystra. Djal bonj, minj ngamarrkbaworrimeninj bu ngandiwidnani. Dja nawu Kawohrnan Rowk nungka ngandjalngehkeng kore kunrayek rowk ngahkarrmi.
2TI 3:12 Yoh. Kuhni wanjh djalwoybukkih. Bu nangale bininj nawu kabenebelbmerren Christ Jesus, dja kadjare bu kabimunkekadjung God, wanjh nawu birribuyika kabirriwidnan namekbe bininj, dja kabirridung bu kuninjkunukenh.
2TI 3:13 Kaluk birriwarre bininj, dja nawu kabirrikurrehkurren, nakka wanjh kabirriwarremen, bu kunkimuk duninjh kunwarre kabirrikurduyime. Warridj kabindikowe birribuyika, dja mak kabirrikowerren bedmandeleng.
2TI 3:14 Dja ngudda Timothy, yingan munguyh yidjalkurduyimen kunmak kore ngokko yiwernhmayalimey kore ngad bu ngundibukkang kerrngehkenhni, dja kore yiwernhwoybukwong. Dja mak kandiwoybukwoni ngad rowk nawu ngundibukkang.
2TI 3:15 Yoh, Timothy, bu ngudda yiyahwurdni wanjh yirredjingmey bu yiburrbuni kore mahni kunwok bimbuyindanj nuye God. Nahni djurra kanwon kunmayalimak ba bu karriwernhwoybukwon Christ Jesus dja wanjh God kanngehke.
2TI 3:16 Mahni mankarre manbu kahyo kore Bible, wanjh makka kumdolkkang kore God kurrangbeh yiman kunngolek nuye. Nawu Bible nakka wanjh kanbukkabukkan ngad bininj rowk, mak kanbidyikarrme bu karribengdayhkerren kore yiwarrudj, dja bu kanbengdayhke bu kunmakkenh, dja warridj kanmarnbun ba mandjad karrire, dja mak kanbukkabukkan kore karrikurduyime kunmak bu djal mandjad.
2TI 3:17 Dja Bible kanmarnbun ngad nawu God nuye bininj bu karrikurdumak kore karrimarnedurrkmirri nuye bu djal mandjad, kore karrikurduyime kunwern kore kunmakkenh.
2TI 4:1 Timothy, kanbekkabekka. Ngaye bengdayhke ngudda bolkkime kore God dja mak Christ Jesus karrihdjarrkdi. Christ Jesus nawu kandjadme karriwarlahkenh bininj rowk, nawu karridarrkiddi dja nawu birridowerrinj. Kaluk karriwern karridarrkidnan bu nungka kamdurndeng ba bu kadjalwohrnan rowk. Dja kunmekbehkenh kunu ngaye marnehmarneyime kuhni kunwok kunrayek. Mahni makka mankarrekuken duninjh.
2TI 4:2 Ngudda wanjh yiweyka munguyh manbu kunwok nuye God. Yibenmarneyolyolmen bininj bu djal munguyh, dja yuwn mak yiwokngurdme bu yekke dja kore kurrungbang. Yuwn yimarrkbaworren. Yibenbengdayhke nawu kabirriwarreworren dja nuk kabirribarabun. Yibendung nawu kunwarre kabirriyime. Dja mak yibenkangemurrngrayekwo bu yiyolyolme bedberre. Dja yeleyeledj dja yalyal ba bu kabirriwernhmenmenmang.
2TI 4:3 Kaluk yerrekah wanjh yikahwi bininj minj ngundibekkan kore mandjad yibenbukkabukkan bedberre kore kunwoybukkenh. Dja nakka kabindiyawan birriwern bininj ba kabindibukkabukkan manbu kabirridjare kabirribekkan.
2TI 4:4 Wanjh kabirridjalbawon kore kunwoybuk dja kabirriborledme bu kabirridjalbekkan bininj nawu kabindimarneyolyolme mankarre manbu djal bininjbeh.
2TI 4:5 Yingan ngaleng yidjalburrbu mahni kunwok kunmak. Yuwn yimarrkbaworren bu kunyid ngunmarnebebme. Yiweyka bedberre birriwern bininj manbu kunwok kunmak. Yidjaldurrkmirrin rowk kore yihkarrme, bu yibenbidyikarrme bininj kore yiwarrudj ngalengngarre.
2TI 4:6 Ngaye wanjh, ngakurrmerrinj kore God, dja ngokko ngaburnbom rowk kore ngarrurrkmirrikenh. Dja kuhni darnkih bu ngaye ngare.
2TI 4:7 Mak nganeburreni nawu namarnde dja wanjh kamak rowk. Ngaye wanjh ngayakwong kore ngahkarrmi bu ngarrurrkmirrikenh. Wanjh ngadjalwoybukwoni munguyh God dja minj ngabawoyinj.
2TI 4:8 Dja kundjalkudji ngaye ngahmadbun manbu kunbarnangarra bu Christ Jesus nawu Kawohrnan Rowk kamre bu kandjadme karridjalwarlahkenh bininj. Nungka wanjh kandjadme kore mandjad duninjh. Wanjh kumekbe nungka nganmarneyime bu ngaye ngamak kore nungka, dja kunukka wanjh nganwon nawu yiman crown ngakodjdjongbuyindi. Minj ngaye ngadjalkudji nganwon, dja mak birriwern bininj nawu kabirridjare wernkih duninjh bu kabirrinan nungka kambebme.
2TI 4:9 Wardi kab yimray werrkwerrk ba bu ngarrkebnarren.
2TI 4:10 Nahni bininj nawu Demas nakka nganwohbawong dja wam Thessalonica. Nungka kadjaldjare njalehnjale nawu kondah kurorrewaken. Dja nabadbuyika bininj nawu kangeyyo Crescens, nakka wanjh wam kore kunbolk Galatia. Dja mak Titus wam kore kunbolk Dalmatia.
2TI 4:11 Dja nawu Luke wanjh nakka nadjalkudji nganehdjarrkdi kondah. Dja mak yima nawu Mark dja yimka. Ngunemdjarrkray ba nungka nganbidyikarrme bu kuninjkunukenh ngahdurrkmirri.
2TI 4:12 Ngaye ngamunkeweng nahni bininj nawu Tychicus, dja wam kore kunred Ephesus.
2TI 4:13 Wanjh bu yimre, yimka wurd kunmadjkuyeng ngardduk nawu kumekbe ngayibawong bininj kangeyyo Carpus kore kunred Troas. Dja mak yimka nawu djurra ngardduk kore kabimbuyindi. Nakudji djurra nawu kahdordi dja mak ngadjare nabadbuyika djurra nawu birrimarnbom parchmentkenh.
2TI 4:14 Dja kunbuyika marneyime. Ngudda yiburrbun Alexander nawu kahdurrkmirri kore wirlmurrngkenh. Nakka wanjh kunkimuk kunyid marnbuni ngardduk. Kaluk God nungan kabikarremulewan nahni bininj kore baleh nungka nganmarnekurduyimeng.
2TI 4:15 Dja wanjh yinahnarrimen bu nungka ngunmarnebebme. Nungka kadjare kangurdke kunwok kunmak kore ngarryolyolme.
2TI 4:16 Bu kerrngehkenhni ngaye ngakandenamerrinj bu ngabenwokdurndiweng birriwarre bininj nawu ngandiwelengnameng, wanjh ngaye ngadjalkudjini. Dja bininj bu ngayekenh minj nangale mak nganbidyikarrmeninj. Dja bedda wanjh ngandibawong birrikelerlobmerrinj. Wanjh ngadjaldi yiwarrudj bu God kaluk kabenmarnebengmidjdan bedberre.
2TI 4:17 Dja ngaleng nawu Kawohrnan Rowk nganehdjarrkdi dja mak kunngudj nganwong. Wanjh ngamurrngrayekminj bu ngayolyolmeng mahni kunwok rowk nuye. Dja bininj nawu minj Jews birriwokbekkang warridj. Nawu Kawohrnan Rowk nganbebkeng kore nawu birriwarre bininj ngandikuyinbuyi.
2TI 4:18 Yoh, dja nawu Kahwohrnan Rowk ngandjalngehke munguyh kore yehyeng nawu nawarrehwarre bu kadjare kanbun ngardduk. Kaluk nungka ngankan kore nungka kawernhwohrnan rowk kore heaven ba bu ngangehme. Wanjh karriwarlahkenh bininj rowk karriburluburlumen nungka bu munguyh munguyh. Amen.
2TI 4:19 Timothy wanjh ngadjare yibenwoknan ngayekenh ngalbu Priscilla dja mak nawu Aquila, dja mak birribadbuyika bininj birrimud nuye nawu Onesiphorus.
2TI 4:20 Dja nawu Erastus nakka wanjh kabolkmaddi kore kunred Corinth. Dja nabadbuyika, nawu Trophimus, ngabawong kore kunred Miletus dja nungka wanjh dowehdoweni.
2TI 4:21 Kab wardi yibekarrimen bu yimre werrkwerrk wardi kunukka yekke kayimerran. Birriwern nawu kondah kabirrihi wanjh kabirridjare ngundimarnemunkewe kunwok kunmak bedberre. Nakka nawu Eubulus dja benebokenh bininj kabenengeyyo Pudens dja mak Linus. Dja mak ngalkudji daluk ngalbu Claudia, dja mak nawu karridangerrinj rowk.
2TI 4:22 Mah, wanjh ngadjare nawu Kawohrnan Rowk ngunedjarrkni kore kukange ke, dja mak ngunkongibun warridj.
TIT 1:1 Ngaye nawu Paul ngabimbom nahni djurra. Ngaye nawu ngahmarnedurrkmirri nuye God, dja mak ngaye nawu apostle nuye Jesus Christ nawu nungka nganmunkeweng. Ngaye ngabenbidyikarrme nawu bininj nuye God bendjarrngbom ba bu bedda kabirriwernhwoybukwon nungka dja mak kabirriburrbun mahni manwoybuk kunwok ba bu kabirridjalkurduyime kore nungka God kadjare.
TIT 1:2 Ngad wanjh karriburrbun bu kuninjkunukenh nawu ngad karridjarrkni nawu God bu munguyh munguyh. Kunmekbekenh bu ngad karrihkarrme mahni manbu manwoybuk kunwok kore nungkabeh. God minj kanmarneyime ngad bu kakurren, nawu nungka yingkihkurrmeng kunwok nuye bu kerrngehkenhni yerreh wanjh welengbolkmarnbom kunred, bu kerrngehkenh dedjingmey, nawu nungka yimeng bu ngad kanmarnbom karridjarrkni nungka dorrengh bu djal munguyh munguyh.
TIT 1:3 Wanjh bu kalukburrk, kunmekbe bolkyimerranj, God nganbukkang ngardduk manmekbe kunwok. Kaluk nungka nganwong ngaye manbu kunwok ba bu ngaye ngabenmarneyolyolme nawu bininj manu manmekbe kunwokkenh nuye. God nawu kanngehkeng kadberre, nungka wanjh nganwokrayekwong ngardduk bu ngandjalwong ba bu nungka ngahmarnedurrkmirri nuye.
TIT 1:4 Mah, wanjh bolkkime ngaye ngabimbom nahni djurra nawu ngudda ke, Titus. Ngudda nawu yiman beywurd duninjh ngardduk, kunmekbekenh bu ngudda dja ngaye ngarrdjarrkwoybukwon Christ Jesus. Ngaye nawu ngahdjaldjawan God nawu Ngabbard, dja mak Christ Jesus nawu kanngehkeng kadberre bu ngunkongibun dja mak ngunwon nuye kunmodmikenh.
TIT 1:5 Ngaye nawu bawong kore kunmekbe kunbolk Crete ba bu ngudda yiyakwon kore yirrurrkmirrikenh, yikarremarnmarnbun kore yehyeng ngarre dja mak yibenkurrme bininj nawu kabirriwohrnawohrnan yiwarrudjkenh bebbehbeh kore kubolkbubuyika bedberre. Yiburrbu ngaye marneyimeng ngudda kore mandjad.
TIT 1:6 Yibendjarrngbun bininj dja yiburrbun bu bininj nawu kawohrnan kore yiwarrudj ngarre wanjh nakka nanu namaknin, nungka wanjh bidjalkarrmen ngaldjalkudjini ngalbu daluk nuye, dja mak wurdwurd nuye birridjalwoybukwo nawu Jesus, dja yuwn bu bedda kabirriwokwe nawu kornkumo. Bedda wanjh birrimaknin nawu wurdwurd, ba bu birribuyika bininj kabindimakwan bu bedda kunu birrimak.
TIT 1:7 Kaluk nawu bininj kabennahnan birribuyika kore yiwarrudj ngarre, wanjh nakka djalnahna kore God nungan kabimarnedurrkmirrikenh nuye. Wanjh nakka nanu maknin, yuwn bu nawarre. Nungka yuwn bu kamarnburren yimankek kadjalwernhwohrnan duninjh, bu werrk kabendung. Nungka yuwn bu mak kamarnburren bu kaworromkan bu manbang kabongun, dja mak yuwn bu kayawan kunyid, dja mak yuwn bu kamanjngun nawu money.
TIT 1:8 Nungka wanjh kunbuyika djalkurduyimen, yiman kabenkimang nawu birribuyika bininj kore kundjalmakkenh, dja mak nungka djalburrbu munguyh kore kunmakkenh. Kaluk nungka djalmarnburrimen nungandeleng djalmarrkkurrmerrimen kore God nuye, kore wanjh mandjad kadjalyime, dja mak kare kore God nuye bininj, dja kamarnburren bu kakurduyime kore mandjad duninjh.
TIT 1:9 Mak nahni bininjh wanjh munguyh djalburrbu djalyolyolmen manbu manmekbe mankarre kore manwoybuk kunwok, bu nungka borlhmeng, dja mak minj kawokborledke manmekbe kunwok. Wanjh nungka weyka bu djal mandjad, bu kabenbukkabukkan bininj kore mankarre duninjh ngarre ba bu bedda kabenmurrngrayekwon. Wanjh kunu nungka kabenbenghdayhke nawu yikahwi bininj kabirriwirrihme manmekbe mankarre.
TIT 1:10 Ngaye ngabenyolyolme nawu birriwern bininj nawu minj kabirriwokmarrkmang manbu mankarrewoybuk, dja kabindimarneyime birribuyika bu kabindikowekenh dja kabindimarnbun bedberre bu kabirrihburrbun kore kunwarrekenh ngarre. Nawu birriwarre bininj nawu ngaye ngabenyolyolme wanjh kabirriyime bu bedda kabindilakkayenwon bininj rowk kore yiwarrudj.
TIT 1:11 Ngad wanjh ngarrbenngurdkemen kore kabirriyolyolme kuninjkunu kore minj mandjad. Bedda wanjh kabindinjilngwarrewon nawu birriwern kore namud nawern bu bedda kabindibukkahbukkan bedberre kore kunwarrekenh kunmayali ngarre, dja bedda kabirrikurduyime kore djal money kabirridjare.
TIT 1:12 Ngudda yiburrbun nawu nakudji bininj kumdolkkang kunmekbebeh kunred Crete nawu prophetni dja nungka yimeng, “Bininj nawu birridolkkarrinj kore Cretebeh munguyh bedda kabirridjalkurren. Bedda wanjh yiman mayh rerrih kore bedman kabirrikurduyime kunwarre. Nawu bedda birringudjwarre dja mak bedda birridedjwarre nawu kabirridjaldjare kabirringun dja kabirridjalbongun munguyh”.
TIT 1:13 Namekbe nanu nungka benmarneyimi kore bininj nuye, bu kuhni kunwoybuk. Kunmekbekenh ngaye marnehmarneyime ngudda wanjh yibenbengdayhkemen kore mandjad duninjh, ba bu bedda kabirridedjingmang kabirriwoybukwon mandjad nungka kore God.
TIT 1:14 Bedda mak kabirribawon manmekbe manbu minj mandjadniwirrinj mankarre kore birrimekbe bininj nawu bedda Jews, dja birringurdmen kore kabirriwoybukwon mankarre manbu birrikarremarnbom bininj nawu kabirriwidnan manu manwoybuk.
TIT 1:15 Bu bininjh munguyh kabirridjalburrbun kore kunmakkenh, wanjh kunukka nawu yehyeng kabirrinan dja kabirribekkan wanjh kabenmarneyimerran kunmak kore bedda. Ngaleng yiman bininj kabirridjalburrbun kore kunwarrekenh, dja mak minj kabirriwoybukwon God, wanjh kunukka nawu yehyeng ngarre wanjh kadjalwarrehwarremen bedberre. Wanjh bedda kunu minj mandjad kabirriwernhburrbun dja mak bedda minj kabirriyawoyhburrbun kore kunmakkenh ngarre.
TIT 1:16 Bedda yimankek kabirrimulewarren bu kabirriwernhburrbun nawu God. Dja burrkyak. Bedda kabirridjalkurduyime kore kunwarrekenh ngarre yiman bu kabirridjalwernhwirrihme nawu God. Birribuyika bininj wanjh bedda kabindiwarrewan nawu bedda kabirridjalwokwe God nuye mankarre. Bedda wanjh minj njale kunmak kabirrikurduyime, dja minj kabirriwernhburrbun.
TIT 2:1 Dja yingandeleng, bu ngudda yibenbukkabukkan kore ngad karriwernhburrbun mankarre ngarre mandjad.
TIT 2:2 Bininj nawu bedda kohbahkohbanj ngudda wanjh yibenbukkabukkan ba bu kabirrinahnarren dja bedmandeleng kabirrimarnburrenkenh, dja mak minj bedmandeleng kabirrimalelmarren, bu bedda kabirriwernhburrbun manwoybuk duninjh kore kabirriwoybukwon. Dja mak bindimarnedjarenin nawu birribuyika bininj, dja mak yuwn bu mak kabirringudjyawarren.
TIT 2:3 Kuhni wanjh kadjalrohrok, nawu morlehmorlenj kohbahkohbanj yibenbukkabukkan munguyh kabirridjalyime kunmak kore God. Yuwn bu mak bedda wanjh kabindimarnekurren birribuyika, dja yuwn bu mak bedda kabirriworromkan. Dja bedda bindidjalbukkahbukka nawu birringudjbang daluk kore kunmak kunmayali ngarre.
TIT 2:4 Mak kabindibidyikarrme kore kabindibukkan nawu birrimekbe yawkyahyawkyawk daluhdaluk ba bu bedda kabindidjalmarnedjare munguyh nabibininjkobeng bedberre dja mak wurdwurd nawu bedberre.
TIT 2:5 Dja mak bedda birrimarnburrimen, dja yuwn bu kabirriburrbun kore kunwarrekenh. Bedda wanjh bindinahna namud bedberre, dja mak bindidjalkongibu duninjh, dja mak bindiwokmarrkma nawu nabibininjkobeng bedberre, ba bu minj nangale kawarrewan God nuye kunwok.
TIT 2:6 Kuhni wanjh kadjalrohrok bu yibenmurrngrayekwo nawu birringudjmakmak bininj bu bedmandeleng birrimarnburrimen, dja yuwn bu kabirrikodjkuluwarremen.
TIT 2:7 Bu yingandeleng yirrurrkmirrin munguyh kunrayek kore manbu kunmak yikurduyime, ba bu bedda wanjh ngundingunjdjikan ngudda. Dja bu ngudda yibenbukkahbukkan wanjh yibendjalmarneyime kore kunwoybuk, dja mak bu ngudda yikangewoybuknin, dja yuwn bu yikukmalehmalel.
TIT 2:8 Dja yibendjalmarneyolyolmen kore kunmakkenh, ba bu minj ngundiwelengname ngudda kore yikurduyimi kunwarre. Nawu ngudda ngundinjirrhmiwon bedda kabirriyemengalme bu kuninjkunukenh nawu bedda minj birrikarrengalkeminj bu kandiwelengnamekenh kadberre.
TIT 2:9 Bininj nawu kabirriwoybukwon Jesus, dja nawu kabirribongdi rerrih, wanjh yibenbukkabukka ba bu munguyh kabindiwokmarrkma nawu kabindimarnewohnahwohrnan bedberre ba bu kabindimarnbun kabindimarnenjilngmak. Dja mak yibenbukkabukkan ba bu minj kabirridangwerren dja mak minj kabindimarnedjirdmang nawu bedda bedberre. Wanjh birridjalkurduyimen kore kunwoybuk ba nawu kabindimarnewohrnawohrnan bininj wanjh munguyh kabindidjalwoybukwon bedberre. Dja kuhni mak kabindimarnbun birribuyika bininj bu bedmandeleng kabirridjaremen kabirribekkan kunwok manbu kabiyolyolme God nawu kanngehkeng kadberre rowk.
TIT 2:11 God nungan kukbukkarrinj kadberre karriwarlahkenh bininj rowk, wanjh kunu bolkkime ngad karriburrbun nungka nawu kandjalwernkongibun kadberre dja mak nungka kadjare kanngehke.
TIT 2:12 Nungka kanbukkan kadberre bu ngad karringurdkerren bu karriwokwe nawu God. Dja mak kanbukkan bu karribawon kunwarre rowk manbu kondah kurorrebeh. Dja mak kanbukkan bu ngad karrimarnburren dja karrikurduyime kunmak kore God kadjare bolkkime kore karridi kurorre.
TIT 2:13 Kunmekbe wanjh ngad karrikurduyime bu karrimadbun nawu namekbe namakkaykenh duninjh nawu ngad karrihburrbun bu kanmarnekurduyimerran kadberre. Yoh, ngad kaluk karridarrkidnan Jesus Christ bu kanmarnekukbukkarren, nawu nungka nangeykimuk duninjh God nawu kadberre, dja mak nawu kanngehkeng kadberre.
TIT 2:14 Nungka kanjkurrmerrinj nungandeleng yiman bu kanmarnekarremulewam bu kanbebkekengkenh kadberre kore kunwarrekenh rowk karribongdi. Dja nungka mak kankangedjirridjbom ba bu ngad karrimak bininj nuye. Wanjh kunu ngad munguyh karridjarenin bu karridurrkmirri kunrayek kore kunmak karrikurduyime.
TIT 2:15 Mah wanjh, yibendjalbukkabukka bininj manbu manmekbekenh kunmayali. Yibendjalwokrayekwo bedberre, warridj yibendung nawu bedda kabirriyime kunwarre. Ngudda yibenmarnewohrnan kore yibenbukkabukkan, wanjh yuwn yibenbawon bu kunmekbe ngundimalelmang.
TIT 3:1 Yibenbengdayhkemen bininj kore ngudda, ba bu bedda wanjh bindiwokmarrkma nawu kabirriwohrnan nawu government dja mak birribuyika binihbininj nawu kabirrimarnbun manbu kurorre ngarre mankarre. Dja mak yibenbukkabukkan bu birriwokmarrkma nawu God dja mak munguyh birridjalkurduyimen kore kunmakkenh.
TIT 3:2 Dja mak yibenbukkabukkan ba bu minj kabindimarneyolyolme kunwarre nawu birribuyika bininj. Bedda yuwn bu mak kabirridangwerren bedmandeleng, wanjh bedda birridjalmarneyimen bu djal yalyal dja mak warridj kabindikongibun birribuyika, dja yuwn bu mak kabindidjalmarneburluburlumerren.
TIT 3:3 Yiburrbun ngad wanjh karridjalmayaliwarreni dja warridj karriwokweyi nawu God. Yoh, nawu namarnde duninjh wanjh kankoweng kadberre, dja karridjalkurduyimi kore kunburrkwi, yiman bu ngad kanbongnami munguyh. Ngad wanjh karridedjwarreni, dja mak karrikuniborrkbuni. Karrikirnwerreni, dja mak karriwidnarreni duninjh.
TIT 3:4 Bu kunmekbe karriyimi, God wanjh kanngehkeng, bu kanmarnekukbukkarrinj kadberre. Nungka nawu kandjalwernhmarnedjare kadberre dja mak nungka nawu kandjalwernhkongibun.
TIT 3:5 Njalekenh kanmarnekurduyimeng bu nungka kanngehkeng kadberre? Yiddok kunubewu ngad karrikurduyimeninj kunmak kore nungka? Burrkyak, ngad minj karrikurduyimeninj kunmak. Nungka wanjh kandjalkongibom burudjang kadberre, bu kunmekbekenh nungka nawu kanngehkeng kadberre. Nungka wanjh kankangedjirridjbom kadberre ba bu ngad karriyawoyhmalngdanginj kore nawu Namalngmakkaykenh bu kanmarnbom karrikerrngehhminj.
TIT 3:6 Bu Jesus Christ kanngehkeng wanjh kunu God yiman nungan kankangbarlkeng nuye namekbe Namalngmakkaykenh bu kunwernkah kadberre.
TIT 3:7 Nungka kanwernhkongibuni ba bu kunu nungka kanmarneyime bu ngad karrimak bininj kore nungka. Dja kuhni mak ngad karrimang nawu nungan kanberrebbom bu yerrekah nuye kabolkyimerran, wanjh kunu ngad karridjarrkni nungka dorrengh bu munguyh munguyh.
TIT 3:8 Kuninjkunu kore ngaye ngabimbom, wanjh kunukka kundjalwoybuk duninjh! Ngaye ngadjare bu yibenmarneyimen rowk bu mahni kunwok wanjh mankarrekuken duninjh ba bu bininj nawu kabirriwoybukwon God wanjh kabirrinahnarren dja kabirrikurduyime bu djal kunmakkenh nuye. Wanjh kunukka kunmakkenh bu kabindibidyikarrme birridjalwern bininj.
TIT 3:9 Yibenngurdkemen nawu kabirridangwerren manbu manbubuyika kunmayali bedberre, dja bu mak nawu kabirriyolyolmerren bedmandeleng boyenkahwi nawu bedberre mawahmawah. Dja mak bu kabirridangwerren manbu mankarrekenh. Kunmekbe wanjh yiman kayime munguyh bedmandeleng kabirribengwarreworren dja mak kunubewu djamku.
TIT 3:10 Bu yiman nangale bininj kakurduyime kunmekbe, nawu kabenmarnbun birribuyika bininj bu kabirridjadmerrenkenh, wanjh ngudda yiwernhwokrayekwon duninjh. Bu minj ngunbekkan bu kerrngehkenh yimarneyime, wanjh kunukka yiyawoyhmarneyime, dja bu nungka munguyh kadjalkurduyime kunmekbe, wanjh kunu yidjalbawo, yuwn bu ngudda nguneyawoyhraworren namekbe bininj.
TIT 3:11 Kuhni bu woybukkih duninjh, bininj nawu kabirrihkurduyime, nawu kabindikuklarlmang birribuyika, wanjh nakka birrimayaliwarreminj, dja mak kabirridjaldjare kore kunwarre kabirrikurduyime. Bedda wanjh kabirridjalwarreworren bedmandeleng wanjh kunukka God kabenwelengname bedberre.
TIT 3:12 Ngaye kaluk ngabalmunkewe ngudberre nawu Artemas, dja nuk kunubewu nabuyika bininj nawu Tychicus. Kaluk nakudji ngabalmunkewe bu kabalre ngudberre. Kaluk bu yerrekah, wardi yirohrokme bu ngudda yimre ba bu ngarrnarren ngaye kore kunred Nicopolis. Ngaye ngadjare ngarri kunmekbe bu kabolkyimerran yekke kayiburnbun.
TIT 3:13 Wardi kab yibenbenebidyikarrmen nawu benemekbe bininj bokenh bu kabenewohrengehre, bedda nawu Zenas nawu mankarre kahburrbun, dja mak nawu Apollos. Yibenbenewo nawu yehyeng bu berrewoneng nawu ngudda yimarnekarrme.
TIT 3:14 Bininj kadberre birriwern wanjh bedda birridurrkmirrin kunrayek dja kore mak kunmak, ba bu bedda kabirribayahme manme dja mak kunmadj, ba bu kabirrikarrme bedberre, dja yuwn bu kabirridjalni minj kabirribidrokan.
TIT 3:15 Nawu birriwern bininj nawu ngarrihni kondah, bedda ngundimarnewokmunkewerrinj kunwok kunmak kore ngudda. Dja ngudda yibenmarneyimen manu kunwok kunmak ngardduk nawu ngurrihni bininj, nawu karrimarnedjaremerren kore karriwoybukwon Jesus. Ngadjaldjare nawu God bu ngundjalwernhkongibun ngudberre rowk.
PHM 1:1 Ngaye wanjh Paul nganedjarrkdi Timothy nawu karridanginj. Bu ngaye ngamarnedurrkmirri Christ Jesus, wanjh kunmekbekenh kunu ngandikurrmeng kore prison. Ngad wanjh nganebimbun ngudberre nahni djurra, ngudda Philemon, nawu ngundimarnedjareminj, nawu ngad karridjarrkdurrkmirri.
PHM 1:2 Dja mak nawu ngudda Apphia ngalbu karridanginj, dja mak ngudda Archippus nawu karribidyikarrmerren bu karridjarrkdurrkmirri, dja mak nawu ngurrimirndemornnamerren yiwarrudj kore ngudda ke kunrurrk, nawu ngudda Philemon.
PHM 1:3 Ngadjare God nawu Kornkumo kadberre dja mak Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk bu ngundiwon ngudberre kunmakmak kore kunmodmikenh dorrengh.
PHM 1:4 Ngaye burrbuhburrbun ngudda bu ngahdi yiwarrudj ke, wanjh ngaye ngadjalmanjbun ngardduk God bu nguddakenh munguyh.
PHM 1:5 Bu kuhni ngaye wobekkang bu ngudda yiwernhwoybukwon Jesus nawu Kawohrnan Rowk, dja mak yibenmarnedjare rowk nawu birrimak bininj nuye God.
PHM 1:6 Bu ngahdi yiwarrudj ke, wanjh ngaye ngadjawan God ngunmarnbun bu ngudda yibenmarneweykan birribuyika bininj bu yimulewarren kore ngudda ke kunwoybuk, ba bu ngudda yiwernhburrbun kunmakmak rowk manbu karrikurduyime kore Christ kanwongkenh bu karribelbmerrinj.
PHM 1:7 Yina, nawu ngarrdanginj, ngudda wanjh yibenmarnedjareminj nawu God nuye bininj, dja mak ngudda yibenkangemarnbom bulkkidj duninjh. Kuhni wanjh ngaye warridj kankangemurrngrayekwong dja mak kannjilngmarnbom bulkkidj duninjh.
PHM 1:8 Mah wanjh. Djawan ngudda bu nawu Onesimuskenh. Bu kerrngehkenhni nungka wanjh bongdi rerrih dja mak ngunmarnedurrkmirri ke. Kaluk minj njale kunmak kurduyimeninj ke bu nungka ngundjalbawong kelerlobmeng. Ngaye wanjh ngarrurndiwe bolkkime bu karrurndeng kore ngudda ngunedjarrkdi. Dja wanjh bolkkime nungka makminj ngarrku, kore ngudda dja ngaye. Ngaye djawan bu yikurduyime kunmak nuye bu yikimang. Ngudda nawu ngarrdjarrkbelbmerrinj kore Christ dorrengh, dja kuninjkunukenh ngaye nuk minj djurrkkan, dja bonj. Ngaye yelehyeledj djawadjawan ngudda. Bu ngad ngarrmarnedjaremerren, wanjh kunmekbekenh bu djawahdjawan ngudda bu yikurduyime ngardduk. Yina, yiburrbun ngaye, nawu Paul, wanjh ngokko ngakohbanjminj, dja mak yiman ngabongdi nuye Christ Jesus. Ngaye mak yidjawan ngudda Onesimus nawu yiman kayime ngardduk beywurd rerrih. Kaluk ngaye bolkkime ngayimerranj kornkumo nuye nawu ngaye ngarrukkendi wirlmurrng nawu narayek dorrengh kondah kore prison. Dja nganjilngwarre bu ngamunkewe nahni bininj!
PHM 1:13 Ngaye ngadjare nungka nganedi ba bu nganbidyikarrme kondah kore prison ngahni bu kunmekbekenh ngaye ngayolyolmi bedberre bininj kunwok manmak. Bu nungka nganbidyikarrmeng bu ngudda minj yimrawinj.
PHM 1:14 Dja burrkyak, dja ngaye minj ngadjareniwirrinj bu djurrkkayi bu ngudda kanwoyinj nungka. Kunubewu minj yidjareniwirrinj bu kanwoyi, dja minj ngadjareniwirrinj bu djurrkkayi ngudda. Wanjh ngamunkewe ba bu yikimang ngunedjaldi munguyh.
PHM 1:15 Kunubewu Onesimus wanjh ngunbawong wam waken yerrkang, bu yerrekah wanjh nungka kamyawoyhdurndeng wanjh ngunedjarrkdi munguyh munguyh.
PHM 1:16 Dja wanjh bolkkime minj yiyawoyhmarnbun bu kabongdi ke, dja kayimerran nawu ngudda ngunedanginj nawu ngunemarnedjaremerren duninjh. Ngaye warridj ngamarnedjare duninjh dja ngudda wanjh yiwernhmarnedjarenin bulkkidj duninjh. Kaluk ngudda yimarnedjare nahni bininj yiman kayime ngunedangerrinj rerrih kore nawu Kawohrnan Rowk.
PHM 1:17 Mah wanjh, bu ngudda kanburrbun ngaye ngarrdabbolk, wanjh yikima nawu Onesimus yiman bu ngaye kankimang.
PHM 1:18 Dja bu nungka wardi kurduyimeninj ke yehyeng kore kunwarrehwarre, wanjh kunukka kanwelengnamen ngardduk. Dja mak bu bulk kakarrme nawu yehyeng ke wanjh kunukka kandjawa ngardduk ba bu marnekarremarnbun.
PHM 1:19 Dja yina. Ngaye, nawu Paul, kuhni wanjh ngayeman kunbid ngardduk bu ngahbimbun nahni djurra. Kaluk ngaye ngakarremulewan nawu Onesimus bulk kahkarrme nawu yehyeng. Dja mak ngaye minj djawayinj bu kanwon nawu bulk yikarrme ngardduk, ngayime bu ngaye bidyikarrmeng bu yiwoybukwong Jesus dja wanjh bolkkime yimalngdarrkiddi.
PHM 1:20 Nawu ngudda ngaye ngarrdanginj, ngaye kuhni djawan ba bu yikurduyime ngardduk kore Kawohrnan Rowk kadberre. Djawan bu kankangemarnbom bu Christkenh.
PHM 1:21 Ngaye ngahbimbun nahni djurra, bu kuninjkunukenh ngaburrbun yikurduyime kore ngaye djawahdjawani dja mak kunbuyika kunwern ngudda kore kanmarnekurduyime.
PHM 1:22 Mak mahni mankudji manbuyika manbu ngurriyingkihbolkmarnbu ngardduk ba bu ngaye ngamre ngayo kore ngudda. Ngaye ngayime woybukkih God wanjh ngunbekkan ngudda bu yirri yiwarrudj. Wanjh kunu ngaye ngamdurndeng ngudberre.
PHM 1:23 Nawu Epaphras nungka wanjh nganedjarrkdukkayindi Christ Jesuskenh, wanjh nungka kunwok kunmak ngunmarnewokmunkewe ngudberre.
PHM 1:24 Dja mak nawu Mark, dja mak Aristarchus, kaluk Demas, dja Luke dorrengh, wanjh birriwokmunkewerrinj kunmak ngudberre. Bedda wanjh ngarridjarrkdurrkmirri.
PHM 1:25 Bonj. Ngaye ngadjare Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk ngundjalmarnekurduyime kunmak rowk kore ngudberre kukange.
HEB 1:1 Bu kunkare wanjh God benmarnewokdanj nawu mawahmawah kadberre bu benmunkeweng nuye prophets birribubuyika nawu birriwernni. Bedda nawu prophets wanjh birribebbehwokdi bu bindibengdayhkeyi bebbehbeh bu mandjewkbubuyikani.
HEB 1:2 Wanjh bolkkime bu darnkih kayiburnbunkenh, wanjh God nungan yawoyhwokdanginj kadberre bu nungan bimmunkeweng beywurd nuye kore ngad, yiman kayime nuye kunwok bu kanmarnewokmunkewerrinj kadberre. God bikurrmeng namekbe nawu Beywurd nuye ba bu kawohrnan rowk dja mak nungan kadjalkarrme yehyeng rowk kaluk bu yerrekah. Nahni nawu God nuye Beywurd, wanjh bimarnemarnbom yehyeng rowk kore God nuye bu kerrngehkenh duninjh, yiman kondah kurorre kubolkwarlahkenh rowk dja mak kore kunwernhkenh rowk kore kaddumkenh ngarre.
HEB 1:3 Nawu Beywurd nuye God wanjh kabenerohrok God kore baleh yarrkka kayimerran. Bu karrinan nahni nawu Beywurd, wanjh kunukka karrinan God kore kunwernhmakmak nuye. Nawu Beywurd wanjh nungka God duninjh. Bu nungka kawokdi, wanjh kakarrme God nuye kundulkarre dorrengh, dja kadjalmarnbun kadjaldi munguyh yehyeng rowk kore kaddum heaven dja mak kanjdji kurorre. Nawu Beywurd wanjh kanjkurrmerrinj kadberre kore ngad kankangedjirridjbom ba bu God kanmarnebengmidjdanj ngad bininj rowk kore kunwarrekenh kadberre. Kaluk bu kunmekbe kanmarnekurduyimeng, nungka wam wanjh yerrkang kore kukun nuye God nawu nadjalwernhkimuk dja mak kadjalwernhwohrnawohrnan rowk.
HEB 1:4 Nahni nawu Beywurd nuye God, wanjh nakka yimerranj nadjalwernhkuken duninjh bedberre kore angels. Kumekbekenh God biwong manbu kunngey mankuken duninjh nawu kore angels bedberre.
HEB 1:5 Karriburrbu kore God yimeng, “Ngudda ngardduk beywurd bolkkime wanjh ngaye ngayimerranj kornkumo ke.” [Psalm 2:7] God minj kuhni yimeninj bedberre nawu angels, dja God biyolyolmeng nawu nadjalkudji Beywurd nuye. Bu yimeng, “Ngaye wanjh kornkumo ke. Ngudda wanjh beywurd ngardduk.” [2 Samuel 7:14] Mahni kunwok minj nungka benmarneyimeninj birrimekbe nawu angels.
HEB 1:6 Bu God bimunkeweng Beywurd nuye nawu nadjalyungkih duninjh nadjaman kore kondanjkunu kurorre, wanjh kuninjkunu God yimeng, “Nawu angels rowk nakka wanjh kabirrimarneboddan kore yiwarrudjkenh nuye nawu ngaye ngardduk Beywurd.”
HEB 1:7 Kaluk bu God benyolyolmeng nawu angels nuye, wanjh yimeng, “God benmarnbom nuye angels yiman kayime kunmayorrk. Dja nawu bedda kabirrimarnedurrkmirri, nungka benmarnbom birriyimerranj yiman kayime manbirluwoldjen manbu kunak dorrengh karung.” [Psalm 104:4]
HEB 1:8 Kaluk kunbuyika bu God wokdanj biyolyolmeng nawu nuye Beywurd, bu bimarneyimeng nungka, “Ngudda wanjh God nawu yidjalwohrnan bu munguyh munguyh. Ngudda yibennahnan bininj kore mandjad duninjh dja kore kunmak rowk.
HEB 1:9 Ngudda nawu yidjare kore kundjalmak dja yiwarnyak kore kunwarre. Kunmekbekenh bu ngaye nawu djarrngbom. Ngaye nawu God duninjh ngudda ke. Ngaye wanjh kurrmeng ba yibenyurrhke rowk nawu ngurridangerrinj, dja mak nawu ngaye njilngmarnbom ba yidjalwernhmarrmarr duninjh.” [Psalm 45:6-7]
HEB 1:10 Mak kuhni kunbuyika nungka yimeng kore bimarneyimeng Beywurd, “Ngudda nawu Yiwohrnan! Kore yirredjingmey yimarnbom kunred kubolkwarlahkenh rowk. Ngudda yingan yimarnbom kunngol ngudda ke kunbidyi.
HEB 1:11 Kaluk yerrekah bu kayakmen rowk, dja nawu ngudda yidjaldi munguyh. Yehyeng rowk kadjalwarremen yiman kayime kunmadj nakare.
HEB 1:12 Ngudda yidjalburriwe rowk yiman kayime kunmadj nawu kakaremen. Dja ngudda yidjaldi munguyh munguyh. Minj yirrowen, dja yingandeleng yidjaldarrkiddi.” [Psalm 102:25-27]
HEB 1:13 Kuhni mak bimarneyimeng Beywurd nuye, bu yimeng, “Yimray ngarrdjarrkyerrkan, ngudda kondah kore ngaye ngardduk kukun, ba bu yimadbun bu kore ngaye ngabenkoluyhwe nawu ngudda ke ngundiwidnan ba bu ngudda yibenbodmemelhmelme.” [Psalm 110:1] Kuhni nungka minj benmarneyimeninj nawu angels!
HEB 1:14 Kaluk birrimekbe nawu angels baleh bu kabirriyime? Bedda wanjh namalng rerrih nawu kabirrimarnedurrkmirri kore God. Nungka kabenmunkewe bu kabindibidyikarrmekenh birrimekbe bininj nawu God nungan kabenngehke ba bu kabirrimalngdarrkid munguyh munguyh kore nungka.
HEB 2:1 Wanjh kunmekbekenh ngad karrimayalinahnarrimen dja karriwernhwokkarrmen manbu kunwok nuye. Dja bu burrkyak, wardi walakkih wurd bu karridjalbawon nungka Jesus.
HEB 2:2 Ngurriburrbun bu kunkareni angels bindimarneyimeng bininj manbu kunwok kore Godbeh, wanjh makka manu woybukkih God nungan nuyeni kunwok, dja nawu bininj minj birriwokmarrkmayinj dja minj bedda birriwernhkurduyimeninj kunmak, wanjh God benbuni bu djal mandjadni.
HEB 2:3 Kunmekbe wanjh kayimerran kadberre kuhni woybukkih. Bu ngad karribekkan kunwok nuye manbu kore kanngehkekenh kore Godbeh, dja bu karriwokwirrihme, yiddok kunukka kamak? Burrkyak, God kanbun kadberre. Jesus nawu kawohrnan duninjh wokdanj kadberre kerrngehkenh manbu kunwok kunmak bu God kanngehkekenh. Bu kerrngehkenh bininj birribekkang dja kandimarneyimeng bu woybukkih, ba bu ngad karriwoybukwong maninjmanu kunwok.
HEB 2:4 God kurduyimi kunwern kunmakmak bu kundulkarre dorrengh, dja mak Namalngmakkaykenh benwoni bininj kunmakmak kore God djareni bedberre. Kunmekbekenh karriwernhwoybukwong manbu kanngehke kunwok.
HEB 2:5 Bolkkime wanjh ngad karriyolyolme kore God kamarnbun bu kayimerran kore ngad karrihni yerrekah, dja nawu angels minj benkurrmeninj bu yimankek kabirriwohrnawohrnan kunmekbe.
HEB 2:6 Kaluk ngurriburrbun kore nakudji bininj yimeng, kuhni wanjh bimbuyindanj kore djurra, bu kayime, “Ngad nawu bininj kore nganbornanbeh, dja njalekenh ngudda kanburrbun ngadberre. Njalekenh ngudda kannahnan ngad nawu bininj nganbornang?
HEB 2:7 Dja ngaleng, wanjh ngudda kanmarnbom ngad bininj ke bu ngarriyimerranj bu ngad wanjh darnkih ngarrbendjalyurrhke nawu angels. Dja ngudda kanngeykimukwong dja kanmarnbom ba bu ngarrimak kore ngudda.
HEB 2:8 Dja kanmarnekurrmeng yehyeng rowk ba ngad ngarriwernhwohrnan bedberre.” [Psalm 8:4-6] Yoh. Wanjh God benkurrmeng bininj bu kabirriwohrnan yehyeng rowk kondanjkunu kore kurorre kayo. Minj njale mak yibawoyi. Dja med, bolkkime minj karrinan bu yehyeng rowk kanwokmarrkmang ngad nawu djal bininj duninjh.
HEB 2:9 Dja med, bolkkime wanjh karridjalnan nawu Jesus! God bikurrmeng nungka bu yimerranj djal bininj duninjh bu djal kundedjumbung wanjh nawu angels birriyurrhkeng! Dja God wanjh kanwernhkongibom kadberre dja kunmekbekenh nungka Jesus nungan doweng kadberre ngad karriwarlahkenh bininj rowk. Wanjh kunmekbekenh kunu bolkkime nungka wernhkimukminj duninjh dja mak kahni king nadjalmakkaykenh kadberre kore heaven.
HEB 2:10 God nawu marnbom yehyeng rowk nawu kadjalkarrme munguyh kore nungka kadjare, wanjh kadjare kabenmarnbun nuye wurdwurd ba bu kabirridjarrkre kore kaddum kubolkmak heaven. Kunmekbekenh wanjh nungka bikurrmeng Jesus bu djakbedjakbekkabekkani ba bu kayakwon karrurrkmirri kore kanngehkekenh ngad nawu God nuye wurdwurd.
HEB 2:11 Kaluk Jesus, nawu kanmarnbun bininj bu karridjalmak kore God, dja mak ngad bininj nawu kanmarnbom kore God kanmakwan, wanjh yiman ngad kunukka karridjalkukkudji. Kunmekbekenh Jesus minj kayemengalme bu kanmarneyime ngad bu karridangerrinj nuye.
HEB 2:12 Kuhni bu Jesus kabimarneyime God nawu Kornkumo, “Ngaye wanjh djalngeymulewan ngudda bu ngabenmarneyime nawu ngarridangerrinj. Bu ngarrimirndemornnamerren kore yiwarrudj, wanjh ngaye ngawayini bu djalburluburlume ngudda.” [Psalm 22:22]
HEB 2:13 Kuhni mak yimeng, “Ngaye ngadjalwoybukwon God.” Dja mak yimeng, “O God, kanna ngaye dja nawu wurdwurd ngudda kanwong.” [Isaiah 8:17-18]
HEB 2:14 Ngad yiman wurdwurd nuye, dja ngad bininj duninjh nawu karrikarrme kunkulah dja kunkurlba kore kunburrk. Kunmekbekenh kunu Jesus yimerranj bininj duninjh bu kunburrk dorrengh, ba yerreh wanjh doweng. Kaluk bu doweng, wanjh nungka bidjalngudjyakwong nawu Namarnde Duninjh nawu munguyh kanbuni ngad nawu bininj warridj.
HEB 2:15 Bu Jesus doweng, wanjh kanngehkeng karriwarlahkenh bininj nawu kore karridjalkeleni munguyh bu kundowikenh ngarre, ba bu ngad karribebme kore yiman kayime kanbongkarrmi manbu kundowikenh.
HEB 2:16 Jesus kumwam bu minj benbidyikarrmeninj nawu angels. Burrkyak. Nungka kumwam bu kanbidyikarrme ngad bininj nawu Abraham kankebmawahmeng.
HEB 2:17 Wanjh kunmekbekenh nawu God bimarnbom Jesus yiman karohrok ngad nawu karridangerrinj nuye ba bu nungka yimerranj priest nakimuk duninjh kadberre, bu kankongibom kadberre dja mak biwokmarrkmey mandjad kore kabimarnedurrkmirri nawu God. Nungka wanjh kanjkurrmerrinj bu kanmarnedoweng ba bu God kanmarnebengmidjdan kadberre ngad nawu bininj rowk.
HEB 2:18 Dja mak Jesus nungan wanjh karrmi kunrayek kunkimuk kore nawu Namarnde Duninjh bidjurrhdjurrkkani kore kukange nuye. Kunmekbekenh bolkkime kanbidyikarrme ngad bininj bu yimankek nawu nawarrewarre kankuyindjurrkkan kadberre.
HEB 3:1 Nawu karridangerrinj, ngudda nawu God nuye bininj, ngad wanjh kankayhmeng rowk kadberre. Ngurridjalburrbu nawu Jesus. Nawu nungka wanjh yiman apostle duninjh yimerranj dja mak nawernhkimuk priest kadberre rowk. Ngad wanjh karrbenmarneyime birriwern bu ngad karriwoybukwon.
HEB 3:2 Jesus nungan bidjalwokmarrkmangi nungka God nawu bimmunkeweng. Nungka nawu yiman kabenerohrok Moses nawu bihmarnedurrkmirri kore God nuye namud.
HEB 3:3 Kaluk Jesus nakka bibalyurrhkeyi Moses. Yiman Moses bimarnedurrkmirri God nuye kore kunrurrk manbu yiwarrudj nuye, dja yiman Jesus nungan rurrkmarnbom kunrurrk God nuye. Kumekbekenh bininj kabirriburlume Jesus kunkimukkenh, dja Moses yerre.
HEB 3:4 Kaluk bininj kabirrirurrkname, dja minj ngalengman karurrknamerren! Dja ngaleng God nakka nadjalkudji kahname nawu yehyeng rowk!
HEB 3:5 Moses nungka minj wernhwohrnani. Nungka kunu djadjaldurrkmirri kunmak dorrengh kore God nuye nawu namud, bu yiman yingkihmulewam bu baleh God kaluk yerrekah nungan kanmarneyimeng rowk.
HEB 3:6 Christ wanjh nawu Beywurd nuye God nungka wanjh kawohrnan rowk kore nahni namud nuye bu nungka kabiwokmarrkmang. Bu munguyh ngadman karridjalwoybukwon God, dja mak karriwernhburrbun kore nungka kanmarnekurduyime bu yerrekah, wanjh kunukka ngad karriyimerranj yiman God nuye namud duninjh.
HEB 3:7 Kaluk nawu Namalngmakkaykenh kayime, “Bolkkime bu kandiwokbekkan ngawokdi,
HEB 3:8 wanjh yuwn bu ngurrikangerayekworren kore kunwok ngardduk, yiman kayime nawu mawahmawah ngudberre korroko birrikurduyimeng kumekbe bu birribekkang kunwok manbu ngaye ngardduk. Bedda wanjh birriwokwirrihmi, nawu bedda ngandirohrokmi bu birrirey kore kubolkdarleh.
HEB 3:9 Dja kumekbe bu bolkyimi bu ngudberre mawahmawah wanjh ngaye ngandikurdunani, dja bedda ngandidjalrohrokmeng dja ngandiwokkewkmeng bu benkang nawu 40 mandjewk ngarre bu ngandikurdunani.
HEB 3:10 Kunmekbekenh kunu bu ngaye ngahbendungi birrimekbe bininj dja mak ngamarneyimerrinj ngayemandeleng bu bedda wanjh kabirridjalkurren kore ngaye ngandimunkekadjung, dja minj nuk ngandiwernhburrbun bu mandjad duninjh. Ngaye wanjh ngayidduy bedberre bu ngabenmarnewokkurrmerrinj, ‘Birrimekbe bininj minj munguyh kabirringime kore ngaye ngabenmarnbun ba kabirringehme, dja kuhni bu burrkyak duninjh.’” [Psalm 95:7-11]
HEB 3:12 Mah, wanjh bolkkime nawu karridangerrinj, karrinahnarrimen, dja yuwn bu kunwarre karridjare kore kukange kadberre, dja yuwn bu mak karrikangeborledkerren kore kunwoybuk. Wardi kunukka ngurribawon God duninjh nawu kahdarrkiddi munguyh munguyh.
HEB 3:13 Bolkkime ngaleng wanjh ngurrikangerayekworrimen munguyh bu kunbarnangarrakenh rowk. Kunmekbe bu ngurrikurduyime wanjh kunwarrekenh minj ngunkowe dja minj ngunmarnbun bu ngurrimarnekangerayekmen nuye God.
HEB 3:14 Kaluk kerrngehkenh karriwernhwoybukwong nawu Christ, wanjh karridjalwoybukwo munguyh. Wanjh kunukka kawoybukkendan bu karrikukbelbmiyindanj kore Christ dorrengh.
HEB 3:15 Ngurriburrbun kuhni wanjh kore djurra yimeng, “Bolkkime bu ngurribekkan God kawokdi, wanjh yuwn bu ngurriwidnan manmekbe kunwok yiman birriyimi nawu mawahmawah ngudberre bu kerrngehkenh birridungi God dja birriwokwirrihmi.” [Psalm 95:7-8]
HEB 3:16 Nangale binihbininj nawu birriwokbekkani God dja birridjalwokburriweyi? Kaluk birrimekbe bininj nawu birrimbolkbawong kunbolk Egyptbeh bu birrimunkekadjungi Moses nawu nungka benkang.
HEB 3:17 Dja birringale bininj nawu God yidduy bedberre bu 40 mandjewk ngarre? Birridjalmekbe bininj nawu birrikurduyimi kore kunwarre nakka wanjh birridowerrinj rowk, dja kunburrk bedberre kabirrimurrngyo kore kubolkdarleh.
HEB 3:18 Wanjh God benmarnewokkurrmerrinj bu yimeng bedberre, “Ngaye wanjh nahni bininj minj ngabenwon manbu bedda yimankek kabirringehmekenh.” Nakka birrimekbe bininj nawu bedda birriwokweyi God.
HEB 3:19 Mah, wanjh karrbenburrbun kore birrikewkmi God, dja kunmekbekenh kunu minj birringimeninj kore nungka benbolkwong nuye ba bu bedda birringehmeninj rowk. [Numbers 14:1-35]
HEB 4:1 Karriburrbun bu kadjaldi God nuye kunwok kore wokkurrmerrinj bu yimeng kadberre karringimen karringehme kore nungka. Kunmekbekenh ngurrinahnarrimen ba bu minj nangale bininj namekbe kamankan dja mak minj kangimen.
HEB 4:2 Ngad warridj, karribekkang manbu kunwok manmak bu bininj birriyolyolmeng kadberre. Dja kunkare wanjh bininj nawu birridowerrinj nawu birribekkang maninjmanu kunwok manmak, dja ngaleng minj mandjad birriwoybukwoyi, wanjh djalburudjang bedda birribekkani!
HEB 4:3 Dja nawu yiman karriwoybukwon wanjh karringimen kore God nuye kawohrnan kore kumekbe wanjh karridjalngehme. Kuhni mak God yimeng, “Ngaye ngayidduy bu ngawokkurrmerrinj, bu ngayimeng, ‘Minj mak kabirringimen kore yimankek bu bedda birringehmeninj.’ ” [Psalm 95:11] Kaluk nungan God yakwong bu kunmekbeni kore bolkmahbolkmarnbuni kondah kunred.
HEB 4:4 Kore djurra wokkurrmerrinj bu yolyolmeng dja yimeng, “Bu kunbarnangarra ngarre seventh wanjh kunukka God ngudjngehmeng kore nungan durrkmirridanginj rowk.” [Genesis 2:2]
HEB 4:5 Kuhni mak God yawoyhyimeng kore nahni djurra, “Birrimekbe bininj minj kabirringimen kore ngaye, bu kore kabirringudjngehmekenh.” [Psalm 95:11]
HEB 4:6 Kaluk kuhni wanjh woybukkih yikahwi bininj kabirringimen. Dja nawu bininj birriyungkih birribekkani wanjh nakka minj kabirringimen kumekbe kore kabirringudjngehmekenh, dja wanjh bedda kunu minj birriwernhwokmarrkmayi bu birribekkang mahni kunwok manmak.
HEB 4:7 Bu kunmekbekenh God yingkihkarremarnbom kore bolknameng bu ngeybom “bolkkime”. Kaluk yerrehkah, nungka yolyolmeng bu kundjalmekbeni kunbarnangarra bu kore David dorrenghni wanjh bimbom, bu yimeng, “Bolkkime wanjh ngurribekka kore nungka kahyime, dja yuwn bu ngurridjalkangerayekworren.” [Psalm 95:7-8]
HEB 4:8 Ngad karriburrbun bu namekbe bininj nawu ngeyyoy Joshua. Kaluk minj benngehkeyi birrimekbe nawu Abraham benkebmawahmeng bininj. Dja wanjh God nungan wokdanginj bu yimeng kaluk bu yerrekah kore kunbarnangarrabuyikakenh ngarre. [Deuteronomy 31:7; Joshua 22:4]
HEB 4:9 Wanjh bolkkime karriburrbun God kanngehke ngad nawu nuye bininj, yiman kayime nungka bu ngudjngehmeng kore Sabbath nuye.
HEB 4:10 Nawu nangale kangimen kore God kanngehkekenh, wanjh nahni bininj kangudjngehme warridj kore nuyekih durrkmidurrkmirri, karohrok bu yiman God kurduyimeng kore durrkmidurrkmirri wanjh nungka djalngudjngehmeng rowk. [Genesis 2:2]
HEB 4:11 Kab wardi karridjalrohrokmen ba karringimen kore God nuye kanwon ba bu ngadmanwali karringudjngehme, dja mak minj karrbenngunjdjikan bedda nawu birriyungkih bininj nawu birriwokburriweyi God, dja kunukka ngad warridj karrimankan yiman bedda.
HEB 4:12 Kaluk God nuye kunwok, makka wanjh kahdarrkid dja kahdurrkmirri yiman kayime mandjawak nawu mirrhmak duninjh bokenh. Wanjh yiman kayime kadjobke dja kalarlmang kore kunmalng dja kunkange kore kalarlmarren kadberre yiman kayime warridj kalarlmang kore kunmurrng karaworren, dja kunkalk kanjdji kore kuburrk kadberre. Kaluk God nuye kunwok kandjadme kore kunmayali dja kukange kadberre.
HEB 4:13 Karriburrbu bu God kanan rowk manbu nungka kore marnbom kondah kanjdji dja mak kore kaddum duninjh. Minj njale kabimarnewarlkkayindi nuye. Nawu yehyeng rowk wanjh kayingkihdangmarrhmire nuye. Wanjh kunu yerrekah ngad bininj karrimulewarren kore nungka, dja karriyolyolmerren bu baleh karrikurduyimi rowk.
HEB 4:14 Ngad wanjh karrikarrme priest nakimuk nawu kadjalwernwohrnan, nakka wanjh Jesus nawu beywurd nuye God. Nawu nungka wam kaddum kore heaven, dja wanjh ngad nawu bininj karriwernhwoybukwo nungka dja mak minj karribarlanhmang, dja wanjh karriwernhkarrmen.
HEB 4:15 Kaluk Jesus nawu kadjalwernwohrnan priest kadberre kaburrbun bu ngad nawu bininj karringudjwarre duninjh. Bu nungka ningihni kondah kurorre, manbu kunwarrehwarre rowk bimyikani darnkih nuye dja bikuyinjdjurrkkayinj, yiman bolkkime ngad nawu bininj kandjurrkkan. Dja ngaleng nungka minj kunwarre kurduyimeninj, dja burrkyak.
HEB 4:16 Mah. Kab karribekkarrimen bu kamak karridarnhre bolkkime bu djal kunkele yak, dja karrimarnemankan darnkih kumirrk nuye God nawu kabarndi kore kandjadmekenh. Bu kunmekbe karriwernhburrbun nungka kadjare kankongibun dja mak kanngehke ngad bininj nawu kunwarre kandjalmarnewernmerrinj munguyh.
HEB 5:1 Bininj bedmandeleng kabirridjarrngbun nakudji bininj bu kayimerran priest nakimuk nawu kabenmarnewohrnan birribuyika nawu priests, ba bu kabenmarnedi yiwarrudj bedberre bininj rowk, kore kahdurrkmirrikenh God nuye. Kaluk kabiwon nawu namakmak bedberre kore God nuye dja mak kabenmarnekinje mayh kore God kadjare ba bu nungka kabenmarnebengmidjdan kunwarre bedberre nawu birribuyika bininj.
HEB 5:2 Namekbe nawu priest nakimuk wanjh nakka djal bininj duninjh. Kunmekbekenh kunu kabenkongibun birribuyika bininj nawu minj kabirriwernhkarreburrbun nawu kabirridjalbarabun. Wanjh nungan warridj kangudjyawarren dja yika nungka mak kayime kunwarre.
HEB 5:3 Wanjh kunmekbekenh nungka kabun mayh kore God kadjare bu nungan nuye kore kunwarrekenh werrk, kaluk yerre kabenmarnekanjkurrme mayh bedberre kore kunwarrekenh nawu birribuyika bininj warridj bedberre.
HEB 5:4 Kaluk minj nangale bininj kakurrmerren bu kawohrnan bedberre nawu priests dja kahngeykimukworren nungandeleng. Burrkyak. Dja nungan God kabidjalkayhme bu kabimarnbun yiman kunkare bu nungan God bidjarrngbom nawu Aaron. [Exodus 28:1]
HEB 5:5 Dja kunmekbe karohrok, nawu Christ minj nungandeleng djarrngburrimeninj bu yimerrangimeninj nawu kawohrnankenh kore priests, wardi bininj birriburlumeninj. Dja ngaleng, God nungan bidjaldjarrngbom. Kuhni wanjh God bimarneyimeng, “Ngudda nawu beywurd ngardduk. Dja wanjh bolkkime ngaye djal bornang nawu ngudda ngardduk.” [Psalm 2:7]
HEB 5:6 Mak kunbuyika kabimbuyindi kore God yimeng, “Ngudda wanjh nawu priest djal munguyh munguyh, yiman kayime ngunerohrok nawu Melchizedek kore nungka nawu priestni bu kunkareni durrkmidurrkmirri.” [Psalm 110:4]
HEB 5:7 Bu Jesus dingihdi kondah kurorre nungka bidjalmarnedi yiwarrudj nuye God bidjawani dja bikayhmi bu kabibidyikarrmekenh. Nungka dingihdi yiwarrudj bu kunmimnalk dorrengh dja wernkih bu bikayhmeng bidjawani God nawu nadjalkudji bingehkeyi kore kundowikenh. Kaluk Jesus munguyh bidjalwokmarrkmangi God, dja minj nungan burlumerrimeninj. Kunmekbe kunu God wanjh bibekkabekkani bu yiwarrudj di.
HEB 5:8 Jesus nungka wanjh Beywurd duninjh nuye God. Dja bu nungka kunmekbe djakbehdjakbekkani, wanjh bonj, nungka djalmarnburreni bu nungandeleng bidjalwokmarrkmangi nawu Kornkumo nuye.
HEB 5:9 Nungka wanjh djalkurduyimi kore kundjalwernmak duninjh, bu yakwong rowk. Wanjh kuhni djalkurduyimerranj nuye nadjalkudji nawu kabenngehke birriwern bininj rowk nawu kabirriwokmarrkmang ba kabirrimalngmimbimen bu munguyh munguyh.
HEB 5:10 Bu kuhni wanjh God bimarnbom Jesus bu nakimuk duninjh priest yiman yimi Melchizedek nawu God bimarnbom priest nuyeni bu kunkareni duninjh.
HEB 5:11 Ngad minj ngundibalmarneyimeninj rowk bu kuninjkunukenh dja mak minj ngundibengyolyolmeninj kore kunwern, dja wurd karrerayek bu minj ngudda ngurriwernhburrkburrkbekkan. Ngudda minj ngurriborlhme bu werrkwerrk.
HEB 5:12 Ngudda wanjh ngurriyimerrangimeninj bu ngurrbenbukkabukkan nawu birribuyika bininj, dja ngaleng ngurridjalyawan nawu ngunyawoyhbukkankenh manbu God nuye kunwok, yiman kore mankerrngehkenh. Ngudda wanjh ngurriyime yiman kayime wurdwurd kabirridjalbongun manbu kundjikka, dja minj ngudda ngurribangmenguyinj manbu manme manrayek.
HEB 5:13 Bininj nawu yiman kayime wurdyaw nawu kadjalbongun kundjikka wanjh nakka minj kawernhburrbun kunmakmak bu kaborlhme kunwern kore God kadjare.
HEB 5:14 Manbu manme manrayek wanjh makka bedberre nawu bininj kabirriwernhburrbun dja mak yiman ngokko bedda birridabbolkminj. Kaluk bedda munguyh bedmandeleng kabirrirohrokmerren bu baleh kunmak dja nuk kore kunwarre.
HEB 6:1 Wanjh bu karridjordmen dja mak karrimurrngrayekmen kore karriborlhmekenh. Ngudda nawu ngokko ngurriborlhmeng kore ngurriwarnyakmulewarren dja mak kore ngurribawong kunwarre ngudberre manbu ngunkang kore kundowikenh. Dja mak ngurriborlhmeng kore ngudman ngurridjalwoybukwon God.
HEB 6:2 Ngudda ngokko ngurriborlhmeng kore ngurrikukdjuhmi rowk, dja mak kore ngudda ngundimarnebidkurrmerren. Ngudda mak ngokko ngurriborlhmeng bu ngurriyawoyhdolkkan kore kundowikenhbeh, dja kore God kandjadme ba bu karridjarrkdi munguyh munguyh kore nungka dorrengh.
HEB 6:3 Bonj, wanjh minj karringurdme kore karriborlhme, dja karridjallay ba bu karridjaldjordmen kore God nungan kanbidyikarrme.
HEB 6:4 Kaluk yikahwi bininj nawu kabirriwarnyakmen nawu Christ, wanjh bedda kabirriyime bu yerrekah yimankek kabirriyawoyhkangemulewarren nuye kore God. Dja kunukka burrkyak, kadjalkarrewarremen, dja minj kunukka kabirriyime. Ngurriburrbu. Bininj nawu kabirriwernhburrbun kore God kabenmarnebolkwolkan, dja mak birridedjdjingmangi birrimangi kore God nungan benwoni namakmak kore heavenbeh, dja mak birriraworrinj kore Namalngmakkaykenh dorrengh nuye,
HEB 6:5 dja mak birrimanjnguneng kore God nuye kunwok manbu manwernhmakkaykenh duninjh, dja mak kabirriburrbun bu nawu Kawohrnan Rowk kamre bu yerrekah kore kundulkarre dorrengh nuye.
HEB 6:6 Bu birrimekbe bininj kabirrimarnemirrkborledmen Christ nuye, wanjh yiman kayime kabirriyawohbiddundulubun nawu Beywurd nuye God kore kundulk cross, dja mak yiman kabirrimarnbun bu nungka yimankek kayawoyhyemengalme kore kurobbe. Wanjh bedda kunu kabirridjalwarreworren bu kunkimukkenh duninjh, dja minj nangale mak kabendurndiwe kore kabirriyawoyhkangemulewarrenkenh.
HEB 6:7 Manbuyika bim ngayolyolme ngudberre. Yikahwi bininj wanjh yiman kayime kunbolk nawu kamang manwern mandjewk. Wanjh manbu kunkulk kamarnbun manwern manme kore kabirridurrkmirrikenh bininj, dja mak God kakurduyime kunmak kore mahni kunred.
HEB 6:8 Dja nawu birribuyika bininj nakka wanjh yiman yerrih kunbolk kore kadjordmerren manbu mankarddird dja mak manbu mandalkbang bu wanjh kadjalwernbolkwarremen, wanjh God kunu kayiddung, dja wanjh kunukka karralkwurlhke rowk.
HEB 6:9 Nawu karridabbolk nawu ngaye marnedjare ngudberre, kuhni ngad ngundimarneyime kore kunmakkenh ba bu ngudda ngurridjalre kore mandjad nuye nawu kanngehkeng rowk.
HEB 6:10 God kayime mandjad munguyh. Nungka minj ngunbawon ngudberre, dja mak minj kabengmidjdan kore ngurridurrkmirri dja mak kore ngurrimarnedjare. Dja mak kaburrbun kore ngurrbenbidyikarrmeng bininj nuye bu kunkareni dja mak bolkkimekenh.
HEB 6:11 Ngad ngarridjare bu ngudda kunmekbe ngurribebbehkurduyimen kore kunrayek ngurridurrkmirri bu djal munguyh. Kaluk ngurribadmang manbu ngudda ngurridjare kakurduyimerran ngudberre kore God kakarrme.
HEB 6:12 Kaluk ngad minj ngarridjare bu ngudda ngurringudjyawarren kore ngudda ngurrikurduyime. Dja ngurrbendjalngunjdjika nawu birriyungkih kore birridjalwoybukwoni God, dja bedda birridjalmadbuni nuye. Kuhni wanjh ngurridjalkurduyimen ba bu ngudda warridj ngurrimang nawu God ngunberrebbom ngudberre.
HEB 6:13 Bu God bimarnewokkurrmerrinj nawu Abraham, wanjh minj nangale nabuyika bibekkayinj ba bu kabimulewan. Kaluk minj nangale kahdi nawu nawernhkimuk bu God bingeybuyi kore wokkurrmerrinj, wanjh djal God nungandeleng nadjalkudji bu wokkurrmerrinj.
HEB 6:14 Kore yimeng, “Ngaye nawu woybukkih marnekurduyime kundjalwernmak duninjh bu won nadjalwern bininj nawu ngudda ke yibenkebmawahme.” [Genesis 22:17]
HEB 6:15 Nungka Abraham munguyh bidjalwokkarrmi kore God bimarnewokkurrmerrinj, dja mak djalmadbuni bu kunkuyeng, wanjh yerre mey rowk kore God nungan biberrebbom.
HEB 6:16 Bu nangale bininj kadjare kawokkurrmerren, wanjh kabikayhme dja kabingeybun kore kunngey nawu nabuyika bininj nuye nawu nawernhngeykimuk. Kuhni kayime ba bu birribuyika bininj kabirriwoybukwon nuye kunwok, dja minj mak kabirriyidurren.
HEB 6:17 God nungan yiman kayime ngeyburrinj nungan nuye kunngey bu kunkare duninjh kore wokkurrmerrinj bu biberrebbom Abraham. Kuhni kurduyimeng nungan bu djareminj ngad bininj nawu Abraham nuye mawahmawah, wanjh karriwernhburrbun bu God kadjalkurduyime kore yingkihwokkurrmerrinj, dja mak minj kakarreborledme nuye.
HEB 6:18 Kaluk God kanwong mahni bokenh mankarre manbu minj mak kaborledme. God minj kawokkurren. Dja mak nungka wokkurrmerrinj kore kunngey nungan nuyekih. Mah, wanjh ngad nawu karrimarnerlobmeng kore nungka, nawu ngad karridjalwokkarrme nungka, bu bolkkime karridjalwernhmurrngrayekmen kore karriburrbun bu nungka nawu kanmarnewokdanginj.
HEB 6:19 Ngad wanjh bolkkime karriwernhkarrme God nuye kunwok kore wokkurrmerrinj. Wanjh mahni kunwok nuye, yiman kayime kanhmalngkarrme, dja minj mak kanbawon. Kandjalwernhkarrme yiman kayime kunyarl manbu God nungan kakarrme kore nuye kubolkdjamun duninjh. [Leviticus 16:2]
HEB 6:20 Bu Jesus yingkihwam kadberre kore kaddum heaven, wanjh nungka djalyimerranj bu kadjalwernwohrnan duninjh nawu priest duninjh munguyh kadberre rowk yiman karohrok rerrih Melchizedek bu kunkareni. [Psalm 110:4]
HEB 7:1 Nahni bininj nawu ngeyyoy Melchizedek wanjh kingni, dja wohrnani bedberre kore kunred Salem dja mak bimarnedurrkmirri nuye God nawu nungka nawernhkimukni duninjh. Kaluk bu Abraham kumdurndengi bu benbom nawu kunkarrngbakmeng kings, wanjh nungka Melchizedek bimirrkdabkeng bimarneyimeng kore kunwok kunmak nuye. [Genesis 14:17-20]
HEB 7:2 Wanjh Abraham biwong Melchizadek manbu tithe kore yehyeng nuyeni rowk nawu karrmi. Kaluk Abraham rohrokmeng yehyeng rowk nawu nuyeni karrmihkarrmi, dja kuklarlmey kore ten bebbehkurrmeng, dja wanjh djarrngbom nakudji bu biwong Melchizadek. Kaluk kunngey nuye Melchizedek kamenyime bokenh, “King nawu Mandjad Kabendjadme Bininj Kore Kunmakkenh.” Dja mak kunbuyika bu nungka wanjh king nawu kawohrnawohrnan kore kunred Salem, dja mak kayime “King nawu kabenwon kunmodmikenh.”
HEB 7:3 Minj nangale bininj burrbuyi nawu Melchizedek kornkumo dja ngalbadjan nuye dja mak kore baleh kumdolkkangbeh, dja kore danginj dja mak kore doweng. Melchizedek nungka wanjh kahdjaldurrkmirri priest bu munguyh munguyh yiman kayime nawu Beywurd nuye God.
HEB 7:4 Ngurriburrbun bu Melchizedek nungka wanjh nakimukni. Kunmekbekenh kunu Abraham nawu kornkumo kadberreni rowk wanjh biwong manbu tithe kore yehyeng rowk manbu mangimangi namakmak kunmekbekenh kore benbuni nawu kings.
HEB 7:5 Ngurriburrbu manbu mankarre kore nawu Levi nuyeni namud, bedda wanjh birriyimerranj priests. Dja bu bedda birrimangi manbu tithe kore bininjbeh nawu bedman bedberreni namuddeleng. Kaluk nawu birrimekbe priests dja bininj nakka wanjh birrimdolkkarrinj rowk kore Abrahambeh namud. [Numbers 18:21]
HEB 7:6 Dja nawu Melchizedek nakka minj kumdolkkayi kore Levibeh namud, dja ngaleng djalmey manbu tithe kore Abrahambeh, dja mak bimarneyimeng kunmak nawu Abraham, nawu namekbe bininj God biyingkihberrebbuni.
HEB 7:7 Adju, baleh kuhni kahmenyime? Karriburrbun bu nawu nawernhkuken bininj kabimarneyime kunmak nawu nabuyika bininj nawu minj nawernhkuken.
HEB 7:8 Dja kunbuyika mak karriburrbun. Nawu priests birrimangi manbu tithe, dja bedda bininjwi nawu birribaldarrkiddi wanjh yerre kunu birribaldoweni. Dja nawu Melchizedek mangi tithe kore Abrahambeh, dja mak kore Bible kayime bu nungka Melchizadek wanjh karrarrkid munguyh.
HEB 7:9 Ngad wanjh karriyimen bu Levi namud nuye nawu benkebmawahmeng priests, nawu mangimangi manbu tithes, wanjh ngokko yiman yimi biwong Melchizadek manbu tithe, dja ngaleng Levi wanjh nakka Abraham bikebmawahmeng dja danginj yerrekah bu Abraham bikarremulewam nawu Melchizedek.
HEB 7:10 Nawu Levi minj bangmengalmeninj bu dangimeninj bu kumekbe bolkyimi. Dja nungka djalyakni dja ngaleng namawahmikenh djaldarrkiddi bu Melchizedek bimarnebebmeng Abraham. Kaluk Levi yiman kayime ngokko kanjdji di kore Abraham nuye kunburrk.
HEB 7:11 Bu kerrngehkenh God benwong bininj manbu mankarre nuye, dja warridj benbengdayhkeng bu kabindimarnbun Aaron dja nuye namud bu kabirriyimerran nawu priests bedberre. Bedda wanjh Levi benkebmawahmeng, dja nawu birridurrkmirri kore God kurrmeng nuye mankarre. Dja mahni mankarre minj benwernhngehkemeninj nawu bininj rowk! Wanjh kunmekbekenh kunu God kandjalwong Jesus nabuyika priest duninjh, nawu yiman kayime Melchizedek dja yuwn bu karohrok nawu Aaron.
HEB 7:12 Ngad wanjh karrimulewan bu Christkenh, dja minj nangale bininj kore namud nuye durrkmirriwirrinj kore kunwardde manbu altar. Bedda minj namud bedberre kore Levi nuye mawahmawah. Kaluk bu Jesus nawu nakerrnge priest kumbebmeng, wanjh mankarrekerrnge warridj kumbebmeng.
HEB 7:14 Kaluk Jesus nawu kahwohrnan kadberre kumdolkkang namud kore nawu Judah nuye. Dja nawu Moses minj mak baleh yimeninj bu priestskenh nawu Judah nuyeni namekbe namud.
HEB 7:15 Kaluk kunbuyikakenh warridj God karrekarrmi bu bimarnbom Jesus bu priest kadberre yiman yimi nawu Melchizedek.
HEB 7:16 Jesus minj yimerrangimeninj priest kore bininj birrimarnekarremarnbuyi nuye nawu mawahmawah, dja ngaleng nungan karrmi kundulkarre dorrengh kore kundarrkid nuye manbu wanjh kadjalle munguyh. Kumekbe bokenhkah nawu Jesus yimerranj priest.
HEB 7:17 Kuhni God nungka bidjalyingkihmulewani bu yimeng, “Ngudda wanjh nawu priest yiyimerran djalmunguyh munguyh, yiman priest yimihyimi nawu Melchizedek.” [Psalm 110:4]
HEB 7:18 Kaluk manbu mankare mankarre wanjh makka ngokko djarrirnkendanginj, dja wanjh makka manu manngudjwarre dja mak minj kurduyimeninj kore kunmak.
HEB 7:19 Manbu mankarrekare wanjh minj nangale bininj biwernhmarnbuyi bu namakniwirrinj. Wanjh God kanwong mankarremak duninjh manbu mankarrekerrnge manbu kankan darnkih kore nungka.
HEB 7:20 Kuhni wanjh nungan God bu wokkurrmerrinj manbu mankarrekuken duninjh. Kaluk birribuyika bininj minj nungka wokkurrmerrimeninj bedberre bu birriyimerrangimeninj priest.
HEB 7:21 Dja nadjalkudji Christ yimerranj priest kore God nungan bimarnewokkurrmerrinj bulkkidj duninjh, bu yimeng, “Ngaye nawu Kawohrnan Rowk ngawokkurrmerrinj, dja minj mak ngamayaliborledme, bu kuhni ngayime ngudda yiyimerran priest bu djalmunguyh munguyh.” [Psalm 110:4]
HEB 7:22 Baleh wanjh kuhni kakarreyime? Kaluk God bimarnewokkurrmerrinj kore Jesuskenh, wanjh bolkkime karriburrbun bu nungka kanmarnekurduyime kore kunwok nuye manbu kahdjaldi. Wanjh Jesus yiman nakka wanjh nanu kanbengdayhke bu God kanmarnewokkurrmerrinj manbu mankarrekerrngekenh dja mak kunwok nuye mandjalmak duninjh.
HEB 7:23 Birriwern bininj nawu bedda birrikareni priests wanjh birridjalbebbehdoweng rowk, kaluk nakka minj bedda birridarrkiddiwirrinj munguyh. Djal bonj.
HEB 7:24 Dja nawu Jesus nakka wanjh kadjaldarrkid bu munguyh munguyh. Nungka minj kangurdme nuye bu priest yimerranj.
HEB 7:25 Bu kunmekbekenh nungka munguyh kabenngehke bulkkidj duninjh nawu bininj rowk nawu kabirrimre kore nungka ba bu kabirrire kore God. Jesus nawu kahdjaldarrkid, dja munguyh kabidjawan God bu kabenbidyikarrmekenh nawu birrimekbe bininj nuye rowk.
HEB 7:26 Jesus kannahnan nawu nungka nakimuk priest nawu wanjh ngad karridjalmarnedjare munguyh. Nungka nawu nadjamun duninjh, minj kunwarre kakurduyime, dja mak nadjalwernmakkaykenh duninjh. Minj nungka karrirohrok ngad bininj nawu karriwarre duninjh, dja mak God biwayhkeng kaddum duninjh ba kawernhwohrnan rowk kore heaven nuye.
HEB 7:27 Nungka Jesus minj kakurduyime yiman birribuyika priest kore birrikurduyimi. Birrimekbe priest birriwern wanjh birrikurduyimi bu munguyh birribuni mayh dja birrikinjeyi wanjh kunmekbekenh kunu God benmarnebengmidjdangeni kore kunwarre bedberreni nawu priest kore birrikurduyimi, dja mak birridjalwernni bininj nawu kumekbeh birridi. Dja nawu Jesus kundjalkudjikenh bu nungan djalkanjkurrmerrinj kore doweng kadberre nawu karriwarlahkenh bininj rowk. Wanjh God kunu munguyh kanmarnebengmidjdan kore kunwarre kadberre kore nungkabeh beywurd nuye. [Leviticus 9:7]
HEB 7:28 Manbu mankarrekare wanjh makka kerrngehkenhni bu benkurrmeng bininj nawu birringudjwarreni kore priest birridurrkmirri. Kaluk yerrekah bu God wokkurrmerrinj nuye, wanjh bimarnbom nawu beywurd nuye, nawu marnburrinj nadjalmak duninjh bu yimerranj priest bu djal munguyh munguyh.
HEB 8:1 Adju, baleh kamenmenyime? Ngad karrikarrme nakimuk priest nawu kahni kore kukun nuye God nawu king duninjh kawohrnan kore kaddum heaven. [Psalm 110:1]
HEB 8:2 Nawu ngad kadberre nakimuk priest wanjh kahdurrkmirri kore kubolkdjamun duninjh, kore kumekbeh kabolkwoybuk duninjh bu karridi yiwarrudj kore nungan God karremarnbom. Mahni kunbolk minj bininj birribolkmarnbuyi.
HEB 8:3 Nawu nangale bininj bu kayimerran nakimuk priest bu karrurrkmirri, wanjh kakan njalehnjale namakmak bu kabimarnekurrme kore God nuye, dja mak mayh warridj bu kabimarnekinje nuye. Kaluk Jesus, nawu kadberre nakimuk priest duninjh wanjh nungka warridj kabimarnekan kore kabiwon God.
HEB 8:4 Kondah kore kurorre, bininj nawu priests kabirridjalwon God nuye kore mankarre kayime. Jesus nawu nakimuk duninjh priest kadberre wanjh karrurrkmirri kore heaven. Dja yuwn bu yiman priests nawu kurorre kabirridurrkmirri.
HEB 8:5 Kaluk birrimekbe priests kabirridurrkmirri kore kubolkdjamun manbu kondahbeh. Dja mahni kunbolk kondah, bu karrinan, wanjh yiman ngad karriwaralbolknan kore kubolkdjamun duninjh heaven. Wanjh kunmekbekenh God biwokrayekwong nawu Moses bu rurrknami manbu dabburlin, bu bimarneyimi, “Bu kunmak yidjalkurduyimen nawu njalehnjale yimarnbun kore ngaye bukkahbukkang kondanjkunu kore kunwardde.” [Exodus 25:40]
HEB 8:6 Dja bolkkime manbu kabirridurrkmirri priestkenh, wanjh makka God biwong Jesus nawu nadjalwernhkimuk duninjh dja mak kabenyurrhke nawu birribubuyika priests kore kabirrimarnedurrkmirri. Bedda birridurrkmirri kubulkayh kore God dja mak kore bininj, kore God wokkurrmerrinj bu kerrngehkenh duninjh. Dja bolkkime God wokkurrmerrinj bu manwokkerrnge nuye, dja Jesus karrurrkmirri kubulkayh kore God dja mak kore ngad. Wanjh kunu kawernhmakmen rowk.
HEB 8:7 Ngurriburrbu. God wokkurrmerrinj kerrngehkenh, kumekbekenh kunu bu djareni bininj rowk birriwokmayi. Dja larrk. Bedda birridjalwarnyakni nuye kunwok. Kaluk kumekbekenh God djareminj yawoyhwokkurrmerrinj.
HEB 8:8 Dja God benwarrewam bininj nawu birriwarnyakni kore nungka benmarnewokkurrmerrinj. Dja yimeng, “Ngurrina, kuhni wanjh ngokko darnkih kamre, ngaye nawu ngawohrnan rowk ngayime, kaluk ngaye ngawokkurrmerren kunkerrngehkenh bedberre bininj nawu Israelbeh dja mak bininj nawu Judahbeh.
HEB 8:9 Minj kuhni rohrokniwirrinj bu kunkare ngaye ngawokkurrmerrinj nawu kore mawahmawah bedberreni bu ngabenkani kore kubid ngardduk dja ngabenbebkeng kore kunbolk Egyptbeh. Kaluk bedda wanjh birridjalwokweyi kore ngaye ngabenmarnewokkurrmerrinj bedberre. Wanjh kunu ngayemanwali ngabenmarnemirrkborledmeng bedberre, kuninjkunu wanjh ngaye nawu ngawohrnan rowk wanjh marneyime.”
HEB 8:10 “Maninjmanu wanjh ngaye ngawokkurrmerrinj bedberreni bininj nawu Israelbeh, ngaye nawu ngawohrnan rowk wanjh marneyime. Kaluk ngaye ngakurrme mahni mankarre dja kunwok ngardduk kore kukodjkulu dja mak ngabimbun kore kukange bedberre. Ba bu ngaye wanjh ngadjalkudji God bedberre, dja mak bedda ngardduk bininj.
HEB 8:11 Wanjh bininj minj mak kabindibalbukkan nawu darnkih kabirridjarrkni dja mak nawu namud bedberre bu bedda ngandiburrbun ngaye nawu Ngawohrnan, dja ngaye ngokko bedda ngandiburrbun rowk, nawu birrikihkimuk dja mak nawu minj birrikuken bininj.
HEB 8:12 Ngaye ngabengmidjdan kunwarre bedberre kore birrikurduyimi dja mak minj ngayawoyhburrbun kore kunwarrekenh bedberre.” [Jeremiah 31:31-34]
HEB 8:13 God yimeng bu kanmarnewokkurrmerrinj, wanjh makka mankarrekerrnge. Wanjh kore manbu mankarrekareni wokkurrmerrinj bu kunkareni, kaluk makka wanjh minj kayawoyhdi munguyh, dja kakarrewarremen mak kamre darnkihkenh bu kayakmen.
HEB 9:1 Manbu kunwok kore God kerrngehkenhni wokkurrmerrinj wanjh bedda benbengdayhkeyi kore birrirey birrimarnedi yiwarrudj dja mak kore kubolkdjamun birrirurrkmarnbom kondah kurorre.
HEB 9:2 Kaluk manbu dabburlin birrirurrknami, wanjh kumekbe kore dabburlin birribalngimi, wanjh di nakimuk lamp, dja balabala manbu table, dja mak buriddi manbu birrimarnbom mandjamunni nuyeni God. Mahni kunbolk birribolkngeybuni “Kubolkdjamun.”
HEB 9:3 Kaluk kumekbe kore dabburlin kubodmekenh wanjh kunmadj nakimuk madjbarndi bu warnamyoy, dja bewhkah kore borledmikenh, wanjh birribolkngeybuni “Kudjalwernhbolkdjamun Duninjh.”
HEB 9:4 Kumekbe yongohyoy manbu balabala birrimarnbom wirlmurrng nawu gold duninjh, kore birrikinjeyi nawu incense namanjmakni duninjh dja mak manbu Ark barrkbuyindi rowk manbu gold duninjh. Wanjh mahni Ark birrimarnbom kore God wokkurrmerrinj. Dja mak kumekbe kore Ark kanjdji mak dahkendi ngalng banikkin manbu goldwi dorrengh, warridj manme buriddi dorrengh lod dahkendi, dja mak Aaron nuyeni kunkarndudj dulkdahkendi manbu kunmalaworr bebmeng kore kundulkbeh, dja mak manwarddebalabala dahkendi manbu bimbuyindi God nuyeni kunwok kore wokkurrmerrinj.
HEB 9:5 Kaluk manbu Ark karrmi manbu birridangbalhmi, nawu birringeybuni, “Kore God nungan kayerrkan dja mak kanmarnebengmidjdan kunwarre kadberre.” Dja kore kaddumkah, wanjh birrikukmarnbom nawu Cherubim bokenh dja birrikurrmeng bu benebebbehbarndi. Bu bininj birrinani nawu Cherubim, wanjh bedda birridjalburrbuni bu God Namakkaykenh Duninjh kadjaldi munguyh. Bonj, ngaye minj bengdayhke bu kuhnikenh rowk bolkkime, dja ngadjare bukkabukkan kunbuyika.
HEB 9:6 Bu njalehnjale birrikurrmi rowk kore dabburlin, wanjh nawu priests djalmunguyh birringimi kore kunrurrk manbu kumrurrkdokmi bu birrimarnedurrkmirri God nuye.
HEB 9:7 Kaluk minj birringimeninj kore Kudjalwernhbolkdjamun Duninjh. Dja ngaleng nadjalkudji nawu nawernhkimuk priest ngimi kumekbe, dja nungka ngimi bu djal kunkudjikenh bu nakudji mandjewk ngarre. Kaluk nungka wanjh kani kunkurlba dorrengh kumekbe kore God bidjalmarnekurrmi. Wanjh kunu God bimarnebengmidjdangeni kore kunwarre nungka nuye dja mak bedberre birribuyika bininj rowk, nawu minj bedda birriburrbuyi kore kunwarre birrikurduyimi.
HEB 9:8 Kaluk nawu Namalngmakkaykenh wanjh bendjalbukkani bu bedda birriyingkihburrbuyi kaluk yerrekah bu kayimerran. Bu birrinang nawernhkimuk priest ngimi kore kudjalwernhbolkdjamun, wanjh bedda birriburrbuni bu kaluk yerrekah God karrangmarrhmang kore kubolkdjamun duninjh nuye. Dja med yerrih, dja nawu dabburlin kumekbe kahdjaldi, dja kaluk yerrekah kayakmen.
HEB 9:9 Kuhni bu birrikurduyimi, wanjh bolkkime kanbukkan ngad kadberre bu baleh kadjalkurduyimerran karrihnan. Kaluk kuhni bu kakarremenmenyime bu birriwoni njalehnjale kore God, dja mak bu mayh birribuni wanjh kunkurlba birriwoni nuye, kaluk makka minj benwernkangebelewoyi bedberre nawu birridi yiwarrudj kumekbe.
HEB 9:10 Kaluk kunmekbe birrikurduyimi bu manmekenh, dja bu birribonguni njalehnjale, dja mak bu birrikukdjirridjburreni kore mankarre yoy bedberre, wanjh mankarrewernni rowk bedberre wanjh djal mankarrekilehkilelk kore kurobbe bu birriyimi bu birrimadbuni kore kalukburrk nungan God nungan kakarrekerrngehmen rowk.
HEB 9:11 Dja bu Christ kumwam nawu nungka nadjalwernhkimuk duninjh priest, kaluk kunmak duninjh kurduyimerranj kadberre rowk, dja nungka wanjh bolkkime ngad karrikarrme. Nungka wanjh ngimeng manbu kunrurrk temple mandjamun duninjh, dja yuwn bu nawu dabburlin manbu kurorrebeh temple manbu bininj birrimarnbuni.
HEB 9:12 Ngurriburrbun bu nangale bininj nawu kurorrebeh nawu priest kayimerran nakimukni, wanjh ngimi kore kumekbe kubolkdjamun duninjh, kunkurlba kurlbakani manbu mayh nuye nawu nenikud, dja mak bulikki yaw ngarre. Dja Jesus nungan ngimeng kumekbe, wanjh nungka kundjalkudji ngimeng, dja minj yikayi kunkurlba manbu mayhbeh, dja ngaleng nungandeleng kurlbawarrhmeng wanjh ngimi kadberre nawu karriwarlahkenh ngad bininj rowk dja kanmarnekarremulewam ba bu ngad karridjarrkdi kore nungka munguyh.
HEB 9:13 Kaluk ngurriburrbun nawu priest nakimuk kang manbu kunkurlba mayhbeh dja mak kunburle kore yaw mayhbeh nawu bulikki dja kabenkukdjuhke nawu bininj kabirridjare kabirridi yiwarrudj, ba bu kabirrikangebelemen. Dja makka kabendjaldjirridjbun kore djal kunburrkwi ngarre.
HEB 9:14 Dja Christ wanjh kurduyimeng kunwernhkimuk duninjh. Nungka minj kurduyimeninj kunwarre, dja ngaleng nungka bikarrmi nawu Namalngmakkaykenh nawu karrarrkid munguyh munguyh, dja Christ nungandeleng kanjkurrmerrinj kadberre. Dja kumekbekenh kunu nawu Christ nuye kunkurlba makka wanjh kanmarnbun karrikangebelemen ba bu minj karrikurduyime kore kunwarre bu karriwarremen dja mak minj karrimalngdowe. Dja karridjaldurrkmirri nuye God nawu nungka karrarrkid munguyh munguyh.
HEB 9:15 Mah, wanjh ngurriburrbu kore Christ kurduyimeng! Bu kunkareni God kanmarnewokkurrmerrinj kadberre, wanjh karridjalwokweyi rowk. Wanjh God kandjalkayhmeng, dja kadjare kanwon namakmak duninjh nawu nuye munguyh munguyh. Kunmekbekenh nungka kanmarnewokkurrmerrinj manbu manwokkerrnge kadberre. Kaluk Christ wanjh kanmarnekanjkurrmerrinj ba bu kanbebkeng kore kunwarre karrikurduyimi bu karriwokweyi kore God bu kunkareni wokkurrmerrinj. Wanjh bolkkime God kanwon kore nungka manbu kanberrebbom kadberre.
HEB 9:16 Kuhni wanjh mandjalwern dja kundulmuk, bu ngayolyolme kuhni bu marneyime. Ngurriburrbun bu yikahwi bininj kabirribekkarren bu darnkih kabirriyakmen, wanjh kabirriyingkihbimburren mankarre kore kabirridjare birribuyika bininj kabirriweykarren nuye kunmadj rowk kaluk yerrekah bu bedda kabirridowen. Minj nangale mak kabindimarnekurduyime bu bedda kabirrihdjaldarrkidd. Dja kaluk yerrekah nakudji bininj karrowen, wanjh kabirriyawarren bu woybukkih nungka yakminj, kaluk bu kabirrimadjlarlmang kore nungan yingkihwokkurrmerrrinj nuye.
HEB 9:17 Kaluk nahni djurra bu bininj kabimbun kore kamulewarren bu kundowikenh nuye, wanjh minj baleh kabangmekurduyimerran bu nungka kahdjaldarrkid. Kaluk bu nungka karrowen, wanjh bininj wardi kabirriyime kore nahni djurra kayime.
HEB 9:18 Kunmekbekenh kunu bu kunwok nuye God mankareni bu wokkurrmerrinj wanjh djahdjalyingkihdi, dja minj dedjingmayi, kalukburrk bu kunkurlba mayhbeh kurlbawarrhmeng.
HEB 9:19 Wanjh kunmekbekenh kunu, kaluk yerrekah bu nawu Moses benbengdayhkeng nawu bininj rowk kore mankarre yoy, wanjh yerre bu yakwoni, nungka mangi kunkurlba manbu mayhbeh nawu bulikki yaw dja mak nenikud, manbu boraworreni kukku dorrengh, dja mangi kurlbakurlba nawu manburrba, dja mak manyende kundulk manbu karrulkngeyyo hyssop. Manbu kunmalaworr dorrengh bu djuhkeyi dja bedjehbedjekmi bu delkdelkkeng djurra manbu kore mankarre bimbuyindi, dja mak bininj benkukdelkdelkkeyi rowk.
HEB 9:20 Nungka yimeng bedberre, “Mahni kunkurlba manbu kamenmenyime bu God nungan wokkurrmerrinj kore ngad, wanjh kadjare ngurriwokmarrkmang maninjmanu kunwok nuye.” [Exodus 24:8]
HEB 9:21 Kore karohrok Moses kurduhkurduyimi bu kunkurlba bedjehbedjekmi delkdelkkeyi manbu dabburlin ngarre nawu nadjamunni dja mak njalehnjale nawu kunmekbe yongohyoy kore dabburlin kururrk kore birridi yiwarrudj nuye God. [Leviticus 8:15]
HEB 9:22 Ngurriburrbun bu God nuye mankarre kayime bu kabirridelkke yehyeng rowk kunkurlbawi wanjh kunu nungka kanjilngmak. Dja bu kurlbayakniwirrinj, wanjh God nungan yimeng minj kabengmidjdan kunwarre bedberre nawu bininj rowk. Kunmekbekenh bu birrikurlbawarrhkeyi nawu mayh. [Leviticus 17:11]
HEB 9:23 Njalekenh birridelkkeyi kunkurlba dorrengh nawu yehyeng rowk bu kondah birrikarrmi kore kurorre? Wanjh nakka njalehnjale birridelkkeyi rowk wanjh God benmarnbuyi ba bu birriwernhburrbuyinj kore nawu manwoybuk duninjh kahni kore heaven. Kunmekbekenh kunu birridelkkeng kunkurlbawi kore mayh birrimarnebunikenh kore God djareni. Kaluk nawu nawernhwoybuk duninjh, nawu kahdi kore heaven, wanjh nakka nanu nadjalwernmakkaykenh nuye God, dja kunkurlba manbu mayhkenh minj manmak kore heaven bu kore God kadjare.
HEB 9:24 Nungka Christ ngimeng kore heaven duninjh, minj nungka ngimeninj manbu kore God nuye kunrurrk kondah kurorrebeh, manbu bininj birrimarnbom bu bedda birridjalngunjdjikang nawu manwoybuk kore heaven kahdi. Burrkyak. Nungka wanjh wam nungandeleng, ngimeng kore heaven duninjh wanjh kumekbe kahdi kore kumirrk nuye God dja bolkkime wanjh kandjalmarnewokdikenh ngad kadberre rowk.
HEB 9:25 Kaluk nawu nakimukni priest nawu kondah kurorrebeh, wanjh ngimi kumekbe kore kubolkdjamunni duninjh, wanjh nakudji mandjewk yimerrangeni ngimi, dja kani mayh kunkurlba, dja minj nungan nuyeniwirrinj kunkurlba. Kore nawu Christ, wanjh minj karohrok. Nawu priest minj ngimeninj heaven bu kunmekbe kurduyimeninj kunwernkah bu djalkanjkurrmerrimeninj mandjewk dja mandjewk.
HEB 9:26 Dja burrkyak! Kunukka minj kurduyimeninj nawu Christ. Nungka minj kanjbabangniwirrinj kunwernhkah munguyh kore kondah kurorre bolkmarnbuyindanjbeh bu bolkkkime! Dja bolkkime bu darnkih kayiburnbun rowk, wanjh kunu Christ kumdjalwam bu kunkudjikenh nungandeleng kanjkurrmerrinj kore God bu bularrbom rowk manbu kunwarre kadberre karriwarlahkenh bininj rowk.
HEB 9:27 Bininj karriwarlahkenh rowk karridowen bu kundjalkudjikenh dja yerre wanjh God kandjadme kadberre rowk.
HEB 9:28 Kunmekbekenh kunu wanjh Christ bu djalkanjkurrmerrinj kundjalkudjikenh bu kang kunwarre kadberre bininj rowk. Kaluk yerrekah nungka kamyawoyhdurndeng, minj mak nungka kayawoyhkanjkurrmerrenkenh bu karrowen kore kunwarrekenh kadberre, dja kamdjalle bu ngad kanngehke kadberre nawu nungka karrimadbun. [Isaiah 53:12]
HEB 10:1 Mahni mankarrekare wanjh benyingkihbukkani bininj kore Christ nungan kakurduyime bu yerrekah. Dja bonj, mahni mankarrekare wanjh minj kurduyimeninj kore nawu Christ kumwam kurduyimeng. Kunkareni, bininj birridjareni bedmandeleng birrimarnburrimeninj yimankek birrimakni bininj kore God, dja mak birrikanjkurrmi mayh bu munguyh munguyh, mandjewk dja mak mandjewkbuyika. Dja larrk, kuhni minj benmarnbuyi bu bedda birriwernhmakniwirrinj.
HEB 10:2 Ngurridjalburrbu, bu mahni mankarre benmarnbuyinj bininj birriwernhmakniwirrinj kore God, wanjh njalekenh nawu priest birriyawoyhkurduyimi bu mandjewk dja mandjewkbuyika? Birrimekbe bininj nawu birridi yiwarrudj, bu birrikangebeleworreni, wanjh minj mak birriyawoyhyemengalmeninj kore kunwarrekenh.
HEB 10:3 Dja ngaleng bu kuhni birrikurduyimi kore mandjewkbubuyika ngarre bu nawu mayh kore God birriwoni, wanjh kunukka benbengdayhkeyi ba bu birriyawoyhburrbuni bu bedda birridjalkurduyimi kunwarre.
HEB 10:4 Dja kunkurlba mayh nawu bulikki dja nenikud ngarre, wanjh djalkarrewarreni bu yimankek kanmarnebularrbun kunwarre kadberre ngad nawu bininj rowk.
HEB 10:5 Kunmekbekenh kunu bu Christ kumwam kondah kore kurorre, dja nungka bimarneyimeng God, “Ngudda minj yidjareniwirrinj bininj bu kabirriyawoyhkinje bu ngundiwon nawu mayhbeh, dja minj mak yidjareniwirrinj bininj bu ngundiwon njalehnjalekenh kore yiwarrudjkenh, dja ngaleng ngudda yiyingkihmarnbom kunburrk ngardduk.
HEB 10:6 Bininj kondahbeh ngundiwoni mayh nawu birrimokenkinjeyi kore manbu altar, dja mak njalenjale nawu ngundimarnekurrmi kore kunwarrekenh bedberre, dja ngudda minj yibenmarnebengmidjdangimeninj bedberre kunwarre, ngudda ngundidjalnjilngwarrewoni kore birridjalkurduyimi.
HEB 10:7 Kuhni wanjh ngaye ngadjalyime, ‘Kanbekka! Ngaye bu ngahdi. Ngamdjalwam ba ngakurduyime kore ngudda yidjareminj, nawu God!’ Nahni djurra kore ngandimarnebimbom bu ngaye ngandiyolyolmi.” [Psalm 40:6-8]
HEB 10:8 Christ werrk bimarneyimeng God, “Bininj nawu kondahbeh ngundiwon nawu njalehnjale ngundimarnekurrme, dja mak birrimokenkinjeyi mayh, dja mak ngundimarnekurrmi njalenjale bu yibenmarnebengmidjdangimeninj bedberre kunwarre, dja ngudda yidjalnjilngwarreni bedberre.” Kuhni yimeng bu yolyolmi manbu mankarre bu benwokrayekwong bedberre kore birrikurduyimi.
HEB 10:9 Kaluk kuhni warridj Jesus yolyolmerrinj bu yimeng, “Kanna ngudda nawu God, ngaye wanjh ngamwam ba ngadjalkurduyime kore ngudda yidjare.” Wanjh bu kuhni Jesus yimeng, God wanjh ngurdkeng rowk kore kerrngehkenh birrimarnekanjkinjeng nuye, dja marnbom dedjingmey bedberre manbu manwokkerrnge manbu kore Jesuskenh bu nungan nadjalkudji kakanjkurrmerren kore God.
HEB 10:10 Wanjh Jesus Christ kurduyimeng kore yolyolmerrinj, bu kanjkurrmerrinj kore kunburrk nuye kundjalkudjikenhni, wanjh God bolkkime djal munguyh kanmakwan kadberre bu nungka kayime ngad karridjalmak bininj dja mak djal nuye bininj.
HEB 10:11 Bu kunkareni kunbarnangarrawern rowk, djalmunguyh nawu priests birridjaldi bu yiwarrudj birrimarnedurrkmirri. Munguyh bu mayh birribuni dja birrikanjkurrmi kore kumirrk nuye God. Kaluk namekbe mayh bu birribuni minj mak manbu kunwarre wernhwemeninj.
HEB 10:12 Kaluk yerrekah wanjh nawu Christ nungan kumwam nawu priest duninjh, dja kanmarnekanjkurrmerrinj kundjalkudjikenh kore kunwarrekenh kadberre rowk, bu djalmunguyh munguyh, wanjh yerre wam yerrkang kore kukun nuye God.
HEB 10:13 Kaluk yerrekah wanjh Christ kabenmelme bininj nawu kabirriwirrihme, dja bolkkime kamadbun bu baleh kabolkyimerran bu God kabenkurrme birrimekbe bininj kore kanjdji.
HEB 10:14 Dja nungka Christ nadjalkudji kanjkurrmerrinj bu djal kunkudjikenh, wanjh kanmarnbom rowk kadberre ba bu God kanmakwan, ngad nawu nungka munguyh kanmarnbun bu karridjalyimerran kore karrimak bininj nuye.
HEB 10:15 Nawu Namalngmakkaykenh kuhni mak kahmulewan, bu kunwoybuk kanbengdayhke kadberre. Bu werrk nungka yimeng,
HEB 10:16 “Nawu kawohrnan rowk yimeng, ‘Kuhni ngaye ngawokkurrmerren bu kaluk yerrekah kayimerran bedberre. Kaluk darnkih bu kabolkyimerran ngaye ngakurrme manbu mankarre rowk ngardduk kore kukange bedberre. Dja mak ngabimbun mankarre rowk ngardduk kore bedberre mak kunmayali.’” [Jeremiah 31:33]
HEB 10:17 Wanjh yerre kunu yimeng, “Kore kunwarre bedberre bu birrikurduyimi wanjh ngaye minj ngayawoyhburrbun munguyh.” [Jeremiah 31:34]
HEB 10:18 Bolkkime wanjh bu kanmarnebengmidjdanj kore kunwarre kadberre, wanjh minj nangale mak kayawoyhkanjkurrmerren kore kunwarrekenh kadberre.
HEB 10:19 Mah, wanjh nawu karridangerrinj, ngad wanjh bonj, kamak bu karringimen kore kudjalwernhbolkdjamun duninjh nuye God, minj mak karribalkele dja kankukmarnbom kunkurlba nuye Jesus nawu doweng.
HEB 10:20 Nungka dangmarrhmey kore manburrba warnahwarnamyoy kandabkeng. Ngayime bu nungka kanmarnekanjkurrmerrinj kunburrk nuye, wanjh dangmarrhmey kadberre bu karringimen dja karrimalngmimbi munguyh.
HEB 10:21 Wanjh bolkkime ngad karrihkarrme nawu nawernhkimuk duninjh priest nawu kanmarnewohrnan kore ngad nawu God nuye bininj.
HEB 10:22 Ngad wanjh karriray darnkih kore God bu karrikangewoybuknin duninjh, dja mak karridjalwernhwoybukwon nuye. Nungka kankangedelkkeng kunkurlba nuye ba minj karriyawoyhyemengalme, dja mak karrikukbelenin bu kankukdjirridjbun kukku dorrengh manbu manbobele duninjh.
HEB 10:23 Wanjh karriwernhwoybukwo nawu God. Nungka munguyh kakurduyime kore kawokkurrmerren. Kunmekbekenh wanjh karriwernhburrbun bu karrimadbun God nawu minj kakurren, wanjh kanmarnekurduyime kadberre.
HEB 10:24 Dja mak ngad munguyh karridjalbengyolyolmerrimen, karribidyikarrmerrimen, dja mak karrimarnburren bu karrimarnedjaremerren dja karrikurduyime kore kunmakmakkenh rowk.
HEB 10:25 Mah, wanjh karrimirndemornnamerrimen munguyh. Yikahwi nawu bininj birribengmidjdanj bu minj kabirrimirndemornnamerren bu karridi yiwarrudj. Kawarre. Dja karrimurrngrayekworrimen munguyh. Dja wanjh ngurriburrbun bu kuhni ngokko darnkih kabolkyimerran manbu kunbarnangarra kore nawu Christ kamdurndeng.
HEB 10:26 Bu bininj kadjare munguyh kayawoyhkurduyime kunwarre yerrekah kore borlhmeng manbu manwoybuk, wanjh minj nangale nabuyika bininj bu kabimarnewokdi bu kabidjawan kore God bu kabimarnebengmidjdankenh.
HEB 10:27 Bu nangale kuhni kakurduyime, wanjh kunukka kadjalmadbun kunkele dorrengh nuye bu God kabidjadme dja mak kabikukburriwe kore kunak manbu kadjalrung munguyh, dja mak kabenburlarrbun nawu kabirrihyidko nawu God.
HEB 10:28 Ngurriburrbu bu kunkare, nawu bininj wirrihmeng mahni mankarre manbu Moses bimbom, wanjh nakka nanu djaldoweng. Bokenh dja nuk danjbik bininj birrimulewam namekbe bininj dja minj nangale bikongibuyi bu kuhnikenh.
HEB 10:29 Dja ngurriburrbu bu kunyid kawernhrayekmen duninjh bedberre bininj nawu minj kabirriwokmarrkmang nawu Beywurd nuye God dja kunukka kabirridjalmelhmelme nungka? God wanjh kawernhyiddung birrimekbe bininj. Bedda wanjh kabirrinan kunkurlba nuye Jesus kore wokkurrmerrinj manbu benkangedjirridjbom, wanjh kabirridjalkurlbawarrewe yiman mankurlbawarre yerrih. Dja mak bedda kabirriyime kunwarre nuye kore Namalngmakkaykenh nawu nungka kabenkongibun.
HEB 10:30 Kaluk ngad wanjh karriburrbun bu God yimeng, “Kaluk ngaye wanjh ngabenbun bininj nawu kunwarre kabirrikurduyime. Bu ngaye wanjh ngabenmarnekurduyime kunwarre bedberre nawu birrikurduyimi kunwarre.” [Deuteronomy 32:35] Kuhni mak kunbuyika nungka yimeng, “Nawu kawohrnan rowk wanjh kabendjadme nuye bininj.” [Psalm 135:14]
HEB 10:31 Kuhni bu ngad karriwernhkelemen duninjh bu God nawu kahdarrkiddi munguyh wanjh kandjadme rowk.
HEB 10:32 Kab ngurriburrbun bu kerrngehkenhni God nungan ngunmarnebolkwolkang ngudberre, dja mak kore kunrayek ngurrimangi wanjh kunukka munguyh ngudda ngurridjalmurrngrayekni.
HEB 10:33 Kaluk yikahwi ngundibuni ngudberre kore bininj birrimirndewernni, dja mak ngundidjekmiwoni kore kurobbe. Dja bu kunbarnangarrabuyika, ngudda ngurrikurrmerrinj bu ngurridjarrkdi birribuyika bininj nawu kunrayek benmarnebebmeng yiman karohrok bu ngudda ngurrikarrmi.
HEB 10:34 Dja mak ngudda ngurrbendjalkongibuni nawu bininj birrihni kore kunrurrk prison, dja mak ngudda ngurridjalnjilngmakni nawu yikahwi bininj birridjaldjirdmangi njalenjale nawu kondah kurorrebeh ngudberre, kaluk ngudda ngurridjalburrbuni kore kunmakkenh ngudberre nawu ngurrikarrme bu kadjalle munguyh.
HEB 10:35 Wanjh yuwn bu bolkkime ngurribawon kore ngundibengyolyolmi kerrngehkenhni, manbu ngurriwernhwoybukwon. Wanjh ngurridjalle kaluk ngurrimang nawu God kahkarrme ngudberre.
HEB 10:36 Yuwn bu ngurrimarrkbaworren kore ngurrikurduyime kore God kadjare ngudberre, dja mak ngurrimang kore ngunyingkihberrebbom.
HEB 10:37 Kuhni bu kundjaldedjdjumbungkenh kamre, kore kabimbuyindi bu kayime, “Wanjh nakudji nawu kamyawoyhdurndeng kaluk yerrekah wanjh kunmekbeh kadjalyimerran bu werrkwerrkni.
HEB 10:38 Kaluk bininj nawu ngaye ngamakwan, nakka wanjh kadjalmimbi munguyh munguyh. Dja mak bu kamirrkborledkerren bu kakelemen, wanjh ngaye minj namekbe ngamarnenjilngmak nuye.” [Habakkuk 2:3-4]
HEB 10:39 Dja ngaleng ngad minj karrirohrok yiman birribuyika bininj nawu bedda birrimirrkborledmeng dja mak birribularrbuyindanj. Dja ngad bininj nawu karrikangewoybuk nuye God wanjh kunukka kanngehke.
HEB 11:1 Yiddok karriwernhwoybukwon God? Minj karrikuknan, dja kunubewu minj nungka bangmekurduyimeninj kunwern kore nungka kanmarnewokkurrmerrinj, dja bonj, karridjalmadbun, karridjalburrbun nungka munguyh.
HEB 11:2 Kunkare, wanjh yikahwi bininj birriburrbuni nawu God, dja mak birridjalmadbuni, wanjh kunu nungka benmarneyimi bu benmakwam bedberre.
HEB 11:3 Wanjh ngad kuhni karridjalwoybukwon dja mak karriburrkburrkna bu kuninjkunu kunred dja kunngol bolkmarnbuyindanj kore nungan God nuye kunwokbeh. Nungka marnbom yehyeng nawu karrinan kore manbu bolkyakni, manbu kerrngehkenh ngokko minj nangale nayi.
HEB 11:4 Ngurriburrbu nawu Abel. Nungka bidjalwoybukwong God, wanjh burrbuni bu mayh nawu namakkaykenh kinjeyi dja biwoni God. Dja nawu benedanginj nuye, nawu ngeyyoy Cain, nakka minj kunmekbe kurduyimeninj. Wanjh nawu God bidjalmarnenjilngmakni Abel kore biwoni nawu kinjeyi mayh dja warridj bimarneyimeng nungka nawu bininj namakni. Kaluk bu Abel kohbanjminj dja doweng, wanjh kore nungka biwoybukwoni wanjh bolkkime yiman ngad bininj karrikurdunang nuye dja mak yiman kanbengdayhke. [Genesis 4:3-10]
HEB 11:5 Dja nawu Enoch bidjalwoybukwong God, djal wam kore kaddum heaven nawu nungka darrkidni, dja mak minj nangale biyawoyhngalkemeninj. Nawu God bikang. Kaluk bu yerreh wam, dja kore djurra kahyime nungka namakni dja binjilngmarnbuni nawu God. [Genesis 5:21-24]
HEB 11:6 Bininj nawu minj kabiwoybukwon God, wanjh kunukka minj God kanjilngmak nuye. Dja bu nangale kadjare kamre kore God wanjh nungan kayime, “Yoh, God wanjh woybukkih kahdi!” Dja kabimarneyime God, “Ngaye ngaburrbun ngudda yidjare bininj nawu ngunwernhyawan, ba bu ngudda yiwon namakmak ke.”
HEB 11:7 Dja mak ngurriburrbun nawu Noah bu nungka bidjalwoybukwoni nawu God. Nungka bidjalbekkani kore bibengdayhkeyi dja minj binayi kore God nungan djalkurduyimeninj. Nungka biwokmarrkmey God wanjh marnbom mankimukkenh manbu kabbala bu benngehkeng nawu nuye namud. Noah bidjalwoybukwoni God, dja mak benbukkang bininj rowk nawu birridjarrkni kondah kurorre, nawu bedda wanjh bedmandeleng birriwarreworrinj. Nawu Noah nadjalkudjini biwoybukwong God, wanjh kumekbekenh nawu God bimakwam bu namakni bininj. [Genesis 6:13-22]
HEB 11:8 Dja mak ngurriburrbu nawu Abraham warridj nawu bidjalwoybukwoni. Nungka wanjh biwokmarrkmangi nawu God bu bikayhmeng, dja wam kore kubolkbuyika kore nungan God biyingkihbolkberrebbom. Abraham wanjh bolkbawong kore nuyeni kunred, kaluk nungka minj burrbuyi kore baleh rengehrey. [Genesis 12:1-5]
HEB 11:9 Bu nungka bidjalwoybukwoni God, wanjh wabmeng yonginj munguyh kore kumekbe kunred manbu God biyingkihbolkberrebbom. Kaluk nungka yoy kumekbe yiman kayime nakka nakang bolkbuyikabeh. Dja nungka yongohyoy kore kunrurrk manbu dabburlin dja mak birridjarrkyoy Isaac dja Jacob bu bedda dorrengh birridjarrkmangi kore God benberrebbuni bedberre rowk. [Genesis 35:27]
HEB 11:10 Abraham wanjh djalwernhburrbuni manbu kunred kunrurrkwern manbu nungan God kore bolkmarnbom dja mak rurrknameng, manbu manmekbe wanjh kahrurrkdi munguyh munguyh. Dja Abraham bidjalmadbuni nawu God.
HEB 11:11 Kaluk Abraham nungka wanjh nakohbanjni dja mak minj karrmeninj wurdyaw, mak ngalbu ngalbininjkobeng Sarah minj ngaleng mak karrmeninj wurdyaw, dja bedda beneyawyakni. Bonj, nawu Abraham djalwoybukwoni God bu biberrebbom wurdyawkenh, wanjh kunmekbekenh kunu wanjh God bimarnbom bu nungka biyawbornang wurdyaw. [Genesis 18:11-14; 21:2]
HEB 11:12 Nawu Abraham nakka djal nakudji bininj, nawu kohbanjminj bu darnkih yakmeninj, wanjh marnbuyindanj nuye nawu benkebmawahmeng wanjh nakka mirndemarnbuyindanj yiman mankokkarrng nawu kahdi kore kungol dja mak kunkayalanj manbu kore adjbud kahyo manbu minj nangale karohrokme. [Genesis 15:5; 22:17; 32:12]
HEB 11:13 Ngabenyolyolmi bininj nawu birriyungkihni nawu birriwoybukwoni God. Bedda wanjh birridowerrinj rowk, wanjh birridjalwoybukwoni. Kaluk minj birrimayi nawu God nungan benberrebbuni bu bedda birridarrkidni. Dja ngaleng birridjalnani bu kumhrey bedberre djarrehbeh kore yingkihyoy wanjh kunu bedda birrinjilngmakmeni. Kaluk bedda kuhni birriyimulewarreni bu yiman birridjalwohni waken kore kondah kurorre. Dja yiman kayime bininj nawu bininj nawu birrikang kubolkbuyikabeh.
HEB 11:14 Bu kuhni bininj kabirriyime, wanjh kunukka yiman bedmandeleng kabirribolkyawan kunred bu munguyh kabirriyo.
HEB 11:15 Minj birridjareniwirrinj bu birridurndeyi kore kunred bedberre. Bu birridjareniwirrinj, wanjh kunukka birriyawoyhdurndeyi.
HEB 11:16 Dja ngaleng birridjalmadbuni manbu kunred manmakkaykenh duninjh. Kaluk manbu kore kaddum kunred kahdi. Kunmekbekenh kunu God minj mak kayeme bu bedda kabirrimarneyime nungka nawu bedberre God duninjh. Kaluk nungka yingkihrurrknameng bedberre kore kubolkmak kaddum heaven.
HEB 11:17 Kaluk ngad karriyawoyhyolyolme Abraham nawu nungka bidjalwoybukwoni God. Bu God birohrokmeng nawu nungka nawu Abraham yimankek bikanjkurrmeninj nawu Isaac, bu bidurndiwemeninj kore God. Abraham mangi rowk kore God nungan bimarnewokkurrmerrinj bu biberrebbom, wanjh Isaac danginj nuye. Dja bonj, Abraham biwokmarrkmey God dja bikuyinjbuyinj Isaac, nawu nadjalkudji beywurd nuye.
HEB 11:18 Bu kuhni kurduyimerrangeni Abraham burrbuni kore God ngokko bidjalmarnewokdi nungka, “Ngudda nawu yibornan nawu Isaac, wanjh nungka kabenkebmawahme birridjalwern nawu bininj rowk ke.” [Genesis 21:12]
HEB 11:19 Kaluk Abraham yingkihburrbuni bu God kabendolkkayhwe nawu kabirridowen bininj, mak yiman kayime Isaac dorrengh bu God kabidurndiwe kore kundowikenh. [Genesis 22:1-18]
HEB 11:20 Kaluk yerrekah, wanjh Isaac benbenemarnedi yiwarrudj kore beybeywurd nuye benebokenh nawu Jacob dja Esau, bu bidjawani ba bu God kabenbenemarnekurduyime bu kunmakkenh. Kuhni yimeng nawu Isaac kore nungka bidjalwoybukwoni God. [Genesis 27:27-29, 39-40]
HEB 11:21 Nahni Jacob nawu nungka warridj bidjalwernhkangewoybukwoni nawu God. Wanjh bu nungka darnkih baldoweni, wanjh nungka bidjawam God bu kabenbenemarnekurduyime kunmak berrewoneng nawu benbenekebmawahmeng nawu bokenh beybeywurd nuye Joseph. Kaluk nungka danginj yiwarrudj kore kunberl karrmi nuye kore kunkarndudj dorrengh. [Genesis 47:31; 48:1-20]
HEB 11:22 Joseph warridj, bidjalkangewoybukwoni God. Wanjh kunu nungka mak balngolekwarremeni, wanjh nungka yingkihburrbom dja mak benmarneyolyolmi bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu kalukburrk kabirribolkbawon kore Egypt, dja mak benwokrayekwong bu baleh kabirrimurrngyimowon manbu kunmurrng nuye. [Genesis 50:24-25]
HEB 11:23 Ngurriburrbun warridj nawu Moses. Nuye nawu ngalbadjan dja nakornkumo wanjh bedda benewoybukwoni God warridj, dja mak bu beneyawwarlkkang Moses bu dird danjbikni. Bu bedda beneyimi bu nungka wanjh nayawmakkaykenhni. Dja bedda minj benekelemeninj kore Pharaoh nawu king nuye kunwok bu wokkurrmerrinj. [Exodus 2:2]
HEB 11:24 Moses bu nungka djordminj wanjh nungka wirrihmerrinj bu nungka minj nayaw ngalengngarreniwirrinj ngalbu ngalbeywurd nawu Pharaoh nuye. Dja nungka Moses bidjalwoybukwoni God.
HEB 11:25 Kuhni nungan djareminj bu birriraworrinj nawu God nuye bininj bu kore Egyptbeh bininj bindibuni. Kaluk Moses minj djareniwirrinj bu nungan njilngmarnburrimeninj kundjalwohdedjdjumbungkenh, wanjh nungka kurrmerrinj birriraworrinj birrimekbe nawu bedda birriwoybukwoni God.
HEB 11:26 Moses burrbuni nawu namakmak namekbe birrikarrmi kore Egyptbeh, minj nakka nawernmakniwirrinj, dja nungka kunu djaldjareni bu djakbekkani kore Christkenh, dja mak burrbuni bu yerrekah bu kamang nawu nawernmakkaykenh duninjh nawu kabiyingkihmarnedjedjenyo kore God.
HEB 11:27 Moses wanjh bidjalwoybukwoni God, wanjh kunmekbekenh bu bolkbawong kore kunbolk Egypt, dja mak minj bimarnekeleniwirrinj nawu king bu yidduhyiddungi. Nungka Moses minj bimarnemarrkbaworrimeninj, bu kunmekbekenh nungka yiman binang God nawu minj nangale kabidarrkidnan.
HEB 11:28 Bu God biyingkihbengdayhkeng Moses bu mulilkenh manbu bendarrkidbawongkenh kunkare, wanjh nungka bidjalwoybukwong God, dja mak bidjalwokmarrkmangi. Wanjh nungka marnbom mulil dja mak delkkeng kunkurlba dorrengh kore kunrurrkdangmaye rowk, wanjh bu angel nawu kundowikenh kumwam bu benbuni nawu birriwernhwarreni bininj, wanjh bendarrkidbawong nawu bininj nuye Israel benkebmawahmeng rowk. [Exodus 12:21-30]
HEB 11:29 Kaluk yerrekah, bininj nawu Israel benkebmawahmeng bedda manbu birridjowkkeng kurrula manbu manbokurlbani kore wernhbolkbukni rowk. Kuhni benmarnekurduyimerranj rowk kore bedda birridjalwoybukwoni God. Dja bininj nawu Egyptbeh birrirohrokmeng bu yimankek birridjowkkemeninj dja wanjh bedda birridjalkebngakmeng rowk. [Exodus 14:21-31]
HEB 11:30 Dja warridj, kaluk yerrekah, bininj nawu Israel benkebmawahmeng bedda birribolkmey kore kunredkimuk kabolkngeyyo Jericho. Bedda birriwoybukwong God, dja birrimirndewohrewohrey kore birriborledminguni kumekbe kunred kore kubolkkimuk, wanjh yerre kunu kunkodjke balyimerranj bu kunbidkukudji dja bokenh kunbarnangarra, wanjh kunwardderayek kore warnawarnamyoy, wanjh djalwarrhmerrinj rowk, dja bedda birridjalngimerrinj rowk kunmekbe. [Joshua 6:12-21]
HEB 11:31 Kaluk ngalkudji daluk ni kore kumekbe kunred Jericho, ngalbu ngeyyoy Rahab. Ngalbu ngalwarreni dja munguyh kukweykarreni kore bininj bedberre. Dja ngaleng bidjalwoybukwong God dja ngaleng benbenewarlkkang bininj bokenh nawu Israelbeh nawu benemolkngimeng kore Jericho. Wanjh kunmekbekenh nawu Israel bedberre djuram bu birringimeng, wanjh minj birribuyinj ngalmekbe daluk Rahab. Kaluk bedda bindibuni birridjalwern bininj nawu minj birriwokmarrkmayi God. [Joshua 6:22-25]
HEB 11:32 Yiddok ngaye birribuyika mak ngabenyolyolme? Ngaye minj munguyh bengdayhke ngudberre, dja wardi mak ngabenyolyolmeninj nawu birriwern bininj yiman kayime nawu Gideon, dja mak nawu Barak, dja mak Samson, dja mak Jephthah, dja mak David, dja mak Samuel dja mak nawu birriwern prophets.
HEB 11:33 Bedda wanjh birridjalwoybukwoni God, dja mak kunukka kore kubolkbubuyikabeh kunred bindibuni bindikukyakwoni rowk, wanjh birrimangi kore God nungan benberrebbuni. Yikahwi mak birridangbalhmi kundang nawu nabang mayh nakimuk lions. [Daniel 6:1-27]
HEB 11:34 Yikahwi bininj manbu rungi manbirlukimuk kunak bedda birribirludombom. Dja mak bedmandeleng birringehkerrinj wardi bindibuyi nawu bininj birribang mandjawak dorrengh. Yikahwi mak birringudjyawarrinj, wanjh yerre kunu birriyawoyhngudjdanginj bu birrimurrngrayekminj dja bindibom nawu birribangni bininj kore kubolkbubuyikabeh, dja mak bindikukyakwong.
HEB 11:35 Nawu yikahwi mak daluhdaluk birridjalwoybukwoni God, nawu bedberreni bininj bu birridoweng, wanjh bedda birriyawoyhdarrkidminj. Dja nawu birribuyika minj birridjaremeninj bu birrikelerlobmeninj dja bedmandeleng birridjareminj kore mankimuk kundjak birrikarrmi kaluk bedman kabirridolkkan kore kundowikenhbeh wanjh kunukka kundjalmak kabirrimimbi kore kubolkmakkaykenh.
HEB 11:36 Kaluk bininj nawu birribang wanjh bindikukdjekmiwoni dja mak bindiwidjbihkeyi nawu birriwoybukwoni God, mak yikahwi bindidukkani nawu wirlmurrng chains dja mak bindikurrmi kore kunrurrk prison.
HEB 11:37 Dja mak yika bindikodjdongi kunwardde wanjh birridoweni, yika mak bindikukdjobkeyi, dja yika nawu bindidjalbuni mandjawak dorrengh bu birridowerrinj. Kaluk yika nawu bindidjongbuni kunkulah mayh sheep dja nenikud, bu bedda birriyimerrangeni birrimarladjni. Bininj rowk wanjh bindidjalbuni, bu kuhni bedda bindidjalmarnekurduyimi kore kundjalwernhwarre duninjh.
HEB 11:38 Kaluk mahni kunred bu kondah kurorre, minj kunmakniwirrinj kore bedberre nawu birridjalmakni bininj. Dja bedda birridjalwohrey kore kubolkdarleh dja mak kore kuwarddehwardde, dja mak birridjalyoy kore kuwardderurrk dja mak kore kubolkdjorlokdjorlok.
HEB 11:39 Naninjnanu binihbininj birridjalwoybukwoni God, wanjh kuhni ngad karrbenburlumekenh nawu bedda bedberre, dja ngaleng bedda minj njale mak birrimayi kore God benberrebbuni.
HEB 11:40 Dja med. God yingkikarremarnbom nawu kaluk kanwon kadberre nawu namakkaykenh duninjh, bu kaluk karridjarrkmang ngad dorrengh dja mak birrimekbe bininj warridj. Kuhni bu yerrekah kabolkyimerran kore God nungan kayakwon kore kandjarrkmarnbun bu karriyimerran rowk bu karridjalmak kore God kadjare.
HEB 12:1 Karrbenburrbun birridjalwern bininj nawu birriwoybukwoni God, dja minj bedda birrimarrkbaworrimeninj. Kaluk ngad karrbenkadjung rerrih. Mah wanjh, karridjalbawo kunwarrewarre manbu ngad kanhkebrokwarrewon dja mak kanhdurndiwe kadberre. Wanjh karrimarnerlobme kore nungka God kanmarneyimeng, ba bu minj karriyawoyhngudjyawarren.
HEB 12:2 Wanjh ngad karridjalna Jesus munguyh, nawu nungka kanmarnbom bu karridjalwoybukwon bulkkidj duninjh dja mak kanbidyikarrme munguyh kore nungka karriwoybukwon nuye. Nungka wanjh kurrmerrinj bu doweng kore kundulk cross. Minj nungka karrmeninj bu kunyeme. Kaluk korroko burrbuni bu nungka wanjh kawernhnjilngmakmen duninjh bu bolkkime kahni kore kukun nuye God.
HEB 12:3 Wanjh ngad karriburrbu nawu Jesus. Nawu birriwarre bininj bedda birridjalwirrihmi dja mak bedda yimankek birringurdkeyi. Dja ngad wanjh karringunjdjika nungka, ba bu ngad minj karringudjyawarren dja mak minj karrimarrkbaworren.
HEB 12:4 Ngudda wanjh ngurrikarrmi manbu kunrayek duninjh bu darnkih ngunbun ngudberre manbu kunwarre. Dja ngaleng minj ngudda ngurrikurlbawarrhmeninj bu ngurridowimeninjkenh, dja yuwn bu ngurrimarrkbaworren.
HEB 12:5 Dja ngudda kunu ngurridjalbawong bu ngunbengyolyolmeng kunwok nuye God bu ngudda yiman wurdwurd rowk nuye, kore nungka kayime, “Ngudda nawu ngardduk wurdyaw duninjh, yuwn bu yiwokborrkwan kore nawu Kawohrnan Rowk bu ngundung kore kunwarrekenh yiyime, dja mak yuwn bu yiwernhnjilngwarremen bu nungka kore ngundung.
HEB 12:6 Nawu Kawohrnan Rowk kabenbengdayhke bininj nawu kabenmarnedjare, dja mak bininj nawu nungan kabenbun kore kabenmarneyime bu nungan nawu nuye wurdwurd.” [Proverbs 3:11-12]
HEB 12:7 Dja wanjh ngurridjalkarrmen bu ngudda ngurridjakbekkan kore God nungan ngunbukkabukkan, wanjh kunukka yiman kayime God nawu nungka Kornkumo ke wanjh ngunbukkan ngudda nawu ngunmarneyime wurdwurd nuye. Bininj nawu kabimarnedjare wurdyaw nuye, wanjh kabiwidjbihke bu kunwarre kakurduyime.
HEB 12:8 Kuhni wanjh kabenmarnekurduyimerran nawu bininj rowk. Bu bininj nuye kornkumo minj kabirrung kore kunwarre kayime, wanjh kunubewu nakka minj woybukkih nuye wurdyaw!
HEB 12:9 Karriburrbun ngad wanjh karrbenkarrme nawu kornhkornkumo kadberre kurorrewaken, nawu bedda kandidung kadberre, wanjh kunmekbekenh bu karribalwokmarrkmey. Wanjh kunmekbeh karohrok bu karriwokmarrkmang God, nawu Kornkumo kadberre nawu nungka kanmalngdarrkidwon kadberre, ba bu ngad karridjaldarrkiddi.
HEB 12:10 Nawu kornhkornkumo kadberre nawu birrikang kurorrewaken, bu ngad kandidungi dja kandibukkabukkani kundedjumbungkenh bu kore bedman birriburrbuni kunmak. Dja nawu God nungka kandjaldung dja kanbukkabukkan ba bu karriborlhme kore kunmakkenh kadberre, wanjh kunukka ngad karriyimerran bininj nuye karrikukdjamunmen yiman kayime nungka.
HEB 12:11 Kaluk kuhni minj karrinjilngmak bu God nungan kandung dja mak bu kanbukkabukkan, yiman bu karrikanjbabangmingalme, kaluk bu yerrekah ngad karrimakmen. Wanjh kunukka ngad karriwernborlhme, dja mak karrikarrme kunmodmikenh nuye, bu kore karrikurduyime mandjad duninjh.
HEB 12:12 Mah wanjh. Ngudda nawu ngurringudjwarreminj wanjh ngurriyawoyhmurrngrayekworrimen.
HEB 12:13 Dja ngurrihdengeyirrebme manbu manbolh manmak ba kamak ngurrire kurrenge ngudda nawu ngurribirl wanjh minj ngurriyawoyhwarremen, dja ngaleng ngudda ngurrimakmen bu ngurrire. [Proverbs 4:26]
HEB 12:14 Kab ngurridin bu nuye kunmodmikenh dorrengh kore birribuyika bininj bedberre rowk. Dja mak kundjalmak ngurridjalkurduyimen munguyh. Bininj nawu minj kunmak kakurduyime, wanjh nakka minj kabinan nawu Kawohrnan Rowk.
HEB 12:15 Ngurrinahnarrimerren ba bu minj nangale bininj kawarnyakmen kore kunmakmak God nuye bu djalburudjang kanwon. Dja mak yuwn ngurribawon nangale bininj bu kabangmen dja wanjh kamarnbun kunyid, ba bu birribuyika bininj nawu kabirrikurduyime kore kunwarre.
HEB 12:16 Dja mak yuwn ngurribawon nangale bu kadjare kabidjirdmang daluk. Yuwn bu nangale bininj kadjalbengmidjdan nawu God, yiman bu Esau kurduyimeng. Nungka nawu nawernhwarreni, dja nawu Isaac biberrebbuyi kore kunmakmakkenh nuyeni, dja bonj, nungka wanjh djalweykang rowk ba bu nuye manme nguni.
HEB 12:17 Ngurriburrbu bu yerrekah baleh Esau bimarnekurduyimerranj. Bu nungka wanjh yerre balburrbom manbu kunmakmakkenh kore nawu Jacob biwoyi, bu yimankek djareni durndiwemeninj. Wanjh minj baleh kurduyimeninj bu bimayaliborledkeyi nawu kornkumo nuye, bu nungka bidjawadjawam kunmimnalk dorrengh.
HEB 12:18 Mah, wanjh karridi yiwarrudj kore God nuye dja karriyimanjbun nungka nuye. Ngurriburrbu bu kunkareni, nawu mawahmawah kadberre birriwam kore mandulumkimuk manbu kabolkngeyyo Sinai, ba bu bedda birrimarnediwirrinj yiwarrudj kore God. Mahni mandulum makka kunak rungi kunkimukkenh, dja mak kunkak duninjh bolkbarrkbom kumekbe, dja mak ngolwernmerrinj kore kaddum, dja mak kunmayorrk dja mandjewk wernmerrinj dorrengh. Dja bininj nawu kumekbe birrihni wanjh bedda birriwokbekkani nawu trumpet bu wernhwokdi. Mak birribekkani kunwok dorrengh bu wokdi wanjh birridjareni bu ngurdmeni bu benbengdayhkeyi, wanjh bedda birriwernhdjawam bu nungka ngurdkemeninj. Kumekbeh bedda birrimarneyimi dja minj birridjareniwirrinj bu birriwokmarrkmayi kore God yimeng, “Bu mayh kadjalle karrulummeleme kore mahni mandulum, wanjh nakka ngurrikodjdong nawu mayh kunwardde dorrengh.” [Exodus 19:12-13] Kaluk bu kunmekbeh birrinahnani kurduyimerrangeni wanjh bedda birriwernhkeleni duninjh, dja wanjh Moses nungan yimeng, “Ngaye wanjh ngahdeldelme bu kuhni kunkele dorrengh.” [Deuteronomy 9:19] Dja ngudda bolkkime minj ngurrimrawinj kore maninjmanu mandulum manbu kurorre. Burrkyak. Ngudda wanjh ngurrimdjalwam kore God.
HEB 12:22 Ngudda ngaleng, ngurrimwam bolkkime kore mandulumbuyika, manbu kuwarddekimuk kabolkngeyyo Zion. Ngurrimwam kore manredkimuk Jerusalem manbu kahdi kore heaven, dja wanjh God nuye, nawu nungka kahdarrkiddi munguyh munguyh. Kaluk ngurrimwam kore birridjalwernhmirndewernkenh duninjh nawu bedda angels kabirridjalnjilngmak munguyh.
HEB 12:23 Yoh, ngudda ngurrimwam kore bininj birrimirndemornnamerrinj rowk nuye nawu yiman bedda rowk nadjdjaman nuye God. Bedda nawu birringeybimbuyindanj kore heaven. Dja mak ngurrimwam kore nungka God, nawu kandjadme ngad nawu karriwarlahkenh bininj rowk. Kaluk ngudda ngurrimwam kore bininj birrimak nawu kabirrimalngdarrkiddi, nawu God benmarnbom nawu bedda birrimalngmakkaykenh duninjh.
HEB 12:24 Dja wanjh ngudda ngurrimwam kore Jesus nawu nungka nadjalkudji kamarnbun God nuye mankarrekerrnge bu kanmarnekurduyimerran kadberre. Kaluk ngurrimwam kore kunkurlba nuye delhdelkkeng manbu yiman nungan kawokdi manmakkaykenh kunwok nuye, manbu yiman minj Abel kunkurlba nuye.
HEB 12:25 Wanjh kunu, yuwn bu ngurriwokwe God nungan kawokdi. Ngurriburrbun nawu birriyungkih bininj bu birriwokweyi God nuye kunwok kore Moses benwong kore Godbeh, dja birrimekbe bininj bedda wanjh birriwarreworrinj dja mak birridowerrinj rowk. Kuhni bu kondah kurorre benmarneyimerranj! Bolkkime God kanbengdayhke kore heavenbeh, dja bu ngad karribawon kunwok nuye, wanjh kunukka kadjalwarre duninjh, dja mak minj ngad karrimarnewarlkkarren nuye.
HEB 12:26 Bu kunkare God wokdanj nuye kunwok wanjh bolkrokayhwong kunrorre, wanjh bolkkime bu nungan yawoyhwokkurrmerrinj, yimeng, “Ngaye kaluk ngayawoyhyime dja ngabolkrokayhwe kore kondah kunrorre rowk, dja mak kore heaven warridj ngarokayhwon.” [Haggai 2:6]
HEB 12:27 Manbu kunwok kore God yimeng, “ngayawoyhyime”, wanjh kamenmenyime nawu njalehnjale nawu nungka marnbom rowk, wanjh kayakwon, dja kadjalbawon njale nakka nanu kadjaldi munguyh, nawu minj kayawoyhrokan.
HEB 12:28 Dja ngad karridjalmanjbu God dja ngad kanwon kunred kore minj kabolkrokan, kore nungka nuye kawohrhan rowk. Ngad wanjh karrimarnebodda dja karridjalmarnedin yiwarrudj kore nungka kadjare kadberre karrikurduyime. Dja mak karridjalmarrkma dja mak karrimarnekelenin kore God nuye.
HEB 12:29 Kaluk karriburrbun kore Bible kayime, “Nawu nungka kadberre God, yiman kayime nungka kunak bu wanjh kawurlhke dja mak nungan kayakwon nawu njalehnjale yehyeng rowk!” [Deuteronomy 4:24]
HEB 13:1 Wanjh karridjalmarnedjaremerrimen munguyh, nawu ngad karridangerrinj rowk.
HEB 13:2 Karridjalburrbu bu karrbenkimang nawu birriredbuyika bininj bu kabirrimbebme kore kunred kadberre. Bu kuhni karrikurduyime, wanjh kunukka kunmak duninjh. Yiman yikahwi kunkareni nawu bininj bu bindikimangi birribuyika bininj, dja minj bindikukburrbuyi bu bedda wanjh angels duninjh. [Genesis 18:1-8]
HEB 13:3 Dja mak karrbenburrbu bininj nawu kabirrirurrkkenhdi kore prison. Wanjh nakka yiman nawu kunrayek kabirrikarrme, wanjh karrbenkongibu yiman kayime bu ngad mak karridjarrkbongdiwirrinj. Dja mak karrbenburrbun bininj nawu birribuyika kabindibunkenh, wanjh karrbenkongibu yiman kayime bu ngad warridj karridjarrkkarrmeninj kore kunrayek.
HEB 13:4 Bininj dja daluk nawu kabenemarren, wanjh minj birribuyika bininj dja daluk bu kabindidjirdmang bu bedda kabeneyokenh. Ngurrinahnarrimen ba bu minj kunmekbe kunwarre ngurrikurduyime. Kaluk God wanjh kabendjaldjadme nawu kabirridjirdmarren nawu kunwarre kabirriyime kore bininj dja dalukkenh.
HEB 13:5 Yuwn bu mak ngurrikangeborledme bu ngurriwernhdjaremen nawu nawern money. Dja wanjh ngurrinjilngmaknin dja nawu ngokkokenh ngurrikarrme, nawu namakmak. Dja kuhni wanjh God yimeng kadberre, “Ngaye minj bawon ngudberre, dja mak minj bengmidjdan ngudberre.” [Deuteronomy 31:6]
HEB 13:6 Dja wanjh ngad karriyimen, “Ngaye minj ngakele, dja nawu Kawohrnan Rowk wanjh nungka nganbidyikarrme munguyh, kaluk nawu bininj minj baleh bedda kunwarre ngandimarnekurduyime.” [Psalm 118:6-7]
HEB 13:7 Yuwn bu ngurrbenbengmidjdan nawu yiman ngundimarnewohrnan ngudberre. Bedda wanjh ngundibukkani ngudberre manbu God nuye kunwok. Wanjh ngurrbenburrbu bu bedda kabirrikurduyime kunmakkenh. Wanjh ngudmanwali ngurrbenngunjdjika bu yiman bedda birriwoybukwoni God.
HEB 13:8 Nawu Jesus Christ minj nakka kabuyikahmen, dja nungka kadjalrohrokwi bu bolkkime, dja mak munguyh munguyh.
HEB 13:9 Yuwn manbu manbubuyika kunwok ngundibukkan wardi ngunkan kubuyika dja ngurridjalkangedjadnin kore ngokko nungan God ngunkongibom. Wanjh yuwn ngudda ngurridjalmarrkmang manbu mankarre kore manmekenh dja bu manbu mayhkenh. Mahni manbu mankarre makka minj kabenbidyikarrme bininj nawu kabirriwokmarrkmang.
HEB 13:10 Ngad wanjh bolkkime minj mak karrikarrme manbu mankarrekare. Jesus kanjkurrmerrinj kore kundulk cross, dja nungka marnburrinj bu yiman kayime altar duninjh. Dja nawu bolkkime kabirridurrkmirri kore Jews bedberre Temple, wanjh minj kabirringun manbu mayhkenh manme kore mahni kadberre altarbeh.
HEB 13:11 Kaluk nawu nakimuk priest wokmarrkmey rowk manbu mankarrekareni, dja mak kang manbu kunkurlba mayhbeh bu kore kunwarrekenh dja bimarnekurrmeng God ba bu nungka kabenmarnebengmidjdan kunwarre rowk. Dja nawu namekbe mayhbeh kunburrk, wanjh nakka birrikang dja birrikinjeng kore kurobbe, kuberrkkah kore bedda bininj birriyoy. [Leviticus 16:27]
HEB 13:12 Mak nungka Jesus doweng kore kubolkkimuk kaluk kuberrkkah ba bu nungan nuye kunkurlba wanjh makka kabenmarnbun nawu bininj bu kabirrikukdjamunmen.
HEB 13:13 Mah, wanjh karriray kore Jesus, ba bu ngadmanwali karrire kore kuberrkkah yiman nungka kurduyimeng bu wam kore kuberrk doweng bu kunyemi dorrengh. Kaluk karringunjdjikan bu kunyemi dorrengh.
HEB 13:14 Kaluk kondah bolkkime karrihni kore kurorre minj karrikarrme manbu manbolkkimuk manbu kahdjalbolkdi munguyh munguyh, dja mak karriboyenmadbun manbu manbolkkimuk wanjh kaluk yerrekah kamre kadberre.
HEB 13:15 Wanjh kore Jesus karrimarnekurrmerrimen ngad bininj nuye God. Wanjh kamenmenyime bu ngad munguyh karridjalburlumen kore kunngey bu karringeybun mak karringeyburlume.
HEB 13:16 Dja mak yuwn bu ngurribengmidjdan bu kunmak ngurrikurduyime, dja ngurridjarrkyikadjurrimen yehyeng kore birribuyika bininj. Wanjh kuhni rowk yiman karrimarnekurrmerren kore God ba bu karrinjilngmarnbun.
HEB 13:17 Dja mak ngurrbenwokmarrkma bininj nawu kabirriwohrnahwohrnan ngudberre, bu kore baleh yarrkka ngundimarneyime, kaluk bedda munguyh ngundidjalnahnan bu God kabenkurdunan dja mak bu kabendjadme, dja yuwn bu ngurrbennjilngwarrewon, dja ngurrbendjalnjilngmarnbu munguyh ba bu bedda ngundibidyikarrme ba bu God ngunmakwan.
HEB 13:18 Wanjh munguyh kandidjalmarnedin yiwarrudj ngadberre. Dja ngad ngarrikurduyimi bu kore kunmakkenh ngarre, dja mak ngarridjare ngarrikurduyime rowk kore mandjad duninjh.
HEB 13:19 Ngaye wanjh djawahdjawan ngudberre ngudda bu kandidjalmarnedi yiwarrudj wanjh kunukka God werrkwerrk ngandurndiwe ngudberre.
HEB 13:20 Jesus nawu Kawohrnan Rowk kadberre, nungka wanjh shepherd kadberre nawu nadjalwernhkimuk duninjh, dja mak kannahnan ngad bininj rowk yiman kayime nuye mayh sheep. Bu nungka kurlbawarrhmeng, wanjh kunu God nawu kanwong kunmodmikenh nuye, nawu birrolkkayhweng kore dowengbeh. Jesus kurlbawarrhmeng, wanjh God birrolkkayhweng kore yingkihwokkurrmerrinj manbu kunwok kahdjaldi munguyh munguyh. Ngaye wanjh ngarri yiwarrudj ngudberre, ngadjawan God bu ngunwon kunwern kunmakmak rowk ba bu ngurridjalkurduyime kore nungka kadjare, dja mak ngadjare karrurrkmirri kore ngad ba bu karrinjilngmarnbun. Ngadjawan nungka kore kunngey nuye Jesus Christ ba bu karridjalburluburlumen bu munguyh munguyh. Woybukkih.
HEB 13:22 Ngudda nawu ngaye karridanginj, ngaye ngabimbuni nahni djurra ngudberre wurd kundjalwohdedjdjumbungkenh bu ngadjare wohbengyolyolme ngudberre, dja bu kuhni ngayime ngudberre wanjh ngadjare kandiwernhwokbekkan duninjh kore baleh marneyime ngudberre.
HEB 13:23 Ngudda wanjh bolkkime ngurridjalburrbu nawu ngad karridanginj nawu Timothy, wanjh nungka bebmeng kore prisonbeh. Bu kondah kabolkmang werrkwerrk, wanjh kunukka nganemdjarrkre bu ngudda ngundimyikan ngudberre.
HEB 13:24 Kuhni kunwok manmak bu ngudda ngurriwokmunkewerrinj bedberre nawu kabirriwohrnan ngudberre, dja mak birriwern nawu God nuye bininj rowk. Nawu bininj birrimdolkkang kore kunbolk Italy ngundimarnewokmunkewerrinj ngudberre manbu bedda bedberre kunwok manmak.
HEB 13:25 Dja wanjh ngaye ngarri yiwarrudj ba bu God ngundjalnahnan ngudberre kore kunmakmak dorrengh dja mak kore nuye kunkongi dorrengh nuye!
JAM 1:1 Ngaye wanjh James nawu ngamarnedurrkmirri nuye God dja Jesus Christ nawu Kawohrnan Rowk. Bu ngaye ngabimbom nahni djurra ngudberre nawu twelve bininj ngurrimud nawu ngudda ngurribebbehkukyarlarrmeng, dja bu ngurribebbehningihni kore kunred bedberre nawu birridjenbubuyika bininj rowk. Ngaye nganjilngmak bu mahni kunwok ngardduk ngabalmunkewe ngudberre.
JAM 1:2 Nawu karridangerrinj, bu ngudda ngurrikarrme kore kunbubuyika kunwern kunrayek, bu ngurrimang, wanjh kunukka ngudda ngurridjalnjilngmaknin duninjh.
JAM 1:3 Ngurriburrbu maninjmanu kunyid makka wanjh ngunkangemurrngrayekwon ngudberre ba bu minj ngurrimarrkbaworren kore ngurriwernhwoybukwon God. Kaluk bu ngudda kunmekbe ngurrikurduyime, wanjh kunukka minj ngurribawon kore ngurriwoybukwon.
JAM 1:4 Dja yuwn ngurrimarrkbaworren, wanjh kunukka ngudda ngurridjalmurrngrayekmen kore God nuye, bu ngurrikarrme namakmak nawern kore nungkabeh, dja mak minj ngurriyawarren kore ngarre kunmakkenh.
JAM 1:5 Kunubewu ngudda minj kunmayali kunmak ngurrikarrme kore Godbeh. Dja wanjh ngurridjawa nungka God ba ngunwon kore kunmak bu ngudda ngurriburrbun. Kaluk nungka nawu kanbidyikarrme karriwarlahkenh bininj rowk bu djal burudjang! Dja minj mak kandjadme bu karridjawan kore nungka.
JAM 1:6 Dja ngaleng yuwn bu ngurrikewkme bu ngurridjawan. Dja ngurridjalwoybukwo nungka bulkkidj duninjh. Bu ngudda minj ngurriwoybukwon, wanjh kunukka yiman ngurriyimerran kukku manbu kurrula kaboyime, bu kamayorrkbun dja kadjirrkkan kore baleh yiman yarrkka kare.
JAM 1:7 Dja bu ngudda minj ngurriwernwoybukwon nawu Kawohrnan Rowk wanjh kunukka minj ngunwon nawu nungka njalehnjale kore kahkarrme.
JAM 1:8 Bininj nawu nungan kadjalmayaliborledkerren munguyh, nakka wanjh kunukka yiman kakarrme bokenh manbu kunmayali nuye, wanjh kunu kadjalmarrkbaworren rowk.
JAM 1:9 Nawu nangale bininj nawu ngad karridangerrinj kore Jesus, bu nungka djal yiman namarladj, wanjh nakka kadjalburrbun bu God kabimakwan dja mak nakuken kore nungka.
JAM 1:10 Dja nangale nawu karridangerrinj kore Jesus, bu yiman nakuken bininj, wanjh nakka yuwn bu nungan kaburluburlumerren. Kuhni burrkyak, dja nungka wanjh mulewarrimen bu God bimarnbom yiman nayahwurd rerrih. Kaluk yerrekah bininj nawu birrikuken wanjh nakka kabirridjalyakmen yiman kayime manbu mannguy bu kanguyhdowen kore kurralk.
JAM 1:11 Bu kundung kambebme wanjh karrungbangmen. Kaluk kundalk kadarlehmen dja manbu mannguymak makka wanjh kanguywarremen, dja mak kanguywarrhwarrmerren. Wanjh kunmekbe kadjalrohrok bininj bedberre nawu yiman kabirrikukenworren bu yimankek bedda kunwern kore kabirrikurduyime, bu yiman kabirridarrkid wanjh kunukka bedda kabirribaldjaldowen.
JAM 1:12 Bu kunyid dja kunwarre ngunmarnewernmerren ngudberre, wanjh munguyh ngurridjalyime kore kunmak. Wanjh God nungan ngundjalmarnekurduyime kunmak nuye. Ngayime bu yerrekah kaluk God ngunwon nawu njale kakarrme ke, mak ngundimarnbun bu ngurridarrkid kore nungka bu munguyh munguyh. Nungka wokkurrmerrinj bu kunmekbe kakurduyime bedberre nawu kabirrimarnedjare.
JAM 1:13 Dja bu ngurrikarrme njalehnjale ngunnjilngwarrewon bu ngundjirrkkan, wanjh yuwn nangale bininj kayime, “Kunubewu God nakka ngandjurrkkan bu kunwarre ngayime!” Kunukka wanjh djal minj kunwoybuk. God minj kaburrbun bu kakurduyime kore kunwarrekenh. Dja mak nungka minj nangale kadjurrkkan kore kunwarre kayime nawu bininj.
JAM 1:14 Kaluk njale nawu ngundjurrkkan ngudda nawu bininj? Wanjh kunukka, djal yingan kore kunmayali ke. Ngudda kunu ngurridjaldjare ngurrikurduyime kunwarre. Wanjh kunmekbekenh kunu ngudmandeleng ngurridjurrkkarren.
JAM 1:15 Ngudda nawu ngurriyingkihburrbun kore kunwarre werrk. Wanjh kunu ngurribalbakke manbu mankarre God nuye. Wanjh bu God nuye mankarre ngurribakke dja mak bu kunwarre kawernmerren, wanjh kunukka ngudmandeleng ngurribaldjaldowen.
JAM 1:16 Mah, kandibekka ngudda nawu karridangerrinj, nawu ngaye marnehmarnedjare munguyh. Yuwn nangale ngunkowe kore manbuyika mankarre ngarre, bu kuninjkunukenh.
JAM 1:17 God nawu kahdi kaddum heaven wanjh nadjalkudji nawu kanwon namakmak nuye dja mak nawu kunwernhmak kore kakurduyime kadberre. Nungka God nawu Nakornkumo marnbom kundung, dird dja mak kinjkinj. Dja nungka minj kamayaliborledme. Dja minj kankurrme kore kubolkmunun.
JAM 1:18 Nungka wanjh kanmarnekurduyimeng kadberre kore nungka wernhdjareminj, wanjh kanmarnbom bu karriyawoyhmalngdanginj bu ngad karribekkang kore manwoybuk kunwok nuye, ba bu bolkkime ngad wanjh ngarriyimerranj bu karriwernhyurrhkeng yehyeng rowk kore nungka marnbom.
JAM 1:19 Kandibekka, nawu ngaye marnedjare munguyh ngudda nawu karridangerrinj. Wardi kab ngurribekkarrimen, dja minj ngurridjare munguyh ngurriwokdi bu ngurriyolyolmerren. Yuwn bu mak ngurridjare kore ngurriyiddungkenh, dja djal yeledjnin.
JAM 1:20 Bu ngudda nawu djal bininj ngurriyiddung, wanjh kunukka kakarrewarremen bu yimankek ngudda ngurrimarnekurduyime kore God kadjare.
JAM 1:21 Mah wanjh, ngurrimarnburrimen bu ngurrikangebelemen dja mak ngurriburriwemen kunmayali manwarre manbu manwern duninjh kahyo. Yuwn bu mak ngurriburlumerren, dja ngaleng ngurridjalkurrmerren kore ngurridjalmang God nuye kunwok manbu nungka kurrmeng kore kukange ngudberre bu ngunngehke.
JAM 1:22 Dja bu ngudda ngurribekkan mahni kunwok, wanjh kunukka ngurribalwokmarrkmang. Yuwn bu ngurridjalbekkan bu djalburudjang, yiman ngurridjalkurren, burrkyak.
JAM 1:23 Bu nangale bininj kawokbekkan manbu kunwok manwoybuk, dja minj kabalkurduyime kore wokbekkabekkang, wanjh kunukka yiman kayime kakebwaralnarren kore baddumang,
JAM 1:24 wanjh rerre kare nungan kaluk kakebwaralbengmidjdarren bu baleh nungka kakebyime!
JAM 1:25 Dja bu ngudda munguyh ngurridjalwernhnan manmekbe manbu manwernmak mankarre manu ngunbebkeng ba bu ngurridjalre, dja bu minj ngurribengmidjdan munguyh kore ngurribekkang kunwok, wanjh God munguyh ngunmarnekurduyime kunwernhmak ngudberre kore ngudda ngurridjalwokmarrkmang.
JAM 1:26 Dja nawu nangale bininj bu nungan kayolyolmerren, kayime, “Ngaye ngamak, dja mak ngahdi yiwarrudj!” Dja bu kadjalwokdi kunwarrekenh, wanjh nakka kadjalkurren, dja minj mandjad kayime kore God kadjare.
JAM 1:27 God nawu Ngabbard kadberre wanjh kadjare karrbennahnan nawu birrimarladj dja mak ngalbu birrikamarrdjukunk daluk, dja mak karrbenbidyikarrme bu kunrayek kabebme bedberre. Dja mak God kadjare bu ngad karrbendjalbawon bu karrbenbalngunjdjikan birribuyika bininj nawu kabirridi kondah kurorre nawu kabirrikurduyime kunwarre. Kaluk bu ngad karrikurduyime kuhni rowk, wanjh God kayime bu ngad wanjh karridjalkangebele, dja djal mandjad karridi kore yiwarrudj nuye.
JAM 2:1 Nawu karridangerrinj, bolkkime ngudda ngurriwernhwoybukwon Jesus Christ nawu Kawohrnan kadberre, nawu nungka nadjalwernhmakkaykenh duninjh. Wanjh yuwn bu ngurrbendjadme bininj bu ngurriyime, “Bininj nawu birrikuken dja mak nawu birrikukmak wanjh nakka birrimak bedda kabindiyurrhke nawu birribuyika bininj.”
JAM 2:2 Kandibekka. Baleh kab ngudda ngurrikurduyime bu benebokenh bininj kabenengimen kore yiwarrudj ngudberre, kaluk nakudji nawu nakuken kadjongbuyindi kunmadj namadjmakkaykenh dja nawu nabuyika kadjongbuyindi namadjwarre duninjh?
JAM 2:3 Wanjh kunubewu nawu bininj nakuken ngurrimarneyime, “Kab, yiyerrka kondah kore kuwohbolkmak!” Dja nawu nabuyika bininj namarladj ngurrimarneyime, “Ngudda kab yirrin kunukka!” Dja mak wardi ngurrimarneyime, “Kab yimyerrka kondah kore kurrenge ngardduk.”
JAM 2:4 Bu ngudda kunmekbe ngurrikurduyime, wanjh kunukka yiman ngurrbenkuklarlmarren kore yiwarrudj, dja mak ngurrimarnburren ngurrimayaliwarremen kore ngurrbendjadmekenh nawu bininj.
JAM 2:5 Mah, kandibekka nawu karridangerrinj, nawu ngaye marnehmarnedjare munguyh! Ngurriburrbu. God ngokko bendjarrngbom nawu bininj birrimarladja bu kabirriyimerran nungan nuyekih bininj. Minj bedda kabirrikarrme nawern bu kondah kurorre kabirrini. Kaluk bedda yiman kabirrikarrme kunwoybuk kunwern nawu nuye God, wanjh nungka kabenwon nawu nadjalwernhmakkaykenh duninjh kore nungka nuye kawohrnan rowk, nawu benberrebbom birriwern bininj nawu kabirrimarnedjare nungka.
JAM 2:6 Njalekenh ngudda yimankek ngurrbenmarneyime kunwarre bedberre nawu birrimarladj? Yiddok ngurribengmidjdanj bu nawu birrikuken bininj, nakka wanjh ngundimarnemarnbun kunyid ngudberre munguyh! Bedda wanjh ngundikukdorrorrke bu ngundikurrme ngudberre kore court.
JAM 2:7 Dja mak nawu kabirringeywarrewan Jesus nuye kunngey manmak duninjh, nawu ngurridjarrkmunkekadjung ngudda dorrengh nawu bininj nuye.
JAM 2:8 Ngudda kab ngurriwokmarrkma mankarre manbu God nawu king duninjh kanwong ngad bininj kadberre nawu nungka kanmarnewohrnan rowk. Kaluk manmekbe mankarre makka wanjh kore djurra kabimbuyindi bu kayime, “Ngudda yibenmarnedjarenin nawu birribuyika bininj yiman kayime yingan bu yimarnedjaremerren.” [Leviticus 19:18] Bu kunmekbe ngudda ngurrikurduyime wanjh kunukka djal kunmak ngurriyime.
JAM 2:9 Dja bu ngudda ngurrbenyarlarrke bininj bu ngurrbenmarneyime yimankek birrikuken dja nuk birrimarladj, wanjh kunukka ngurriyime kunwarre! Kaluk God nuye mankarre kayime bu ngudda ngurribakkeng mahni mankarre, dja wanjh makka ngudda ngunwarrewan!
JAM 2:10 Ngurriburrbu bininj nawu kamarrkmang mankarre rowk, dja kunubewu kabalbakke mankudji mandjalyahwurd mankarre, wanjh bonj, kunukka mak naweleng kadjalyemekarren, dja karohrok bu nungka karrebakkeng manbu mankarre rowk.
JAM 2:11 Kuhni ngayime. Nawu God yimeng, “Yuwn bu ngurribun nabuyika bu ngurrikukkurrme.” Dja mak God yawoyhyimeng, “Yuwn bu ngurrbendjirdmang nawu ngalbihbininjkobeng dja nabihbininjkobeng minj ngudberre.” [Exodus 20:13-14] Bu bininj kabakke mankudji mankarre, yiman bu kabibun nawu nabuyika bininj, dja minj kabakke manbuyika, wanjh bonj, namekbe nanu kadjalbakke manbu God nuye mankarre rowk. Dja mak nungka wanjh kayemengalme.
JAM 2:12 Dja bonj, God nuye mankarre wanjh kanbebke kore karribongdi. Kaluk yerrekah God nungan kandjadme kadberre rowk manbu kore mankarrekenh nuye. Wanjh kuhni ngurriwokdin dja ngurrikurduyimen kore maninjmanu mankarre kayime.
JAM 2:13 Bu bininj kabimarnekurduyime nabuyika bu kunwarre, dja minj mak kabikongibun, wanjh God minj mak kabibalkongibun bu kabidjadmekenh nuye. Dja ngaleng, bu ngad karrbenkongibun birribuyika bininj, wanjh kunmekbekenh kunu God nungan kandjalkongibun ngad, dja wanjh nungka mak kanmarnemimkongiwernmen bu kandjadme.
JAM 2:14 Ngaye bu kuhni mak ngayime, nawu ngardduk karridangerrinj, yiman bu nakudji bininj kayime, “Ngaye wanjh ngawernwoybukwon God!” Dja kaluk namekbe bininj minj kakurduyime kunmak kore God kadjare, yiddok nungka kangehkerren? Burrkyak. Dja nungka minj woybukkih kabiwoybukwon nawu God.
JAM 2:15 Ngurriburrbu bu ngudda ngurrinan yiman bininj dja daluk nawu ngurridangerrinj, bu bedda yiman kunyid manwern kabenekarrme, bu bedda kunubewu minj kunmadj kabenekarrme dja mak minj manme kabenewernhkarrme.
JAM 2:16 Kaluk kunukka baleh kab ngudda ngurrikurduyime? Bu yiman ngurridjalyime, “Mah, kamak yiray! Yimadjdjongburrimen nawu namadjmak dja yingu manme manwern bu yiworrkmen.” Kaluk minj njale ngurriwon manme dja kunmadj, yiddok kunukka kamak? Djal burrkyak! Minj njale mak ngurriwoyi kore kuburrk bedberre.
JAM 2:17 Wanjh karohrok bu bininj kayime nungka kabiwoybukwon God, dja minj mak kabimarnedurrkmirri kore kunmak nuye God, wanjh bonj, nakka minj woybukkih kabiwoybukwon kore nawu God.
JAM 2:18 Bu nangale bininj kayime, “Ngaye ngawernhwoybukwon God”, dja minj kakurduyime kunmakkenh, wanjh karriyime namekbe bininj minj kabiwoybukwon God. Bu djal burrkyak. Dja bonj, bininj nawu kabiwernhwoybukwon God, wanjh kunmekbekenh kunu nungka kabibalmarnedurrkmirri dja kakurduyime kunmakkenh.
JAM 2:19 Bu nangale bininj kaburlumerren dja kayime, “Ngaye wanjh ngawoybukwon bu God nawu nadjalkudji kahdi!” Wanjh kunukka kamak, dja med! Kaluk nawu namarnde rowk kadjalrohrok bu bedda kabirriwoybukwon bu nungka God kahdi! Nawu bedda namarnde kabirriburrbun nawu God nakka nawoybuk, dja mak bedda kunu kabirrikunikele dja mak kabirrikukdeldelme nuye God!
JAM 2:20 Bu ngudda minj ngurrikurduyime kunmak kore God kadjare, wanjh kunukka ngudda bu djalburudjang ngurriwernhwoybukwon nuye. Adju. Yiddok ngudda ngurribengwarr? Kandibekka.
JAM 2:21 Wardi ngurriwernhburrbun Abraham, nawu ngad Mawah kadberre. Baleh bolkyimi bu God bimulewam Abraham bu namakni bininj nuye? Wanjh kuhni bolkyimi bu Abraham bikanjkurrmeng dja mak bikuyinbom Isaac, nawu beywurd nuye, kore kunwardde manbu altar kore mayhkenh birrikinjeyi God nuye.
JAM 2:22 Nawu Abraham biwernhwoybukwong God wanjh kunmekbekenh kunu biwokmarrkmey nungka. Bu nungka bokenhkah kore kurduyimeng bu nungka biwoybukwoni God, dja mak biwokmarrkmangi nungka.
JAM 2:23 Wanjh kunmekbekenh maninjmanu mankarre woybukkenhdanj, kore kabimbuyindi bu kayime, “Abraham bidjalwoybukwoni God, wanjh kunmekbekenh kunu God nungan bidjalmakwam nungka.” [Genesis 15:6] Wanjh Abraham bu yimerranj God benedjaldabbolkni munguyh. [Isaiah 41:8]
JAM 2:24 Yiddok kandiwokmenbekkan kore ngaye bengdayhke? God kabenmakwan bininj nawu kabirriwoybukwon bu bedda kabirrikurduyime kunmak kore nungka. Dja yuwn bu bininj kabirridjalyolyolmerren bedmandeleng bu baleh kabirriwoybukwon.
JAM 2:25 Ngudda yiddok ngurriburrbun mankarre manbu kabiyolyolme ngalbu Rahabkenh. Ngalmekbe daluk wanjh ngalwarreni dja ngaleng bennahnani bininj nawu manmolk birribolknani kumekbe kore kukadje kunredkimuk Jericho, dja birriwam kore ngaleng ngarre kunrurrk. Dja mak benmunkeweng bu birriwam kore manbolh manbuyika. Wanjh kunmekbekenh God bimarneyimeng ngaleng ngalmakni. [Joshua 2:1-21]
JAM 2:26 Dja mak ngurriburrbu. Bu bininj nuye kunmalng kabawon kore kunburrk nuye, wanjh kunukka nungka bonj, kahdjaldowen. Wanjh kaluk kunmekbe kadjalrohrok, bu bininj minj kunmak kakurduyime God nuye, wanjh namekbe bininj kabiwoybukwon bu mankarreburudjang.
JAM 3:1 Nawu karridangerrinj, yuwn bu ngurriwern ngudda bininj bu ngurriyimerran yiman ngurrbenbukkabukkankenh nawu birribuyika bininj. Ngurriburrbun bu woybukkih, ngad nawu ngarrbenbukkabukkan bininj, wanjh God ngandjadme ngad werrk bu mankarre mardabbabba duninjh, yiman kayime minj kabendjadme nawu birribuyika bininj.
JAM 3:2 Ngad bininj rowk, wanjh yikahwi karridjalwarreworren ngadmandeleng. Bu yiman nangale bininj kawokdi dja minj kawarrewon wanjh nakka nadjalmak bininj duninjh! Kaluk yiman nungandeleng bu kamarnburren bu kunmak kakurduyime kore kunburrk nuye rowk.
JAM 3:3 Bu ngad karrihwokdi, wanjh baleh manbu kundjen kayimerran kadberre? Wanjh yiman kayime bu yihmorneni kore djarrang dja mak yimarnbun manbu kunyarl karrangdukkayindi bu yiyarlkarrme dja mak yikanemkarrme kore yikan djurrmud, kore yikebrokborleborledke.
JAM 3:4 Dja mak ngurriburrbu bu kabbala. Wanjh yika mankimuk duninjh, dja kunmayorrk kunkimuk kawe. Dja ngaleng, bininj nawu kakanemkarrme kore kakebrokborledke nawu kulinj, wanjh karokayhwe rudder nawu nayahwurd, ba bu kakebborledke mahni kabbala manwernhkimuk.
JAM 3:5 Wanjh kunmekbe kadjalrohrok manbu kundjen kadberre manu wanjh manyahyahwurd kore kunburrk kadberre dja ngaleng yimankek kaburlumerren bu kundulkarre kakarrme! Makka yiman kayime kunak bu kawurlhme manyahwurd wanjh kadjalle kabalbirlikimukmen bu karrung kore kubolkwern.
JAM 3:6 Ngayime bu ngad karriwokdangen, wanjh kunukka yiman kayime karridedjingmang bu karriwurlhke manbu kunak. Kaluk kunwok kadberre makka wanjh manwarre duninjh, dja mak kanmarnbun bu ngad karriwarreworren bu munguyh. Kunubewu nawu Namarnde Duninjh nungan kandjenwurlhke kadberre!
JAM 3:7 Nawu bininj kabirrimarnbun nawern mayh bu kakelebukmen dja mak kabenwokmarrkmang, yiman kayime mayh, mayhmayh, dja mak nayin, dja mak nawu kahdi kore kurrula. Ngad wanjh bininj karrbenmarnbun nawu mayh rowk ba bu kandiwokmarrkmang.
JAM 3:8 Dja manbu kundjen kadberre, makka minj karrimarnbun bu kanwokmarrkmang. Kaluk manbu kundjen kadberre yiman kayime mayh nabang nawu minj kelebuk dja yiman kayime mak mandjalwarre nawu kabenbun bininj yiman manbang boddjin kayime.
JAM 3:9 Bu ngad yikahwi karriburlume Ngabbard nawu Kawohrnan Rowk kadberre bu manbu kundjen kadberre dorrengh, dja mak yikahwi karriwokdi bu karriwokwarrewe bedberre bininj nawu God benmarnbom yiman kayime nungka rerrih!
JAM 3:10 Ngad wanjh karribebbehkarrme manbu kundang mandjalkudji, kaluk karriwokkiyime kore karriburlume God, dja mak karriwokkihyime kore karriyime kunwarre. Nawu ngad karridangerrinj, minj nuk kunukka kunmak!
JAM 3:11 Kuhni ngayime! Bu kukku kambowayhme kore kanjdjibeh kunngad, wanjh minj bokenh kabomanjrohrok bu kabomanjmak dja mak kabomanjbahbang, dja ngaleng kadjalbomanjkudji.
JAM 3:12 Mak ngalengman manbu kundulk manbarnemkenh, yiddok kabebbehkarrme bokenh manme, manbu yiman kayime mandjardduk dja warridj mandudjmi? Yiddok manrakel manbu grapes kabarnemdanginj manme manbuyika? Wanjh minj mak kukku manbu manbomanjmak kabeneboraworren manbu kukku manbodjirlawi.
JAM 3:13 Bu ngudda ngurriwernhburrbun God dja wardi ngurriwernhburrkburrkbekkan kore nuye kunmayali, wanjh kunukka kamak, dja ngurridjalkurduyimen kundjalmak kore bininj ngundikurdunan, dja yuwn bu mak ngurriburlumerren, dja ngaleng, ngurridjalkurduyime kore God nuye kunmayali manbu ngurriburrbun mandjad duninjh.
JAM 3:14 Dja bu yiman ngurrikirn dja ngurrimanjngun kore kukange ngudberre, mak bu ngudmandeleng ngurriburluburlumerren, wanjh yuwn bu ngurrikurren bu ngurriyime God nuye kunwoybuk wanjh nakka yeng, dja minj kunwoybuk.
JAM 3:15 Kunukka wanjh kundjalwarre rowk. Kaluk ngudda mahni kunmayali minj ngurrimayi kore heavenbeh! Dja makka kunmayali wanjh kondah kore kurorrebeh, minj ngudda mak ngurrimayi kore Namalngmakkaykenhbeh, dja makka wanjh kore Namarnde Duninjhbeh.
JAM 3:16 Bu bininj yiman kabirrikirn dja mak kabirriwohkodjdjohme bu kabirridokmiwerren rowk, wanjh kunukka kadjalwernhwarremen rowk dja mak kunwarre duninjh bu kadjalmarnburren kore bedda kakurduyimerran.
JAM 3:17 Dja manbu kunmayali kunwernmakmak duninjh ngurrimang wanjh makka kore heavenbeh. Kaluk manekke mandjalmak, dja minj manwarre, dja makka manu ngunmarnbun bu ngurridjare kore kunmodmikenh dorrengh. Mak ngunmarnbun bu ngurrbenmarnekurduyime bininj birribuyika bu djal yeledj dja mak yalyal. Mak ngunmarnbun bu ngurrbendjalmadbun birribuyika, dja mak ngurrbenkongibun bininj, bu ngurridjaldurrkmirri kore God kadjare. Mak ngunmarnbun ba bu ngudda ngurrbendjadmekenh bininj bu djal mandjad. Mak God nuye kunmayali ngunmarnbun bu minj mak ngurrikurren kore ngurriwokkurrmerren.
JAM 3:18 Ngudda wanjh ngurridurrkmirrin bu ngurrimarnbun kore kunmodmikenh munguyh, dja mak ngurrbenmarnbun bininj bu kabirrimarnedjaremerren, wanjh kunukka kunmak kawernmerren kore God kadjare.
JAM 4:1 Njalekenh yika ngudda nawu bininj ngurriburren dja ngurridangwerren munguyh? Ngudda ngurridjaldjare kunwern manbu ngurrikarrme kore kukange ngudberre, wanjh kunwarre rowk! Kuhni bu kunmayalikenh ngarre kore kukangebeh ngudberre.
JAM 4:2 Kunubewu ngudda ngurridjare njalehnjale nawu minj ngurrimang, dja mak kunubewu ngudda ngurridjare ngurrbenbun dja mak ngurrikirnwerren. Dja bonj, minj nakka ngurrimang njalehnjale kore ngurridjare. Ngudda ngurridangwerren dja mak ngurriburren munguyh. Wanjh kandibekka. Njalekenh minj ngurrimang nawu njalehnjale? Bu kunmekbekenh kunu minj nawu ngurridjawayi nawu God.
JAM 4:3 Kunubewu bu ngurridjawan, nawu God minj ngunwon ngudberre dja nungka ngunyingkihmayaliburrbun, dja ngudda kunu ngurridjaldjare nawu nawarrehwarre, ba bu ngudda kunu ngurridjare kumekbekenh malehmalel ngurrikurduyime.
JAM 4:4 Ngudda wanjh ngurribodmewong nawu God. Ngudda wanjh ngurridjaldjare nawu njalehnjale nawarre kore kondah kurorre kahdi, wanjh kunukka ngurriwidnan nawu God. Bu ngurridjare ngurrbenngunjdjikan bininj nawu kondah kurorrebeh, wanjh kunu ngurrimarnburren ngudmandeleng bu ngurriyidko nawu God.
JAM 4:5 Kunubewu ngudda minj ngurriwernhburrbun kore djurra nawu Bible kayime bu God nuye Namalngmakkaykenh, nawu God kanmarnekurrmeng kore kukange kadberre, wanjh nungka kakirn kunkimuk kadberre bu minj ngad karrimarnedjare nawu God.
JAM 4:6 Dja ngaleng mak nungka kankongibun bu kanhbidyikarrme ngad kadberre munguyh bu djalburudjang. Wanjh kunmekbekenh kore Bible kayime, “God kabenngurdke nawu bininj kabirrikimukworren, dja nawu mak kabirriburluburlumerren. Dja ngaleng, kabennahnan dja mak kunmak kabenmarnekurduyime bininj nawu minj kabirriburlumerren.” [Proverbs 3:34]
JAM 4:7 Mah, wanjh munguyh ngurridjalkurrmerrimen dja ngurridjalwokmarrma nawu God. Dja nawu Namarnde Duninjh, wanjh ngurridjalwokwemen dja mak ngurridu, wanjh kunukka nungka kakelerlobme, ngunbawon ngudberre.
JAM 4:8 Ngurrimray darnkih kore God ba nunganwali kamre darnkih kore ngudda. Ngudda nawu ngurribakkeng mankarre nuye God, wanjh yiman kunukka yiman ngurribiddjirridjburrimen. Ngudda nawu ngurridjalkurren bu ngurriyolyolme God, wanjh ngurrikangebeleworrimen warridj!
JAM 4:9 Dja mak ngurringurdmen bu ngurrihmalelhmalelwon, dja wanjh ngurringurdmen bu ngurrimarrmarr, wanjh ngurridjalnjilngwarrenin. Yoh, bu ngudda kunmekbe ngurrikurduyime, wanjh kunu ngurridjalwernhkangewarrenin. Ngurrikuninjilngwarrenin dja mak ngurriwernhnalkbu.
JAM 4:10 Mah, wanjh ngurrimarnburrimen bu yiman ngurriyahwurdnin kore kumirrk nuye God, ba kunu wanjh nungka ngundjalwayhke kore nungka.
JAM 4:11 Nawu karridanginj, yuwn kab ngurribebbehkukyolyolmerren. Bu yiman ngurrbenkukyolyolme nawu ngurridanginj bininj, dja mak bu ngurrbendjadme, wanjh kunukka yiman ngudda ngurridjadjme manbu mankarre dja mak ngurridjalwarnyak mahni mankarre! Bu ngudda kunmekbe ngurriyime, wanjh kunukka minj ngurriyawoyhmarrkmang manbu mankarre. Dja bonj, ngudda yimankek ngurrikurrmerren bu ngurridjaldjadme manbu mankarre.
JAM 4:12 Kaluk nungka nadjalkudji nawu kanwon manbu mankarre, dja wanjh nungka nadjalkudji nawu kandjadme! Nungka nawu wernhdulkarrekimuk kore kanngehke dja mak bu kanbularrbun. Kaluk baleh yimankek ngudda bu ngurriburrbun bu ngurrbendjadmekenh nawu birribuyika bininj?
JAM 4:13 Kunubewu ngudda kuhni ngurriburrbun bu ngurriyime, “Wanjh bolkkime dja malaywi ngaye kab ngare kore kubolkbuyika, ba ngani kumekbe mandjewk nakudji dja ngarrurrkmirri bu ngamarnbun nawern kunwardde nawu money.” Wanjh kunubewu kunmekbekenh bu ngurriburrbun.
JAM 4:14 Kadjalwarre! Dja ngudda minj ngurriburrbun bu baleh ngunmarnekurduyimerran bu malaywibuyika! Ngudda nawu djalbininj, dja ngudda yiman kayime manbu kunkarndum bu kahdi, wanjh kaluk kunu kabalyakmen.
JAM 4:15 Dja kuhni bu mak kunbuyika ngurriyimen, “Bu yiman nawu Kawohrnan Rowk kadjare ngardduk, wanjh kunu ngaye ngarrarrkiddi ba bu ngakurduyime kuhni kore nungka kadjare.”
JAM 4:16 Mah, dja ngudda wanjh ngurringurdmen dja yuwn bu ngurriburlumerren kore ngurridjare ngurrikurduyime. Dja bu kunmekbe ngurriburlumerren wanjh kunukka kundjalwarre duninjh.
JAM 4:17 Kaluk bininj nawu kaburrbun kunmak manbu God kadjare kakurduyime, dja mak minj kabalkurduyime bu kunmekbe, wanjh nakka kabakke God nuye mankarre.
JAM 5:1 Kandibekka, ngudda bininj nawu ngurrikuken. Wardi ngurrinalkkihni dja mak ngurrikayhme wanjh kuhni kunu ngurribadkelemen bu kuninjkunu ngurriburrbun kunyid duninjh bu kambebme kayimerran ngudberre.
JAM 5:2 Kaluk nawu kunwardde money ngudberre wanjh nakka kukwarreminj, dja mak manbu kunmadj dorrengh ngudberre, makka wanjh karrukduhme kore mayhbeh nguninguni.
JAM 5:3 Dja nawu yiman kunwardde silver dja gold, nakka wanjh kadjalwernhwarremen, dja mak ngunmarnbun manbu kunkulah ngudberre wanjh makka kanudmen warridj. Kaluk ngunkulahwarrewon yiman kayime kunak ngunkulahkinje! Ngudda kunwarre bu ngurriyimeng, kore ngurridjalmangi kunwardde nawern kore yimankek ngurrikurrmekurrme kore kadjehdjenyo ngudberre, dja bolkkime bu kunbarnangarra kayiburnburnkenh rowk!
JAM 5:4 Ngurrina! Ngudda kunu ngurrbendjalkoweyi birrimekbe bininj nawu ngundimarnedurrkmirri ngudberre kore birrimangi manme dudjindi ngudberre. Minj ngurrbenkarremulewayi bedberre, dja nawu Kawohrnan Rowk nawu Narrulkarrekimuk benbekkani kore birrikayhmi bu nguddakenh.
JAM 5:5 Ngudda nawu ngurridi kondah kurorre kore ngurridjaldjareni, dja mak ngurriworreni nawu namakmakkenh rowk, dja mak ngurridjalkurduyimi kore ngudman. Dja mak ngudmandeleng ngurrimarnburreni bu wanjh bolkkime ngurriyimerran yiman kayime mayh yiman balemmak nawu bininj kabirribun mayh karrowen wanjh kunkanj kabirrimang.
JAM 5:6 Ngudda ngurrbendjalwarrewam dja mak ngurrbenbun bininj nawu minj kunwarre ngundimarnekurduyimeninj, nawu minj birrimurrngrayek yiman ngudda!
JAM 5:7 Nawu karridangerrinj, kab ngurridjalmadbu nawu Kawohrnan Rowk bu kamdurndeng. Ngurriburrbu yiman kayime bininj nawu karrudjeng manme bu kadjalmadbun manbu manbarnem bu kadjordmen. Nungka wanjh kadjalmadbun mandjewk bu karredjingmang kadjakdung dja mak kore kayingurdme wanjh kunukka kamang manme manmak.
JAM 5:8 Wanjh kunmekbe kadjalrohrok, bu munguyh karridjalmadbu nawu Kawohrnan Rowk, dja minj mak ngurribawon. Kuhni wanjh nungka darnkih duninjh bu kamdurndeng kabolkyimerran.
JAM 5:9 Dja yuwn bu mak ngurriwokmenmenburren ngudmandeleng. Wardi kunubewu nawu Kawohrnan Rowk ngundjaldjadme bu kuhnikenh. Ngurrina dja nungka ngokko darnkih kamdurndeng bu ngad karriwarlahkenh bininj wanjh kandjadme rowk.
JAM 5:10 Nawu karridangerrinj, ngudda kab ngurrbenburrbu dja ngurrbenngunjdjikan birrimekbe bininj nawu prophetni bu kore korroko birriwokdi kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk. Wanjh nakka bedda kundjalrayek birrimangi. Kaluk munguyh birridjalmadbuni nawu Kawohrnan Rowk.
JAM 5:11 Kaluk bininj nawu minj birrimarrkbaworrimeninj, bu kunwern kore kunrayek birrimangi dja mak kunyid dorrengh, wanjh God woybukkih bendjalmarnekurduyimi kore kunmakkenh bedberre. Dja mak ngurriburrbun nawu Job. Nungka minj marrkbaworrimeninj dja bidjalmadbuni nawu Kawohrnan Rowk, dja nungka wanjh kaluk bimarnekurduyimeng kunmakkenh nuye namekbe bininj. Dja nawu Kawohrnan Rowk wanjh munguyh nawu nungka kanbidyikarrme dja kannahnan dja mak kandjalmarnedjare bu kandjalkongibun dorrengh. [Job 1:21-22; 2:10]
JAM 5:12 Nawu karridangerrinj! Bu bolkkime marneyime kore mankarre mankimuk duninjh. Ngurridjalwokdin bu kunwoybuk duninjh. Bu yiyime “Yoh”, wanjh yidjalyimen, “Yoh”. Bu yiyime “Burrkyak”, wanjh yidjalyimen, “Burrkyak”. Yuwn bu yiwokkurrmerren bu yiyime, “Ngaye ngawernhwokkurrmerren kuhni ngardduk kore God nganbekkan, dja mak kore njalehnjale kondahbeh ngawokkurrmerren ngardduk.” Bu kuhni yiyime, wanjh God ngundjaldung.
JAM 5:13 Yiddok birringale bininj bu kunrayek kabenmarnebebme? Wanjh kab bedda birridjaldin yiwarrudj. Dja mak nangale bininj kahmarrmarr? Wanjh kunu djalwayinin bu kabiburlumekenh nawu God.
JAM 5:14 Dja mak yiddok yikahwi bu ngurridulkkihyo? Wanjh ngurriwokmunkewerrimen bedberre kore bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri yiwarrudj ngarre, ba bu kabirrimre ngundimarnedi yiwarrudj dja mak ngundibarung nawu kunkalkkid oil kore kunngey nuye nawu Kawohrnan Rowk.
JAM 5:15 Kaluk birrimekbe bu kabirrimarnedi nawu Kawohrnan Rowk bu bedda kabirriwoybukwon, wanjh kunukka nungan ngunmarnbun ba bu kamak rowk, dja mak bu kunwarre ngurrikurduyimi kerrngehkenhni, wanjh kunukka nungka ngunmarnebengmidjdan.
JAM 5:16 Bu kunmekbekenh ngudda ngurribekkarren bu ngurriwarnyakmulewarren kore kunwarre ngudberre, dja mak ngurridin yiwarrudj ngudberre ba bu kunu God nungan ngunmarnebengmidjdan dja mak ngunmarnbun kore ngurridulkkihngalmeng. Dja mak ngudda ngurrimak bininj, dja mak bu ngudda ngurriwoybukwon God, bu ngurridangen yiwarrudj, wanjh kunu God nungan kahdurrkmirri kundulkarre nuye bu ngunwon ngudberre kore ngurridjawamkenh.
JAM 5:17 Kab ngurridjalburrbu nawu Elijah, bu kunkareni nungka nawu God nuye prophet. Kaluk nungka djal bininjni, yiman kayime ngad karrirohrok. Wanjh nungka munguyh djahdjaldi yiwarrudj bu wernkih bidjawani God ba bu minj djakduyi kore kunbolk birrihni bedberre, dja mak minj djakduyinj mandjewk kunmekbe bu kunkuyeng, yiman 42 dird.
JAM 5:18 Wanjh kalukburrk nungka yawoyhdanginj yiwarrudj wanjh kunu mandjewk kumwam kore heavenbeh dja marnbom mandjalwern manme wanjh djolengminj kore kurorre. [1 Kings 17-18]
JAM 5:19 Nawu karridangerrinj, bu nakudji bininj nawu kahdi kore kumekbe ngurrihni, wardi nungka kadjalbawon kore kunwoybuk dja mak kaborledme kore kunwarre kakurduyime, wanjh kunu ngudda ngurrimdurndiwemen kore kunwoybukkenh.
JAM 5:20 Bu ngudda kunmekbe ngurrikurduyime wanjh kunu kunmak. Ngurridjalburrbu kuninjkunu. Bu ngudda ngurrimdurndiwe bininj nawu kunwarre kore kare, wanjh kunukka ngurringehke ba bu kunmalng nuye minj mak karrowen, dja wanjh God kabimarnebularrbun kore kundjalwern kunwarre kurduhkurduyimi.
1PE 1:1 Ngaye wanjh Peter nawu apostle nuye Jesus Christ. Ngaye ngabimbom nahni djurra ngudda ngudberre nawu God ngundjarrngbom. Nungka God nawu Kornkumo yingkihkarremarnbom bu ngundjarrngbom. Namalngmakkaykenh nuye ngunmarnbom bu ngurriyimerranj God nungan nuyekih bininj. Kuhni nungka ngunmarnekurduyimeng ngudberre ba bu ngurriwokmarrkmang Jesus Christ nawu ngunkukdjuhkeng ngudberre nuye kunkurlbawi. Bolkkime wanjh ngurribebbehdi bu ngurriyarlarrmeng kore kubolkbubuyika kubolkkimuk kabolkngeyyo Pontus, dja mak Galatia, dja mak Cappadocia, dja mak Asia dja mak Bithynia. Ngurribebbehdi kumekbe yiman kayime bu ngurriredyak kondah kurorre. Ngaye ngadjare God munguyh ngundjalmarnekurduyime kunmak nuye, dja mak kunmodmikenh dorrengh bu kundjalwern ngunwon ngudberre.
1PE 1:3 Ngad wanjh karridjalwernhburlumen God nawu Kornkumo nuye Jesus Christ nawu kadjalwohrnan kadberre. Nungka God kandjalwernhkongibun, dja birrolkkayhweng nawu Jesus Christ kore dowengbeh, wanjh kunmekbekenh ngad karriyawoyhmalngkerrngehminj. Bu bolkkime ngad karrihdjalnjilngmak bu karriburrbun kaluk nungan God kandjalmarnekurduyime bu yerrekah.
1PE 1:4 Yoh, kaluk yerrekah God kanwon namakmak nawu nungan kahkarrme kadberre kore heaven, nawu minj kawarremen dja mak minj kakaremen.
1PE 1:5 Kaluk bu ngurriboyenmadbun wanjh God ngundjalnahnan munguyh kore nuye kundulkarre dorrengh ngudberre nawu ngurrihwoybukwon. Kaluk bu yerrekah nungka ngunngehke bu kayiburnburnkenh rowk kore birriwarlahkenh bininj kabirrikurdunan kore nungka kakurduyime.
1PE 1:6 Bolkkime wanjh kunyid kunwern kamarnbuyindan ngudberre bu kundjalwohdedjdjumbungkenh ngarre. Dja ngurridjalmarrmarr duninjh! Kamak bu bolkkime ngurrimang kunyid ba bu kunukka ngurridjalwernhwoybukwon Jesus Christ bulkkidj duninjh dja ngurriwokmarrkmang dorrengh. Kaluk yerrekah wanjh birriwarlahkenh bininj rowk kabirrihnan Jesus Christ bu kamdurndeng, wanjh God ngundjalburlume ngudberre dja mak ngundjalmakwan. Kuhni wanjh ngadjare ngamulewan. Kab ngudda ngurriburrbun kuhni bu nawu bininj karohrokme nawu gold bu kakinje kore kahrung, wanjh kanan bu woybukkih yiman gold duninjh. Wanjh kunmekbe kadjalrohrok bu kunyid kanrohrokme kadberre bu yiman ngad karridjalwernhwoybukwon duninjh. Kaluk nawu gold nakka kayakmen, dja ngad bininj nawu karridjalwoybukwon God, wanjh minj karriyakmen.
1PE 1:8 Ngudda minj ngurridarrkidnayi nawu Jesus Christ, dja ngaleng ngudda ngurridjalmarnedjare! Dja mak minj bolkkime ngurridarrkidnan, dja ngudda munguyh ngurridjalwoybukwon, bu ngurrikunimarrmarr dja mak ngurrikuninjilngmak dorrengh. Ngudda wanjh ngurriwernhmarrmarr bulkkidj duninjh kore nungkakenh!
1PE 1:9 Kuhni ngurribekkarren bu ngudda ngurrihdjalwoybukwon wanjh kunmekbekenh God nungan ngunmalngngehke ngudberre.
1PE 1:10 Bu kunkare wanjh God benwoni kunwok nuye nawu prophets dja birrimarnewokdi. Dja bedda minj birriwernhburrkburrkbekkayi kore God yerrekah kabenngehkekenh nawu bininj nuye. Bedda birridjareni birrikarrengalkemeninj bu kuninjkunukenh dja wanjh birrimalayiyawarrinj.
1PE 1:11 Nawu Christ nuye Namalngmakkaykenh benhmarneni kukange bedberre kore prophets, dja benyingkihmulewani nawu Christ bu kadjakbekkan dja bu yerrekah kadjaldi kore heaven dja mak birriwarlahkenh bininj wanjh kabirrimarneboddan kondah kurorre. Wanjh nawu prophets birridjareni birriburrbuyi bu nangale nawu Christ, dja mak baleh kabolkyimerran bu kuhni rowk kakurduyimerran.
1PE 1:12 God benbukkabukkani birrimekbe nawu prophets bu minj bedmandeleng bedberreniwirrinj. Bedda wanjh birridurrkmirri bu ngudda ngudberreni. Wanjh bu bolkkime ngudda ngurribekkang kunwok kunmak bu birribuyika bininj birrimwam birrimulewani ngudberre. God bimunkeweng nuye Namalngmakkaykenh kore heavenbeh wanjh benhmarnedurrkmirri nawu bininj bu ngundihmarnemulewani ngudberre. Kaluk angels bedmanwali kabirridjare kabirriburrkburrkbekkan rowk kore God ngunmarnekurduyimeng ngudberre.
1PE 1:13 Mah wanjh, ngurrikodjkulubayhmen ba bu ngurriwernhburrbun mak ngurridjalwernhwoybuknin. Ngurrimarnburrimen ba bu ngurridjalkurduyime kunmak. Dja mak ngurriburrbun kundjalkudjiwi bu nungka Jesus Christ kamdurndeng kurobbe dja ngunmarnekurduyime kunmak duninjh.
1PE 1:14 Ngudda ngurriyimerranj God nuye wurdwurd, wanjh ngurridjalmarrkmang munguyh. Bu kerrngehkenhni ngudda minj ngurriburrbuyinj dja ngudman ngurridjalkurduyimi kore kunwarre ngurridjareni. Wanjh yuwn bu bolkkime ngurriyawoyhkurduyime.
1PE 1:15 God nawu ngunkayhmeng ngudberre, nungka wanjh nadjalwernhkukdjamun duninjh, nawu minj kunwarre kabeneraworren. Wanjh kunmekbe ngudmanwali ngurridjalkurduyimen bu ngurrikukdjamunworrimen dja mak minj kunwarre ngurriraworren.
1PE 1:16 Kuhni bu yingkihbimbuyindanj kore djurra bu kanbengdayhke, kore kayime, “God yimeng, ‘Ngaye wanjh munguyh ngadjalkukdjamun, wanjh ngudmanwali ngurridjalkukdjamunnin.’” [Leviticus 11:44-45, 19:2]
1PE 1:17 Ngudda ngurridi yiwarrudj nuye God, bu ngurrimarneyime, “Ngabba!” Nungka wanjh kanbebbehdjadme kadberre rowk bu djal mandjad kore kunmakkenh ngarre. Dja wanjh ngurridjalwernhmarnekelenin bu kondah kurorre ngurrihni, yiman kayime bu ngurridjenbuyika duninjh.
1PE 1:18 Ngudda kab ngurriburrbun bu kerrngehkenhni ngurrihdjalni, minj njale mak kunmak ngurrikurduyimeninj. Kaluk ngudda ngurriborlhmeng bu nawu mawahmawah ngudberre birrihkurduyimi korroko. Dja wanjh bolkkime God nungan ngunngehkeng ngudberre. Kaluk nungka minj ngunmarnekarremulewayi nawu money kunwarddewi. Wanjh namekbe nawu money kawarrewarremen dja kayakayakmen.
1PE 1:19 Dja bonj, kuhni bu nungan God ngunmarnekarremulewam ngudberre kore Christbeh nuye kunkurlbawi manbu kunkurlbamak nuye. Nungka doweng yiman yimi mayh nawu lamb kukmakkaykenh duninjh bu bininj birrimarnekinjeng God.
1PE 1:20 God kerrngehkenhni yingkihkarremarnbuni bu Christkenh wanjh yerreh welengbolkmarnbom, wanjh bu bolkkime kore kayiburnburnkenh, nungka ngunkukbukkang nawu Christ ba bu ngunngehke ngudberre.
1PE 1:21 Bu ngudda ngokko ngurriwoybukwong Christ, wanjh kunukka ngurribalwoybukwong God kore nungka, nawu birrolkkayhweng kore dowengbeh dja kankukbukkang ngad nawu bininj rowk bu nungka Christ wanjh God duninjh. Wanjh bu bolkkime ngudda ngurridjalburrbun dja mak ngurridjalmadbun God munguyh.
1PE 1:22 Ngudda wanjh ngurribekkang kore kunwoybuk dja ngurriwokmarrkmey, wanjh ngudda ngurrimalngbeleworrinj ba bu ngurrbenmarnedjaremerren bulkkidj duninjh nawu ngurridangerrinj kore yiwarrudj ngudberre. Wanjh kumekbekenh kunu ngurridjalmarnedjaremerrimen bulkkidj duninjh bu djalmunguyh.
1PE 1:23 Ngudda wanjh ngurriyawoyhmalngkerrngehminj, dja kunu minj djal bininjbeh nawu kayakmen. Dja nawu ngunmalngdarrkidwong ngudberre minj nakka karrowen. Dja God nuye kunwok wanjh ngunmalngmimbiwon ngudberre, manbu minj kayakmen, dja kadjaldi munguyh munguyh.
1PE 1:24 Kuhni bu bimbuyindanj kore djurra kayime, “Nawu bininj karriwarlahkenh rowk, yiman kayime ngad kundalk. Dja mak kunmakmak kadberre yiman kayime mannguy manbu karrangen kore kabbal. Kaluk bu kundalk karrowen, dja manbu mannguy wanjh kawarrawarrhmerren. Wanjh kunmekbe kayimerran kadberre bu karridowen.
1PE 1:25 Dja manbu kunwok nuye nawu Kawohrnan Rowk, makka kadjaldi munguyh munguyh.” [Isaiah 40:6-8] Wanjh maninjmanu kunwok manbu bininj birrimkang bu ngundimarnemulewam ngudberre.
1PE 2:1 Mah. Ngudda wanjh ngurringurdmen bu ngurribebbehnjirrkkerren. Yuwn bu mak ngurrikowerren. Dja mak yuwn bu ngurridjalwohkurrehkurren. Yuwn bu mak ngurribebbehkirnwerren, dja mak yuwn bu ngurriyolyolmerren.
1PE 2:2 Dja wanjh ngokko ngurrimey kore nawu Kawohrnan Rowk ngunwong ngudberre kore kunmakmak nuye, wanjh ngurribengkan nungka nadjalmakkaykenh. Wanjh kunmekbekenh ngurrimarnedjarenin kunwok nuye manbu ngunhbukkan kunmak. Dja ngurriyimen yiman kayime barrken nawu kahdjaldjare kahbongun kundjikka, ba bu kunukka ngudmandeleng ngurridjordmiwerren kore God ngunngehkeng ngudberre.
1PE 2:4 Ngurrimkurrmerrimen kore Jesus Christ nawu nungka yiman kayime manwarddekuken manbu kahdarrkiddi munguyh. Bininj birriwirrihmi, dja God nungan bidjarrngbom bu yimeng nungka wanjh namakkaykenh duninjh.
1PE 2:5 Dja ngudda wanjh ngurrikangemarnburrimen kore God nuye. Bu nungan wanjh karrurrkmirri bu karurrkmarnbun yiman kunrurrk nuye kore Namalngmakkaykenh kahdi, kaluk ngunkurrmekurrme ngudberre yiman kayime bricks manbu kunwardde kabelebelbmiyindan wanjh kamarnburren kunrurrk. Wanjh kunu God ngunmarnbun bu ngurriyimerran priests nuye, ba bu ngurrimarnedi yiwarrudj kore Jesus Christkenh, dja ngurridurrkmirri kore Namalngmakkaykenh dorrengh bu ngurriwon God kore nungka kadjare.
1PE 2:6 Ngurriburrbu kore kahmulewan djurra, bu kahyime, “God yimeng, ‘Ngurrina! Ngaye wanjh ngakurrme manwarddekuken duninjh kore kunred Zion. Kaluk manmekbe kunwardde makka wanjh manwarddekuken duninjh kore kunrurrk ngarre temple kahyo. Kaluk ngaye ngayingkihdjarrngbom nakudji bininj nawu yiman kayime manbu manwarddemakkaykenh duninjh. Bu nangale bininj kabiwoybukwon namekbe bininj, dja mak kabiwokmarrkmang, wanjh nakka minj mak kayemengalme.’” [Isaiah 28:16]
1PE 2:7 Ngaye ngayolyolme Jesus, nawu yiman kayime manekke manwarddekuken. Dja ngudda nawu ngurriyingkihwoybukwong nuye, wanjh kunmekbekenh ngurriburrbun bu nungka namakkaykenh duninjh dja ngurrimarnedjare. Dja nawu birribuyika bininj nawu minj kabirriwoybukwon nuye, wanjh kunu kabenmarnekurduyimerran bedberre kore djurra kahbimbuyindi, bu kahyime, “Bininj nawu birrirurrkmarnbuni, wanjh birriwirrihmi manmekbe kunwardde, dja wanjh bu bolkkime manekke kunwardde wernhkukenminj duninjh kore kunrurrk kahdi.” [Psalm 118:22]
1PE 2:8 Dja mak kubadbuyika kore bimbuyindanj djurra, bu yimeng, “Mahni kunwardde kabenbungkarrkbun nawu bininj bu kabirrimankan.” [Isaiah 8:14] Kaluk birrimekbe bininj nawu minj nakka kabirriwernhwokmarrkmang God nuye kunwok, dja kunmekbekenh kabirrimankan. Kuhni wanjh God yingkihkarremarnbom kore kabenmarnekurduyimerran bedberre.
1PE 2:9 Dja ngudda wanjh God ngundjarrngbom ngudberre, dja ngunmarnbom bu ngurrikukdjamun nuye. Ngudda wanjh ngurriyimerranj priests bu ngurrimarnedurrkmirri God, nawu nakimuk duninjh king. Ngudda ngurriwarlahkenh wanjh djal God nuye bininj rowk. Nungka wanjh ngundjarrngbom ngudberre ba bu ngurrbenmarnemulewan birribuyika bininj ba bu kabirriburlume nuye. Wanjh kunu ngurriyolyolmerren bedberre kore nungka wanjh ngunbebkeng ngudberre rowk kore kubolkmunun ngurridi, dja ngunkurrmeng kore kabolkwolkayindi kunmakmak dorrengh nuye.
1PE 2:10 Bu kerrngehkenhni ngudda wanjh ngurridjalbengmayahmi bininj. Bolkkime wanjh ngudda God nuyekih bininj! Yoh, bu kerrngehkenhni ngudda minj ngurriburrbuyi God nawu mimkongiwern duninjh. Dja bolkkime wanjh nungan God ngundjalkongibom ngudberre.
1PE 2:11 Ngudda nawu ngaye marnedjare, ngad wanjh God nuye bininj nawu karridi kondah kurorre. Dja ngad minj kurorrewaken bininj. Kaluk yerrekah wanjh karrire kore nungka karridjarrkdi. Bu bolkkime ngad yiman kubolkbuyikabeh. Ngaye wanjh djawahdjawan ngudberre bu ngahyime kab yuwn bu munguyh kunwarre ngurrikurduyime kore kunburrkkenh ngurridjare. Dja bu kunmekbe ngurrikurduyime wanjh kunukka kunmalng ngudberre ngurriwarreworren ngudmandeleng.
1PE 2:12 Ngudda mak ngurriburrbun nawu bininj ngurridjarrkdi, dja yikahwi minj kabirriwoybukwon Jesus. Dja bedda kunubewu ngundidjalyolyolme. Dja kunukka bonj. Dja ngaleng wanjh ngurridjalkurduyimen kunmak, ba bu birrimekbe bininj ngundikurdunan, wanjh kunukka kabirriburlume God bu kunmekbe kabolkyimerran bu nungka kamre.
1PE 2:13 Ngudda kunu ngurrbenwokmarrkma bininj nawu kabirriwohrnawohrnan kunred kondah kurorre, dja mak manbu mankarre rowk ngalengngarre. Kuhni wanjh ngurrikurduyimen nuye nawu Kawohrnan Rowk. Dja mak ngurriwokmarrkma bininj nawu kawohrnan kubolkkimuk kore ngurrihdi.
1PE 2:14 Dja mak ngurrbenwokmarrkma nawu kabindidjadme bininj kore court. Bedda kabindimarnedurrkmirri nawu government bu kabindidung nawu birriwarre bininj, dja mak kabindiburlume bininj nawu kunmak kabirrikurduyime.
1PE 2:15 God kadjare kunmak ngurrikurduyime ba bu ngurrbenwokngurdke bininj nawu kabirridjalyolyolme kunwarrekenh, dja minj njale kabirriburrbun.
1PE 2:16 Ngudda wanjh minj njale mak ngunbongkarrme ngudberre, dja ngaleng ngurridjalmarnedurrkmirrin nawu God, dja yuwn ngurriburlumerren bu ngurriyime, “Ngaye wanjh God nganbebkeng bu minj ngayawoyhbongdi, dja bolkkime ngaye wanjh ngadjalkurduyime kore ngayeman ngadjare.”
1PE 2:17 Dja ngurrbendjalmarneyimen kunmak nawu birriwarlahkenh bininj. Mak ngurrbenmarnedjarenin nawu ngurridangerren bininj kore ngurridjarrkwoybukwon. Dja mak ngurrimarnekelenin nawu God. Dja mak ngurriwokmarrkma bininj nawu kawohrnan kondanjkunu kubolkwarlahkenh rowk ngarre.
1PE 2:18 Ngudda nawu bininj ngurribongdi kore ngurrbenmarnedurrkmirri birribuyika bininj, wanjh yikahwi nawu ngundimarnewohrnan ngudberre nakka birrimak, dja mak birribadbuyika nawu ngundimarnewohrnan, nakka wanjh ngundimarnekarrerayekwon. Wanjh kunu bonj, ngaleng ngurrbendjalwokbekkan dja ngurrbenwokmarrkmang birrimekbe bininj kore ngundihmarneyime ngudberre.
1PE 2:19 Mah, kandibekka. Bu kunrayek kabimarnebebme nangale bininj bu djal mankarreburudjang, dja bu namekbe bininj kadjaldi kamak dja nungka munguyh kadjalburrbun God, wanjh kunukka God nungan kabimakwan namekbe bininj.
1PE 2:20 Bu bininj kunwarre kakurduyime, wanjh kunukka nawu kawohrnan bininj bedberre wanjh kabikukmorrong, wanjh kunukka minj nangale mak kabiburlume dja nungan warreworrinj bu kunrayek bimarnekurduyimerran. Dja ngudda bu yiman kayime ngundidjuhbun ngudberre bu djal mankarreburudjang, wanjh kunukka ngurridjalbawo ngunmarnekurduyimerran, ba bu nungan God ngundjalburlume.
1PE 2:21 Kuhni wanjh God kadjare ngurrikurduyime. Wardi ngurridjalburrbu bu Christ kanjbabangminj bu djakbekkabekkang ngudberre. Kuhni wanjh nungka bolkkime kadjare ngurridjalngunjdjikan munguyh bu ngurridjalmunkekadjung.
1PE 2:22 Ngurriburrbu kuhni bimbuyindanj, yimeng, “Nawu nungka minj kurduyimeninj kunwarre, dja mak minj njale yimeng manbu minj kunwoybuk kunwok.” [Isaiah 53:9]
1PE 2:23 Bu bininj birridungi, wanjh nungka minj baleh benmarneyimeninj bu benduyi. Kore nungan djakbekkani, minj nungka benwohduyi nawu birrimekbe bininj bu birrimarnekurduyimi kore birribuni. Nungka bendjalbawong kaluk yerrekah nungan God kabendjadme dja nungan nawu kabendjadme bininj rowk bu djal mandjad.
1PE 2:24 Yoh, ngad wanjh karriwokweng God. Dja Jesus nungan kanmarnedoweng kadberre kore kundulk cross dja kuhni wanjh ngorrkang kunwarre rowk kadberre. Nungka kuhni kurduyimeng ba ngad karribawon kunwarre bu munguyh, dja minj karriyawoyhwokwe God. Dja ngaleng, karridjalkurduyimen munguyh kore nungka kayime kunmak. Bu kuhni nungka djakbekkang kore nungka nuye kunmorninj, wanjh kunukka kanmarnbom bu karrimakminj kore God.
1PE 2:25 Nungka wanjh kuninjkunu kurduyimeng ngudberre bu ngudda ngurrikukbengwabom yiman kayime nawu sheep rerrih. Wanjh bolkkime ngudda ngurrimdurndi kore nungka nawu ngunnahnan, yiman bu kayime bininj nawu kadjalmirndenahnan mayh nuye sheep. Kaluk nungka ngunmalngnahnan ngudberre.
1PE 3:1 Ngaye ngadjare marneyime ngudberre ngudda daluhdaluk nawu ngurrbenbebbehkarrme nabihbininjkobeng. Wanjh ngurrbenwokmarrkma nawu nabihbininjkobeng ngudberre. Kaluk yikahwi nawu birrimekbe nabihbininjkobeng minj kabirriwokmarrkmang God nuye kunwok, dja bu ngundinan ngurrikurduyime kunmak duninjh, wanjh kunukka bedmanwali kabirrimarnedjaremulewarren nuye God. Minj ngurrbenbengdayhke djal kunwokwi ngudberre, dja bedda ngundikurdunan wanjh kunmekbekenh kabirriwoybukwon God nuye kunwok.
1PE 3:3 Dja yuwn bu ngurrikukmahmaworren yiman bu ngurringabekmarnburren, dja yiman ngurribendedukarren gold, dja mak ngurridjohdjongburren nawu namakmak kunmadj. Kuhni wanjh yiman kunburrkwi kore ngalengman ngarre.
1PE 3:4 Dja ngaleng ngurrikangemarnburrimen bulkkidj duninjh kore kukange ngudberre kanjdji baybaywi, dja mak ngurrimodmikenhnin. Kunmekbe kunu wanjh God kadjare, wanjh kunu ngunmakwan.
1PE 3:5 Wardi ngurrbenbalburrbu nawu birrimakni daluhdaluk korroko birriyungkihni bu birridjalwoybukwoni God munguyh. Bedda wanjh birridjalkangemarnburreni dja mak bindiwokmarrkmangi nabihbininjkobeng bedberre. Wanjh kunmekbe ngurrbenngunjdjika bu ngurrikurduyimen.
1PE 3:6 Ngalbu Sarah wanjh biwokmarrkmangi Abraham nawu nabininjkobeng ngarre, bu bimarneyimi, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan.” Wanjh bu bolkkime ngudda ngurrikurduyimen kunmak, dja yuwn mak ngurrikele, ba bu kunukka ngurriyimerran yiman Sarah ngalyayaw ngalengngarre.
1PE 3:7 Dja ngudda bininj nawu ngurrbenkarrme ngalbihbininjkobeng, wanjh ngudda ngurridjalkurduyimen kunmak. Ngurrbennjilngmarnbu ngalbihbininjkobeng ngudberre. Mak ngurrbennahna dja bedda minj birrimurrngrayek yiman kayime bininj. Wanjh ngurriburrbu God ngunmimbiwon dja ngunwon ngudberre kunmakmak ngudda nawu nabihbininjkobeng dja mak ngalbu ngalbihbininjkobeng kore ngurriyo. Dja ngaleng ngunedjalyuwn ngalbininjkobeng ke, bu yidjalnahna. Dja bu burrkyak, wanjh God minj ngunwokbekkan bu yihdi yiwarrudj.
1PE 3:8 Bonj. Wanjh kunwern marneyimeng, dja med, kunbuyika mak ngayime. Kab ngurridjalmayalikudjihnin, dja mak ngurrikongiburrimen. Kab ngurrimarnedjaremerrimen yiman kayime ngurridangerrinj rowk, dja ngaleng, ngurrinahnarrimen. Yuwn ngurribebbehburlumerren ngudmandeleng.
1PE 3:9 Mah, dja kandibebbehbekka. Bu nangale bininj ngunmarnekurduyime kunwarre, wanjh yuwn yiyurrmidung bu yimankek yibunkenh. Dja bu nangale ngundangwe, wanjh yuwn bu yiborledme yirrangwe bu ngunebaldangwerren. Dja ngaleng yidjalmarneyimen, “Ngadjare God ngunmarnekurduyime kunmak!” Kuhni God kadjare nawu ngunkayhmeng ba bu nunganwali ngunmarnekurduyime ngudberre kunmak duninjh.
1PE 3:10 Kuninjkunu ngudda ngurriburrbun kore kabimbuyindi, dja kayime, “Nawu nangale bininj kadjare kundjalmak kabimarnekurduyimerran nuye, bu kahni kunkuyeng, wanjh yuwn bu kayolyolme kunwarrekenh, dja mak minj kakurren.
1PE 3:11 Nungka wanjh kaborledkerren bu kabawon kunwarre rowk, dja wanjh kakurduyime bu djal kunmak. Dja mak djaldjarenin munguyh kore God nuye kunmodmikenh.
1PE 3:12 Nawu Kawohrnan Rowk kabennahnan nawu birridjalmak bininj, dja kabenmarnebengyirri kore kabirrihdi yiwarrudj nuye. Dja nangale nawu kadjalkurduyime kunwarre, wanjh nawu Kawohrnan Rowk nunganwali kabibodmekenhwon.” [Psalm 34:12-16]
1PE 3:13 Bu ngudda ngurridjare ngurridjalkurduyimen kunmak munguyh, yiddok birriwern bininj kunukka ngundidung? Burrkyak.
1PE 3:14 Dja med, baleh ngurriyime bu ngudda ngurridjalkurduyime kunmak dja yikahwi bininj ngundiwirrihme dja kunyid ngunmarnebebme. Wanjh yuwn bu ngurrikelemen yiman bedda. Bedda wanjh kabirrikengehme yehyeng rowk, dja ngudda burrkyak!
1PE 3:15 Ngudda wanjh ngurridjalburrbu Christ nawu Kawohrnan Rowk kore kukange ngudberre. Dja bu nangale ngundjawan kuninjkunukenh bu ngundinan ngurridjalwernhwoybukwon God, wanjh ngurrbenmarnemulewarrimen bedberre. Munguyh ngurridjalyingkihmarnburrimen bedberre bininj bu ngurrbenmarneyolyolmekenh kunwok kunmak. Dja ngaleng, ngurrbenbengdayhke bu djal yelehyeledj dja yuwn ngudmandeleng ngurriburlumerren.
1PE 3:16 Dja wardi yikahwi bininj ngundiyolyolme manburudjang, bu ngudda kunmak ngurrikurduyime nuye Christ. Wanjh ngurridjalkurduyimen kunmak duninjh, dja yuwn bu mak ngurrikurduyime kore yimankek ngurriburrbun kunwarre. Wanjh kunukka birrimekbe bininj kabirriyemengalme bu bulkkidj duninjh.
1PE 3:17 Bu kunyid kamarnbuyindan ngudberre kore kunwarre ngurrikurduyime, wanjh bonj, kunukka wanjh ngudman ngudberre. Dja bu ngurrikurduyime kunmak duninjh dja ngurridjalngalke kunyid, wanjh kunukka kamak. Kunubewu God nungan ngunbawon bu kunyid kambebme ngudberre.
1PE 3:18 Kunmekbe wanjh Christ bimarnekurduyimerranj bu doweng kadberre. Kaluk kunmekbeni bu doweng kundjalkudjihkenh, wanjh nungka djalbularrbom kunwarre kadberre rowk bu djalmunguyh munguyh. Nungka nawu minj kunkudjihkenh kunwarre kurduyimeninj, dja doweng bu ngadkenh karriwarlahkenh bininj nawu karriwokweng God bu kunwernhkah. Nungka kuninjkunu kurduyimeng ba bu kandurndiwe kadberre rowk kore God. Bu nungka Jesus doweng, kukyoy, wanjh nawu Namalngmakkaykenh biyawoyhmimbiwong.
1PE 3:19 Dja bu Jesus kunburrk kukyonginj, wanjh malngdarrkiddi dja wam benbengdayhkeyi bedberre bininj nawu birrimalngdarrkiddi kore birridangbalhmiyindi.
1PE 3:20 Kaluk birrimekbe bininj nawu birriwarreni nawu kerrngehkenhni birriwokweyi God bu nungka bendjalmadbuni munguyh, bu kunmekbe bolkyimi Noah marnbuhmarnbuni kabbala manbu ngeyyoy ark. Kaluk birridjalmirndekudjini bininj nawu kunbidkukudji dja danjbik birringimeng kore mahni kabbala, wanjh birrimekbeni bininj nawu God benngehkeng bu bomunkeweng kundjurrhkimuk wam ngakkeng kunred yakwong rowk.
1PE 3:21 Kuhni bu benmarnekurduyimerranj, wanjh yiman kayime bu bolkkime God ngunngehkeng ngudberre bu ngurrikukdjuhmi kukku kore baptism ngudberre. Kaluk manmekbe kukku minj ngunwernhkukbelewoyi kunburrkkenh ngudberre, dja ngaleng bu ngurrikodjdjuhmi wanjh ngurridjawam God bu ngunkangebelewon bulkkidj duninjh kukange ngudberre dja wanjh kunukka ngunmakwan ngudberre. Kuninjkunu God kanmarnekurduyimeng bu Jesus Christ dolkkang kore dowengbeh bu wam kore heaven. Bolkkime wanjh nungka kahni kore kukun nuye God dja kadjalwohrnan rowk bedberre nawu angels, dja mak nawu birrikuken dja nawu birrikihkimuk kore heaven kabirrihni. Bedda wanjh kabirriwokmarrkmang nungka nawu kabenyurrhke rowk.
1PE 4:1 Christ nungka djakbekkang dja kanjbabangminj kore kunburrk nuye. Wanjh ngudda ngurrimayalimarnburrimen yiman nungka yimiyimi. Bu ngudda yiman ngurrikanjkurrmerren wanjh kunukka ngurridjalbawon kunwarre bu munguyh.
1PE 4:2 Wanjh bolkkime minj ngurriyawoyhkurduyime kore birriwarlahkenh bininj kabirridjalkurduyime kunwarre, dja munguyh ngurridjalkurduyimen kunmak kore God kahdjare.
1PE 4:3 Ngudda korroko ngurridjalkurduyimi kunwarre, yiman birribuyika bininj nawu kabirrimarneboddan nawu nawarrekenh idols. Bu ngudda ngurridjalwohdjirdmarreni, dja munguyh ngurridjaldjareni kunwarre. Ngudda wanjh ngurrihbonguni kunbang bu ngurriworromkani munguyh, dja mak ngurrimirndemornnamerreni bu ngurridjarrknguni manme kore kunwarrekenh, dja mak ngurridjarrkbonguni dja ngurridjarrkboyikadjurreni munguyh, dja mak ngudda ngurrirey ngurrimarneyidngalkerreni ngudmandeleng. Dja mak ngurriraworrinj bu ngurrimarnedi nawarrewarre nawu idols, wanjh kunukka kundjalwarre duninjh!
1PE 4:4 Dja bolkkime ngudda ngurrbenbawong dja minj mak ngurriyawoyhraworren birrimekbe bininj bu munguyh kabirridjalyime kunwarre duninjh. Wanjh bedda bolkkime ngundimarnekangebarrhme dja ngundidjalmarneyime kunwarre.
1PE 4:5 Bedda wanjh yerrekah kabirrimarnemulewarren nuye nawu Christ. Bu nungka kayingkihmarnburren wanjh kandjarrkdjadme ngad nawu karriwarlahkenh bininj nawu karridjaldarrkiddi, dja mak nawu korroko birridowerrinj.
1PE 4:6 Kunmekbekenh kunu Christ wam benbengdayhkeng bininj nawu korroko birridoweng kore kunburrkwi. Bedda nawu birribuyika korroko bindidjadmeng kore kunburrkkenh. Dja Christ djareni bu bedda kunubewu kabirrimalngdarrkiddi kore God.
1PE 4:7 Bolkkime wanjh darnkih kore kayiburnbunkenh, wanjh ngurribengmaknin dja ngurrimayalimarnburrimen ba bu kunukka ngurridjaldi yiwarrudj mandjad.
1PE 4:8 Maninjmanu mankarrekuken duninjh manbu kahdokme, wanjh kahyime munguyh ngurridjalbebbehmarnedjaremerrimen. Wanjh ngurriburrbu kore kabimbuyindi kayime, “Nawu nangale bininj yimarnedjare wanjh kunu munguyh yimarnebengmidjda nuye kore kunwarre ngunmarnekurduyime.” [Proverbs 10:12.]
1PE 4:9 Dja mak munguyh ngurrikimarrimen kore kunred ngudberre, wanjh kuninjkunu ngurridjalkurduyimen bu ngurrinjilngmaknin dorrengh, dja yuwn bu ngurriwokkihnjurluhnjurlukme ngudmandeleng.
1PE 4:10 God ngunbebbehwonowong kunmakmak ngudberre ba bu ngurrimarnedurrkmirri nuye. Nungka kadjare bu kamak ngurridurrkmirri kunbebbehbuyika kore kunmakkenh rowk bu ngurribidyikarrmerrenkenh.
1PE 4:11 Ngayime bu nangale bininj kawokdi kore ngurrimirndemornnamerren, wanjh nungka mandjad duninjh djalweyka kore God nuye kunwok duninjh. Dja bu mak nangale kabenbidyikarrme birribuyika bininj, wanjh bidjawa nungan God ba bu kabimurrngrayekwon kore karrurrkmirrikenh. Wanjh bininj ngundinan kore ngurrikurduyime kuninjkunukenh, wanjh bininj kabirridjalburlume God bu kunmekbekenh Jesus Christ nuye nawu nawernhmakkaykenh duninjh dja nadjaldulkarrekimuk duninjh bu munguyh munguyh. Amen!
1PE 4:12 Ngudda nawu ngaye marnedjare, wanjh kandibekka. Bu kunwern kunyid kamre ngudberre, yiman kayime kunak kawurlhmerren ngudberre, kaluk yuwn bu ngurribangmekangebarrhme. Minj kuhni bu kunkerrngehkenh, dja ngaleng kuhni ngunrohrokme.
1PE 4:13 Bu kuninjkunu kakurduyimerran ngudberre, wanjh ngurridjalwernhnjilngmaknin duninjh, bu ngudda ngurridjakbekkan yiman ngurriraworren Christ kore yingkihdjakbekkabekkang korroko. Wanjh yerrekah bu birriwern bininj kabirrikuknan dja kabirriwohburrbun bu Jesus nadjalmakkaykenh dja nadjalmakmak duninjh, wanjh kunukka ngudda ngurridjalwernhnjilngmakmen duninjh.
1PE 4:14 Dja bu birribuyika bininj ngundiyolyolme bu ngurrihngeykayhme nawu Christ, wanjh kunukka God kadjalkurduyime munguyh kunmak duninjh ngudberre. Yoh wanjh, ngurridjalnjilngmaknin, dja God nungan nuye Namalngmakkaykenh ngunmarneni kore kukange ngudberre.
1PE 4:15 Dja bu nangale ngudda bininj yikurduyime kunwarre, mak bu kunukka yingalke kunyid, wanjh djal yingan. Bu yiman yibun bininj, dja mak bu yidjirdmang njalenjale nuye, dja mak bu yimarnbun kunyid bedberre, wanjh kunukka yingan djal ke.
1PE 4:16 Dja kunbuyika bu ngudda ngurringeyyo “Christian” dja kunmekbekenh kunu kunyid kamarnbuyindan ngudberre kore Christkenh, wanjh yuwn mak ngurriyeme! Dja ngaleng ngurridjalburlumen God bu kunmekbekenh bininj kabirriyime ngudda nawu ngurringeyyo “Christ nuye bininj.”
1PE 4:17 Christ nungka yingkihdedjingmey bu kabendjadme nawu bininj rowk. Nungka kandjadme ngad werrk nawu bininj nuye karrihni. Dja woybukkih, nungka dedjingmey bolkkime bu kandjadme nawu nuyekih bininj, wanjh kunukka kawernhkarrerayekmen duninjh bedberre birribuyika bininj nawu minj kabirriwokmarrkmang manbu kunwok kunmak nuye!
1PE 4:18 Dja ngurriburrbu kore djurra bimbuyindanj, bu yimeng, “Nawu namak bininj bu kakuyindowe, wanjh God kaluk nungan kabingehke kore darnkih karrowenkenh. Dja bininj nawu minj kabiwokbekkan God nuye kunwok wanjh bonj dja mak kunwarre kadjalkurduyime, wanjh minj God kabingehke namekbe bininj.” [Proverbs 11:31]
1PE 4:19 Mah wanjh, bu God ngunbawon ngudberre bu kunyid ngunmarnebebme, wanjh kunu ngurridjalkurduyimen djal kunmak munguyh, dja ngaleng ngurrikurrmerren bu God nungan ngunmalngnahnan ngudberre. Ngurriburrbu bu nungka ngunmarnbom, dja mak minj kangurdme bu munguyh ngundjalnahnan ngudberre.
1PE 5:1 Mah, wanjh ngaye ngadjare wohbengyolyolme ngudberre nawu ngurriwohrnan yiwarrudj ngalengngarre. Ngaye mak ngawohrnan ngarre yiwarrudj, dja mak nganang kore Christ djakbekkabekkang. Kaluk yerrekah bu God kankukbukkan Christ kadberre karriwarlahkenh bininj rowk, wanjh ngaye karridjarrknan bu nungka wanjh God duninjh. Kunmekbekenh ngaye djawahdjawan ngudberre bu ngudda djal mandjad ngurrbenmarnewohrnahwohrnan bedberre bininj nuye God. Dja mak ngurrinjilngmak dorrengh bu ngurrikurduyimen. Dja yuwn bu ngurridjaldurrkmirri kunwarddekenh ngalengngarre yiman kayime nawu money ngurrihmang. Dja yuwn bu mak ngudmandeleng ngurrikongiburren kore ngurridurrkmirri. Ngudda wanjh yiman kayime bininj nawu kahmirndenahnan mayh nawu sheep. Wanjh God nungandeleng ngunwong ngudberre bininj nawu ngurrbennahnan, wanjh ngurrbendjalmarnenjilngmaknin bedberre.
1PE 5:3 Dja mak yuwn bu ngurrimarnburren bu ngurriburluburlumerren bedberre birribuyika bininj, dja ngaleng kunmaknin ngurrbendjalmarnekurduyimen ba bu bedmanwali ngundingunjdjikan wanjh kunmak kabirrikurduyime.
1PE 5:4 Ngad wanjh karrbennahnan Christ nuye bininj yiman kayime shepherds, dja nungka wanjh kawohrnan rowk kadberre, yiman kayime ngad bu sheep yayaw nuye. Bu ngudda mandjad ngurrbennahnan nawu bininj nuye, wanjh kunukka Christ ngunkarremulewan nawu kahkarrme ngudberre bu nungan kayawoyhkukbukkarren kadberre. Nungka ngundjalkarremulewan bu ngunwon nuye namakkaykenh duninjh nawu minj kayakmen.
1PE 5:5a Ngaye mak ngadjare marneyime ngudberre nawu bininj ngurringudjmakmak. Bu ngurrbenwokmarrkma birridabbolk bininj nawu yiwarrudj kabirriwohrnawohrnan.
1PE 5:5b Bu ngudda wanjh ngurrimarladjdjaworrimen bu minj ngurribebbehburlumerren kore ngudberre. Dja ngurriburrbu kore bimbuyindanj, “God kabendenghke nawu kabirriburlumerren bininj, dja bininj nawu kabirrimarladjworren, wanjh kabennahnan.” [Proverbs 3:34]
1PE 5:6 Mah, wanjh. Ngurrimarladjworrimen dja ngurrikurrmerrimen kubid nuye God nawu wernhdulkarrekimuk duninjh ba bu yerrekah nungan ngundolkkayhwe kore nungan kabolkname.
1PE 5:7 Nungka wanjh kadjare ngundjalwernhnahnan ngudberre munguyh, wanjh ngurrimarnemulewarrimen nawu njalenjale rowk bu ngunkangewarrewon munguyh.
1PE 5:8 Munguyh ngurridjalburrbu bu kahkurduyimerran ngudberre, dja mak ngurrinahnarrimen rowk. Nawu namarnde duninjh ngundjalwidnan bulkkidj, dja yiman kayime mayh nabang duninjh wanjh kabalwokkihre kabolkyawayawan bu kadjare wanjh ngunkukngun kaworrkmiworren. Kunmekbe ngurridjalnahnarrimen rowk!
1PE 5:9 Dja bu yiman kamre kore ngudda, yuwn bu yimarnekelerlobme, dja yidjaldin, yidjalwernhwoybukwo God. Mak yibenbalburrbu nawu birribuyika bininj ngurridjarrkwoybukwon God kore kubolkbubuyika rowk, wanjh karohrok kunyid kabenmarnekurduyimerran bedberre kunmekbe yerreh.
1PE 5:10 Bu ngudda ngurridjalwohdjakbekkan bu kundedjumbungkenh, wanjh nungka God nawu mimkongiwern duninjh ngundjalwernhkongibun ngudberre, kaluk nungan ngunmarnbun dja ngunkurrme ngudberre kore kunmak rowk, wanjh ngunmurrngrayekwon munguyh munguyh dja kumekbe minj njale ngunrokayhwe. God nungan ngunyingkihkayhmeng bu ngunmey ngudberre dja ngunkukbelbmeng kore Christ ba bu ngurridjarrkdi kore nungka munguyh munguyh, wanjh kunukka kundjalwernhmak kayimerran ngudberre.
1PE 5:11 Ngaye wanjh ngadjare bu nungka kadjalwernhwohrnan kore yehyeng rowk bu munguyh munguyh. Wanjh bonj.
1PE 5:12 Nungka Silas nganbidyikarrmeng bu ngabimbom nanihnjanu nayahwurd djurra ngudberre. Ngaye wanjh ngamarneyime nungka nawu yiman nganedjaldanginj duninjh, nawu munguyh nganbidyikarrkarrme. Ngaye kuninjkunu ngabimbom bu murrngrayekwon ngudberre dja marnemulewam kore God kanwernhkongibun kadberre. Kuhni wanjh woybukkih duninjh, dja wanjh ngurridjaldin kore kuhni ngurriwoybukwon.
1PE 5:13 Ngaye ngarrihdjarrkni kondah kore yiwarrudj bedberre bininj kore kunred kabirribolkngeybun “Babylon”. Bu bedda ngundimarnedjawayhmeng kunwok kunmak dorrengh kore ngundimarneyimeng ngudberre. God bendjarrngbom bedda warridj. Dja mak nawu Mark, nawu yiman ngaye ngardduk beywurd, ngunmarneyimeng ngudberre kunwok kunmak.
1PE 5:14 Wanjh ngurrikunibunjhmarrimen kore ngurrimarnedjaremerrenkenh. Ngaye ngadjare God ngunwon kunmodmikenh ngudberre ngudda bu ngurribelbmerrinj nawu Christ.
2PE 1:1 Ngaye Simon Peter, nawu ngamarnedurrkmirri nuye Jesus Christ, dja mak nganmunkeweng ngaye bu apostle nuye. Ngaye dja nawu bininj ngarrihni kondah ngarriwernhnjilngmak duninjh kore ngarriwoybukwon Jesus Christ nawu God kadberre bu kanngehkeng rowk. Nungka wanjh nadjalmak duninjh, dja kandjadme bu mandjad duninjh. Bolkkime nungka ngunmarnbom ngudberre warridj ba bu ngurriwoybukwon nungka yiman ngad dja karridjarrkkarrme mahni kunwoybuk mandjalmak duninjh. Wanjh ngaye ngabimbun nahni djurra ngudberre.
2PE 1:2 Ngaye ngarri yiwarrudj ngudberre ba bu munguyh God ngundjalwon nuye kunmodmikenh dja mak ngundjalkongibun ngudberre, bu ngurriborlhme nawu God dja mak Jesus nawu kawohrnan kadberre.
2PE 1:3 Nawu God dulkarrekimuk duninjh wanjh nungka kanwong nawern nawu namakmak ba bu karridarrkiddi kunmak dorrengh, dja mak bu ngarrimarnekurduyime mandjad nuye kore karriborlhme nuye. Nungka wanjh God duninjh nawu nadjalwernhmak, dja nawu kundjalmak kakurduyime, wanjh kunmekbekenh kankayhmeng kadberre.
2PE 1:4 Yoh, God wanjh najdalwernhmak dja munguyh kakurduyime bu djal kunmak. Kunmekbekenh kunu nungka kanwong kadberre kunwern nawu namakmak kore kanmarnewokkurrmerrinj. Kunukka bolkkime wanjh yiman karribelbmerren nawu God, dja karriyimerran yiman nungka, dja wanjh karridjalbawon munguyh manbu kunwarre kore bininj nawu kondah kurorrebeh kabirrimarnbun bu kabirridjaldjare kunwarre duninjh.
2PE 1:5 Wanjh kunmekbekenh ngudda ngurridjalkangewoybuknin, dja ngurrirohrokmen bu ngurriyimerran ngurridjalmak bininj. Dja mak munguyh ngurriborlhmen nawu God.
2PE 1:6 Munguyh ngurridjalborlhmen dja mak ngurrimarnburrimen ba bu kunmak ngurriyime, dja yuwn bu kunwarre. Yuwn bu mak ngurriwarnyakmulewarren, dja wanjh ngurridjalngunjdjika nawu God munguyh.
2PE 1:7 Bu ngurringunjdjikan nawu God, wanjh ngurridjaldabbolknin warridj nawu birribuyika bininj bu ngurridangerrinj kore Christ, dja mak ngurrimarnedjaremerrimen.
2PE 1:8 Bu kuhni rowk ngurridjalkurduyime munguyh, wanjh kunukka minj ngurringudjyawarren, dja wanjh ngurriwernhdurrkmirri dja ngurrikurduyime kunmak kore ngurridjalborlhmen kore Jesus Christkenh nawu Kawohrnan Rowk.
2PE 1:9 Dja nawu nangale bininj bu minj kunmekbe kakurduyime wanjh nakka nanu yiman kayime bininj nawu mimbunje, dja minj bu kawernhbolknan mandjad duninjh, dja wardi balkunibengmidjdanj kore God ngokko bikangedjirridjbom kore kunwarrekenh nuye.
2PE 1:10 Nawu karridanginj, kunmekbekenh wanjh marnehmarneyime ngudberre, kab ngurridjaldurrkmirrin kore kunrayek dja minj ngurrimarrkbaworren. Ngurridjalwernhburrbu munguyh bu God ngunkayhmeng dja ngunyingkihdjarrngbom, dja kunmekbekenh kunu ngurridjalkurduyimen rowk kore ngaye bolkkime bengdayhkeng, dja wanjh kunukka minj ngurriyawoyhmankan kore kunwarre.
2PE 1:11 Dja mak Jesus Christ nungan ngunkimang ngudberre ba bu ngurringimen nuye kore nungka kawohrnan rowk munguyh munguyh. Nungka nawu kanngehkeng dja kawohrnan rowk kadberre.
2PE 1:12 Wanjh ngaye munguyh bengdayhke ngudberre bu kuninjkunukenh kore kunwoybukkenh rowk. Dja ngaye ngaburrbun bu ngudda ngokko ngurriborlhmeng dja mak bolkkime ngurriwernhwoybukwong manbu kore kunwoybuk ngundimarnemulewani bu ngurribekkani.
2PE 1:13 Ngaye ngayime kamak bu ngaye munguyh djadjalbengdayhke ngudberre bu ngahdjaldarrkiddi, wanjh yerre kunu ngabaldowen, dja bonj.
2PE 1:14 Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre nganmarneyimeng mandjad, dja ngaye ngaburrbun bu darnkih kamre bu ngabawon ngardduk kunburrk manbu karrowen.
2PE 1:15 Kuhni wanjh kundjalwernhrayek duninjh bu ngahdurrkmirri ngudberre ba bu minj ngurribengmidjdan kuninjkunu rowk wanjh yerre kunu ngarrowen.
2PE 1:16 Ngad wanjh ngundimarnemulewam bu Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre kumwam, kundulkarre kunkimuk dorrengh. Kuhni bu wanjh djalwoybukkih duninjh kore ngundimarneyimeng ngudberre. Kaluk ngad minj ngundimarneyimeninj kore bininjbeh mankarre, yiman bu bininj birrikodjkuludjad kabirrikarremarnbun manbu minj kunwoybuk bu kabirriyolyolme. Burrkyak, dja ngad kunu kunmim ngadberre ngarrihnang nawu Jesus dja mak ngarriwohburrbom bu nungka nawu nadjalwernhkimuk dja wanjh king duninjh.
2PE 1:17 Ngad wanjh ngarribekkang bu Ngabbard God nawu Nadulkarrekimuk duninjh dja Nawernhmakkaykenh wanjh wokdanj, biburlumeng dja mak bimakwam Jesus bu biyolyolmeng, yimeng, “Nanihnjanu bininj wanjh ngaye ngabornang. Ngaye ngamarnedjare, dja mak ngadjalnjilngmak nuye munguyh.” [Matthew 17:5; Mark 9:2-7; Luke 9:28-35]
2PE 1:18 Bu kunmekbe Jesus ngankang ngadberre bu ngarridjarrkdi kore kurrulum manbu kubolkdjamun. Wanjh kunmekbe ngadman ngarriweleng ngarriwokbekkang bu kumwokdanginj kore heavenbeh.
2PE 1:19 Wanjh kunmekbekenh kunu karriwernhwoybukwon manbu kunwok kore prophets birrimulewani. Makka manu mandjalwoybuk duninjh. Kab munguyh ngurridjalburrbu manmekbe kunwok, manbu yiman kunak kahrung dja kabolkwolkan kore kubolkmunun. Kahdjalrung kadberre kunkakkuyeng, kaluk bu Christ kamdurneng yiman kayime kunbarnangarrakerrnge kambarrhbun kore kukange ngudberre.
2PE 1:20 Dja mak manbu kundulmuk marneyime. Bu ngudda ngurribimnan kore nawu prophets birribimbom, wanjh kunukka minj nawu prophets bu bedmanwali birrimayalimarnbuyi kore birribimbom.
2PE 1:21 Burrkyak. Nawu prophets minj bedman birribimbuyi kore birridjareni, dja mak kore bedman minj birriburrbuyi. Dja wanjh nanu nungan Namalngmakkaykenh benmarnbuni bu birridjalwokdi mandjad manbu kunwok kore Godbeh.
2PE 2:1 Bu kunkare, yikahwi nawu prophets birridjalkurreni bu bindidjalkoweyi nawu birribuyika bininj yimankek birriyimi bedda woybukkih prophets, dja bedda kunu birridjalkurreni. Mak yikahwi nawu bininj kabirrimre kore ngudda ngudberre wanjh yimankek bedda kunu nawu bininj kabindibukkabukkan dja wanjh nanu manmolk ngundihdjalkowe ngudberre bu ngundimarneyolyolme kore kunwok kunwarre. Kaluk bedda kabirridjalwirrihme nawu Kawohrnan Rowk, nawu king duninjh, nawu nungan benkukkarremulewam bedberre! Wanjh kunukka werrkwerrk kabirridjalbularrbuyindan.
2PE 2:2 Birriwern bininj wanjh kabindimunkekadjung birrimekbe nawu kabindibukkabukkan kunwarrekenh kunyeme dorrengh. Kaluk nawu birribadbuyika bininj bu kabindikurdunan bedberre, wanjh kunu kabirriwirrihme manbu kunwok kunwoybuk.
2PE 2:3 Bedda nawu birriwarre bininj bu kabindibukkabukkan wanjh kabirrimanjngun nawu njalehnjale rowk ngudberre, dja mak bedda ngundikowe bu ngundimarneyolyolme mankarre manbu djal bedberre, dja minj kunwoybuk. God wanjh nungka korroko yingkihkarremarnbom bu kaluk kabenbun, dja nawu nungka minj kakeyo!
2PE 2:4 Ngurriburrbu kore God kurduyimi bu kunkare. God minj benbawoyi nawu angels bu birrikurduyimi kunwarre, dja bendjalkukburriweng kanjdji kore kabolkngeyyo hell. Wanjh benkukdukkani wirlmurrng nawu chains kore kumekbeh kubolkmunun. Kaluk yerrekah wanjh nungka kabenwarrewan ba bu kabirrimalngdowe.
2PE 2:5 Bu kunkare duninjh nawu bininj birriwern minj birrimarnedjareniwirrinj God. Wanjh kunu nungka benbom rowk bu kukku mandjurrkkimuk bomunkeweng bedberre kore kondah kurorre, kaluk nungka minj benkongibuyi bedberre. Dja nungka bendjalngehkeng yikahwi bininj birrimak, kaluk seven bininj nawu birridjarrkni Noah, nawu benmarneyolyolmi manbu mandjad dja kunmak kore birribuyika bininj. [Genesis 6:1—7:24]
2PE 2:6 Dja mak God benwarrewam birriwern bininj kore kunred bokenh bolkngeyyoy Sodom dja Gomorrah dja wanjh bolkbularrbom bu kunrurrkwern yimerranj yiman kunburle. Nungka kuhni kurduyimeng ba bu birriwarlahkenh bininj kabirriburrbun bu kunmekbeh kayimerran bedberre bininj nawu kabirriwirrihme nawu God. [Genesis 19:24]
2PE 2:7 Kaluk bu kunmekbeni God bingehkeng nadjalkudjini nawu ngeyyoy Lot. Nawu nungka namakni dja mak njilngwarreni bu birribuyika bininj nawu birribakkeyi manbu mankarre dja wanjh kundjalwarre duninjh birriyimi munguyh. [Genesis 19:1-16]
2PE 2:8 Nungka nawu Lot, wanjh nadjalmakni bu kumekbeh birridjarrkni nawu bininj dja bennani mak benbekkani munguyh bu birribakkeyi manbu mankarre. Kaluk kore kukange nuye wanjh djareni bu kunmak birrikurduyimeninj, wanjh nungka munguyh djalnjilngwarreni.
2PE 2:9 Mah, wanjh kuhni karriburrbun kore God bendjadmeng dja benbuni. Dja mak ngad karriwohburrbun bu nawu Kawohrnan Rowk wanjh kanngehke kadberre ngad nawu karriwokmarrkmang nuye kore kunyid kawernmerren kadberre. Dja nawu birriwarre bininj, wanjh nakka kaluk kabenwarrewan bu kabirrimalngdowe, dja kabenbongkarrme kaluk bu kunmekbeh kunbarnangarra kabolkyimerran kore nungka kandjadme ngad nawu karriwarlah bininj rowk.
2PE 2:10 Ngayolyolme nawu birridjalwernwarre bininj nakka wanjh God kabenbun. Bedda wanjh kabirridjalkurduyime kore kundjare ngarre kondah kurorrekenh, dja minj mak kabirriwokmarrkmang nuye nawu Kawohrnan Rowk. Bedda kabirriwernhkimukworren dja birridjalbang. Minj kabirrimarnekele birridjalmak nawu kabirrihyo kore heaven. Dja ngaleng kabirribolkdung dja kabindimarneyime kunwarre bedberre.
2PE 2:11 Dja ngurriburrbun nawu angels nakka wanjh kabirrikarrme kundulkarre kunkimuk bu kabindiyurrhke birrimekbe nawu kabirrikurrehkurren bininj, dja bonj, minj bedda kabindiwokdurndiwe kunwok kunwarre dorrengh bedberre nawu kabirrikurrekurren kore kumirrk nawu Kawohrnan Rowk nuye!
2PE 2:12 Birrimekbe nawu birriwarre bininj ngabenyolyolme wanjh yiman kayime mayh nawu nabang, nawu bininj kabindimang dja kabindibun. Kabirridjalkurduyime njalehnjale bu mayaliyak. Kabirridjalyime kunwarre kore God, bu kabirriwirrihme kunwern kore minj kabirriburrkburrkbekkan. Wanjh nakka nanu kaluk kabirribularrbuyindan rowk yiman kayime mayh nabang.
2PE 2:13 Kaluk yerrekah wanjh manmekbe manbu kunwarre bedberre kabenmarnekarremulewan, wanjh bedmanwali kabenwarrewon. Bolkkime wanjh bedda kabirriyime kunwarre kore kunburrk bedberre, dja bu benbekad dja kore kurobbe, wanjh kunu kabirrinjilngmarnburren! Bu bedda ngurriraworren kore mulil ngurridjarrkngun, wanjh kabirridjalburrbun kunwarrekenh!
2PE 2:14 Bedda wanjh munguyh kabirrikuknarren ba bu kabirrikaliyo kore kunwarrekenh. Munguyh kabirridjare kunwarre kabirrikurduyime dja mak kabindikowe bininj nawu minj birrikangerayek. Dja mak bedda kabirriwernhburrbun bu kabirrimanjngun nawu njalehnjale. God wanjh benwarrewam dja kabendjalwarnyak.
2PE 2:15 Birrimekbe nawu kabirrikurrehkurren wanjh yiman birribolkbawong manbu manbolhdjad dja birridjalley kore kunwarrekenh. Bedda mak yiman kabirringunjdjikan bininj nawu ngeyyoy Balaam, nakka wanjh prophetni dja nawu beywurd nuye Beor. Dja nungka djaldjareni kore kunwarre kurdukurduyimi ba bu njalehnjale nawu mayi rowk.
2PE 2:16 Wanjh God mandjad duninjh bidjalmarneyimeng kore kunwarre kurduyimeng. Kaluk bu kundjalmekbeni wanjh nawu nungan nuyeni mayh nawu donkey bimarnewokdanj yiman bininj yerre kunkommelk. Kaluk namekbe djal mayhni dja wanjh nakka nanu bibengdayhkeng dja mak bingurdkeng bu kore Balaam yiman bengwarrminj dja kurdukurduyimi kunwarre. [Numbers 22:4-35]
2PE 2:17 Nahni nawu bininj ngabenyolyolme, nakka wanjh bedda yiman kayime njilhmi manbu minj kabokarrme kukku, dja mak yiman kayime kunkarndum nawu kunmayorrkkimuk kaburriwe. Kaluk God kabenkurrme kore kadjalwernhbolkburlerri kore kadjalkak duninjh, kore kayingkihbolkyo bedberre munguyh.
2PE 2:18 Kaluk nahni bininj wanjh kabirribengwarre kore kabirridjalyolyolme dja kabirridjalburlumerren. Bedda mak kabirrikurduyime kunwern kore kunburrk bedberre kabenmarnbun, ba bu yiman kabindidarrkidmang bininj nawu birridedjingmey bu kabindibawon dja kabirrikelerlobme kore bedberre nawu kabirrimayaliwarre.
2PE 2:19 Nawu birriwarre bininj kabindimarneyime bedberre, “Ngad wanjh ngundibebke dja ngundimarnbun ba kamak ngurrire!” Dja kunukka kabindikowe. Bedda kunu wanjh bedman kabirridjaldukkayindi kore kunwarrewarre manbu bendangbalhmi dja bolkkime kabirrimarnedurrkmirri manbu kunwarre. Ngurriburrbu bininj rowk wanjh kabirrimarnedurrkmirri njalehnjale nawu kabenbongkarrme.
2PE 2:20 Wanjh ngaye ngabenyawoyhyolyolme birrimekbe bininj nawu ngokko birriyingkihburrbom nawu kawohrnan kadberre Jesus Christ nawu kanngehkeng rowk, dja mak birribebmerrinj dja birribawong kunwarre rowk kore kondah kurorrebeh. Dja ngaleng, yikahwi nawu kabirriyawoyhdurnden bu kabirriyawoyhbongnamerrinj kore maninjmanu kunwarre. Wanjh nahninjanu bininj kabirridjalwernhwarremen duninjh bu yiman kerrngehkenhni kunyid birrikarrmi.
2PE 2:21 Manbu God nuye kunwok wanjh makka manu mandjamun duninjh bu birribuyika bindinakenwong bedberre, dja kunu birriburrbom kore kabirriyime kunmak kore God kadjare. Birriburrbom kuninjkunu rowk, dja ngaleng, bonj, wanjh birribawong dja birrimirrkborledmeng. Wanjh kunukka kunwarre duninjh kadjalwernhyimerran bedberre.
2PE 2:22 Ngudda ngurriburrbun bu bininj kabirriyime, “Nawu duruk karrurndeng bu kayawoyhngun manbu kore wehmeng nuyekih.” [Proverbs 26:11] Dja mak bininj kabirriyime, “Bu ngudda yikukdjirridjbun nawu bik, wanjh kaluk kayawoyhdurndeng kore kukih bu kabowkmerren kakukburlerriworren.” Wanjh kunmekbe kabirrikurduyime bininj nawu kabirrimirrkborledme nuye God.
2PE 3:1 Nawu karridabbolk, ngudda nawu ngaye marnedjare, nahni djurra nawu bokenhkah ngabimbom ngudberre. Bu ngaye wanjh ngadjare ngurridjalburrbun kore kunwoybuk duninjh nawu ngaye bengdayhkeng ngudberre, dja ngadjare ngurrimayalimarnburren kore kunmakkenh.
2PE 3:2 Mah, wanjh ngurriburrbu bu mahni manu kunwok nawu God nuye prophets bu kunkareni birriwokdi kore birriyolyolmi, dja mak ngurriburrbu bu nawu kawohrnan dja kanngehkeng kadberre kanmarnewokrayekwong. Mahni mankarre nuye wanjh nawu apostles ngudberre ngundiwong.
2PE 3:3 Mah, wanjh ngarredjingmang bu bengdayhke ngudberre bu kuninjkunukenh. Bu kondanjkunu kurorre darnkih kayakmen bu kayiburnbunkenh, wanjh yikahwi bininj ngundimalelmang ngudberre. Bedda mak kabirridjare kore bedman kabirrikurduyime kunwarrekenh.
2PE 3:4 Kaluk ngundimarneyime, “Ngudda yimankek yiyime nawu Kawohrnan Rowk wokkurrmerrinj bu kamdurndeng. Adju! Kab njalekah minj ngokko kumrawinj? Dja nawu birriyungkih dabborrabbolk nawu wanjh korroko birridowerrinj, dja minj njale mak marnburrimeninj, dja wanjh kadjalrohrok kore kamyidedjingmangbeh.” Wanjh kunmekbeh kunu bedda ngundimarneyime.
2PE 3:5 Bedda wanjh kuhni kabirriyolyolme dja minj kabirridjare bu kabirriburrbun kore kunwoybuk. Bedda kabirriburrbun manbu kunngol makka wanjh munguyh kumekbeh kadjaldi kore God wokdanj, dja mak nuye kunwok marnbom kukku dja mak kunrorre bu kumbebmeng kore kukkubeh. [Genesis 1:6-9]
2PE 3:6 Kaluk yerre wanjh God munkeweng maninjmanu kukku manbu kundjurrh kore kubolkwarlahkenh rowk, dja bularrbom yehyeng rowk manbu dingihdi kumekbe bolkyimi.
2PE 3:7 Wanjh God yawoyhwokdanj, bu heavenkah dja kurorrekah wanjh makka kadjalmadbun bu kunak kamre. God kadjalmadbun manbu kunbarnangarra ngarre bu nungka kaluk kandjadme ngad nawu bininj rowk. Wanjh kunmekbeh kunu kabenbularrbun bininj nawu kabirridjalwirrihme nawu God.
2PE 3:8 Nawu karridabbolk, ngudda nawu ngaye marnedjare, ngad wanjh karridjalburrbu kore kundjalkudjiwi. Nawu Kawohrnan Rowk, wanjh nakka nabuyika duninjh, dja nungka kayime manbu mandjalkudji kunbarnangarra wanjh yiman kayime mandjalwern 1000 mandjewk! Dja mak kayime bu mandjalwern 1000 mandjewk wanjh kunukka yiman kayime kunbarnangarrakudji. [Psalm 90:4]
2PE 3:9 Kaluk nawu bininj yimankek kabirriyime nawu Kawohrnan Rowk kayime yeledj bu kakurduyime kore nungan wokkurrmerrinj nuye. Dja burrkyak. Minj yeledj kakurduyime, dja nungka kunu ngundjalmadbun ngudberre, dja kabenmadbun birriwern bininj kabirriwarnyakmulewarren dja kabirrikangeborledkerren kore nungka ba bu minj kabenbularrbun!
2PE 3:10 Dja bonj, kundjalmekbe kabolkyimerran, wanjh nuye kunbarnangarra kambebme kundjalburrikudji duninjh bu nungka kamdurndeng dja kabolkwarrewan manbu kurorre dja yehyeng rowk kahdi. Kaluk ngad minj karriburrbun bu baleh kabolkyime, dja wanjh karridjalkangebarrhme bu kayimerran dja manbu kunngol wanjh makka kadjalyakmen dja kanbengbun kunwok kunkimuk, dja mak yehyeng rowk kore kondah kurorre wanjh kayakmen rowk bu karung manbu manbirlukimuk kunak dorrengh. [Matthew 24:43; 1 Thessalonians 5:2; Revelation 16:15]
2PE 3:11 Mah wanjh, bu kuhni wanjh kayimerran nawu njalehnjale wanjh kabularrbuyindan rowk, wanjh ngurridjalburrbu kore kunmak bu bolkkime ngurrihni, bu ngurrihwokmarrkmang nuye God dja mak kunmak ngurridjalmarnekurduyimen nuye munguyh.
2PE 3:12 Wanjh ngurridjalmadbun kaluk God nuye kunbarnangarra kamre, dja ngurridjare werrknin kayimerran. Kore mahni kunbarnangarra wanjh manbu kungol kawurlhme dja kayakmen, dja mak yehyeng rowk kore kurorre, wanjh mahni kunak kunkimuk kabularrbun rowk.
2PE 3:13 Wanjh karriburrbu bu nungka wokkurrmerrinj, wanjh karridjalmadbun kore nungka kanwon kubolkkerrngeh kaddum kore heaven dja mak kondah kore kurorre. Kaluk karrihni munguyh kumekbe ngad nawu God kanmakwan dja minj kunwarre kahdi. [Isaiah 65:17; Revelation 21:1]
2PE 3:14 Mah, nawu karridabbolk nawu ngaye marnedjare, ngaburrbun ngudda munguyh ngurridjalmadbun kaluk kuhni kakurduyimerran, wanjh ngurriwernhrohrokmen ba bu minj kunwarre ngurriyawoyhkurduyime, ba bu nawu Kawohrnan Rowk wanjh ngunnan ngudda bu munguyh ngurridjalmak nuye. Kab kuhni ngurrimodmikenhworrimen kore nungka.
2PE 3:15 Wanjh ngurridjalburrbu bu nawu Kawohrnan Rowk kandjalmadbun, ba bu kanngehke. Dja karohrok kore nawu Paul ngundimarnebimbom warridj. Nungka wanjh karridangerrinj dja karrimarnedjare. Bu nungka mak kuhni bimbom kore God biwong kunmayalimak.
2PE 3:16 Wanjh nungka munguyh kabimbun bu kuhnikenh kore djurra nawern nuye, dja kayolyolme bu maninjmanukenh. Kaluk nuye kabimbuyindi wanjh wurd karayek dja karrirohrokme wernkih ba bu karriburrkburrkbekkan kore kamenyime. Wanjh yikahwi bininj nawu minj kunwern kabirriburrbun dja nawu kabirrimayaliwern, wanjh bedda kabirrimayaliworren kore kunwarrekenh ngarre. Bedda kunmekbeh kabirrimarneyime nawu kabimbuyindi kore Bible rowk, wanjh kunmekbekenh kabirridjalbularrbuyindan.
2PE 3:17 Nawu karridabbolk, nawu ngaye marnedjare, ngudda ngurriburrbun bu kuhni rowk. Wanjh kunu ngurrinahnarrimen ba minj ngurrbenbalngunjdjikan bininj nawu kabirribakke manbu mankarre manwern, dja wardi kunubewu ngudmanwali ngurrikukwarrhme kore bolkkime ngurridjaldi kore kunmakkenh.
2PE 3:18 Wanjh ngurridjordmiwerrimen kore ngurrikongiburrimen dja mak ngurriwernhborlhmen Jesus Christ nawu kanmarnewohrnan dja nawu kanngehkeng kadberre. Wanjh karridjalwarlahkenh nawu bininj rowk bu nungka wanjh karridjalwernhburlumen nuye bu bolkkimekenh, dja mak munguyh munguyh. Wanjh bonj.
1JO 1:1 Ngad ngarribimbom nahni djurra ngudberre ba bu ngundibengdayhke kunwoybuk dorrengh, nawu kerrngehkenh bu djahdjalyingkihdi. Nawu ngad ngarribekkani, dja mak ngarrikokweleni bu ngarrinani, ngarridarrkidnani kunmim ngadberre, nawu ngadman ngarridjalnani munguyh. Dja mak ngarrikarrmi kunbidwi ngadberre. Ngad wanjh kunmekbekenh ngarribimbom ngudberre bu ngarrimulewan nungka nawu Kunwok manbu Kandarrkidwon Ngad bininj rowk.
1JO 1:2 Nungka nawu kundarrkid kanwon, wanjh nungan darrkidbukkarrinj kadberre bu ngad ngarrinang, dja wanjh ngad ngundidjalmarneyime ngudberre bu djal kunwoybuk duninjh. Dja mak ngad ngundimarneyime bu nungka nuye kundarrkid, wanjh kadjaldi bu munguyh munguyh kadjaldarrkid. Naninjnanu nadjalkudjiwi nawu kanwon kadberre kundarrkid, wanjh benedjarrkni God nawu Kornkumo dja bolkkime kanmarnekukbukkarrinj kadberre.
1JO 1:3 Dja bolkkime ngad ngarridjare bu ngundimarneyime kore ngarrihnani, dja ngarrihbekkani. Bu ngad wanjh ngarridjare ngudda dorrengh bu karridjarrkkarrme yiwarrudj manbu kadberre rowk. Mahni yiwarrudj bu karridjarrkraworren kore God nawu Kornkumo, dja mak Beywurd nuye, Jesus Christ.
1JO 1:4 Ngad ngarribimbom nahni djurra ngudberre ba bu ngudda ngurridjalnjilngmarrmarr karohrok bu ngad dorrengh ngarridjalwernhnjilngmarrmarr duninjh.
1JO 1:5 Nawu Jesus biwokmulewani God, dja wanjh bolkkime ngundihbengdayhke ngudberre. Mahni kunwok kayime bu God nungka kahdjalbame dja kahdjalbolkwolkan munguyh munguyh, dja mak nungka minj kunkak kabeneraworren.
1JO 1:6 Bu yimankek ngad karriyime bu karridi yiwarrudj nuye God, dja karrihdjaldi kore kubolkmunun, wanjh kunukka yiman ngad karrihdjalkurren. Ngad minj karridjalwernhkadjung kore kunwoybuk duninjh.
1JO 1:7 God nungka kahdjalni kore nungan kahbame kore kadjalbolkwolkan. Ngad wanjh kunmekbe karridiwirrinj kore God kamhbolkwolkan. Dja bu ngad karridi kore kabolkwolkayindi, wanjh kunu karriyikadjurren yiwarrudj kore karridjarrkdi kamak rowk, dja kunkurlba nuye Jesus nawu Beywurd nuye God, wanjh kanmarnbun bu karrikangebelemen bulkkidj duninjh, ba bu minj njale mak karriyawoyhkarrme kunwarrekenh.
1JO 1:8 Bu ngad karriyime minj kunwarre karrikarrme, wanjh kunu yiman ngadman karridjalkurren, dja minj kunwoybuk kahni kore kukange kadberre.
1JO 1:9 Dja bu ngad karriwarnyakmulewarren kunwarrekenh kadberre, wanjh God kanmarnebengmidjdan manbu kunwarre kadberre, dja mak kanmarnbun bu kankangebelewon kore kunwarre rowk. Nungka wanjh kadjalkurduyime munguyh kore kawokkurrmerren, dja mak djal kunmak kadjalkurduyime rowk.
1JO 1:10 Dja bu ngad yiman karridjalyime minj ngad karrikarrme kunwarre, wanjh kunu yiman kayime karrikewkme God, dja karriyime yiman nungka kakurren, dja mak ngad minj karriwernhkarrme kunwok kunwoybuk nuye manbu Christkenh.
1JO 2:1 Ngardduk wurdwurd, nawu ngaye marnedjare, ngaye marnebimbom nahni nawu djurra ngudberre bu ngunbengdayhkekenh, ba bu minj kunwarre ngurriyawoyhyime. Bu yiman kunwarre ngurriyime, wanjh kunu Jesus Christ kanmarnewokdi dja kanmarnekarreyolyolme kadberre kore God nawu Kornkumo kabenewokdi. Nungka nawu Jesus Christ wanjh nadjalmak, minj kunwarre kurduyimeninj, dja nakka nadjalkudji kadjalkurduyime kunmak rowk.
1JO 2:2 Nungka kanjkurrmerrinj dja doweng kadberre ba bu God kanmarnebengmidjdan bu kunwarrekenh karrikurduyime. Minj ngad karridjalkudjiwi kanmarnedoweng, dja mak benmarnedoweng bininj nawu birriwarlahkenh rowk nawu kondah kurorre.
1JO 2:3 Bu ngad karriwokmarrkmang God nuye kunwok kore kanmarnewokrayekwong, wanjh kunukka djalwoybukkih bu karriburrbun nawu God.
1JO 2:4 Bu nangale bininj kayime, “Ngaye ngaburrbun God”, dja minj kawokmarrkmang God nuye mankarre, wanjh nakka yiman kahdjalkurren, minj kunwoybuk kabimarneni kore nungan nuye kukange.
1JO 2:5 Dja bu nangale bininj kawokmarrkmang God nuye mankarre, wanjh karriburrbun bu namekbe bininj woybukkih kabimarnedjare God kore kukange nuye. Wanjh kunukka woybukkih karriburrbun bu namekbe bininj kabimunkekadjung God.
1JO 2:6 Nawu nangale bininj kayime, “Jesus nganmarneni kore kukange ngardduk”, wanjh namekbe bininj bidjalkadju Jesus, dja mak djalkurduyimen yiman kayime bu Jesus kurdukurduyimi.
1JO 2:7 Nawu karridabbolk, nawu ngaye marnedjare ngudberre, ngaye mahni ngabimbom minj mankerrnge kore ngudda ngudberre. Dja mahni mankarre yawoyhmarneyime ngudberre kore ngurriyingkihbekkani kerrngehkenhni kore dedjingmey.
1JO 2:8 Mahni wanjh ngabimbun ngayawoyhkarrekerrngehme mankarre manbu mandjalwoybuk duninjh. Ngurrinan kunwoybuk kore Jesus dja mak kore ngudmandeleng ngurrikarrme. Kaluk yiman manbu kunkak, wanjh makka kare, dja manbu manbirluwoybuk duninjh, wanjh makka ngokkokenh kamhyingkihwolkayindan.
1JO 2:9 Nawu nangale bininj kayime, “Ngaye ngahdi kore kahbolkwolkayindi”, dja mak bu kabihdjalwidnan nuye nawu benedanginj, wanjh nakka nanu yiman kahdjaldi kore kubolkmunun.
1JO 2:10 Nawu nangale kabimarnedjare nawu benedanginj, wanjh nanu karri kore kamhbolkwolkayindi. Dja minj mak njale kabibalbengwarrewon bu kunwarre kayime.
1JO 2:11 Dja nawu nangale kabiwidnan nawu benedanginj, wanjh nakka kadjaldi kore kubolkmunun. Kaluk minj kaburrbun kore baleh nuk kahre dja wanjh manmekbe kunkak kabimarnbun kakokburlerran kore kukange nuye.
1JO 2:12 Wurdwurd, ngudda ngokkokenh kunwarre ngudberre bularrbuyindanj, kore kunngey nuye Jesus Christ, wanjh kunmekbekenh kunu ngaye marnebimbom nahni djurra ngudberre.
1JO 2:13 Dja mak ngudda nawu kohkornkumo, ngudda nawu yiman ngurriwernhburrbun nungka nayungkihni nawu korroko kore dedjingmeybeh. Kunmekbekenh kunu ngaye ngabimbom nahni djurra ngudberre. Yawyawurrinj! Ngudda wanjh ngurringudjyurrhkeng nawu Nawarre Duninjh. Kunmekbekenh kunu ngaye ngabimbom nahni djurra ngudberre. Wurdwurd nawu ngaye marnedjare, ngudda ngurriburrbun God nawu Kornkumo nawu djarrk kadberre rowk. Kunmekbekenh kunu ngaye ngabimbom ngudberre.
1JO 2:14 Mak ngaye ngabimbom ngudda ngudberre nawu kornhkornkumo, dja ngudda ngurriburrbun nawu nakudji nayungkihni yingkihdi kore kumdedjdjingmeybeh. Dja ngudda yawyawurrinj, ngaye ngabimbom ngudberre nawu ngudda ngurrimurrngrayek, bu wanjh kunwok nuye God kani ngudberre kore kukange. Nawu ngudda wanjh ngurringudjyurrhkeng nawu Nawarre Duninjh.
1JO 2:15 Yuwn bu ngurrimarnedjare kurorrekenh, nawu kahdi. Nawu nangale kahdjarewern kore kurorrewaken, wanjh kunukka namekbe bininj minj kabimarnedjare God nawu Kornkumo, wanjh kunukka minj mak kabimarneni kore kukange nuye.
1JO 2:16 Kaluk nanihnjanu nawu nawarrewarre kahdi kore kondah kurorre, wanjh nawu kabirridjarewern bedmandeleng bininj. Kore kunburrk bedberre kabirrihdjurrkkarren bu kabirrikurduyime kunwarre munguyh. Dja mak kabirridjare kunwarre kabirrikurduyime kore nawu yehyeng kabirrinan. Dja mak kabirrikuniburluburlumerren nawu yehyeng kore kabirrihkarrme. Kaluk nahninjanu rowk nawu yehyeng nawarrewarre minj kumdolkkayi kore Ngabbard Godbeh. Dja nakka nanu wanjh kumdolkkarrinj rowk kore kondanjkunu kurorrebeh.
1JO 2:17 Manbu maninjmanu kunrorre, wanjh makka kayakmen, kabularrbuyindan. Dja mak njalenjale yehyeng rowk nawu bininj kabirrihdjare kore kondanjkunu kurorre nawu kahyo, wanjh nakka kayakmerren rowk. Dja nawu bininj kabiwokmarrkmang kore Ngabbard God kabimarneyime kore kadjare nungan, wanjh nakka kabimalngmimbiwon kore God bu munguyh dja munguyh.
1JO 2:18 Wurdwurd, nawu ngaye marnedjare, kuhni bu wanjh darnkih kamhre bu kayiburnbunkenh rowk. Ngudda ngokko ngurribekkang namekbe nawu kabihnjirrhmiwon nawu Christ. Wanjh ngokko kamhre. Dja mak birriwern nawu kabirriwirrihme Christ, wanjh ngokkokenh kondanjkunu kabirrihdi. Kunmekbekenh wanjh ngurriburrbu bu kuhni wanjh darnkih kamhre kore kayiburnbunkenh.
1JO 2:19 Kaluk birrimekbe nawu kabirrihwirrihme Christ, wanjh nakka nanu kondanjkunu karridjarrkdi. Kaluk birriwam, kandibawong, wanjh nakka nanu minj ngad kadberre bininj. Bu birrimekbe bininj bolkkime kadberreniwirrinj, wanjh kunukka bedda karridjarrkniwirrinj kondah kore ngad. Bu birriwam wanjh kunukka karriburrbun bu minj ngad kadberre birrimekbe bininj.
1JO 2:20 Ngudda ngaleng, ngurrikarrme nawu Namakkaykenh Jesus Christ nawu nungan Nakukdjamunkenh ngundjarrngbom ngudberre dja ngudda ngurriburrbun rowk kore kunwoybuk.
1JO 2:21 Dja njalekenh mak ngaye ngabimbom nahni djurra ngudda ngudberre? Yiddok ngaye ngabimbom ngudberre bu minj ngudda ngurriburrbun kunwoybuk? Burrkyak. Wanjh ngokko ngudda ngurriburrbun kore kunwoybuk. Dja mak ngudda ngurriburrbun bu kuninjkunukenh kore kabirrikurren minj kambebme kore kunwoybukbeh.
1JO 2:22 Kaluk nangale nawu kahwokkurrehkurren? Kaluk namekbe bininj nawu kayime, “Jesus nakka minj God nuye Christ”, dja mak kabiwidnan, kabinjirrkke bu kabikuniwirrihme dorrengh, bu kayime minj nungka Christ. Nungka mak minj kabenbenewoybukwon God nawu Kornkumo dja mak nawu beywurd nuye.
1JO 2:23 Nawu nangale minj kabiwoybukwon nawu Beywurd nuye God, wanjh nakka minj mak kabihkarrme God nawu Kornkumo. Dja nawu nangale kabihwokmulewan nawu Beywurd, wanjh nakka nawu Kornkumo dorrengh kabenbenedjarrkkarrme.
1JO 2:24 Mah, wanjh ngurrinahnarrimen. Ngurridjalwoybuknin ngurriburrbu munguyh ngurridjalkadjung kore ngundibukkani ngudberre, bu ngurribekkang kore kerrngehkenh duninjh. Bu ngudda munguyh ngurridjalkadjung kore ngundibukkabukkani, wanjh kunukka ngurridjarrkraworrinj kore nawu Beywurd nuye, dja mak nawu Kornkumo.
1JO 2:25 Wanjh kuninjkunu nawu Beywurd nungka kanberrebbom kadberre, ba bu karridjalmalngdarrkiddi bu nungka dorrengh munguyh munguyh.
1JO 2:26 Ngaye ngabimbom nahni djurra ngudberre ba bu bengdayhke kore ngabenyolyolme birrimekbe bininj nawu kabirrirohrokmerren bu yimankek ngundidjirrkkan kore kunwarrekenh.
1JO 2:27 Kaluk Christ korroko ngunwong ngudberre nawu Namalngmakkaykenh. Kaluk ngurridjalkarrme nahninjanu nawu Namalngmakkaykenh ba bu minj bininj ngundibukkabukkan ngudberre. Dja nawu Namalngmakkaykenh ngunbukkabukkan ngudberre kore yehyeng rowk kore nungan kaburrbun. Kaluk nungka wanjh nakka nadjalwoybuk duninjh, minj mak kankowe. Dja wanjh munguyh ngurridjalmunkekadju, dja ngurridjaldin kore nungka.
1JO 2:28 Yoh, ngudda nawu ngardduk wurdwurd nawu ngaye marnedjare, wanjh ngurridjallay kore nungka dja minj ngurribawon. Bu kuninjkunu karrikurduyime, wanjh kunukka minj karriyawoyhkarrme kunkele dja kunyeme bu nungka kamyawoyhdurndeng kadberre.
1JO 2:29 Ngudda ngurriburrbun nawu Christ nungka wanjh Nadjalmakkaykenh Duninjh. Kumekbekenh kunu ngudda ngurriburrbun bu nangale bininj kadjalkurduyime kunmak, wanjh nakka God bibornang.
1JO 3:1 God nawu Kornkumo nakka wanjh kanmarnedjare bulkkidj duninjh, dja nungka ngad kanmarneyime karribebeywurd nuye. Djalwoybukkih bu ngad nungka nuye wurdwurd. Kaluk bininj nawu kabirrihdi kondanjkunu kurorre minj kabirriwernhkukburrbun God. Kumekbekenh kunu minj kandiwernhkangeburrbun kadberre.
1JO 3:2 Ngudda nawu karridabbolk, bolkkime wanjh ngad karribebeywurd nuye God. Ngad minj karriburrbun bu yerrekah kore baleh ngad karribalyimerran. Dja karridjalburrbun bu Christ kaluk kamyawoyhdurndeng dja wanjh karridarrkidnan ba karriwernhkukburrbun, dja kunukka karriyimerran yiman nungka.
1JO 3:3 Bolkkime wanjh ngad rowk karrimadbun kabolkyime bu kanmarnekurduyimerran. Christ wanjh nadjalmak duninjh, dja minj kunwarre kakarrme, wanjh bolkkime karrikangemarnburren ba bu karriyimerran karridjalmak yiman nungka.
1JO 3:4 Bininj nawu kabirrikurduyime kunwarre, wanjh nakka kabirribakke God nuye mankarre. Yoh, kunwarre bu kabirridjalyime, wanjh kunukka God nuye mankarre kabirridjalwarnyak.
1JO 3:5 Wanjh ngudda ngurriburrbun bu Christ kumwam ba bu kakan rowk kunwarre kadberre kore karrikurduyimeng. Nungka Christ minj karrmeninj kunwarre nungandeleng.
1JO 3:6 Bininj nawu kabirriraworren Jesus Christ dorrengh, wanjh minj mak kabirridjalyime kunwarre. Bininj nawu munguyh kahdjalkurduyime kunwarre, wanjh nakka minj binayinj nawu Christ, dja mak minj biburrbuyinj.
1JO 3:7 Ngardduk wurdwurd, ngudda nawu marnedjare, yuwn ngurribawon nangale bininj ngunkan ngudberre kore kunwarrekenh. Jesus Christ wanjh nadjalmak, dja nungka minj kunwarre kurduyimeninj. Ngudda wanjh ngurridjalkurduyimen yiman nungka, wanjh kunukka ngurridjalyimerran ngurrimak bininj.
1JO 3:8 Nawu Namarnde Duninjh nakka wanjh kunwarre kurdukurduyimi kerrngehkenhbeh dja mak bolkkime warridj kadjalkurduyime. Nawu nangale bininj munguyh kunwarre kadjalkurduyime, wanjh nakka Namarnde Duninjh nuye bininj. God nuye Beywurd kumwam ba bu kabularrbun kunwarre rowk manbu nawu Namarnde Duninjh marnbom.
1JO 3:9 God kanbornang ngad nuye bininj, wanjh kunu minj karridjalyime kunwarre. Burrkyak, dja wanjh God munguyh kankangekerrngehmen. Bolkkime ngad wanjh karriyimerranj God nuye wurdwurd, wanjh minj karriyawoyhyime kunwarre.
1JO 3:10 Bininj nawu kadjalwarnyak bu kunmak kakurduyime, nakka wanjh minj wurdyaw nuye God. Dja mak bininj nawu minj kabimarnedjare nawu benedanginj bininj, wanjh nakka nanu minj wurdyaw nuye God. Kunmekbekenh kunu kabebbehbuyika, bu ngad wanjh karrbenburrbun nangale nawu God nuye wurdwurd, dja mak karrbenburrbun nangale nawu Namarnde Duninjh nuye wurdwurd.
1JO 3:11 Maninjmanu wanjh kunwok manbu ngurribekkang kore kerrngehkenhni, bu wanjh ngad karrimarnedjaremerrimen.
1JO 3:12 Yuwn bu karrikurduyime yiman kayime bininj nawu ngeyyoy Cain, nawu Nawarre Duninjh nuye bininj, dja bibom bikukkurrmeng nawu benedanginj. Njalekenh bibom? Nungka wanjh bibom nawu benedanginj bu Cain kunwarre kurdukurduyimi, dja nawu nungka benedanginj, wanjh nakka kundjalmak kurdukurduyimi.
1JO 3:13 Ngudda nawu karridangerrinj, yuwn bu ngurrikangebarrhme bu bininj nawu kondanjkunu kurorrebeh ngundidjalnjirrhmiwon.
1JO 3:14 Ngad wanjh bolkkime karrimarnedjaremerren nawu karridangerrinj kore Christ. Kunmekbekenh kunu karriburrbun ngokko karribawong kore kundowikenhbeh, dja karrimdjalwam kore karrimalngdarrkid munguyh. Dja nawu nangale bininj minj kabenmarnedjare birribuyika nawu birridangerrinj, wanjh nakka kahdjaldi kore kundowikenh.
1JO 3:15 Bininj nawu kabiwirrihme nawu benedanginj bininj, wanjh nakka yiman namarndeyi, dja ngudda ngurriburrbun nawu namarndeyi bininj minj kamalngdarrkid kore God.
1JO 3:16 Jesus kanmarnekanjkurrmerrinj kadberre bu doweng. Kunmekbekenh kunu karriburrbun bu nungka nawu kanwernhmarnedjare bulkkidj duninjh kadberre. Wanjh ngadmanwali karrimarnedjaremerren ngad karridangerrinj bininj, dja wardi karrikanjkurrmerren kadberre.
1JO 3:17 Nawu bininj kakarrme yehyeng namakmak, baleh kab kakurduyime bu kabikongibun nawu benedanginj nawu kadjalkukyakkenworren? Bu minj kabikongibun nawu benedanginj, wanjh nakka nanu minj mak kabimarnedjare nawu God.
1JO 3:18 Ngardduk wurdwurd nawu ngaye marnedjare, wanjh kandibekka. Bu ngad karrimarnedjaremerren, wanjh yuwn bu djal kunwokwi, dja karrimarnedjaremerrimen bu djal woybukkihnin duninjh karribidyikarrmerren.
1JO 3:19 Bu karrimarnedjaremerren, wanjh kunukka karriburrbun bu ngad wanjh God nuye bininj nawu kanbukkabukkan nuye kunwoybuk, dja mak bu karridi kore kumirrk nuye wanjh minj karrikele.
1JO 3:20 Ngad kunubewu baybaywi karriyimerren yimankek ngad karridjalwarre bininj, yiman bu karriwarrewarren. Dja bonj, minj ngadman. Dja nungka God nadjalkudji kankangedjadme. Nungka wanjh kaburrbun rowk dja wanjh kankangeburrbun.
1JO 3:21 Mah. Ngudda karridabbolk nawu ngaye marnedjare, bu ngad karribekkarren kore kukange kadberre bu minj kunwarre karriyime, wanjh kunukka minj kunkele karrikarrme bu karrire kore God nuye kumirrk.
1JO 3:22 Bu ngad karridjalkurduyime kore karrinjilngmarnbu nawu God, wanjh kunmekbekenh kunu nungka kanwon rowk kore karridjawankenh.
1JO 3:23 Kuninjkunu God nuye mankarre kahyime bu ngad karriwoybukwon Jesus Christ nawu beywurd nuye, dja mak karrimarnedjaremerren kore nungka kanyingkihwokrayekwong kadberre.
1JO 3:24 Bininj nawu kabirriwokmarrkmang God nuye mankarre, wanjh kabirridjaldarrkiddi kore kabirriraworren nungka. Dja God nungandeleng kahdi kore kukange bedberre. God kanwong kadberre Namalngmakkaykenh nuye, wanjh kunmekbekenh karriburrbun bu God kahni kore kukange kadberre.
1JO 4:1 Ngudda karridabbolk nawu ngaye marnedjare, wanjh kandibekka. Birriwern bininj nawu kabirridjalwokkurrehkurren, nakka wanjh kondanjkunu kurorre kabirrihni. Bedda wanjh birringeykurrmerrinj prophets, dja kabirridjalkurrehkurren. Kaluk ngurriwernhrohrokme namekbe bininj dja ngurrinan bu wardi kamhre kore Godbeh. Wanjh yuwn bu ngurriwoybukwon bininj nawu namalngwarre kakarrme.
1JO 4:2 Wanjh kunukka ngudda ngurridjalburrbun bu God nuye Namalngmakkaykenh karri kore kukange nuye bininj, bu kahyime “Ngaye ngawoybukwon Jesus Christ bu kumwam Godbeh, dja yimerranj bininj duninjh kore kondanjkunu kurorre.” Wanjh Namalngmakkaykenh kumekbe kayime bu kabimulewan God.
1JO 4:3 Nabuyika nawu namalngwarre nawu kahni kore kukange bedberre yikahwi bininj, wanjh kabimulewan Jesus bu kahyime, “Jesus minj kumrawinj kore Godbeh.” Wanjh namekbe namalngwarre minj kamdolkkan kore Godbeh, dja wanjh nakka kabeneyidko nawu Christ. Ngudda ngurriwobekkang nawu kabeneyidko Christ, nakka wanjh kumwam. Wanjh bolkkime nungka kondanjkunu kahdi kurorre.
1JO 4:4 Ngudda wurdwurd nawu ngaye marnedjare, ngudda woybukkih wanjh nuyekih God bininj. Wanjh kumekbekenh kunu ngudda ngurrbenngurdkeyi bininj nawu kabirrikarrme namekbe namalngwarre kore kukange bedberre. Yoh, ngudda ngurrikarrme kundulkarre nuye Namalngmakkaykenh, dja nungka wanjh nawernhdulkarrekimuk dja kabiyurrhke nawu Namarnde Duninjh nawu kahdi kondanjkunu kurorre.
1JO 4:5 Birrimekbe bininj wanjh kondanjkunu bedberre kunred, dja kore baleh kabirriyime, wanjh kunukka djal ngalengngarre kurorrebeh. Dja warridj birriwern bininj nawu kondanjkunu kunredbeh wanjh bedman kabindidjalbekkabekkan.
1JO 4:6 Dja ngad wanjh Godbeh. Nawu bininj birridjalkudji kabirriburrbun God, nakka wanjh ngad kandihbekkabekkan. Dja bininj nawu minj Godbeh, nakka wanjh minj ngad kandibekkan. Wanjh kunmekbe ngad karriburrbun nawu Namalngmakkaykenh nawu kadjalyime kunwoybuk, dja mak nawu namalngwarre nakka wanjh kadjalkurrehkurren bu kabenhkowe bininj.
1JO 4:7 Mah, ngudda nawu ngaye marnedjare, kab ngad wanjh karrimarnedjaremerrimen! Bu ngad karrimarnedjaremerren, wanjh kunukka yiman kayime kundjalmak duninjh kamdolkkan kore Godbeh. Nawu bininj kabirrimarnedjaremerren wanjh nakka yiman God nuye wurdwurd, dja kabirriwernhburrbun God.
1JO 4:8 God nungka wanjh kabenmarnedjare birriwarlahkenh bininj rowk bu munguyh. Nangale nawu bininj minj kabenmarnedjare birribuyika bininj, nakka wanjh yiman minj kabiburrbun nawu God, dja mak minj kabimarnedjare.
1JO 4:9 Kuninjkunu wanjh God kanbukkang bu kanmarnedjare kadberre rowk bu nungka bimmunkeweng beywurd nuye nawu nadjalkudji duninjh. Dja nahni nawu Beywurd nuye God kumwam kondanjkunu kurorre dja kanwon kadberre kundarrkid, ba bu karrimalngdarrkidmen kore nungka.
1JO 4:10 Kerrngehkenh ngad minj karrimarnedjareniwirrinj God. Nungka werrk wanjh kandjalmarnedjareminj kadberre rowk, dja bimmunkeweng beywurd nadjalkudji nuye nawu kanmarnekanjkurrmerrinj ba bu God kanmarnebengmidjdan kadberre kunwarrekenh.
1JO 4:11 Nawu ngaye marnedjare, kandibekka. Kuhni wanjh bulkkidj duninjh God kanmarnedjareminj kadberre, wanjh ngadmanwali karridjalmarnedjaremerrimen.
1JO 4:12 Minj nangale bininj birrarrkidnayinj God. Dja bu yiman karridjalmarnedjaremerren bulkkidj duninjh, wanjh kunukka God kahdi kukange kadberre. Wanjh kunukka yiman karrimarnedjaremerren woybukkih, wanjh kunu kayimerran rowk kore God kadjare bu nungka kanmarnedjare.
1JO 4:13 Ngad wanjh karridjalburrbun kunwoybuk nuye God Bu nungka wanjh kanwong kadberre Namalngmakkaykenh nuye. Kunmekbekenh kunu karriburrbun bu karrihdjarrkdi nawu God, dja nungka mak God kahni kore ngad.
1JO 4:14 Dja mak karrikurdunang kore God nawu Kornkumo bimmunkeweng beywurd nuye kondanjkunu kurorre bu kanngehke karriwarlahkenh bininj rowk. Wanjh kunmekbekenh kunu karrbenmarneyolyolme bedberre birriwarlahkenh bininj.
1JO 4:15 Bu bininj nawu kamulewarren kore kurobbe, wanjh kayime, “Ngaye ngamulewan Jesus bu woybukkih nungka Beywurd nuye God”, wanjh kunu nunganwali God kani kore kukange nuye, dja namekbe bininj, nanu wanjh kabenedjarrkni nawu God.
1JO 4:16 Ngad wanjh karriwernhburrbun bu God wanjh kandjalmarnedjare kadberre, dja mak karridjalwoybukwon nuye. God nungka kanmarnedjare bulkkidj. Nawu nangale kabenmarnedjare birribuyika bininj, wanjh nakka yiman kayime God kabeneraworren, dja nungan God mak kani kukange nuye.
1JO 4:17 God kanmarnedjare wanjh kunu kandjalkangemarnbun bulkkidj duninjh kadberre. Wanjh kunu minj karrikarrme kunkele bu nungka kamdurndeng nawu God bu kanyidjadme ngad bininj rowk. Wanjh kunu kunkele kadjalyakmen kadberre. Kaluk marneyime ngudberre bu kondanjkunu karrihdi kurorre, wanjh kunukka ngad nungka yerre God karringunjdjikan.
1JO 4:18 Kore God kanmarnedjare kadberre, wanjh kunukka minj mak karriyawoyhkele. Dja nungka minj kanbun kore kadberre kunwarrekenh. Dja burrkyak, minj karrikelemen nuye God dja munguyh karridjalburrbun nungka kanmarnedjare bulkkidj duninjh.
1JO 4:19 Nawu nungka werrk God kanmarnedjareminj ngad kadberre rowk. Kunmekbekenh wanjh ngad ngadmanwali karrimarnedjaremerren.
1JO 4:20 Bu yiman nakudji bininj kayime, “Ngaye ngamarnedjare God,” dja bu kundjalmekbe yerreh kabinjirrhmiwon nawu benedanginj, wanjh nakka yiman kadjalkurren. Bu nahni bininj kabinan nawu benedanginj nuye dja mak kabidjalnjirrhmiwon kore kukangebeh nuye, wanjh nakka minj kabimarnedjare nawu God, nawu minj kabinan.
1JO 4:21 God kanwong kadberre maninjmanu mankarre, bu nangale nawu kabimarnedjare God, wanjh kunu bidjalmarnedjarenin bininj nawu benedanginj nuye.
1JO 5:1 Bu nangale bininj kayime nakudji Jesus nakka wanjh Christ, wanjh namekbe bininj nanu God nuye wurdyaw. Nangale bininj nawu kabimarnedjare nawu Kornkumo, wanjh kunu kabibalmarnedjare nawu Beywurd nuye dorrengh.
1JO 5:2 Bu ngad karrimarnedjare God, dja mak karriwokmarrkmang mankarre nuye wanjh kunukka karriburrbun bu karrbenmarnedjare God nuye wurdwurd rowk.
1JO 5:3 Bu karrimarrkmang God nuye mankarre, wanjh kunukka woybukkih karrimarnedjare God. Dja manbu mankarre nuye minj karayek kadberre.
1JO 5:4 Kaluk ngad karriwarlahkenh bininj nawu God kanbornang, wanjh karriyurrhke kunwarre kore kurorrewaken. Ngad karriwoybukwon God dja kunmekbekenh kanmurrngrayekwong ba bu karriyurrhke kunwarre kore kurorrewaken.
1JO 5:5 Ngad bininj nawu karriyime, “Jesus wanjh nungka beywurd nuye God,” wanjh ngad karridjalkudji karridulkarreyakwon nawu kondanjkunu kurorre ngalengngarre.
1JO 5:6 Jesus Christ nungka wanjh kumwam. Bu kumwam kukku dorrengh, dja mak kunkurlba nuye dorrengh. Nungka minj kumdjalrawinj kumkayinj djalkukkuwi. Nungka kumwam bu kumkang bokenh, manbu kukku, dja kunkurlba nuye. Nawu Namalngmakkaykenh nuye yimeng kuninjkunu wanjh kunwoybuk. Kaluk Namalngmakkaykenh nakka wanjh Nadjalwoybuk duninjh.
1JO 5:7 Bu kuhni wanjh djaldanjbik kandimarneyime kadberre, bu kabirriyolyolme Jesuskenh nuye ba bu ngad karriburrbun nungka wanjh God nuye beywurd.
1JO 5:8 Bu kabirriyolyolme danjbik. Nawu Namalngmakkaykenh nuye, dja mak kukku, dja mak kunkurlba, mahni manekke danjbik mankarre wanjh kabirrimulewan bu kabirribebbehyolyolme karohrok rowk.
1JO 5:9 Ngad karrbenwoybukwon bininj bu kabirriyime njalehnjale bu woybukkih, dja bu nungka God kore kayime wanjh kunukka nadjalwernhkuken duninjh, kore kanbengdayhkekenh ngad kadberre, dja mak yimeng kunwoybuk kore nabeywurdkenh nuye.
1JO 5:10 Nangale nawu kabiwoybukwon kore Beywurd nuye God, wanjh nanu kakarrme kunwoybuk bu God bimarneyimeng kore kukange nuye. Nangale bininj nawu minj kabiwoybukwon God, wanjh nakka kabidjalkewkme God. Nungka minj kabiwernhwoybukwon God kore kabimulewan nabeywurdkenh bu kunwoybuk dorrengh.
1JO 5:11 Kuninjkunu wanjh God kanmarneyimeng kadberre bu djal kunwoybuk, God wanjh kanmalngmimbiwon ba karridarrkid kore nungka munguyh munguyh. Kaluk mahni kundarrkid nuye, wanjh karrimang kore karriraworren nawu Beywurd nuye.
1JO 5:12 Nawu nangale bininj kabikarrme nawu Beywurd nuye God, wanjh nakka kakarrme kundarrkid duninjh warridj. Dja bu bininj minj kabikarrme nawu Beywurd nuye God, wanjh minj kundarrkid kakarrme.
1JO 5:13 Ngaye ngabimbom nahninjanu djurra ngudberre nawu ngudda ngurriwoybukwon Jesus Christ nawu Beywurd nuye God. Ngaye ngabimbom nahni djurra ba bu ngurriwernhburrbun bolkkime bu God ngundiwong kundarrkid nuye ba bu ngurridjalmimbi kore nungka bu djal munguyh munguyh.
1JO 5:14 Ngad bu karrire kore kumirrk nuye God bu karridjawankenh, wanjh minj mak karrikewkme dja minj karrikele. Bu karridjawan njalehnjale kore nungka kadjare, wanjh nungka kanbekkan.
1JO 5:15 Ngarriburrbun bu God kandjalbekkan kadberre munguyh bu karridjawan kore nungka. Wanjh kunu karriburrbun bu nungka kanwon kadberre nawu njalehnjale kore karriyidjawankenh nungka.
1JO 5:16 Bu nakudji bininj kabinan nawu benedanginj kore Christ, bu nungka kunwarre kakurduyime, wanjh namekbe bininj nanu bimarnedin yiwarrudj nawu namekbe benedanginj ba bu God kabiwon nawu namekbe benedanginj bu kabiyawoyhmalngdarrkidwon. Ngaye ngabenyolyolme nawu bininj bu kakurduyime kunwarre nawu minj kabenkan kore kabirridowenkenh. Dja med, yikahwi bininj wanjh kabirridjalkurduyime mankudji manbu kundjalwarre duninjh, wanjh kunukka kabendjalkan bu kabirrimalngdowen munguyh. Yoh, nawu bininj kabirriyime kunmekbe kunwarre, wanjh kabirrimalngdowen bu munguyh. Wanjh ngaye minj marneyime bu ngurridjawan God bu kabenmarnebengmidjdan birrimekbe bininj.
1JO 5:17 Kunwarre rowk, wanjh kunukka God kawarnyak. Dja yuwn bu manmekbe kunwarre duninjh. Bu karrikurduyime kunwarre dja karriwarnyakmulewarren, wanjh God kanmarnebengmidjdan.
1JO 5:18 Ngad karriburrbun nawu nangale God nuye wurdyaw kayimerran, wanjh minj kunwarre kahyime munguyh. Dja nawu Beywurd nuye God kabikarrme dja kabinahnan munguyh. Wanjh nawu Nawarre Duninjh minj mak kabiwarrewon namekbe bininj.
1JO 5:19 Ngad karriburrbun bu ngad wanjh God nuye wurdwurd. Dja nawu Nawarre Duninjh, nakka wanjh kawohrnan rowk kore kondanjkunu kurorre.
1JO 5:20 Ngad mak karriburrbun nawu Beywurd nuye God kumwam dja kanwong nuye kunmayali, bu karriwernhmayalibayhme. Wanjh kunu bolkkime karriburrbun God nawu nawoybuk duninjh. Wanjh bolkkime karriraworrinj nuye Beywurd, Jesus Christ, nawu nungka nadjalwoybuk. God, nawu kanwon kundarrkid nuye ba karrimimbi kore nungka munguyh munguyh.
1JO 5:21 Mah, ngudda nawu wurdwurd ngardduk nawu ngaye marnedjare, wanjh ngurridjalnahnarrimen, dja ngurridjallay djarreh bu ngurribawon nawu idols.
2JO 1:1 Ngaye nawu John dja ngawohrnan yiwarrudj ngarre, dja ngaye wanjh marnebimbun ngudda ngalbu daluk ngundjarrngbom God, dja mak wurdwurd dorrengh nawu ke. Ngaye wanjh marnedjare ngudberre bu kunmekbekenh karridjarrkburrbun kore kunwoybuk. Dja mak birriwarlahkenh bininj nawu kabirriburrbun kunwoybuk, wanjh bedda warridj ngundidjalmarnedjare.
2JO 1:2 Kuninjkunu wanjh kundjalwoybuk kurrmerrinj kore ngad bu kadjaldi kore ngad kukange kadberre munguyh munguyh.
2JO 1:3 Ngadjare God nawu Kornkumo dja mak Jesus Christ nawu Beywurd nuye bu kunmak kabenedjalkurduyime kadberre, dja mak kandidjalkongibun dja mak kandihdjalnahnan bu kandiwon kunmodmikenh dorrengh. Dja ngadjare mak bu karrikarrme kunwoybuk kore kanmarnedjare.
2JO 1:4 Ngalbu ngudda daluk, ngaye wanjh ngadjalnjilngmakminj bu ngabenwobekkang nawu wurdwurd ke kore birriwoybukwong mankarrewoybuk duninjh nuye God, dja mak kabirrini kore kunmak munguyh. Kuhni bu Ngabbard kanwokrayekwong kadberre.
2JO 1:5 Bolkkime wanjh ngaye ngadjare wokrayekwon ngudberre. Mahni mankarre minj mankerrngehkenh, dja ngurridjalyingkihburrbuni bu kerrngehkenhni. Wanjh kab karrimarnedjaremerrimen bu bulkkidj duninjh.
2JO 1:6 Bu ngad karrimarnedjaremerrimen kore kuhni karrikurduyime kore nungan God kanyingkihwokrayekwong bu kanwong mankarre nuye. Ngudda ngokko ngurriyingkihbekkani kunyungkihni, bu mankarre nuye kayime bu karridjalmarnedjaremerren.
2JO 1:7 Birridjalwern bininj nawu kabirriwohkurrekurren ngokko kandibawong dja birriwam birriyarlarrmerrinj kore kubolkwarlahbubuyika kabirridi. Bedda wanjh kabirriyime yimankek Jesus Christ minj kumrawinj bu bininj duninjh yimerrangimeninj. Bininj nawu kabirriyime kunmekbe wanjh nakka kabirrikurrehkurren dja kabirridjalwirrihme nawu Christ.
2JO 1:8 Wanjh ngurrinahnarrimen ngudmandeleng ba bu ngurrimang kunmakmak nawu God ngunyingkihberrebbom. Kaluk nungan ngunkarremulewan ngudberre kore ngurrimarnedurrkmirri. Dja yuwn bu ngurriwarrhke!
2JO 1:9 Bininj nawu minj mandjad kabirrikurduyime kore Jesus kanbukkabukkang kadberre, bedda kabirribalkurduyime kunbubuyika, wanjh bedda kunu minj kabirriraworren nawu God. Bininj nawu kabirrikurduyime kore Jesus kanbukkabukkang kadberre, wanjh nakka bedda kabirriraworren God nawu Ngabbard dja Beywurd nuye nawu Jesus.
2JO 1:10 Bu yiman nangale bininj kamre kore ngudda yimankek ngunbukkabukkan kore kunbuyika kunmayali, wanjh nakka nanu yuwn yikimang bu minj kangime kore kunrurrk ke.
2JO 1:11 Namekbe bininj yiman yikimang, wanjh kunukka yibalngunjdjikan, bu ngunebaldjarrkkurduyime kore kunwarre.
2JO 1:12 Ngaye wanjh kunwern marnebimbuyinj ngudberre, dja minj ngadjare ngahbimbun munguyh kore djurra, dja ngadjaldjare ngamre karrinarren bu karriwokdi darnkih, ba bu karridjarrknjilngmak rowk.
2JO 1:13 Ngudda ngunedanginj ngalbu God bidjarrngbom, wanjh ngalengngarre wurdwurd bedda ngundimarnewokmunkewerrinj kore kunwokmak dorrengh ke.
3JO 1:1 Ngaye John nawu ngawohrnan yiwarrudj ngarre, wanjh marnebimbun nahni djurra ke, ngudda Gaius, nawu marnedjareminj. Ngaye wanjh marnedjare bu kunmekbekenh kore ngarrdjarrkburrbun kunwoybuk duninjh.
3JO 1:2 Ngaye marnedjare ngudda nawu ngarrdabbolk. Ngaye wanjh marnedi yiwarrudj ba bu kamak yini, bu minj yidjakngalme, dja mak kunmak ngunmarneyimerran munguyh. Ngayingkihburrbun ngudda bu yidjalkangemak.
3JO 1:3 Ngaye wanjh ngawernhnjilngmakminj bu yikahwi nawu karridangerrinj kore Jesus bu birrimwam ngundimulewam birriyimeng bu yiwernhkarrme manbu kunwoybuk, dja kore yidjalkurduyime munguyh bu kunwoybuk dorrengh.
3JO 1:4 Bu ngaye kuhni ngabekkang nawu wurdwurd ngardduk bu kunwoybuk kabirrikarrme, wanjh ngandidjalnjilngmarnbun duninjh. Kunmekbekenh kunu nganjilngmak. Minj njale mak nganwernhnjilngmarnbun.
3JO 1:5 Ngudda ngarrdabbolk nawu marnedjare, ngaburrbun ngudda munguyh ngurrbenbidyikarrme birribuyika nawu karridangerrinj kore Jesus, dja nawu mak minj ngurrbenkukburrbun. Kuhni kamak rowk bu ngurrikurduyime kore God kadjare.
3JO 1:6 Birrimekbe bininj ngandimarneyimeng ngaye dja mak nawu yiwarrudj ngarridjarrkre bu ngudda yibenmarnedjareni birribuyika bininj. Bedda wanjh ngundimyikang ba bu yibenbidyikarrme bu baleh kore kabirriwohrewohre. Kunukka wanjh kundjalmak duninjh kore God kanjilngmak.
3JO 1:7 Mak ngudda ngurrbennahnani nahni bininj nawu kabirrihwohrewohre kore kunngey nuye Christ. Bedda minj bindimarnedjareniwirrinj bu birribuyika bininj nawu minj kabirriwoybukwon Christ bu bindibidyikarrmeninj bedberre.
3JO 1:8 Wanjh kumekbekenh yimankek karrbenbidyikarrmeninj bedberre nawu kabirrimarnedurrkmirri nawu Kunwoybuk, ba bu kunukka karriyimerrangimeninj bu ngad warridj karridjarrkdurrkmirriwirrinj nuye.
3JO 1:9 Ngaye ngabimbom nahni djurra bedberre bininj nawu yiwarrudj kabirrikarrme, dja nakudji bininj nawu kangeyyo Diotrephes, nungka minj nganwokbekkayi, dja kadjaldjare nungan kahdjalkukdokmihwerren.
3JO 1:10 Wanjh bu ngaye ngamre, wanjh ngabenmarnewohmulewan birriwern kore baleh nungka kakurduyime. Nungka wanjh kabendjalkowe ngadberre bu kunyid dorrengh. Dja mak kunbuyika kunwarre kayime, bu minj kabenkimang birribuyika bininj nawu karridangerrinj kore Jesus. Yikahwi birribuyika bininj birridjareni bindikimayi birrimekbe nawu karridangerrinj bininj, dja Diotrephes benngurdkeyi, dja benburriweng kore yiwarrudj bedberre.
3JO 1:11 Ngudda ngarrdabbolk, nawu ngaye marnedjare, yuwn mak yibalngunjdjikan nawu kunwarrekenh. Djal kore kunmakkenh yiwernhngunjdjika. Bininj nawu kabirrikurduyime kunmak, nakka wanjh God nuye bininj. Bininj nawu kabirridjalkurduyime kore kunwarre ngarre, wanjh nakka minj birridarrkidnayinj God.
3JO 1:12 Nawu nabuyika bininj nawu Demetrius, nakka wanjh namakni. Birriwern bininj kabirrimarnekarremakwan. Dja nungka wanjh kadjalkarrme kore kunwoybuk. Ngad warridj ngarrikarremakwan, dja ngudda ngurriburrbun ngad minj ngarrikurren.
3JO 1:13 Ngaye wanjh ngakarrme kunwern kore minj marnebimbuyinj ngudberre, dja minj ngadjare kore djal djurra ngabimbun.
3JO 1:14 Kaluk ngayeman bu ngadjare werrk ngambalhre bu ngarrkebnarren ba bu ngarrwokdikenh.
3JO 1:15 Ngadjare God nungan ngunwon kunmodmikenh nuye. Nawu djawirna ngabenkarrme kondah wanjh ngundimarnewokmunkewerren. Kaluk yibenbebbehmarneyime kore ngabenmarnewokmunkewerren bedberre nawu djawirna ngarrku.
JUD 1:1 Ngaye nawu Jude, nawu James ngaye nganedanginj. Ngaye ngahmarnedurrkmirri Jesus Christ. Ngabimbun nahni nawu djurra ngudberre rowk nawu God ngunkayhmeng. Nungka wanjh Kornkumo dja ngunmarnedjareminj, dja ngudda wanjh ngurringehme kore Jesus Christ ngunkarrme ngudberre.
JUD 1:2 Ngadjare nungka ngundjalkongibun ngudberre, dja mak ngunwon nuye kunmodmikenh kore ngundjalmarnedjare bulkkidj.
JUD 1:3 Ngudda nawu karridabbolk nawu marnedjare ngudberre. Ngadjareni bulkkidj duninjh bu ngabimbuyi ngudberre bu ngayolyolme God nawu kanngehkeng kaddjarrkberre rowk. Dja kunu bonj, dja kunbadbuyika werrk ngabimbun kore bengdayhke ngudberre. Bolkkime ngaye ngadjare bengyolyolme ba bu ngurrikangemurrngrayekmen kore kunwarre ngurribun bu kunwoybuk ngurriwernhkarrme kore God kunkudjikenh kanwong ngad kadberre nawu bininj nungan nuyekih.
JUD 1:4 Ngaye bengdayhke bu yikahwi birriwarre bininj wanjh manmolk birringimerreni dja ngurriraworrimeninj ngudberre. Kerrngehkenh duninjh nawu prophets birribimbom bu naninjnanukenh bininj bu bedda wanjh God ngokko benkangedjadmeng. Bedda wanjh kabirridjalwokwe God nuye, dja wanjh kabirriyime, “God nakka kandjalmarnekurduyime kunmak. Bonj, wanjh, karrikurduyimen kunwarre kore karridjare.” Dja mak kabirriwarrewan Jesus Christ nawu nadjalkudji kadberre king dja nawu kanmarnewohrnan rowk.
JUD 1:5 Ngaye ngadjare bengdayhke ngudberre njalehnjale yehyeng ngudda nawu korroko ngurriyingkihburrbun. Ngudda ngurriburrbun nawu Kawohrnan Rowk benngehkeng nuye bininj bu benbebkeng dja benkang kore kunred Egyptbeh. Kaluk bu yerrekah, wanjh benbom yikahwi bininj bedberre nawu minj birriwoybukwoyi.
JUD 1:6 Dja mak ngurrbenburrbu nawu yikahwi angels nuye wanjh God benduy. Bu kerrngehkenhni bedda birriwohrnawohrnani, wanjh birrikimukworrinj, dja birridjalbolkbawong kore birrihni kore heaven. Wanjh kunmekbekenh kunu nawu Kawohrnan Rowk benkurrmeng kore kanjdji kore kubolkmunun kabirribongdi dja mak benbongnameng wirlmurrng nawu narayek duninjh nawu minj kahyerrkme, kaluk bu kunbarnangarrakudji kunkimuk kamre wanjh God kabendjaldung.
JUD 1:7 Mak kunbuyika karohrok kore kunred bokenh Sodom dja Gomorrah dja mak kuredbubuyika kumekbe kunred ngarre. Bininj nawu kumekbe birrihni wanjh birridjareni kunwarre birrikurduyimi bu djal munguyh. Kaluk bedda wanjh birriwarreworrinj, dja bedman bininjdeleng birrikaliyoy. Kunmekbekenh bedda kabirridjakbekkan bu kunrayek kabebme bedberre bu kabirrirung kunak munguyh munguyh. Wanjh kuhni kandjalbengdayhke kadberre ba bu karrihnan rowk kore baleh kurduyimerranj bedberre kunkare.
JUD 1:8 Kuninjkunu wanjh kadjalrohrok nahninjanu bininj nawu bolkkime kabirringime kore ngudda ngurrimirndemornnamerren. Bedda wanjh yiman kunkodjbukirri kabirrimang bu djal bedberrekih. Bedda wanjh kabirriwarreworren bedberre kunburrk. Dja mak kabirrihwe God nuye kunwok manbu mandulkarrekimuk, dja wanjh kunwarrekenh kabindiwarrewe nawu birridjalmak angels kore heavenbeh.
JUD 1:9 Dja kawarre! Ngurriburrbun nawu angel kangeyyo Michael, nawu kabenmarnewohrnan birribuyika angels, wanjh minj kuhni nungka kurduyimeninj yiman kayime nahni bininj bolkkimekenh. Nungka benedurreni nawu namarnde kore nangale bikukkarrmeninj nawu Moses bu korroko doweng. Dja Michael minj nunganwali bidjuhbuyi nawu namarnde. Nungka bidjalmarneyimeng, “Nawu Kawohrnan Rowk ngudda ngundung.”
JUD 1:10 Dja birrimekbe birriwarre bininj nawu ngurriraworrinj, bedda wanjh kabirrimarneyime bu kunwarre kore kunwern minj bedda kabirrimenmenmang. Wanjh kabirridjalwirrihme nawu kundjalmak. Dja kunyahwurd kabirridjalburrbun yiman kayime mayh nawu kadjalborlhme kundjalyahwurd. Ngayime bu minj kabirridjalburrbun nadjalwarre nawu kabenbularrbun rowk.
JUD 1:11 Wanjh kunukka ngadjare kunyid duninjh benmarnekurduyimerra bedberre. Kaluk bedda yiman kabirrimarnebolhkadjung nawu Cain bu kabirringunjdjikan nuye. Dja kunbuyika, bu yiman birrikurduyimi kunwarre yiman bu nawu Balaam kurduhkurduyimi ba bu birrikukmayi kunwardde nawu money. Mak bedda kabirriwokwe nawu God yiman kayime nawu bininj Korah dorrengh bu kunkareni birriwokburriweng kore God nuye kunwok.
JUD 1:12 Kaluk bedda wanjh ngunwarrewon ngudberre bu ngurridjarrkngun manme kore ngurrimarnedjaremerrenkenh. Bedda dja ngudda dorrengh ngurridjarrkngun bu minj mak kabirriyeme. Kaluk bedmandeleng kabirridjalkuknahnarren. Dja mak bedda yiman kayime kunkodjngol manbu minj mandjewk kakarrme. Bu kunmayorrk kamre wanjh kunukka kahrokan manbu kunkodjngol. Dja mak bedda yiman kayime kundulkdarleh manbu minj kakarrme manme. Kaluk bu kunmayorrk kamre, wanjh kunu karredjmaddurrkmire kore maddudjindi kurorrebeh. Wanjh kunu kahdowen bokenhkah.
JUD 1:13 Bedda wanjh birriwarre duninjh nawu minj kabirriyemengalme. Ngayime bu ngudda ngurrinan kunmayorrk kabun kurrula, dja wanjh djarna kawernmerren, bedda wanjh karohrok. Dja mak bedda yiman kayime mankokkarrng manbu ngalengman kadjalwohrewohre. Kaluk kabirribonghdangen kore kunred korroko yingkihbolkmarnbuyindanj wanjh kunukka kabolkmunun munguyh munguyh.
JUD 1:14 Ngurriburrbun Enoch nawu Adam bikebmahwameng, nungka wanjh benmulewani naninjnanu birriwarre bininj kore God biwokwong, bu yimeng, “Ngurrihna! Nawu Kawohrnan Rowk kamre kaluk kabenkan birridjalwernhmirndewernkenh nawu birridjamunkenh angels nungan nuye.
JUD 1:15 Wanjh nungka kandjadme karriwarlahkenh bininj rowk, dja wanjh kabenwarrewan nawu kabirriwirrihme God dja kabirrimarnekurduyime kunwarre nuye. Kaluk nungka kabenbun bedberre rowk bu kabirriwidnan God dja kabirridjalmarneyime kunwarre nuye.” Kunmekbe yimeng nawu Enoch bu korroko duninjh.
JUD 1:16 Kaluk naninjnanu birriwarre bininj nakka wanjh munguyh kabirridjarokdi dja mak kabindihwelengname birribuyika bininj. Dja mak bedda munguyh kabirridjalkurduyime kore bedman kabirridjaldjare nawu yehyeng nawernhwarre rowk. Mak bedda kabirridjalburluburlumerren bedmandeleng dja mak kabindikowe bu kabindikelehkilehme birribuyika bininj bu kabindimarneyime, “Ngudda yimak. Dja wanjh kanmarnekurduyimen kore ngaye ngadjare.” Kuhni wanjh kabindimarneyime.
JUD 1:17 Ngudda nawu karrihdabbolk dja nawu ngaye marnedjare, kab ngudda ngurriburrbun nawu apostles nuye nawu ngad kadberre kawohrnan Jesus Christ bu bedda birriyingkihmulewam.
JUD 1:18 Kaluk bedda birriyimeng, “Kaluk yerrekah bu darnkih kamkuyinjyiburnburnkenh rowk, wanjh nawu bininj kabirridjekmiwon God. Bedda kabirridjaldjare kunwarrekenh kore God kawarnyak.” [2 Peter 3:3]
JUD 1:19 Wanjh naninjnanu bininj nawu ngundikuklarlmang ngudberre. Kaluk bedda kabirridjaldjare kore kunwarre bedberrekih kabendjurrkkan bu kabirrikurduyime. Kaluk bedda minj kabirrikarrme nawu Namalngmakkaykenh.
JUD 1:20 Dja ngudda, nawu ngaye karrihdabbolk dja nawu marnedjare, wanjh ngurridjalkangewoybuknin bulkkidj duninjh kore God, dja mak ngurrimurrungrayekworrimen. Dja mak yiwarrudj ngurridjalmarnedin munguyh kore Namalngmakkaykenh ngunbidyikarrme.
JUD 1:21 Dja mak ngurridjalmarnedjaremerrimen yiman bu God kandjarrkmarnedjare rowk. Ngurriwernhburrbu Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre bu kamre kanmimkongibun duninjh bu kandarrkidwon munguyh munguyh.
JUD 1:22 Ngurrbendjalkongibu nawu bininj ngudberre bu minj kabirriwernhwoybukwon God.
JUD 1:23 Ngurrbenngehkemen birribadbuyika, yiman kayime yibenbebkemen kore kunak kahrung! Mak birribadbuyika bininj wanjh yiman ngurrbenkukmanjwidnarren kore kunwarrehwarre benkukwarrehwarrewong, dja bonj, ngaleng ngurrbendjalkongibu.
JUD 1:24 Nungka God nakka wanjh djalmurrngrayek duninjh dja ngunbidyikarrme ngudberre bu minj ngurriyawoyhmankan kore kunwarre. Mak ngunkerrngehmen bu ngudda kunwarre yak, ba bu ngunkurrme darnkih kore kumirrk nuye, nawu nawernhmakkaykenh duninjh bu ngurridjalwernhmarrmarr duninjh.
JUD 1:25 Nungka nadjalkudji duninjh God nawu kanngehkeng kadberre rowk. Wanjh karriwernhburluburlumen nuye kore Jesus Christ nawu kawohrnan kadberre bu karriyime bu God wanjh king duninjh, dja mak nungka narrulkarrekimuk duninjh, dja wanjh kadjalwohrnawohrnan rowk kondanjkunu kurorre dja mak kore kaddum heaven kore kerrngehkenhbeh, dja mak bu bolkkime, kaluk munguyh munguyh! Amen.
REV 1:1 Nahni nawu djurra kayolyolme bu God bibukkang nawu Jesus Christ. Kaluk bu nungka mey kunwok, wanjh benbalbukkang bininj nawu kabirrihmarnedurrkmirri nuye kore baleh kabolkyimerran dja mak bu darnkih kayimerran. Dja Jesus bimunkeweng nawu angel nuye dja nganbukkang ngaye John bu ngahdurrkmirri Jesus. Wanjh ngaye bolkkime ngamulewam kunwoybuk dorrengh kore njalehnjale kore ngaye nganang dja ngabekkang. Ngaye ngayolyolme kore God nuye kunwok dja mak kore Jesus Christ nungan mulewarrinj kore kunwoybuk nuye.
REV 1:3 Kanjilngmak bininj nawu kabidjalbimngeybun kore kawokbimbuyindi nahni djurra manbu God nuye kunwok, dja warridj kabirrinjilngmak bininj nawu kabirribekkan dja kabirribalkurduyime kore kawokbimbuyindi nuye. Dja wanjh ngokko darnkih kamhre nuye bu kuhni ngad kanmarnekurduyimerran rowk.
REV 1:4 Ngaye John ngamunkewe mahni kunwok kore bininj nawu yiwarrudj ngudberre ngurrihni kore kuredbubuyika seven kore kubolkkimuk ngarre Asia. Ngurriburrbun God nawu djalyingkihni kerrngehkenh duninjh, dja mak kadjaldi munguyh munguyh, dja mak nungka kadjaldarrkid munguyh. Dja ngurriburrbun seven birrimalngmakkaykenh nawu kabirrihdi kore kumirrk nuye God, kore nungka kahyerrkan kaddum duninjh. Dja ngurriburrbun Jesus Christ nawu nawoybuk kore kabihmarnewokdi nawu kornkumo kadberre, dja mak nawu nayungkih bu yawoyhdolkkang kore kundowibeh. Nungka mak kadjalwohrnan bedberre kings rowk nawu kabirriwohrnawohrnan kore kubolkwarlahkenh rowk kondah kurorre. Wanjh ngadjare Jesus Christ dja nawu God dja nawu birrimalngmak kabirridi kumirrk nuye, bu ngundidjalkongibun kore kunmodmikenh dorrengh ngundiwon ngudberre.
REV 1:5b Jesus Christ nawu kanmarnedjareminj dja kurlbawarrhmeng kadberre bu ngad kanbebkeng kore kunwarre karribonghdi. Dja mak kanmarnbom bu karriyimerranj nuye bininj kore kanmarnewohrnankenh, dja mak ngad karriyimerranj priests ngad nawu karriwern rowk, bu ngad karrimarnedurrkmirri God nawu Kornkumo nuye Jesus Christ. Mah, wanjh ngadjare karridjarrkburluburlmen nungka nawu nawernhmakkaykenh duninjh dja mak nawernhdulkarrekimuk duninjh bu djal munguyh munguyh! Wanjh bonj.
REV 1:7 Ngurrina! Jesus nungka kamhre kore kaddum kunngolbeh, dja birriwarlahkenh bininj rowk kabirridarrkidnan, dja mak bininj nawu birringorrkdjabmeng warridj. Dja birriwarlahkenh bininj nawu kondah kurorre kabirrihni, kaluk bedda kabirrimarnenalkbun wernkih duninjh bu nungkakenh. Yoh! Kuhni wanjh kadjalkurduyimerran! Wanjh bonj.
REV 1:8 God nawu Kawohrnan Rowk kayime, “Ngaye nawu Alpha dja Omega. Ngaye wanjh ngadjalkudji nawu ngayingkihdi bu kunkare duninjh, dja mak ngadjaldi bolkkime, dja mak ngaye nawu ngadjaldarrkid munguyh munguyh. Ngaye nawu ngadjalwernhdulkarrekimuk duninjh.”
REV 1:9 Ngaye John nawu ngudda karridangerrinj. Ngad karriyikadjurren Christ dorrengh bu karridjarrkdjakbekkankenh, dja mak kore karrimarnedurrkmirri God nawu kawohrnan rowk, dja mak karrihdjalmadbun bu karrihdjalle munguyh kore kunmakkenh. Ngaye nawu ngahweykani kunwok nuye God dja mak ngaye ngahmulewani kore Jesus yimeng kadberre manbu kunwoybuk dorrengh, dja wanjh kunmekbekenh bininj ngandikurrmeng kore manyunkurr kabolkngeyyo Patmos.
REV 1:10 Kaluk bu kunbarnangarra nuyeni nawu Kawohrnan Rowk, ngaye ngankang nawu Namalngmakkaykenh, wanjh ngabekkang yiman wokkimukni bu kumwokdanj kore kubodmebeh ngardduk, kaluk wokyimi yiman trumpet.
REV 1:11 Wanjh yimeng, “Bu ngudda yinan kore bukkabukkan, wanjh yibimbu kore djurra nawu scroll, kaluk yibenmarnemunkewemen nawu bininj nawu yiwarrudj bedberre kore kunredbubuyikabeh manbu seven kabebbehbolkngeyyo Ephesus, Smyrna, Pergamum, Thyatira, Sardis, Philadelphia, dja Laodicea.”
REV 1:12 Bu ngaborledmeng ba bu nganayi nangale nawu nganhmarneyimi. Kaluk bu ngaborledmeng, nganang seven golden lampstands di, dja bininj kumekbe dingihdi nawu kukyimi yiman “Bininj Duninjh”. [Daniel 7:13] Nawu nungka djongbuyindi nawu nawernhmadjkuyengkenh dja mak golden manburrba berrekalkdukkayindi.
REV 1:14 Mak kukodj nuye dja kunngabek nakka belebami duninjh yiman snow dja mak wool manbu manbele duninjh, dja kunmim nuye nakka mimbami yiman manbirluwoldjen ngarre kunak.
REV 1:15 Dja kurrenge nuye, nakka yiman wirlmurrng manbu bronze rungi kore kunak dja kukbami yiman bu bininj kaborndung. Mak bu nungka kumwokdi, wanjh wokyimi yiman kukku kumdjalwernhborlobmi.
REV 1:16 Nungka nganang karrmi seven mankokkarrng kore kubidkun nuye, dja kore kurrangbeh nakka djurrbokenh mandjawak kumbebmeng, mak kunkeb nuye kebbami yiman kundung rerrih manbu kawernhdungbangmen bu barnangarraburlhdjarn ngarre.
REV 1:17 Kaluk bu kunmekbe nganang, wanjh ngamankang kore kurrenge nuye yiman bininj nawu kadjaldowen bu kakukyo. Dja nungka nganmarnebidkurrmerrinj manbu kunbidkun nuye dja mak ngankarrmeng, wanjh yimeng, “Yuwn bu yikele. Ngaye nawu ngadjalkudji ngahdokme dja mak ngamre yerre.
REV 1:18 Mak ngaye nawu ngahdjaldarrkiddi munguyh; ngaye ngarroweng, dja yina, wanjh ngaye ngahdjaldarrkid munguyh munguyh! Dja mak ngahkarrme nawu keys kore kundowikenh ngarre dja mak kore bininj nawu birridowerrinj kabirribongdi.
REV 1:19 Wanjh yibimbu nawu yinang, dja mak kore yinan kakurduyimerran bolkkime dja mak bu yerrekah.
REV 1:20 Mak ngayolyolme kore kamenmenyime manbu seven mankokkarrng bu kanyinang ngahkarrmi kore kubidkun ngardduk, dja mak manbu seven golden lampstands. Kaluk makka rowk wanjh manwarlkkaykenh. Nawu seven mankokkarrng, nakka wanjh seven angels bedberre kore seven Churches, dja nawu seven lampstands nakka wanjh yiman kayime seven Churches bu kabirribebbehkarrme.”
REV 2:1 Wanjh Jesus nganbengdayhkeng, yimeng, “Nahni yibimbu nahni nawu angel nuye, nawu kakan bu kabenwon bininj nawu yiwarrudj bedberre kabirrihni kore kabolkngeyyo Ephesus, ‘Namekbe nawu kahkarrme seven mankokkarrng kore kubidkun nuye, wanjh nakka kahre kore seven gold lampstands kahdi, kaluk kuhni bu kayime ngudberre,
REV 2:2 “Ngaye ngaburrbun kore ngudda ngurrihkurduyime, dja mak kore ngurrihmarnedurrkmirri bu kunkimuk, dja minj ngurribawon kore kunmakkenh ngurrihre. Dja mak ngaye burrbun ngudberre bu minj ngurrbenwokmarrkmang kunwok bedberre nawu birriwarre bininj. Dja mak ngurrbenrohrokmen birrimekbe nawu kabirrihyime yimankek bedda apostles duninjh, dja ngurrburrbun bu bedda wanjh kabirrihkurrekurren,
REV 2:3 Ngudda ngurrihdjallay kore yimankek kunrayek bebmi ngudberre bu ngayekenh kunngey ngardduk, dja minj ngurrimarrkbaworrimeninj.”
REV 2:4 “Dja ngaleng, kuhni djalwohbengdung ngudberre; ngudda minj kandidjalmarnedjare yiman bu kerrngehkenhni.
REV 2:5 Wanjh ngurriburrbu kore kerrngehkenh ngurrihrey kunmak rowk dja kunukka yerre bu kunwarre ngurriyimeng. Dja wanjh ngurrikangeborledmen dja mak ngurridurnde kore kerrngehkenh kunmakni rowk ngurrihrey. Dja bu minj ngudda ngurrikangeborledme, kunukka wanjh ngaye ngamre dja ngamang ngakan nawu lampstand ngudberre.
REV 2:6 Dja ngaleng kunkudji kore kunmak ngurrikurduyime. Ngudda ngurrbenwidnan bininj nawu Nicolaitans kore kunwarre kabirrihkurduyime, yiman ngaye mak ngabenwidnan rerrih.”
REV 2:7 “Bu ngudda ngurrikarrme kunkanem, wanjh ngurridjalbekka kore baleh nawu Namalngmakkaykenh nungan kabenmarneyime bininj nawu yiwarrudj bedberre. Bininj nawu kabirriyurrhke kore ngayekenh kore kunwarre ngarre, wanjh ngabenbawon bu kabirringun manme manbu kabenmalngmimbiwon. Kaluk mahni manbarnem wanjh kundulkbeh makka manbu karrudjindi kore God nuye kubolkmakkaykenh.” ’ ”
REV 2:8 Jesus nganyawoyhbengdayhkeng ngaye nawu John, bu yimeng, “Kuhni yibimbu nuye angel nawu kakan kore yiwarrudj bedberre nawu kabirrihni kore kabolkngeyyo Smyrna, ‘Namekbe nawu dingihdi bu kerrngehkenh duninjh, dja mak yerrekah kadjaldarrkid munguyh, nahni nawu doweng dja kumyawoyhmimbiminj, wanjh namekbe nawu kamulewarren, kayime,
REV 2:9 “Ngaburrbun bu kunrayek kahbebme ngudberre. Mak ngaburrbun bu ngudda yimankek ngurrimarladj, dja ngaleng djalmarneyime bu woybukkih ngudda ngurridjalkuken duninjh! Mak ngaburrbun bu yikahwi bininj ngundimarneyime bu ngundiwelengname kore kunwarrekenh. Bedda yimankek nawu kabirringeyburren Jews bininj, dja burrkyak, bedda minj woybukkih nawu bininj Jew. Bedda wanjh namarnde nawu Satan nuye bu kabirridjalmirndemornnamerrenkenh.”
REV 2:10 “Bolkkime bu kamre kunrayek dja wanjh ngurridjaldjakbekkan. Dja yuwn ngurrikele kore kumekbekenh. Ngaye marneyime ngudberre, nawu namarnde duninjh wanjh ngunkurrme yikahwi ngudberre kore prison bu ngunrohrokme ngudberre, wanjh ngurriwohdjakbekkan bu ten kundung kunbarnangarra. Dja ngurridjalkangewoybuknin, dja mak bu ngundibun ngurridowen kaluk ngaye wanjh malngmimbiwon ngudberre ba ngurrimalngmimbi munguyh.”
REV 2:11 “Bu ngudda ngurrikarrme kunkanem wanjh ngurridjalbekka kore baleh Namalngmakkaykenh kabenmarneyime nawu yiwarrudj bininj bedberre. Wanjh birrimekbe nawu kabirriyurrhke nakka wanjh minj kabirrire kore kubolkwarre bu minj kabirriyawoyhmalngdowenkenh.” ’ ”
REV 2:12 “Kuhni yibimbu nuye angel nawu kakan kore nawu yiwarrudj bedberre nawu kabirrihni kore kabolkngeyyo Pergamum, ‘Namekbe nawu kahkarrme mandjawak nakimuk djurrmak duninjh, kaluk nakka djurrbokenh duninjh wanjh kuhni kayime,
REV 2:13 “Ngaye ngabolkburrbun kore ngudda ngurrihni. Kaluk kumekbe kore namarnde nawu Satan kahni kore nungan kunred kabolkwohrnan. Dja ngudda ngurrihdjalkangewoybukni kore kandingeymulewani. Dja mak ngudda minj ngurrikeleniwirrinj bu ngaye kandiwoybukwong kore kunrayek bebmi ngudberre kumekbe kore kubolkkimuk nawu namarnde Satan kahdi. Kumekbe bolkyimi bu birribom nawu Antipas nawu nungka kangewoybukni, dja ngardduk kunwok weykahweykani.”
REV 2:14 “Dja mak ngaye ngakarrme yikahwi kore bengdung ngudberre. Wanjh yikahwi ngudda ngurrihmunkekadjung bininj nawu Balaam nawu benbukkani bininj bu kunkareni. Kaluk nungka bibukkang nabuyika bininj nawu Balak bu benbalborledkeyi nawu Israel benkebmawahmeng kore kunwarre birriyimi bu manme birringuneng manbu birridjalwoni kore idols dja mak birridjirdmarreni daluk bininj bu kunwarrekenh.
REV 2:15 Dja warridj yikahwi ngudberre bininj kabirridjalkadjung kore nawu Nicolaitans kabindibukkabukkan bedberre.
REV 2:16 Dja wanjh ngurrikangeborledmen! Dja bu minj ngurrikangeborledme, wanjh kunukka ngamre ngarriburren birrimekbe nawu Nicolaitan bininj, mandjawak dorrengh ngardduk bu ngambebke kore kurrangbeh ngardduk.”
REV 2:17 “Nawu bedda kunkanem kabirrikarrme wanjh birribekka kore Namalngmakkaykenh kabenmarneyime nawu yiwarrudj bedberre. Wanjh birrimekbe nawu kabirriyurrhke kore ngayekenh, nakka ngabenwon manbu manwarlkkaykenh manme manbu manna. Dja mak ngabenbebbehwon manwarddebele duninjh manbu manngeykerrnge duninjh kore kabebbehngeybimbuyindi. Minj nangale mak kangeyburrbun, dja nakka nadjalkudji kaburrbun nawu kangeymang.” ’ ”
REV 2:18 Mak Jesus nganyawoyhbengdayhkeng, yimeng, “Kuhni yibimbu nuye angel kakan kore nawu yiwarrudj bedberre kabirrihni kore kabolkngeyyo Thyatira, ‘Nawu Beywurd nuye God, nawu kunmim nuye yiman kayime kunak kahrung, dja kore kurrenge nuye nakka yiman wirlmurrng nawu bronze bu kahbame duninjh, wanjh nakka kuhni kayime,
REV 2:19 “Ngaye ngaburrbun kore ngudda ngurrihkurduyime mak ngaburrbun bu ngudda kandimarnedjare dja kandidjalwoybukwon, dja mak ngaburrbun kore kandiwernhmarnedurrkmirri, dja mak minj ngurringudjyawarren. Dja ngadjalburrbun bu ngaye ngurrikurduyime kunwern bolkkimekenh, bu ngurriyurrhkeng kore ngurridedjingmey bu kerrngehkenhni.”
REV 2:20 “Dja ngahkarrme kunwarre ngudberre ngalmekbekenh daluk Jezebel ngalbu ngalwarre. Ngalbu kahmarnburren yimankek ngaleng prophet. Ngalka wanjh bendjalbengwarrewong nawu ngaye ngandihmarnedurrkmirri ba bu birridjirdmarreni bininj dja daluk, dja mak bu birringuni manme manbu birrihwoni nawu idols bedberre. Njalekenh ngurribawon bu kuhni kakurduyime rowk?”
REV 2:21 “Ngaye ngadjalbawong ba warnyakmulewarremeninj kore kunwarre kurduhkurduyimi, dja ngaleng minj kadjare bu kabawon manbu kunwarre.
REV 2:22 Kunukka wanjh ngaye ngakukburriwe kore kubolkwarre duninjh. Mak birrimekbe warridj nawu birrihdjarrkkurduyimi kunwarre ngaleng dorrengh, wanjh nakka kabirriwernhdjarrkdjakbekkan kunkimuk duninjh. Dja bonj, bu ngaleng kabirrimunkebawon kore kunwarre kabenhbukkan, wanjh kunukka minj ngabenmarnekurduyime kumekbe.
REV 2:23 Kaluk ngabenbun nawu ngaleng kabirrihmunkekadjung. Wanjh birriwern bininj nawu yiwarrudj bedberre ba kabirriburrbun rowk bu ngaye ngadjalkudji nawu ngabenkangeburrbun dja mak ngabenmayaliburrbun bininj nawern, dja ngaye bebbehkarremulewan ngudberre rowk kore baleh yarrkka ngurrikurduyimeng.”
REV 2:24 “Dja ngudda ngurrimirndebuyika nawu ngurrihni kore kunbolk Thyatira minj ngurrikadjuyi kore benhbukkani birribuyika bininj, dja ngudda minj mak ngurriborlhmeninj mahni kunwok manbu kabirringeybun manwarlkkaykenh manbu namarnde nawu Satan nuye mankarredulmuk. Mah wanjh, minj mak ngabalyawoyhkurrme kunwern ngudberre, bu wardi kunukka ngundulmukwon ngudberre.
REV 2:25 Dja ngurridjalwernhkarrmen wernkih manbu kunmakkenh bukkang ngudberre kaluk ngaye ngamre.”
REV 2:26 “Kaluk bininj nawu kabirrihyurrhke bu ngayekenh, dja mak kakurduyime kore ngaye ngadjare kore kayiburnbunkenh rowk, wanjh ngakurrme bu kabindimarnewohrnan kundulkarre dorrengh kore bininj nawu birriwarlahkenh rowk.
REV 2:27 Dja birrimekbe bininj wanjh kabirriwohrnan rowk kore birribuyika bininj bedberre, bu djal kunrayek duninjh. Dja mak kabindidjalkukburriwe yiman plate rerrih dja wanjh kabindidjalbakabakme. [Psalm 2:9] Mahni mandjalkudjiwi kundulkarre kore nganwong nawu Kornkumo ngardduk.
REV 2:28 Dja warridj ngadjalwon nahni bininj manbu mankokkarrng kamhdjalbame bu kamhkabel kamre.”
REV 2:29 “Birriwern nawu kabirrikarrme kunkanem wanjh birribekka bu baleh Namalngmakkaykenh nungan kabenmarneyime nawu yiwarrudj bedberre.” ’ ”
REV 3:1 Wanjh Jesus nganyawoyhbengdayhkeng, yimeng, “Kuhni yibimbu nuye angel nawu kakan kore nawu yiwarrudj bedberre kabirrihni kore kunbolk kabolkngeyyo Sardis, ‘Namekbe nawu nungan kahbenkarrme seven kunmalng dja seven mankokkarrng, wanjh kuhni kayime, “Ngaburrbun kore baleh ngudda ngurrihkurduyime. Dja bininj kabirriyime bu ngudda yimankek ngurrihdarrkid, dja burrkyak, ngudda woybukkih ngurridowerrinj rowk.
REV 3:2 Wanjh ngurrimdolkkarrimen! Dja mak ngurrimarnburrimen mak ngurrimurrngrayeknin. Ngudda kunyahwurd kunngudj ngurrihkarrme, wardi kunukka mak ngurribalngudjdowen. Bu nganang nawu ngudda minj ngurriwernhmarrkmang nawu God ngardduk.
REV 3:3 Wanjh ngurriwernhkarrmen nawu ngokko ngurrimey mak kore ngurribekkangbeh. Dja wanjh ngurridjalmarrkma, dja mak ngudda ngurrikangeborledmen. Bu ngudda minj ngurrilorrhmiyo, wanjh kunukka ngaye ngamre yiman bininj nawu manmolk kamre kangimen kore kurrambalk wanjh kamadjdjirdmang wanjh ngaye kunmekbe ngayime bu ngamre. Kaluk ngudda minj ngurriburrbun kore baleh kabolkyime bu ngamre.”
REV 3:4 “Yikahwi bininj nawu ngurrihni kore kunbolk Sardis bedda minj birrikangeburlerriworrimeninj bu kunwarre birriyimi. Kaluk bedda ngarridjarrkre ngaye dorrengh dja mak kunmadj bedberre madjbele duninjh kabirridjongbuyindi, wanjh nakka birrimak bininj.
REV 3:5 Bininj nawu kabirriyurrhke wanjh nakka warridj kabirridjongbuyindi nawu kunmadj madjbele duninjh. Dja kore kabirrihngeydi nakka minj ngabenngeybularrbun kore djurra nawu kabirrimimbikenh munguyh, wanjh ngamarneyime Kornkumo ngardduk dja mak angels nuye bu bedda nawu birrimekbe bininj wanjh ngardduk djawirna.”
REV 3:6 “Birriwern nawu kabirrikarrme kunkanem wanjh birribekka kore baleh Namalngmakkaykenh nungan kabenmarneyime kore nawu yiwarrudj bedberre.” ’ ”
REV 3:7 “Kuhni mak yibimbu nuye angel nawu kakan kore nawu yiwarrudj bedberre nawu kabirrihni kore kabolkngeyyo Philadelphia, ‘Kuhni kayime nawu nakukdjamun duninjh dja nawu nawoybuk, dja mak nawu kahkarrme key nawu David nuye. Kaluk nungka kadjaldangmarrhmang manbu door, wanjh minj nangale mak karrangbalhme, wanjh minj nangale mak karrangmarrhmang kore nungka karrangbalhme, dja kayime,
REV 3:8 “Wanjh ngaye ngaburrbun kore ngudda ngurrihkurduyime. Mak ngarrangbawong manbu minj nangale karrangbalhme. Ngaburrbun bu ngudda ngurridjalngudjwarre. Dja ngaleng ngurridjalwoybukwong ngardduk kunwok. Dja mak minj ngurrikele bu ngaye kandingeymulewan.”
REV 3:9 “Birrimekbe bininj nawu namarnde Satan nuye, nakka wanjh kabirrihyime yimankek bedda Jews, dja nakka kabirrihkurren, minj bedda woybukkih bininj nawu Jew. Ngaye ngabenmarnbun bu kabirrimre kore ngudda dja mak kabirriboddan kore kurrenge ngudberre. Wanjh kabirrimulewarren bu ngaye marnedjare ngudberre.
REV 3:10 Ngudda kandiwokmarrkmey ngaye dja minj ngurrimarrkbaworrimeninj. Wanjh ngaye djalkarrmeng ngudberre rowk kore kaluk kunrayek kunkimuk duninjh kambebme bu kayimerran yerrekah kore kubolkwarlahkenh rowk bedberre. Kaluk kabenrohrokme bininj rowk nawu kondah kurorre ngurridjarrkni.”
REV 3:11 “Ngaye bolkkime ngamyawoyhdurndeng. Dja wanjh ngurrihdjalwernhkarrmen nawu ngokko ngurrimey, ba bu kunukka minj nangale mak ngunyimang nawu kore God ngunwon bu ngunmakwankenh ngudberre.
REV 3:12 Bininj nawu ngandihdjalwoybukwon munguyh wanjh nakka ngabenmarnbun bu kabirrimurrngrayekmen dja mak ngabenkurrme kore God ngardduk temple nuye. Kaluk bedda minj kabirribolkbawon dja kunmekbe kabirridjaldi munguyh. Mak ngangeybimbun kukange bedberre manbu kunngey nuye God ngardduk, dja mak kunngey ngalengngarre kunbolkkimuk nuye. Kaluk kabolkngeyyo Jerusalem Mankerrnge, dja mak kamkolung kaddumbeh kore God ngardduk kahni. Dja mak ngabenmarnengeybimburren manngeykerrnge ngardduk kore kukange bedberre.”
REV 3:13 “Bininj nawu kabirrikarrme kunkanem wanjh birribekka kore Namalngmakkaykenh nungan kabenmarneyime kore nawu yiwarrudj bedberre.” ’ ”
REV 3:14 “Ngaye nawu ngahngeyyo Amen, dja ngaye ngamulewan bu kundjalwoybuk dorrengh. Ngaye wanjh ngawohrnan rowk kore God marnbom. Wanjh yibimbu nahni ngardduk kunwok nuye angel nawu kakan kore nawu yiwarrudj bedberre kabirrihni kore kabolkngeyyo Laodicea. Kuhni ngayime,
REV 3:15 ‘Ngaye ngaburrbun kore ngurrihkurduyime, bu ngudda minj ngurrikangerung dja mak minj ngurrikangebonjdjek. Wanjh ngadjare bu ngurrikangebonjdjeknin dja nuk ngurrikangerung!
REV 3:16 Dja wanjh ngudda minj ngurrikangerung, mak minj ngurrikangebonjdjek, wanjh ngaye kukbebke kore kurrangbeh ngardduk yiman kayime ngawehme rerrih.
REV 3:17 Ngudda ngurrimarneyimerren, “Ngad wanjh karrikuken mak karridjalmey kunwern, dja minj njale mak karriyawoyhdjare!” Adju, bonj, minj ngurriburrburren bu ngudda ngurridjalwarre bininj nawu ngurrimarladj, dja mak ngurrimimdubbe dja mak ngurrikuklahlarrk.
REV 3:18 Wanjh ngaye bengdayhke ngudberre ngurrimray ba ngaweykan ngudberre gold nawu marnbuyindanj kore kunakbeh ba bu ngudda ngurriwernhkukenmen. Mak ngurrimray won ngudberre kunmadjbele ba bu ngurridjongbuyindi mak ngurrikukbalhmerren ba bu minj ngurriyawoyhyemengalme. Mak ngurrimray ba won medicine ngudberre bu ngurrikurrme kore kumim ngudberre wanjh ngurriwernhbolknankenh.’
REV 3:19 ‘Ngaye ngabenbengyolyolme mandjad dja ngabendung nawu bininj rowk nawu ngabenmarnedjare. Wanjh ngurrimayalibekkarrimen ba ngurribawon kunwarre kore ngurrihyime.
REV 3:20 Ngaye kondah ngahdjaldi! Ngahdi kore kurrangmaye manbu door dja mak ngahdjaldangdong. Bu ngaye kandiwokbekkan dja ngurridangmarrhmang, wanjh kunukka ngamngimen wanjh karridjarrkngun manme.’
REV 3:21 ‘Bininj nawu kabirriyurrhke wanjh nakka ngarridjarrkni kore ngardduk throne, yiman bu ngaye ngawinhmeng bu namarnde nawu Satan ngadjalngudjyakwong bu kunu nganehdjarrkni ngardduk Kornkumo kore nungka nuye throne.’
REV 3:22 ‘Bininj nawu kabirrikarrme kunkanem wanjh birribekka kore baleh nawu Namalngmakkaykenh nungan kabenmarneyime bedberre nawu yiwarrudj bedberre.’ ”
REV 4:1 Bu kunmekbe nganang, wanjh ngayawoyhwaralnang kunbuyika. Nganang kore kumirrk ngardduk manbu dangmarrhmiwam kore heaven. Dja namekbe nakudjini nawu korrokoni nganmarnewokdanginj nawu wokyimeng yiman trumpet rerrih, wanjh nganmarneyimeng, “Yimray kondah kore kaddum, dja djalbukkan ngudda bu baleh kaluk kakurduyimerran yerrekah.”
REV 4:2 Wanjh kundjalmekbe rerrih nawu Namalngmakkaykenh ngankang, dja kore kumirrk ngardduk nganang throne manbu kadjalyingkihdi kore heaven, kaluk kumekbe nawu bininj yerrkang.
REV 4:3 Dja namekbe nawu ningihni kore throne nakka kunburrk nuye wanjh kukyimi yiman manbu manwarddemakkaykenh, yiman jasper dja carnelian. Kore biborledminguni manmekbe manbu throne makka medjyimi ngalbu ngalyod kamedjyime, nawu medjmakkaykenh duninjh yiman kayime manbu emerald.
REV 4:4 Mak manbu Throne birriborledminguneng twenty-four thrones kaluk birrini twenty-four dabborrabbolk. Mak bedda birridjongbuyindi nawu madjbele duninjh kunmadj dja mak gold crowns nawu birrikodjdjongbuyindi.
REV 4:5 Namarrkon mayhkeyi dja ngurdulmi kore kumekbe throne. Kore kumirrk ngarre manmekbe throne seven lamps rungi manbirlukimuk dorrengh. Kaluk nakka seven kunmalng nuye God.
REV 4:6 Dja mak kumekbe kore kumirrk ngarre throne manbu kurrula makka kaluk glass bobelebami yiman crystal. Dja kore kuburldjarn dja manmekbe throne birriborledminguni nakka kunkarrngbakmeng mayh nawu kabirrihdjaldarrkid, nawu bedda kabirrimimdi kore kumirrk dja kubodme bedberre.
REV 4:7 Nawu nayungkihni mayh nakka kukyimi yiman lion. Nabuyika nakka kukyimi yiman bulikki. Nabadbuyika nakka yiman kebyimi djal bininj. Nawu nabuyika nakka kukyimi yiman nawurrkbirl bu nungka dolkani.
REV 4:8 Kaluk birrimekbe kunbarnangarra mayh nawu birridarrkiddi, wanjh birribebbehkarrmi six kunwel dja birrimimwern kabirrimimdi kore kubuhbuburrk kabirrimimdi kore kubuhbuburrk kanjdji kaddum bedberre. Kaluk kunkarrngbakmeng nawu mayh kabirridjalyime kunbarnangarrakuyeng dja kumununkuyeng, dja minj kabirringurdme, wanjh kabirrihyime, “Nakukdjamun! Nakukdjamun! Nakukdjamunkenh nawu Kawernhwohrnan God Nawernhdulkarrekimuk Duninjh! Nawu kerrngehkenh djalyingkihdi, dja mak nawu kahdjalni bolkkime mak bu munguyh munguyh.”
REV 4:9 Birrimekbe nawu mayh kabirrihdjaldarrkiddi kabirriburluburlume dja kabirrimakwan, dja mak kabirrimanjbun nadjalkudji nawu kahni kore throne dja mak nawu kahdarrkidmimbi munguyh munguyh.
REV 4:10 Wanjh nawu twenty four dabborrabbolk munguyh kabirridjalmarneboddan kumirrk nuye nawu kahni kore throne, mak kabirridjalburluburlume nawu kadjaldarrkidmimbi munguyh munguyh. Mak kabirrikodjyerrkkerren kabirrikurrme crowns nawu kabirrihkodjongbuyindi bedberre kore kumirrk ngarre throne dja kabirrimarneyime,
REV 4:11 “Ngudda nawu yidjalwernhkimuk duninjh nawu Yiwohrnan God ngadberre, wanjh kunmekbekenh ngad ngundidjalburlume, dja ngundimakwan dja ngundimulewan bu ngudda yirrulkarrekimuk duninjh. Yoh, ngudda yimarnbom yehyeng rowk, mak kore yiwokyiyimeng wanjh djalmarnbuyindanj rowk dja kahdjaldi kore ngudda yidjareminj.”
REV 5:1 Wanjh nganang djurra nawu scroll dornnameng kore kubid nuye namekbe nawu kahni kore throne. Kaluk namekbe scroll ngeybimbuyindi kore kumirrk dja kubodme dja dangbalhmiyindi kore seven seals manbu belbmeng.
REV 5:2 Wanjh nganang angel nawu dulkarrekimukken kumwokdanginj wernkih, yimeng, “Nangale nawu bininj namak bu kabakke nahni seals wanjh karrangmarrhmang nawu djurra scroll?”
REV 5:3 Dja minj nangale nawu kahni kore heaven dja kore kurorre dja mak kanjdji duninjh kurorre bu burrbuyinj dja mak dangmarrhmayi namekbe scroll dja minj mak wokbimnayi kore kawokbimbuyindi.
REV 5:4 Wanjh ngaye wernkih nganalkbom dja minj nangale namakniwirrinj bu dangmarrhmayi nawu djurra scroll bu bimnayinj kore kururrk.
REV 5:5 Wanjh nakudji nawu dabbolk duninjh nganmarneyimeng ngaye, “Yuwn yinalkbun! Yina! Nakudji bininj kamre nawu munguyh kabenbun rowk dja mak kawinhme, dja nungka yiman kayime nabang mayh nawu lion. Kaluk namekbe danginj kore namud nuye Judah, dja mak David bikebmawahmeng nuye. Nungka wanjh karrangmarrhmang nawu djurra scroll.”
REV 5:6 Wanjh nganang nawu Lamb dingihdi kore kuburldjarn darnkih manbu throne ngarre, dja kukyimi yiman ngokko bininj nawu birribom. Dja nganang warridj kunkarrngbakmeng mayh nawu kabirridarrkiddi, dja mak nawu twenty-four dabborrabbolk wanjh bedda rowk birriborledminguni nawu Lamb. Nungka wanjh karrmi seven kunkanemdulk, dja mak seven kunmim, nakka wanjh nawu seven kunmalng nuye God nawu benmunkeweng kore kubolkwarlahkenh ngarre kurorre.
REV 5:7 Wanjh nawu Lamb kumwam dja mey namekbe djurra scroll kore kubidkun nuye nawu nungka yerrkani kaddum duninjh.
REV 5:8 Bu kunmekbe mey nawu djurra scroll, nawu kunkarrngbakmeng mayh nawu kabirridjalmimbi, dja nawu twenty-four dabborrabbolk birrimarneboddanginj kore kumirrk nuye nawu Lamb. Kaluk birribebbehkarrmi nawu harps dja gold banikkin nawu dahkendi mankalkkidmanjmak duninjh, kaluk makka yiwarrudj ngarre nawu God nuye bininj bedberreni.
REV 5:9 Dja birriwayiniyerrkang manbu mankarrekerrnge nuye Lamb, birriyimi, “Ngudda yiwernhmakkaykenh duninjh ba bu yimang nawu djurra scroll dja yirrangmarrhmang ngarre manbu seals, dja ngudda wanjh kerrngehkenh yirroweng bu ngundibom, dja mak kore kunkurlba ke ngudda yibendurndiweng rowk nawu bininj kore God, bedda nawu birridjalmudbubuyika, dja mak birridjenbubuyika, dja mak birrikurlahbubuyika, dja mak nawu kubolkbubuyikabeh.
REV 5:10 Ngudda yibenmarnbom birrimekbe bininj bu kabirriyimerran priests nuye kabirrimarnedurrkmirri nawu kadberre God, wanjh bedda kaluk yerrekah bedda kabirriwohrnawohrnan kondah kore kurorre.”
REV 5:11 Wanjh ngaye ngabolknang, dja ngabendjalbekkang birridjalwern nawu angels, nawu bindiborledminguneng nawu kunkarrngbakmeng mayh nawu bedda kabirrihdjaldarrkidmimbi munguyh, dja mak dabborrabbolk nawu kabirrihdjarrkdi rowk darnkih kore throne nuye. Bedda nawu angels wanjh birridjalmirndewernkenh duninjh yiman millions dja millions, wanjh birriwayini wernkih duninjh, birriyimeng, “Nahni Lamb nawu birribom nakka nadjalwernhmakkaykenh duninjh bu kakarrme kundulkarre rowk, kakukenmen duninjh, dja mak kakarrme kunmayali kunmak duninjh dja mak kunngudj dorrengh, bu kangeykimukworren duninjh, ba ngad karriwernhburluburlume duninjh dja wanjh nakka djal God!”
REV 5:13 Kaluk ngabenbekkang birriwern rowk birriwayini, nawu God benmarnbom nungan, bu kabirrihni kaddum kore kubolkmak heaven, dja mak kondah kurorre dja mak kanjdji duninjh kore kunrorre ngarre, dja mak kore kurrula ngarre, wanjh bedda birridjalwayini, “Nuye nawu kahni kore throne, dja mak nawu Lamb, wanjh karrbenbenedjalburluburlumen, dja mak bedda benewernhngeykuken duninjh nawu kabenedjalmang kore kunmakmak dja mak kundulkarre bu kabenedjalwohrnawohrnankenh rowk, munguyh dja munguyh.”
REV 5:14 Wanjh nawu kunkarrngbakmeng mayh nawu kabirrihdjaldarrkidmimbi birriyimeng “Amen!” Dja mak nawu dabborrabbolk nakka birriboddanginj dja mak bindiburluburlumi.
REV 6:1 Wanjh nawu Lamb nganang dangmarrhmey nakudji seal. Dja ngabekkang nakudji mayh nawu kadjaldarrkidmimbi wokdanj kore wokyimi yiman kayime nawu namarrkon, bu yimeng, “Yimray!”
REV 6:2 Wanjh ngaye ngabolknang, dja kumekbe kore kumirrk ngardduk, djarrang di nawu kukbeleni. Bininj nawu mornehmorneni kore djarrang karrmi bunarra, mak crown birriwong, wanjh nakka wam, bebmeng kore djarrang nuye. Kaluk nungka nabang nawu kadjalwinhme munguyh dja mak kadjaldjare kabenbun bininj rowk kore kabirriburrenkenh.
REV 6:3 Kaluk nawu Lamb bu dangmarrhmey nawu nabadbuyika seal wanjh ngabekkang nabuyika mayh nawu kahdjaldarrkidmimbi yimeng “Yimray!”
REV 6:4 Wanjh nabuyika djarrang kumyawoyhbebmeng, nawu kukkurlba duninjh. Nawu nuye bininj nakka birriwong kundulkarre bu kamangkenh rowk kunmodmikenh kore kurorre dja mak kabenmarnbun bininj bu kabirriburren dja mak birriwong manbu sword mandjawak nakimukkenh.
REV 6:5 Dja mak nawu Lamb yawoyhdangmarrhmey nabuyika yerrih seal, dja mak ngabekkang nabadbuyika mayh nawu kahdjaldarrkidmimbi yimeng, “Yimray!” Wanjh ngabolknang nganang djarrang nawu kukburlerrini kumhdi kore kumirrk ngardduk, dja mak nawu bininj nuye nakka karrmi scales kore kubid nuye ba karohrokme njalehnjale.
REV 6:6 Dja ngabekkang nawu yiman kumwokdanj kore kuburldjarn bedberre mayh nawu kabirrihdjaldarrkidmimbi munguyh. Bu wokdanj yimeng, “Nakudji kilo ngarre manbu wheat makka ngundikarremulewan bu kundjalbarnangarrakudji, mak manbu barley makka mak danjbik kilos bu kunbarnangarrakudji ngundikarremulewan rerreh, dja yuwn yiwarrewon nawu olive kunkalkkid dja mak wine!”
REV 6:7 Mak kunyawoyhkudji nawu Lamb yawoyhdangmarrhmey nawu seal. Dja mak ngabekkang kumwokdanj nawu kunkarrngbakmeng kahmarnbun namekbe mayh nawu kahdjaldarrkidmimbi bu yimeng, “Yimray!”
REV 6:8 Wanjh ngawohrnang, dja nganang djarrang nawu medjyimi walakkih yiman kulahburlerri wurd, dja nawu bininj kabihmornekan nakka ngeyyoy “Kundowikenh” bu kunmekbekenh kaluk nungka benmunkeweng bininj kore kumidj. Dja bininj nawu birrikang kanjdji kore hell, wanjh birrimunkekadjungi yerre. Kaluk God benwong ba kabindibun birriwern bininj nawu kabirrihni kore nakudji quarter ngarre kore kondah kurorre. Yikahwi kabindibun bu mandjawak dorrengh. Yikahwi wanjh kabindimarnbun bu kabirridowen kore kunmarrwekenh. Yikahwi mak kore kundjak mankimuk. Dja mak mayh nabang nawu kurorrebeh wanjh kabenbun birribuyika bininj.
REV 6:9 Wanjh nawu Lamb yawoyhdangmarrhmey nabuyikawali seal, wanjh ngabolknang kanjdji kore altar kunmalng bedberre birrimekbe nawu bindibom nawu birrihwoybukwoni God nuye kunwok dja mak nawu birrihweykani kunwok nuye.
REV 6:10 Wanjh birrimekbe manbu kunmalng bedberre birrikayhmeng wernkih, birriyimeng, “Nawu nakukdjamun nawu nawoybuk kawohrnan duninjh, baleh kore kabolkyimerran bu yibendjadme bininj nawu kurorre kabirrihni dja yibenbun kore ngadkenh ngandibom ngadberre?”
REV 6:11 Wanjh bindibebbehwonowong kunmadj nawu nakuyeng kaluk madjbeleni dja bindimarneyimeng bu kaluk kabirribalbengyirri nawu birridangerrinj rowk kabirridowerren warridj, bedda nawu kabirridjarrkmarnedurrkmirri God nuye. Kaluk bininj kabindibun yiman birrimekbe nawu birrimarnekayhmi. Kuhni wanjh kaburnbun.
REV 6:12 Mak ngahdjalnani nawu Lamb bu dangmarrhmey nawu sixth seal, wanjh djahdjalbolkrokahrokani wernkih duninjh. Dja mak manbu kundung makka mimburlerriminj yiman manburrba nawu wernhburlerri duninjh, dja nawu dird kukbuyikahminj bu kukkurbakurlbahminj yiman kunkurlba rerrih.
REV 6:13 Dja nawu mankokkarrng kore kungolbeh makka mimwarrawarrhmerrinj kore kurorre yiman manme manbu figs bu kadjolengmen wanjh kumhwarrawarrhmerren kore kurrulkbeh bu kunmayorrk kamayorrkbun dja mak karrulkrokayhwon.
REV 6:14 Manbu kunngol makka djalyakminj yiman djurra nawu scroll bu bininj kabirridornnadornname, dja mak manbu mandulum rowk, dja mak manyunkurr rowk makka bebbehdjirrkkarrinj kore kububuyika.
REV 6:15 Wanjh bininj nawu kabirriwohrnawohrnan birrikihkimuk kondah kore kurorre dja mak nawu armies kabindiwohrnawohrnan, dja nawu birrikuken bininj, dja nawu birridulkarrekimuk, dja mak nawu kabirrihbongdi bininj rowk, dja mak birribuyika nawu minj kabirribongdi, wanjh bedda rowk birriwarlkkarrinj kore kuwardderurrk dja kore kuwarddehwardde kore manduhdulum ngarre.
REV 6:16 Dja birrimarnekayhmeng manbu kunwardde bu birriyimeng, “Yimwarddewarrhmen dja kanbarrkbu. Dja mak kanwarlkka ngadberre kore God nawu kahdi kore throne, dja kore nawu Lamb bu bedda ngandidjaldung!
REV 6:17 Dja manmekbe kunbarnangarra ngokko wanjh kumwam! Bu God dja mak nawu Lamb kabenebebke kunkangeyid berrewoneng, kaluk nangale kamirrkmang berrewoneng manmekbe manbu kunkangeyid?”
REV 7:1 Bu kunmekbe ngabennang nawu kunkarrngbakmeng angels birribebbehhdi kungurrird manbu kunkarrngbakmeng ngarre kurorre, dja birrimayorrkdabkeng ba bu minj mayorrkbuyinj kore kurorre ngarre, dja mak kore kurrula dja mak kore kundulkwernkenh.
REV 7:2 Wanjh nganang nabuyika angel kumhrey koyekbeh kaluk karrmi seal nuye God nawu kahdjaldarrkidmimbi. Wanjh benkayhmeng wernkih duninjh nawu birribuyika angels nawu God benwong kundulkarre nuye ba bu kabirribolkwarrewarrewon kore kurorre dja mak kore kurrula rowk.
REV 7:3 Wanjh namekbe angel yimeng bedberre, “Yuwn ngurribangmebolkbun kore kurorre, dja mak kurrula dja mak kundulk, dja med rerrih, bu ngad ngarrbenmilhbelbme werrk nawu bininj kabirrimarnedurrkmirri nuye nawu ngad kadberre God.”
REV 7:4 Kaluk ngabekkang bu baleh kabirrimirndeyime bininj kore bindirohrokmeng bu birrimilhbelbmiyindi manbu seal. Nakka wanjh one hundred dja forty-four thousand kore namud rowk nawu Israel benkebmawahmeng.
REV 7:5 Nawu birrimilhbelbmiyindi bininj nawu birrimdolkkarrinj kore namud nuye Judah nakka wanjh bindirohrokmeng twelve thousand, mak nawu birrimdolkkang kore namud nuye Reuben, nakka wanjh twelve thousand yerrih, mak nawu birrimdolkkang namud nuye Gad, nakka twelve thousand bininj yerrih, mak nawu birrimdolkkang kore Asher namud nuye, nakka twelve thousand, mak nawu kore Naphtali namud nuye, nakka twelve thousand dja kore Manasseh namud nuye, nakka twelve thousand, dja mak kore Simeon namud nuye, nakka twelve thousand, dja mak kore Levi nakka twelve thousand, dja mak kore Issachar nakka twelve thousand, dja mak kore Zebulun nakka twelve thousand, dja kore Joseph, nakka twelve thousand, dja kore Benjaminj nakka twelve thousand. Nawu bedda rowk birrimilhbelbmiyindi manbu seal dorrengh.
REV 7:9 Kunmekbe wanjh ngaye ngabolknang dja ngabennang birrimirndewernni duninjh nawu birridjalwern bininj, kaluk minj nangale mak bininj kabenmirnderohrokme, dja nakka birridjalmirndewernni duninjh. Nawu bedda birrimdolkkarrinj kore kubolkbubuyika rowk, mak birringuyabubuyika rowk, dja mak birrikulahbubuyika rowk dja mak nawu birridjenbubuyika rowk, nawu kondah kore kurorrebeh birrimdolkkangbeh. Wanjh birrimirndedangerrinj rowk kore kumirrk ngarre throne, dja mak kore nawu Lamb. Kaluk birridjongbuyindi nawu namadjkuyengkenh kunmadj dja madjbelebami warridj dja birribebbehkarrmi manyende manbu marrunj kore kubid bedberre.
REV 7:10 Dja bedda birrikayhmi wernkih duninjh, birriyimi, “God nawu kadberre kahyerrkan kore throne, dja mak nawu Lamb warridj, wanjh kabenekarrme kundulkarre bu ngad kandingehke kadberre.”
REV 7:11 Wanjh birriwern angels rowk birrihdi bu birriborledminguni manmekbe throne dja nawu dabborrabbolk mak mayh nawu kabirridjaldarrkidmimbi, wanjh birriboddangerrinj rowk kore kumirrk ngarre throne. Dja nawu dabborrabbolk mak mayh nawu kabirridjaldarrkidmimbi munguyh birriboddangerrinj dja birrikebnani kanjdji, kore kumirrk ngarre throne dja mak birriburlumi God bu birriyimi,
REV 7:12 “Wanjh bonj! Ngudda nawu God ngadberre, wanjh ngudda ngundiburlume, dja ngundimarneyime kunmak, ngudda nawu yimakkaykenh duninjh, dja mak yidjalwernhburrbun rowk, dja ngundimanjbun dja ngundiwokmarrkmang, ngudda nawu yidulkarrekimuk duninjh, dja yikarrme kunngudj rowk, makka djal ngudda ke rowk bu djalmunguyh munguyh! Wanjh bonj!”
REV 7:13 Kaluk nakudji nawu dabborrabbolk ngaye ngandjawam, “Nahni birringale bininj nawu kabirrihdjongbuyindi kunmadjbele? Bedda baleh birrimdolkkang?”
REV 7:14 Wanjh ngaye ngawokmey, “Ngudda nawu yikimuk, wanjh ngudda yiburrbun.” Wanjh nahni nawu dabbolk nganmarneyimeng, “Nahni bininj nakka birrimbebmeng kore birrihwernhdjakbekkani. Mak kunmadj bedberre birridjirridjbom birrimadjbelewoni kore kunkurlba nuye nawu Lamb.
REV 7:15 Wanjh kuninjkunukenh bedda kabirrihdi kore kumirrk ngarre throne kore God kahyerrkan, dja mak kabirrihmarnedurrkmirri nuye munguyh bu barnangarrakuyeng dja kumununkuyeng kore Temple nuye. Dja nawu kahni kore throne nakka kabendjalbarrkbun yiman kayime dabburlin rerrih bu kumekbe kabirrihdjarrkdi nungka dorrengh.
REV 7:16 Bedda minj kabirriyawoyhmarrwedowen, mak minj kabirriyawoyhkombukdowen, dja mak manbu kundung minj kabenkukkinje dja mak minj kabirrikuklardmen.
REV 7:17 Wanjh nawu Lamb bu kahdi kubulkayh kore throne, namekbe nanu wanjh shepherd bedberre. Nungka kabenkan kore kukku manbu njilhmi kahyo manbu kabendarrkidmimbiwon bininj. Mak God kabenmimnalkborndung ba minj kabirriyawoyhmimnalkbunkenh.”
REV 8:1 Bu Lamb dangmarrhmey nawu seventh seal, wanjh nawu birriwarlahkenh rowk birrihni kore heaven birridjalngurdmerrinj bu dungyimi thirty minutes.
REV 8:2 Wanjh bu kumekbe ngabennang nawu seven angels nawu birrihdi kore kumirrk nuye God dja nungka benwong seven trumpets.
REV 8:3 Mak nabuyika angel kumwam danginj kore altar, dja karrmi golden banikkin nawu ngaleng ngarreni mankalkkidmanjmak. Nungka birriwong nawernni nawu mankalkkidmanjmak bu kakurrme mak nawu yiwarrudj bedberreni rowk nawu God nuye bininj. Ba kakurrme kore gold altar nawu kahdi kore kumirrk ngarre throne.
REV 8:4 Manbu kundolng kore ngarre mankalkkidmanjmak dolngwam kaddumkah kore kumirrk nuye God, kore kubid nawu karrmihkarrmi angel. Kaluk yiwarrudjkenh bedberreni nawu God nuye bininj.
REV 8:5 Bu kunmekbe kurduyimerranj rowk nawu angel dahdahkendoy kore banikkin kaluk kunak dorrengh kore altar wanjh burriweng kanjdji kondah kore kurorre. Wanjh kunmekbe dedjingmey namarrkon bu wokdanginj, dja mak mayhkeyi, dja mak wernhngurdulmi, dja mak kunbolk wanjh kunukka bolkrokahrokani.
REV 8:6 Kaluk nawu seven angels nawu birrihkarrmi manbu seven trumpets wanjh birrimarnburrinj bu kabirribuhmekenh.
REV 8:7 Nawu nayungkih angel buhmeng manbu nuye trumpet, wanjh manyirrkerrk manbu kunkurlba dja kunak raworrinj, kaluk yiman kunwardde wanjh djakduy wernkih duninjh kore kurorre, wanjh kubolkkimuk ngarre kunrorre ruy, dja mak kunwern manbu kundalk dja mak kundulk, wanjh makka djalruy rowk.
REV 8:8 Wanjh angel nabuyika buhmeng nuye trumpet, wanjh makka njale yiman kunwardde manwarddekimukkenh, kaluk kunak dorrengh rungi, bu burriwerrinj kore kurrula ngarre. Wanjh manbu manwern kore kurrula wanjh kunkurlba duninjh yimerranj,
REV 8:9 nawu djenj dja mak njalenjale mayh nawu birridjuhmiyindi kumekbe kore maninjmanu kukku, wanjh dowerrinj rowk. Dja mak manwern kabbala manbu dingihdi, makka yakminj rowk.
REV 8:10 Wanjh nabadbuyika nawu angel danjbikni, wanjh buhmeng nuye trumpet, dja nawu nakimukkenh mankokkarrng, manbu rungihrungi yiman kundjakkorl rerrih, kumwarrhmeng kaddumbeh. Kaluk kumwarrhmeng kore mankabo mandjalwern ngarre dja mak kore njilhmi manbowern kahyo.
REV 8:11 Kaluk manmekbe mankokkarrng kangeyyo “Manmanjwarre”. Wanjh mandjalbowern kukku makka bomanjwarreminj, dja birriwern bininj birridowerrinj bu manmekbe kukku birribonguneng.
REV 8:12 Wanjh nawu kunkarrngbakmeng angel buhmeng trumpet nuye, wanjh manbu kundung wanjh dungwarreminj walakkih, dja dird warridj kukwarreminj wurd. Dja mak yikahwi mankokkarrng makka kokburlerranj. Dja kunbarnangarraburrk wanjh yikahwi bolkburlerranj, dja mak kore kunkak ngarre wanjh minj njale bolkwolkayinj bu yarrkka.
REV 8:13 Bu kunmekbe ngahnani, dja ngabekkani nawurrkbirl kaddum rengehrey kaluk kayhmeng wernkih duninjh, dja yimeng, “Kunyid, kunyid, kunyid kahyo bedberre bininj nawu kabirrihni kore kurorre, kunmekbekenh kaluk kabirribuhme trumpets bedberre nawu birribuyika birridanjbik angels!”
REV 9:1 Wanjh nawu kunbidkukudji angel buhmeng nuye trumpet, dja nganang mankokkarrng warrhmeng kaddumbeh dja mankang kore kurorre. Kaluk manmekbe mankokkarrng karrmi key nawu ngarre mandjorlokkimuk kore kahre kanjdji duninjh.
REV 9:2 Kaluk bu dangmarrhmey manbu mandjorlokkimuk, wanjh mandolngburlerriwi manwern bebmeng yiman kayime manwurrk mankimukkenh. Wanjh manbu kundolng marnbom kundung dja kunngol bu burlerranj rowk.
REV 9:3 Kaluk mayh mirndebebmerrinj kore kundolngbeh dja mak birrimirndekolurrinj kore kurorre. Kaluk yiman djaddedde birrikukyimi. Dja birrikarrmi kundulkarre kore kurorre ngarre, manbu yiman kayime marla kahkarrme.
REV 9:4 Mak birrimekbe mayh birrikarrmi kunwok bu minj birribuyi kundalk, mankolhde dja mak kundulk kore kurorre ngarre. Dja nakka birrihdjalkarrmeng kunwok bu bininj kabindidjalwarrewon nawu minj birrikarrmeninj God nuye seal kore kumilh bedberre.
REV 9:5 Birrimekbe mayh nawu djaddedde minj bindibuyi bu birridowimeninj dja nakka bindidjalmarnbom bu birridjaldjakbekkani bu kunbidkudji dird ngarre. Manbu birridjakbekkani makka yiman bu marla kabirrong nawu bininj.
REV 9:6 Bu kunmekbe kunbarnangarrawern bininj wanjh kabirribolkyawan bu baleh bedda kabirridjare kabirriyime ba bu kabirridowen, dja bedda minj kabirribolkngalke. Kunukka kabirridjare bu kabirridowen, dja nakka kundowikenh kabenbawon kakelerlobme.
REV 9:7 Birrimekbe djaddedde nakka yiman kayime djarrang birrimarnmarnburreni bu kabirriburrenkenh. Kore kukodj bedberre nakka birrikodjdjongbuyindi gold crowns, dja kore kunkeb bedberre nakka birrikebyimi kunkeb bedberre nawu bininj.
REV 9:8 Dja mak kunngabek bedberre nakka yiman daluk kayime, dja kunyidme bedberre nakka yiman mayh nawu lion kabirriyidmeyime.
REV 9:9 Dja mak birriberrekalkdjongbuyindi bedberre yiman kayime wirlmurrng narayek birrikarrmi, dja mak birriwelwokdi yiman kayime djarrang kabirrihdulkarrewokdi bu kabirrihrlobme wirlbarra dorrengh kore kabirriburrenkenh.
REV 9:10 Dja mak birrikarrmi kore kurredj nawu bendongi yiman marla rerrih, dja makka birrikarrmi kundulkarre bu bindidjudmi nawu bininj wanjh birrikanjbabangni bu kunbidkudji dird.
REV 9:11 Dja mak birrikarrmi nawu kawohrnan bedberre kaluk nakka angel wohrnani ngarre manbu kudjorlok mankimuk kore kurorre dja kanjdji duninjh. Mak ngeyyoy bu Hebrew kunngey Abaddon dja bu Greek nakka Apollyon.
REV 9:12 Kuhni kore ngamulewam, manbu kunyid kunyungkih ngarre, wanjh yakminj. Kaluk yerrekah manbuyika bokenh kunyid kamre rerrih.
REV 9:13 Wanjh nawu sixth angel buhmeng nuye trumpet, dja ngabekkang wokdanj kaluk kumwokbebmi kore kunkanemdulk ngarre golden altar manbu kahdi kore kumirrk nuye God.
REV 9:14 Kaluk bimarneyimeng nawu sixth angel nawu karrmihkarrmi trumpet, “Yibenbawo ba kabirrire nawu kunkarrngbakmeng angels nawu birrihdukkayindi kore mandjalkabokimuk Euphrates.”
REV 9:15 Kaluk birrimekbe nawu angels bu bindibebkeng, kore bedda bu birrihdukkayindi dja mak birrimadbuni kuhnikenh hour, dja kuhni barnangarra, dja mak bu dirdkenh ngarre, dja mahni mandjewk ba kabindibun nawu yikahwi birriwern nawu bininj kondah kurorre.
REV 9:16 Kaluk ngabenwaralnani bininj birriwern nawu soldiers bu birrimorneni kore djarrang, dja ngabenbekkang bu bedda wanjh two hundred million! Birrimekbe nawu djarrang dja nawu bindihmornekani bininj wanjh nakka kuhni birrikukyimi, wanjh bedda berrekalkbalhmi wirlmurrngrayek nawu kurlbakurlbahni, mak nawu burlerri blue, dja mak yellow yiman kayime manbu sulphur. Dja nawu djarrang nakka birrikodjyimi yiman lions, kaluk nganang kunak, kundolng, dja sulfur bebmerrinj kore kurrangbeh bedberre.
REV 9:18 Wanjh mahni kunak, dja kundolng dja mak sulphur manbu bebmeng rowk kore kurrangbeh nawu djarrang, wanjh benbom yikahwi birriwern bininj, yiman kayime kundjak mankimukkenh bu kabenbun.
REV 9:19 Mak kundulkarre nawu djarrang bedberre, makka yoy kore kurrang dja mak kore kuberd bedberre. Kaluk kore kuberd bedberre nakka yiman nayin dja mak kunkodj di kore kabindibun bininj.
REV 9:20 Bininj nawu birribubuyika nawu minj benbuyi mahni kundjak nakka minj birrikangeborledmeninj kore kunwarre dja mak minj birribawoyi kore birrihkurduyimi. Bedda minj birringurdmeninj bu birriboddangeni bedberre nawu namarnde dja idols kore birrimarnbuni manbu gold dja silver, wirlmurrng manbu bronze, dja mak kunwardde dja mak kundulk. Kaluk njalehnjale nawu minj kawokdi, dja mak minj kabenbekkan, dja mak nawu minj karokan.
REV 9:21 Minj mak birrikangeborledmeninj bu kunwarre bedberre birrihyimi kore birriburreni birrikukkurrmerreni, dja kore mankurdangkenh birriyimi, mak kore kunwarrekenh bu birriyidjirdmarreni, dja mak nawu birridjirdmangi.
REV 10:1 Wanjh nganang nabuyika angel nawu dulkarrekimuk kumkolungi kore heavenbeh. Kaluk nakka yiman yimi kukdjongbuyindi manbu kungolwi, dja mak ngalyod kaddum bimarnedi kore kaddum kukodj nuye. Dja kunkeb nuye nakka kukyimi yiman kundung rerrih, dja kore kunkarre nuye nakka djalkukyimi bu kunak karrerungi.
REV 10:2 Kaluk nungka karrmi kore kubid nuye nawu nayahwurd djurra scroll, bu dangmarrhmiyindi. Kumekbe nawu angel dingihdi dja kore kurrengekun wanjh bolkmelmeng kore kurrula, dja bu kurrengedjakku nuye nakka bolkmelmeng kore kurorre.
REV 10:3 Wanjh kayhmeng wernkih duninjh yiman kayime lion kawokdi. Dja bu nungka kayhmeng, wanjh seven namarrkon wanjh ngurdulmeng warridj.
REV 10:4 Bu nawu namarrkon seven wokdanj, wanjh ngarredjingmayi bu ngabimbuyi kunwok bedberre. Dja med, ngawokbekkang kumwokdanginj kore heavenbeh bu nganmarneyimeng, “Makka yiwarlkka kore nawu birriyimeng, dja yuwn yibimbun.”
REV 10:5 Wanjh nawu angel nganang dingihdi kore kurrula dja kore kurorre berlwayhmeng kore kunberlkunbeh nuye kore heaven.
REV 10:6 Dja wokkurrmerrinj kore God kunngey nuye God nawu kamimbi munguyh munguyh, dja nawu marnbom kaddum kunngol rowk, dja mak njalehnjale nawu kunngolwaken dja mak marnbom kunrorre rowk dja nawu kabirrihni kumekbe, dja mak nawu marnbom manbu kurrula, dja mak nawu yehyeng rowk nawu kurrulawaken. Wanjh yimeng, “Wanjh minj mak karribaldjalmadburren!
REV 10:7 Bu bolkkime kayimerran kore nawu seventh angel bu kayingkihkukmarnburren bu kabuhme manbu trumpet, wanjh God nuye manwarlkkaykenh kadjalyakwon kore God yingkihkarremarnbom. Kaluk bu God benyingkihbengdayhkeng nawu prophets nuye nawu birrihmarnedurrkmirri nuye.”
REV 10:8 Wanjh ngabekkang nadjalkudjiwi kumyawoyhwokdanj kore heaven, bu nganmarneyimeng, “Yiray dja yika nawu dangmarrhmiyindi djurra nawu scroll kore nawu angel kahkarrme nawu kahdi kore kurrula dja mak kurorre.”
REV 10:9 Wanjh ngayikang namekbe angel ba nganwon nawu djurra nawu scroll kahkarrme. Dja nganmarneyimeng, “Yima dja yingu. Kaluk kamanjwarremen kore kunjam ke, dja kore kurrang ke nakka kamanjmakmen yiman mankung.”
REV 10:10 Wanjh ngayimey nawu scroll djurra nayahwurd nawu angel nuye kubid, dja nganguneng. Kaluk kore kurrang ngardduk nakka manjmakni yiman mankung rerrih. Dja bu nganguneng wanjh ngabekkang kore kunjam ngardduk makka wanjh manjwarreminj.
REV 10:11 Wanjh nganmarneyimeng, “Yiyawoyhmulewa God nuye kunwok kore kunmekbekenh nawu bininj bedberre birriwern, nawu birriredbubuyika, birridjenbubuyika dja mak kore nawu kabirrihwohrnawohrnan.”
REV 11:1 Wanjh nakudji nganwong manyendebik yiman kayime ruler nakuyeng kore kabirrirohrokmekenh. Dja nganmarneyimeng, “Yiray kore temple nuye God dja yirohrokmen manmekbe temple dja mak altar dja yibenrohrokmen bininj nawu kumekbe kabirrihmarneboddan nuye God.
REV 11:2 Dja yuwn yibolkrohrokmen kore kuberrkkah, makka yibawo, kaluk makka God benbolkwong birriwarre bininj nawu minj bedda Jews. Mak yerreh wanjh bedda kabirribalmelhmelme kore kunredkimuk kubolkdjamun bu forty-two dird.
REV 11:3 Wanjh ngaye kundulkarre ngabenbenewon benebokenh bininj nawu ngandimulewan ngaye ngardduk kunwoybuk dorrengh. Bu kunkuyeng kabeneyolyolme yiman danjbik mandjewk dja mak dird ngarre six. Mak kabenedjongbuyindi manburrba kore kundowikenh.”
REV 11:4 Kaluk nahni nawu bininj bokenh yiman kayime bokenh olive kundulk dja mak bokenh lampstands nawu kabenedi kore kumirrk nuye nawu kawohrnan rowk kore kurorre.
REV 11:5 Dja bu nangale bininj yimankek kabenbenebun, makka kunak kabebme kore kurrang berrewoneng dja mak kabindikukkinje nawu kabindinjirrhmiwon bininj. Kaluk bu nangale bininj kadjare kabenbenebun kore baleh kakurduyime berrewoneng wanjh nakka kunkudjiwi kakurduyimerran nuye namekbe bininj nuye.
REV 11:6 Mak benemekbe bininj nawu God nuye, kabenekarrme kundulkarre bu kabenedangbalhme kunngol ba mandjewk minj kadjakdung bu bedda kabenedjalyolyolme. Mak bu kabenedjare wanjh kabenedjalboborledke manbu kukku ba kabokurlbamen, dja mak kabenemunkewe manbubuyika kundjak nawu kabenbun bininj kore kurorre kabirrihni.
REV 11:7 Kaluk bu benengurdmeng benehweykani kunwok kunwoybuk, wanjh nahni mayh nawarre kambebme kore mandjorlokkimuk manbu kanjdjibeh ngarre kurorre wanjh namekbe kabirriburren. Wanjh nungka kabenbenedjalbun.
REV 11:8 Kaluk manbu kunburrk berrewoneng bedda kabenehdjalkukyo kore manbolh ngaleng ngarre kubolkngeykimuk kore nawu kawohrnan berrewoneng wanjh birribom kore cross kundulk. Kaluk kumekbe kubolkngeykimuk kamenmenyime yiman kore kabolkngeyyo Sodom dja mak kabolkngeyyo Egypt.
REV 11:9 Wanjh birriwern bininj kabirrimre bu kabindikuknan berrewoneng. Bedda nawu birriredbubuyikabeh, dja mak nawu birringuyabubuyika, dja mak nawu birridjenbubuyika dja mak nawu birrimdolkkarrinj birribolkbubuyikabeh. Wanjh kabindidjalkuknan bu kunkodjke danjbik, dja kore kunkodjke kunkarrngbakmeng bu kunbarnangarraburrk. Wanjh bedda kabirriyime, “Yuwn bu karrbenbenekukdudjeng!”
REV 11:10 Bininj nawu kondah kurorre kabirrihni nakka wanjh kabirrimarrmarrmen dja kabirriburlumerren warridj, bu kunmekbekenh nawu prophets bokenh kabenedowen. Mak kabirriworren namakmak ba bu kabirriburlumerrenkenh kore benbenemarnekurduyimerranj. Kaluk kumekbekenh nahni prophets bokenh wanjh bindidjalnjilngwarrewoni bininj rowk nawu birrihni kore kurorre.
REV 11:11 Dja med! Kaluk bu yakminj manbu kunbarnangarra danjbik, dja bewh kore kunkodj kunkarrngbakmeng, God nuye kunngolek benbeneyawoyhngolekwong benemekbe bokenh bininj. Wanjh beneyawoyhdolkkang, bu nawu birriwern bininj bindinang wanjh birriwernhkeleminj duninjh.
REV 11:12 Wanjh benewokbekkang kumwokdanj wernkih duninjh, kore heavenbeh yimeng, “Kondah ngunemray!” Wanjh bedda benebalwam heaven kore kunngol dorrengh, dja bininj nawu birrinjirrhmiwoni, nakka wanjh birrihdi bindihnani bu benewam.
REV 11:13 Bu kunmekbe kunkudjiwi bolkyimi, wanjh kundjalkimuk bu bolkrokahrokani wernkih, dja yikahwi kore kubolkkimuk makka wanjh rurrkwarrawarrhmeng. Seven thousand bininj birridowerrinj kore manbu wernhbolkrokani duninjh, dja mak yikahwi bininj nawu minj birridowimeninj, wanjh birriwernhkeleni, dja birridjalburlumeng God nawu heaven kahni.
REV 11:14 Manbu bokenh marnbuhmarnbuni kunyid makka wanjh manmekbe djalyakminj. Dja wanjh bolkkime kambadre manbuyikawali kunyid manbu danjbik kahmarnburren.
REV 11:15 Wanjh nawu seventh angel buhmeng nuye trumpet. Dja birriwokdi wernkih duninjh kore heaven, birriyimeng, “Manbu kundulkarre ngarre kondah kurorre makka wanjh djalyakminj rowk. Bolkkime God wanjh kawohrnan rowk, dja nuye nawu Christ, dja nungka nawu kadjalwohrnan munguyh munguyh.”
REV 11:16 Mak nawu twenty-four dabborrabbolk, nawu kabirrihni kore thrones bedberre kore kumirrk nuye God, wanjh bedda birridjalmankarrinj dja birribolknani kanjdji dja birridjalwernhburlumi God.
REV 11:17 Dja birriyimi, “Ngundimanjbun ngudda nawu Yiwohrnan God Yirrulkarrekimuk, nawu yihdjalni munguyh, ngudda yirrurrkmirri kore kundulkarre ke dja yirredjdjingmey bu yihdjalwernhwohrnan rowk!
REV 11:18 Birriwarlahkenh bininj nawu birrikang kondah kurorre birriyiddungi, dja ngudda yibenmarneyidduy bu kunkimukkenh. Wanjh ngokko kumwam ngarre bu yibendjadme nawu birridowerrinj dja yibenwon namakmak prophets nawu birrihdurrkmirri ke, mak bininj ke nawu ngundihngeyburlume, nawu birrikihkimuk dja nawu minj birrikuken. Dja ngokko kumwam bu yibenbularrbun bininj nawu rowk birribolkwarrewarrewoni kondah kurorre!”
REV 11:19 Wanjh God nuye temple kore heaven makka wanjh dangmarrhmiwam. Wanjh nganang manbu Ark kore kahwokkarrme kunwok nuye kore God nawu benmarnewokkurrmerrinj nawu nuye bininj. Kaluk kumekbebeh wanjh kumdjalmayhkeng nawu namarrkon, dja mak kumhngurdulmi, dja mak bolkrokani dja mankimukkenh manyirrkerrk djakdungi.
REV 12:1 Wanjh njale nawu namakkaykenh kumbebmeng kore heaven bu kunmakkaykenh kurduyimerranj ba ngad kanbukkabukkan. Kaluk daluk ngalbu kukdjongbuyindi kundung dorrengh, dja mak kurrenge ngarre karrmi dird, dja mak nawu kodjdjongbuyindi crown nakka karrmi twelve mankokkarrng.
REV 12:2 Kaluk ngaleng mak merlemni kayhmidorrengh bu djakbekkani, bu wurdyaw mahmimahmirri.
REV 12:3 Mak kunmekbe rerrih kunmakmak yawoyhkurduyimerranj kore heavenbeh ba ngad kanbukkabukkan. Nakka kumbebmeng nakimukkenh kukkarlba nawu dragon nawu karrmi seven kunkodj mak kodjdjongbuyindi seven crowns. Mak karrmi ten kunkanemdulk warridj.
REV 12:4 Dja manbu kunberd nuye makka dorrorrkeng manbu mandjalwern mankokkarrng kore kungolbeh wanjh burriweng rowk kanjdji kore kurorre. Wanjh nawu dragon borledmeng binang ngalmekbe daluk, bu nungka danginj kore kumirrk ngaleng ngarre, bihmadbuni bu bihmarneyawmahmirri ba bu kabimarneyawngun bu kayawdangen.
REV 12:5 Wanjh ngalmekbe daluk yawmey narangem nawu kaluk kawohrnan kore kuredbubuyika kaluk wirlmurrngrayek dorrengh nawu kings kabirribebbehkarrme bedberre. Dja wanjh God bidjalmey nahni wurdyaw dja bikurrmeng kore nungan nawu God kayo, dja kore throne nuye kahni.
REV 12:6 Dja ngalbu daluk ngalka kelerlobmeng kore kubolkdarleh kore God bimarnebolkmarnbom dja mak kore kabidjalnahnan bu kunkodjkewern, yiman mandjewk danjbik dja six nawu ngarre dird.
REV 12:7 Kaluk kumekbe kore heaven wanjh birrihburreni kunkimuk duninjh, yiman war rerrih. Wanjh Michael dja nawu nuye angels birriburreni nawu Namarnde Duninjh dja mak angels nawu birriwarre.
REV 12:8 Dja nawu dragon dja mak nuye angels minj birriwernhmurrngrayekniwirrinj dja wanjh Michael dja nuye angels bedda birriwinhmeng, wanjh kunu nawu Dragon dja mak nuye angels bedda birridjalbolkbawong heaven, wanjh benmarnekarrewarreminj bu bedda birridjalniwirrinj kumekbe.
REV 12:9 Wanjh Michael dja nawu angels nuye wanjh bindidjalkukburriweng kore kurorre kanjdji duninjh kore nawu dragon, dja mak nawu angels nuye dorrengh. Kaluk namekbe nawu kangeyyo dragon wanjh nawu namarnde duninjh nawu Satan, nawu nungka kabenmayaliwarrewarrewon birriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre.
REV 12:10 Wanjh ngabekkang kumwokdanj wernkih duninjh kore heaven bu yimeng, “Bolkkime wanjh God nawu bininj kabenngehke rowk, nawu kakarrme kundulkarre rowk, nawu nungka kadjalwohrnan rowk! Dja mak nuye nawu Christ wanjh ngad karridjalwokmarrkma! Dja namarnde nawu Satan nawu benhdjuhbuni bininj nawu ngad ngarridangerrinj bu kumununkenh dja barnangarrakenh, wanjh nakka Michael dja nuye angels birrikukburriweng kanjdji duninjh.
REV 12:11 Kaluk bedda birriwinhmeng kore kunkurlba nuye Lamb, dja mak kore manbu kunwok nuye manwoybuk birridjalweykani. Dja minj mak bedda birrikeleniwirrinj bu birridoweng dja wanjh birridjalkanjkurrmerreni.
REV 12:12 Dja wanjh ngurrinjilngmaknin ngudda nawu heaven ngurrihni rowk! Dja kadjalwarre bedberre nawu kurorre kabirrihni dja mak kore kurrula, dja nahni namarnde wanjh nakka kumkoluy kore ngudda nawu kurorre ngurrihni! Dja nungka kaburrbun bu ngokko nuye kahdedjdjumbunghmen kabolkyimerran bu kayakmen, kaluk kunmekbekenh nungka yidduy duninjh.”
REV 12:13 Bu kunmekbekenh nawu dragon wohburrbom bu nungka birrikukburriweng kore kurorre, wanjh nungka wam bihdjalkadjungi ngalbu daluk wurdyaw kore yawmey.
REV 12:14 Dja God biwong ngalmekbe daluk kunwel bokenh yiman nawu marram nakimukkenh karrmihkarrmi ba karrolkan kare kore God bimarnebolkmarnbom kaluk kore kubolkdarleh duninjh. Wanjh kumekbe kore kabinahnan bu kunkuyeng wurd, mandjewk danjbik dja mak six ngarre dird dja Satan, nawu nakimuk nayin, wanjh minj mak kabibun.
REV 12:15 Wanjh nahni nakimuk nayin, nawu Satan, wanjh bowehmeng kukku kore kurrangbeh nuye, dja marnburrinj mankabo duninjh, dja djareni bu daluk kabikan manmekbe kundjurrh.
REV 12:16 Dja mak kunrorre bibidyikarrmeng ngalbu daluk bu bolkdjalkmiwam ngarre dja bowarrhmeng kanjdji manbu mankabo kumhborlobmi kore kurrangbeh nuye nawu dragon.
REV 12:17 Wanjh kunukka nawu dragon wernhyidduy duninjh bu binjirrhmiwong ngalmekbe ngalbu daluk, wanjh nungka kuniwam benyikang nawu birribuyika ngaleng ngarre wurdwurd. Kaluk birrimekbe wurdwurd nakka wanjh God nuye nawu kabirrimarrkmang nuye mankarre, dja mak bedda nawu birrihmulewani kore kunwok nuye kunwoybuk nawu Jesus.
REV 12:18 Wanjh nawu dragon djaldanginj kumekbe kore kukadjid ngarre kurrula.
REV 13:1 Kaluk nganang mayh nakimuk kumhrey kore kurrulabeh. Nakka karrmi ten kunkanemdulk dja seven kunkodj, mak crown dorrengh bebbehkodjdjongbuyindi kore ten kunkanemdulk nuye. Mak bebbehngeybimbuyindi kunngey kore seven kunkodj nuye, dja mahni kunngey rowk wanjh kunwok kunwarre bu bimarneyimi nawu God.
REV 13:2 Dja mak namekbe nawu mayh kukyimi yiman leopard, dja mak kundenge nuye yiman bear kukyimi, dja mak manbu kundang nuye nakka dangyimi yiman lion. Wanjh nawu Dragon biwong nahni mayh kundulkarre nuye, dja mak bikurrmeng kore throne nuye, dja warridj bimarnbom ba bu yimankek kawohrnankenh rowk.
REV 13:3 Kaluk mankudji kunkodj nuye namekbe mayh, nakka wanjh ngorengni kaluk yiman rerrih bininj birribom rerrih dja mak minj bangmedowimeninj. Wanjh bininj nawu birrihni kurorre birrikangebarrhmeng dja mak bedda birrimunkemey namekbe nawu mayh nawarre.
REV 13:4 Dja mak nawu Dragon, wanjh birrimarneboddangeni bu nungka wanjh kundulkarre biwong nawu mayh nakimuk. Mak warridj birriboddangeni nuye dja birriyimi, “Nangale nahni kabenerohrok nawu mayh? Mak nangale nahni kabeneburren?”
REV 13:5 Nungan God bibawong namekbe mayh bu kadjalmarneyimerren manbu manburlumikenh kunwok nuye, dja mak kabimulewan God bu kunwarrekenh. Dja mak God bibawong bu kawohrnan kumekbe kunkuyeng wurd yiman danjbik kudjewk dja six ngarre dird.
REV 13:6 Wanjh kore kurrangbeh nuye nawu mayh, wanjh bimarneyimi kunwarre kunwok kore God. Dja kurrehkurrinj bu ngeyyolyolmeng God nuye kunngey dja mak kore bimarnebolkyolyolmi kore God kahni. Mak benmarneyimi kunwok kunwarre dorrengh nawu kumekbe heaven kabirrihni.
REV 13:7 Mak nungka dragon biwong nahni mayh nawarre kundulkarre ba yimankek kabirriburren God nuye bininj dja bu yimankek nungka kabenbun. Dja warridj biwong kundulkarre ba yimankek kabenmarnewohrnan bedberre bininj nawu birringuyabubuyika, dja mak nawu birrikulahbubuyika, dja mak nawu birridjenbubuyika, dja mak nawu kore kubolkbubuyikabeh.
REV 13:8 Kaluk birriwern nawu kondah kurorre kabirrihni wanjh nakka kabirridjalmarneboddan namekbe nawu mayh. Bedda wanjh minj birringeydiwirrinj kore nahni djurra nawu kabenmulewan bininj nawu kabirridarrkid munguyh. Namekbe djurra bimbuyindanj kerrngehkenh duninjh kore God nungan bolkmarnbom kurorre. Dja nahni djurra djal nuye Lamb nawu nungka birribom doweng.
REV 13:9 Mah, wanjh nangale nawu kakarrme kunkanem wanjh ngurribekka!
REV 13:10 Bu ngudda yiman ngundidukkan, wanjh nakka ngundidjaldukka, mak bu yiman mandjawak dorrengh ngundibun, nakka wanjh mandjawak dorrengh ngundidjalbun bu yirrowen. Kaluk kuhni kamenmenyime nawu God nuye bininj bu kabirrihdjalkangewoybuk dja mak kabirrihdjalbengyirri, dja mak minj kabirrikele bu kabindibunkenh.
REV 13:11 Wanjh kumekbe nganang nabadbuyika mayh bebmihbebmi kore kurorrebeh. Kaluk karrmi kunkanemdulk bokenh nawu yiman lamb, dja nakka wokdi yiman dragon.
REV 13:12 Kaluk nawu nayungkih mayh wanjh biwong kundulkarre nuye ba bu kabimarnedurrkmirri. Wanjh kundulkarre karohrok berrewoneng. Dja nawu nayerre mayh wanjh benmarnbom bininj kore kurorrebeh bu kabirrimarneboddangen nawu nayungkih mayh, nawu ngorengmakminj kore bininj birribom bu dowimeninj.
REV 13:13 Dja nawu nayerre mayh nakka kurduyimi kunwern kundulkarre dorrengh bu bininj birrikangebarrhkeng. Kaluk nungka marnbom kunak kumwarrhmerrinj kaddumbeh kore kurorre nawu bininj rowk bu birrinang.
REV 13:14 Kaluk namekbe nayerre mayh bimarnedurrkmirri nawu nayungkihni mayh bu benkoweyi bininj nawu kurorre kabirrihni. Nawu nayungkihni mayh biwong kundulkarre ba kurduyimi dja benkangebarrhkeyi bininj nawu birrihni kurorre. Wanjh nawu nayerre mayh bendjurrkkang birrimekbe bininj bu kabirrimarnbun idol ba bu kabirrimarneboddangen nawu nayungkih mayh, nawu ngorengni kore mandjawakbeh birribuni, dja minj dowimeninj.
REV 13:15 Mak nawu nayungkihni mayh biwong kundulkarre nawu mayh nayerre bu kahdarrkidwon nawu idol, ba namekbe idol kawokdi. Wanjh nahni idol yimeng bu bininj nawu kawarnyakmen bu kaboddan nuye nawu idol, wanjh nakka birribu dja birrikukburriwemen.
REV 13:16 Kaluk namekbe mayh bendjurrkkang nawu birriwern bininj rowk bu kabirribidbimbuyindan kore kubidkukun bedberre, dja mak wardi kore kumilh bu kabirrimilhbimbuyindan bedberre. Nawu bedda birriwarlahkenh bininj rowk, yiman nawu birringeyyahwurd, dja mak nawu birringeykimuk, dja mak nawu birrikuken, dja mak nawu birrimarladj, dja mak nawu bedmandeleng bindimarnedurrkmirri birribuyika, dja mak nawu birridjalley kore bedman.
REV 13:17 Kaluk nungka benngurdkeng bininj nawu minj bedda birrikarrmeninj namekbe mark bu birridjareni birribayahmeninj dja birriweykayi nawu njalenjale. Kaluk namekbe nawu mark wanjh kunngey nuye namekbe mayh dja mak kunngey ngalengngarre manbu number nuye.
REV 13:18 Wanjh ngurriwernhburrbu kore mandulmuk dorrengh kore baleh mahni kunwok kamenmenyime. Kaluk nangale bininj nawu kodjkuludjad wanjh kaburrbun kore kakarremenmenyime nawu numberkenh, dja wanjh namekbe number nakka wanjh 666, dja nakka wanjh bininj nuye kunngey.
REV 14:1 Wanjh ngabolknang dja ngadjalwohnang nawu Lamb dingihdi kore Mandulum manbu kabolkngeyyo Zion. Kaluk birrihdjarrkdi nawu one hundred dja forty-four thousand bininj nawu bedda birrimilhbimbuyindi kunngey berrewoneng nawu Lamb dja mak Kornkumo nuye.
REV 14:2 Wanjh ngabekkang kore heaven yiman kumhdulkarrewokdi manbu kukku borlobmirlobmi, dja mak yiman namarrkkon rerrih kumhngurdulmire. Wanjh ngabekkang yiman warridj birriwern bininj birrihdirri harps.
REV 14:3 Dja bedda birriwayiniyerrkang manbu mankarrekerrnge kore kumekbe kunmirrk ngarre throne, dja mak nawu kunkarrngbakmeng mayh nawu kabirrihdjaldarrkidmimbi, dja mak bedberre nawu dabborrabbolk. Minj nangale mak borlhmeninj manmekbe manbu mankarrekerrnge dja ngaleng kabirridjalburrbun nawu birrimekbe one hundred dja forty-four thousand bininj nawu kurorrebeh, nawu bedda benmarnekarremulewam dja benbebkeng nawu Lamb.
REV 14:4 Kaluk birrimekbe minj kunwarre birrikurduyimeninj dalukkenh dja bininjkenh, dja mak bedda birridjalmakni. Mak bedda kabirridjalkadjung nawu Lamb kore nungka baleh kare. Nawu Lamb benmarnekarremulewan dja nungandeleng benwong God nawu bedda birriyungkih duninjh nawu kabirriyawoyhdarrkidmen bininj kore kundowikenh.
REV 14:5 Minj mak bedda birrikowimeninj, nawu bedda wanjh birridjalmakni duninjh.
REV 14:6 Kaluk nganang nabuyika angel rengehrey kaddum kore kungol nawu karrmi Manmakkaykenh Kunwok manbu minj munguyh kayakmen, dja nungka kayolyolme bedberre bininj rowk nawu bedda kabirrihni kore kurorre dja nawu birrimdolkkang kore kunbolk kubolkbubuyikabeh, dja mak kore birriredbuyikabeh, dja mak nawu birridjenbuyikabeh, dja mak nawu birrikurlahbuyikabeh.
REV 14:7 Dja wernkih yolyolmeng bu yimeng, “Ngurrimarnekelenin nawu God dja mak ngurridjalburlumen, kunmekbekenh bu bolkkime kabolkyimerran bu God kabendjadme nawu birriwern bininj rowk. Dja mak ngurrimarnebodda nuye God nawu bolkmarnbom kaddum dja mak kurorre, mak kurrula dja mak kore njilhmi.”
REV 14:8 Wanjh nabadbuyika angel bimunkekadjuy nawu nayungki dja wokdanj wernkih, yimeng, “Kore kunred kubolkkuken duninjh Babylon makka wanjh bolkwarreminj! Bolkwarreminj bu kunmekbekenh bininj nawu kumekbe birrihni nawu birriyimi kunwarre duninjh, dja wanjh bininj rowk kore birribolkbubuyika wanjh bindimunkekadjungi, dja birriyidjirdmarreni bininj dja daluk. Yiman kayime nawu Babylon bininj bindibowoni manbu manbang duninjh ba bu kabirrikodjmayahme.”
REV 14:9 Wanjh nawu nabadbuyika angel benbenehmunkekadjungi nawu beneyungkih angel benedokmi wanjh wokdanginj wernkih duninjh, yimeng, “Nangale bininj nawu kabimarneboddan nawu mayh nawarre dja nuye idol, dja mak nawu kahkarrme bim nuye mark kore kumilh dja nuk kubid nuye,
REV 14:10 nakka bininj wanjh God kabihdung wernkih duninjh, kunkangeyid dorrengh nuye kore kundulkarre nuye warridj. Dja mak namekbe nawu bininj kadjakbekkan bu kakukrung manbu sulphur dorrengh kore kumirrk bedberre angels nawu God nuye, dja mak nawu Lamb.
REV 14:11 Kaluk manbu kundolng kore kumekbe kabirrihdjakbekkabekkan wanjh makka kahdjaldolngre munguyh dja munguyh. Birrimekbe bininj minj mak kabirringehme bu kunbarnangarra munguyh dja mak bu kumunun munguyh, nawu bolkkime kabirrimarneboddan nawu mayh nawarre dja mak nawu idol nuye, nawu bedda kabirridjare kabirrikarrme nawu mark nuye mayh nawarre duninjh ngarre kunngeykenh nuye.”
REV 14:12 Mah, wanjh nawu bininj nuye God birriwernhburrbu bu birridjalbengyirrin, dja mak birrimarrkma God nuye kunwok, dja mak birriwoybuknin kore Jesus.
REV 14:13 Wanjh ngabekkang kumwokdanginj kore heavenbeh, yimeng, “Kuhni yibimbu, ‘Bu bolkkime dja munguyh, bu nawu Kawohrnan Rowk kabenmarnekurduyime kunmak bedberre bininj nawu kabirridowerren kore nungka.’ ” Wanjh nawu Namalngmakkaykenh kayime, “Yoh, bedda kaluk kabirridjalngehme kore kunkimuk birridurrkmirranginj, dja kabirridjalmang nawu kahdjehdjenyo bedberre.”
REV 14:14 Ngaye nganang kore kumirrk ngardduk kunngol manbu ngolbeleni, dja kore kunmekbe ningihni kore kunngol namekbe nawu kukyimi yiman Bininj Duninjh. Kaluk nungka kodjdjongbuyindi gold nawu crown, dja mak kore kubid nakka karrmi nawu mandjawak djurrmak duninjh manbu kangeyyo sickle.
REV 14:15 Wanjh nabuyika angel kumbebmeng kore kunrurrk manbu templebeh wanjh kayhmeng wernkih duninjh nawu ningihni kore kunngol, bimarneyimeng, “Yiyiray mandjawak dorrengh, bu yibenmanama bininj kore kurorre dja ngokko wanjh kumwam ngarre bu yibendjalmang nawu birridjalwern bininj.”
REV 14:16 Wanjh namekbe nawu ningihni kore kunngol wanjh benmangi birriwern bininj kore kanjdji kurorrebeh yiman kayime bininj nawu karralkdjobke manbu mandjawakkimukwi.
REV 14:17 Wanjh nabadbuyika angel kumbebmeng kore kunrurrk manbu temple kore heaven, nungka mak karrmi djurrmak nawu sickle.
REV 14:18 Mak nabadbuyika angel dingihdi warridj, nawu wohrnani ngarre kunak kumekbe. Nungka kumbebmeng kore altar di, dja bikayhmeng wernkih duninjh angel nawu djurrmak mandjawak sickle karrmihkarrmi, yimeng, “Ngokko kumwam ngarre bu yibenmang nawu birriwarre bininj kore kurorre. Yibenma yiman kayime yirradjdadjke grapes manbu wernhdjolengminj.”
REV 14:19 Wanjh nawu angel wam benmey nawu birriwarre bininj, Dja benkukburriweng kanjdjikah kore mandjorlok kore God kabenkukmelme yiman kayime bininj kahmelme manbu grapes.
REV 14:20 Kunmekbe wanjh kuberrkkah kore kubolkkimuk nuye God. God benbuni birrimekbe birriwarre bininj yiman benkukdjubudjuburlhme yiman bininj kadjalmelme manbu grapes. Wanjh manbokurlba duninjh kambebmerrinj dja manbu marnburrinj yiman mankabo, dja mak mankabokuyeng boyimerranj nakka 300 kilometres, mak boburrkminj bodjorlokminj yiman kore djarrang kahkornamyime.
REV 15:1 Kaluk nganang kaddum kore heaven, bu kunmakkaykenh kurduyimerranj ba bu ngad kanbukkabukkan. Nawu seven angels birrihni, nawu birrihkarrmi seven kundjakkenh manbu manyerre duninjh. Kaluk bu God kamunkewe mahni kundjak rowk, wanjh minj kayawoyhyiddung bu yerrekah.
REV 15:2 Dja mak nganang kurrula yiman kayime glass, kaluk rawoyindanj kunak dorrengh, dja bininj birrihdi kore kukadjid ngarre. Kaluk birrimekbe nawu birribom mayh nawarre, dja nawu idol nuye, dja mak birribom number manbu kore kunngey nuye. Mak birrikarrmi kore God nungan benwong manbu harps.
REV 15:3 Dja mak birrihwayinidanginj mankarrebokenh. Mankudji manbu Moses nuye nawu bimarnedurrkmirri God, dja manbuyika manbu Lamb nuyeni. Wanjh birriyimi, “God, ngudda nawu yidjalwohrnan rowk, dja yiwernhdulkarrekimuk duninjh! Ngudda yidjalkurduyime kunwernhkimuk dja kundjalwernhmakkaykenh duninjh! Ngudda yidjalkurduyime kore kunwoybuk dorrengh, dja mak mandjad duninjh! Kaluk ngudda yidjalwernhwohrnan rowk bu munguyh munguyh, minj kadjobme ke.
REV 15:4 Bininj rowk ngundikengehme ngudda, dja mak ngundingeyburlume! Dja ngudda yidjalkudji nawu yidjalwernhkukdjamunkenh. Birriwarlahkenh bininj kore kubolkbubuyika rowk, wanjh kabirrimre kumirrk ke, ba bu bedda ngundimarneboddan. Dja mak yibenbukkabukkang kore djal mandjad duninjh yikurduyime.”
REV 15:5 Yerre wanjh, nganang kaddum kore heaven dabburlin nawu birrimarnbom yiman temple yerreh kore God kahdjalmulewarren, wanjh dangmarrhmiwam nuye.
REV 15:6 Wanjh seven angels birrimhkani seven kundjak birrimyibebmeng kore dabburlinbeh. Mak birridjongbuyindi manmadjmak nawu nakuyengkenh dja madjbami warridj. Kaluk bedda birriberekalkdukkayindi nawu manburrba manbu yiman gold kunmadj.
REV 15:7 Wanjh nakudji kore kunkarrngbakmengbeh nawu kabirridjarrkidmimbi, wanjh benwong nawu seven angels seven golden banikkin manbu barlmeng manbu kunkangeyid nuye nawu God, nawu kahdjaldarrkiddi munguyh munguyh.
REV 15:8 Kaluk kore temple makka dolngbarlmeng kore manbu kunmakmak dja mak kundulkarre nuye God, dja minj nangale mak ngimeninj kore temple dja ngaleng bu kadjalyakmen manbu seven kundjakkenh nawu seven angels birrikani.
REV 16:1 Wanjh ngabekkang kumwokdanginj kore temple wernkih duninjh bu yimeng bedberre nawu seven angels, “Ngurriray dja ngurriyakarrbu namekbe seven banikkin nawu God nuye kunkangeyid kore kurorre.”
REV 16:2 Wanjh nawu nayungkih angel wam dja yakarrbom nawu banikkin nuye kore kurorre ngarre, dja wanjh birriwern bininj birrikukmokwernminj. Kaluk birrikulahwarreminj dja warridj birridjakbekkani. Birrimekbe bininj wanjh nawu birringeykarrmi nawu nawarre mayh nuye, dja warridj birrimarneboddangeni nawu idol nuye.
REV 16:3 Wanjh nabuyika angel wam dja yakarrbom nuye banikkin kore kurrula, dja wanjh bokurlbaminj kunkurlba duninjh. Kaluk boyimerranj yiman kunkurlba nuye bininj nawu doweng. Wanjh yehyeng rowk nawu darrkiddi kore kurrula yongohyoy, wanjh nakka dowerrinj rowk.
REV 16:4 Kaluk nabadbuyika angel yakarrbom nawu banikkin nuye kore mankabohkabo dja mak kukku kore njilhmi kahyo, wanjh bokurlbaminj rowk.
REV 16:5 Wanjh ngabekkang angel nawu kore kawohrnan ngarre kukku bu yimeng, “Nawu Yikukdjamun duninjh, ngudda nawu yihdjaldi kore kerrngebeh dja mak yidjaldi munguyh. Ngudda wanjh djal mandjad kore yibendjadme nawu bininj rowk. Ngudda wanjh kunmak yiyimeng kore yibendjadmeng nawu birrimekbe bininj.
REV 16:6 Bedda bindihbuni nawu kore birrihdurrkmirri ke dja mak nawu prophets ke. Wanjh bolkkime yikurduyime djal mandjad bu yibenbowon kunkurlba ba kabindikurlbabongun manbu kunmekbekenh kunu kunwarre bedberre.”
REV 16:7 Wanjh kore altar nakka ngabekkang kumwokdanginj yimeng, “Yoh, ngudda God, dja mak yidjalwohrnan rowk, ngudda nawu yirrulkarrekimuk duninjh. Ngudda yibendjadme kunwoybuk dja mandjad duninjh!”
REV 16:8 Wanjh nabadbuyika angel yakarrbom banikkin nuye kore kundung, mak nungka wong kundulkarre ba bu kabenkukkinje yiman manbu kunak karung.
REV 16:9 Wanjh bedda birriwernhkulahruy, dja birrimarneyimi kunwarre kore kunngey nuye God, nawu nungka munkeweyi manmekbe kundjak manbu benbuni. Dja bonj, bedda birridjalwarnyakni bu birrikangeborledmeninj dja mak birriburlumeninj kore kunmakmak nuye God.
REV 16:10 Wanjh nabuyika angel, nawu kunbidkudjikenh, yakarrbom nuye banikkin kore thronebeh nuye namekbe mayh nawu nawarre, bu kunkak benbarrkbom kumekbe kore bedda birrihni. Wanjh bininj birridjenbayerreni kore birridjakbekkabekkani.
REV 16:11 Mak bedda birriyimi kunwarre bu birridungi God nawu heaven kahni bu kunmekbekenh kore birrihkanjbabangni dja mak kunmok birrihkarrmi. Dja mak birridjalwarnyakminj bu birrikangeborledmeninj bu birribawoyinj kore kunwarre birrihkurduyimi.
REV 16:12 Wanjh nabadbuyika angel yakarrbom banikkin nuye kore mankabokimuk kabongeyyo Euphrates. Wanjh bokoluy dja wanjh marnburrinj yiman kayime manbolh bedberre kings nawu kabirriwohrnawohrnan bu kabirrimre kaluk nakka kabirrimdolkan koyek.
REV 16:13 Wanjh ngabennang birridanjbik nawu birrimalngwarre, birrikukyimi yiman kordborlbok. Birrimhbebmi kore kurrangbeh nuye dragon, dja kore kurrangbeh nawu nawarre mayh, dja mak kore kurrangbeh prophet nawu kahkurrekurren.
REV 16:14 Kaluk birrimekbe nawu birrimalngwarre duninjh, nakka kunmalng bedberre nawu namarnde, dja kabirridjalkarrme kundulkarre bu kabirrikurduyime kunkimuk ba bu bininj kabirrikangebarrhme. Mak bedda kabirrire kore kubolkwarlahkenh kurorre wanjh kabindikimang kings nawu kabirrihwohrnawohrnan ba kabirriburren kore kunbarnangarra God nuye nawu Wernhdulkarrekimuk.
REV 16:15 Wanjh Jesus yimeng, “Wanjh kandibekka! Ngaye ngamre yiman bininj nawu dedjdjorlkwern nawu kamre manmolk bu kadjirdmang! Kabirrinjilngmak nawu kabirrilorrhmiyo dja mak nawu kabirrihdarnhmadjkarrme kunmadj, manbu kabirridjongburren namekbe kunmadj ba bu minj mak kabindiyemikan bu kabirrire kore kurobbe birrikuklarrk.”
REV 16:16 Wanjh nawu birrimalngwarre duninjh bindimornnameng birrimekbe kings kore kabolkngeyyo kunred Armageddon, kaluk makka kunwok ngarre Hebrew.
REV 16:17 Wanjh nawu nayerre angel yakarrbom banikkin nuye kore kungol. Kaluk wokkimukkenhni wokdanj kore temple, kaluk kore throne, yimeng, “Bonj, wanjh djal burnbom rowk!”
REV 16:18 Wanjh kumekbe namarrkon mayhkeyi, dja ngurdulmi, dja mak bolkrokani wernkih duninjh, manbu korroko minj bolkrokayi bu kore kerrngehkenh duninjh bininj nawu birrihni kondah kurorre. Makka wanjh manwernhkimukkenh bu bolkrokarokani.
REV 16:19 Mak kore kubolkkimuk Babylon, makka danjbik marnburrinj bolkdjalkmiwam, dja mahni kubolkkimukkenh kore kubolkbubuyika wanjh djal rurrkwarrawarrhmeng rowk kunmekbe. Wanjh God burrbom kore kunwarrekenh birrihyimi nawu birrimekbe bininj birrihni kore kunred Babylon, wanjh kunmekbekenh nungka yiman kayime bendjalbowong nawu banikkin borlbarlmiyindi nungka nuye kunyid mankimuk duninjh, wanjh bolkbularrbom manmekbe kunred bedberre nuye kunkangeyid.
REV 16:20 Mak manyunkurr manwern makka wanawam, dja manbu manwarddekimuk makka djalwarddeyakminj.
REV 16:21 Mak mankihkimuk manyirrkerrk manbu yiman kayime kunwardde kaluk birrirohrokmeng forty kilos, warrawarrhmerrinj kaddumbeh kore bininj birrihni. Wanjh bedda birridungi God dja birrimarneyimi kunwarre bu kunmekbekenh manbu benmarnemunkeweng bedberre, dja mak manmekbekenh bendjalbom nawu bininj rowk benwarrehwarrewong.
REV 17:1 Wanjh nakudji angel kore seven angels birrihdjarrkdi nawu bedda birrihkarrmi seven banikkin, kumwam nakudji kore ngaye dja nganmarneyimeng, “Yimray, dja bukkan kunred yiman kayime daluk ngalbu ngalwarre duninjh bu kabirribun ngalbu kahdi darnkih kore kukku mankabowern. Kaluk kunmekbe wanjh kahbolkyolyolme kunred kunkimuk Rome.
REV 17:2 Nawu kings kabirriwohrnawohrnan kore kurorre wanjh kunwarre birridjarrkyimi ngalmekbe daluk dorrengh. Mak birriwern bininj rowk nawu kurorre birrihni birribelbmerrinj ngahli daluk bu birridjarrkkurduyimi kunwarre. Wanjh mahni kunwarrekenh benmarnbom yiman birridjalworromkani.”
REV 17:3 Wanjh nawu Namalngmakkaykenh nganmarnbom bu namekbe angel nganmey dja nganwayhkeng djarreh kore kubolkdarleh. Wanjh kumekbe nganang ngalbu daluk barndihbarndi kore mayh nawu nakimuk yiman kukkarlbani duninjh. Kaluk ngeydingeydi kore kunkulah nuye namekbe mayh, wanjh kunwokwarre bimbuyindi manbu bimulewani God bu kunwarrekenh. Nahni mayh karrmi seven kunkodj dja mak ten kunkanemdulk.
REV 17:4 Wanjh ngalmekbe daluk djongbuyindi manburrba nawu purple dja mak kurlbakurlbah nawu kunmadj, dja djongbuyindi mak nawu gold nawernni duninjh, dja nabadbuyika namakmak jewels, dja mak pearls nawu djongbuyindi. Ngaleng mak karrmi gold banikkin kore kubid ngarre. Nawu banikkin dahkendi njalehnjale nawern nawu nawarrehwarre, dja mak kunwarrekenh ngalengngarre.
REV 17:5 Dja kore kunmilh ngarre makka ngeybimdi manbu kunwok kawarlkkayindi. Kaluk mahni manbu ngeybimbuyindi NGALMEKBE DALUK NGALWERNHKIMUKKENH NGALBU KANGEYYO BABYLON, NGALBU BENYAWMEY BIRRIDJALWARRE DALUK ROWK, DJA MAK MARNBOM KORE KUNWARREKENH NGARRE ROWK KORE KURORRE.
REV 17:6 Wanjh ngawohnang bu nganang ngalmekbe daluk bu worromkang kore ngaleng benkurlbabonguneng nawu God nuye bininj dja mak kunkurlba bedberre nawu birridowerrinj kore kunwoybukkenh birrihmulewani nuye Jesus. Bu nganang ngalmekbe daluk wanjh ngaye ngakangebarrhmeng.
REV 17:7 Wanjh nawu angel nganmarneyimeng “Njalekenh ngudda yihkangebarrhme? Dja ngaye bengdayhke manbu kahwarlkkayindi ngaleng ngarre ngahli daluk dja mak mayh nawu kahmorneni nawu kahkarrme seven kunkodj dja mak ten kunkanemdulk.
REV 17:8 Namekbe mayh nawarre nawu yinang korroko, nakka bu kerrngehkenhni nungka darrkidni, dja bolkkime minj karrarrkid. Dja kaluk kambebme kore kudjorlok kanjdji kurorre wanjh kare bu kadjalyakmen munguyh. Mak bininj nawu kumekbe kabirrihni kore kurorre wanjh bedda kabirrikangebarrhme bu kabirrinan nahni nawu mayh nawarre duninjh, dja nungka darrkidni bu kerrngehkenh, dja mak minj nungka karrarrkid, dja kaluk yerrekah kamyawoyhdarrkiddurndeng. Kaluk birrimekbe bininj nawu minj kabirringeybimbuyindi kore djurra nawu kabenngeykarrme bininj nawu kabirrimimbi munguyhkenh bu kerrngehkenh duninjh minj bolkmarnbuyindanj kondah kurorre.
REV 17:9 Wanjh ngurrimayaliwernnin ba bu kuhni wanjh yidjalburrbun. Nawu seven kunkodj kore nawu mayh nuye, namekbe yiman kayime wanjh seven mandulum kore ngalmekbe daluk kahbarndi.
REV 17:10 Mak kamenyime nakka warridj seven kings nawu kabirrihwohrnawohrnankenh. Nawu kunbidkukudji nakka wanjh ngokko bindibom, nakudji nawu kadjaldarrkid, dja nabadbuyika, nakka wanjh minj kumbangmerawinj. Dja bu kamre, nakka kadjalwohni kundedjdjumbungkenh.
REV 17:11 Mak namekbe mayh nawarre nawu darrkidni bu kerrngehkenhni, dja bolkkime wanjh minj kadjaldarrkidmimbi, wanjh nakka nabadbuyika king nawu kahmarnbun eight. Nungka kabirriraworren nawu birriyungkihni seven kings, dja nungka mak kare bu kadjalyakmen.”
REV 17:12 “Mak nawu ten kunkanemdulk yinang makka kamenyime bininj nawu ten kings, nawu minj birribangmededjingmayi bu kabirriwohrnankenh, dja kaluk bedda kabirrimang manbu kundulkarre bu kabirridjarrkwohrnan nawu mayh nawarre dorrengh bu nakudji hour.
REV 17:13 Birrimekbe ten kings bedda kabirridjaldjare bu kundjalkudji, kaluk bu bedda kabirriwon manbu kundulkarre bedberre kore nawu mayh nawarre.
REV 17:14 Kaluk bedda kabirridjaldjare kabirribun nawu Lamb. Nawu nungka Kawohrnan Rowk nawu bedberre kabirrihwohrnawohrnan dja nungka nawu king duninjh, dja mak kawohrnan bedberre nawu birribubuyika kings rowk bedberre. Wanjh Lamb dja nawu bininj rowk nuye dorrengh wanjh bedda kabirridjarrkwinhme, nahni nawu Lamb nungka benkayhmeng kore bendjarrngbom nawu kabirridjalkadjung munguyh.”
REV 17:15 Kaluk bu kuhni yimeng, wanjh nawu angel nganyawoyhmarneyimeng, “Manbu mankabobubuyika manbu yibonang, kore ngalmekbe daluk ningihni, nakka wanjh bininj nawu birrimdolkkang nawu birridjalkulahbubuyika, dja mak nawu birrimirndebubuyika, dja mak nawu birriredbubuyika, dja mak nawu birridjenbubuyika.
REV 17:16 Nawu birrimekbe nawu bininj ten kings, dja mak mayh nawarre nawu yinang, nakka wanjh kabirrinjirrhmiwon ngalmekbe daluk ngalwarre. Bedda kaluk kabirriyimang rowk nawu njalehnjale kahkarrme dja kabirridjalbawon ngalmekbe daluk bu ngalkukworrhworr kahdi. Mak kabirridjalkanjngun ngalengngarre kunburrk manbu kunkanj, wanjh kabirribalkukkinje kore kunak karung.
REV 17:17 Kaluk God benmarnbom nawu birrimekbe bininj nawu ten kings bu kabirridjare kabirrikurduyime kore nungka God kadjare! Kumekbekenh bedda birridjareni bu birriwong kundulkarre bedberre kore nawu nawarre mayh, ba bu nungka kadjalwohrnankenh bedberre, kaluk mak kore baleh God yingkihmulewani, wanjh woybukkenhdanginj.
REV 17:18 Wanjh ngalmekbe ngalbu daluk yinang nakka wanjh ngarre kunbolkkimukkenh manbu kawohrnan bedberre kings nawu kabirriwohrnawohrnan kore kurorre.”
REV 18:1 Kaluk yerre bu kuhni ngahnani rowk, wanjh nganang nabadbuyika angel kumhkolungi kore heavenbeh. Kaluk wernhdulkarrekimukni, dja manbu kunmakmak nuye nakka wernhbolkwolkani kore kurorre.
REV 18:2 Wanjh dahdarrhmeng bu kundulkarre dorrengh nuye, yimeng, “Bolkwarrehwarreminj kore kubolkkimukkenh kunred Babylon! Kaluk wanjh yimerranj kunred bedberre nawu namarndehmarnde bedberre dja mak kore kabirrihdi nawu birridjalmalngwarre duninjh, dja mak nawu birriwarre mayhmayh, dja nawu mayh nawern rowk.
REV 18:3 Bininj rowk nawu birrihni kubolkbubuyika rowk wanjh bedda birriraworrinj ngalmekbe daluk ngalwarre, dja kunwarre birrihdjarrkkurduyimi, yiman bedda birridjarrkworromkani. Birriwern kings warridj, nawu kurorre kabirridjalwohrnan, wanjh kunwarre birrihyimi ngaleng dorrengh. Dja bininj nawu kabirriweykan nawu njalehnjale kore kurorrebeh, nakka birrikukenminj kore ngalengngarre kundjalwern kore bayahmeng bedberre.”
REV 18:4 Wanjh ngabekkang nabuyika kumwokdanj kore heavenbeh yimeng; “Nawu binihbininj ngardduk! Ngurrimbebmerrimen kore kumekbe kunred ba kunukka minj ngurriraworren kore kunwarre kabirrihyime, mak kunukka minj ngurrimang manbu kundjak kamre bedberre birrimekbe bininj.
REV 18:5 Dja manbu kunwarre ngalengngarre makka wernmerrinj yiman kungol kawernmerren duninjh yiman kayime kaddum kore kungol ngarre, dja God minj bimarnebengmidjdayinj kunwarre ngalengngarre kore kurduyimeng.
REV 18:6 Ngalmekbe ngalbu ngaldjalwarre daluk wanjh ngunwarrewong ngudberre ngurridjalwern. Mah, ngurrikarremulewa bokenhkah kore ngunmarnekurduyimeng. Ngurrimarnebomarnbu wine ngalengngarre ba bu kabongun, manbu manwernhbobang duninjh, kayurrhke rowk manbu benmarnbom birribuyika bininj bu birribonguneng.
REV 18:7 Ngahli daluk djalkukenworreni dja namakmak ngalengman worreni bu karrmi rowk. Wanjh bolkkime ngurriwo kundjak dja kunnjilngwarre dorrengh. Ngaleng mak kamarneyimerren, ‘Ngaye nawu ngahdjalkimuk queen dja mak ngawohrnan duninjh! Ngaye minj ngamarrkdjukun, dja yuwn bu mak ngamarnenalkbun bininj nawu karrowen ngardduk.’
REV 18:8 Wanjh kumekbekenh kunu kundjak kamre ngalengngarre bu kunbarnangarrakudji, kaluk kundowikenh mak kambebme, dja mak kore kanalkbunkenh, dja mak kundjalkimuk duninjh bu kahmarrwedowen bu manme kayakmen kunmekbe. Wanjh kunak manbirlidulmuk kabidjalkukyakwon. Kaluk God nawu Kawohrnan Rowk nawu nungka kabidjadme, nakka wernhdulkarrekimuk duninjh.”
REV 18:9 “Bininj nawu kings kondah kurorrebeh, nawu kunwarre birridjarrkkurduyimi kore ngaleng dorrengh, dja birriyikadjurreni nawu namakmak ngarre, wanjh nakka kaluk kabirrinan kundolng kamdjalbebmerren kore kahbolkrung ngalengngarre, wanjh kabirrimarnenalkbun dja kabirrinjilngwarremen bu kabirrinan karrowen.
REV 18:10 Dja birrimekbe bininj wanjh kabirriwernhkelemen bu kabirrinan kadjakbekkankenh wanjh djarreh kabirrimdjaldangen dja kabirrikayhme, ‘Kawarre! Kawarre ngudda ke, ngudda nawu yidjalbolkkimuk, dja mak yirrulkarrekimuk kunred manbu Babylon, wanjh bolkkime bu nakudji hour ke bu yidjalyakmen!’ ”
REV 18:11 “Mak nawu bininj rowk nawu kabirriweykan kunwern nawu kondah kurorre kabirrihni, nakka kaluk kabirrinalkbun dja kabirrinjilngwarremen bu ngalengkenh, dja bolkkime minj nangale mak kabayahme bedberre kore yehyeng nawu kabirrimkan kore kabbalabeh.
REV 18:12 Bedda birrikarrmi nadjalwern njalehnjale nawu birrimkang kore kabbala, nawu gold, silver, jewels, pearls, namakmak kunmadj, dja mak manburrba, silk, nawu karlba manburrba meleyimi. Dja mandulkbubuyika kundulk manbu manmanjmakni. Dja mak nabubuyika kore birrimarnbuni ivorybeh dja manmakmak kundulk, dja wirlmurrng dorrengh manbu bronze dja iron, dja mak kunwardde manbu marble.
REV 18:13 Dja mak birrikarrmi manbu manmekenh, yiman cinnamon dja spice. Dja mak mankalkkidmanjmak, dja myrrh dja frankincense. Dja mak birrimkang manbu wine, dja mankalkkid manbu oliveskenh, dja manmak kandidjawa dja mak manbu wheat. Dja mak birrikarrmi bulikki, sheep, djarrang dja wirlbarra manbu wheel bokenh karrmi. Bedda warridj bindikarrmi bininj nawu bindibongkarrmi ba bu kabindihkukweykankenh kore birribuyika bininj.”
REV 18:14 Birrimekbe bininj nawu kabirriweykaweykan wanjh kabirriyime, “Ngudda kunred Babylon, nawu namakmak yihdjareni munguyh nakka wanjh wam rowk dja yidjalbarlanhmayi rowk. Nawu ngunkukenwoni nakka wanjh yakayakminj rowk. Minj ngudda mak minj yiyawoyhmang.”
REV 18:15 Birrimekbe bininj nawu birriweykaweykani namekbe yehyeng rowk, dja mak nawu birrimarnekukenworreni bu ngalengkenh, wanjh bedda birriwernhkeleminj bu birrinang ngaleng djakbekkabekkani, wanjh bedda birrimarnedangen djarrehkah. Kaluk kabirrimarnenalkbun dja kabirrimarnenjilngwarremen bu ngaleng doweng.
REV 18:16 Bedda wanjh kabirrikayhme, “Kadjalwarre! Kadjalwarre ngarre manmekbe kubolkkimuk! Ngaleng djongbuyindi namak manburrba, nawu purple dja karlba duninjh manburrba. Mak kukbami gold dorrengh, dja mak namakmak nawu jewels, dja mak pearls dorrengh.
REV 18:17 Wanjh bolkbularrbuyindanj rowk bu kundjalburrikudji! Naninjnanu namakmak kore bibalkukenwoni wanjh warreminj rowk!” Birriwern bininj rowk nawu birriwohrnani ngarre kabbala kore kurrula, dja nawu birridjalwohrewohrey kore kabbal, dja nawu birridurrkmirri kore kabbala, dja mak nawu birrikukmarnbuni kunwardde kore birrireyi kurrula, wanjh bedda rowk kabirridangen djarreh kore kunred Babylon.
REV 18:18 Bu kabirrinang kundolng kore kahrung, wanjh wernkih kabirrikayhme bu kabirriyime, “Baleh kunbolkbuyika benebebbehbolkrohrokniwirrinj yiman mahni kubolkkimuk kunred Babylon?”
REV 18:19 Wanjh manbu kundjulng kabirrikodjdudjerren dja kabirrikayhme, kore kunmimnalk dorrengh dja kunnjilngwarre dorrengh, bu kabirriyime, “Kawarre! Kadjalwarre ngarre mahni kubolkkimuk kunred Babylon! Birriwern rowk nawu birrikarrmi kabbala kore kurrula, wanjh birrikukenworreni kore ngalengngarre. Dja bolkkime wanjh bolkwarreminj duninjh bu kundjalmekbe rerrih!”
REV 18:20 “Dja ngurrinjilngmaknin bu kuninjkunukenh, ngudda nawu ngurrihni kore heaven! Ngurrinjilngmaknin, nawu God nuye bininj, dja nawu apostle dja mak prophets nuye! God wanjh bidjadmeng dja biwarrewam bu kunmekbekenh ngaleng ngunmarnekurduyimeng ngudberre.”
REV 18:21 Wanjh nawu dulkarrekimuk angel mey manwarddekimuk, yiman manwarddekimuk manbu kabirrimimdjubulhmekenh manbu manmim, dja nakka wanjh burriweng kore kurrula. Dja yimeng, “Kunmekbe rerrih bu Babylon bu kayimerran wanjh minj bininj kabirriyawoyhngalke.
REV 18:22 Bininj rowk kabirringurdme rowk kore harps kabirrihdirri kore kunred Babylon, mak nawu kabirridirri nabubuyika instruments, yiman flutes dja trumpets. Nakka minj kayawoyhwokbebme, dja minj kabirriyawoyhbekkan kore ngudda kunred Babylon. Dja mak bininj rowk nawu kunbubuyika kore kabirrihdurrkmirri, wanjh kabirridjalngurdme, minj mak kabirriyawoyhdurrkmirri kore ngudda ke. Dja mak minj nangale bininj kabirriyawoyhbekkan kore bininj nawu kabirridjubulhme kore manwarddekimuk manbalabala.
REV 18:23 Ngudda nawu kunred Babylon. Lamp manbu kore kabirriwurlhke minj kahyawoyhbolkwolkan kore ngudda ke. Nangale mak minj kabirriyawoyhmarren bininj dja daluk kore ngudda. Bininj nawu ngudda ke nawu birriweykaweykani, nakka birringeykihkimukni bininj, dja bu bolkkime burrkyak! Ngudda wanjh yibendjalkoweyi nawu bininj kunredbubuyikabeh manbu mankurdangkenh ke.
REV 18:24 Ngudda wanjh yibenbuni nawu God nuye prophets dja nawu God nuyeni bininj, dja mak birriwern rowk nawu birridowerrinj kore bindihbuni kondah kurorre.”
REV 19:1 Bu kuhni yakminj rowk, wanjh ngabekkang yiman bininj birrimirndewern duninjh kore heaven bu birrikayhmi, dja birriyimi, “Hallelujah! God ngadberre wanjh nadjalkudji nawu Nadjalmakkaykenh Duninjh, dja mak Narrulkarrekimuk Duninjh!
REV 19:2 Nungka kandjadme makka manwoybuk dja mandjad duninjh! Nungka bidjadmeng dja bidjalwarrewam ngalmekbe ngawarre duninjh daluk ngalbu benbengwarrewong birriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre, wanjh birridjalwarreminj duninjh. Nungka bibom bu benkarremulewam bedberre nawu birrihmarnedurrkmirri nuye God.”
REV 19:3 Wanjh bininj kore heaven birrihni birriyawoyhkayhmeng, bu birriyimeng, “Hallelujah! Ngalmekbe daluk kahrung, wanjh kundolng ngarre makka kayahme munguyh dja munguyh.”
REV 19:4 Kaluk birrimekbe nawu bininj twenty-four dabborrabbolk dja mak nawu kunkarrngbakmeng mayh nawu kabirridarrkidmimbi, birrimarneboddangerrinj kanjdji nuye God nawu kahni kore throne dja mak birriburluburlumi. Kaluk bedda birriyimi, “Wanjh bonj! Hallelujah!”
REV 19:5 Wanjh kumwokdanj kore yerrkayerrkani throne nuye yimeng, “Ngurridjalwernhburlumen kadberre God, nawu ngudda ngurrihmarnedurrkmirri dja mak nawu ngurridjareni ngurriwokmarrkmang, ngudda nawu ngurriyahyahwurd dja mak ngudda nawu ngurrikihkimuk!”
REV 19:6 Wanjh ngabekkang yiman bininj birrimirndewern birrihkayhmi wernkih duninjh, bu wokyiyimi yiman kukku manbu kumbowarrhmi, dja mak wokyiyimi yiman namarrkon bu ngurdulmi. Wanjh birriyimi, “Hallelujah! God nawu kadberre nawu Narrulkarrekimuk Duninjh dja mak Kawohrnan rowk!
REV 19:7 Wanjh karrimarrmarrnin dja karrinjilngmaknin mak karrimulewan bu God namakkaykenh dja narrulkarrekimuk duninjh. Nawu Lamb bu yiman kabenemarren ngalbu daluk ngokko kumwam, dja ngalmekbe ngalbininjkobeng nuye wanjh biyingkihmarnemarnburrinj nungka nuye.
REV 19:8 Kaluk nungka bidjalwong kunmadj nawu nadjalmak manburrba manbu linen nawu kamadjbame dja madjbele duninjh, ba bu ngaleng kabimarnedjongburren.” Kaluk nawu namadjmak linen manburrba, makka kamenmenyime kore njalehnjale kore kunmak birrikurduyimeng nawu God nuye bininj.
REV 19:9 Wanjh nawu angel nganyawoyhmarneyimeng, “Kuhni yibimbu rowk, ‘Kabirrinjilngmak nawu bininj bu Lamb kabenkimang bu kabirringimerren dja mak manme kabirridjarrkngun kore mulil kabenemarrenkenh, nawu Lamb dja daluk nuye!’ ” Wanjh nawu angel yawoyhyimeng, “Mahni makka manwoybuk duninjh kunwok nuye God.”
REV 19:10 Dja kuhni ngabekkang, wanjh ngamankang kore kurrenge nuye angel bu ngaboddanginj, dja nungka nganmarneyimeng, “Yuwn ngaye kanmarneboddan! Ngaye nakka ngahdjaldurrkmirri nuye, yiman ngudda dja mak nawu ngurridangerrinj nawu ngurrihwernhkarrme kunwok manwoybuk nuye Jesus. Mah, God yidjalmarnebodda, dja mak bu ngurrimulewa manbu Jesus nuye kunwok manwoybuk, dja wanjh Namalngmakkaykenh kerrngehkenh benyingkihwong nawu birriyungkihni prophet warridj.”
REV 19:11 Wanjh nganang heaven dangmarrhmiwam, dja kore kumirrk ngardduk nakka djarrang dingihdi nawu kukbeleni. Dja bininj nawu barndihbarndi kore djarrang, nungka nawu ngeyyoy, “Nawu nadjalkangewoybuk”, dja warridj ngeyyoy, “Nawu nadjalwoybuk duninjh”. Nungka wanjh kabendjadme bininj rowk kore mandjad duninjh dja mak kabenbun nawu birriwarre bininj.
REV 19:12 Kore kumim nuye makka yiman kunak kahrung dja kore kukodj makka kakodjongbuyindi nawern nawu crowns. Mak kunngey nuye kangeybimbuyindi kore nungka, kaluk minj nangale mak kaburrbun dja nungka nadjalkudji kadjalburrbun.
REV 19:13 Nungka djongbuyindi nawu madjkuyeng kunmadj nawu kunkurlba dorrengh djuhmi, dja mak nahni bininj kangeyyo “Kunwok nuye God”.
REV 19:14 Nawu army kabirrihni heaven, nawu God nuye djuram rowk, bedda wanjh birrimunkekadjungi nahni bininj nawu nungka mornemorneni kukbele djarrang. Bu bedda warridj birribebbehbarndi nawu birrikukbele djarrang, dja mak birridjongbuyindi namakkaykenh linen, nawu madjbami dja nawu madjbelebami duninjh.
REV 19:15 Kaluk kore kurrangbeh nuye namekbe bininj nakka bebmi manbu mandjawak sword nawu djurrmak duninjh, nawu kakarrme ba kabenbun bininj nawu birriredbubuyika rowk. Kaluk nungka kabenmarnewohrnan bedberre yiman nungka kakarrme kundulk wirlmurrngrayek iron dorrengh. Nungka kabenbun bininj yiman bininj kadjuburlhme manbu grapes kore manbu winepress. Nungka kakurduyime kore kunkangeyid nuye God nawu Nawernhdulkarrekimuk Duninjh.
REV 19:16 Kaluk kore nawu kahdjongbuyindi, dja mak kore kunkarre kaddumkah nuye, makka kahngeybimbuyindi, “Nawu kabenmarnewohrnan kings rowk nawu kabirriwohrnan kore kurorre, dja mak kabenmarnewohrnan bininj rowk nawu bedda kabirriwohrnawohrnan kore kondah kurorre.”
REV 19:17 Wanjh nganang angel dingihdi kore kundung, dja kayhmeng wernkih duninjh bedberre mayhmayh nawu birrihrey kore kungol, “Ngurrimray ngurrimornnamerrimen kore mankimuk mulil manme nuye God. Ba bu ngurrbenkukngun bininj nawu kings, dja mak nawu birriwohrnani kore armies, dja mak nawu birrikihkimuk bininj. Dja mak ngurrbenkukngun nawu djarrang dja mak nawu bininj bindihmornekani, dja mak kunburrk bedberre bininj nawu minj kabirribongdi, dja mak nawu kabirrihdjalbongdi, dja mak bedda nawu minj birrikihkimuk, dja mak nawu birrikihkimuk bininj warridj.”
REV 19:19 Wanjh ngabennang mayh nawu nawarre, dja nawu kings kabirriwohrnawohrnan kondah kurorre. Dja mak bininj nawu bedberre birrimirndedjalmornnamerrinj ba bu kabirriburren namekbe nawu bininj kahbarndi kore djarrang nawu kukbele, dja mak nuye nawu binihbininj.
REV 19:20 Dja nahni nawu mayh nawarre dja mak prophetni nawu kakurrehkurren, wanjh Jesus nuye bininj bindidarrkidmey. Kaluk namekbe prophet bimarnedurrkmirri nawu nawarre duninjh mayh, bu kurduyimi kundulkarre dorrengh bu benkangebarrhkeyi bininj, dja mak benhkoweyi bininj nawu birrikarrmi mark nuye mayh nawu nawarre, dja nawu birriboddangeni nuye idol. Wanjh bonj, nahni bokenh wanjh bindidarrkidkukburriweng kore kunak mankimuk duninjh, manbu kahdjalrung munguyh kaluk sulphur dorrengh.
REV 19:21 Dja nawu army bedda benewong, nakka nawu barndihbarndi kore djarrang nawu kukbele, wanjh benbom rowk mandjawak dorrengh nawu kumbebmi kore kurrangbeh nuye. Kaluk mayhmayh kore kunngolbeh birrimkolurrinj, wanjh bindikuknguneng bu birriworrkminj.
REV 20:1 Kaluk wanjh nganang angel kumhkolungi kore heavenbeh. Dja karrmi key nawu ngarre kudjorlok mankimuk kore kahre kanjdji duninjh. Dja mak nakimukkenh karrmi wirlmurrngrayek chain kore kubid nuye.
REV 20:2 Wanjh nawu angel birrarrkidmey mayh nawu dragon, namekbe nayin nadjalkareni nawu namarnde duninjh Satan, dja bidjalkukdukkang bu kani mandjewk ngarre nakudji thousand.
REV 20:3 Wanjh bikukburriweng kore kanjdji duninjh, dja mak bimarnebolkdangbalhmeng, dja mak bimarnebaldangrayekwong. Kaluk nawu angel kunmekbe kurduyimeng ba namekbe Satan minj kabenyawoyhkowe bininj nawu kabirrini kurorre dja kaluk kayakwon manbu mandjewk ngarre nakudji thousand. Bu mandjewk ngarre kayakmen wanjh nawu angel kabibebke bu kawohni kunwohdedjungbungkenh.
REV 20:4 Wanjh nganang thrones dja bininj birribarndi kumekbe nawu God benwong kundulkarre bu kabindidjadmekenh. Mak ngabenmalngnang bininj nawu birridoweng kore bininj nawu birriwarre bindikodjdjobkeng nawu bedda birrimulewani nuye Jesus dja mak kore God nuye kunwok. Mak bedda minj birrimarneboddangimeninj nuye nawu mayh nawarre, mak nawu idol nuye, dja mak minj birrikarrmeninj kunngey nawu mayh nawarre nuye kunngey kore kumilh dja kubid bedberre. Wanjh nakka birriyawoyhmalngmimbiminj bu kabirrihdjarrkwohrnankenh Christ dorrengh bu mandjewk ngarre nakudji thousand.
REV 20:5 Bedda nawu birriyungkih bininj bu kaluk kabirriyawoyhmalngmimbimen nawu birridowerrinj. Kaluk birribuyika bininj nawu birridowerrinj minj kabirriyawoyhmalngdarrkidmen kaluk bu mandjewk ngarre thousand kayakmen.
REV 20:6 Bedda wanjh kabirrinjilngmak dja birriwernhmakni, nawu birriyungkihni nawu birriyawoyhmalngmimbiminj. Kaluk kundowikenh manbu yerrekahkenh, wanjh minj kabenbun, minj kabirriyawoyhmalngdowen. Kaluk birrimekbe bedda kabirriyimerran priests nuye nawu God dja mak nuye Christ. Mak kabirridjarrkwohrnan Christ dorrengh bu mandjewk ngarre thousand.
REV 20:7 Bu manmekbe mandjewk ngarre thousand kayakmen, wanjh Christ kabibawon nawu Satan kambebme kore karurrkkenhdibeh.
REV 20:8 Wanjh Satan kare kabenhkowe bininj kore kubolkwarlahkenh kurorre rowk. Nawu Satan kabenngeybun bininj rowk nawu Birrigog, dja nawu Birrimagog bininj warridj. Wanjh kabenmirndemornname bu kabirriburrenkenh. Kaluk bininj nawu birridjalmirndewern duninjh yiman kunkayalanj rerrih manbu kahyo kore kurrula kukadjid ngarre.
REV 20:9 Dja birrimekbe nawu Satan nuye bininj rowk nakka birrihni kubolkbubuyikabeh kore kurorre wanjh birrimornnamerrinj dja bindimarnebebmeng kore bedda birrihyoy nawu God nuye bininj dja kore kubolkkimuk manbu God kabolkmarnedjare duninjh. Dja makka kunak kumwarrhmeng kore heavenbeh wanjh benkukkinjeng dja mak birrikukruy rowk nawu Satan nuye bininj.
REV 20:10 Dja nahni Namarnde, nawu benkoweng, nakka wanjh birrikukburriweng kore kunak manbu sulphur dorrengh ruy, kore kabirridjarrkkukrung nawu mayh nawarreni duninjh dja mak nawu kahkurren prophet. Wanjh kumekbe kore kabirrihdjaldjakbekkankenh kore kumunun ngarre dja barnangarra ngarre bu munguyh dja munguyh.
REV 20:11 Wanjh nganang throne mankimukkenh dja mak mankukbele, dja nawu nakudji barndihbarndi kumekbe. Kondah kurorre rowk dja mak nawu kunngol makka djalkelerlobmerrinj nuye dja yakayakminj.
REV 20:12 Mak ngabennang nawu birridowerrinj nawu birrikihkimukni dja mak birriyahwuyahwurdni, birrihmirnderri kore kumirrk ngarre manmekbe manbu throne. Wanjh djurra nawern dangmarrhmiwam. Mak nabadbuyika djurra warridj, nawu kabimbuyindi bu kabenyolyolme kore God kabendarrkidwon bininj, nakka mak dangmarrhmiwam. Wanjh nawu birridowerrinj bininj benhdjadmeng kore baleh birrihkurduyimi, kore baleh djurra benmarnebimbuyindi birrikurduyimi.
REV 20:13 Bedda nawu birriwarlahkeng rowk nawu birridoweng bu birrikebngakmi kore kurrula, dja birrikukkolurrinj kanjdji kore kukku kuboburlhdjan, mak nawu birrikukkolurrinj kore kunbolk ngarre kundowikenh. Birriwern bininj rowk nawu birridi kore kundowikenh ngarre, wanjh birribebmeng bu kabendjadmekenh.
REV 20:14 Yerre manbu kundowikenh dja mak kunmidj rowk, wanjh nungka benkukburriweng kore kunak manbu kahdjalrung munguyh. Maninjmanu kunak yiman kayime kurrula manbu manbirlukimukkenh duninjh. Mahni wanjh kundowikenh manbu ngarre bu yerrekah duninjh.
REV 20:15 Nangale bininj nawu minj kangeydi kore djurra nawu kayolyolme kore kundarrkidkenh, wanjh nakka kabikukburriwe kore kunak manbu manbirlukimukkenh duninjh.
REV 21:1 Wanjh ngabolknang kaddum kore heaven dja kanjdji kore kurorre, dja wanjh bolkkerrngehminj rowk kore kaddum dja kurorre. Dja manbu manyungkih makka wanjh yakminj rowk, dja mak kurrula warridj.
REV 21:2 Wanjh nganang kunbolkkerrnge nawu Jerusalem ngarre, manbu manbolkdjamun duninjh, kumhkolungi kaddumbeh, kore Godbeh bolkmunkeweng. Kaluk makka yiman daluk ngalbu djongbuyindi namakkaykenh manburrba, bu kukmahmaworrinj bininj nuye ba bu kabimirrkmang nawu nabininjkobeng ngaleng ngarre nawu kabenemarren.
REV 21:3 Wanjh ngabekkang Jesus wokdanginj kore yerrkang throne nuye, wokkimukminj bu kayhmeng, “Bolkkime wanjh God kabirridjarrkni bininj dorrengh, kaluk kumekbe kabirridjarrkyo. Bedda wanjh kabirriyimerran nuyekih bininj rowk, bu God nungan kadjaldi nawu bedberre God.
REV 21:4 Nungka kabenmimnalkborndung rowk. Bedda minj kabirriyawoyhdowen, dja minj mak kunnjilngwarre kabirriyawoyhkarrme, dja minj mak kabirriyawoyhnalkbun, dja minj kabirriyawoyhkangebabang. Dja manbu mankarekare rowk, makka wanjh yakminj munguyh munguyh.”
REV 21:5 Kaluk namekbe nawu kahni kore throne yimeng, “Ngurrina! Nawu njalehnjale wanjh nakka ngaye ngamarnbun kakerrngehmen rowk!” Wanjh yimeng, “Kuhni yibimbu, dja mahni kunwok kunwoybuk dja kaluk kakurduyimerran kore ngayime.”
REV 21:6 Kaluk nganmarneyimeng, “Bonj, wanjh djalkurduyimerranj rowk. Ngaye nawu ngangeyburren ‘Nawu Ngarrokme munguyh dja mak nawu Ngayiburnbun Rowk’. Mak ngaye ngahdjalyingkihdi kore kunyungkih duninjh, dja ngadjaldi kaluk yerrekah kore kayiburnbunkenh rowk. Dja ngaye kaluk kukku ngabenbowon bu djal burudjang kore njilhmibeh manbu kabendarrkidwon nawu bininj.
REV 21:7 Bininj nawu kadjaldi dja minj kamarrkbaworren kore ngaye ngardduk, wanjh ngabalwon mahni kunmakmak manbu ngaye ngardduk rowk, dja ngaye ngayimerran God nuye, bu nungka wanjh kayimerran beywurd ngardduk.
REV 21:8 Dja yuwn bu bininj nawu kabirridjalkelerlobme, dja nawu minj ngaye ngandiwoybukwon, dja mak nawu birrimayaliwarre duninjh, dja mak nawu kabirridjaldjirdmarren kunwarrekenh, dja mak bininj nawu namarndeyi, dja mak bininj nawu birrikurdang warridj, dja mak nawu kabirrimarneboddan kore idols bedberre, dja mak nawu bininj kabirrikurrehkurren. Bedda rowk, wanjh ngabenkukburriwe kore kurrula manbu kadjalrung munguyh yiman kayime sulphur rerrih karung. Mahni makka kundowikenh manbu yerrekah duninjh kayimerran.”
REV 21:9 Wanjh nakudji kore seven angels nawu birrikarrmihkarrmi seven banikkin seven kundjak dorrengh, wanjh nganyikang dja nganmarneyimeng, “Yimray, ngarrdjarrkre dja bukkan ngalbu ngalbininjkobeng nuye Lamb kabenemarren.” (Kaluk namekbe angel benhmulewam bininj nawu kabirrihwoybukwon Jesus.)
REV 21:10 Wanjh nawu angel nganmey, bu Namalngmakkaykenh dorrengh ngankang kore manwarddekuyeng dja manwarddekimukkenh duninjh. Dja kumekbe nganbolkbukkang manbu kore kubolkdjamun Jerusalem kumhkolungi kore God kahni heavenbeh.
REV 21:11 Kaluk bolkwolkayindi kunmakmak dorrengh nuye God dja bolkbami yiman kayime namakkaykenh jewels yiman Jasper, dja wernhbolkbeleni yiman crystal.
REV 21:12 Dja kumekbe kubolkkimuk makka karrmi manbu kadjalwarnamyo, dja makka mankuyengkenh dja mankimukkenh, dja mak kakarrme twelve gates bu karrangmarrkmangkenh. Kaluk nawu twelve angels birribebbehdi kore kurrangmayebubuyika. Dja kore manbu gates wanjh birribebbehngeybimbuyindi twelve namud bedberre nawu Israel benkebmawahmeng.
REV 21:13 Kaluk manbu danjbik gates bebbehdi kore koyekkah, mak danjbik kore kakbikah, dja mak danjbik kore walemkah, dja mak danjbik kore karrikadkah.
REV 21:14 Dja kore wall manbu kawarnamyo ngarre kumekbe kubolkkimuk, wanjh kunwardde bebbehdi nakka twelve manwardde balabala kore kanjdjikah ngarre kawarnamyo. Kaluk kore mahni kunwarddebubuyika rowk, wanjh birribebbehngeydi twelve apostles nawu nuyeni Lamb.
REV 21:15 Wanjh namekbe angel nawu nganehwokdi karrmi rod nawu rohrokmikenh, nakka wanjh wirlmurrngrayek nawu gold. Wanjh bolkrohrokmeng kumekbe kubolkkimuk, dja rohrokmeng warridj manbu gateskenh ngarre bu kabirringimerren ngarre, dja mak manbu warnamyoy manbu ngaleng ngarre.
REV 21:16 Kaluk manmekbe kunbolkkimuk makka kukyimi kore square kore birribolkmarnbom. Kurrird kunkarrngbakmeng wanjh karohrok rowk. Wanjh namekbe angel bolkrohrokmeng bu nawu rod karrmihkarrmi, dja nang bu warlahni 2200 kilometres, dja kumirrk kore kurredj, wanjh 2200 kilometres, dja mak kanjdji kore kaddum, wanjh karohrok, 2200 kilometres.
REV 21:17 Mak nawu angel rohrokmeng manbu warnamyoy warridj, dja nang bu sixty five metres bu kaddumkah. Kaluk nawu angel rohrokmeng kore nawu bininj kabirriyime yiman metres.
REV 21:18 Kaluk manbu warnamwarnamyoy, bu birrimarnbom wanjh birrikurrmi manbu jewel nawu yiman jasper, dja manmekbe kunred makka wanjh gold duninjh manbu birrimarnbom yiman glass rerrih kukbami.
REV 21:19 Dja manwarddebalabala kore kanjdji ngalengngarre warnamwarnamyoy kumekbe kore kubolkkimuk, nakka wanjh jewels nawu nabubuyika birrikurrmikurrmi ba bebbehdi. Manbu kore mankudji manwarddebalabala karrmi jasper, dja manbuyika karrmi sapphire, manbadbuyika wanjh karrmi chalcedony, manbuyika manbu karrmi nawu emerald.
REV 21:20 Mak manbuyika manwarddebalabala manbu karrmi manmak kunwardde manbu ngeyyoy onyx, dja mak manbadbuyika karrmi manbu carnelian, dja mak manbuyika karrmi chrysolite, manbuyika karrmi beryl, manbuyika karrmi topaz, manbuyika karrmi chrysopase, manbuyika karrmi jacinth, dja mak manbu yerre makka amethyst.
REV 21:21 Dja manbu twelve gates kore kayirrangmarrkmiyindan, makka twelve mankimuk pearls kaluk bebbehdi bedberre kore gate mankudji bedberre. Dja manbu kunrorre ngarre manbolh makka mankimuk kore kumekbe kubolkkimuk, makka wanjh gold duninjh, manbu yiman kayime glass nawu kabelebame duninjh.
REV 21:22 Mak manbu temple makka minj ngawernhnayinj kore kumekbe kubolkkimuk dja nakka wanjh God nawu Dulkarrekimuk Duninjh dja Kawohrnan Rowk, dja nawu Lamb, wanjh yiman kayime bedda temple duninjh ngarre kumekbe.
REV 21:23 Kaluk kumekbe nawu dird dja kundung minj kabenebolkwolkan, dja larrk. Wanjh nakka God nuye kunmakmak kadjalbolkwolkan kumekbe, dja mak nawu Lamb, nakka wanjh yiman nakka lamp kahrung bu kabolkwolkan kumekbe.
REV 21:24 Wanjh bedda kabindimarnebolkwolkan nawu birriwarlahkenh bininj rowk kore kurorre ba bu bedda kabirrire kunmak rowk. Dja kings nawu kabirrihwohrnawohrnan kondah kurorre wanjh kabirrimkan nawu kunmakmak bedberre kumekbe.
REV 21:25 Manbu gates ngarre kumekbe kore kubolkkimuk makka minj karrangbalhmiyindan bu kunbarnangarra rowk ngarre dja mak manbu kunkak minj karri kumekbe.
REV 21:26 Kaluk njalehnjale nawu namakmak, dja mak ngeykimuk dorrengh wanjh bininj kabirrimkan kore birrimdolkkang kunredbubuyika nakka kabirriyingime kumekbe.
REV 21:27 Dja ngaleng, njale nawu nawarre dja bininj nawu kunwarre kabirrikurduyime mak nawu kabindihkowe birribuyika, nakka wanjh minj kabirringimen kumekbe. Birridjalkudji nawu kabirringeydi kore Lamb nuye djurra nawu kabendarrkidwonkenh, wanjh birridjalmekbe bininj kabirringimen.
REV 22:1 Wanjh nawu angel nganbukkang mankabo manbu bininj kamimbiwon. Kaluk manbobeleni yiman crystal rerrih dja kumdjalborey kore God nuye throne dja mak Lamb nuye.
REV 22:2 Wanjh balborlobmi kore kuburldjarn manbolh mankimukkenh bu kore kunredkimuk. Dja kundulk manbu kabenmimbiwon bininj makka bebbehdi kore mankabo borlobmi kuburldjarn. Dja bu manme kayawoyhmarnburren kore dird bokenh rowk. Dja manbu kunmalaworr ngarre kore manmekbe kundulk makka kabenmarnbun nawu bininj rowk kore birriredbubuyikabeh.
REV 22:3 Bininj nawu God kabenwarrewan, wanjh minj kumekbe kabirrihni bedda. Njalehnjale nawu God nungan kawernhwidnan, wanjh makka minj kahdi kumekbe. Manbu God nuye throne kahdjaldi, dja nawu Lamb wanjh bedda kumekbe kabenehdi, dja bininj nawu kabirrimarnedurrkmirri, wanjh bedda kabirridjalmarneboddan nuye kumekbe.
REV 22:4 Kaluk bedda kabirrikebnan, dja mak kunngey nuye makka kangeydi kore kumilh bedberre.
REV 22:5 Dja mak manbu kunkak makka minj kamre kumekbe. Mak bininj nawu kumekbe kabirrihni minj mak kabirribirluyawan yiman kundung dja mak lamp. Dja God nawu kawohrnan rowk wanjh nungan kabenmarnebolkwolkan bedberre. Nawu bedda wanjh kabirridjalwohrnan yiman kings rerrih bu munguyh munguyh.
REV 22:6 Kaluk nawu angel nganmarneyimeng, “Mahni kunwok wanjh mandjalwoybuk, dja ngurriwokmarrkmang. Nawu Kawohrnan Rowk, nungka God bedberre nawu kabenwon Namalngmakkaykenh nuye prophet, nawu bimunkeweng angel nuye ba kabenbukkabukkan nawu kabirrihmarnedurrkmirri kore baleh bolkkime kakurduyimerran.
REV 22:7 Wanjh Jesus yimeng, ‘Ngurribekka! Ngaye bolkkime ngamre! Ngaye kunmak ngamarneyime nangale bininj nawu kawernhkarrme kunwok ngardduk nawu kore nahni djurra kawokbimbuyindi.’”
REV 22:8 Ngaye, John wanjh ngaweleng nawu ngawokbekkang dja nganani kore njalehnjale rowk ngabimbom. Bu kunmekbe nganang dja ngabekkang, wanjh ngadjalmankang kore kurrenge nuye, dja ngakuyinburlumeng nuye angel nawu nganhbukkani kore ngahnani.
REV 22:9 Dja ngaleng nawu angel nganmarneyimeng, “Yuwn ngaye kanmarneboddan! Ngaye nakka ngahdurrkmirri yiman ngudda, dja nawu ngurridangerrinj nawu prophets dja bininj rowk nawu kabirrimarrkmang kunwok nawu kore djurra kawokbimbuyindi. Dja ngaleng yidjalmarnebodda nuye God!”
REV 22:10 Wanjh nawu nganyawoyhmarneyimeng ngardduk, “Manmekbe manbu yihbimbuni kore djurra makka minj yiwarlkkan dja ngokko wanjh darnkih kamhre ngarre bu kuhni rowk kakurduyimerran.
REV 22:11 Wanjh nangale bininj nawu kahdjalkurduyime kore kunwarre wanjh nakka kunwarre djahdjalkurduyimen, dja mak nangale nawu kahdjalkangeburlerri munguyh, nakka wanjh djahdjalkangeburlerrinin munguyh. Dja nangale nawu kahdjalkurduyime kunmak wanjh nakka kunmak bu djahdjalkurduyimen, mak nangale nawu kahdjalkukdjamunworren wanjh djalkukdjamunnin munguyh.”
REV 22:12 Wanjh Jesus yimeng, “Wanjh kandibekka! Ngaye wanjh bolkkime ngamyawoyhdurndeng! Kaluk ngamkan nawu bedberre bininj rowk nawu kahyingkihdjedjenyo bu ngabenwonowon bedberre kore baleh bedda birrihkurduyimi.
REV 22:13 Ngaye nawu ngangeydi ‘Ngarrokme rowk, dja mak ngayiburnbun rowk’. Ngaye ngayungkih duninjh, ngarrokme dja mak ngamre yerreh! Ngamarnbom dedjingmey rowk, dja mak ngamarnbun kore kayiburnbunkenh rowk.
REV 22:14 Ngabenmarnekurduyime kunmak nawu kunmadj kabirrimadjdjirridjburren bedberre ba bu kabirringun manbu manbarnem manme kore kundulkbeh bu kahbenmalngdarrkidwon, dja mak kabirringimen kore kunrurrkdangmaye ngarre mahni kured kubolkkimuk.
REV 22:15 Dja kore kuberrkkah kubolkkimuk nawu kabirrihdi nawu birriwarre bininj, dja mak bininj nawu bedda birrikurdangni dja mak nawu kabirridjirdmarren bininj daluk, dja mak bininj nawu namarndeyi, dja mak bininj nawu idols kabirrimarneboddan, dja nawu kabirrihkurrehkurren bu kabindikowe birribuyika bininj.”
REV 22:16 “Ngaye Jesus ngamunkeweng ngardduk angel bu kayolyolme kuhnikenh kunwoybuk kore nawu yiwarrudj bedberre. Ngaye nawu David nuye mawahmawah, dja ngaye ngarranginj kore nuye namud, dja ngaye yiman kayime mankokkarrng manbu kawernhkukbame bu kamhkabel djarreh.”
REV 22:17 Wanjh Namalngmakkaykenh kayime, “Yimray!” Dja ngalmekbe daluk ngalbu kammahme kore nabininjkobeng ngarre wanjh kahyime, “Yimray!” Dja ngurriwern nawu kandibekkan, wanjh ngurriyimen, “Yimray!” Dja ngaleng ngaye marneyime ngudda nawu ngurrikombukdowen, wanjh ngurrimdjallay. Nawu nangale bininj kadjare, wanjh kamre kabongun kukku manbu kabimalngdarrkidwon, wanjh nakka minj njale kakarremulewan.
REV 22:18 Wanjh ngaye ngabenbengdayhke nawu kabirribekkan kunwok kore maninjmanu djurra kawokbimbuyindi nawu prophecy. Bu nangale kabalkarrewernwon manbu kunwok nuye, wanjh nakka God kabidjalmarnbun kadjakbekkankenh kundjak kore nahni djurra kahbimbuyindi kayolyolme mahni kundjakkenh.
REV 22:19 Mak nangale kawokburriwe manmekbe kunwok kore kahbimbuyindi, wanjh God nakka kabidjalkaybun manmekbe mandjoleng kore kundulkbeh manbu kahbenmalngdarrkidwon bininj, dja mak minj namekbe bininj kangimen kore kubolkdjamun nuye, manbu nahni djurra kahbolkmulewan.
REV 22:20 Kaluk Jesus, kuhni mulewam wanjh kunwok makka manwoybuk duninjh, wanjh kayime, “Yoh, bolkkime ngaye ngamyawoyhdurndeng.” Dja ngaye nawu John ngayime, “Mah wanjh. Yimray, ngudda nawu Jesus yiwohrnan rowk!”
REV 22:21 Wanjh ngaye ngadjare Jesus nawu Kawohrnan Rowk bu ngundjalkongibun ngudberre, dja mak ngurridjarrkdi nawu God nuye binihbininj rowk. Wanjh Bonj.
