2
Na Maiana na Tarunga Tabu
1 Mi kalina e laba na dani na Pentekoste, migira sui na tinoni tutuni ara totu saikolu kesa tana nauna. 2 Mara tavongani rongomia e talu i gotu na vona vaga na guguri loki, ma na guguvina e dangalia na vale popono tana ara totu. 3 Mara morosigira na omea ara vaga na lapina na lake ara viri tavota bamai, kesa e ba totu i lovana pipi kesa vidaqira i tana. 4 Ma na Tarunga Tabu e dangali tovuginigira sui, te ara gini tuturiga na gini goko tana goko tatavosi, vaga nogo na Tarunga Tabu e tuvari vanigira na vangalaka gana na goko.
5 Mi tana tagu ia mara totu i Jerusalem danga na Tsiu, igira nogo ara pada mamavasia God, mara talumai tana vera ma na vera polia na barangengo. 6 Mi kalina ara rongomia na leleo vaga ia, mara rage saimai na toga. Migira sui ara gini beke sosongo, rongona pipi gira tatavosi ara rongomigira igira na tinoni tutuni ara tavongani dona na tsoniana na goko ni veraqira.
7 Migira ara gini novo sosongo, mara goko vaga iani, “!Na mane girani, na mane ni Galilii sui moa! 8 ?Megua ti igita sui a rongomigadovia nida goko tatavosi e rutsu i mangaqira? 9 Igita na tinoni ni Partia, mi Media, mi Elam; mi Mesopotamia, mi Judea, mi Kapadosia; mi Pontus, mi Asia, 10 mi Prigia mi Pampilia, mi Ejipt mi tana butona vera ni Libia ligisana i Sirene. Me visana vidada na taluna i Roma, 11 na Tsiu, migira goto na tinoni tau Tsiu ara sangasage nogo tana niqira lotu na Tsiu. Me visana goto na vidada a talumai i Krete mi Arabia. !Migita sui moa a rongomigadovia tana goko ni verada tatavosi ara gini goko tana rongona na omea loki sui aia God e naugira!” 12 Ara beke mara ganata sosongolia, mara gini vaiveisuagi, “?Laka na rongona gua te e vaga ia?”
13 Mara visana tavosi ara gilugaqira na tinoni tutuni mara tsaria, “!Na tinoni girani ara inu bule!”
A Petero e Goko Vanigira na Toga
14 Maia Petero e tuu kolugira na sangavulu kesa, me gokodato vanigira na toga me tsaria: “Gaqu verakolu igamu na Tsiu, me pipi sui gamu amu totu i Jerusalem, kamu rongomiau, minau kau tsarivulagia nagua vaga na rongona na omea ara laba migamu amu reivoa. 15 Tana nimui papada igamu, amu gini gunurua laka na tinoni girani ara inu bubulega. Maia e tau vaga. !Me vasini moa e dato na aso na matsaraka ni! 16 Ma na omea e vasini laba kalina ia, na omea e katemainogoa a Joel na propete kalina aia e tsaria:
17 ‘Ia nogo ke vaga na omea sauba kau naua tana susuina na dani, God e tsaria:
Sauba kau molo baa niqu Tarunga vanigira na tinoni sui.
Migira sui na dalemui, na mane ma na daki, sauba kara turupatuna niqu goko;
ma nimui borau sauba kara reia na omea ke laba malemale vanigira,
migira nimui tinoni loki, sauba kara bolea na bolebole.
18 Eo, me atsa moa ti igira goto niqu tinoni aqo, igira na mane ma na daki,
sauba kau saugotoa vanigira niqu Tarunga Tabu tana dani vaga ia,
migira goto kara sanga na gini turupatuna niqu goko.
19 Sauba kau naugira na valatsatsa tana parako i gotu
mi lao i barangengo.
Kara laba goto na gabu, ma na lake, ma na pungu loki;
20 ke rodo na aso,
ma na vula ke tsitsi vaga na gabu,
girani nogoria na omea kara laba ida talu ti ke laba na dani loki sosongo, na Dani tana ke labamai na Taovia.
21 Mi tana tagu vaga ia, masei ti ke soaa na Taovia ke sangaa,
aia moa sauba ke mauri.’
22 “!Igamu na tinoni ni Israel, kamu rongomi vatavia na omea sauba inau kau tsarivulagi vanigamu kalina eni! A Iesu ni Nasaret, aia e kesa God e molomaia vanigamu, me gini labavulagia laka na susuligana e tamanina e talumai manana konina God, tana valatsatsa ma na omea ganataga sui God nogo e livugira vania aia ke naugira. Igamu segenimui nogo amu dona na omea iani, rongona i konimui nogo igamu ara laba malemale na omea vaga gira. 23 God e vangarau idanogoa tana nina papada segeni, te aia e tamivanigamu kamu tangolia a Iesu. Migamu, amu labumatesia kalina amu livua i limaqira na tinoni seko, ti kara pogaa tana gai ulutaligu. 24 Ma God e maurisivisua tania na mate me nusiligia tania na sosorina na mate, rongona e utugana saikesa vania na mate ke sori kalavatavia aia. 25 A David na propete e marenogoa i sau tana rongona ia me tsaria:
‘Inau au padasailaginia moa na Taovia;
mau dona laka aia e totu varangisiau,
me utu goto kau matagunia sa omea ke sekoliau.
26 Me gini mage loki na tobaqu,
ma na mangaqu e katevulagia niqu magemage.
Minau na tinoni lee moa,
mau noru saikesaligo moa igoe,
27 rongona igoe nogo niqu God, me tagara ko tau tsonilea na tidaoqu vania na verana na mate;
me sauba ko tau goto tamivania na konina kesa aia e noru saikesaligo ke ratsa lee tana kao.
28 O tusuvulaginogoa vaniau na sautu tana ke adiau baa tana mauri,
mi tana kau gini mage na totu i matamu tana magemage sailagi.’ ”
29 Me goko babaa moa a Petero me tsarivanigira, “Tasiqu gamu, niqu aqo nomoa kau goko maka vanigamu tana rongona na mumuada aia David na Taovia Tsapakae. E mate ia mara qilua, ma na qiluna e totu ieni i konida tsau mai i dani eni. 30 Aia nogo kesa na propete, me donadouginia nagua God e vekea vania: God e gini vatsa laka sauba ke vilia kesa na kukuana a David, maia ke taovia tsapakae vaga nogo a David. 31 Ma David e rei idanogoa nagua God sauba ke naua i muri baa, te e gini goko kalea na maurivisuana a Iesu Kristo kalina aia e tsarivaganana:
‘God e tau tsonilea aia vania na verana na mate;
ma na konina e tau ratsa lee tana kao.’
32 “Eo, God nogo e maurisivisua a Iesu tania na mate, migami sui ami sanga na donaginiana laka e mana na omea iani. 33 Maia e totu nogo tana madoana God, me adinogoa na Tarunga Tabu i konina na Tamana vaga aia e vekea. Ma na omea igamu amu reia mamu rongomia kalina eni, aia nogoria nina tuva vangalaka e saumaia vanigami. 34 Rongona a David aia e tau dato i baragata. Tagara, mi tana nina goko aia e tsaria nomoa:
‘Na Taovia e tsarivania niqu Taovia:
Ko totu ieni tana madoaqu
35 poi tsau kalina kau livugira sui gamu gala i vavana tuamu,
ma kara tseka vanigo.’
36 “!Eo, niqira aqo igira sui na tinoni ni Israel kara donadouginia laka a Iesu aia amu pogaa tana gai ulutaligu, aia saikesa nogoria God e molokaea ke Taovia, me vilia ke lia na Mesia!”
37 Mi kalina igira na toga ara rongomia na goko vaga ia, mara gini padasavi loki sosongo. Mara tsarivania a Petero me vanigira goto na apostolo tavosi, “?Kulamami gamu, me vaga ia, ma nagua kami naua gami?”
38 Ma Petero e tsarivanigira, “Pipi kesa i laomui nina aqo ke pilotoba tania nina sasi, me ke lesovitabu tana asana a Iesu Kristo, na rongona kara gini tanusi nimui sasi; me sauba ti igamu kamu adia nina tuva vangalaka God, aia nogo na Tarunga Tabu. 39 Rongona na veke God e naua, aia e naua vanigamu me vanigira goto na dalemui, me vanigira sui goto igira ara totu ao, eo, pipi gira sui aia na Taovia nida God e soamaigira i konina segeni.”
40 Ma Petero e goko oka vanigira, me danga goto nina tsaqina goko e raiginigira me tsaria, “!Kamu parovata segenimui, rongona ke tau kalegamu na kede e totu pitugira na tinoni sasi girani!” 41 Mara danga vidaqira ara gini tutunina nina goko, mara lesovitabu. Mara gana ngongo tolu na toga na tinoni ara pabo i laoqira na tinoni tutuni tana dani ia. 42 Migira ara saikolu danga kalina gana kara gini rongomi vatavigira na apostolo, mara tobasai tana vaigaluvegi, mara mutsapata, mara nonginongi sai.
Niqira Vainorugi na Tinoni Tutuni
43 Danga na valatsatsa ma na omea ganataga ara naua igira na apostolo, mara gini beke na tinoni sui. 44 Migira sui na tinoni tutuni ara mauri babaa tana vaigaluvegi ma na vainorugi, mara vaituvarigi niqira omea levo. 45 Ara tsabiria niqira kao ma niqira tamani, mara gini tsodoa na qolo gana kara tuvarivotaa i laoqira sui, pipi sei ke adia nagua ke tugu vania na maurina. 46 Pipi dani ara dona na labasai tana Vale Tabu, mara tau goto kuti na mutsa sai tana valeqira. Ara ganipataa gaqira mutsa tana magemage ma na tobalaka, 47 mara tsonikaea God, migira na tinoni tavosi sui ara gini padalokigira. Me pipi dani na Taovia e paboginia niqira alaala visana tinoni vaolu, igira aia nogo na Taovia e piloa na tobaqira.