26
Ara Vorogokona na Labumatesiana A Iesu
(Marko 14:1-2; Luka 22:1-2; Ioane 11:45-53)
1 Mi kalina a Iesu e sui na sasaniginiaqira na omea vaga gira, maia e tsarivanigira gana duli, 2 “Igamu amu dona nogo laka e kau ruka moa na dani, me ke laba na Dani Tabu na Paseka. Eo, mi tana igira sauba kara sauligiau inau i limaqira na tinoni seko, ma kara pogaau tana gai ulutaligu.”
3 Mi tana tagu goto ia, migira na taovia na lotu ma na tinoni loki ara totu saisai i valena Kaipas na Mane Tabu Loki. 4 Mara gokosai matena na tangoliana dodo a Iesu ma na labumatesiana. 5 Mara tsaria, “Ka laka mavi na tangoliana tana Bongi Tabu, rongona kara tau gini kore loki na toga.”
Kesa Daki e Qetua na Ko Uruuru I Lovana a Iesu i Betani
(Marko 14:3-9; Ioane 12:1-8)
6 Me tuu a Iesu, me vano i Betani kolugira gana duli, me ba sanga mutsa tana valena a Simon, aia na mane e mudo tana idana. 7 Mi kalina a Iesu e mutsamutsa, me labamai kesa na daki kolua kesa na bilo na ko uruuru e loki sosongo na matena. Me mai me qetua i lovana a Iesu. 8 Migira gana duli a Iesu ara reia, mara kore vania na daki. Mara veisuaa, “?Egua te o sekolilea na omea dou vaga ia? 9 !Na ko uruuru vaga ia, e tugua igita ka tsabiria ma ka tsodoginia na qolo loki, agana na gini vangalaka vaniaqira na tinoni ara tau tamanina sa omea!”
10 Ma Iesu e dona segenina nogo na omea igira ara gini goko, te e tsarivanigira: “?Egua sagata te amu rotasiginia na daki iani tana omea vaga ia? Ma na omea e nauvaniau na daki iani, na omea dou sosongo manana. 11 Migamu, sauba kara tau kuti na tinoni sekona lee na totu koluamui sailagi. Minau moa, sauba e utu kau totu sailagi kolugamu. 12 Ma na daki iani kalina aia e qetua na ko uruuru tana koniqu, maia e nauvaganana ke gini vangarau manogotia vania na qiluaqu. 13 !Minau au tsaria na manana vanigamu laka pipi tana nauna sui tana barangengo, iava moa tana kara gini turupatu tana rongona na Turupatu Dou iani, me sauba kara tau kuti na gini gogoko tana rongona na omea vaga e nauvaniau na daki iani!”
A Iudas e Tami na Sauligiana a Iesu
(Marko 14:10-11; Luka 22:3-6)
14 Te e tuu kesa i laoqira na sangaivulu ruka gana duli a Iesu, aia ara soaginia a Iudas Iskariot, me vano i koniqira na taovia na lotu, 15 me baa veisuaigira, “?Laka nagua sauba kamu tusuvaniau ti vaga inau kau sauligia a Iesu vanigamu?”
Migira ara tsokoa e tolu sangavulu na tavina qolo siliva, mara tusuivania. 16 Me tuu tana dani ia, ma Iudas e matania kesa na tagu dou tana ke lakagana vania na sauligiana a Iesu vanigira.
A Iesu e Gania na Mutsa na Paseka Kolugira Gana Duli
(Marko 14:12-21; Luka 22:7-14, 21-23; Ioane 13:21-30)
17 Mi tana kesanina dani na uiki na Paseka, ara soaginia na Dani Tabu na Bredi Tagara Isti Konina, migira gana duli ara tu mai i konina a Iesu mara tu veisuaa, “?Taovia, laka iava tana igoe o ngaoa kami vangarau manogatia vanigo na mutsa na Paseka?”
18 Ma Iesu e tsaria, “Kamu ba laba i konina kesa na mane i laona na vera loki tagaria, ma kamu tsarivania vaganana iani, ‘Na Taovia e tsaria vanigo laka e laba nogo gana tagu. Maia e ngaoa laka ke lokisia na mutsa na Paseka kolugira gana duli i valemu igoe.’ ”
19 Mara baa, mara naua na omea vaga a Iesu e tsarivanigira na nauana. Mara vangarau manogatia na mutsa na Paseka.
20 Mi tana ngulavi, ma Iesu migira na sangavulu ruka gana duli ara mai, mara totu i lao, mara mutsa. 21 Mi kalina ara mutsamutsa, ma Iesu e goko vanigira me tsaria, “Inau au tsaria na manana vanigamu, laka e kesa vidamui igamu, sauba ke sauligiau.”
22 Migira gana duli ara rongomia, me gini ponopala na tobaqira, mara tuturiga na veisuana a Iesu. Me kesa me tsaria, “?Egua, laka inau ngatsu ia ne Taovia?” 23 Ma Iesu e tsaria, “Aia kesa e sanga na mutsa patakoluau tana popo, aia nogoria sauba ke tsabiriau. 24 Inau na Dalena Tinoni, sauba kau mate vaga e katenogoa na Mamare Tabu. !Eo, me sauba ke seko sosongo nomoa vania na mane aia e sauligiau! !Ke dou baa nomoa vania na tinoni ia, laka ti vaga ke tau nogo vasua tinana!”
25 Ma Iudas, aia na mane sauba ke sauligia a Iesu, e gokodato me tsaria, “?Egua, laka inau nogo ngatsu ne Taovia?”
Ma Iesu e gokovisu me tsaria, “E vaga nogoria igoe o tsaria.”
Na Susuina na Mutsa Koluana na Taovia
(Marko 14:22-26; Luka 22:14-20; 1 Korint 11:23-25)
26 Mi kalina ara mutsamutsa, ma Iesu e tangolia na bredi, me soadoua God, me ngitia, me tuvaria vanigira gana duli me tsaria, “Iani na koniqu. Kamu adia ma kamu gania.”
27 Mi muri, maia e adia na tseu na uaeni i laona, me soadoua God, me tusua vanigira me tsaria, “Kamu inuvia igamu sui. 28 Iani na gabuqu, na gabu na taso vaolu. Aia nogo na gabuqu ke rutsu na mateqira na tinoni danga, ti ke gini veoligigira niqira sasi. 29 Au tsarivanigamu, sauba kau tau goto inuvia na uaeni iani, poi tsau tana dani kau inuvitugua kolugamu i laona na Verana na Tamaqu i Gotu.”
30 Mi muri, migira ara lingena kesa na linge tabu, mara tuu, mara aligiri na vano tana Vungavunga na Olive.
A Iesu e Katea Laka Sauba A Petero Ke Tiatagaraa
(Marko 14:27-31; Luka 22:31-34; Ioane 13:36-38)
31 Ma Iesu e tsarigotoa vanigira, “I tana bongi eni nogo, igamu sauba kamu tsogoligi sui taniau, vaga ara marenogoa tana Mamare Tabu, ‘Aia God sauba ke labumatesia niqira reitutugu na sipi, ma na alaala popono na sipi sauba kara viri tsogo saranga bamai.’ 32 Mi kalina inau kau maurivisutugua, me sauba kau ida baa vanigamu i Galilii.”
33 Ma Petero e gokodato me tsarivania a Iesu, “!Atsa moa ti tugirani sui kara tu tsogo tanigo, minau moa e utu saikesa kau mololego!”
34 Ma Iesu e tsarivania a Petero, “Inau au tsaria na manana vanigo a Petero, sauba ke tau vati tangi moa na kokoroko i bongi eni, migoe ko gini vatsa tolu kalina laka o tau donaginiau.”
35 Ma Petero e tsaria, “!E utu saikesa Taovia! !Atsa moa ti kara matesiau kolugo, me utu vaniau kau tiatagarago!”
Migira sui gana duli ara tsarivagainana goto ia.
A Iesu e Nonginongi Tana Uta i Getsemane
(Marko 14:32-42; Luka 22:39-46)
36 Ma Iesu e vano kolugira gana duli tana nauna ara soaginia i Getsemane. Me tsarivanigira, “Kamu totu ieni igamu, minau kau ba talu tagaria ma kau nonginongi.” 37 Maia e aditugira a Petero ma ka ruka na dalena a Sebedi, kara tu dulikolua. Na melu ma na rota loki e ngolia na tobana a Iesu. 38 Te aia e tsaria vanitugira, “E melu sosongo na tobaqu inau, me varangi kau gini mate. Tugamu kamu tu totu ieni, ma kamu tu mamata koluau.”
39 Maia e garu baa tetelo, me tao tsuporu tana kao, me nonginongi me tsaria, “!Mama, ti ke tau utu, mo ko adiligia na tseu na rota iani taniau! Me ke tau moa laba vaga au kilia inau. Ke laba vaga nogo o kilia igoe.”
40 Me visumaitugua tu koniqira tugira tolu gana duli, me reitugira ara tu maturu, me tsarivania a Petero, “?Egua te e utu vanitugamu na mamata koluau kesa moa tana tagu tetelo? 41 Kamu mamata, ma kamu nonginongi, kamu tau puka tana tabotabo. Amu ngaoragoa na mamata koluaqu, ma na konimui moa e maluku.”
42 Ma Iesu e vano tanitugira na rukanina kalina, me nonginongi me tsaria, “Mama, ti vaga o pada igoe laka niqu aqo nogo inau na inuviana na tseu na rota iani, me dou moa ke laba vaniau vaga igoe nogo o kilia.” 43 Me visutugua a Iesu, me reitugira ara tu maturu moa, rongona e mamava tu mataqira.
44 Ma Iesu e mololetugira tugua na tolunina kalina, me baa, me kesa moa atsa nina nonginongi. 45 Mi muri, me visumaitugua tu koniqira gana duli, me tsaria, “?Egua, laka amu tu mamaturu lee moa tugamu? !Kamu tu reia! E laba nogo na tagu tana kara sauligiau inau na Dalena Tinoni i limaqira na tinoni sasi. 46 !Tuu, ma ka vano! !Kamu moro baa! !E maimai nogo na mane aia ke sauligiau!”
Ara Tangolia a Iesu
(Marko 14:43-50; Luka 22:47-53; Ioane 18:3-12)
47 Me goko babaa moa a Iesu, me labamai a Iudas, aia nogo e kesa vidaqira na sangavulu ruka gana duli a Iesu. E dulikolumaia kesa na alaala loki, igira nogo na taovia na lotu ma na tinoni loki ara molomaigira. Ara mai kolua niqira isi ma na tubi na tangoliana a Iesu. 48 Ma Iudas, na mane vanga malapalu, e molo papada vanigira nogo me tsaria, “Na mane ti kamu reiau kau domia, maia nogoria. !Kamu tangolia!”
49 Mi kalina ara mailaba, ma Iudas e ba saviliu i konina a Iesu me tsarivania, “!Dou Tarai!” me domia.
50 Ma Iesu e tsarivania, “!Kulaqu, ko nautsakua na omea o mai matena!”
Migira ara mai, mara tangolia a Iesu, mara sorikakaia. 51 Me kesa tu vidaqira gana duli a Iesu e lakua nina isi, me sabatiginia kesa tabana kulina nina tseka na Mane Tabu Loki. 52 Ma Iesu e tsarivania gana duli, “Ko molovisua nimu isi tana basana, rongona igira ara gini tango na isi, sauba kara gini mate na isi. 53 ?Egua, igoe o tau vati dona moa laka e tuguau rago inau kau nongia na Tamaqu laka ke isutuguqu, maia sauba ke tsaku me ke molomaigira liusia sangavulu ruka na toga na angelo ma kara sangaau? 54 ?Me ti inau kau nauvangana ia, me ke koegua ti ke gini manatovu na tsaqina goko ara marea tana Mamare Tabu, laka sauba ke laba vaga nomoa vaniau inau?”
55 Ma Iesu e pilo baa i koniqira na alaala, me tsarivanigira, “?Laka na mane labupoi inau, ti amu gini mai kolua nimui isi ma na tubi na tangoliginiaqu? Minau, au totu kolugamu, mau sasani malemale pipi dani tana Vale Tabu, migamu amu tau nogo tangoliau. 56 Eo, ara gini laba pipi na omea sui vaga gira, rongona kara gini manatovu na omea ara mare idanogoa igira na propete tana Mamare Tabu.”
Mi tana, migira sui gana duli a Iesu ara mololea, mara tsogoligi tania.
A Iesu i Mataqira Tana Saikolu Na Togigoko
(Marko 14:53-65; Luka 22:54-55, 63-71; Ioane 18:13-14, 19-24)
57 Migira ara tangolia a Iesu, mara adivanoa tana valena a Kaipas na Mane Tabu Loki, i tana ara saikolu nogo igira na tarai na Ketsa ma na tinoni loki. 58 Ma Petero e tsarimuriqira ba ao tetelo, me ba tsau tana pakoka i matana na valena na Mane Tabu Loki. Mi tana e totu kolugira ara reitutugu matsapa, rongona e ngaoa ke reigira pipi sui na omea ke laba. 59 Migira na taovia na lotu ma na Saikolu popono ara lalavea kesa na sasi ti ke tsukia a Iesu, vaga e tugua kara pedematesiginia. 60 Migira ara tau tangomana kara tsodoa kesa na sasi, atsa moa ara mai danga na tinoni, migira ara pero sui moa. Mi tana susuina, mara ka mai ruka na mane mara ka tsaria, 61 “Na mane iani e tsarivaganana ni, ‘Inau tangomana kau toroveoa nina Vale Tabu God, me ke tolu na dani i muri ma kau logovisutugua.’ ”
62 Ma na Mane Tabu Loki e tutsau, me veisuaa a Iesu, “?Egua, laka o tamanina kesa nimu goko tugua ko labuvisuginia na omea vaga ara ka keligini vanigo karani?” 63 Me mui lee moa a Iesu. Ma na Mane Tabu Loki e goko vanitugua a Iesu me tsaria, “Tana asana na God mamauri, inau au ketsaligo ko gini vatsa vanigami, ti igoe na Mesia, na Dalena God.”
64 Ma Iesu e tsaria, “Igoe o tsarigadovia. !Minau kau tsarivanigamu sui: e tuu kalina ia me ke baa, igamu sauba kamu reiau inau na Dalena Tinoni, kau totu tana madoana God susuliga, ma kau tsunamai talu i gotu tana parako!”
65 Mi tana nogo na Mane Tabu Loki e ratsia na polona me tsaria, “!Aia e soasekolia God! E tagara goto sa rongona igita ka lavegotoa sa goko. !Amu vasini rongomia moa nina goko seko loki! 66 ?Ma nagua igamu amu pada vania?”
Migira ara gokovisu mara tsaria, “Aia e sasi manana, me tugua nomoa ke mate.”
67 Mara tsuvelia na ngorana mara lumua. Me visana ara davaa mara tsaria, 68 “?Igoe na Mesia ne? !Dou! !Ko kutsu laka asei e davago!”
A Petero e Tiatagaraa a Iesu
(Marko 14:66-72; Luka 22:56-62; Ioane 18:15-18, 25-27)
69 Ma Petero e totu moa i tano, me kesa na baka daki e aqo i valena na Mane Tabu Loki e mai i konina a Petero me tsaria, “Igoe goto o sanga na totu koluana a Iesu ni Galilii.”
70 Ma Petero e tiatagaraa i mataqira sui ara totu tana, me tsaria, “Au tau saikesa donaginia na omea o gini goko igoe.” 71 Me tuu a Petero, me ba totu tana matsapana na barana na pakoka. Me kesa segeni goto na baka daki aqo tana vale e reia, me tsarivanigira na tinoni ara totu tana, “Na mane iani e totu kolugotoa a Iesu ni Nasaret.”
72 Ma Petero e tiatagaraa me vatsa, “!Au vatsa vanigamu laka au tau saikesa donaginia na mane ia!”
73 Me tau oka i muri, migira na mane ara tutuu tana, ara mai i konina a Petero mara tsarivania, “Igoe manana nomoa kesa vidaqira. !Nimu goko nogo ami rongomi gadoviginigo!”
74 Ma Petero e tsaria, “!Au vatsa laka inau au goko mana! !Ma God ke kedeau ti vaga au pero! !Inau au tau saikesa donaginia na mane ia!”
Mi tana tagu tsotsodo ia, me tangi na kokoroko. 75 Ma Petero e padatugua na goko a Iesu e tsarivaninogoa, “Ke tau vati tangi moa na kokoroko, migoe ko gini vatsa tolu kalina laka o tau donaginiau.” Ma Petero e rutsu i tano, me rota na ngangai.