30
1 Maia ko Ratsel e tau goto vasua sa baka vania a Jakob, me vaga ia maia e masugu vania na tasina me tsarivania a Jakob, “Ko molovaniau sa dalequ, me ti vaga ke tagara minau sauba kau mate.”
2 Ma Jakob e kore vania ko Ratsel me tsarivania, “Inau e utu kau adia na sasana God. Aia nogo e naua te o gini tau vasua sa dalemu.”
3 Ma ko Ratsel e tsaria, “Ko adia moa ko Bilha niqu daki tseka; mo ko maturu kolua, rongona ke gini tamani dalena vaniau inau. Mi tana nauvaganana ia ti inau kau gini lia na tinana na baka ke talu i konina aia.” 4 Me vaga ia, maia e saua ko Bilha vania a Jakob na savana, maia e maturu kolua. 5 Ma ko Bilha e tiana me vasuvania a Jakob kesa na dalena mane. 6 Ma Ratsel e tsaria, “God e pede tabana i koniqu inau, me rongomigotoa niqu nonginongi, me sauvaniau kesa na dalequ mane”; maia e soaginia a Dan.* 7 Ma ko Bilha e tiana tugua me vasugotoa vania a Jakob na rukanina dalena mane. 8 Ma ko Ratsel e tsaria, “Inau au tovokakaia na tuliusiana na kulaqu, minau au tangomana”; maia e soaginia na baka ia a Naptali.†
9 Mi kalina ko Lea e reia laka e mango nogo na tamani dalena, maia e saugotoa ko Silpa nina daki tseka vania a Jakob ke lia goto na tauna. 10 Mi muri ma ko Silpa e vasuvania a Jakob kesa na dalena mane. 11 Me tsaria ko Lea, “Au tangomana manana”; maia e soaginia na baka ia a Gad.‡ 12 Ma ko Silpa e vasutugua kesa na dalena mane vania a Jakob, 13 me tsaria ko Lea, “!Inau au mage sosongo! Mi kalina ia igira na daki kara soaginiau mage”; maia e soaginia na baka ia a Aser.§
14 Mi tana tagu kalina e raranga na uiti maia Ruben e vano tana uta me ba reigira visana na vuana na “mandrake”,* maia e adimaigira vania ko Lea na tinana. Ma ko Ratsel e tsarivania ko Lea, “Kiki ko tusuvaniau inau ke visana nina vuana ‘mandrake’ na dalemu.”
15 Ma ko Lea e tsarivania, “?Laka e tau vati tugugo moa igoe o adiligi taniau nogo na savaqu? Mi kalina ia, mo ngaogotoa ko adiligigira nina vuana ‘mandrake’ na dalequ inau.”
Ma ko Ratsel e tsaria, “Ti vaga igoe ko vaniau visana nina vuana ‘mandrake’ na dalemu, inau kau tamivanigo ko maturu kolua a Jakob ke bongi.”
16 Mi tana ngulavi ia kalina a Jakob e visumai tana uta, maia ko Lea e ba tsodoa me tsarivania, “Igoe sauba ko maturu koluau inau ke bongi, rongona inau au voliginigo nogo nina vuana ‘mandrake’ na dalequ.” Vaga ia, mi tana bongi ia ma Jakob e maturu kolua ko Lea.
17 Ma God e rongomia nina nonginongi ko Lea, maia e tiana tugua me vasuvania a Jakob na tsegenina dalena mane. 18 Me tsaria ko Lea, “God e saupeluna vaniau rongona au saua niqu daki tseka vania na savaqu”; maia e soaginia a Isakar.† 19 Ma ko Lea e tiana tugua me vasuvania a Jakob na ononina dalena mane. 20 Maia e tsaria, “God e sauvaniau inau kesa na vangalaka dou sosongo. Mi kalina ia, sauba na savaqu ke tabedouau rongona inau au vasuvaninogoa ara ono na dalena mane”; maia e soaginia na baka ia a Sebulun.‡ 21 Mi muri, maia e vasua kesa na baka daki me soaginia ko Dina.
22 Mi muri ma God e padatugua ko Ratsel; maia e rongomia nina nonginongi me naua me gini tangomana ke tamani dalena. 23 Maia e tiana me vasua kesa na baka mane me tsaria, “God e adiligi taniau gaqu vangamâ me sauvaniau kesa na dalequ mane.” 24 Maia e soaginia na baka ia a Josep§ me tsaria, “Ma na Taovia ke sauvaniau ke kesa goto na dalequ mane.”
Ara Pabo Nina Sipi a Jakob
25 Murina na botsaana a Josep, ma Jakob e tsarivania a Laban, “Ko tamivaniau ma kau vano, rongona kau gini visutugua i veraqu. 26 Ko vaniau tugira na tauqu migira goto na dalequ igira inau au aqo mateqira i konimu ma kau vano. Igoe o donagininogoa laka inau au aqo dou sosongo vanigo.”
27 Ma Laban e tsarivania, “Iani kau tsaritalua inau: Inau au donagininogoa tana basutidao laka aia na Taovia e vangalaka vaniau inau tana rongomu nogo igoe. 28 Ko tsarimaia moa na vovolina igoe o ngaoa, minau sauba kau tusua vanigo.”
29 Ma Jakob e tsarivania, “Igoe o donadou nogo laka inau au aqo kakai vanigo igoe, me laka ara pabo sosongo nimu omea tuavati kalina inau au reitutugugira. 30 Kalina au tau vati mai moa inau, mara tau danga nimu omea tatamani igoe, mi kalina ia ara danga manana, rongona na Taovia e vangalaka vanigo iava moa tana au vano inau. Mi kalina ia e tsau nogo na taguna i tana inau kau reitutugua na valequ segeni.”
31 Ma Laban e veisua tugua, “?Nagua sauba kau voliginigo?”
Ma Jakob e tuguvisua me tsaria, “Inau au tau ngaoa sa vovolina. Me ti vaga igoe ko tabea niqu papada, minau sauba kau reitutugugira babâ moa nimu sipi. 32 Ko tamivaniau ma kau liu popono i laoqira nimu sipi ma nimu naniqoti i dani eni, ma kau vililigigira pipi na dalena sipi bau, migira na dalena naniqoti ara tuputupuga mara mamarega. Aia moa ngiti vovoliqu au ngaoa inau. 33 Mi tana tagu ke mai, migoe tangomana ko tsodovulagi tsakua ti vaga inau au peqogo. Mi kalina ti ko mai na morosiaqira na vovoliqu, me ti vaga ko reia ke kesa na naniqoti ke tau mamarega se ke tau tuputupuga, se ti vaga sa sipi ke tau bau, mi tana migoe sauba ko donaginia laka aia au komia.”
34 Ma Laban e tsaria, “Dou, inau au tabea. I kaita sauba ka ka naua na omea vaga igoe o tsaria.” 35 Mi tana dani nogo ia, ma Laban e vilivotagira na naniqoti mane ara putsibubutoga mara tuputupuga, migira sui goto na dakina ara mamarega mara tuputupuga se na tupu sere i koniqira; maia e vilivotagira pipi sui na sipi bau, me mologira na dalena mane kara reitutugugira. 36 Mi muri, maia e vanoligi tania a Jakob kolugira na turina nina omea tuavati aia e vililigigira me ba totu tana nauna e tugua na vanovano tolu na dani ti na ba tsau i tana. Maia Jakob e reitutugugira na turina nina omea tuavati a Laban.
37 Mi muri, ma Jakob e adigira visana na arana mamauri tolu tavosi na vatana na gai vaga na mataqa, me koratiligia na turina na kokoraqira gana ke gini mamarega sere na rereiqira. 38 Maia e turuvaginigira na arana gai girani i mataqira na naniqoti ligisana niqira popo na inu. Maia e mologira i tana, rongona igira na tuavati ara vaitsauvigi kalina ara mai na inu. 39 Me vaga ia, mi kalina igira na naniqoti ara mai mara vaitsauvigi i mataqira na arana gai gira, mi muri kalina ara vasusu, ma na daleqira ara putsibubutoga, mara mamarega mara tuputupuga.
40 Ma Jakob e molovotagira na sipi tanigira na naniqoti, me mologira kara aro bâ i koniqira nina sipi a Laban igira ara putsibubutoga mara bau. Mi tana nauvaganana ia, ma nina alaala na omea tuavati a Jakob ara pabo babâ maia e mologira kara totu tavota tanigira nina omea tuavati a Laban.
41 Mi kalina igira na omea tuavati mamauri dou ara vaitsauvigi, ma Jakob e mologira na arana gai i mataqira ligisana niqira popo na inu, rongona igira kara gini vaitsauvigi i laoqira na arana gai gira. 42 Maia e tau mologira na arana gai i mataqira na omea tuavati ara tau mauri dou. Me tau oka ma Laban e tamanigira moa na omea tuavati maluku lê, ma Jakob e tamanigira sui na omea tuavati mamauri dou. 43 Mi tana nauvaganana ia, ma Jakob e gini tamani omea danga sosongo. Ara danga nina naniqoti, ma nina sipi, nina tseka, nina kamelo ma nina asi.
* 30:6 Na soa a Dan tana goko Hibru e tatangi vaga ‘pede tabana.’ † 30:8 Na soa a Naptali tana goko Hibru e tatangi vaga ‘tovokakai na tuliusiana.’ ‡ 30:11 Na rongona na soa a Gad tana goko Hibru ‘tangomana.’ § 30:13 Na rongona na soa a Aser tana goko Hibru ‘mage.’ * 30:14 Na “madrake” aia e kesa na itai ara tutunina i sau laka ti igira na menivale kara gania na vuana ma kara gini tamani daleqira, mara gini aqo goto gana na madu. † 30:18 Na soa a Isakar tana goko Hibru e tatangi vaga ‘peluna.’ ‡ 30:20 Na soa a Sebulun tana goko Hibru e tatangi vaga ‘tabedoua’ ma ‘na vangalaka.’ § 30:24 Na soa a Josep tana goko Hibru e tatangi vaga ‘aia ke saugotoa ke kesa’