31
A Jakob e Tsogo Tania a Laban
1 Ma Jakob e rongomigira ara gini gogoko igira na dalena a Laban mara tsaria, “A Jakob e adigira sui nogo nina omea na tamada. Pipi nina omea sui a Jakob ara talu sui moa tana nina omea tatamani na tamada igita.” 2 Maia e reigotoa laka a Laban e tau nogo dou sosongo vania vaga tana idana. 3 Mi muri ma na Taovia e tsarivania a Jakob, “Ko visutugua tana niqira kao na tamamu ma na kamamu. Minau sauba kau totu kolugo.”
4 Me vaga ia, ma Jakob e mologoko bâ vanikaira ko Ratsel ma ko Lea kara ka mai tsodoa tana poiatsa i tana ara tototu nina omea tuavati. 5 Ma Jakob e tsarivanikaira, “Inau au reia ka tamamui kagamu e tau nogo dou sosongo vaniau inau vaga tana idana; maia nina God na tamaqu inau e tototu koluau moa. 6 Mi kagamu amu ka dona laka inau au aqo vania ka tamamui kagamu tana susuligaqu popono. 7 Me atsa moa e vaga, maia e peqoau nomoa inau, me olia na vovoliqu sangavulu kalina. Ma God e tau moa tamivania ke sekoliau. 8 Mi kalina a Laban ke tsaria, ‘Igira na naniqoti mamarega sauba kara lia na vovolimu,’ migira sui lakalaka na naniqoti ara vasugira na daleqira mara viri mamarega sui. Mi kalina aia ke tsaria, ‘Igira na naniqoti putsibubutoga sauba kara lia na vovolimu igoe,’ mi tana, migira sui lakalaka na naniqoti ara vasugira na daleqira mara viri putsibubutoga sui. 9 Me vaga ia ma God segenina nogo e adiligigira na sipi ma na naniqoti tania ka tamamui kagamu me saugira vaniau inau.
10 “Mi tana niqira tagu na tsatsau igira, minau au bolebole mau reia laka igira sui na naniqoti mane ara tsatsau ara putsibubutoga, mara tuputupuga, mara mamarega. 11 Nina angelo God e goko vaniau tana bolebole ia me soaau, ‘!A Jakob igoe!’ Minau au tsaria, ‘Eo.’ 12 Maia e tsaria, ‘Ko morosi bâ, pipi sui na naniqoti mane ara tsatsau igira sui ara putsibubutoga, mara tuputupuga, mara mamarega. Inau au aqosivaganana ia rongona au reigira sui nogo na omea a Laban e nauvanigo igoe. 13 Inau nogo na God au laba vanigo i Betel, i tana igoe o turuvaginikaea kesa na vatu ngiti padapada mo qetu bâ na oela na olive i kelana, mo aqosia kesa na veke vaniau inau. Mi kalina ia igoe ko vangaraua na visutugua tana kao i tana igoe o botsa.’ ”
14 Mi kaira ko Ratsel ma ko Lea ara ka tsarivania a Jakob, “E tagara goto sa omea ke totuvisu konina ka tamamami kagami kami ka tangolidatoa. 15 Maia e nauvanikagami vaga moa ti i kagami na tinonina na veratavosi. Me tsabirikagami, mi kalina ia, aia e tsonisuigira nogo ka qolomami popono kagami. 16 Migira sui lakalaka na omea dou aia God e adiligia tania ka tamamami kagami igira sui ka tamanimami kagami nogo kolugira ka dalemami. Migoe ko naua moa na omea God e tsarivanigo ko naua.”
17-18 Me vaga ia, ma Jakob e vangaraua na visutugua i konina na tamana tana kao ni Kanaan. E molokaegira na dalena ma na tauna i kelaqira na kamelo, me mologira nina omea tuavati sui kara ida, kolugira pipi sui na omea aia e adigira i Mesopotamia. 19 Mi tana tagu ia, ma Laban e vano na putsiligiana na ivuqira nina sipi, mi kalina a Laban e totu moa i tana, maia ko Ratsel e komigira nina titinonina na god na vale e tamanigira na tamana. 20 A Jakob e perobulesia a Laban rongona e tau tsarivania laka aia e vavano. 21 Aia e adigira sui pipi na omea e tamanina, me mololetsakua i tana. Me ba savu taligu tana Kô Euprates me vano kalea na kao vungavungaga tana Gilead.
A Laban e Takuvia a Jakob
22 Me tolu na dani i muri, mara ba tsarivania a Laban laka a Jakob e tsogo. 23 Maia e soasaigira nina mane, me ba takuvia a Jakob vitu na dani poi e ba tsaulia tana kao vungavungaga ni Gilead. 24 Mi tana bongi ia, ma God e labavania a Laban tana bolebole me tsarivania, “Ko parovata dou ko laka goto na nauvaniana sa omea seko a Jakob.” 25 Ma Jakob ma nina alaala ara vaturikaenogoa niqira valepolo i kelana kesa na vungavunga, ma Laban migira nina mane ara ba vaturikaea niqira valepolo tana kao vungavungaga ni Gilead.
26 Ma Laban e tsarivania a Jakob, “?Rongona gua ti o perobulesiau inau mo adiligikaira na dalequ daki vaga moa ti na daki o laua tana vailabu? 27 ?Rongona gua ti o perobulesiau mo tsogo mo tau tsarivulagi vaniau talu inau? Me ti vaga ko ida mo ko tsarivulagi talua vaniau, me tau utu inau kau molovanogo igoe tana magemage ma na lingelinge kolua na rekesi tsetsê ma na itai tatangi. 28 Mo tau goto tamivaniau kau domigira ma kau vailivugira talu na tutuaqu ma na dalequ. !Na omea bubulega sosongo nomoa igoe o naua! 29 Inau au tamani na susuliga kau nauvanigo moa na omea au padâ, me rongona moa i bongi e mailaba vaniau nina God na tamamu maia e parovataviau kau tau goto nauvanigo sa omea seko. 30 Inau au dona nogo laka igoe o vano rongona o ngao sosongolia na visu i veramu. ?Eo, me rongona gua ti igoe o komigira niqu titinonina na god na valequ inau?”
31 Ma Jakob e tuguvisua me tsaria, “Inau au matagu, rongona au padâ laka sauba igoe ko adiligikaira na dalemu daki taniau. 32 Mi kalina ia, ti vaga igoe ko tsodoa ke kesa ieni ke tamanigira nimu titinoni, maia sauba ke mate. Mieni nogo i mataqira ka nida tinoni kaita, ko lavea ti ko reia ke kesa na omea o tamanina igoe mo ko adivisua.” Ma Jakob e tau dona laka ko Ratsel nogo e komigira na titinonina nina god a Laban.
33 Ma Laban e lalave i laona nina valepolo a Jakob; mi muri me vano i laona nina valepolo ko Lea, mi laona ka niqira valepolo goto kaira ruka na daki tseka, me tau goto reigira na titinonina nina god. Mi muri, maia e ba goto i laona nina valepolo ko Ratsel. 34 Maia ko Ratsel e adigira na titinoni god igira me mologira i laona na lapa gana na totu tana kamelo me totuvatavigira. Ma Laban e lalave popono i laona nina valepolo ia, me tau goto reigira. 35 Ma ko Ratsel e tsarivania tamana, “Ko laka kiki na kore vaniaqu taovia, inau au tau tangomana na totu tû i matamu, rongona au reivula.” Maia Laban e lalave bamai me tau goto reigira na titinonina na god ni valena.
36 Mi tana ma Jakob e kore me veisuâ a Laban, “?Laka nagua seko au nauvanigo inau? ?Na ketsa gua au kutsia inau ti o gini takuviau vaga igoe? 37 ?Kalina ia igoe o lalavenogoa i laoqira niqu omea popono inau, ma sa vangana gua na valemu o reia igoe? Me ti vaga ko reia sa omea mo ko molotsunamaia ieni i mataqira nimu mane igoe ma niqu mane inau, mo ko molovanigira igira kara pedea asei ka vidada kaita e goto. 38 Inau au totu kolugo igoe e rukapatu nogo na ngalitupa; mi tana tagu popono ia migira nimu sipi ma nimu naniqoti ara vasusu danga bâ, minau au tau lelê gania ke kesa goto sa vidaqira na sipi mane tana nimu alaala na sipi igoe. 39 Me pipi kalina ti na omea tuavati atsi ara gati matesia kesa nimu sipi, minau e gadoviau na rotana. Mau tau goto adi bâ vanigo igoe gana kau sauvulagia vanigo laka e tau niqu sasi inau. Migoe o raiau moa kau tuguvisu vanigo na omea gua moa ara komia tana dani se tana bongi. 40 Me danga sosongo na tagu inau au gini rota na papara tana dani ma na bisi tana bongi, mau tau goto tangomana kau maturu. 41 Aia e vaga saviliu i laona rukapatu na ngalitupa inau au totu kolugo igoe. E sangavulu vati ngalitupa inau au aqosage ka mateqira na dalemu daki karani, me ono ngalitupa inau au aqo matena nimu sipi. Me atsa moa e vaga ia, migoe o olia na vovoliqu inau sangavulu kalina. 42 Me ti vaga ke tau totu koluau niqira God na tamaqu, ka niqira God a Abraham ma Isaak, me tau utu igoe ko tsialigiau lê oka nogo, me ke tagara goto sa omea kau tamanina. Ma God e morosia niqu rota ma na aqo kakai inau au naugira, mi bongi maia e goko kakai sosongo vanigo.”
Ka Niqira Tabesai Kaira a Jakob ma Laban
43 Ma Laban e tuguvisua nina goko a Jakob me tsaria, “Na daki karani na dalequ inau; ma ka daleqira na tamaniqu inau, ma na omea tuavati sui girani na tamaniqu goto inau, migira sui na omea o reigira ieni igira sui lakalaka niqu omea nogo inau. Me rongona moa e tagara goto sa omea kau naua gana kau tangolivisukaira na dalequ daki karani ma ka daleqira, 44 minau au vangaraua moa kau aqosia kesa na tabesai kolugo igoe. Ida kaita ma ka aqosia kesa na tsupu na vatu gana ke gini molopapada vanikaita tana rongona ka nida tabesai.”
45 Me vaga ia, ma Jakob e adia kesa na vatu me turuvaginikaea ngiti padapada. 46 Me tsarivanigira nina mane kara adigira ke visana na vatu loki ma kara molo tsupulaginigira. Mi muri, migira ara mutsa gaqira ligisana na tsupu na vatu gira. 47 Ma Laban e soaginia i tana Jegar Sahaduta,* maia Jakob e soaginia Galeed.† 48 Maia Laban e tsarivania a Jakob, “Na tsupu na vatu iani sauba ke ngiti papada vanikaita.” Aia nogo na rongona ti na nauna ia ara soaginia i Galeed. 49 Ma Laban e tsarigotoa, “Na Taovia ke matanikaita kalina kaita ka tavota.” Me vaga ia, ma na nauna i tana ara soaginigotoa i Mispa.‡ 50 Ma Laban e goko babâ me tsaria, “Ti vaga igoe ko tau galuvedoukaira na dalequ daki karani, se ko taugâ ke visana segeni daki, atsa moa kau tau morosigo inau, mo ko padatugua moa laka God e matanikaita. 51 Igirani nogo na vatu inau au molo tsupulaginigira ka levugada kaita, miani goto na vatu igoe o turuvaginikaea ngiti papadana. 52 I karani sui na tsupu na vatu ma na vatu papadana kara totu ngiti padapada vanikaita. Inau sauba e utu saikesa vaniau kau liusia na tsupu na vatu iani ma kau baginigo igoe, me vaga goto igoe, ko laka goto na liusiana na vatu papadana iani mo ko maiginiau inau. 53 Nina God a Abraham ma nina God a Nahor§ sauba ke votagoko ka levugada kaita.” Mi tana, ma Jakob e vatsa tana asana na God aia Isaak na tamana e samasama vania, laka aia sauba ke manalia na veke ia. 54 Me tû me matesia kesa na omea tuavati, me savoria ngiti kodoputsa tana vungavunga ia, me soamaigira nina mane kara mai sanga tana mutsa. Mi murina kalina ara mutsa sui, migira ara maturu i kelana na vungavunga tana bongi ia. 55 Mi tana matsaraka bongibongi na dani ngana, ma Laban e domigira me vailivugira na tutuana mi kaira na dalena daki, maia e tû me visu i verana.
* 31:47 Na rongona na soa i Jegar Sahaduta tana goko ni Aram ‘na tsupu ngiti papadana vanigita.’ † 31:47 Na rongona na soa i Galeed tana goko Hibru ‘na tsupu ngiti papadana vanigita.’ ‡ 31:49 Na soa i Mispa tana goko Hibru e tatangi vaga ‘na nauna gana na mani tû ma na moro.’ § 31:53 A Abraham na tutuana a Jakob, ma Nahor na tamana a Laban.