7
The Traditions of the Elders
1 Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καί τινες τῶν γραμματέων ἐλθόντες ἀπὸ Ἱεροσολύμων. 2 Καὶ ἰδόντες τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ *κοιναῖς χερσί, τοῦτ᾽ ἔστιν ἀνίπτοις, ἐσθίοντας †ἄρτους ‡ἐμέμψαντο. 3 Οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι ἐὰν μὴ πυγμῇ νίψωνται τὰς χεῖρας οὐκ ἐσθίουσι, κρατοῦντες τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων· 4 καὶ §ἀπὸ ἀγορᾶς ἐὰν μὴ *βαπτίσωνται οὐκ ἐσθίουσι· καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ †χαλκίων καὶ κλινῶν. 5 ‡Ἔπειτα ἐπερωτῶσιν αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς, Διὰ τί §οἱ μαθηταί σου οὐ περιπατοῦσι κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, *ἀλλὰ †ἀνίπτοις χερσὶν ἐσθίουσι τὸν ἄρτον; 6 Ὁ δὲ ‡ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς §ὅτι Καλῶς *προεφήτευσεν Ἠσαΐας περὶ ὑμῶν τῶν ὑποκριτῶν, ὡς †γέγραπται,
Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ,
ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ.
7 Μάτην δὲ σέβονταί με,
διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων.
8 Ἀφέντες ‡γὰρ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ κρατεῖτε τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, §βαπτισμοὺς ξεστῶν καὶ ποτηρίων, καὶ ἄλλα παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.
9 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Καλῶς ἀθετεῖτε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ ἵνα τὴν παράδοσιν ὑμῶν *τηρήσητε. 10 †Μωσῆς γὰρ εἶπε, Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου· καί, Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω. 11 Ὑμεῖς δὲ λέγετε, Ἐὰν εἴπῃ ἄνθρωπος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, Κορβᾶν—ὅ ἐστι, Δῶρον—ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, 12 ‡καὶ οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν οὐδὲν ποιῆσαι τῷ πατρὶ §αὐτοῦ ἢ τῇ μητρὶ *αὐτοῦ, 13 ἀκυροῦντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ τῇ †παραδόσει ὑμῶν ᾗ παρεδώκατε· καὶ παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.
14 Καὶ προσκαλεσάμενος ‡πάντα τὸν ὄχλον ἔλεγεν αὐτοῖς, §Ἀκούετέ μου πάντες καὶ *συνίετε. 15 Οὐδέν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτὸν ὃ δύναται †αὐτὸν κοινῶσαι, ἀλλὰ τὰ ‡ἐκπορευόμενα ἀπ᾽ αὐτοῦ, ἐκεῖνά ἐστι τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον. 16 §Εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.
17 Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς οἶκον ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ *περὶ τῆς παραβολῆς. 18 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Οὕτω καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; †Οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ ἔξωθεν εἰσπορευόμενον εἰς τὸν ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι; 19 Ὅτι οὐκ εἰσπορεύεται αὐτοῦ εἰς τὴν καρδίαν ἀλλ᾽ εἰς τὴν κοιλίαν, καὶ εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται, ‡καθαρίζον πάντα τὰ βρώματα. 20 Ἔλεγε δὲ ὅτι Τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον, ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 21 Ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται, §μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι, 22 κλοπαί, πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, *ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη· 23 πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
A Syrophoenician Woman's Faith
24 †Καὶ ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ ‡μεθόρια Τύρου §καὶ Σιδῶνος. Καὶ εἰσελθὼν εἰς *οἰκίαν οὐδένα ἤθελε γνῶναι, καὶ οὐκ †ἠδυνήθη λαθεῖν. 25 ‡Ἀκούσασα γὰρ γυνὴ περὶ αὐτοῦ, ἧς εἶχε τὸ θυγάτριον αὐτῆς πνεῦμα ἀκάθαρτον, ἐλθοῦσα προσέπεσε πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ. 26 §Ἦν δὲ ἡ γυνὴ Ἑλληνίς, *Συραφοινίκισσα τῷ γένει· καὶ ἠρώτα αὐτὸν ἵνα τὸ δαιμόνιον †ἐκβάλῃ ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. 27 ‡Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ, Ἄφες πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα· οὐ γὰρ §καλόν ἐστι λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ *βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. 28 Ἡ δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει αὐτῷ, †Ναί, Κύριε, καὶ ‡γὰρ τὰ κυνάρια ὑποκάτω τῆς τραπέζης §ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν παιδίων. 29 Καὶ εἶπεν αὐτῇ, Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὕπαγε· ἐξελήλυθε *τὸ δαιμόνιον ἐκ τῆς θυγατρός σου. 30 Καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς εὗρε τὸ †δαιμόνιον ἐξεληλυθὸς καὶ τὴν θυγατέρα βεβλημένην ἐπὶ τῆς κλίνης.
Jesus Heals a Deaf and Mute Man
31 Καὶ πάλιν ‡ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου §καὶ Σιδῶνος ἦλθε *πρὸς τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας ἀνὰ μέσον τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. 32 Καὶ φέρουσιν αὐτῷ †κωφὸν ‡μογγιλάλον καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα ἐπιθῇ αὐτῷ τὴν χεῖρα. 33 Καὶ ἀπολαβόμενος αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὄχλου κατ᾽ ἰδίαν ἔβαλε τοὺς δακτύλους αὐτοῦ εἰς τὰ ὦτα αὐτοῦ, καὶ πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ, 34 καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐστέναξε καὶ λέγει αὐτῷ, Ἐφφαθά, ὅ ἐστι, Διανοίχθητι. 35 Καὶ §εὐθέως *διηνοίχθησαν αὐτοῦ αἱ ἀκοαί, καὶ ἐλύθη ὁ δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει ὀρθῶς. 36 Καὶ διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ †εἴπωσιν· ὅσον δὲ ‡αὐτὸς αὐτοῖς διεστέλλετο, μᾶλλον περισσότερον ἐκήρυσσον. 37 Καὶ ὑπερπερισσῶς ἐξεπλήσσοντο λέγοντες, Καλῶς πάντα πεποίηκε· καὶ τοὺς κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν καὶ §τοὺς ἀλάλους λαλεῖν.
* 7:2 κοιναις … εσθιοντας ¦ οτι κοιναις … εσθιουσι CT † 7:2 αρτους ¦ τους αρτους CT ‡ 7:2 εμεμψαντο 𝔐17 ¦ — 𝔐7 CT § 7:4 απο ¦ απ CT * 7:4 βαπτισωνται 78.4% ¦ βαπτισονται MSS 15.6% ¦ ραντισωνται WH 3.4% † 7:4 χαλκιων (χαλκειων PCK) και κλινων 98.6% ¦ χαλκιων TH WH 0.6% ‡ 7:5 επειτα ¦ και CT § 7:5 οι μαθηται σου ου περιπατουσι ¦ ου περιπατουσιν οι μαθηται σου ANT CT * 7:5 αλλα ¦ αλλ ANT † 7:5 ανιπτοις ¦ κοιναις CT ‡ 7:6 αποκριθεις ¦ — CT § 7:6 οτι ¦ — CT * 7:6 προεφητευσεν ¦ επροφητευσεν CT † 7:6 γεγραπται ¦ γεγραπται οτι NA SBL TH WH ‡ 7:8 γαρ ¦ — CT § 7:8 βαπτισμους ξεστων και ποτηριων και αλλα παρομοια τοιαυτα πολλα ποιειτε 74.8% ¦ βαπτισμους ξεστων και ποτηριων και αλλα παρομοια τοιαυτα ποιειτε πολλα MSS 5.3% ¦ — CT 1.7% * 7:9 τηρησητε 97.6% ¦ στησητε NA 0.7% † 7:10 μωσης ¦ μωυσης ANT CT ‡ 7:12 και ¦ — NA SBL TH WH § 7:12 αυτου ¦ — CT * 7:12 αυτου ¦ — CT † 7:13 παραδοσει 𝔐16 ¦ παραδωσει 𝔐8 ‡ 7:14 παντα ¦ παλιν CT § 7:14 ακουετε ¦ ακουσατε CT * 7:14 συνιετε ¦ συνετε CT † 7:15 αυτον κοινωσαι ¦ κοινωσαι αυτον CT ‡ 7:15 εκπορευομενα απ αυτου εκεινα ¦ εκπορευομενα ANT ¦ εκ του ανθρωπου εκπορευομενα CT § 7:16 ει τις εχει ωτα ακουειν ακουετω 97.6% ¦ — ANT NA SBL TH WH 1.1% {Note: ECM encloses this text with double brackets.} * 7:17 περι της παραβολης ¦ την παραβολην CT † 7:18 ου ¦ ουπω ANT ‡ 7:19 καθαριζον ¦ καθαριζων CT § 7:21 μοιχειαι πορνειαι φονοι κλοπαι ¦ πορνειαι κλοπαι φονοι μοιχειαι CT * 7:22 ασελγεια 𝔐16 ¦ ασελγειαι 𝔐7 † 7:24 και εκειθεν ¦ εκειθεν δε CT ‡ 7:24 μεθορια ¦ ορια CT § 7:24 και σιδωνος ¦ — ECM† NA SBL * 7:24 οικιαν ¦ την οικιαν TR † 7:24 ηδυνηθη ¦ ηδυνασθη WH ‡ 7:25 ακουσασα γαρ ¦ αλλ ευθυς ακουσασα CT § 7:26 ην δε η γυνη ¦ η δε γυνη ην ANT ECM NA SBL WH ¦ η γυνη δε ην TH * 7:26 συραφοινικισσα 𝔐13 ¦ συροφοινισσα 𝔐6 TR ¦ συροφοινικισσα ANT CT † 7:26 εκβαλη 𝔐15 ¦ εκβαλλη 𝔐6 TR ‡ 7:27 ο δε ιησους ειπεν ¦ και ελεγεν CT § 7:27 καλον εστι ¦ εστι καλον ANT ECM NA TH WH * 7:27 βαλειν τοις κυναριοις ¦ τοις κυναριοις βαλειν ANT CT † 7:28 ναι ¦ — ECM NA SBL ‡ 7:28 γαρ ¦ — ANT CT § 7:28 εσθιει ¦ εσθιουσιν ANT CT * 7:29 το δαιμονιον εκ της θυγατρος σου ¦ εκ της θυγατρος σου το δαιμονιον CT † 7:30 δαιμονιον εξεληλυθος και την θυγατερα βεβλημενην επι της κλινης ¦ παιδιον βεβλημενον επι την κλινην και το δαιμονιον εξεληλυθος ANT ECM NA SBL WH ¦ παιδιον βεβλημενον επι την κλεινην και το δαιμονιον εξεληλυθος TH ‡ 7:31 εξελθων 𝔐16 ¦ εξελθων ο ιησους 𝔐9 PCK § 7:31 και σιδωνος ηλθε 98% ¦ ηλθε δια σιδωνος CT 0.7% * 7:31 προς ¦ εις CT † 7:32 κωφον ¦ κωφον και ECM† NA SBL TH WH ‡ 7:32 μογγιλαλον 𝔐22 ¦ μογιλαλον 𝔐23 ANT CT TR § 7:35 ευθεως ¦ — ECM SBL TH WH * 7:35 διηνοιχθησαν ¦ ηνοιγησαν CT † 7:36 ειπωσιν ¦ λεγωσιν CT ‡ 7:36 αυτος αυτοις διεστελλετο ¦ αυτοις διεστελλετο αυτοι CT § 7:37 τους ¦ — ECM SBL TH WH