\NormalFont\ShortTitle{ማቶሳ ዎንገላ}

{\MT ማቶስ ፃፍዳ

\par }{\MTB የሱስ ክርስቶሳ ዎንገላ

\par }{\IMT ጋꬃ ቆፋ

\par }{\IP ማቶሳ ዎንገላይ፥ ያና ጌተትድ ኡፋይሳን ናገተይ አሽያ የሱሳ ግደይሳነ ፆሳይ ጋልአ ጫቁዋን ባ አሳስ እምዳ ኡፋይሳ ቃላ ፖልዳይ እያ ባጋራ ግደይሳ ኦድያ ዎንገላ። ሀ ዎንገላይ የሱሲ ኤንታ ግዶን የለትድ ድጭዳ አይሁደታ ፃላላስ ግዶናሽን፥ ኩመꬃ አላምያሳ።

\par }{\IP ማቶስ ባ ማፃፋ የሱሳ የለተꬃን ዶምድ፥ እያ ፃማቀተꬃነ እያ ፓጨተꬃ ኦዴስ። ካልድ፥ እ ጋልላን ሳባክዳባ፥ ታማርስዳባነ ሀርጋንቾታ ፓꬅዳባ ኦዴስ። የሱሲ ጋልላፐ የሩሳላመ ብዳይሳነ ሳአ ቦላ ደእሸ ዉርሰꬃ ሳምንታን ሀንዳባታ፥ ሄስካ፦ እያ ካቀተꬃ፥ እያ ሀይቁዋነ እያ ደንዱዋ ቆንጭሴስ።

\par }{\IP ሀ ዎንገላይ፥ የሱሲ ፆሳ ህገ ብርሻናዉ ማት ደኤይሳነ ፆሳ ካዎተꬃባ ታማርስያ ግታ አስታማረ ኦꬅድ ኤኬስ። እያ ትምርተይ፥ ዱማ ዱማ ማራን ጊገትዳ እቻሹ ክፍለታን ሻከቴስ።

\par }{\IPI 1. ፆሳ ካዎተꬃን ደእያ አሳ ሀኖታ፥ ማታነ ዉርሰꬃ ቃዳ ኦድያ ዙማ ቦላ ትምርትያ (ሸም 5—7)።

\par }{\IPI 2. ታማነ ናምኡ ታማረት ዎንገላ ኦዳናዉ ብያ ዎደ ኤንታዉ እመትዳ ኪታ (ሸም 10)።

\par }{\IPI 3. ፆሳ ካዎተꬃባ ታማርሳናዉ ሺቅዳ ዱማ ዱማ ሌምሶታ (ሸም 13)።

\par }{\IPI 4. የሱሳ ታማረ ገይሳስ ብርሸꬃይ አይ ጉሰኮ ታማርስያ ትምርተ (ሸም 18)።

\par }{\IPI 5. ዎደ ዉርሰꬅነ ፆሳ ካዎተꬃ ዩሳባ ኦድያ ትምርተ (ሸም 24—25)።

\par }{\IOT ማፃፋ አይፈ ቆፋታ

\par }{\IO የሱስ ክርስቶሳ የለተꬅነ እያ ሱሳ ({\IOR{1:1—2:23}})

\par }{\IO ፃማቅያ ዮሃንሳ ኦሱዋ ({\IOR{3:1-12}})

\par }{\IO የሱሳ ፅንቃተነ ፓጨተꬅ ({\IOR{3:13—4:11}})

\par }{\IO የሱሲ ጋልላን ባ ኦሱዋ ኦይከꬅ ({\IOR{4:12—18:35}})

\par }{\IO ጋልላፐ የሩሳላመ ጋካናዉ ({\IOR{19:1—20:34}})

\par }{\IO የሩሳላመ ሄራን አꬅድ ዉርሰꬃ ሳምንታ ({\IOR{21:1—27:66}})

\par }{\IO ጎዳ ሀይቆፐ ደንዱዋነ አሳስ ቆንጨꬅ ({\IOR{28:1-20}})



\par }\ChapOne{1}{\SH የሱሳ የለታ ሱሳ
\par }
{\R (ሉቃ 3:23-38)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሀይሳፈ ካልድ ፃፈትዳይስ ዳዊታ ናአ አብራሃመ ናአ ግድዳ የሱስ ክርስቶሳ የለተꬃ።


\par }{\PP \VS{2}አብራሃመይ ይሳቃ የልስ፤

\par }{\Q ይሳቅ ያይቆባ የልስ፤

\par }{\Q ያይቆብ ይሁዳነ እያ እሻታ የልስ፤


\par }{\Q \VS{3}ይሁድ ትማርፐ ፋረሳነ ዛራ የልስ፤

\par }{\Q ፋረስ አስሮመ የልስ፤

\par }{\Q አስሮመይ ራመ የልስ፤


\par }{\Q \VS{4}ራመይ አምናዳበ የልስ፤

\par }{\Q አምናዳበይ ናአሶና የልስ፤

\par }{\Q ናአሶን ሳልሞና የልስ፤


\par }{\Q \VS{5}ሳልሞና ራብፐ ቦኤዛ የልስ፤

\par }{\Q ቦኤዝ ኡሩትፐ እዮቤዳ የልስ፤

\par }{\Q እዮቤድ እሰየ የልስ፤


\par }{\Q \VS{6}እሰየይ ካዋ ዳዊታ የልስ፤

\par }{\Q ዳዊቲ ኮይሮ ኦርዮ ማቸፈ ሶሎሞነ የልስ፤


\par }{\Q \VS{7}ሶሎሞነይ ኦሮብኣማ የልስ፤

\par }{\Q ኦሮብኣመይ አብያ የልስ፤

\par }{\Q አብይ አሳፋ የልስ፤


\par }{\Q \VS{8}አሳፍ እዮሳፈፃ የልስ፤

\par }{\Q እዮሳፈፅ እዮራማ የልስ፤

\par }{\Q እዮራም ኦዝያና የልስ፤


\par }{\Q \VS{9}ኦዝያን እዮአታመ የልስ፤

\par }{\Q እዮአታም አካዛ የልስ፤

\par }{\Q አካዝ ህዝቅያሳ የልስ፤


\par }{\Q \VS{10}ህዝቅያስ ምናሰ የልስ፤

\par }{\Q ምናሰይ አሞነ የልስ፤

\par }{\Q አሞን እዮስያሳ የልስ፤


\par }{\Q \VS{11}እስራኤለ አሳይ ድኤትድ ባብሎነ ቢታ ብዳ ዎደ እዮስያስ እኮንያናነ እያ እሻታ የልስ።
\XREF{}{{\XO 1:11 }{\XT{2 ካዎ 24:14-15፤ 2 ታር 36:10፤ ኤርም 27:20.}}}


\par }{\Q \VS{12}ባብሎነ ቢታ እስራኤለ አሳይ ድኤትድ ብዳፐ ጉየ እኮንያን ሳላትያላ የልስ።

\par }{\Q ሳላትያል ዛሩባበላ የልስ፤


\par }{\Q \VS{13}ዛሩባበል አብድዩ የልስ፤

\par }{\Q አብድዩይ ኤልያቄመ የልስ፤

\par }{\Q ኤልያቄም አዛራ የልስ፤


\par }{\Q \VS{14}አዛር ሳዶቃ የልስ፤

\par }{\Q ሳዶቅ አክመ የልስ፤

\par }{\Q አክመይ ኤልዩዳ የልስ፤


\par }{\Q \VS{15}ኤልዩድ አላዛራ የልስ፤

\par }{\Q አላዛር ማታነ የልስ፤

\par }{\Q ማታነይ ያይቆባ የልስ፤


\par }{\Q \VS{16}ያይቆብ ዮሰፋ የልስ፤

\par }{\Q ዮሰፍ ክርስቶሳ ጌተትያ የሱሳ የልዳ ማይራም አዝና።


\par }{\PP \VS{17}ህዛ፥ የለተꬃይ አብራሃመፐ ዳዊታ ጋካናዉ ታማነ ኦይዳ። ዳዊታፐ ብድ ባብሎነ ድኡዋ ጋካናዉ ታማነ ኦይዳ። ባብሎነ ድኡዋፐ ብድ ክርስቶሳ ጋካናዉ ታማነ ኦይዱ የለተꬅ ግዴስ።


\par }{\SH የሱስ ክርስቶሳ የለተꬅ
\par }
{\R (ሉቃ 2:1-7)

\par }{\PP \VS{18}የሱስ ክርስቶሳ የለተꬃ ታርከይ ሀይሳፈ ካለይሳ። እያ አይያ ማይራማ ዮሰፋስ ኦይሸታ ደአሸ ዮሰፋራ ጋሄቶና ጌሻ አያናፐ ቃንꬃታሱ።\XREF{}{{\XO 1:18 }{\XT{ሉቃ 1:27.}}}

\VS{19}ዮሰፍ ፅሎ አስ ግድዳ ግሾ እዮ አሳን ከሳናዉ ኮይቤና። ያንያ ግሾ ቆሳን እዮ አጋናዉ ቆፕስ።

\VS{20}እ ሄ ቆፋን ደእሽን ፆሳ ኪታንቾይ አሙሆን ቆንጭድ፥ “ዳዊታ ናአዉ፥ ዮሰፋ፥ ማይራማ ቃንꬃትዳይ ጌሻ አያናፐ ግድያ ግሾ እዮ ኤካናዉ ያዮፋ” ያግስ።

\VS{21}እያ አደ ናአ የላና፥ እ ባ ደርያ ኤንታ ናጋራፐ አሽያ ግሾ እያ ሱንꬃ ነ የሱሳ ጋዳ ፄጋና።
\XREF{}{{\XO 1:21 }{\XT{ሉቃ 1:31.}}}


\par }{\PP \VS{22}ጎዳይ ናብያ እሳያሳ ዶናን፥

\VS{23}“ሄኮ ጌላእያ ቃንꬃታና፤ አደ ናአ የላና፤ እያ ሱንꬃይ አማኑኤላ” ጌተታና ጎይስ ፖለታና መላ ሀ ኡባይ ሀንስ። አማኑኤላ ገይሳስ ብርሸꬃይ “ፆሳይ ኑራ ደኤስ” ጉሱ።
\XREF{}{{\XO 1:23 }{\XT{እሳ 7:14.}}}


\par }{\PP \VS{24}ዮሰፍ ꬍስኮፈ ባርክድ ጎዳ ኪታንቾይ ኪትዳይሳ መላ ማይራሞ ባ ሶ ኤፍስ።

\VS{25}ሽን ባ ባይራ ናአ የላና ጋካናዉ እዮ ቦችቤና፤
\FTNT{*}{{\FR 1:25 }{\FK{እዮ ቦችቤና፦
}}{\FT{ማችራ አዝናራ አቀይሳዳ እስፈ አቅቦኮና ጉሱ።
}}} የለትዳ ናአካ የሱሳ ግድ ፄግስ።
\XREF{}{{\XO 1:25 }{\XT{ሉቃ 2:21.}}}




\par }\Chap{2}{\SH ዶሎሀፐ ይዳ አሳታ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ካዋ ሄሮዲሳ ዎደን የሱሲ ይሁዳ ቢታን ቤተለመ ካታማን የለትዳፐ ጉየ ፆልንቶ ታይብያ አሳት ዶሎሀፐ የሩሳላመ ይድ፥

\VS{2}“የለትዳ አይሁደ ካዎይ አዉን ደኢ? ኑኒ ዶሎሀ ባጋራ ከይዳ እያ ፆልንቱዋ በእድ እያዉ ጎይናናዉ ይዳ” ያግድ ኦይችዶሶና።

\VS{3}ካዎይ ሄሮዲስ ሄሳ ስእዳ ዎደ ዳጋምስ። የሩሳላመን ደእያ አሳ ኡባይካ ዳጋምዶሶና።

\VS{4}ሄሮዲስ ካህነ ሀላቃታነ ህገ አስታማረታ ባኮ ፄግድ፥ “ክርስቶስ አዉን የለታንደሻ?” ያግድ ኤንታ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{5}ኤንትካ፥ “ይሁዳ ቤተለመና፤ ናበይ፥


\par }{\Q \VS{6}‘ይሁዳን ደእያ ቤተለመ፥
\XREF{}{{\XO 2:6 }{\XT{ምክ 5:2.}}}

\par }{\QB ይሁዳን ደእያ ጎባ ካታማታፐ፥

\par }{\QB ኔኒ አይብንካ ጉፃካ።

\par }{\Q ታ ደርያ እስራኤለ አይሳናይስ፥

\par }{\QB ኔፐ ከያና’ ግድ ፃፍስ”

\par }{\MM ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{7}ሄሳፈ ጉየ፥ ሄሮዲስ ዶሎሀፐ ይዳ አሳታ ጌማን ፄግድ፥ ፆልንቱዋ ኤንቲ በእዳ ዎድያ ኤንታፈ ጌሽድ ኤርስ።

\VS{8}እ ኤንታና ቤተለመ የድሸ፥ “ብድ የለትዳ ናኣ ምንꬅድ ኮይተ፤ እያ ህንተ ደምዳ ዎደ ታካ ባዳ እያዉ ጎይናና መላ ስሚድ ይሸ ታዉ ኦድተ” ያግስ።

\VS{9}ኤንትካ ካዎይ ሄሮዲስ ግዳይሳ ስእድ ብዶሶና። ኤንቲ ዶሎሀ ባጋራ በእዳ ፆልንቶይ ኤንታና ካለꬅሸ ናአይ ደእያሱዋ ጋካናዉ ኤፍስ።

\VS{10}ኤንቲ ሄ ፆልንቱዋ በእዳ ዎደ ግታ ኡፋይስ ኡፋይትዶሶና።

\VS{11}ሶ ገልድ ናኣ ባ አየ ማይራምራ ደኤይሳ በእዶሶና። እያዉ ጉልባትድ ጎይንዶሶና። ባንታ ሳፅንያ ዶይድ ዎርቃ፥ እፃነነ ካርበ እያዉ እምዶሶና።

\VS{12}ኤንቲ ሄሮዲሳኮ ጉየ ስሞና መላ ፆሳይ አሙሆን ኤንታዉ ኦድን፥ ሀራ ኦገራ ባንታ ቢታ ስምዶሶና።


\par }{\SH ግብፀ ባቃቶ
\par }
{\PP \VS{13}ዶሎሀ ባጋፈ ይዳ አሳት ብዳፐ ጉየ፥ ጎዳ ኪታንቾይ ዮሰፋስ አሙሆን ቆንጭድ፥ “ሄሮዲስ ናኣ ዎꬋናዉ ኮይያ ግሾ ደንዳ፤ ኤለሳዳ ናኣነ ናኣ አይዉ ኤካዳ ግብፀ ቢታ ባ። ነ ስማና ዎድያ ታ ነዉ ኦዳና ጋካናዉ ያን ጋምአ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{14}ሄሳ ግሾ፥ ዮሰፍ ሄ ቃማን ደንድድ፥ ናኣነ ናኣ አይዉ ኤክድ ግብፀ ብስ።

\VS{15}ናብያ ዶናን ፆሳይ፥ “ታኒ፥ ታ ናኣ፥ ግብፀ ቢታፈ ፄጋስ”\XREF{}{{\XO 2:15 }{\XT{ሆሰ 11:1.}}} ጌተትዳ ቃላይ ፖለታና መላ ሄሮዲስ ሀይቃና ጋካናዉ እ ያን ደእስ።


\par }{\PP \VS{16}ሄሳፈ ጉየ፥ ዶሎሀ ባጋፈ ይዳ አሳት እያ ጭምዳይሳ ኤርዳ ዎደ ዳሮ ይሎትስ። እ ካሰ ኤንታፈ ስእዳይሳዳ ቤተለመንነ ሄ ሄራን ደእያ ናምኡ ላይꬅ ኩምዳይሳታነ ናምኡ ላይꬃፈ ጋርሳን ደእያ አደ ናይታ ኡባ ባ ዎታዳረታ የድድ ዎꬍስስ።


\par }{\PP \VS{17-18}ናብያ ኤርምያሳ ዶናን፥

\par }{\Q “ዬሆይነ ዘለልስ፥

\par }{\QB ራማ ካታማን ስኤትስ።

\par }{\Q ራሄላ ባ ናይታስ ዬካዉሱ፤

\par }{\QB ኤንቲ ሀይቅዳ ግሾ

\par }{\QB ምነታናዉ ዳንዳአቡኩ”

\par }{\MM ግድ ኦድዳይስ ፖለትስ።
\XREF{}{{\XO 2:17-18 }{\XT{ኤርም 31:15.}}}


\par }{\SH ናዝረተ ስሙዋ
\par }
{\PP \VS{19}ሄሮዲስ ሀይቅዳፐ ጉየ ግብፀን ጎዳ ኪታንቾይ ዮሰፋስ አሙሆን ቆንጭድ፥

\VS{20}“ናኣ ዎꬋናዉ ኮይያ አሳት ሀይቅዳ ግሾ፥ ደንዳዳ ናኣነ ናኣ አይዉ ኤካዳ እስራኤለ ቢታ ስማ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{21}ዮሰፍ ደንድድ ናኣነ ናኣ አይዉ ኤክድ እስራኤለ ቢታ ስምስ።

\VS{22}ሽን አርከልዮስ ይሁዳን ባ አዋ ሄሮዲሳ በሳን ካዎትዳይሳ ስእዳ ዎደ ያ ባናዉ ያይስ። ፆሳይ አሙሆን እያዉ ቆንጭስን ጋልላ ቢታ ብስ።

\VS{23}ናበታ ዶናን፥ “ናዝረተ አስ ጌተታና” ግድ ኦደትዳይስ ፖለታና መላ ናዝረተ ካታማ ብድ ያን ደእስ።
\XREF{}{{\XO 2:23 }{\XT{ማር 1:24፤ ሉቃ 2:39፤ ዮሀ 1:45.}}}




\par }\Chap{3}{\SH ፃማቅያ ዮሃንስ ኦገ ጊግሷ
\par }
{\R (ማር 1:1-8፤ ሉቃ 3:1-17፤ ዮሀ 1:19-28)

\par }{\PP \VerseOne{1-2}ሄ ዎደ ፃማቅያ ዮሃንስ፥ “ፆሳ ካዎተꬃይ ማታትዳ ግሾ ህንተ ናጋራፐ ስምተ” ያግድ ሳባክሸ ይሁዳ መላ ቢታ ብስ።
\XREF{}{{\XO 3:1-2 }{\XT{ማቶ 4:17፤ ማር 1:15.}}}

\VS{3}ናብያ እሳያስ ዮሃንሳባ ኦድዳይሳ መላ፥

\par }{\Q “መላ ቢታን፥

\par }{\QB እሶይ ባ ቃላ ꬎቁ ኦꬅድ፥

\par }{\Q ‘ጎዳ ኦግያ ጊግስተ።

\par }{\Q እያ ሆሮጋ ፕድ ኦꬅተ’ ግስ”\XREF{}{{\XO 3:3 }{\XT{እሳ 40:3.}}}

\par }{\MM ያገትዳይ እያሳ ያግስ።


\par }{\PP \VS{4}ዮሃንስ ግማለ እክሰፐ ኦሰትዳ አፍላ ማኤስ። ባ ፄሳን ዳፎ ዳንጬስ። እ ምያ ካꬃይካ ቦለነ ደገራ ኤስ።
\XREF{}{{\XO 3:4 }{\XT{2 ካዎ 1:8.}}}

\VS{5}አሳይ ሄ ዎደ የሩሳላመ ካታማፐ፥ ይሁዳ ቢታ ኡባፈነ ዮርዳኖሰ ሻፋ ሄራፐ እያኮ ዮሶና።

\VS{6}ባንታ ናጋራ ፓፅድ ዮርዳኖሰ ሻፋን ዮሃንሳ ኩሸን ፃማቀቶሶና።


\par }{\PP \VS{7}ዮሃንስ፥ ዳሮ ፋርሳወትነ ሳዱቃወት ፃማቀታናዉ ባኮ የይሳታ በእድ፥ ኤንታኮ፥ “ሀ ኢታ ሾሻቶ፥ ያና ፆሳ ሀንቁዋፈ ባቃታና መላ ህንተና ኦነ ዞርዳይ?\XREF{}{{\XO 3:7 }{\XT{ማቶ 12:34፤ 23:33.}}}

\VS{8}ህዛ፥ ህንተ፥ ህንተ ናጋራፐ ስምዳይሳ ኤርስያባ ኦꬅተ።

\VS{9}ህንተ፥ ህንተ ዎዛናን፥ ‘አብራሃመይ፥ ኑ አዋይ ደኤስ’ ግድ ቆፖፍተ። ሎይꬅ ስእተ! ፆሳይ ሀ ሹቻታፐ አብራሃመስ ናአ ከሳናዉ ዳንዳኤስ።
\XREF{}{{\XO 3:9 }{\XT{ዮሀ 8:33.}}}

\VS{10}ቤፀይ ምꬃ ፃጶን ጊግድ ኡትስ፤ ሎኦ አይፈ አይፎና ምꬃ ኡባይ ቃንፀትድ ታማን የገታና።
\XREF{}{{\XO 3:10 }{\XT{ማቶ 7:19.}}}


\par }{\PP \VS{11}“ህንተ፥ ህንተ ናጋራፐ ስምዳይሳ ኤርሳናዉ ታኒ ህንተና ሃꬃን ፃማቃይስ። ሽን ታፐ ጉየራ የይስ ህንተና ጌሻ አያናንነ ታማን ፃማቃና። እ ታፐ ዳሮ ዎልቃሜስ፤ ታኒ ሀር አቶሽን እያ ጫማ ቶካናዉካ በስከ።

\VS{12}ካꬃ ጌሽያ ፕይ እያ ኩሸን ደኤስ። ካꬃ ሎይꬅ ጌሼስ፤ ግስትያ ባ ሻልያን ቆላና፥ ሽን ፑኑዋ ቶኦና ታማን ፁጋና” ያግስ።


\par }{\SH የሱሳ ፃማቀተꬃ
\par }
{\R (ማር 1:9-11፤ ሉቃ 3:21-22)

\par }{\PP \VS{13}ሄ ዎደ የሱሲ ዮሃንሳ ኩሸን ፃማቀታናዉ ጋልላፐ ዮርዳኖሰ ሻፋ ብስ።

\VS{14}ሽን ዮሃንስ እያ ድጋናዉ ኮይድ፥ “ታኒ ነናን ፃማቀታናዉ ኮሽሽን ኔኒ ታኮ ያይ?” ያግስ።

\VS{15}ሽን የሱሲ ዛሪድ፥ “ፆሳይ ኑፐ ኮያባ ኡባ ኑ ፖላናዉ በሲያ ግሾ፥ ሀእ ታዉ ኤሮ ጋ” ያግስ። ዮሃንስ እያዉ ኤሮ ግድ ኤክስ።

\VS{16}የሱሲ ፃማቀትዳ መላ ሃꬃፈ ከይስ። ኢራካ ሳሎይ ዶየትን ፆሳ አያናይ ሆለዳ ይሽን ቃስ ባ ቦላ ዎልአምድ ዎꬍሽን በእስ።

\VS{17}ሄ ዎደ፥ “ታ ዶስያ፥ እያን ታና ኡፋይስያ ታ ናአይ ሀይሳ” ግያ ቃላይ ሳሎፐ ይስ።
\XREF{}{{\XO 3:17 }{\XT{ማቶ 12:18፤ 17:5፤ ማር 1:11፤ ሉቃ 9:35.}}}




\par }\Chap{4}{\SH የሱሳ ፓጨተꬃ
\par }
{\R (ማር 1:12-13፤ ሉቃ 4:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄሳፈ ጉየ፥ ፃላሄይ የሱሳ ፓጫና መላ ጌሻ አያናይ የሱሳ መላ ቢታ ኤፍስ።
\XREF{}{{\XO 4:1 }{\XT{እብራ 2:18፤ 4:15.}}}

\VS{2}ኦይታሙ ቃማነ ኦይታሙ ጋላስ ፆምዳፐ ጉየ ኮሻትስ።

\VS{3}ፃላሄይ የሱሳኮ ይድ “ኔኒ ፆሳ ናአ ግድኮ፥ አነ ሀ ሹቻት ኡይꬅ ግዳና መላ ኪታ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{4}የሱሲ ዛሪድ፥ “ ‘አስ ፆሳ ዶናፐ ከይያ ቃላ ኡባን ደኤስፐ አትሽን፥ ኡይꬃ ፃላላን ዴና’ ጌተትድ ፆሳ ቃላን ፃፈትስ”\XREF{}{{\XO 4:4 }{\XT{ዛረ 8:3.}}} ያግስ።


\par }{\PP \VS{5}ካልድካ፥ ፃላሄይ የሱሳ ጌሻ ካታማ ኤፍድ፥ ፆሳ ኬꬃ ሁጵያ ከስድ፥

\VS{6}“ኔኒ ፆሳ ናአ ግድኮ፥ አነ ዱገ ሳአን ኩንዳ።
\XREF{}{{\XO 4:6 }{\XT{ማዝ 91:11.}}}

\par }{\Q “ ‘ነ ቶሆይ ሹቻን ꬉበቶና መላ፥

\par }{\QB ባንታ ኩሽያን ነና ደንꬃና መላ፥

\par }{\QB ፆሳይ ባ ኪታንቾታ ነ ግሾ ኪታና’

\par }{\MM ጌተትድ ፆሳ ቃላን ፃፈትስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{7}የሱሲ እያኮ፥ “ቃስካ፥ ‘ፆሳ ቃላን ነ ጎዳ፥ ነ ፆሳ ፓጮፋ’ ያገትድ ፃፈትስ” ግድ ዛርስ።
\XREF{}{{\XO 4:7 }{\XT{ዛረ 6:16.}}}


\par }{\PP \VS{8}ዉርሰꬃን ፃላሄይ የሱሳ እስ ዎልቃማ ዙማ ሁጰ ከስድ አላምያ ካዎተꬃታ ኤንታ ቦንቹዋራ እስፈ በስድ፥

\VS{9}“ነ ታዉ ኩንዳዳ ጎይንኮ ታ ነዉ ሀ ኡባ እማና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{10}የሱሲ ዛሪድ፥ “ሀ ፃላህያዉ፥ ታፐ ሃካ! ‘ነ ጎዳ፥ ነ ፆሳ ጎይና፥ እያ ፃላላ ሀጋዛ’ ጌተትድ ፆሳ ቃላን ፃፈትስ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 4:10 }{\XT{ዛረ 6:13.}}}


\par }{\PP \VS{11}ሄሳፈ ጉየ፥ ፃላሄይ አግድ ብስ፤ ኪታንቾት ይድ እያ ሀጋዝዶሶና።


\par }{\SH የሱሳ ታማርሶ ዶመꬃ
\par }
{\R (ማር 1:14-15፤ ሉቃ 4:14-15)

\par }{\PP \VS{12}የሱሲ፥ ዮሃንስ ቃሸቶይሳ ስእዳ ዎደ ጋልላ ቢታ ብስ።
\XREF{}{{\XO 4:12 }{\XT{ማቶ 14:3፤ ማር 6:17፤ ሉቃ 3:19-20.}}}

\VS{13}ናዝረተ ካታማ አግድ ዛብሎናንነ ንፍታለመ ሄራን፥ አባ ማታን ደእያ ቅፍርናሆማ ካታማ ብድ ያን ደእስ።
\XREF{}{{\XO 4:13 }{\XT{ዮሀ 2:12.}}}

\VS{14}ሄስ ሀንዳይ ናብያ እሳያሳ ዶናን፥


\par }{\Q \VS{15}“ዛብሎና ቢታን፥ ንፍታለመ ቢታን፥

\par }{\QB ዮርዳኖሰ ሻፋፐ ሄፍንꬃን፥

\par }{\QB አባ ኦግያ ጋፃን ደእያ፥

\par }{\QB አይሁደ ግዶና ደረይ ደእያ ጋልላን፥
\XREF{}{{\XO 4:15 }{\XT{እሳ 9:1-2.}}}


\par }{\QB \VS{16}ꬉማን ደእያ ደረይ፥

\par }{\QB ዎልቃማ ፖኦ በእስ።

\par }{\Q ሀይቆ ኩያ ቢታን፥

\par }{\QB ደኤይሳታስ ፖኦይ ከይስ”

\par }{\MM ያግድ ኦደትዳ ቃላይ ፖለታና መላሳ።


\par }{\PP \VS{17}ሄ ዎደፐ ዶምድ የሱሲ፥ “ፆሳ ካዎተꬃይ ማታትዳ ግሾ ህንተ ናጋራፐ ስምተ” ያግድ ቃላ ሳባኬስ።
\XREF{}{{\XO 4:17 }{\XT{ማቶ 3:2.}}}


\par }{\SH ኮይሮ ታማረታ ፄገꬃ
\par }
{\R (ማር 1:16-20፤ ሉቃ 5:1-11)

\par }{\PP \VS{18}የሱሲ ጋልላ አባ ማታራ አꬍሸ ናምኡ እሻታ፥ ጰፅሮሳ ጌተትያ ስሞናነ እያ እሻ እንድርያሳ በእስ። ኤንቲ ሞሎ ኦይከይሳታ ግድዳ ግሾ ባንታ ግትያ አባን የጎሶና።

\VS{19}የሱሲ ኤንታና፥ “ሃ ዪተ፤ ታና ካልተ፤ ታኒ ህንተና አሰ ኦይꬅ ታማርሳና” ያግስ።

\VS{20}ኤንትካ፥ ኤለስድ ባንታ ግትያ የግ አግድ የሱሳ ካልዶሶና።


\par }{\PP \VS{21}የሱሲ ያፐ ቡሮ ገደ ስን አꬍሸ ሀራ ናምኡ እሻታ፥ ዛብድዮሳ ናይታ፥ ያይቆባነ ዮሃንሳ በእስ። ባንታ አዋ ዛብድዮሳራ እስፈ ዎጎሉዋ ግዶን ባንታ ግትያ ጊግሰይሳታ ፄግስ።

\VS{22}ኤንትካ፥ ኤለስድ ባንታ ዎጎሉዋነ ባንታ አዋ አግድ የሱሳ ካልዶሶና።


\par }{\SH የሱሲ ሀርጋንቾታ ፓꬅስ
\par }
{\R (ሉቃ 6:17-19)

\par }{\PP \VS{23}የሱሲ አይሁደ ዎሳ ኬꬃታን ታማርስሸ፥ ሳሎ ካዎተꬃ ዎንገላ ኦድሸነ ዱማ ዱማ ሀርግያፈ አሳ ፓꬅሸ ጋልላ ቢታ ኡባን ዩይስ።
\XREF{}{{\XO 4:23 }{\XT{ማቶ 9:35፤ ማር 1:39.}}}


\par }{\PP \VS{24}ሄሳፈ ደንዶይሳን እያ ሱንꬃይ ሶረ ቢታ ኡባን ከይስ። ዱማ ዱማ ሀርገን ኦይከትዳይሳታነ ዋየተይሳታ፥ ቱና አያናን ኦይከትዳይሳታ፥ ሾጭ የግያ ሀርገን ኦይከትዳይሳታነ፥ ጉንዳታ እያኮ ኤህዶሶና፤ እካ ኤንታና ፓꬅስ።


\par }{\PP \VS{25}አሳይ ጋልላፐ፥ ታሙ ካታማታፐ፥ የሩሳላመፐ፥ ይሁዳፐነ ዮርዳኖሰ ሻፋ ሄፍንꬃን ደእያ ቢታፈ ይዳ ዳሮ አሳይ እያ ካልዶሶና።




\par }\Chap{5}{\SH ደረ ቦላ ታማርስዳ ትምርተ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ዳሮ ደረይ ሺቅዳይሳ የሱሲ በእዳ ዎደ ዙማ ቦላ ከይድ ኡትስ። እያ ታማረት እያኮ ሺቅን፥

\VS{2}ሀይሳዳ ያግድ ታማርስስ፦


\par }{\SH ቱማ ኡፋይስ
\par }
{\R (ሉቃ 6:2-23)

\par }{\Q \VS{3}“ባንታ አያናን ማንቆት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ሳሎ ካዎተꬃይ ኤንታሳ።


\par }{\Q \VS{4}ዬከይሳት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ኤንቲ ምንꬆ ደማና።
\XREF{}{{\XO 5:4 }{\XT{እሳ 61:2.}}}


\par }{\Q \VS{5}ባንታ ዎዛናን አሽከት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ኤንቲ ሳኣ ላታና።
\XREF{}{{\XO 5:5 }{\XT{ማዝ 37:11.}}}


\par }{\Q \VS{6}ፅሎባ ኦꬃናዉ ኮሻተይሳትነ ሳሞተይሳት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ኤንቲ ካላና።
\XREF{}{{\XO 5:6 }{\XT{እሳ 55:1.}}}


\par }{\Q \VS{7}ማረይሳት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ኤንቲ ማሮተꬅ ደማና።


\par }{\Q \VS{8}ዎዛና ጌሻት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ኤንቲ ፆሳ በአና።
\XREF{}{{\XO 5:8 }{\XT{ማዝ 24:3.}}}


\par }{\Q \VS{9}ስገይሳት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ኤንቲ ፆሳ ናይታ ጌተትድ ፄገታና።


\par }{\Q \VS{10}ፅሎባ ኦꬅያ ግሾ ግድ፥

\par }{\QB ጎደተይሳት አንጀትዳይሳታ፥

\par }{\QB ሳሎ ካዎተꬃይ ኤንታሳ።
\XREF{}{{\XO 5:10 }{\XT{1 ጰፅ 3:14.}}}


\par }{\PP \VS{11}“አሳይ ህንተና ታ ግሾ ግድ ጫይያ ዎደ፥ ጎድያ ዎደነ ህንተ ቦላ ኢታባ ኡባ ዎርዶን ኦድስያ ዎደ ህንተ አንጀትዳይሳታ።
\XREF{}{{\XO 5:11 }{\XT{1 ጰፅ 4:14.}}}

\VS{12}ህንተ ዎይቶይ ሳሎን ግታ ግድያ ግሾ ኡፋይትተ፥ ሀሹ ጊተ። ህንተፈ ካሰ ደእያ ናበታ ሄሳዳ ጎድዶሶና።
\XREF{}{{\XO 5:12 }{\XT{2 ታር 36:16፤ ሀዋ 7:52.}}}


\par }{\SH ማፅነነ ፖኦ
\par }
{\PP \VS{13}“ህንተ ቢታስ ማፅነ፤ ማፅነይ ባ ማፅነተꬃ አግኮ፥ ባ ማልኦተꬃ ዋት ዛር ደማኔ? ካረ ሆልን አሳን የታናፐ አትሽን፥ አይብስካ ማደና።
\XREF{}{{\XO 5:13 }{\XT{ማር 9:50፤ ሉቃ 14:34-35.}}}


\par }{\PP \VS{14}“ህንተ ቢታስ ፖኦ፤ ዙማ ቦላ ደእያ ካታምያ ቆሰታናዉ ዳንዳኡኩ።
\XREF{}{{\XO 5:14 }{\XT{ዮሀ 8:12፤ 9:5.}}}

\VS{15}ፆምፐ ኦይꬅድ ሶን ደእያ አሳ ኡባስ ፖአና መላ ꬎቃ ሶን ዎꬄስፐ አትሽን፥ ዳሎ ግዶን ዎይ ባዋ።
\XREF{}{{\XO 5:15 }{\XT{ማር 4:21፤ ሉቃ 8:16፤ 11:33.}}}

\VS{16}ሄሳ መላ አሳይ ህንተ ሎኦ ኦሱዋ በእድ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋ ቦንቻና መላ ህንተ ፖኦይ አሳ ስንꬃን ፖኦ።
\XREF{}{{\XO 5:16 }{\XT{1 ጰፅ 2:12.}}}


\par }{\SH ሙሰ ህገ
\par }
{\PP \VS{17}“ታኒ ሙሰ ህግያነ ናበታ ቃላ ሻራናዉ ይዳ ህንተዉ ዳኖፖ። ታኒ፥ ኤንቲ ኦድዳይስ ቱማ ግደይሳ ቆንጭሳናዉ ያስፐ አትሽን፥ ሻራናዉ ያቢከ።

\VS{18}ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሳሎይነ ሳእ አꬋና ጋካናዉ ህገ ኡባይ ፖለታናፐ አትሽን፥ ህግያፈ እስ ቃላይ ዎይኮ ፕዳለይ አና።\XREF{}{{\XO 5:18 }{\XT{ሉቃ 16:17.}}}

\VS{19}ሄሳ ግሾ፥ ሀ ኪታታፐ ጉፅያ እስ ኪታ መንꬅያ ኦንካ ቃስ ሀራታ ሄሳꬆ ኦꬃና መላ ታማርሰይ ኦንካ ሳሎ ካዎተꬃን ኡባፈ ጉꬃ ግዳና። ሽን ሀ ኪታ ፖለይስነ ሀራታካ ፖላና መላ ታማርሰይ ሳሎ ካዎተꬃን ግታ ግዳና።

\VS{20}ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህንተ ፅሎተꬃይ ፋርሳወታ ፅሎተꬃፈነ ህገ አስታማረታ ፅሎተꬃፈ አꬎና እፅኮ፥ ሳሎ ካዎተꬃ ገለከታ።


\par }{\SH ዎꬎባ
\par }
{\PP \VS{21}“ህንተ ማይዛታስ፥ ‘ዎꬎፕተ፤ ሸምፖ ዎꬍዳ ኦንካ ፕርደታና’ ጌተቶይሳ ስእደታ።
\XREF{}{{\XO 5:21 }{\XT{ከሳ 20:13፤ ዛረ 5:17.}}}

\VS{22}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ባ እሻ ቦላ ሀንቀትያ ኡባይ ፕርደታና። ባ እሻ ጫይያ ኦንካ ዳይና ስን ፕርዳስ ሺቃና። ባ እሻኮ፥ ‘ኤያይ’ ግያ ኦንካ ቃስ ጋናመ ታማን ፕርደታና።


\par }{\PP \VS{23}“ሄሳ ግሾ፥ ኔኒ ነ ያርሹዋ ያርሽያ ዎደ፥ ነ እሻ ቆህዳባይ ነዉ አኬከትኮ፥

\VS{24}ነ ያርሹዋ ሄ በሳን አጋዳ ባ፤ ኮይሮታ ባዳ ነ እሻራ ጊጋ፤ ያታ ስማዳ፥ ነ ያርሹዋ ፆሳስ ያርሻ።


\par }{\PP \VS{25}“ነና ሞተይሳራ ፕርዳ ኬꬅ ባሸ ኦገ ቦላ እያራ ጊጋ። ሄስ አቶ ጊኮ እ ነና ዳይና ስን ኤፋና። ዳይናይ ነና ቃቸይሳስ አꬅድ እማና፤ እ ነና ዎይነን የጋና።

\VS{26}ታ ቱማ ኦዳይስ፤ ነ ቦላ ፕርደትዳ አጩዋ እስ ሳንትመይ አቶና ጭጋ ኦንጋና ጋካናዉ ቃሾ ኬꬃፈ ከያካ።


\par }{\SH ላይማተꬃባ
\par }
{\PP \VS{27}“ሀይሳፈ ካሰ፥ ‘ላይማቶፕተ’ ጌተቶይሳ ስእደታ።
\XREF{}{{\XO 5:27 }{\XT{ከሳ 20:14፤ ዛረ 5:18.}}}

\VS{28}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፥ ማጫስ ፄልድ፥ አሞትዳ ኡባይ ባ ዎዛናን ኢራ ላይማቴስ።

\VS{29}ነ ኡሻቻ አይፈይ ነዉ ናጋራስ ጋሶ ግድኮ፥ ከሳ ሆላ። ነ አሳተꬃይ ኩመꬅ ጋናመ ታማን ዎꬋናፐ ነ አሳተꬃፈ እሶይ ꬋይኮ ነዉ ሎኦ።
\XREF{}{{\XO 5:29 }{\XT{ማቶ 18:9፤ ማር 9:47.}}}

\VS{30}ነ ኡሻቻ ኩሸይ ነዉ ናጋራስ ጋሶ ግድኮ፥ እያ ቃንፃ ሆላ። ነ አሳተꬃይ ኩመꬅ ጋናመ ታማን ዎꬋናፐ ነ አሳተꬃፈ እሶይ ꬋይኮ፥ ነዉ ሎኦ።
\XREF{}{{\XO 5:30 }{\XT{ማቶ 18:8፤ ማር 9:43.}}}


\par }{\SH ማቾ አንጆባ
\par }
{\R (ማቶ 19:9፤ ማር 10:11-12፤ ሉቃ 16:18)

\par }{\PP \VS{31}“ ‘ባ ማቼስ አንጆ ዎርቃተ እሞ’ ጌተትስ።
\XREF{}{{\XO 5:31 }{\XT{ማቶ 19:7፤ ማር 10:4.}}}

\VS{32}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ባ ማቹያ ላይማቶና ደእሽን ብልያ ኦንካ እያ ላይማታና መላ ኦꬄስ። ሄሳዳካ፥ አንጀትዳ ማጫስዉ ኤክያ ኡባይ ላይማቴስ።
\XREF{}{{\XO 5:32 }{\XT{ማቶ 19:9፤ ማር 10:11-12፤ ሉቃ 16:18፤ 2 ቆሮ 7:10-11.}}}


\par }{\SH ጫቆባ
\par }
{\PP \VS{33}“ህንተ ማይዛታኮ፥ ‘ዎርዶን ጫቆፍተ፤ ህንተ ፆሳ ስንꬃን ጫቅዳይሳ ፖልተ’ ጌተትዳይሳ ስእደታ።
\XREF{}{{\XO 5:33 }{\XT{ሌወ 19:12፤ ታይቦ 30:2፤ ዛረ 23:21.}}}

\VS{34}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ኡባራካ ጫቆፍተ። ፆሳይ ኡትያ አራታ ግድያ ግሾ፥ ሳሎን ጫቆፍተ።
\XREF{}{{\XO 5:34 }{\XT{ማቶ 23:22.}}}

\VS{35}እያ ቶሆይ የꬍያ ሶ ግድያ ግሾ፥ ሳአንካ ጫቆፍተ። ግታ ካዋ ካታማ ግድያ ግሾ፥ የሩሳላመንካ ጫቆፍተ።
\XREF{}{{\XO 5:35 }{\XT{እሳ 66:1፤ ማዝ 48:2.}}}

\VS{36}ህንተ ብናናፐ እሱዋካ ቦꬅ ዎይኮ ካሬꬅ ኦꬃናዉ ዳንዳኦና ግሾ፥ ህንተ፥ ህንተ ሁጰንካ ጫቆፍተ።

\VS{37}ሄሳ ግሾ፥ ህንተ ቃላይ፥ ‘ኤ’ ዎይኮ ‘አካይ’ ግዶ። ሄሳፈ ካረ ከየይ ፃላሄፐ ዬስ።


\par }{\SH ሀሎ ከዮፓ
\par }
{\PP \VS{38}“ ‘አይፈ ግሾ አይፈ፤ አቻ ግሾ አቸ’ ጌተትዳይሳ ስእደታ።
\XREF{}{{\XO 5:38 }{\XT{ከሳ 21:24፤ ሌወ 24:20፤ ዛረ 19:19.}}}

\VS{39}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህንተ ቦላ ኢታባ ኦꬅያ ኡራራ ኤቀቶፍተ። ኦንካ ነ ኡሻቻ ሻካላ ባቅኮ ነ ሀድርሳ ሻካላ በሳ።

\VS{40}እስ አስ ነ ሻምዝያ ኤካናዉ ነና ሞትኮ፥ ነ ኮትያ ጉጃዳ እማ።

\VS{41}እስ አስ ነና ዎልቃን ባባ ቶስድ እስ ሳተ ኦገ ባራ ባና መላ ነና ኡንኤꬅኮ፥ እያራ ናምኡ ሳተ ኦገ ባ።

\VS{42}ዎስያ ኦደስካ እማ፤ ኔፐ ታልአናዉ ኮይያ ኦናካ ድጎፋ።


\par }{\SH ነ ሞርከታ ዶሳ
\par }
{\R (ሉቃ 6:27-36)

\par }{\PP \VS{43}“ ‘ነና ዶሰይሳ ዶሳ፤ ነና እፀይሳ እፃ’ ጌተቶይሳ ስእደታ።

\VS{44}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህንተ ሞርከታ ዶስተ፤ ህንተና ቆሄይሳታስ ዎስተ።

\VS{45}ሄሳꬆ ህንተ ኦꬅኮ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋስ ህንተ ናይታ ግዳና። እ ኢታታስነ ሎኦታስ አዋ ከሴስ፤ ፅሎታስነ ናጋራንቾታስ ባ እራ ቡክሴስ።

\VS{46}ህንተና ዶስያ አሳ ፃላላ ህንተ ዶስኮ፥ ህንተዉ አይ ዎይቶይ ደኢ? ሀር አቶሽን፥ ቃራፃ ቃንፅሰይሳትካ ሄሳ ኦꬆሶና።

\VS{47}ህንተ፥ ህንተ እሻታ ፃላላ ሳሮꬅኮ፥ ሀራታፐ አይ ሀራ አꬍያባ ኦꬅደቲ? ሀር አቶሽን፥ ፆሳ አማኖና አሳይካ ሄሳ ኦꬆሶና።

\VS{48}ህዛ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋይ ፖሎ ግዶይሳዳ ህንተካ ፖሎ ግድተ።”\XREF{}{{\XO 5:48 }{\XT{ሌወ 19:2፤ ዛረ 18:13.}}}




\par }\Chap{6}{\SH ማንቆታስ እሞባ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“አስ በኦ ግድ ህንተ ሎኦ ኦሱዋ አሳ ስንꬃን ኦꬆናዳ ናገትተ። ሄሳꬆ ሀኖና እፅኮ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋፐ ዎይቶ ደመከታ።
\XREF{}{{\XO 6:1 }{\XT{ማቶ 23:5.}}}


\par }{\PP \VS{2}“ህንተ ማንቆታስ እምያ ዎደ አሳ ስንꬃን ቦንቸታናዉ ግድ ጩቦት ኦግያ ዶናንነ አይሁደ ዎሳ ኬꬃታን ኦይሳዳ አስ በኦ ግድ ኦꬆፍተ። ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ኤንቲ ባንታ ኩመꬃ ዎይቱዋ ኤክዶሶና።

\VS{3}ሽን ህንተ ማንቆታስ እምያ ዎደ ህንተ ኡሻቻ ኩሸይ ኦይሳ ህንተ ሀድርሳ ኩሸይ ኤሮፖ፤

\VS{4}ህንተ እሞይ ጌማን ግዶ። ጌማን ኦይሳ በእያ ህንተ አዋይ ህንተዉ ዎይቱዋ ቆንጨን እማና።


\par }{\SH ዎሳባ
\par }
{\R (ሉቃ 11:2-4)

\par }{\PP \VS{5}“ዎሳ ዎስሸ ጩቦታꬆ ሀኖፕተ። ኤንቲ፥ ባንታና አስ በኦ ግድ አይሁደ ዎሳ ኬꬃንነ ኦግያ ዶናን ኤቅድ ዎሰይሳ ዶሶሶና። ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ኤንቲ ባንታ ኩመꬃ ዎይቱዋ ኤክዶሶና።
\XREF{}{{\XO 6:5 }{\XT{ሉቃ 18:10-14.}}}

\VS{6}ሽን ኔኒ ዎስያ ዎደ፥ ነ ሶ ገላ፥ ዉላ ጎርዳዳ ጌማን ደእያ ነ አዋኮ ዎሳ፤ ጌማን ኦሰትዳይሳ በእያ ነ አዋይ ነዉ ዎይቱዋ እማና።

\VS{7}ህንተ ዎስያ ዎደ አማኖና አሳꬆ ጮ ቃላ ዳርስድ ዎሶፍተ። ኤንቲ አዱስ ዎስን ፆሳይ ስኤስ ግድ ቆፖሶና።

\VS{8}ሄሳ ግሾ፥ ኤንታይሳዳ ሀኖፕተ። አይስ ጊኮ፥ ህንተ አዋይ ህንተዉ አይ ኮሽያኮ ህንተ ዎሳናፐ ስንꬃትድ ኤሬስ።


\par }{\PP \VS{9}“ህዛ፥ ህንተ ያግድ ዎስተ፦

\par }{\Q “ ‘ሳሎን ደእያ ኑ አዋዉ፥

\par }{\QB ነ ጌሻ ሱንꬃይ አንጀቶ።


\par }{\Q \VS{10}ነ ካዎተꬃይ ዮ፥

\par }{\QB ነ ሸነይ ሳሎን ሀንዳይሳዳ

\par }{\QB ሳአንካ ሀኖ።


\par }{\Q \VS{11}ጋላሳ ካꬃ ሀች ሀች ኑስ እማ።


\par }{\Q \VS{12}ኑኒ ኑና ቆህዳይሳታ፥ አቶ ገይሳዳ፥

\par }{\QB ኑስካ ኑ ቆሁዋ አቶ ጋ።


\par }{\Q \VS{13}ኑና ኢታፐ አሻፈ አትሽን፥

\par }{\QB ፓጨን ገልሶፋ።

\par }{\Q [ካዎተꬃይ፥ ዎልቃይነ ቦንቾይ

\par }{\QB መርናዉ ኔሳ፤ አምንእ።’]


\par }{\PP \VS{14}“ህንተ ህንተና ቆህዳይሳታ አቶ ጊኮ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋይ ህንተ ቆሁዋካ አቶ ጋና።
\XREF{}{{\XO 6:14 }{\XT{ማር 11:25-26.}}}

\VS{15}ሽን ህንተ ሀራ አሳ ናጋራ አቶ ጎና እፅኮ ህንተ አዋይ ህንተ ናጋራ አቶ ጌና።


\par }{\SH ፆማባ
\par }
{\PP \VS{16}“ህንተ ፆምያ ዎደ ጩቦታꬆ ካዮቶፍተ። አይስ ጊኮ፥ ኤንቲ ፆመይሳ አስ ኤራና መላ ባንታ ሶምኡዋ ቅታዮሶና። ታ ቱማ ኦዳይስ፤ ኤንቲ ባንታ ዎይቱዋ ኤክዶሶና።


\par }{\PP \VS{17}“ሽን ኔኒ ፆምያ ዎደ ነ ሶምኡዋ ሜጫ፥ ነ ሁጵያ ትየታ።

\VS{18}ሄሳዳ ነ ኦꬅኮ ነ ፆምያ ፆማይ አሳፐ ጌምዳይሳ፥ ሽን ጌማን ደእያ ነ አዋይ ኤርያ ፆማ ግዳና። ጌማን ኦሰትዳይሳ በእያ ነ አዋይ ነዉ ዎይቱዋ እማና።


\par }{\SH ሳሎን ሻሎ ሺሾ
\par }
{\PP \VS{19}“ብል ምያ በሳን፥ ብራት ሽእያሶን፥ ካይሶይ ቦክድ ኤክያሶን፥ ሀ ሳአን፥ ህንተዉ ሻሎ ሺሾፕተ።
\XREF{}{{\XO 6:19 }{\XT{ያይ 5:2.}}}

\VS{20}ሽን ብል ሞናሶን፥ ብራት ሽኦናሶን፥ ካይሶይ ቦክድ ኤኮናሶን ሳሎን ህንተዉ ሻሎ ሺሽተ።

\VS{21}ነ ሻሎይ ደእያሱዋን ነ ዎዛናይ ደአና።


\par }{\PP \VS{22}“አይፈይ አሳተꬃስ ፆምፐ። ሄሳ ግሾ፥ ነ አይፈይ ፓፃ ግድኮ ነ ኩመꬃ አሳተꬃይ ፖኦ ግዴስ።

\VS{23}ነ አይፈይ ሀርጋንቾ ግድኮ ነ ኩመꬃ አሳተꬃይ ꬉማ ግዴስ። ህዛ፥ ነናን ደእያ ፖኦይ ꬉማ ግድኮ፥ ꬉማይ አይ መላ አꬍድ ꬉማንዴሻ!


\par }{\PP \VS{24}“እስ አስ ናምኡ ጎዳስ ሃረታናዉ ዳንዳኤና። እሱዋ ዶስኮ ሀንኩዋ እፄስ፤ ዎይኮ እሱዋ ቦንችኮ ሀንኩዋ ካꬌስ። ፆሳስነ ሚሸስ ሃረታናዉ ዳንዳኤከታ።


\par }{\SH ኡንኤቶፍተ
\par }
{\R (ሉቃ 12:22-31)

\par }{\PP \VS{25}“ህዛ፥ ስእተ! ህንተ ደኦን ዳናዉ፥ ‘አይ ማኔ? አይ ኡያኔ? አይ ማአኔ?’ ግድ ኡንኤቶፍተ፤ ደኦይ ካꬃፈ ዎይኮ አሳተꬅ ማኦፐ አኔ?

\VS{26}ሳሎ ካፎታ ፄልተ፤ ኤንቲ ዘሮኮና፥ ቡጮኮና፥ ሻለን የጎኮና፥ ሽን ህንተ ሳሎ አዋይ ኤንታ ሙዜስ። ህንተ ኤንታፈ ዳሮ አከቲ?

\VS{27}ህንተ ግዶፈ ዳሮ ኡንኤትድ ባ ላይꬃ ቦላ እስ ጋላስ ጉጃናዉ ዳንዳኤይ ደኢ?


\par }{\PP \VS{28}“ቃስ ህንተ ማእያባስ አይስ ኡንኤተቲ? አነ ጪሻታ በእተ፥ ኦሶን ዳቡሮኮና ዎይኮ ሱቆኮና።

\VS{29}ስእተ! ሀር አቶሽን፥ ካዋ ሶሎሞነይ ባ ቦንቾ ኡባን ሀ ጪሻታፐ እሱዋ መላካ ማእቤና።
\XREF{}{{\XO 6:29 }{\XT{1 ካዎ 10:4-7፤ 2 ታር 9:3-6.}}}

\VS{30}ህንተኖ፥ አማኖይ ፓጭዳይሳቶ፥ ፆሳይ ሀች በንትድ ዎንቶ ታማን ዎꬋናዉ ደእያ ማታ ያትድ ማይዝያባ ግድኮ፥ ህንተና ኤንታፈ አꬅድ ዋት ማይዘኔ?

\VS{31}ሄሳ ግሾ፥ ‘አይ ማኔ? አይ ኡያኔ? አይ ማአኔ?’ ግድ ኡንኤቶፍተ።

\VS{32}ሄ ኡባ ፆሳ አማኖና አሳይ ዳርስድ ደማናዉ ኡንኤቶሶና። ህንተ ሳሎ አዋይ ሄ ኡባይ ህንተዉ ኮሸይሳ ኤሬስ።

\VS{33}ሽን ኡባፈ ስን ፆሳ ካዎተꬃነ እያ ፅሎተꬃ ኮይተ፤ ሄ ኡባይ ህንተዉ ጉጅ እመታና።

\VS{34}ሄሳ ግሾ፥ ዎንቶስ ቆፕሸ ኡንኤቶፍተ። ዎንቶይስ ዎንቶስ አቆ፤ እስ እስ ጋላሳይ ባዉ ግድያ መቶራ ደኤስ።




\par }\Chap{7}{\SH አሳ ቦላ ፕርዶፋ
\par }
{\R (ሉቃ 6:37-42)

\par }{\PP \VerseOne{1}“ህንተ ቦላ ፕርደቶና መላ ሀራታ ቦላ ፕርዶፍተ።

\VS{2}አይስ ጊኮ፥ ሀራታ ቦላ ህንተ ፕርደይሳዳ ህንተ ቦላ ፕርደታና፤ ህንተ ሀራታስ ማክዳባን ህንተዉ ዛር ማከታና።
\XREF{}{{\XO 7:2 }{\XT{ማር 4:24.}}}

\VS{3}ነ አይፈን ደእያ ቱሱ ዳነይሳ በኦና ነ እሻ አይፈን ደእያ ቡርያ አይስ በአይ?

\VS{4}ነ አይፈን ቱስ ደእሽን ነ እሻ አይፈን ደእያ ቡርያ ከሶ ጋናዉ ዋና ዳንዳአይ?

\VS{5}ነኖ ጩቡዋዉ፥ ኮይሮታዳ ነ አይፈን ደእያ ቱስ ዳነይሳ ከሳ። እያፐ ጉየ፥ ነ እሻ አይፈን ደእያ ቡርያ ከሳናዉ ነ ጌሻ ፄላና።


\par }{\PP \VS{6}“ጉየ ስሚድ ህንተና ሳፆና መላ ጌሻባ ካናታስ የጎፍተ። ባንታ ቶሁዋን የꬍድ ኢሶና መላ ህንተ አልኦ እንቁዋ ጉዱንꬆታ ስንꬃን የጎፍተ።


\par }{\SH ዎስተ ኮይተ ፄግተ
\par }
{\R (ሉቃ 11:9-13)

\par }{\PP \VS{7}“ዎስተ ህንተዉ እመታና፥ ኮይተ ህንተ ደማና፥ ካረ ይድ ፄግተ ህንተዉ ዶየታና።

\VS{8}ዎስያ ኦደስካ እመታና፥ ኮይያ ኦደስካ በንታና፥ ካረ ይድ ፄግያ ኦደስካ ዶየተና።


\par }{\PP \VS{9}“ህንተ ግዶፈ ባ ናእ ኡይꬅ ዎስኮ ሹች እመይ ኦኔ?

\VS{10}ዎይኮ ሞሎ ዎስኮ ሾሽ እመይ ደኢ?

\VS{11}ያትን ህንተ ኢታ ግድሸ ህንተ ናይታስ ሎኦባ እሞ ኤርኮ፥ ህንተ ሳሎ አዋይ ባና ዎሰይሳታስ ሎኦባ ዋት ዳርስድ እመኔ?

\VS{12}ሀራት ህንተዉ ኦꬃና መላ ህንተ ኮያባ ኡባ ህንተካ ሀራታስ ኦꬅተ። አይስ ጊኮ፥ ሙሰ ህገይነ ናበት ታማርሰይ ሀይሳ።
\XREF{}{{\XO 7:12 }{\XT{ሉቃ 6:31.}}}


\par }{\PP \VS{13}“ፁንꬃ ዉላራ ገልተ፤ አይስ ጊኮ፥ ꬋዮስ ኤፍያ ኦገይ ዎጋ፥ ዉላይካ ዳልጋ። እያራ ገልያ አሳይካ ዳሮ።

\VS{14}ሽን ደኡዋኮ ኤፍያ ኦገይነ ዉላይ ፁንꬁ፤ ያ ገልያ አሳይካ ጉꬃ።


\par }{\SH ምꬅ ባ አይፈን ኤረቴስ
\par }
{\R (ሉቃ 6:43-44)

\par }{\PP \VS{15}“ቦላ ባጋራ ዶርሰ ዳንድ ባንታ ጋꬃን ሱꬉመ ግድድ ህንተ ግዶ ገልያ ዎርዳንቾ ናበታፐ ናገትተ።
 
\VS{16}ህንተ ኤንታ፥ ኤንታ አይፍያፐ ኤራና፤ አጉንꬃፈ ዎይነይ፥ ክንቾተፐ ላደይ ማፀተና።

\VS{17}ሄሳ መላ ሎኦ ምꬅ ኡባይ ሎኦ አይፈ አይፌስ፤ ኢታ ምꬅ ኢታ አይፈ አይፌስ።

\VS{18}ሎኦ ምꬅ ኢታ አይፈ አይፈና፥ ቃስ ኢታ ምꬅ ሎኦ አይፈ አይፋናዉ ዳንዳኤና።

\VS{19}ሎኦ አይፈ አይፎና ምꬅ ኡባይ ቃንፀትድ ታማን ፁገታና።
\XREF{}{{\XO 7:19 }{\XT{ማቶ 3:10፤ ሉቃ 3:9.}}}

\VS{20}ሄሳ ግሾ፥ ህንተ ኤንታ፥ ኤንታ አይፍያን ኤራና።
\XREF{}{{\XO 7:20 }{\XT{ማቶ 12:33.}}}


\par }{\PP \VS{21}“ሳሎን ደእያ ታ አዋ ሸንያ ኦꬅያ ኡራይ ሳሎ ካዎተꬅ ገላናፐ አትሽን፥ ጮ ታና ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ’ ግያ ኡባይ ሳሎ ካዎተꬅ ገለና።

\VS{22}ፕርዳ ጋላስ ዳሮት፥ ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ፥ ነ ሱንꬃን ትንብተ ኦድቦኮ? ነ ሱንꬃን ቱና አያናታ ከስቦኮ? ነ ሱንꬃን ማላታታ ኦꬅቦኮ?’ ያጋና።

\VS{23}ሄ ዎደ ታኒ፥ ‘ታ ህንተና ኡባራካ ኤርከ፥ ህንተ ኢታ ኦይሳት ታፐ ሃክተ’ ያጋና።
\XREF{}{{\XO 7:23 }{\XT{ማዝ 6:8.}}}


\par }{\SH ኬ ኬፅያ ናምኡ አሳታ
\par }
{\PP \VS{24}“ህዛ፥ ሀ ታ ቃላ ስእድ ኦꬅያ ኦንካ ባ ኬꬃ ሹቻ ቦላ ኬፅዳ ዎዛናማ አሳ መላ።

\VS{25}እራይ ቡክስ፥ ድኦይ ድእስ፥ ጫርኮይካ ጫርክድ ሄ ኬꬃ ሱግስ። ሽን ኬꬃይ ሹቻ ባሶ ቦላ ኬፀትዳ ግሾ ኩንድቤና።

\VS{26}ሀ ታ ቃላ ስእድ ኦꬆና ኦንካ ባ ኬꬃ ሻፈ ቦላ ኬፅዳ ኤያ ኡራ መላ።

\VS{27}እራይ ቡክድ፥ ድኦይ ድእድ፥ ጫርኮይካ ጫርክድ፥ ሄ ኬꬃ ሱግን፥ ሄ ኬꬃይ ኩንድስ፤ እያ ኩንደꬃይካ ዎልቃማ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{28-29}የሱሲ ባ ኦዳ ኦንግዳ ዎደ እያ ትምርተይ ህገ አስታማረታ መላ ግዶናሽን፥ ማታራ ግድያ ግሾ አሳይ እያ ትምርትያን ማላለትዶሶና።
\XREF{}{{\XO 7:28-29 }{\XT{ማር 1:22፤ ሉቃ 4:32.}}}




\par }\Chap{8}{\SH ባሮ ሀርጋንቾይ ፓፅስ
\par }
{\R (ማር 1:40-45፤ ሉቃ 5:12-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ ዙማፐ ዎꬍያ ዎደ ዳሮ አሳይ እያ ካልዶሶና።

\VS{2}ሄኮ እስ ባሮ ሀርጋንቾይ እያኮ ሺቅድ፥ እያ ስንꬃን ጉልባትድ፥ “ጎዳዉ፥ ነ ሸነ ግድኮ ታና ጌሻዳ ፓꬃናዉ ዳንዳኣሳ” ያግስ።

\VS{3}የሱሲ ባ ኩሽያ የድድ እያ ቦችድ፥ “ኤ፥ ታ ሸነ፥ ፓፃ” ያግስ። ኡራይ ኢራካ ጌይ አግስ።

\VS{4}የሱሲ እያኮ፥ “ነ ፓፁዋ ኦደስካ ኦዶፓ። ሽን ባዳ ነ ጌያዳ ፓፆይሳ ካህነ በሳ። ነ ፓፁዋስ ማርካ ግዳና መላ ባዳ ሙሰይ ኪትዳ ያርሹዋ ያርሻ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 8:4 }{\XT{ሌወ 14:1.}}}


\par }{\SH ማቶ ሀላቃ አማኖ
\par }
{\PP \VS{5}የሱሲ ቅፍርናሆማ ካታማ ጋክዳ ዎደ፥ እስ ማቶ ሀላቃይ እያኮ ሺቅድ፥

\VS{6}“ጎዳዉ፥ ታ አይለይ አሳተꬃይ ጉንድን ዳሮ ሀርገትድ፥ ሶን ዝንእድ ደኤስ” ያግድ ዎስስ።


\par }{\PP \VS{7}የሱሲ ዛሪድ፥ “ታኒ ባዳ እያ ፓꬃና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{8}ሽን ማቶ ሀላቃይ ዛሪድ፥ “ጎዳዉ፥ ነ ታ ሶ ገላናዉ በሲያ አስ ግድከ፥ ሽን ነ ሀን ኡታዳ ቃላ ፃላላ ኦዳ፥ ታ አይለይ ፓፃና።

\VS{9}አይስ ጊኮ፥ ታፐ ቦላራ ታና ኪትያ አሳት ደኦሶና፥ ቃስ ታፐ ጋርሳራ ታዉ ኪተተይሳት ደኦሶና። ኤንታፈ እሱዋ፥ ‘ባ’ ግያደ ቤስ፤ ሀንኩዋ ቃስ ‘ሃያ!’ ግያደ ዬስ። ታ አይልያ፥ ‘ሀይሳ ኦꬃ’ ግያደ ኦꬄስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{10}የሱሲ ሄሳ ስእዳ ዎደ ማላለትድ፥ ባና ካልያ አሳኮ፥ “ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ታኒ ሀይሳ መላ አማኖ እስራኤለ አሳንካ በአብከ።

\VS{11}ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ዳሮት ዶሎሀፐነ ዉሎሀፐ ይድ፥ ሳሎ ካዎተꬃን አብራሃመራ፥ ይሳቃራነ ያይቆባራ እስፈ እማቶ ቦላ ኡታና።
\XREF{}{{\XO 8:11 }{\XT{ሉቃ 13:29.}}}

\VS{12}ሽን ሳሎ ካዎተꬃ ላታናዉ በስሽን አትዳይሳት ካረ ꬉማን ሆለታና። ያን ኤንታዉ ዬሆነ አቻ ጋርጨꬅ ግዳና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 8:12 }{\XT{ማቶ 22:13፤ 25:30፤ ሉቃ 13:28.}}}


\par }{\PP \VS{13}የሱሲ ማቶ ሀላቃኮ፥ “ነ ሶ ባ፥ ነ አማኑዋꬆ ነዉ ሀኖ” ያግስ። እያ አይለይ ኢራካ ፓፅ አግስ።


\par }{\SH የሱሲ ዳሮ ሀርጋንቾታ ፓꬅስ
\par }
{\R (ማር 1:29-34፤ ሉቃ 4:38-41)

\par }{\PP \VS{14}የሱሲ ጰፅሮሳ ሶ ገልያ ዎደ፥ ጰፅሮሳ ማቸ አይያ ቆፆ ምሻ ሀርገን ሳከታዳ ዝንእዳሮ በእስ።

\VS{15}የሱሲ እ ኩሽያ ቦችዳ ዎደ ቆፆይነ ምሻይ አጋግስ። ፓፃ ደንዳዳ እያ ሞካሱ።


\par }{\PP \VS{16}ሄ ዎደ ኦማርስ ቱና አያናን ኦይከትዳ ዳሮ አሳታ፥ አሳይ የሱሳኮ ኤህዶሶና። እካ ቱና አያናታ ባ ቃላን ከስስ፥ ሀርጋንቾታ ኡባ ፓꬅስ።

\VS{17}ሄሳንካ ናብያ እሳያስ፥

\par }{\Q “እ ኑ ሀርግያ ባዉ ኤክስ፥

\par }{\QB ኑ ዳቡራ ቶክስ”

\par }{\MM ግዳ ቃላይ ፖለትስ።
\XREF{}{{\XO 8:17 }{\XT{እሳ 53:4.}}}


\par }{\SH የሱሳ ካሎይ ጭግስያ ጋተ
\par }
{\R (ሉቃ 9:57-62)

\par }{\PP \VS{18}የሱሲ ዳሮ አሳይ እያ ዩሹዋን ኤቅዳይሳ በእድ፥ አባፈ ሄፍንꬅ ፕናና መላ ባ ታማረታ ኪትስ።

\VS{19}ህገ አስታማረታፐ እሶይ፥ “አስታማርያዉ፥ ነ ብያ በሳ ኡባ ታ ካላና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{20}የሱሲ እያኮ “ዎርካናታስ ኦል ደኤስ፥ ሳሎ ካፎታስ ኬꬅ ደኤስ። ሽን አሳ ናኣስ ባ ሁጵያ ሸምፕስያ በሲ ባዋ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{21}የሱሳ ካልያ አሳታፐ እሶይ፥ “ጎዳዉ፥ ታኒ ስንꬃታ ባዳ ታ አዋ ሞጋዳ ያና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን የሱሲ፥ “ሀይቅዳይሳት ባንታ ሀይቆታ ሞጎ፤ ኔኒ ታና ካላ” ያግስ።


\par }{\SH የሱሲ ሆቢያ ሴርስ
\par }
{\R (ማር 4:35-41፤ ሉቃ 8:22-25)

\par }{\PP \VS{23}የሱሲ ባናዉ ዎጎሉዋን ገልዳ ዎደ፥ እያ ታማረትካ እያራ ባናዉ ገልዶሶና።

\VS{24}ኤንቲ ቆፖና ደእሽን፥ ዎልቃማ ሆበይ ሃꬃ ቦላ ደንድን ዎጎሎይ ምተታናዉ ጋክስ። ሽን የሱሲ ꬍስክስ።

\VS{25}እያ ታማረት እያኮ ሺቅድ እያ ባርከꬅድ፥ “ጎዳዉ፥ ኑ ꬋዮስ ኑና አሻርክ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{26}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ህንተኖ፥ አማኖይ ፓጭዳይሳቶ፥ አይስ ያየቲ?” ያግስ። ደንድድ፥ ሆቢያነ ጎትያ ኤስስ። ኤለስድ ኡባባይ ስእ ግስ።


\par }{\PP \VS{27}እያ ታማረት ማላለትድ፥ “ሀይስ፥ ሀር አቶሽን፥ ሆበይነ ጎተይ ኪተተይስ ዋንዳ አሴ?” ያግዶሶና።


\par }{\SH ቱና አያን ኦይክዳ ናምኡ አሳታ
\par }
{\R (ማር 5:1-20፤ ሉቃ 8:26-39)

\par }{\PP \VS{28}የሱሲ አባፈ ሄፍንꬃን ደእያ ገርገሶነ ቢታ ጋክዳ ዎደ ቱና አያናይ ኦይክዳ ናምኡ አሳት ዱፎፐ ከይድ እያራ ጋሄትዶሶና። ኤንቲ ዳሮ ኢታነ ያሽያ አሳታ ግድያ ግሾ አስ ሄ በሳራ አꬋናዉ ዳንዳኤና።

\VS{29}ኤንትካ፥ “ፆሳ ናአዉ፥ ኑናነ ነና አይበ ጋይ? ዎደይ ጋኮና ደእሽን ኑና ፕርዳናዉ ያዲ?” ግድ ዋስዶሶና።


\par }{\PP \VS{30}ኤንታፈ ዳሮ ሃኮና ጉዱንꬆ ዉደይ ሄመቴስ።

\VS{31}ቱና አያናት የሱሳ፥ “ነ ኑና ከሳናባ ግድኮ፥ ህን ጉዱንꬆ ዉድያ ግዶ የዳርክ” ያግድ ዎስዶሶና።


\par }{\PP \VS{32}የሱሲ፥ “ቢተ” ያግስ። ቱና አያናት አሳታፐ ከይድ ጉዱንꬆታን ገልዶሶና። ጉዱንꬆት ኡባይ አፎ ዶናራ ድርግድ ብድ አባን ምተትድ ሀይቅዶሶና።


\par }{\PP \VS{33}ጉዱንꬆ ዉድያ ሄመይሳት ባቃትድ ካታማ ብድ፥ ሀንዳባነ ቱና አያናይ ኦይክዳ አሳታ ቦላ ኦሰትዳባ ኡባ ኦድዶሶና።

\VS{34}ያትን፥ ካታማን ደእያ አሳ ኡባይ የሱሳ በአናዉ ከይዶሶና። ኤንቲ የሱሳ በእዳ ዎደ ባንታ ቢታፈ ከይድ ባና መላ ዎስዶሶና።




\par }\Chap{9}{\SH ጉንዳ ኡራ
\par }
{\R (ማር 2:1-12፤ ሉቃ 5:17-26)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ዎጎሉዋን ገልድ፥ አባ ፕንድ ባ ካታማ ብስ።

\VS{2}ሀንዳ ጉꬃ አሳት እስ ጉንዳ ኡራ አልጋራ ቶክድ የሱሳኮ ኤህዶሶና። የሱሲ ኤንታ አማኑዋ በእድ፥ ጉንዳ ኡራ፥ “ታ ናአዉ፥ ያዮፋ፤ ነ ናጋራይ አቶ ጌተትስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{3}ሄ ሳትያን፥ አይሁደ ህገ አስታማረታፐ እሶት እሶት፥ “ሀይስ ፆሳ ጫሸ ግደነ” ያግድ ባንታ ዎዛናን ቆፕዶሶና።


\par }{\PP \VS{4}የሱሲ ኤንታ ቆፋ ኤርድ፥ “ኢታባ ህንተ ዎዛናን አይስ ቆፔቲ?

\VS{5}ሀኖሽን፥ ‘ነ ናጋራይ አቶ ጌተትስ’ ገይሳፈነ ‘ደንዳ ኤቃዳ ባ’ ገይሳፈ አዉስ ካዉዪ?

\VS{6}ሽን ሳአ ቦላ ናጋራ አቶ ጋናዉ አሳ ናኣስ ማት ደኤይሳ ታ ህንተና ኤርሳና” ያግድ፥ ጉንዳ አድያኮ፥ “ደንዳ ኤቃ፥ ነ አልጋ ቶካዳ፥ ነ ሶ ባ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{7}ጉንዳ ኡራይ ደንድድ ባ ሶ ብስ።

\VS{8}ደረይ ሄሳ በእድ ማላለትዶሶና። ሄሳ መላ ማታ አሳስ እምዳ ፆሳ ጋላትዶሶና።


\par }{\SH ማቶሳ ፄገተꬅ
\par }
{\R (ማር 2:13-17፤ ሉቃ 5:27-32)

\par }{\PP \VS{9}የሱሲ ያፐ ደንድድ ብሸ ማቶሳ ገይሳ ቃራፃ ቃንፅስያ በሳን ኡትዳሽን በእድ፥ “ታና ካላ” ያግስ።

\par }{\PP እካ ደንድድ ካልስ።


\par }{\PP \VS{10}የሱሲ ማቶሳ ሶን ጋይታ ቦላ ኡትዳሽን፥ ቃራፃ ቃንፅስያ ዳሮ አሳትነ ናጋራንቾት ይድ እያራነ እያ ታማረታራ እስፈ ማናዉ ኡትዶሶና።
\XREF{}{{\XO 9:10 }{\XT{ሉቃ 15:1-2.}}}

\VS{11}እስ እስ ፋርሳወት ሄሳ በእድ፥ የሱሳ ታማረታ፥ “ህንተ አስታማረይ ቃራፃ ቃንፅሰይሳታራነ ናጋራንቾታራ አይስ ሚ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{12}የሱሲ ሄሳ ስእድ፥ “ꬋለ ኮሸይ ሀርጋንቾታሳፈ አትሽን፥ ፓፃታሳ ግደና።

\VS{13}ሽን ህንተ ብድ፥ ‘ታኒ ህንተ ያርሹዋ ግዶናሽን ህንተ ሀራታ ማራና መላ ኮያይስ’ ጌተትድ ፃፈትዳይስ አይ ጉሰኮ ኤርተ። አይስ ጊኮ፥ ታኒ ናጋራንቾታ ፄጋናዉ ያስፐ አትሽን፥ ፅሎታ ፄጋናዉ ያቢከ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 9:13 }{\XT{ማቶ 12:7፤ ሆሰ 6:6.}}}


\par }{\SH የሱሲ ፆማባ ኦይሸትስ
\par }
{\R (ማር 2:18-22፤ ሉቃ 5:33-39)

\par }{\PP \VS{14}ሄ ዎደ ዮሃንሳ ታማረት የሱሳኮ ሺቅድ፥ “ኑነ ፋርሳወት ፆሞስ፥ ሽን ነ ታማረት አይስ ፆሞኮና?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{15}የሱሲ ዛሪድ ኤንታኮ፥ “ማችዉ ኤከይስ ኤንታራ ደእሽን ፄገትድ ይዳ አሳይ ካዮታናዉ ዳንዳኦና? ሙሹራይ ኤንታ ማታፐ ኤከታና ዎደይ ያና፥ ኤንቲ ሄ ዎደ ፆማና።


\par }{\PP \VS{16}“ኦራꬃ ማኦፐ ፔꬍድ ጋልአ ማኦ ቦላ ስከይ ኦንካ ባዋ። ሄሳꬆ ኦꬅኮ ኦራꬃይ ጋልአ ፔꬌስ። ፔꬃይካ ጉጅ ዳልጌስ።

\VS{17}ኦራꬃ ዎይነ ጋልአ ኦጎሮን ቆልያ ኦንካ ባዋ። ሄሳꬆ ኦꬅኮ ኦራꬃ ዎይነይ ጋልአ ኦጎሩዋ ꬉሴስ ዎይነይካ ጉኬስ፤ ኦጎሮይካ ናምአንꬆ ማዶናባ ግዴስ። ሽን ኦራꬃ ዎይነይ ኦራꬃ ኦጎሮን ቆለታናዉ በሴስ። ሄሳꬆ ኦሰትኮ ናምአይካ ኢቶና ናገቶሶና” ያግስ።
 

\par }{\SH ሀይቅዳ ናእዉነ ሀርገትያ ማጫስዉ
\par }
{\R (ማር 5:21-43፤ ሉቃ 8:40-56)

\par }{\PP \VS{18}የሱሲ ሄሳ ኦዶ ቦላ ደእሽን፥ አይሁደ ሀላቃታፐ እሶይ እያኮ ይድ፥ እያ ስንꬃን ጉልባትድ፥ “ታ ናእያ ሀእ ሀይቃሱ፥ ሽን እያ ፓፃና መላ ኔኒ ያዳ ነ ኩሽያ እ ቦላ ዎꬃርክ” ግድ ዎስስ።

\VS{19}የሱሲ ደንድድ እያራ ብስ፤ እያ ታማረትካ ካልዶሶና።


\par }{\PP \VS{20}እ ብሽን ታማነ ናምኡ ላይꬅ ኩመꬅ ሱꬅ ጎግድ ዋይስያ እስ ማጫስያ ጉየራ ሺቃዳ የሱሳ አፍላ ማጫራ ቦቻሱ።

\VS{21}እያ ባ ዎዛናን፥ “ታ እያ አፍላ ማጫራ ፃላላ ቦችያኮ ፓፃና” ያጋዳ ቆፓሱ።


\par }{\PP \VS{22}የሱሲ ጉየ ስም እዮ ፄልድ፥ “ታ ናተ፥ ያዮፋ! ነና ነ አማኖይ ፓꬅስ” ያግስ። ማጫስያ ኤለሳዳ ፓፃ አጋሱ።


\par }{\PP \VS{23}የሱሲ አይሁደ ሀላቃ ሶ ጋክያ ዎደ ዛየ ፑነይሳታነ ዬከይሳታ በእድ፥

\VS{24}“አነ ክችተ፤ ጉꬃ ናእያ ꬍስካሱፐ አትሽን፥ ሀይቃቡኩ” ያግስ። ሽን አሳይ እያ ቦላ ሚጭዶሶና።

\VS{25}አሳ ካረ ከስዳፐ ጉየ ሶ ገልድ፥ ናኤ ኩሽያ ኦይክስ፥ ናእያ ደንዳ ኤቃሱ።

\VS{26}ሄ ዎረይ ሄ ቢታ ኡባ ጋክስ።


\par }{\SH ናምኡ ቆቀ አሳታ
\par }
{\PP \VS{27}የሱሲ ያፐ ደንድድ ገደ ስን ብያ ዎደ ናምኡ ቆቀት ባንታ ቃላ ꬎቁ ኦꬅድ፥ “ዳዊታ ናአዉ፥ ኑና ማራርክ” ያግሸ እያ ካልዶሶና።


\par }{\PP \VS{28}የሱሲ ሶ ገልዳ ዎደ ቆቀት እያ ካልድ ይዶሶና። የሱሲ ኤንታኮ፥ “ታኒ ሄሳ ኦꬃናዉ ዳንዳኤይሳ ህንተ አማነቲ?” ያግስ።

\par }{\PP ኤንትካ፥ “ኤ፥ ጎዳዉ” ያግድ ዛርዶሶና።


\par }{\PP \VS{29}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ኤንታ አይፍያ ቦችድ ኤንታኮ፥ “ህንተዉ፥ ህንተ አማኑዋꬆ ሀኖ” ያግስ።

\VS{30}ኤንታ አይፈይካ ዶየትስ። የሱሲ ኤንታኮ፥ “ሀይሳ ኦደስካ ኦዶፕተ” ያግድ ምንꬅ ኦድስ።

\VS{31}ሽን አሳት ብድ የሱሳባ ሄ ቢታ ኡባን ኦድዶሶና።


\par }{\PP \VS{32}ኤንቲ ያፐ ከይያ ዎደ አሳይ ቱና አያናይ ኦይክድ ሙምስዳ እስ አስ የሱሳኮ ኤህዶሶና።

\VS{33}ቱና አያናይ ከይዳፐ ጉየ ሙመ ኡራይ ኦደትስ። ደረይካ ማላለትድ፥ “ሀይሳ መላ ኦራꬃባይ እስራኤለ ቢታን ሀንቤና” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{34}ሽን ፋርሳወት፥ “ቱና አያናታ ሀላቃን ቱና አያናታ ከሴስ” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 9:34 }{\XT{ማቶ 10:25፤ 12:24፤ ማር 3:22፤ ሉቃ 11:15.}}}


\par }{\SH ኦሳንቾት ጉꬃ
\par }
{\PP \VS{35}የሱሲ አይሁደ ዎሳ ኬꬃታን ታማርስሸ፥ ሳሎ ካዎተꬃ ዎንገላ ሳባክሸ፥ አሳ ሀርገ ኡባፈ ፓꬅሸ ካታማታንነ ጉታ ኡባን ዩይስ።
\XREF{}{{\XO 9:35 }{\XT{ማቶ 4:23፤ ማር 1:39፤ ሉቃ 4:44.}}}

\VS{36}ዳሮ ደረይ፥ ሄምያ አስ ባይና ዶርሳዳ ኤንታና በእያ አስ ꬋይን ኡንኤትድ ደኤይሳታ በእድ ኤንታዉ ቃትስ።\XREF{}{{\XO 9:36 }{\XT{ታይቦ 27:17፤ 1 ካዎ 22:17፤ 2 ታር 18:16፤ ህዝ 34:5፤ ማር 6:34.}}}

\VS{37}ባ ታማረታኮ፥ “ሺቃና ካꬃይ ዳሮ፥ ሽን ካꬃ ሺሽያ አሳይ ጉꬃ።\XREF{}{{\XO 9:37 }{\XT{ሉቃ 10:2.}}}

\VS{38}ሄሳ ግሾ፥ ጎዳይ ካꬃ ሺሽያ ኦሳንቾታ የዳና መላ ዎስተ” ያግስ።




\par }\Chap{10}{\SH ታማነ ናምኡ ሀዋረታ
\par }
{\R (ማር 3:13-19፤ ሉቃ 6:12-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ ታማነ ናምኡ ታማረታ ባኮ ፄግድ፥ ቱና አያናታ ከሳና መላነ ሀርገ ኡባ ፓꬃና መላ ኤንታዉ ማታ እሚስ።


\par }{\PP \VS{2}የሱሲ ኪትዳ ታማነ ናምኡ ሀዋረታ ሱንꬃይ፦ ኮይሮይ ጰፅሮሳ ጌተትያ ስሞናነ እያ እሻ እንድርያሳ፥ ዛብድዮሳ ናኣ ያይቆባነ እያ እሻ ዮሃንሳ፥

\VS{3}ፍልጶሳነ ባርተለሞሳ፥ ቶማሳነ ቃራፃ ቃንፅስያ ማቶሳ፥ እልፍዮሳ ናኣ ያይቆባ፥ ታድዮሳ፥

\VS{4}ባ ቢታስ ምሸትያ ስሞናነ የሱሳ አꬅድ እምዳ አስቆሮታ ይሁዳ።


\par }{\PP \VS{5}ሄ ታማነ ናምአታ የሱሲ ኪትድ የድሸ፥ “አይሁደ ግዶና ደርያኮ ቦፕተ፥ ቃስ ሳማረታ ካታማካ ገሎፕተ።

\VS{6}ሽን እስራኤለ ኬꬃፈ ግድዳ ህን ꬋይዳ ዶርሳታኮ ቢተ።

\VS{7}ያ ብድ፥ ‘ሳሎ ካዎተꬃይ ማታትስ’ ግድ ኦድተ።
\XREF{}{{\XO 10:7 }{\XT{ሉቃ 10:4-12.}}}

\VS{8}ሀርጋንቾታ ፓꬅተ፥ ሀይቅዳይሳታ ሀይቆፐ ደንꬅተ፥ ባሮ ሀርጋንቾታ ጌሽ ፓꬅተ፥ ቱና አያናታ ከስተ። ህንተ ጮ ኤክዳይሳ ጮ እምተ።

\VS{9}ህንተ ኪሰን ዎርቃ፥ ዎይኮ ብራ ሳንትመ ኦይኮፍተ።

\VS{10}ህንተ ኦግያስ ካርፂቶ፥ ናምኡ አፍላ፥ ዎይኮ ጫማ ዎይኮ ፃምአ ኦይኮፍተ፤ ኦሳንቹዋስ ጋላሳ ካꬅ ኮሼስ።
\XREF{}{{\XO 10:10 }{\XT{2 ቆሮ 9:14፤ 1 ፅሞ 5:18.}}}


\par }{\PP \VS{11}“ህንተ እስ ካታማ ዎይኮ ጉታ ገልያ ዎደ ህንተና ሞክድ ኤካናዉ ኡፋይትያ ኡራ ኮይድ እያ ሶን ሸምፕተ፤ ህንተ ባና ጋካናዉ ያን ጋምእተ።

\VS{12}ቃስ ኦደ ሶካ ገልሸ ሳሮꬅተ።

\VS{13}ሄ ኬꬃይ ህንተና ሞክኮ ህንተ ሳሮꬅዳ ሳሮይ ኤንታና ጋኮ፥ ሽን ኤንቲ ሞኮና እፅኮ ህንተ ሳሮꬅዳ ሳሮይ ህንተዉ ጉየ ስሞ።

\VS{14}ኦንካ ህንተና ሞኮናነ ህንተ ኦድያባ ስኦና እፅኮ ሄ ኬꬃፈ ዎይኮ ሄ ካታማፐ ከይሸ ህንተ ቶሁዋን ደእያ ባና ፕትድ ከይተ።
\XREF{}{{\XO 10:14 }{\XT{ሀዋ 13:51.}}}

\VS{15}ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ፆሳ ፕርዳ ጋላሳን ሄ ካታማፐ ሶዶመስነ ጋሞራ ካታማታስ ፕርዳይ ካዉያና።
\XREF{}{{\XO 10:15 }{\XT{ማቶ 11:24፤ መ 19:24.}}}


\par }{\PP \VS{16}“ታ ህንተና ዶርሳታዳ ሱꬉመታ ግዶ የዳና። ሄሳ ግሾ፥ ሾሻዳ ጭንጫታ፥ ሆለዳ አዳታ ግድተ።
\XREF{}{{\XO 10:16 }{\XT{ሉቃ 10:3.}}}

\VS{17}አሳይ ህንተና ፕርዳ ዳይናታስ አꬅድ እማና፥ ቃስ አይሁደ ዎሳ ኬꬃን ህንተና ጋራፋና። ሄሳ ግሾ፥ ኤንታፈ ናገትተ።
\XREF{}{{\XO 10:17 }{\XT{ማር 13:9-11፤ ሉቃ 12:11-12፤ 21:12-15.}}}

\VS{18}ታ ግሾ ግድ ህንተና ደርያ ሃረይሳታ ስንነ ካዎታ ስን ኤፋና። ኤንታ ስንꬃንነ አይሁደ ግዶና ደርያ ስንꬃን ኤቅድ ህንተ ታባ ማርካታና።

\VS{19}ሽን ህንተና ፕርዳስ አꬅድ እምያ ዎደ፥ ዎይግድ ዛርኖ ግድ ኡንኤቶፍተ፤ ሄ ሳትያን ህንተ ጋናባ ፆሳይ ህንተዉ እማና።

\VS{20}አይስ ጊኮ፥ ህንተናን ኦደተይ ህንተ አዋ ጌሻ አያናፐ አትሽን፥ ህንተና ግደከታ።


\par }{\PP \VS{21}“እሻይ ባ እሻ፥ አዋይ ባ ናአ፥ ሀይቆስ አꬅድ እማና፥ ናይት ባንታና የልዳይሳታ ቦላ ደንድድ ኤንታ ዎꬍሳና።\XREF{}{{\XO 10:21 }{\XT{ማር 13:12፤ ሉቃ 21:16.}}}

\VS{22}ታ ግሾ ግድ አሳ ኡባይ ህንተና እፃና፥ ሽን ዉርሰꬅ ጋካናዉ ምንዳይ አታና።
\XREF{}{{\XO 10:22 }{\XT{ማቶ 24:9፤ ማር 13:13፤ ሉቃ 21:17፤ ማቶ 24:13፤ ማር 13:13.}}}

\VS{23}እስ ሄራፐ ህንተና ኤንቲ ጎድኮ ሀራ ካታማ ባቃትተ። ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ አሳ ናአይ ያና ጋካናዉ፥ ህንተ እስራኤለ ካታማ ኡባ ካንከታ።


\par }{\PP \VS{24}“ታማረይ ባ አስታማርያፐ፥ አይለይ ባ ጎዳፐ አና።\XREF{}{{\XO 10:24 }{\XT{ሉቃ 6:40፤ ዮሀ 13:16፤ 15:20.}}}

\VS{25}ታማረይ ባ አስታማርያ፥ አይለይ ባ ጎዳ ዳንኮ እያዉ ግዳና። ኬꬃ ጎዳ ብኤል-ዘቡላ ጊኮ እያ ሶ አሳ ዋትድ ኢስድ ፄገኔ?\XREF{}{{\XO 10:25 }{\XT{ማቶ 9:34፤ 12:24፤ ማር 3:22፤ ሉቃ 11:15.}}}


\par }{\PP \VS{26}“ህዛ፥ አሳስ ያዮፍተ። ካመትዳባይ ቆንጮና፥ ቆሰትዳባይ ጌሽ ከዮና አተና።
\XREF{}{{\XO 10:26 }{\XT{ማር 4:22፤ ሉቃ 8:17.}}}

\VS{27}ታኒ ህንተዉ ꬉማን ኦድያባ ህንተ ፖኦን ኦድተ፤ ታ ህንተዉ ሀይꬃን ካልካሽዳባ ዳባባን አዋጅተ።

\VS{28}አሾፐ አትሽን፥ ሸምፖ ዎꬋናዉ ዳንዳኦናይሳታስ ያዮፍተ። ሽን ሸምፑዋነ አሹዋ ጋናመን ꬋይሳናዉ ዳንዳእያ ፆሳስ ያይተ።

\VS{29}ናምኡ ቡበት እስ ሳንትመን ባይዘቶኮናዬ? ሀኖፐ አትሽን፥ ኤንታፈ እስናካ ህንተ ፆሳይ ጎና ደእሽን ሳአን ዎꬉኩ።

\VS{30}ሀር አቶሽን፥ ህንተ ሁጰ ብናናይካ ፓይደትድ ደኤስ።

\VS{31}ህዛ፥ ዳሮ ቡበታፐ ህንተ አꬍያ ግሾ ያዮፍተ።


\par }{\PP \VS{32}“አሳ ስንꬃን ታዉ ማርካትያ ኡባስ ታንካ ሳሎን ደእያ ታ አዋ ስንꬃን ማርካታና።

\VS{33}ሽን አሳ ስንꬃን ታና ካደይሳ ታንካ ሳሎን ደእያ ታ አዋ ስንꬃን ካዳና።
\XREF{}{{\XO 10:33 }{\XT{2 ፅሞ 2:12.}}}


\par }{\PP \VS{34}“ታኒ ሳአን ሳሮ ኤሀናዉ ይዳ ህንተዉ ዳኖፖ። ታኒ ቶራፐ አትሽን፥ ሳሮተꬅ ኤሀናዉ ያቢከ።

\VS{35}ታኒ ይዳይ፥

\par }{\Q “ ‘ናኣ አዋፐ

\par }{\QB ማጫ ናእዉ አየፐ

\par }{\QB ናኣ ማችዉ አዝና አየፐ ሻካናሳ።
\XREF{}{{\XO 10:35 }{\XT{ምክ 7:6.}}}


\par }{\QB \VS{36}አሳስ ሞርከት እያ ሶ አሳታ ግዳና።’


\par }{\PP \VS{37}“ታፐ አꬅድ ባ አዋ ዎይኮ ባ አይዉ ዶሰይ፥ ታባ ግዳናዉ በሰና። ባ አደ ናአ ዎይኮ ባ ማጫ ናእዉ ታፐ አꬅድ ዶሰይ፥ ታባ ግዳናዉ በሰና።

\VS{38}ባ ማስቃልያ ቶክድ ታና ካሎና ኦንካ ታባ ግዳናዉ በሰና።
\XREF{}{{\XO 10:38 }{\XT{ማቶ 16:24፤ ማር 8:34፤ ሉቃ 9:23.}}}

\VS{39}ባ ሸምፑዋ አሻናዉ ኮየይ ꬋይሳና፥ ሽን ባ ሸምፑዋ ታ ግሾ አꬅድ እመይ አሻና።
\XREF{}{{\XO 10:39 }{\XT{ማቶ 16:25፤ ማር 8:35፤ ሉቃ 9:24፤ 17:33፤ ዮሀ 12:25.}}}


\par }{\PP \VS{40}“ህንተና ሞከይ ታና ሞኬስ፥ ታና ሞከይ ቃስ ታና ኪትዳይሳ ሞኬስ።
\XREF{}{{\XO 10:40 }{\XT{ሉቃ 10:16፤ ዮሀ 13:20፤ ማር 9:37፤ ሉቃ 9:48.}}}

\VS{41}ናብያ ናበ ሱንꬃን ሞከይ፥ ናብያꬆ ዎይተታና፤ ቃስ ፅሉዋ ፅሎ ሱንꬃን ሞከይ፥ ፅሉዋꬆ ዎይተታና።

\VS{42}ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሀ ታ ታማረታፐ ጉፅያ እሱዋስ ታና ካልያ ግሾ ሀር አቶሽን ጉꬃ እርፃ ሃꬅ እምኮ እያ ዎይቶይ ꬋየና” ያግስ።




\par }\Chap{11}{\SH ፃማቅያ ዮሃንስ ኪትዳ አሳታ
\par }
{\R (ሉቃ 7:18-35)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ ታማነ ናምኡ ታማረታ ኪትዳፐ ጉየ ያፐ ደንድድ ታማርሳናዉነ ሳባካናዉ ጋልላ ካታማታ ብስ።


\par }{\PP \VS{2}ዮሃንስ ቃሾ ኬꬃን ደእሸ ክርስቶስ ኦꬅያባታ ስእድ፥ ባ ታማረታፐ እያኮ ኪትድ፥

\VS{3}“ያና ጌተትዳይ ነነዬ? ዎይኮ ኑኒ ሀራ ናግኖ?” ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{4}የሱሲ ኤንታኮ ዛሪድ፥ “ብድ ህንተ ስእያባነ ህንተ በእያባ ዮሃንሳስ ኦድተ።

\VS{5}ቆቀት ፄሎሶና፥ ዎበት ሄመቶሶና፥ ባሮ ሀርጋንቾት ፓፆሶና፥ ቱለት ስኦሶና፥ ሀይቅዳይሳት ሀይቆፐ ደንዶሶና፤ ማንቆታስ ዎንገላይ ሳባከቴስ።
\XREF{}{{\XO 11:5 }{\XT{እሳ 35:5.}}}

\VS{6}ታናን ꬉበቶናይ አንጀትዳይሳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{7}ዮሃንሳ ታማረት ጉየ ስሚድ ብን፥ የሱሲ ደርያስ ዮሃንሳባ ኦድሸ፥ “ሀ መላ ቢታ አይ በአናዉ ከይደቲ? ጫርኮይ ቃꬅያ ማይረ በአናዉ ይደትዬ?

\VS{8}ያትን፥ አይ በአናዉ ከይደቲ? ኮይሰ ማኦ ማእዳ አሰ በአናሰዬ? ኮይሰ ማኦ ማእዳ አሳት ካዎ ጋꬎን ደኦሶና።

\VS{9}ያትን፥ አይ በአናዉ ከይደቲ? ናበ በአናሰዬ? ሄኮ፥ ህንተ ናበፐ አይሳ በኤታ።


\par }{\Q \VS{10}“ነ ኦግያ ነ ስንꬃን ጊግስያ

\par }{\QB ታ ኪታንቹዋ ኔፐ ስን ኪታና”

\par }{\MM ጌተትድ ፃፈትዳይ እያሳ።
\XREF{}{{\XO 11:10 }{\XT{ምልክ 3:1.}}}


\par }{\PP \VS{11}ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ማጫሳፐ የለትዳይሳታ ግዶፈ ዮሃንሳፐ አይ ኦንካ ባዋ፤ ሳሎ ካዎተꬃን ኡባፈ ጉፀይ እ፥ እያፐ አꬋና።

\VS{12}ፃማቅያ ዮሃንሳ ዎድያፐ ዶምድ ሀች ጋካናዉ ሳሎ ካዎተꬃይ ዳሮ ናቀቴስ፥ ምንዳ አሳት ዎልቃን ያ ገላና።
\XREF{}{{\XO 11:12 }{\XT{ሉቃ 16:16.}}}

\VS{13}ናበት ኡባይነ ሙሰ ህገይ ዮሃንሳ ዎደ ጋካናዉ ሳሎ ካዎተꬃባ ትንብተ ኦድዶሶና።

\VS{14}ህዛ፥ ህንተ ኤንታ ኪታ አማናና ግድኮ፥ ያና ጌተትዳ ኤልያስ፥ እ ዮሃንሳ።
\XREF{}{{\XO 11:14 }{\XT{ምልክ 4:5፤ ማቶ 17:10.}}}

\VS{15}ህዛ፥ ስእያ ሀይꬅ ደኤይ ስኦ።


\par }{\PP \VS{16}“ህዛ፥ ሀ ዎድያ የለተꬃ አይብራ ዳንሶ? ግያ ግዶን ኡትድ ዎል ፄግድ፥


\par }{\Q \VS{17}‘ኑ ህንተዉ ሱሱልኤ ፑንን፤

\par }{\QB ህንተ የፀከታ።

\par }{\Q ኑ ሳቢድ ዘሌልን፤

\par }{\QB ህንተ ዬከከታ’

\par }{\MM ግያ ናይታ ዳኖሶና።

\VS{18}ፃማቅያ ዮሃንስ ሞናነ ኡዮና ይን፥ ‘ቱና አያን ደኤስ’ ያግደታ።

\VS{19}አሳ ናአይ ምሸነ ኡይሸ ይን፥ ‘ያራምባነ ኡሻንቾ፥ ቃራፃ ቃንፅሰይሳታነ ናጋራንቾታ ዳቦ’ ያግደታ። ህዛ፥ ጭንጫተꬃ ቱማተꬃይ እያ ኦሱዋን ቆንጬስ” ያግስ።


\par }{\SH አማኖና እፅዳ ካታማታ
\par }
{\R (ሉቃ 10:13-15)

\par }{\PP \VS{20}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ዳሮ ማላታታ ኦꬅዳ ካታማታን ደእያ አሳት ባንታ ናጋራፐ ስሚድ ማሮታን ገሎና እፅዳ ግሾ ኤንታና፥

\VS{21}“ኮራዝነ ካታማዉ ነና አየ! ቤተሳይዳ ካታማዉ ነና አየ! አይስ ጊኮ፥ ህንተ ግዶን ኦሰትዳ ማላታት ፅሮሳንነ ስዶናን ኦሰትዳ ግድያኮ፥ ኤንቲ በን ብዶ ትየትድ፥ ካዮ ማኦ ማእድ ባንታ ናጋራፐ ስም አጋና።
\XREF{}{{\XO 11:21 }{\XT{እሳ 23:1-18፤ እዩ 3:4-8፤ አሞ 1:9-10፤ ዛካ 9:2-4.}}}

\VS{22}ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ፕርዳ ጋላስ ህንተፈ አꬅድ ፅሮሳስነ ስዶናስ ፕርዳይ ካዉያና።

\VS{23}ቃስ፥ ቅፍርናሆማ፥ ኔኒ ፑደ ሳሎ ከያናዉ ኮያይ? ሀነና! ኔኒ ስኦለን የገታና። አይስ ጊኮ፥ ነ ግዶን ኦሰትዳ ማላታት ሶዶመን ኦሰትዳባ ግድያኮ፥ ሶዶመይ ሀች ጋካናዉ ደአናሽን።
\XREF{}{{\XO 11:23 }{\XT{እሳ 14:13.}}}

\VS{24}ሽን ታ ነዉ ኦዳይስ፤ ፕርዳ ጋላስ ኔፐ አꬅድ ሶዶመስ ፕርዳይ ካዉያና” ያግድ ሀንቀትስ።
\XREF{}{{\XO 11:24 }{\XT{ማቶ 10:15፤ ሉቃ 10:12.}}}


\par }{\SH ክርስቶስ እምያ ሸምፖ
\par }
{\R (ሉቃ 10:21-22)

\par }{\PP \VS{25}ሄ ዎደ የሱሲ፥ “አዋዉ፥ ሳሉዋነ ሳኣ ጎዳዉ፥ ኔኒ ሀይሳ ኤራንቾታፐነ ጭንጫታፐ ገንꬃዳ ናይታስ ቆንጭስዳ ግሾ፥ ነና ጋላታይስ።

\VS{26}ኤ፥ ታ አዋዉ፥ ሀይስ ነ ሎኦ ሸንያዳ ሀንስ።


\par }{\PP \VS{27}“ኡባይ ታዉ ታ አዋፐ እመትስ። አዋፐ ሀር ናአ ኤረይ ባዋ፥ ናኣፐነ እ ኤንታዉ ቆንጭሳናዉ ኮየይሳታፐ ሀር አዋ ኤራናዉ ዳንዳኤይ ባዋ።
\XREF{}{{\XO 11:27 }{\XT{ዮሀ 1:18፤ 3:35፤ 10:15.}}}


\par }{\PP \VS{28}“ህንተኖ፥ ዳቡራንቾቶ፥ ቶሆይ ዴፅዳ ኡባይ ታኮ ሃ ዪተ፤ ታኒ ህንተና ሸምፕሳና።

\VS{29}ታኒ ታ ዎዛናን አሽከነ አዳ ግድያ ግሾ፥ ታ ቃምባራን ገልተ፥ ታፐ ታማርተ፤ ህንተ፥ ህንተ ሸምፑዋስ ሸምፖ ደማና።
\XREF{}{{\XO 11:29 }{\XT{ኤርም 6:16.}}}

\VS{30}ታ ቃምባራይ ሊቆ፥ ቃስ ታ ቶሆይካ ካዉሸ” ያግስ።




\par }\Chap{12}{\SH ሳምባታ ቦንቻናዉ በሲ?
\par }
{\R (ማር 2:23-28፤ ሉቃ 6:1-5)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄሳፈ ጉየ፥ ሳምባታ ጋላስ፥ የሱሲ ጋደ ግዶራ አꬌስ። የሱሳ ታማረት ኮሻትዳ ግሾ ትያ ባንጋ ሽርክድ ሞሶና።
\XREF{}{{\XO 12:1 }{\XT{ዛረ 23:25.}}}

\VS{2}ሽን ፋርሳወት ሄሳ በእድ የሱሳኮ፥ “ሄኮ፥ ነ ታማረት ሳምባታ ጋላስ ኦꬃናዉ በሶናባ ኦꬆሶና” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{3}የሱሲ ዛሪድ፥ “ዳዊቲ ኮሻትዳ ዎደ እያራ ደኤይሳታራ አይ ኦꬅዳኮ ናባብበከቲ?\XREF{}{{\XO 12:3 }{\XT{1 ሳሜ 21:1-6.}}}

\VS{4}ዳዊቲ ፆሳ ኬꬅ ገልድ ካህነታ ፃላላፐ አትሽን፥ እነ እያራ ደኤይሳታስ በሶና ጌሻ ዳቡዋ ምስ።
\XREF{}{{\XO 12:4 }{\XT{ሌወ 24:9.}}}

\VS{5}ዎይኮ ካህነት ሳምባታ ዎጋ ሻርድ ፆሳ ኬꬃን ሳምባታ ጋላስ ኦሶ ኦꬅኮ ኤንታዉ ባላ ግዶናይሳ ሙሰ ህግያን ናባብበከቲ?\XREF{}{{\XO 12:5 }{\XT{ታይቦ 28:9-10.}}}

\VS{6}ሽን ስእተ! ፆሳ ኬꬃፈ አይ ሀይሳን ደኤስ።

\VS{7}‘ታኒ ህንተ ያርሹዋ ግዶናሽን ሀራታ ማራና መላ ኮያይስ’ ግያ ቃላይ ወይ ጉሰኮ ህንተ ኤርዳኮ፥ ፅሎ አሳ ቦላ ፕርደከታ።
\XREF{}{{\XO 12:7 }{\XT{ማቶ 9:13፤ ሆሰ 6:6.}}}

\VS{8}አሳ ናአይ ሳምባታ ጎዳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{9}የሱሲ ያፐ ብድ አይሁደ ዎሳ ኬꬅ ገልስ።

\VS{10}ያን ኩሸይ ጉንድዳ እስ ኡራይ ደኤስ። የሱሳ ሞታናዉ ጋሶ ኮይያ አሳት፥ “ሳምባታ ጋላስ ፓꬃናዉ በሲ በሰኔ?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{11}እ ኤንታኮ፥ “ህንተ ግዶፈ እሱዋስ ዶርስ ሳምባታ ጋላስ አፎን ዉልኮ፥ ጎችድ ከሶናይ ኦኔ?\XREF{}{{\XO 12:11 }{\XT{ሉቃ 14:5.}}}

\VS{12}ያትን አስ ዶርሳፈ ዋንድ ዳሮ አኔ? ሄሳ ግሾ፥ ሳምባታ ጋላስ ሎኦባ ኦሶይ በሴስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{13}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ አድያኮ፥ “ነ ኩሽያ ፕድ ኦꬃ” ያግን፥ ኡራይ ፕድ ኦꬅስ። እያ ኩሸይ ፓፅድ ሀንኮ ኩሽያዳ ሀንስ።

\VS{14}ሽን ፋርሳወት ያፐ ካረ ከይድ፥ የሱሳ ዋት ዎꬋነኮ ማቀትዶሶና።


\par }{\SH ዶረትዳ ፆሳ አይልያ
\par }
{\PP \VS{15}የሱሲ ኤንታ ቆፋ ኤርድ ሄ በሳ አግድ ሀራ ሶ ብስ። ዳሮ አሳይ እያ ካልድ ብዶሶና፥ ሀርጋንቾታ ኡባ ፓꬅስ።

\VS{16}የሱሲ፥ “ታባ ሀራ ኦደስካ ኦዶፕተ” ያግድ ምንꬅ ኦድስ።

\VS{17}ሄስካ ናብያ እሳያስ፥


\par }{\Q \VS{18}“ሄኮ ታ ዶርዳ አይለይ፥

\par }{\QB ታ ዶሰይስ፥ ታና ኡፋይሰይስ፥

\par }{\QB ታኒ ታ አያና፥ እያ ቦላ ሸምፕሳና፤
\XREF{}{{\XO 12:18 }{\XT{እሳ 42:1-4.}}}

\par }{\QB እ፥ አይሁደ ግዶና ደርያስ ሱረ ፕርዳባ አዋጃና።


\par }{\Q \VS{19}እ ፓላመና ዎይኮ ካጨና፤

\par }{\QB ባ ቃላካ ደንባን ጮ ስሰና።


\par }{\Q \VS{20}ሱረ ፕርዳን ፆኖ ደማና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ድንጨትዳ ማይረ መንና፥

\par }{\QB ጩይያ ሙቃዳ ቶይሰና።


\par }{\Q \VS{21}አይሁደ ግዶና ደረይ ኡባይ እያን ኡፋይስ ዎꬃና”

\par }{\MM ያግድ ፃፍዳይስ ፖለታና መላሳ።


\par }{\SH የሱሳነ ብኤል-ዘቡላ
\par }
{\R (ማር 3:20-30፤ ሉቃ 11:14-23)

\par }{\PP \VS{22}ሄሳፈ ጉየ፥ ቱና አያናን ኦይከትዳ ቆቀነ ሙመ አሰ ደኤይሳ እያኮ ኤህዶሶና። የሱሲ ኡራ ፓꬅን፥ ኡራይ ፄልስ፤ ኦደትስ።

\VS{23}አሳ ኡባይ ማላለትድ፥ “ሀይስ ዳዊታ ናኣ ግዳንደሻ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{24}ሽን ፋርሳወት ሄሳ ስእድ፥ “ሀ ኡራይ ቱና አያናታ ከሰይ ቱና አያናታ ሀላቃ ብኤል-ዘቡላ ዎልቃና” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 12:24 }{\XT{ማቶ 9:34፤ 10:25.}}}


\par }{\PP \VS{25}የሱሲ ኤንታ ቆፋ ኤርድ፥ “ዎል ግዶን ሻከትያ ካዎተꬃ ኡባይ ኩንዳና፤ ቃስ ዎል ግዶን ሻከትያ ካታማይ ዎይኮ ኬꬃይ ምንድ ኤቀና።

\VS{26}ፃላሄይ ፃላሄ ከስያባ ግድኮ ባ ግዶን ሻከትስ ጉሱ። ሄሳꬆ ሀንያባ ግድኮ እያ ካዎተꬃይ ዋንድ ምንድ ኤቃናዉ ዳንዳኢ?

\VS{27}ታኒ ቱና አያና ከሰይ ብኤል-ዘቡላ ዎልቃን ግድኮ ህንተና ካልያ አሳት ኦደ ዎልቃን ከሳኔ? ሄሳ ግሾ፥ ህንተና ካልያ አሳት ህንተና ፕርዳና።

\VS{28}ሽን ታኒ ቱና አያናታ ከሰይ ፆሳ አያናን ግድኮ፥ ፆሳ ካዎተꬃይ ህንተኮ ይስ።


\par }{\PP \VS{29}“ዎይኮ እስ አስ ዎልቃማ አሳ ሶ ገልድ እያ ሻሉዋ ቦንቃናዉ ኮይኮ ኮይሮትድ ሄ ኡራ ቃቾና እፅኮ ዋትድ ዳንዳኢ? ያትኮ እያ ሻሉዋ ቦንቃናዉ ዳንዳኤስ።


\par }{\PP \VS{30}“ታራ ግዶናይ ኦንካ ታራ ኤቀቴስ፤ ቃስ ታራ እስፈ ሺሾና ኡባይ ላሌስ።
\XREF{}{{\XO 12:30 }{\XT{ማር 9:40.}}}

\VS{31}ሄሳ ግሾ፥ ስእተ፤ አሳይ ኦꬅያ አይ ናጋርነ ጫሻ ቃል ኡባይ አቶ ጌተታና፥ ሽን ጌሻ አያና ጫይያ ኦደስካ እያ ናጋራይ አቶ ጌተተና።
\XREF{}{{\XO 12:31 }{\XT{ሉቃ 12:10.}}}

\VS{32}ኦንካ አሳ ናአ ቦላ ኢታባ ኦደትኮ እያዉ አቶ ጌተታና፥ ሽን ጌሻ አያና ቦላ ኢታባ ኦደትያ ኦደስካ ሀ ሳአን ግድን ያና አላምያን እያ ናጋራይ አቶ ጌተተና።
\XREF{}{{\XO 12:32 }{\XT{ሉቃ 12:10.}}}


\par }{\PP \VS{33}“ሎኦ ምꬃይ ሎኦ አይፈ አይፌስ፤ ቃስ ኢታ ምꬃይ ኢታ አይፌስ። ህዛ፥ ምꬃይ ኤረተይ ባ አይፍያና።

\VS{34}ህንተኖ፥ ሾሻ ናይቶ፥ ህንተ ኢታ ግድሸ ዋንድ ሎኦባ ኦደታናዉ ዳንዳኤቲ? አስ ባ ዎዛናን ኩምዳባፐ ዶናን ኦደቴስ።
\XREF{}{{\XO 12:34 }{\XT{ማቶ 3:7፤ 23:33፤ ሉቃ 3:7፤ ማቶ 15:18፤ ሉቃ 6:45.}}}

\VS{35}ሎኦ አስ ባ ዎዛናን ዎꬅዳ ሎኦባፐ፥ ሎኦባ ከሴስ፤ ኢታ አስ ባ ዎዛናን ዎꬅዳ ኢታባፐ፥ ኢታባ ከሴስ።

\VS{36}ሽን ስእተ፥ አሳይ ኦደትያ ጮ ኦዳ ኡባስ ፕርዳ ጋላስ ዛሮ እማና።

\VS{37}አይስ ጊኮ፥ ነ ኦደትያ ነ ቃላን ፅላና፤ ነ ኦደትያ ነ ቃላይ ነ ቦላ ፕርዳና” ያግስ።


\par }{\SH ዮናሳ ማላታ
\par }
{\R (ማር 8:11-12፤ ሉቃ 11:29-32)

\par }{\PP \VS{38}ሄሳፈ ጉየ፥ እስ እስ ፋርሳወትነ ህገ አስታማረት የሱሳኮ፥ “አስታማርያዉ፥ ኔኒ ማላታ ኦꬃዳ ኑና በሳ” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 12:38 }{\XT{ማቶ 16:1፤ ማር 8:11፤ ሉቃ 11:16.}}}


\par }{\PP \VS{39}ሽን የሱሲ ዛሪድ፥ “አማነቶናነ ኢታ የለተꬃይ ማላታ ኮዬስ። ሽን ናብያ ዮናሳ ማላታፐ ሀራ ማላት እያዉ እመተና።
\XREF{}{{\XO 12:39 }{\XT{ማቶ 16:4፤ ማር 8:12.}}}

\VS{40}ዮናስ ግታ ሞሎ ኡሎን ሄꬑ ጋላስነ ሄꬑ ቃማ ጋምእዳይሳ መላ አሳ ናአይ ሄꬑ ጋላስነ ሄꬑ ቃማ ቢታ ጋርሳን ጋምአና።
\XREF{}{{\XO 12:40 }{\XT{ዮሀ 1:17.}}}

\VS{41}ናናወ አሳይ ፕርዳ ጋላስ ደንድድ ሀ የለተꬃ ቦላ ፕርዳና፤ አይስ ጊኮ፥ ኤንቲ ዮናስ ሳባክን፥ ስእድ ባንታ ናጋራፐ ስምዶሶና። ሄኮ፥ ዮናሳፐ አይስ ሀይሳን ደኤስ።
\XREF{}{{\XO 12:41 }{\XT{ዮሀ 3:5.}}}

\VS{42}ፕርዳ ጋላስ ዱገሀ ካውያ ደንዳዳ ሀ የለተꬃ ቦላ ፕርዳና፤ አይስ ጊኮ፥ እያ ሶሎሞነ ጭንጫተꬃ ስአናዉ ቢታ ጋፃፐ ያሱ። ሄኮ፥ ሶሎሞነፐ አይ ሀይሳን ደኤስ።
\XREF{}{{\XO 12:42 }{\XT{1 ካዎ 10:1-10፤ 2 ታር 9:1-12.}}}


\par }{\PP \VS{43}“ቱና አያናይ አሳፐ ከይዳፐ ጉየ ባዉ ሸምፕያ በሲ ኮይድ ሃꬅ ባይና መላ በሳን ዳቡሬስ፥ ሽን ባ ኮይያ ሸምፑዋ ደመና።

\VS{44}ያንን፥ ‘ታ አጋ ከይዳ ኬꬃ ስማዳ ባና’ ያጌስ። እ ስምያ ዎደ ኬꬃይ ካይስ ግደይሳነ ፕተትድ ጊግድ ኡትዳይሳ ደሜስ።

\VS{45}ህዛ፥ ስም ብድ፥ ባፐ ኢትያ ሀራ ላፑን ኢታ አያናታ ኤክድ ዬስ፤ ኤንትካ ኡራ ግዶ ገልድ ደኦሶና። ሄ ኡራስ ካሰይሳፈ ጉየይስ ዳሮ ኢቴስ። ሀ ኢታ የለተꬃ ቦላ ሄሳ መላ ሀናና” ያግስ።


\par }{\SH የሱሳ አይዉነ እያ እሻታ
\par }
{\R (ማር 3:31-35፤ ሉቃ 8:19-21)

\par }{\PP \VS{46}የሱሲ ደርያስ ኦዳ ቦላ ደእሽን እያ አያነ እያ እሻት እያ ኦድሳናዉ ኮይድ ካረን ኤቅዶሶና።

\VS{47}እስ አስ እያኮ፥ “ነ አያነ ነ እሻት ነና ኦድሳናዉ ኮይድ ካረን ኤቅዶሶና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{48}የሱሲ ዛሪድ፥ “ታ አይያ ኦኔ? ታ እሻትካ ኦናንቴ?” ያግስ።

\VS{49}ባ ኩሽያራ ታማረታ ማልሸ፥ “በእተ፥ ታ አያነ ታ እሻት ሀይሳታ።

\VS{50}ሳሎን ደእያ ታ አዋ ሸንያ ኦꬅያ ኡባይ ታ እሻ፥ ታ ምቾነ ታ አዮ” ያግስ።




\par }\Chap{13}{\SH ዘረꬅ ዘርያ ኡራ ሌምሶ
\par }
{\R (ማር 4:1-9፤ ሉቃ 8:4-8)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ጋላስ የሱሲ ሶፐ ከይድ አባ ጋፃን ኡትስ።

\VS{2}ዳሮ ደረይ እያ ዩሹዋን ሺቅን አሳ አባ ጋፃን አጋግድ ዎጎሎን ገልድ ኡትስ።
\XREF{}{{\XO 13:2 }{\XT{ሉቃ 5:1.}}}

\VS{3}አሳስ ዳሮባ ሌምሶን ያግድ ኦድስ፦

\par }{\PP “እስ ጎሻንቾይ ዘረꬅ ዘራናዉ ከይስ።

\VS{4}እ ዘርያ ዎደ እስ እስ ዘረꬃት ኦገ ጋፃን ዎꬍዶሶና፤ ኤንታካ ካፎት ይድ ማፅ ምዶሶና።

\VS{5}እስ እስ ዘረꬃት ጋርሳን ሻሎይ ደእያ ቢታ ቦላ ዎꬍዶሶና። ዳሮ ቢት ባይና ግሾ ኤለስድ ዶልስ።

\VS{6}ሽን አዋይ ከይን ሹልስ፤ ፃጶይ ባይና ግሾ መልስ።

\VS{7}እስ እስ ዘረꬃይ አጉንꬃ ግዶን ዎꬍስ፤ አጉንꬃይ ድጭድ ሄ ዶላ ጩልስ።

\VS{8}ሀራት ቃስ አራዳ ቢታ ቦላ ዎꬍስ፤ ዶልድ አይፈ አይፍስ። እሶይ ፄታ፥ እሶይ ኡሱፑን ታማ፥ እሶይ ቃስ ሀስታማ አይፍስ።

\VS{9}ስእያ ሀይꬅ ደእያ ኡራይ ስኦ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{10}የሱሳ ታማረት እያኮ ሺቅድ፥ “አይስ ኔኒ ደርያስ ሌምሶን ኦዳይ?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{11}እ ዛሪድ፥ “ህንተዉ ሳሎ ካዎተꬃ ፁራ ኤራይ እመትስ፥ ሽን ኤንታዉ እመትቤና።

\VS{12}ደእያ ኡባስ ጉዠታና፥ እያዉ ዳራና፥ ሽን ባይናይሳፈ ሀር አቶሽን እያዉ ደእያራካ ኤከታና።
\XREF{}{{\XO 13:12 }{\XT{ማቶ 25:29፤ ማር 4:25፤ ሉቃ 8:18፤ 19:26.}}}

\VS{13}ሄሳ ግሾ፥ ታኒ ኤንቲ፥ ፄልሸ ደሞና መላ፥ ስእሸ ስኦና መላ ዎይኮ አኬኮና መላ ኤንታዉ ሌምሶን ኦዳይስ።


\par }{\PP \VS{14}“እሳያስ ባ ማፃፋን ኦድዳይስ ኤንታ ቦላ ፖለትስ። እ ኦድሸ፥

\par }{\Q “ ‘ህንተ ስስ ስኤታ፥ ሽን አኬከከታ፤

\par }{\QB ህንተ ፄለታ፥ ሽን በኤከታ።


\par }{\Q \VS{15}አይስ ጊኮ፥ ሀ አሳ ዎዛናይ ዘልኡምስ፤

\par }{\QB ባንታ ሀይꬃ ኤርሸ ቱልስዶሶና፥

\par }{\QB ባንታ አይፍያ ጎዝዶሶና።

\par }{\QB ሄስ ባይነኮ ኤንቲ ባንታ አይፍያን በእድ፥

\par }{\QB ባንታ ሀይꬃን ስእድ፥

\par }{\QB ባንታ ዎዛናን አኬክድ፥

\par }{\QB ታኮ ስማና፥

\par }{\QB ታካ ኤንታ ፓꬃናሽን’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{16}“ሽን ህንተ አይፈት በእያ ግሾነ ህንተ ሀይꬃት ስእያ ግሾ ህንተ አንጀትዳይሳታ።
\XREF{}{{\XO 13:16 }{\XT{ሉቃ 10:23-24.}}}

\VS{17}ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ዳሮ ናበትነ ፅሎት ህንተ በኤይሳ በአናዉነ ህንተ ስኤይሳ ስአናዉ አሞትዶሶና፥ ሽን ኤንታዉ ሀንቤና።


\par }{\PP \VS{18}“ህዛ፥ ሀ ዘረꬅ ዘርያ ኡራ ሌምሱዋ ስእተ።

\VS{19}ኦገ ጋፃን ዎꬍዳ ዘረꬃ ሌምሶይ ሀይሳ፦ ሳሎ ካዎተꬃ ቃላ ስእድ አኬኮና ኡራ ዎዛናፐ ፃላሄይ ይድ እያ ዎዛናን ደእያ ዘረꬃ ማፅ ድጌስ።

\VS{20}ሻሎይ ጋርሳን ደእያ ቢታ ቦላ ዘረትዳይስ ቃላ ስእድ ኤለስድ ኡፋይሳን ኤከይሳታ።

\VS{21}ሽን ፃጶ የዳናዉ ዳንዳኦና ግሾ ዳሮ ጋምኦኮና። ቃላ ጋሶን መቶይ ዎይኮ ጎደተꬅ ያ ዎደ ኤለስ ꬉበቶሶና።

\VS{22}አጉንꬃ ጋꬃን ዘረትዳይስ ቃላ ስእስ፥ ሽን ሀ አላምያ ዱሳ ህርጋይነ ዱረተꬃ ቆፋይ ቃላ ጩልያ ግሾ አይፈ አይፎና አቴስ።

\VS{23}ሽን አራዳ ቢታን ዘረትዳ ዘረꬃይ አኬካን ቃላ ስእያ ኡራ። እ አይፈ አይፌስ፤ እሶይ ፄታ፥ እሶይ ኡሱፑን ታማ እሶይ ቃስ ሀስታማ አይፌስ” ያግስ።


\par }{\SH ሌሾ ሌምሶ
\par }
{\PP \VS{24}የሱሲ ኤንታዉ ሀራ ሌምሶ ኦድስ፥ “ፆሳ ካዎተꬃይ ባ ጎሻን ሎኦ ዘረꬅ ዘርዳ ኡራ ዳኔስ።

\VS{25}ሽን አስ ኡባይ ꬍስክን እያ ሞርከይ ይድ ግስትያ ግዶን ሌሾ ዘርድ ብስ።

\VS{26}ግስተይ ድጭድ አይፍያ ዎደ ሌሾይ እያ ግዶን በንትስ።


\par }{\PP \VS{27}“ጋድያ ጎዳ አይለት ጎዳኮ ብድ፥ ‘ጎዳዉ፥ ነ ጎሻን ነ ሎኦ ዘረꬅ ዘራብክሾ? ያትን፥ ሌሾይ አዉፐ ይዴ?’ ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{28}“እ ኤንታኮ፥ ‘ሄሳ ሞርከይ ኦꬅስ’ ያግስ።

\par }{\PP “አይለት ጎዳኮ፥ ‘ኑ ብድ ሌሹዋ ሾዳና መላ ኮያይ?’ ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{29}“ሽን እ፥ ‘አቶ ቦቾፍተ፤ ህንተ ሌሹዋ ሾዳይስ ግሽን ግስተይ ሾደታና።

\VS{30}ቦቾፍተ፤ ጫካ ዎደይ ጋካናዉ እስፈ ድጮ። ሄ ዎደ ጫክያ አሳታ ሌሹዋ ስንꬃትድ ማፅድ ታማን ፁጋናዉ ምርቀን ምርቀን ቃችተ። ሽን ግስትያ ሺሽድ ታ ሻልያን ቆልተ’ ያጋና” ያግስ።


\par }{\SH አይፈ ጉꬃ ምꬄ ሌምሶ
\par }
{\R (ማር 4:30-32፤ ሉቃ 13:18-19)

\par }{\PP \VS{31}ቃስ ሀራ ሌምሶ ያግድ ኦድስ፤ “ሳሎ ካዎተꬃይ እስ አስ ባ ጎሻን ባክዳ ጉꬃ ምꬄ አይፈ ዳኔስ።

\VS{32}ሄ ምꬄ አይፈይ ሀራ ምꬃ አይፈታፐ ጉꬃ፥ ሽን እያ ዶላ ድጭዳ ሀራ ምꬃታ ኡባፈ አꬋዳ ግታታዉሱ። እ ታሽያን ካፎት ኬፅድ ኡታና ጋካናዉ ዎልቃማ ምꬅ ግዳዉሱ” ያግስ።


\par }{\SH እርሾ ሌምሶ
\par }
{\R (ሉቃ 13:20-21)

\par }{\PP \VS{33}ካልድካ፥ የሱሲ ሀራ ሌምሶ ኦድስ፤ “ሳሎ ካዎተꬃይ እስ ማጫስ ሄꬑ ጋባተ ꬊለ ኤካ ሙኑቃዳ፥ ሙኑቃይ ደንዳና መላ እያን ጉጅዳ እርሾ ዳኔስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{34}የሱሲ ደርያስ ሄ ሌምሱዋ ኡባ ኦድስ። ሌምሶይ ባይና እስባካ ኦድቤና።

\VS{35}ናበይ ባ ማፃፋን፥

\par }{\Q “ታኒ ታ ዶና፥ ሌምሶን ዶያና፤

\par }{\QB ሳሎይነ ሳእ መቶሳፐ፥

\par }{\QB ጌምዳይሳ ኦዳይስ”

\par }{\MM ያግድ ኦድዳይስ ሄሳን ፖለትስ።
\XREF{}{{\XO 13:35 }{\XT{ማዝ 78:2.}}}


\par }{\SH ሌሾ ሌምሶ ብርሸꬃ
\par }
{\PP \VS{36}የሱሲ ደርያ ሞይዝድ ሶ ገልስ። እያ ታማረት እያኮ ሺቅድ፥ “ጎሻን ደእያ ሌሹዋ ብርሸꬃ ኑስ ኦዳ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{37}እ ዛሪድ፥ “ሎኦ ዘረꬃ ዘርዳይ አሳ ናአ።

\VS{38}ጎሻይ ሀ አላምያ። ሎኦ ዘረꬃይ ሳሎ ካዎተꬃ ናይታ። ሌሾይ ፃላሄ ናይታ።

\VS{39}ሌሹዋ ዘርዳይ ሞርክያ ፃላሄ። ጫካ ዎደይ፥ ዎደ ዉርሰꬅ፤ ጫከይሳት ኪታንቾታ።


\par }{\PP \VS{40}“ሌሾይ ማፀትድ ታማን ፁገተይሳ መላ ዎድያ ዉርሰꬃን ሄሳዳ ሀናና።

\VS{41}አሳ ናአይ ባ ኪታንቾታ ኪታና። ኤንቲ ናጋራስ ጋሶ ግደይሳታነ ኢታ ኦꬅያ ኡባ ማፅድ እያ ካዎተꬃፈ ከሳና።

\VS{42}ማፅ ሺሽድ ዬሆይነ አቻ ጋርጨꬅ ደእያ ቶኦና ታማን የጋና።

\VS{43}ሄ ዎደ ፅሎት ባንታ አዋ ካዎተꬃን አዋዳ ፖአና። ስእያ ሀይꬅ ደኤይ ስኦ!


\par }{\PP \VS{44}“ፆሳ ካዎተꬃይ ጎሻን ሞገትዳ ሚሸ ዳኔስ። እስ አስ ሄ ሚሽያ ደምድ ዛር ሞግስ። ዳሮ ኡፋይትድ ብድ ባዉ ደእያባ ኡባ ባይዝድ ሄ ጎሻ ጋድያ ሻምስ።


\par }{\PP \VS{45}“ሄሳዳካ፥ ቃስ ሳሎ ካዎተꬃይ እንቁ ጌተትያ አልኦ ሹቻታ ኮይያ ዛልአንቾ ዳኔስ።

\VS{46}ዳሮ አልኦ እንቁዋ ደምድ ብድ ባዉ ደእያባ ኡባ ባይዝድ እያ ሻምስ።


\par }{\SH ሞሎ ኦይክያ ግተ ሌምሶ
\par }
{\PP \VS{47}“ቃስ ፆሳ ካዎተꬃይ አባን የገትዳ ዱማ ዱማ ቆሞ ሞሎ ኦይክያ ግትያ ዳኔስ።

\VS{48}ሞሎ ኦይክያ አሳት ሞሎይ ግትያን ኩምን አባፈ ጋፃ ከስዶሶና። ያን ኡትድ ሎኡዋ ቆር ቆር ዳቾን የግዶሶና፥ ሽን ኢታ ሞሎታ ዎራ ሆልዶሶና።

\VS{49}ዎድያ ዉርሰꬃን ሄሳꬆ ሀናና። ኪታንቾት ይድ ናጋራንቾታ ፅሎታፐ ሻክድ፥

\VS{50}ዬሆይነ አቻ ጋርጨꬅ ደእያ ቶኦና ታማን የጋና።


\par }{\PP \VS{51}“ሀ ኡባይ ህንተዉ ገልዴ?” ያግድ ኤንታ ኦይችስ።

\par }{\PP ኤንቲ ዛሪድ፥ “ኤ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{52}የሱሲ፥ “ህዛ፥ ሳሎ ካዎተꬃ ኤራ ኤክድ ህግያ ታማርስያ ኡባይ፥ ባ ምንጅዳ ሻሉዋፐ ኦራꬃነ ጋልአ ከስያ አሰ ዳኔስ” ያግስ።


\par }{\SH የሱሲ ናዝረተን እፀትስ
\par }
{\R (ማር 6:1-6፤ ሉቃ 4:16-30)

\par }{\PP \VS{53}የሱሲ ሀ ሌምሱዋ ኦድ ዉርስዳፐ ጉየ ያፐ ደንድድ ብስ።

\VS{54}ባ የለትዳ ቢታ ብድ አይሁደ ዎሳ ኬꬃን ደርያ ታማርስስ። ኤንቲ ማላለትድ፥ “ሀ ኡራይ ሀ ጭንጫተꬃነ ሀ ማላታታ ኦꬅያ ዎልቃ አዉፐ ኤክዴ?

\VS{55}ሀይስ አናፅያ ናኣ ግደነዬ? እያ አየ ሱንꬃይ ማይራሞ ግደኔ? እያ እሻት ያይቆባ፥ ዮሰፋ፥ ስሞናነ ይሁዳ ግዶኮናዬ?

\VS{56}እያ ምቸት ኑራ ደኦሶና ግዶኮና? ያትን፥ ሀ ኡራይ ሀ ኡባ አዉፐ ኤክዴ?” ያግዶሶና።

\VS{57}ሄሳ ግሾ፥ እ ግያባ ኤኮና እፅዶሶና።
\XREF{}{{\XO 13:57 }{\XT{ዮሀ 4:43.}}}

\par }{\PP ሽን የሱሲ፥ “ናበይ ባ የለትዳ ቢታንነ ባ ሶ አሳ ማታን ቦንቸተና” ያግስ።

\VS{58}ኤንቲ አማኖና እፅዳ ግሾ ዳሮ ማላታታ ሄ በሳን ኦꬅቤና።




\par }\Chap{14}{\SH ፃማቅያ ዮሃንሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (ማር 6:14-29፤ ሉቃ 9:7-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎደ ጋልላ አይስያ ሄሮዲስ
\FTNT{*}{{\FR 14:1 }{\FQ{ሄሮዲስ፦
}}{\FT{ሀይስ ካዋ ሄሮዲሳ አንትጳሳ። እ፥ ይሁዳነ ፔርያ ክርስቶስ የለታናፐ ስን 4-39 ምልክ ጋካናዉ ሃርስ። እ ካዋ ሄሮዲሳስ ናአ።
}}} የሱሳባ ስእስ።

\VS{2}ባ አይለታኮ፥ “ሀይስ ፃማቅያ ዮሃንሳ፤ እ ሀይቆፐ ደንድስ። ያንዳ ግሾ፥ ሀ ኡባ ማላታታ እ ኦꬄስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{3}እ ሄሳ ግዳይ ሄሮዲስ ባ እሻ ፍልጶሳ ማቸ ሄሮድያድ ጋሶን ዮሃንሳ ቃሾ ኬꬅ ገልስዳ ግሾሳ።

\VS{4}ዮሃንስ ሄሮዲሳ፥ “ነ እዮ ኤካናዉ ዎጋ ግደና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 14:4 }{\XT{ሉቃ 3:19-20፤ ሌወ 18:16፤ 20:21.}}}

\VS{5}ሄሮዲስ ዮሃንሳ ዎꬋናዉ ኮይስ፥ ሽን ደረይ ዮሃንሳ ናበ ኦꬅድ በእያ ግሾ ያሸትስ።


\par }{\PP \VS{6}ሄሮዲስ ባ የለትዳ ጋላሳ ቦንችያ ዎደ፥ ሄሮድያዳ ናእያ አሳ ስንꬃን የꬃን ዱራዳ እያ ኡፋይሳሱ።

\VS{7}ያትን፥ እ፥ “እያ ኮያባ ኡባ እማና ግድ” ጫቅስ።

\VS{8}ናእያ ባ አየ ዞርያ ስአዳ ሄሮዲሳኮ፥ “ፃማቅያ ዮሃንሳ ሁጵያ ከረን ዎꬃዳ ታዉ እማ” ያጋሱ።

\VS{9}እያ ያግን ካዎይ ቂሮትስ፥ ሽን ባ ጫቁዋ ግሾነ ባራ ደእያ እማꬃታ ግሾ ግድ እ ኦይሻይ ፖለታና መላ ኪትስ።

\VS{10}ካዎይ አሰ ኪትድ ዮሃንስ ቃሾ ኬꬃን ደእሽን እያ ቆꬍያ ጎራእስስ።

\VS{11}ሁጵያ ከረን ዎꬅ ኤህድ ናኤስ እምዶሶና፤ ናእያካ ኤካዳ ባ አየስ ኤፋሱ።

\VS{12}ዮሃንሳ ታማረት ይድ እያ አሀ ኤፍድ ሞግዶሶና። እያፐ ጉየ ሀንዳባ ኡባ ብድ የሱሳስ ኦድዶሶና።


\par }{\SH እቻሹ ሙኩሉ አሳ
\par }
{\R (ማር 6:30-44፤ ሉቃ 9:10-17፤ ዮሀ 6:1-14)

\par }{\PP \VS{13}የሱሲ ሀንዳባ ስእዳ ዎደ ዎጎሎን ገልድ ሄ በሳፈ እስ ጌምያ ሶ ባርካ ብስ። አሳይ ሄሳ ስእድ ካታማታፐ ደንድድ ቶሆን እያ ካልዶሶና።

\VS{14}የሱሲ ዎጎሉዋፐ ዎꬍድ ዳሮ አሳ በእድ ኤንታዉ ቃትስ። ኤንታ ግዶን ደእያ ሀርጋንቾታ ፓꬅስ።


\par }{\PP \VS{15}ሳአይ ኦማርስሸ ብያ ዎደ የሱሳ ታማረት እያኮ ሺቅድ፥ “ሀ በሳይ አስ ባይና በሲ፥ ሳእካ ቃምስ። ያንያ ግሾ፥ ሄራን ደእያ ጉታታ ብድ ባንታዉ ሻምድ ማና መላ ደርያ የዳ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{16}ሽን የሱሲ ኤንታኮ፥ “ደረይ ሞና ባናዉ ኮሸና፤ ኤንቲ ማናባ ህንተ እምተ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{17}ኤንቲ ዛሪድ፥ “ኑስ ሀይሳን እቻሹ ኡይꬃፈነ ናምኡ ሞሎፐ ሀር ባዋ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{18}እካ፥ “አነ ኤንታ ሃ ኤህተ” ያግስ።

\VS{19}ካልድካ፥ ደረይ ማታን ኡታና መላ ኦድስ። እቻሹ ኡይꬃነ ናምኡ ሞሎታ ኤክድ፥ ሳሎ ፄልድ ጋላት ስሚድ፥ ኡይꬃ መንꬅድ ባ ታማረታስ እሚስ፤ ኤንቲ ቃስ ደርያስ እምዶሶና።

\VS{20}ኡባይ ምድ ካልዶሶና። የሱሳ ታማረት ምሽን አትዳይሳ ታማነ ናምኡ ጋይታ ደንꬅዶሶና።

\VS{21}ካꬃ ምዳ አሳይ ማጫሳይነ ናይት አትሽን፥ እቻሹ ሙኩሉ ግዴስ።


\par }{\SH የሱሲ አባ ቦላራ ሄመትስ
\par }
{\R (ማር 6:45-52፤ ዮሀ 6:15-21)

\par }{\PP \VS{22}የሱሲ ባ ታማረት ዎጎሎን ገልድ ባፐ ስንꬃትድ አባፈ ሄ ፕንꬅ ፕናና መላ ኪትድ ባዉ ደርያ ሞይዛናዉ ጉየ አትስ።

\VS{23}ደርያ ሞይዝ ስሚድ ባርካ ዎሳናዉ እስ ዙማ ቦላ ከይስ። ሳአይ ቃምንካ እ ባርካ ያን ጋምእስ።

\VS{24}ሄ ዎደ ዎጎሎይ አባ ቦላ ብሽን ስንꬃ ባጋራ ጫርኮይ ደንድን ሆበይ ዎጎሉዋ ኡንኤꬅስ።


\par }{\PP \VS{25}ዎንትማꬃ ቦላ የሱሲ አባ ቦላ ሄመትሸ ባ ታማረታኮ ይስ።

\VS{26}እያ ታማረት፥ እ አባ ቦላ ሄመትሸ ባንታኮ የይሳ በእድ ያይዶሶና። ኤንትካ፥ “ሀይስ ሞይትለ” ግድ ያይድ ዋስዶሶና።


\par }{\PP \VS{27}ሽን የሱሲ ኤለስድ፥ “አይኮይ ባዋ! ያዮፍተ! ታናባይ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{28}ጰፅሮስ እያኮ፥ “ጎዳዉ፥ ነና ግድኮ፥ ታኒ ሃꬃ ቦላራ ሄመታዳ ኔኮ ባና መላ ታና ኪታ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{29}የሱሲ ጰፅሮሳኮ፥ “ሃያ” ያግስ።

\par }{\PP ጰፅሮስ ዎጎሉዋፐ ዎꬍድ ሃꬃ ቦላራ ሄመትሸ የሱሳኮ ቡሱ ኦይክስ።

\VS{30}ሽን ዎልቃማ ጫርኩዋ በእድ ያይስ። ሃꬃን ምተተꬅ ኦይክዳ ዎደ፥ “ጎዳዉ! ታና አሻርክ!” ያግድ ዋስስ።


\par }{\PP \VS{31}የሱሲ ኤለስድ ባ ኩሽያ የድ እያ ኦይክድ፥ “ነኖ፥ አማኖይ ፓጭዳይሶ አይስ ስꬋይ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{32}የሱሳራነ ጰፅሮሳራ ዎጎሉዋን ገልዳ ዎደ ጫርኮይ ስእ ግስ።

\VS{33}ዎጎሉዋ ግዶን ደእያ እያ ታማረት፥ “ኔኒ ቱማካ ፆሳ ናአ” ግድ ጎይንዶሶና።


\par }{\PP \VS{34}ኤንቲ አባ ፕንድ ገንሳሬፀ ቢታ ጋክዶሶና።

\VS{35}ሄ ቢታን ደእያ አሳይ የሱሳ ኤርዳ ዎደ ባንታ ሄራን ደእያ ጉታ ኡባ ኪታ የድዶሶና። አሳይ ሀርጋንቾታ ኡባ እያኮ ኤህዶሶና።

\VS{36}ሀርጋንቾት እያ አፍላ ማጫራ ፃላላ ቦቻና መላ ዎስዶሶና። ቦችዳ ኡባይካ ፓፅዶሶና።




\par }\Chap{15}{\SH ፋርሳወታ ዎጋ
\par }
{\R (ማር 7:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄሳፈ ጉየ፥ እስ እስ ፋርሳወትነ ህገ አስታማረት የሩሳላመፐ የሱሳኮ ይድ፥

\VS{2}“ነ ታማረት አይስ ኑ አዋታ ዎጋ መንꬆና? ኤንቲ ካꬅ ማናፐ ስን ባንታ ኩሽያ ሜጨቶኮና” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{3}የሱሲ ዛሪድ፥ “ህንተ፥ ህንተ ዎጋ ግሾ፥ ፆሳ ኪታ ፖለይሳ አይስ እፄቲ?

\VS{4}አይስ ጊኮ፥ ፆሳይ፥ ‘ነ አዋነ ነ አይዉ ቦንቻ። እ ባ አዋ ዎይኮ ባ አይዉ ጫየይስ ሀይቆ ግቤኔ?’ ያግስ።
\XREF{}{{\XO 15:4 }{\XT{ከሳ 20:12፤ ዛረ 5:16፤ ከሳ 21:17፤ ሌወ 20:9.}}}

\VS{5}ሽን ህንተ፥ እስ አስ ባ አዋ ዎይኮ ባ አይዉ ማዳናባይ ደእሽን፥ ‘ሀይሳ ታ ፆሳስ ያርሻስ ጊኮ፥

\VS{6}ባ አዋ ዎይኮ ባ አይዉ ቦንቻናዉ በሰና’ ያጌታ። ያትድ ህንተ፥ ህንተ ዎጋ ፖላናዉ ፆሳ ቃላ መንታ።

\VS{7}ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ እሳያስ ህንተባ ልከ ኦድስ፥


\par }{\Q \VS{8}“ ‘ሀ አሳይ ታና ባንታ ዶናን ቦንቼስ፥

\par }{\QB ሽን ኤንታ ዎዛናይ ታፐ ሃሆን ደኤስ።


\par }{\Q \VS{9}አሳይ ታና ጮ ጎይኖሶና፤

\par }{\QB ኤንቲ አስ መꬍዳ ኪታ

\par }{\QB ፆሳ ህገ ዳንስድ ታማርሶሶና’ ግስ” ያግስ።


\par }{\SH አሰ ቱንስያባታ
\par }
{\R (ማር 7:14-23)

\par }{\PP \VS{10}የሱሲ ዳሮ አሳ ባኮ ፄግድ፥ “ስእተ! አኬክተ!

\VS{11}አሰ ቱንስያባይ ዶናራ ገልያባ ግዶናሽን ዶናፐ ከያባ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{12}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሳ ታማረት እያኮ ይድ፥ “ፋርሳወት ኔኒ ግዳይሳ ስእድ ꬉበትዳይሳ አኬካይ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{13}ሽን የሱሲ ዛሪድ፥ “ሳሎን ደእያ ታ አዋይ ቶክቦና ምꬅ ኡባይ ሾደታና።

\VS{14}ኤንታባ ህርጎፍተ፤ ኤንቲ ቆቀ ካለꬅያ ቆቀታ። ቆቀይ ቆቀ ካለꬅኮ፥ ናምአይካ ኦላን ኩንዳና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 15:14 }{\XT{ሉቃ 6:39.}}}


\par }{\PP \VS{15}ጰፅሮስ ዛሪድ፥ “ሀ ሌምሱዋ ብርሸꬃ ኑስ ኦዳርኪ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{16}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ህንተዉካ ሀእ ጋካናዉ ገልቤኔ?

\VS{17}ዶናራ ገልያባ ኡባይ ኡሎ ገልድ ካረ ከየይሳ ኤረከቲ?

\VS{18}ሽን ዶናራ ከያባይ ዎዛናፐ ከዬስ። አሰ ቱንስያባት ሄሳታ።
\XREF{}{{\XO 15:18 }{\XT{ማቶ 12:34.}}}

\VS{19}ኤንትካ፦ አሳ ዎዛና ግዶፈ ከይያ ኢታ ቆፋ፥ ዎꬎ፥ ላይማተꬅ፥ ኢታ ኦሶ፥ ካይሶ፥ ዎርዶ ማርካተꬅ፥ ጫሸ።

\VS{20}ሄሳ ዳንያባት አሰ ቱንሴስፐ አትሽን፥ ሜጨቶና ኩሸራ መይስ ቱንሰና” ያግስ።


\par }{\SH እስ ማጫሰ አማኖ
\par }
{\R (ማር 7:24-30)

\par }{\PP \VS{21}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ያፐ ከይድ ፅሮሳነ ስዶና ካታማት ደእያ ቢታ ብስ።

\VS{22}እስ ካናነ ቢታ ማጫስ የሱሳኮ ያዳ፥ ባ ቃላ ꬎቁ ኦꬃዳ፥ “ጎዳዉ፥ ዳዊታ ናአዉ፥ ታዉ ቃታርክ፤ ታ ናእዉ ቱና አያናይ ኦይክድ ኢታ ዋይሴስ” ያጋሱ።


\par }{\PP \VS{23}ሽን የሱሲ እስ ቃላካ ዛሮና ስእ ግስ። የሱሳ ታማረት እያኮ ይድ፥ “ሀ ማጫስያ ኑ ጌዶ ካላ ካላዳ፥ ዎሳዉሱ። ሄሳ ግሾ፥ ኔኒ እዮ ሞይዛርክ” ያግድ ዎስዶሶና።


\par }{\PP \VS{24}የሱሲ ዛሪድ፥ “ታኒ ዉደፐ ꬋይዳ ዶርሳዳ እስራኤለ ኬꬃፈ ꬋይዳ አሳታ ፃላላስ ኪተታስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{25}ሽን እያ፥ እያ ስንꬃን ኩንዳዳ፥ “ጎዳዉ፥ ታና ማዳርኪ?” ያጋሱ።


\par }{\PP \VS{26}እ ዛሪድ፥ “ናይታ ካꬅ ኤክድ ካናታስ የገይስ ሎኦ ግደና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{27}ማጫስያካ፥ “ጎዳዉ፥ ሄስ ቱማ፥ ሽን ሀር አቶሽን ካናት ባንታ ጎዳት ምሽን፥ ጋይታፐ ዎꬍያ ቲፍያ ሞሶና” ያጋሱ።


\par }{\PP \VS{28}የሱሲ ዛሪድ፥ “ሀ ማጫሰተ፥ ነ አማኖይ ግታ፤ ነ ኮይዳይሳዳ ነዉ ሀኖ” ያግስ። እ ናእያ ኢራካ ፓፃ አጋሱ።


\par }{\SH ዳሮ ሀርጋንቾት ፓፅዶሶና
\par }
{\PP \VS{29}የሱሲ ያፐ ደንድድ ጋልላ አባ ማት ብስ። እስ ዙማ ቦላ ከይድ፥ ያን ኡትስ።

\VS{30}ዳሮ አሳይ ባንታራ፥ ዎበታ፥ ቆቀታ፥ ኩናታ፥ ዶና ሙመታነ፥ ሀራ ዳሮ ሀርጋንቾታ ኤክድ፥ እያኮ ኤህድ እያ ስንꬃን ዎꬅዶሶና። የሱሲ ኤንታና ፓꬅስ።

\VS{31}ሄሳ ግሾ፥ ሙመት ኦደትሽን፥ ኩናት ፕድ ግሽን፥ ዎበት ሄመትሽን፥ ቆቀት ፄልሽን አሳይ በእድ ማላለትድ፥ እስራኤለ ፆሳ ጋላትዶሶና።


\par }{\SH ኦይዱ ሙኩሉ አሳ
\par }
{\R (ማር 8:1-10)

\par }{\PP \VS{32}የሱሲ ባ ታማረታ ባኮ ፄግድ፥ “ሀ ዳሮ አሳይ ታራ ሄꬑ ጋላስ ጋምእዳ ግሾነ ኤንታዉ ሀእ ምያባይ ባይና ግሾ ታኒ ኤንታዉ ቃታይስ። ኤንቲ ኦገን ዳቡርድ ኩንዶና መላ አይኮ ሙዞና ኤንታ መላ የዳናዉ ኮይከ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{33}እያ ታማረት ዛሪድ፥ “ኑኒ ሀ ባዙዋን ሀይሳ ኬና አሳስ ግድያ ካꬅ አዉፐ ደማኔ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{34}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ህንተዉ አፑን ኡይꬅ ደኢ?” ያግድ ኦይችስ።

\par }{\PP ኤንቲ ዛሪድ፥ “ላፑን ኡይꬅነ ላፋ ሞሎታፐ ጉꬅ ደኤስ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{35}የሱሲ ደርያ ሳአን ኡትተ ያግድ ኪትስ።

\VS{36}ሄሳፈ ጉየ፥ ሄ ላፑን ኡይꬃነ ሞሉዋ ኤክድ ፆሳ ጋላትስ። መንꬅድ ባ ታማረታስ እሚስ። እያ ታማረት ዳሮ አሳስ ግሽዶሶና።


\par }{\PP \VS{37}አሳ ኡባይ ምድ ካልዶሶና። እያ ታማረት፥ ምሽን አትዳ ቲፍያ ላፑን ግታ ጋይታ ኩመꬅ ደንꬅዶሶና።

\VS{38}ምዳ አሳይ ማጫስነ ናአ ፓይዶና አደ ፃላል ኦይዱ ሙኩሉ።

\VS{39}የሱሲ ደርያ የድዳፐ ጉየ ዎጎሉዋን ገልድ ማገዶና ቢታ ብስ።




\par }\Chap{16}{\SH ማላታ በአናዉ ኦይችዳ ኦይሻ
\par }
{\R (ማር 8:11-13፤ ሉቃ 12:54-56)

\par }{\PP \VerseOne{1}ፋርሳወትነ ሳዱቃወት የሱሳኮ ይዶሶና። እያ ፓጫናዉ ኮይድ፥ ባንታና ሳሎፐ ማላታ በሶ ግድ ኦይችዶሶና።
\XREF{}{{\XO 16:1 }{\XT{ማቶ 12:38፤ ሉቃ 11:16.}}}

\VS{2}ሽን እ ኤንታኮ፥ “ሳእ ኦማርስያ ዎደ፥ ‘ሳሎይ ዞእዳ ግሾ ዎንቶ ቦቃላና’ ያጌታ።

\VS{3}ዎንትያ ዎደ፥ ‘ሳሎይ ዞእድ ሻራትዳ ግሾ እሪ ቡካና’ ያጌታ። ያትን ህንተ ሳሎ ማላ በእድ ኤሬታ፥ ሽን ዎድያ ማላ ኤራናዉ ዳንዳእቤከታ።

\VS{4}ኢታነ አማኖና የለተꬃይ ማላታ ኮዬስ። ሽን እያዉ ዮናሳ ማላታፐ ሀራ ማላት እመተና” ያግስ። ሄሳፈ ጉየ፥ ኤንታና ያን አግድ ሀራ ሶ ብስ።
\XREF{}{{\XO 16:4 }{\XT{ማቶ 12:39፤ ሉቃ 11:29.}}}


\par }{\SH ፋርሳወታነ ሳዱቃወታ እርሾ
\par }
{\R (ማር 8:14-21)

\par }{\PP \VS{5}ኤንቲ አባፈ ሄፍንꬅ ፕንዳ ዎደ ዳቦ ኤክድ ያናይሳ ዶግዶሶና።

\VS{6}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ፋርሳወታፐነ ሳዱቃወታ እርሹዋፈ ናገትተ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 16:6 }{\XT{ሉቃ 12:1.}}}

\VS{7}ኤንትካ ባንታ ጋርሳን፥ “እ ሄሳ ግዳይ ኑ ዳቦ ኤክድ ዮና ግሾሳ ግዳና” ያግዶሶና።

\VS{8}የሱሲ ኤንታ ቆፋ ኤርድ፥ “ህንተኖ፥ አማኖይ ፓጭዳይሳቶ! ዳቦ ኤኮና ይዳ ግሾ ዎል ግዶን አይስ ኦደቴቲ?

\VS{9}ሀእካ ህንተ አኬከቲ? እቻሹ ሙኩሉ አሳስ እቻሹ ኡይꬃ ግሽዳይሳነ ኤንቲ ምድ ካልን ህንተ አፑን ጋይታ ኩመꬅ ደንꬅዳኮ ዶግደቲ?\XREF{}{{\XO 16:9 }{\XT{ማቶ 14:17.}}}

\VS{10}ሄሳዳካ፥ ላፑን ኡይꬃ ኦይዱ ሙኩሉ አሳስ ግሽዳይሳነ ኤንቲ ምድ ካልን፥ ህንተ አፑን ግታ ጋይታ ኩመꬅ ደንꬅዳኮ አኬከከቲ?\XREF{}{{\XO 16:10 }{\XT{ማቶ 15:34.}}}

\VS{11}ህዛ፥ ታኒ ፋርሳወታነ ሳዱቃወታ እርሹዋፈ ናገትተ ጋዳ ኦደይስ ዳቦባ ግዶናይሳ አኬከከቲ?” ያግስ።

\VS{12}ያትን፥ እያ ታማረት የሱሲ ኦደይ ሙኑቃ ደንꬃናዉ የገትያ እርሾባ ግዶናሽን ፋርሳወታነ ሳዱቃወታ ትምርትያፈ ናገታናይሳ ግደይሳ አኬክዶሶና።


\par }{\SH ጰፅሮሳ ማርካተꬃ
\par }
{\R (ማር 8:27-30፤ ሉቃ 9:18-21)

\par }{\PP \VS{13}የሱሲ ቅሳረ ፍልጶሳ ቢታ ጋክዳ ዎደ ባ ታማረታኮ፥ “አሳይ፥ አሳ ናኣ ኦና ጎና?” ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{14}ኤንትካ፥ “እሶት እሶት ፃማቅያ ዮሃንሳ፥ ሀራት ኤልያሳ ቃስ ሀንኮት ኤርምያሳ ዎይኮ ናበታፐ እሱዋ ጎሶና” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 16:14 }{\XT{ማቶ 14:1.}}}


\par }{\PP \VS{15}የሱሲ ዛሪድ፥ “ያትን፥ ህንተ ታና ኦና ጌቲ?” ግድ ኤንታ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{16}ስሞና ጰፅሮስ ዛሪድ፥ “ኔኒ ክርስቶሳ፥ ደኦ ፆሳ ናአ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 16:16 }{\XT{ዮሀ 6:68.}}}


\par }{\PP \VS{17}የሱሲ ጰፅሮሳኮ፥ “ዮና ናኣ ስሞና፥ ኔኒ አንጀትዳይሳ! ሀይሳ ነዉ ቆንጭስዳይ ሳሉዋን ደእያ ታ አዋፐ አትሽን፥ አሰ ግደና።

\VS{18}ታ ነዉ ኦዳይስ ጰፅሮሳ፥ ኔኒ ዛላ! ታኒ ሀ ዛላ ቦላ ታ ዎሳ ኬꬃ ኬፃና። ሀይቆ ዎልቃትካ እዮ ፆኖኮና።

\VS{19}ሳሎ ካዎተꬃ ቁልፐታ ታ ነዉ እማና። ሳአን ኔኒ ድግያባይ ኡባይ ሳሎን ፆሳ ማታን ድገትዳባ ግዳና። ሳአን ኔኒ ሀኖ ግያባይ ኡባይ ሳሎን ፆሳ ማታን ሀንዳባ ግዳና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 16:19 }{\XT{ማቶ 18:18፤ ዮሀ 20:23.}}}


\par }{\PP \VS{20}ሄሳፈ ጉየ፥ እ፥ ክርስቶሳ ግደይሳ ኦደስካ ኦዶና መላ ባ ታማረታ ምንꬅድ ኪትስ።


\par }{\SH የሱሲ ባና ጋካና ዋያ ኦድስ
\par }
{\PP \VS{21}ሄ ዎድያፐ ዶምድ የሱሲ ባ ታማረታስ፥ “ታኒ የሩሳላመ ባናዉ በሴስ። ያን ደርያ ጭማታን፥ ካህነ ሀላቃታነ ህገ አስታማረታ ኩሸን ዋየ ኤካናዉ በሴስ። ኤንቲ ታና ዎꬋና፥ ሽን ታኒ ሄꬓንꬆ ጋላስ ሀይቆፐ ደንዳና” ያግድ ቆንጭስስ።


\par }{\PP \VS{22}ጰፅሮስ የሱሳ ጋፃ ከስድ፥ “ጎዳዉ፥ ሄስ ሀነና! ሄሳ መላባይ ነና ኡባራካ ጋኮፎ!” ያግድ ሀንቀትስ።


\par }{\PP \VS{23}የሱሲ ጰፅሮሳኮ ጉየ ስሚድ፥ “ሀ ፃላህያዉ፥ ታፐ ሃካ! ኔኒ አሳ ቆፋ ቆፓሳፐ አትሽን፥ ፆሳ ቆፋ ቆፖና ግሾ ታዉ ꬉበ ግዳሳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{24}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ባ ታማረታኮ፥ “ኦንካ ታና ካላናዉ ኮያባ ግድኮ ባና ካዶ፥ ባ ማስቃልያ ቶክድ ታና ካሎ።
\XREF{}{{\XO 16:24 }{\XT{ማቶ 10:38፤ ሉቃ 14:27.}}}

\VS{25}ባ ደኡዋ አሻናዉ ኮይያ ኡባይ ꬋይሴስ። ሽን ባ ደኡዋ ታ ግሾ ግድ አꬅድ እመይስ አሼስ።
\XREF{}{{\XO 16:25 }{\XT{ማቶ 10:39፤ ሉቃ 17:33፤ ዮሀ 12:25.}}}

\VS{26}አስ አላመ ኩመꬅ ባዉ ኦꬅድ፥ ግዶሽን ባ ሸምፑዋ ꬋይስኮ እያ አይ ማዲ? ዎይኮ አስ ባ ሸምፑዋ ላመ አይ እማናዉ ዳንዳኢ?

\VS{27}አሳ ናአይ ባ አዋ ቦንቹዋን ባ ኪታንቾታራ ያና። ሄ ዎደ እስ እስ ኡራስ እያ ኦሱዋዳ እማና።
\XREF{}{{\XO 16:27 }{\XT{ማቶ 25:31፤ ማዝ 62:12፤ ሮመ 2:6.}}}

\VS{28}ታ ቱማ ኦዳይስ፤ ሀይሳን ኤቅዳ አሳታፐ አሳ ናአይ ካዎ ግድድ ስመይሳ በአና ጋካናዉ ሀይቆናይሳት ሀይሳን ደኦሶና” ያግስ።




\par }\Chap{17}{\SH የሱሳ ማላይ ላመትስ
\par }
{\R (ማር 9:2-13፤ ሉቃ 9:28-36)

\par }{\PP \VerseOne{1}ኡሱፑን ጋላሳፐ ጉየ የሱሲ፥ ጰፅሮሳ፥ ያይቆባነ እያ እሻ ዮሃንሳ ባራ ኤክድ ባንታርካ ግዳናዉ ዙማ ቦላ ከይስ።
\XREF{}{{\XO 17:1 }{\XT{2 ጰፅ 1:17-18.}}}

\VS{2}ያን ኤንታ ስንꬃን የሱሳ ማላይ ኩመꬅ ላመትስ፤ እያ ሶምኦይካ አዋዳ ፆልቅስ። እያ ማኦይካ ዳሮ ቦፅስ።

\VS{3}ሄኮ፥ ሙሰይነ ኤልያስ እያራ ኦደትሽን በእዶሶና።

\VS{4}ጰፅሮስ የሱሳኮ፥ “ኑኒ ሀይሳ ሀሹ ይዳ። ነ ኮይኮ እስኖ ነዉ፥ እስኖ ሙሰስ፥ እስኖ ኤልያሳስ ሀይሳን ሄꬑ ሻቃራ ሻቃራና” ያግስ።

\VS{5}ጰፅሮስ ሄሳ ቡሮ ኦድሽን ቦꬃ ሻራይ ኤንታና ካምስ። ሻራ ግዶራ፥ “ታና ኡፋይስያ፥ ታ ዶስያ ናአይ ሀይሳ፥ እያ ስእተ!” ግያ ቃላይ ይስ።
\XREF{}{{\XO 17:5 }{\XT{መ 22:2፤ ማዝ 2:7፤ እሳ 42:1፤ ማቶ 3:17፤ 12:18፤ ማር 1:11፤ ሉቃ 3:22፤ ዛረ 18:15.}}}

\VS{6}የሱሳ ታማረት ሄሳ ስእዳ ዎደ ዳጋምድ ባንታ ሶምኡዋራ ሳአን ኩንድዶሶና።

\VS{7}ሽን የሱሲ ኤንታኮ ሺቅድ ኤንታ ቦችድ፥ “ደንድተ፥ ያዮፍተ!” ያግስ።

\VS{8}ኤንቲ ꬎቁ ግድ በእያ ዎደ የሱሳፐ ሀራ ኦናካ በእቦኮና።


\par }{\PP \VS{9}ኤንቲ ዙማ ቦላፈ ዎꬍሽን የሱሲ ኤንታኮ፥ “አሳ ናአይ ሀይቆፐ ደንዳና ጋካናዉ ሀ ህንተ በእዳባ ኦደስካ ኦዶፕተ” ግድ ኪትስ።

\VS{10}የሱሳ ታማረት፥ “ያትን፥ ህገ አስታማረት ኤልያስ ክርስቶሳፐ ካሰትድ ያና ግዳይ አይብሴ?” ያግድ ኦይችዶሶና።
\XREF{}{{\XO 17:10 }{\XT{ምልክ 4:5.}}}


\par }{\PP \VS{11}የሱሲ ዛሪድ፥ “ኤ! ኤልያስ ካሰት ይድ ኡባባ ጊግሳና።

\VS{12}ሽን ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ኤልያስ ካሰትድ ይስ። ኤንትካ እያ ቦላ ኮይዳባ ኦꬅዶሶናፐ አትሽን፥ እያ ሻክ ኤርቦኮና። ሄሳዳ አሳ ናአይ ኤንታ ኩሸን ዋየታና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 17:12 }{\XT{ማቶ 11:14.}}}


\par }{\PP \VS{13}ሄ ዎደ የሱሲ ግዳይ ፃማቅያ ዮሃንሳባ ግደይሳ አኬክዶሶና።


\par }{\SH ቱና አያን ኦይክዳ ናአ
\par }
{\R (ማር 9:14-29፤ ሉቃ 9:37-43)

\par }{\PP \VS{14}ኤንቲ ደርያፐ አሳኮ ስምያ ዎደ እስ አስ የሱሳ ስንꬃን ጉልባትድ፥

\VS{15}“ጎዳዉ፥ ሀያና ታ ናኣስ ቃታርክ፤ እያ ሾጭድ የግያ ሀርገይ ዳሮ ኡንኤꬅድ ታማንነ ሃꬃን የጌስ።

\VS{16}ነ ታማረታኮ ኤሀስ፥ ሽን ኤንቲ ፓꬃናዉ ዳንዳእቦኮና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{17}የሱሲ ዛሪድ፥ “ህንተኖ፥ አማኖና ጌላ የለተꬃዉ አዉደ ጋካናዉ ታ ህንተራ ዳኔ? አዉደ ጋካናዉ ታ ህንተና ዳንዳአኔ? አነ ናኣ ሃ ኤክ ዪተ” ያግስ።

\VS{18}የሱሲ ቱና አያና ሀንቅን፥ ቱና አያናይ ናኣፐ ከይስ፤ ሄ ሳተንካ ናአይ ፓፅስ።

\VS{19}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሳ ታማረት ባንታርካ እያኮ ሺቅድ፥ “ኑኒ ቱና አያና ከሳናዉ ዳንዳእቦናይ አይብሴ?” ያግድ ኦይችዶሶና።

\VS{20}እ ኤንታኮ፥ “ህንተዉ አማኖይ ላፍዳ ግሾሳ። ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ጋሸ አይፈ መላ አማኖይ ህንተዉ ደእኮ ‘ሀ ዙማ ሀይሳፈ ደንዳዳ ገደ አꬋ’ ጊኮ ህንተዉ ኪተታና። ህንተዉ ዳንዳኤቶናባይ ዴና።

\VS{21}[ሽን ሄሳ መላይ ዎሳፐነ ፆማፐ አትሽን፥ ሀራን ከየና”] ያግስ።
\XREF{}{{\XO 17:21 }{\XT{ማቶ 21:21፤ ማር 11:23፤ 2 ቆሮ 13:2.}}}\FTNT{*}{{\FR 17:21 }{\FT{እስ እስ በን ማፃፋታን ፓይዶ 21 ዴና።
}}}


\par }{\SH የሱሲ ባ ሀይቁዋባ ዛሪድ ኦድስ
\par }
{\R (ማር 9:30-32፤ ሉቃ 9:43-45)

\par }{\PP \VS{22}የሱሳ ታማረት ጋልላን ሺቅድ ደእሽን የሱሲ ኤንታኮ፥ “አሳ ናእ አሳ ኩሸን አꬍድ እመታና።

\VS{23}ኤንቲ እያ ዎꬋና፥ ሽን እ ሄꬓንꬆ ጋላስ ሀይቆፐ ደንዳና” ያግስ።

\par }{\PP እያ ታማረትካ ዳሮ ቂሮትዶሶና።


\par }{\SH ፆሳ ኬꬃ ጊራ
\par }
{\PP \VS{24}የሱሳራነ እያ ታማረታራ ቅፍርናሆማ ካታማ ጋክዳ ዎደ ፆሳ ኬꬃ ጊራ ቃንፅሰይሳት ጰፅሮሳኮ ይድ፥ “ህንተ አስታማረይ ፆሳ ኬꬃ ጊራ ጊሪ?” ያግድ ኦይችዶሶና።
\XREF{}{{\XO 17:24 }{\XT{ከሳ 30:13.}}}


\par }{\PP \VS{25}ጰፅሮስ ዛሪድ፥ “ጊሬስ” ያግስ። ጰፅሮስ ሶ ገልያ ዎደ የሱሲ ካሰትድ፥ “ጰፅሮሳ፥ ነዉ አይ ዳኒ? ሀ ሳኣ ካዎተꬃት ቃራፃነ ጊራ ኦፐ ኤኮና? ጋደ አሳፐየ ዎይኮ አሳ ጋደ አሳፔ?”\FTNT{†}{{\FR 17:25 }{\FK{ጋደ አሳፐየ ዎይኮ አሳ ጋደ አሳፔ
}}{\FT{ሄ ዎደ ካዎተꬃት ባንታ ጋደ አሳፐ ጊራ ኤኮኮና።
}}} ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{26}ጰፅሮስ “አሳ ጋደ አሳፐ” ግድ ዛርስ።

\par }{\PP የሱሲ ዛሪድ፥ “ጋደ አሳይ ጊራ ጊሮኮና ጉሱ።

\VS{27}ሽን ኤንቲ ꬉበቶና መላ አባ ባዳ ሞሎ ኦይካናዉ ማንፃቆ የጋ። ኮይሮ ነ ኦይክያ ሞሉዋ ዶና ዶያዳ ጊራስ ግድያ ሚሸ ነ ግሾነ ታ ግሾ ኤፋዳ ጊራ” ያግስ።




\par }\Chap{18}{\SH ኡባፈ አይ ኦኔ?
\par }
{\R (ማር 9:33-37፤ ሉቃ 9:46-48)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄ ዎደ የሱሳ ታማረት ይድ፥ “ሳሎ ካዎተꬃን ኡባፈ አይ ኦኔ?” ያግድ ኦይችዶሶና።
\XREF{}{{\XO 18:1 }{\XT{ሉቃ 22:24.}}}

\VS{2}የሱሲ እስ ጉꬃ ናአ ፄግድ ኤንታ ግዶን ኤስድ ሀይሳዳ ያግስ።

\VS{3}“ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ህንተ ላመቶናነ ጉꬃ ናይታዳ ሀኖና እፅኮ ሳሎ ካዎተꬃ ኡባራካ ገላናዉ ዳንዳኤከታ።
\XREF{}{{\XO 18:3 }{\XT{ማር 10:15፤ ሉቃ 18:17.}}}

\VS{4}ህዛ፥ ሀ ጉꬃ ናአዳ ባና ካዉሽያ ኦንካ ሳሎ ካዎተꬃን ኡባፈ አይሳ ግዳና።

\VS{5}ሀይሳ መላ ናአ ታ ሱንꬃን ሞክያ ኦንካ ታና ሞኬስ።


\par }{\PP \VS{6}“ሽን ታናን አማንያ ሀ ጉꬃታፐ እሱዋ ናጋራ ኦꬃና መላ ꬉበ ግድያ ኦንካ ግታ ጋቻ ዎፃ ባ ቆን ቃችድ ጪሞ አባን ምተትኮ እያዉ ሎኦ።

\VS{7}አላመን አሳይ ናጋራ ኦꬃና መላ ኦꬅያባት ደእያ ግሾ አላምያ አየ! ሄሳ መላባት ዮና አተና፥ ሽን ꬉበይ እያ ጋሶን ያ ኡራ አየ!


\par }{\PP \VS{8}“ነ ኩሸይ ዎይኮ ነ ቶሆይ ነና ባለꬅኮ ኔፐ ቃንፃ የጋ። ኔኒ ናምኡ ኩሸራ ዎይኮ ናምኡ ቶሆራ መርና ታማን የገታናፐ ኩሸ ዎይኮ ቶሆ ዱፃ ግዳዳ መርና ደኦ ደመይስ ነዉ ሎኦ።
\XREF{}{{\XO 18:8 }{\XT{ማቶ 5:30.}}}

\VS{9}ቃስ ነ አይፈይ ነና ባለꬅኮ እዮ ዎጫ ከሳዳ ዎራ ሆላ። ኔኒ ናምኡ አይፈራ ጋናመ ታማን የገተይሳፈ እስ አይፈራ መርና ደኡዋ ገለይስ ነዉ ሎኦ።
\XREF{}{{\XO 18:9 }{\XT{ማቶ 5:29.}}}


\par }{\PP \VS{10}“ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ሳሎን ደእያ ኤንታ ናግያ ኪታንቾት ኡባ ዎደ ሳሎን ደእያ ታ አዋ ስንꬃን ደእያ ግሾ፥ ህንተ ሀ ጉꬃታፐ እሱዋካ ካꬎና መላ ናገትተ።
\XREF{}{{\XO 18:10 }{\XT{ሉቃ 19:10.}}}

\VS{11}አሳ ናአይ ꬋይዳይሳታ አሻናዉ ይስ”\FTNT{*}{{\FR 18:11 }{\FQ{አሳ ናአይ ꬋይዳይሳታ አሻናዉ ይስ፦
}}{\FT{እስ እስ በን ማፃፋት ፓይዶ 11 ጉጆሶና።
}}} ያግስ።


\par }{\SH ꬋይዳ ዶርሳ ሌምሶ
\par }
{\R (ሉቃ 15:3-7)

\par }{\PP \VS{12}ቃስ የሱሲ፥ “ህንተዉ አይ ዳኒ? እስ ኡራስ ፄቱ ዶርሳት ደኤይሳታፐ እሶይ ꬋይኮ ኡዱፉን ታማነ ኡዱፉናታ ደርያ ቦላ የግ አግድ ሄ ꬋይዳይሳ ኮያናዉ ቤኔ?

\VS{13}ታ ቱማ ኦዳይስ፤ እ ደምዳ ዎደ ኡዱፉን ታማነ ኡዱፉናታፐ አꬅድ ꬋይድ በንትዳ እስ ዶርሳ ግሾ ኡፋይቴስ።

\VS{14}ሄሳዳካ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋይ ሀ ጉꬃታፐ እሶይ ꬋያና መላ ኮየና።


\par }{\SH ቆህዳ አስ ዋታኔ?
\par }
{\PP \VS{15}“ነ እሻይ ነና ቆህኮ ነርካ እያኮ ባዳ እያ ቆሁዋ እያዉ ኦዳ። እ ነና ስእኮ እያ ነዉ እሻ ኦꬃ።\XREF{}{{\XO 18:15 }{\XT{ሉቃ 17:3.}}}

\VS{16}ሽን እ ነና ስኦና እፅኮ፥ ናምኡ ዎይኮ ሄꬑ አሳ ማርካን ሞቶይ ላሰትያ ግሾ፥ እስ ዎይኮ ናምኡ አስ ኤካዳ እያኮ ባ።
\XREF{}{{\XO 18:16 }{\XT{ዛረ 19:15.}}}

\VS{17}እ ኤንታና ስኦና እፅኮ፥ ዎሳ ኬꬃስ ኦዳ። ዎሳ ኬꬅ ግያባ ስኦና እፅኮ አማኖና አሳዳ ዎይኮ ቃራፃ ቃንፅስያ አሳዳ እያ ፓይዳ።


\par }{\PP \VS{18}“ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሳአን ህንተ ድግያባት ኡባይ ሳሎን ፆሳ ማታን ድገትዳባ ግዳና። ሳአን ህንተ ሀኖ ግያባት ኡባይ ሳሎን ፆሳ ማታን ሀንዳባ ግዳና።
\XREF{}{{\XO 18:18 }{\XT{ማቶ 16:19፤ ዮሀ 20:23.}}}


\par }{\PP \VS{19}“ቃስካ ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ሳአን ህንተፈ ናምአይ ባንታ ዎስያባስ እስ ዎዛናን ግድድ ፆሳ ዎስያባ ግድኮ ሳሎን ደእያ ታ አዋይ ህንተዉ ኦꬃና።

\VS{20}ታና ካለይሳታፐ ናምአ ዎይኮ ሄꬓ ግድድ ሺቅያ በሳን ታኒ ኤንታ ግዶን በንታና” ያግስ።


\par }{\SH አቶ ጉሳባ
\par }
{\PP \VS{21}ሄ ዎደ ጰፅሮስ የሱሳኮ ይድ፥ “ጎዳዉ፥ ታ እሻይ ታና ቆህኮ አፑን ቶሆ ታኒ አቶ ጋናዉ በሲ? ላፑን ቶሆ ጋካናሰዬ?” ግድ ኦይችስ።
\XREF{}{{\XO 18:21 }{\XT{ሉቃ 17:3-4.}}}


\par }{\PP \VS{22}የሱሲ ዛሪድ፥ “ግደና፥ ላፑን ታሙ ቶሆ ላፑናፐ አትሽን፥ ላፑን ቶሆ ግደና።
\XREF{}{{\XO 18:22 }{\XT{መ 4:24.}}}


\par }{\PP \VS{23}“ሄሳ ግሾ፥ ፆሳ ካዎተꬃይ ባ ኦሳንቾታራ ባ ሚሸይ ፓጭዳኮነ ፓላህዳኮ በአናዉ ቆፕዳ ካዋ ዳኔስ።

\VS{24}ሄ ካዎይ ሚሸይ ፓጭዳኮነ ፓላህዳኮ በእያ ዎደ ዳሮ ግንድግንዳ አጮይ ደእያ እስ ኡራ እያኮ ኤህዶሶና።

\VS{25}ሽን ሄ አይለይ አጩዋ ቃንፃናዉ ፆነትን እያራ፥ እያ ማቸራ፥ እያ ናይትነ እያዉ ደእያባይ ኡባይ ባይዘትድ አጮይ ጭገታና መላ እያ ጎዳይ ኪትስ።

\VS{26}ያትን አይለይ ባ ጎዳ ቶሁዋ ቦላ ጉልባትድ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ሀያና ጉꬃ ዎደ ታካርክ፥ ታ አጩዋ ኡባ ታ ጭጋና’ ያግድ ዎስስ።

\VS{27}ካዎይ እያዉ ቃትድ፥ የድ አግስ፤ እያ አጩዋ ማርስ።


\par }{\PP \VS{28}“ሽን ሄ አይለይ ከይ ብድ ባ ላገ ኦሳንቾታፐ እሶይ ባፐ ዳሮ ጉꬃ ሚሸ ታልእዳይሳ፥ ‘ነ ቦላ ደእያ ታ ሚሽያ ታዉ ጭጋ’ ግድ ቆ ኦይክስ።


\par }{\PP \VS{29}“ሄ እያ ላገ አይሌይ እያ ስንꬃን ጉልባትድ፥ ‘ሀያና ጉꬃ ዎደ ታካርክ ታኒ ታ አጩዋ ኡባ ጭጋና’ ያግድ ዎስስ።


\par }{\PP \VS{30}“ሽን እፅድ ኤክ ኤፍድ ባ ላገይ አጩዋ ቃንፃና ጋካናዉ ቃሾ ኬꬅ ገልስስ።

\VS{31}ሄሳ ግሾ፥ ሀራ ላገ ኦሳንቾት ሄሳ በእዳ ዎደ ዳሮ ይሎትድ፥ ብድ ባንታ ጎዳስ እ ኦꬅዳባ ኡባ ኦድዶሶና።


\par }{\PP \VS{32}“ያትን ካዎይ ሄ አይልያ ፄግስድ፥ ‘ሀ ኢታ አይልያዉ፥ ኔኒ ታና ዎስዳ ግሾ፥ ታ ነ አጩዋ ኡባ ነዉ ማራስ።

\VS{33}ያትን፥ ታኒ ነ አጩዋ ማርዳይሳዳ ኔኒ ነ ላገ አይልያ አጩዋ ማራናዉ ነዉ በሰኔ?’ ያግስ።

\VS{34}ሄሳ ግሾ፥ ካዎይ ዳሮ ይሎትድ፥ እ ባ አጩዋ ኡባ ጭጋና ጋካናዉ ፓፃ ካኤታና መላ ቃሾ ኬꬃን የግስ።


\par }{\PP \VS{35}“ሄሳዳካ፥ ህንተ እሶይ እሶይ ህንተ እሻ ዎዛናፐ ማሮና እፅኮ ሳሎን ደእያ ታ አዋይ ህንተና ሄሳዳ ኦꬃና” ያግስ።




\par }\Chap{19}{\SH ኤኮ ገሎባ
\par }
{\R (ማር 10:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ ሄሳ ኦድ ኦንግዳፐ ጉየ፥ ጋልላፐ ደንድድ ዮርዳኖሰ ሻፋፐ ሄፍንꬃን ደእያ ይሁዳ ቢታ ብስ።

\VS{2}ዳሮ አሳይ እያ ካልድ ብን ኤንታ ግዶፈ ሀርጋንቾታ ፓꬅስ።


\par }{\PP \VS{3}ፋርሳወት እያ ፓጫናዉ ኮይድ እያኮ ይድ፥ “እስ አስ አይ ጋሶንካ ባ ማችዉ የዳናዉ በሲ?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{4}የሱሲ ዛሪድ፥ “ፆሳይ ኮይሮ አደነ ማጫስ ኦꬅ መꬍዳይሳ ህንተ ናባብበከቲ?\XREF{}{{\XO 19:4 }{\XT{መ 1:27፤ 5:1.}}}

\VS{5}‘ሄሳ ግሾ፥ እስ አስ ባ አዋነ ባ አይዉ አግድ ባ ማቸራ እስኖ ግዴስ፥ ናምአይካ እስ አሾ ግዶሶና።’\XREF{}{{\XO 19:5 }{\XT{መ 2:24.}}}

\VS{6}ሄሳ ግሾ፥ ኤንቲ እስ አስ ግዶሶናፐ አትሽን፥ ናምኡ አስ ግዶኮና። ህዛ፥ ፆሲ ቃችዳይሳ አስ ሻኮፎ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{7}ፋርሳወት፥ “ያትን፥ ሙሰይ እስ አስ አንጆ ዎርቃተ እምድ የዳና መላ አይስ ኪትዴ?” ያግድ ኦይችዶሶና።
\XREF{}{{\XO 19:7 }{\XT{መ 24:1.}}}


\par }{\PP \VS{8}የሱሲ ዛሪድ፥ “ህንተ፥ ህንተ ማቸታ የዳና መላ ሙሰይ ህንተና ኪትዳይ፥ ህንተ ዎዛና ምኖተꬃ ግሾፐ አትሽን፥ ኮይሮፐ ሄሳ መላ ግደና።

\VS{9}ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ባ ማችያ ላይማቶና ደእሽን የድድ ሀራ ኤክያ ኦንካ ላሜስ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 19:9 }{\XT{ማቶ 5:32፤ 2 ቆሮ 7:10.}}}


\par }{\PP \VS{10}እያ ታማረት እያኮ፥ “አዝናባይነ ማችባይ ሄሳ መላ ግድኮ ኤኮ ገሎይ አትኮ ሎኦ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{11}የሱሲ ዛሪድ፥ “ሄሳ መላ ትምርተይ ፆሳይ ዳንዳአ እምዳይሳታሳፈ አትሽን፥ አሳ ኡባሳ ግደና።

\VS{12}ህዛ፥ የለትሸ ሹፋ ግድድ የለትዳይሳት ደኦሶና፥ ቃስ አስ ቃራትዳይሳት ደኦሶና፥ ቃስ ሳሎ ካዎተꬃ ግሾ ግድ ባንታና ሹፋይዳይሳት ደኦሶና። ሄሳ ግሾ፥ ሀይሳ ኤካናዉ ዳንዳእያ ኦንካ ኤኮ” ያግስ።


\par }{\SH የሱሲ ዮጋ ናይታ አንጅስ
\par }
{\R (ማር 10:13-16፤ ሉቃ 18:15-17)

\par }{\PP \VS{13}የሱሲ ባ ኩሽያ ጉꬃ ናይታ ቦላ ዎꬅድ ኤንታዉ ዎሳና መላ እስ እስ አሳይ ናይታ እያኮ ኤህዶሶና። ሽን እያ ታማረት አሳ ሀንቀትዶሶና።

\VS{14}ሽን የሱሲ፥ “ፆሳ ካዎተꬃይ ሀይሳታ መላሳ ግድያ ግሾ፥ ጉꬃ ናይት ታኮ የይሳ ድጎፍተ፤ ዮ ጊተ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{15}ባ ኩሽያ ኤንታ ቦላ ዎꬅዳፐ ጉየ ሄ በሳፈ አግድ ብስ።


\par }{\SH ዱረ ናአተꬃ ኡራ
\par }
{\R (ማር 10:17-31፤ ሉቃ 18:18-30)

\par }{\PP \VS{16}እስ ጋላስ እስ ኡራይ የሱሳኮ ይድ፥ “አስታማርያዉ፥ ታኒ መርና ደኦ ደማናዉ አይ ሎኦባ ኦꬆ?” ያግስ።

\VS{17}የሱሲ እያኮ፥ “ሎኦባ ነ ታና አይስ ኦይቻይ? እስ ፆሳፈ አትሽን፥ ሀር ሎኦይ ባዋ። ሽን ኔኒ መርና ደኡዋ ኤካናዉ ኮይኮ ኪታታ ናጋ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{18}ኡራይ ዛሪድ፥ “አዉሳ ኪታታ” ያግድ ኦይችስ።

\par }{\PP የሱሲ ዛሪድ፥ “ዎꬎፓ፥ ላይማቶፓ፥ ካይሶቶፓ፥ ዎርዶ ማርካቶፋ፥
\XREF{}{{\XO 19:18 }{\XT{ከሳ 20:13-16፤ ዛረ 5:17-20.}}}

\VS{19}ነ አዋነ ነ አይዉ ቦንቻ፥ ነ ሾሩዋ ነ ሁጰዳ ዶሳ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 19:19 }{\XT{ከሳ 20:12፤ ዛረ 5:16፤ ሌወ 19:18.}}}


\par }{\PP \VS{20}ሄ ናአተꬃይ፥ “ታኒ ሀይሳታ ኡባ ናአተꬃፈ ዶማዳ ናጋስ። ያትን፥ ሀር ታዉ ፓጭያባይ አይቤ?” ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{21}የሱሲ ዛሪድ፥ “ኔኒ ፖሎ ግዳናዉ ኮይኮ ባዳ ነዉ ደእያባ ባይዛዳ ማንቆታስ እማ፤ ኔኒ ሳሎን ዱረታና። ያታ ስማ ያዳ ታና ካላ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን ሄ ናአተꬃ ኡራይ ዳሮ ዱረ ግድያ ግሾ፥ ሄሳ ስእዳ ዎደ አዛንሸ አግድ ብስ።

\VS{23}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ባ ታማረታ፥ “ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ዱረይ ሳሎ ካዎተꬅ ገላናይስ ዳሮ መቶ።

\VS{24}ዱረ አስ ፆሳ ካዎተꬃ ገላናይሳፈ ግማለይ ናርፐ ሉሆራ አይስ ካዉዬስ” ያግስ።
 

\par }{\PP \VS{25}የሱሳ ታማረት ሄሳ ስእድ ማላለትድ፥ “ያትን፥ ኦን አታናዉ ዳንዳኢ?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{26}የሱሲ ኤንታ ጫድ ፄልድ፥ “ሀይስ አሳስ ዳንዳኤተና፥ ሽን ፆሳስ ኡባይ ዳንዳኤቴስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{27}ጰፅሮስ ዛሪድ፥ “ኑኒ ኡባባ አግድ ነና ካልዳ። ያትን፥ ኑኒ አይ ደማኔ?” ያግስ።

\VS{28}የሱሲ ኤንታኮ ሀይሳዳ ያግስ፦ “ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ አሳ ናአይ ያና አላምያን ባ ቦንቾ አራታን ኡትያ ዎደ ህንተ ታማነ ናምአት፥ ታና ካልዳይሳት፥ ታማነ ናምኡ አራታን ኡትድ ታማነ ናምኡ እስራኤለ ዘረꬃታ ቦላ ፕርዳና።
\XREF{}{{\XO 19:28 }{\XT{ማቶ 25:31፤ ሉቃ 22:30.}}}

\VS{29}ታ ሱንꬃ ግሾ ኬ ዎይኮ እሻታ ዎይኮ ምቸታ ዎይኮ አዋ ዎይኮ አይዉ ዎይኮ ናይታ ዎይኮ ጋዴ አግዳይ ኦንካ ፄቱ ኩሸ ኤካና። ቃስ መርና ደኡዋካ ኤካና።

\VS{30}ሽን ዳሮት ሀእ ደꬃን ስን ግድዳይሳት ጉየ ግዳና፥ ቃስ ጉየ ግድዳይሳት ስን ግዳና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 19:30 }{\XT{ማቶ 20:16፤ ሉቃ 13:30.}}}




\par }\Chap{20}{\SH ኡነ ኦꬅያ አሳ ሌምሶ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“ፆሳ ካዎተꬃይ ባ ዎይነ ጋደን ኡነ ኦꬅያ አስ ኦስሳናዉ ዎንታ ጉራ ከይዳ ኡራ ዳኔስ።

\VS{2}እ ሄ ኡነ ኦꬅያ አሳ ሀች ሀች እስ ድናረ
\FTNT{*}{{\FR 20:2 }{\FQ{እስ ድናረ፦
}}{\FT{እስ አስ እስ ጋላስ ኦꬅ ፔእድ ኤክያ ሚሸ።
}}} ቃንፃናዉ ኤንታራ ጊግድ፥ ኤንታ ባ ዎይነ ጋድያ ግዶ የድስ።


\par }{\PP \VS{3}“ቃስ ዎንታፈ ሄꬑ ሳተ ግድሽን ከይድ ኦሶ ꬋይድ ግያ ቦላ ኤቅዳ ሀራ አሳታ ደምስ።

\VS{4}እ ኤንታኮ፥ ‘ህንተካ ታ ዎይነ ጋዴ ግዶ ብድ ኦꬅተ፥ ታኒ ህንተዉ በሲያ ጋትያ ቃንፃና’ ያግስ።

\VS{5}ኤንትካ ብዶሶና። ቃስካ እ ኡሱፑን ሳተንነ ኡዱፉን ሳተን ከይድ ሄሳዳ ኦꬅስ።

\VS{6}ታማነ እስ ሳተ ግድሽን እ ከይያ ዎደ ሀራት ያን ኤቅዳይሳታ ደምድ፥ ‘ህንተ ኦሶ ኦꬆና ጋላስ ኩመꬅ ሀይሳን አይስ ኤቅድ ፔእደቲ?’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{7}“ኤንቲ ዛሪድ፥ ‘ኑና ኡነ ኦስስያ አስ ꬋይዳ ግሾሳ’ ያግዶሶና።

\par }{\PP “እካ፥ ‘ህንተካ ታ ዎይነ ጋድያ ግዶ ብድ ኦꬅተ’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{8}“ሳእ ኦማርስን፥ ዎይነ ጋድያ ጎዳይ ኦሳንቾታ ሀላቃኮ፥ ‘ኦሳንቾታ ፄጋዳ ዉርሰꬃን ኦሶ ገልዳይሳታፐ ዶማዳ ኮይሮ ገልዳይሳታ ጋካናዉ ኤንታ ጋትያ ቃንፃ’ ያግስ።
\XREF{}{{\XO 20:8 }{\XT{ሌወ 19:13፤ ዛረ 24:15.}}}

\VS{9}ታማነ እስ ሳተን ኦሶ ኦይክዳይሳት ይድ፥ ሁጰን ሁጰን እስ እስ ድናረ ኤክዶሶና።

\VS{10}ኮይሮ ኦሶ ኦይክዳይሳት ይድ፥ ባንታዉ ዳሮ እመታና ግድ ቆፕዶሶና። ሽን ኤንትካ ሁጰን ሁጰን እስ እስ ድናረ ኤክዶሶና።

\VS{11}ባንታ ሚሽያ ኤክ ስሚድ ጎዳ ቦላ ዙዙምዶሶና።

\VS{12}‘ሀይሳቲ ጉየፐ ይድ እስ ሳተ ፃላላ ኦꬅዶሶና። ሽን ጋላስ ኩመꬅ አዋ ሱላን ዳቡርድ ፔእዳ ኑራ ኤንቲ ዋንድ እስኖ ግዶና’ ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{13}“ዎይንያ ጎዳይ ኦሳንቾታፐ እሱዋኮ፥ ‘ታ እሻዉ፥ ታኒ ነና ቆሀብከ፤ ነ ታራ ጊግዳይ እስ ድናረሳ ግደኔ?

\VS{14}ነ ሚሽያ ኤካዳ ነ ሶ ባ። ታ ኦማርስ ይዳይሳስካ ነይሳ መላ እማናዉ ኮያይስ።

\VS{15}ታኒ ታ ሚሽያን ኮይዳባ ኦꬃናዉ ታዉ ማት ባዌ? ዎይኮ ታኒ ኬሀ ግድዳ ግሾ ኔኒ ቃናታይ?’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{16}“ሄሳዳ ሀእ ደꬃን ጉየ ግድዳይሳት ስንꬃታና፥ ስንꬃትዳይሳት ቃስ ጉየታና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 20:16 }{\XT{ማቶ 19:30፤ ማር 10:31፤ ሉቃ 13:30.}}}


\par }{\SH የሱሲ ባ ሀይቁዋባ ሄꬓንꬆ ኦድስ
\par }
{\R (ማር 10:32-34፤ ሉቃ 18:31-34)

\par }{\PP \VS{17}የሱሲ የሩሳላመ ብሸ፥ ታማነ ናምኡ ታማረታ ዱማ ጋፃ ከስድ ኤንታኮ ያግስ፦

\VS{18}“ሄኮ፥ ኑኒ ሀእ የሩሳላመ ቡሳ ቦላ ደኦስ። ያን አሳ ናአይ ካህነ ሀላቃታስነ ህገ አስታማረታስ አꬍድ እመታና። ኤንቲ እያ ቦላ ሀይቆ ፕርዳ ፕርዳና።

\VS{19}እያ አይሁደ ግዶና ደርያስ አꬅድ እማና። ኤንቲ እያ ካዉሻና፥ ጋራፋና፥ ያትድ እያ ማስቃልያ ቦላ ካቃና። ሽን እ ሄꬓንꬆ ጋላስ ሀይቆፐ ደንዳና” ያግስ።


\par }{\SH ዛብድዮሳ ናይታ አየ ዎሳ
\par }
{\R (ማር 10:35-45)

\par }{\PP \VS{20}ሄ ዎደ ዛብድዮሳ ማችያ ባ ናምኡ አደ ናይታራ የሱሳኮ ያዳ፥ እያ ስንꬃን ጉልባታዳ እስባ እያ ዎሳሱ።


\par }{\PP \VS{21}የሱሲ ኢኮ፥ “ነ አይ ኮያይ?” ያግስ።

\par }{\PP እያ ዛራዳ፥ “ነ ካዎተꬃን ሀ ታ ናምኡ ናይት እሶይ ነ ኡሻቻን እሶይ ነ ሀድርሳን ኡቶ ጋርክ!” ያጋሱ።


\par }{\PP \VS{22}ሽን የሱሲ ናይታኮ ዛሪድ፥ “ህንተ አይ ዎስያኮ ኤረከታ፤ ታኒ ኡያናዉ ደእያ ዋየ ፁኣ ኡያናዉ ዳንዳኤቲ?” ያግስ።

\par }{\PP ኤንትካ፥ “ኤ ዳንዳኦስ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{23}የሱሲ፥ “ቱማካ ታኒ ኡያናዉ ደእያ ፁአፐ ህንተ ኡያና። ሽን ታ ኡሻቻንነ ሀድርሳን ኡታናይሳታ ዶረይ ታና ግድከ። ሄ በሳይ እመተይ፥ ታ አዋይ እማናዉ ጊግስዳ አሳታሳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{24}አትዳ ታሙ እያ ታማረት ሄሳ ስእዳ ዎደ ናምኡ እሻታ ቦላ ሀንቀትዶሶና።

\VS{25}ሽን የሱሲ ኤንታ ኡባ ፄግድ ሀይሳዳ ያግስ። “አይሁደ ግዶና አሳ ሃረይሳት ባንታ አሳ ቦላ ጎዳተይሳነ ኤንታ ካለይሳት ዎልቃን ሃረይሳ ህንተ ኤሬታ።

\VS{26}ሽን ህንተ ግዶን ሄሳዳ ግዶፖ። ህንተፈ ግታታናዉ ኮይያ ኦንካ ህንተዉ አይለ ግዶ።
\XREF{}{{\XO 20:26 }{\XT{ማቶ 23:11፤ ማር 9:35፤ ሉቃ 22:26.}}}

\VS{27}ህንተ ግዶን ኡባፈ ቦላ ግዳናዉ ኮይያ ኦንካ ህንተዉ አይለ ግዳናዉ በሴስ።

\VS{28}ሄሳዳካ፥ አሳ ናአይ አሰ ሀጋዛናዉነ ዳሮ አሳ ዎዛናዉ ባ ሸምፑዋ እማናዉ ይስፐ አትሽን፥ አሳን ሀጋዘታናዉ ይቤና” ያግስ።


\par }{\SH ናምኡ ቆቀት ፓፅዶሶና
\par }
{\R (ማር 10:46-52፤ ሉቃ 18:35-43)

\par }{\PP \VS{29}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ባ ታማረታራ እያርኮፈ ከይድ ብሽን፥ ዳሮ አሳይ ኤንታና ካልዶሶና።

\VS{30}ኦገ ጋፃን ኡትዳ ናምኡ ቆቀት የሱሲ ያራ አይሳ ስእድ፥ “ጎዳዉ፥ ዳዊታ ናአዉ፥ ኑስ ቃታርክ” ያግድ ዋስዶሶና።

\VS{31}ዳሮ አሳይ ኤንታና፥ “ሀይዝተ” ያግድ ካጭዶሶና። ሽን ኤንቲ፥ “ጎዳዉ፥ ዳዊታ ናአዉ፥ ኑስ ቃታርክ” ግድ ጉጅ ዋስዶሶና።


\par }{\PP \VS{32}የሱሲ ኤቅድ፥ ኤንታ ፄግድ፥ “ታ ህንተዉ አይ ኦꬃና መላ ኮዬቲ?” ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{33}ኤንትካ፥ “ጎዳዉ፥ ኑ አይፈይ ፄላና መላ ኮዮስ” ያግዶሶና።

\VS{34}የሱሲ ኤንታዉ ቃትድ፥ ኤንታ አይፍያ ቦችስ። ኤለስድ ኤንታ አይፈይ ፄልስ፤ ኤንቲ እያ ካልድ ብዶሶና።




\par }\Chap{21}{\SH ግታ ቦንቾን የሩሳላመ ገሉዋ
\par }
{\R (ማር 11:1-11፤ ሉቃ 19:28-40፤ ዮሀ 12:12-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሳራነ እያ ታማረታራ የሩሳላመ ማትድ፥ ሻማሆ ዙማ ቦላ ደእያ ቤተፋገ ጌተትያ ጉታ ጋክሸ፥ የሱሲ ባ ታማረታፐ ናምአታ ባፐ ስን ያግድ ኪትስ፦

\VS{2}“ህንተፈ ስንꬃን ደእያ ጉታ ቢተ። ያን እስ ሀረይ ቃሾን ደእያሮ እ ማራራ ህንተ ደማና። ኤንታ ብልድ ሃ ኤክ ዪተ።

\VS{3}ኦንካ ህንተና ኦይችኮ፥ ‘ጎዳይ ኤንታና ኮዬስ’ ያግተ። እ ኤንታና ኢራካ የድ አጋና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{4}ሄስካ ናበይ፥


\par }{\Q \VS{5}“ፅዮነ ካታማስ፥

\par }{\QB ‘ሄኮ፥ ነ ካዎይ አሽከ ግድድ፥ ሀረ ቦላነ

\par }{\QB ሀረ ማራ ቦላ ኡትድ፥ ኔኮ ዬስ’ ያግተ”

\par }{\MM ያግድ ፃፍዳይስ ፖለታና መላ ሄስ ሀንስ።
\XREF{}{{\XO 21:5 }{\XT{ዛካ 9:9.}}}


\par }{\PP \VS{6}እያ ታማረት ብድ የሱሲ ኤንታ ኪትዳይሳዳ ኦꬅዶሶና።

\VS{7}ሃሪውነ ሀረ ማራ ኤህድ ቦላራ ማእዳ ባንታ ማኡዋ ኤንታ ዞኮን የግዶሶና። የሱሲ ማኦታ ቦላ ኡትስ።

\VS{8}ዳሮ አሳይ ባንታ ማኡዋ ኦግያን ሂፅዶሶና። ሀራት ቦንጮ ታሽድ ኦገ ቦላ የግዶሶና።

\VS{9}የሱሳፐ ስንꬃራ ሄመተይሳትነ እያፐ ጉየራ ካልያ ዳሮ አሳይ፥

\par }{\Q “ሆሳና!\FTNT{*}{{\FR 21:9 }{\FK{ሆሳና፦
}}{\FT{እብራወꬆ ዶናን ሆሳና ጉሳይ “ኑና አሻ” ጉሱ። ቃስ አሳይ ፆሳ ጋላታናዉ ጎኤትያ ቃላ።
}}} ዳዊታ ናአይ ጋላተቶ!

\par }{\QB ጎዳ ሱንꬃን የይስ አንጀትዳይሳ!

\par }{\Q ቦንቾይ ኡባፈ ꬎቃ ሳሉዋን ፆሳስ ግዶ!”

\par }{\MM ያግድ ዋስዶሶና።
\XREF{}{{\XO 21:9 }{\XT{ማዝ 118:25.}}}


\par }{\PP \VS{10}የሱሲ የሩሳላመ ካታማ ገልዳ ዎደ ሄ ካታማን ደእያ አሳ ኡባይ፥ “ሀይስ ኦኔ?” ያግድ ያርክዶሶና።


\par }{\PP \VS{11}አሳይ፥ “ሀይስ ጋልላን ደእያ ናዝረተ ካታማፐ ይዳ ናብያ የሱሳ” ያግዶሶና።


\par }{\SH ፆሳ ኬꬃፈ ዛልኤይሳታ ከስስ
\par }
{\R (ማር 11:15-19፤ ሉቃ 19:45-48፤ ዮሀ 2:13-22)

\par }{\PP \VS{12}የሱሲ ፆሳ ኬꬅ ገልድ፥ ያን ባይዘይሳታነ ሻመይሳታ ኡባ ካረ ጎድስ። ሚሸ ላመይሳታ ፃርጴዛታነ ሆለታ ባይዝያ ኦይደታ ሽር የግስ።

\VS{13}እካ ኤንታኮ፥ “ፆሳ ቃላን፥ ‘ታ ኬꬃይ ፆሳ ዎስያ ኬꬅ ጌተታና’ ጌተትድ ፃፈትስ። ሽን ህንተ ፓንጋት ቆሰትያ ጎንጎሎ ኦꬅደታ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 21:13 }{\XT{እሳ 56:7፤ ኤርም 7:11.}}}


\par }{\PP \VS{14}የሱሲ ፆሳ ኬꬃን ደእሽን ቆቀትነ ጉንዳት እያኮ ይን ኤንታ ፓꬅስ።

\VS{15}ሽን ካህነ ሀላቃትነ ህገ አስታማረት የሱሲ ኦꬅዳ ማላልስያባታ በእዳይሳስነ ጉꬃ ናይት ፆሳ ኬꬃን፥ “ዳዊታ ናአይ፥ ጋላተቶ” ያግድ ዋሰይሳ ስእድ ሀንቀትዶሶና።

\VS{16}ኤንቲ የሱሳኮ፥ “ሀይሳቲ ገይሳ ነ ስአይ?” ያግዶሶና።

\par }{\PP የሱሲ፥ “ኤ ስአይስ፥ ፆሳ ቃላን፥ ‘ጉꬃ ናይታ ዶናንነ ꬋምያ ናይታ ዶናን ጋላታ ዎꬃዳሳ’ ጌተትድ ፃፈትዳይሳ ህንተ ናባብበከቲ?” ያግስ።

\VS{17}ኤንታና ያን አግድ ብታነ ካታማ ብድ አቅስ።


\par }{\SH የሱሲ ባድዳ ባላሰ ምꬅዉ
\par }
{\R (ማር 11:12-14፥ 20-24)

\par }{\PP \VS{18}የሱሲ ዎንታ ጉራ ካታማ ስሚድ ይሸ ኮሻትስ።

\VS{19}ኦገ ጋፃን እስ ባላሰ ምꬅ በእድ ኢኮ ብስ። ሽን ሀይꬃፈ አትሽን፥ ሀራ አይኮካ ደምቤና። ሄሳ ግሾ፥ እዮ፥ “ህዛፐ ናምአንꬆ አይፈ አይፎፓ!” ያግስ። ሄ ባላሰ ምꬅያ ኤለሳዳ መላ አጋሱ።


\par }{\PP \VS{20}እያ ታማረት ሄሳ በእድ፥ “ሀ ባላስያ ዋናዳ ኤለሳ መላዴ?” ያግድ ማላለትዶሶና።


\par }{\PP \VS{21}የሱሲ ዛሪድ፥ “ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ህንተዉ አማኖይ ደእኮ፥ ቃስ ህንተ ስꬎና እፅኮ ባላሰ ቦላ ታኒ ኦꬅዳይሳ መላ ፃላላ ኦከታ፥ ሽን ‘ሀ ዙማ ሾደታዳ አባን ዎꬋ’ ያግኮ ሀናና።
\XREF{}{{\XO 21:21 }{\XT{ማቶ 17:20፤ 2 ቆሮ 13:2.}}} 
\VS{22}አማንድ ህንተ ዎስያባ አይብባ ግድኮካ ህንተ ኤካና” ያግስ።


\par }{\SH የሱሳ ማታይ ኦይሸተꬃ
\par }
{\R (ማር 11:27-33፤ ሉቃ 20:1-8)

\par }{\PP \VS{23}የሱሲ ፆሳ ኬꬃ ገልድ ታማርስሽን፥ ካህነ ሀላቃትነ አይሁደ ጭማት እያኮ ይድ፥ “ኔኒ ሀይሳ ኦꬃና መላ ነዉ አይ ማት ደኢ? ነዉ ሀ ማታ እምዳይ ኦኔ?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{24}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ታንካ ህንተና እስባ ኦይቻይስ፤ ህንተ ታዉ ሄሳ ዛርኮ፥ ታኒ አይ ማታን ኦꬅያኮ ህንተዉ ኦዳና።

\VS{25}ዮሃንስ ፃማቃና መላ ማታይ አዉፐ እመትዴ? ፆሳፈየ አሳፔ?” ያግስ።

\par }{\PP ኤንቲ ባንታ ግዶን ዞረትድ፥ “ኑኒ፥ ‘ፆሳፈ’ ጊኮ፥ እ ኑና፥ ‘ያትን አይስ አማንበከቲ?’ ያጋና።

\VS{26}ኑኒ፥ ‘አሳፐ’ ጊኮ፥ አሳ ኡባይ ዮሃንሳ ናበ ኦꬅ ፄልያ ግሾ፥ አሳ ያዮስ” ያግዶሶና።

\VS{27}ሄሳ ግሾ፥ “ኑኒ ኤሮኮ” ያግድ ዛርዶሶና።

\par }{\PP እካ፥ “ህዛ፥ ታንካ ሀይሳ አይ ማታን ኦꬅያኮ ህንተዉ ኦድከ” ያግስ።


\par }{\SH ናምኡ ናይታ ሌምሶ
\par }
{\PP \VS{28}“የሱሲ ካልድካ ሀይሳዳ ያግስ፦ ናምኡ አደ ናይት ደእያ እስ ኡራይ ደኤስ። ሄ ኡራይ ባይራ ናኣኮ ብድ፥ ‘ታ ናአዉ፥ ሀች ዎይነ ግዶ ባዳ ኦꬃ’ ያግስ።

\VS{29}ናአይ ዛሪድ፥ ‘አቶ ቢከ’ ያግስ። ሽን ጉየፐ ባ ዎዛናን ቆፕ ኤክድ ኦꬃናዉ ብስ።

\VS{30}አዋይ ባ ካሎ ናኣኮ ብድ፥ ባ ባይራ ናኣኮ ግዳይሳዳ ኪትስ። እካ፥ ‘ኤሮ፥ ታ አዋዉ’ ያግስ። ሽን ብቤና።

\VS{31}ሀ ናምኡ ናይታፐ ባ አዋስ ኪተትዳይስ አዉሴ?” ያግስ።

\par }{\PP ኤንትካ፥ “ባይራ” ያግዶሶና።

\par }{\PP የሱሲ ኤንታኮ፥ “ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ቃራፃ ቃንፅሰይሳትነ ላይማተይሳት ህንተፈ ስንꬃትድ ፆሳ ካዎተꬃ ገላና።

\VS{32}ፃማቅያ ዮሃንስ ሱረ ኦግያ ታማርስሸ ይን እ ገይሳ አማንበከታ። ሽን ቃራፃ ቃንፅሰይሳትነ ላይማተይሳት አማንዶሶና። ህንተ ሀር አቶሽን፥ ኤንታ በእድካ ህንተ ናጋራፐ ስሚድ አማንበከታ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 21:32 }{\XT{ሉቃ 3:12፤ 7:29-30.}}}


\par }{\SH ጎሻንቾታ ሌምሶ
\par }
{\R (ማር 12:1-12፤ ሉቃ 20:9-19)

\par }{\PP \VS{33}ቃስካ የሱሲ ሀይሳዳ ያግስ፤ “ሀራ ሌምሶ ስእተ፥ ዎይነ ቶክዳ እስ ኡራይ ደኤስ። ሄ ዎይንያ ዩሹዋ ድርስ። ዎይነ ጉምእያ ኦላ ቦክስ። ዎይንያ ናጋናዉ ሻኮ ሻክስ። ሄሳፈ ጉየ፥ ጋድያ ኮ እምድ ሀራ ቢታ ብስ።
\XREF{}{{\XO 21:33 }{\XT{እሳ 5:1-2.}}}

\VS{34}ዎይነ አይፍያ ማፅያ ዎደይ ጋክን ባና ጋክያ ባጋ ኤክድ ያና መላ ባ አይለታ ኤንታኮ የድስ።

\VS{35}ኮ አዋት እያ አይለታ ኦይክድ እሱዋ ዋꬍዶሶና፥ ሀንኩዋ ዎꬍዶሶና ቃስ አትዳይሳ ሹቻን ጫድዶሶና።

\VS{36}ዎይነ አታክልትያ ጎዳይ ካሰይሳታፐ ዳርያ ሀራ አይለታ ኪትስ። ኮ አዋት ኤንታ ቦላካ ሀንኮይሳታ ቦላ ኦꬅዳይሳዳ ኦꬅዶሶና።

\VS{37}ዉርሰꬃን እ፥ ‘ታ ናኣ ኤንቲ ቦንቻና!’ ያግድ ባ ናኣ ኤንታኮ ኪትስ።


\par }{\PP \VS{38}“ሽን ኮ አዋት ናኣ በእድ ባንታ ግዶን ‘ጋድያ ላታናይስ ሀይሳ፥ እያ ዎꬍድ ጋድያ ኑኒ ላቶስ!’ ያግዶሶና።

\VS{39}ናአ ኦይክድ ዎይነ ጋድያ ግዶፈ ጋፃ ከስድ ዎꬍዶሶና።


\par }{\PP \VS{40}“ህዛ፥ ዎይነ ጋድያ ጎዳይ ያ ዎደ ሄ ኮ አዋታ ዋታኔ?” ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{41}ኤንቲ ዛሪድ፥ “እ ሄ ኢታ አሳታ ኢታ ዎꬎ ዎꬍድ፥ ዎይነይ አይፍያ ዎደ እያ ጋክያ ባጋ ዎደን ዎደን እምያ ሀራ ኮ አዋታስ እማና” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{42}የሱሲ ዛሪድ ኤንታኮ፥ ፆሳ ቃላን፥

\par }{\Q “ ‘ግምበይሳት ቦርድ እፅዳ ሹቻይ፥

\par }{\QB ጎዳ ፃጱዋ ምንꬅያ፥ ኡባፈ አꬍያ ሹቻ ግድስ።

\par }{\Q ሀይስ ጎዳይ ኦꬅዳባ፤

\par }{\QB ኑ አይፍያስ ማላልስያባ’

\par }{\MM ጌተትድ ፃፈትዳይሳ ናባብበከቲ?\XREF{}{{\XO 21:42 }{\XT{ማዝ 118:22.}}}


\par }{\PP \VS{43}“ሄሳ ግሾ፥ ታኒ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ፆሳ ካዎተꬃይ ህንተፈ ኤከትድ ሎኦ አይፈ አይፍያ አሳታስ እመታና።

\VS{44}[ሀ ሹቻ ቦላ ኩንድያ ኦንካ መቀረታና። ቃስ ሀ ሹቻይ እያ ቦላ ዎꬍያ ኡራይካ ጋጨታና”]\FTNT{†}{{\FR 21:44 }{\FT{እስ እስ በን ማፃፋት ፓይዶ 44 ጉጆሶና። (ሉቃ 20:18 ፄልተ)}}} ያግስ።


\par }{\PP \VS{45}ካህነ ሀላቃትነ ፋርሳወት የሱሲ ኦድዳ ሌምሱዋን ባንታና ኦድዳይሳ ኤርዶሶና።

\VS{46}ኤንቲ የሱሳ ኦይካናዉ ኮይዶሶና፥ ሽን አሳይ የሱሳ ናበ ኦꬅድ ፄልያ ግሾ፥ አሳስ ያይዶሶና።




\par }\Chap{22}{\SH ያጋኖ ፄሳ ሌምሶ
\par }
{\R (ሉቃ 14:15-24)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ አሳስ ዛሪድ ሀይሳዳ ያግድ ሌምሶ ኦድስ።

\VS{2}“ፆሳ ካዎተꬃይ ባ ናኣስ ያጋኖ ጊግስዳ ካዋ ዳኔስ።

\VS{3}ሄ ካዎይ ያጋኖ ያና መላ ኦድ ዎꬅዳ አሳታ ፄጋናዉ ባ አይለታ ኪትስ። ሽን አሳት ያናዉ ኮይቦኮና።

\VS{4}ቃስ ሀራ አይለታ ፄግድ፥ ፄገትዳ አሳታኮ ብድ፥ ‘ታኒ ታ ሳንጋታነ ሞꬍዳ ጋታርመንꬆታ ሹካስ፤ ኡባባይ ጊግስ። ታ ያጋኑዋ ሃ ዪተ ያግተ’ ያግድ ኪትስ።

\VS{5}ሽን ፄገትዳይሳት ፄሳ እፅድ፥ ባንታ ኦሶስ ኦሶስ ብዶሶና። እሶይ ባ ጎሻስ፥ ሀንኮይ ባ ዛልእያስ ብስ።

\VS{6}ሀራት ቃስ ካዋ አይለታ ኦይክድ፥ ካዉሽ ዋꬍድ ዎꬍዶሶና።


\par }{\PP \VS{7}“ካዎይ ዳሮ ይሎትድ፥ ባ ዎታዳረታ የድድ ሸምፖ ዎꬍዳይሳታ ዎꬍስስ፥ ኤንታ ካታማካ ፁግስ።

\VS{8}ሄሳፈ ጉየ፥ ባ አይለታኮ፥ ‘ያጋኖይ ጊግስ፥ ሽን ፄገትዳይሳት ያጋኑዋስ በሲያ አስ ግዶኮና።

\VS{9}ሄሳ ግሾ፥ ዎጋ ኦገታ ብድ፥ ደምዳ አስ ኡባ ያጋኑዋ ያና መላ ፄግተ’ ያግስ።

\VS{10}አይለት ኦግያ ቦላ ብድ ባንታ ደምዳ አስ ኡባ ሎኦታነ ኢታታ ኤህድ ያጋኖ ሻቃራ ገልስድ ኩንꬅዶሶና።


\par }{\PP \VS{11}“ሽን ካዎይ ካꬃ ማናዉ ኡትዳ አሳ በአናዉ ገልዳ ዎደ ያጋኖ ማኦ ማእቦና እስ አስ ደምስ።

\VS{12}እያኮ፥ ‘ላ፥ ነ ያጋኖ ማኦ ማኦና ዋናዳ ሀይሳ ገላዲ?’ ያግስ። ሽን ኡራይ ስእ ግስ።


\par }{\PP \VS{13}“ካዎይ ባ አይለታኮ፥ ‘ሀ ኡራ ኩሽያነ ቶሁዋ ቃችድ፥ ካረ ꬉማ ከስ የግተ። ያን እያዉ ዬሆነ አቻ ጋርጨꬅ ግዳና’ ያግስ።
\XREF{}{{\XO 22:13 }{\XT{ማቶ 8:12፤ 25:30፤ ሉቃ 13:28.}}}


\par }{\PP \VS{14}“ሄሳዳካ፥ ፆሳ ካዎተꬃስ ፄገትዳይሳት ዳሮ ሽን ዶረትዳይሳት ጉꬃ” ያግስ።


\par }{\SH ጊራባ
\par }
{\R (ማር 12:13-17፤ ሉቃ 20:20-26)

\par }{\PP \VS{15}ሄሳፈ ጉየ፥ ፋርሳወት ብድ፥ የሱሳ ዋት ኦዳን ኦይካኔኮ ዞረትዶሶና።

\VS{16}ባንታ ታማረታነ ሄሮዲሳ ባጋታፐ እሶታ እሶታ ኪትዶሶና። ኤንትካ፥ “አስታማርያዉ፥ ነ ቱማ ኦደይሳ ኑ ኤሮስ። ኔኒ አሳፐ አሰ ሻካካ፥ አሳ ዎይጋንደስ ጋዳ አይኮካ ኦꬃካ፥ ፆሳ ኦገ ቱማተꬃን ታማርሳሳ።

\VS{17}አነ ኑስ ኦዳ፥ ኑኒ ሮመ ካዋስ ጊራ ጊራናዉ በሲ በሰኔ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{18}ሽን የሱሲ ኤንታ ኢታ ቆፋ ኤርድ፥ “ሀ ጩቦቶ፥ ታና አይስ ፓጨቲ?

\VS{19}ጊራ ጊርያ ሚሽያ ታና በስተ” ያግስ። ኤንትካ እያዉ ሳንትመ ኤህዶሶና።

\VS{20}እ፥ “ሀ ሱንꬃይነ ምስለይ ኦደባዬ?” ያግስ።


\par }{\PP \VS{21}ኤንቲ፥ “ሮመ ካዎይሳ” ያግዶሶና።

\par }{\PP ያትን የሱሲ ኤንታኮ፥ “ህዛ፥ ካዋስ በሰይሳ ካዋስ፥ ፆሳስ በሰይሳ ፆሳስ እምተ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{22}ኤንቲ ሄሳ ስእዳ ዎደ ማላለትድ እያ ማታፐ አግድ ብዶሶና።


\par }{\SH ሀይቆፐ ደንዶባ
\par }
{\R (ማር 12:18-27፤ ሉቃ 20:27-40)

\par }{\PP \VS{23}ሄ ጋላስ ሀይቆፐ ደንዶይ ባዋ ግያ ሳዱቃወት የሱሳኮ ይድ፥ ያግድ እያ ኦይችዶሶና።
\XREF{}{{\XO 22:23 }{\XT{ሀዋ 23:8.}}}

\VS{24}“አስታማርያዉ፥ ‘ሙሰይ፥ እስ አስ ናአ የሎና ሀይቅኮ፥ ሄ ሀይቅዳይሳ እሻይ እያ ማችዉ ኤክድ፥ ባ እሻስ ናአ የሎ’ ያግድ ኪትስ።
\XREF{}{{\XO 22:24 }{\XT{ዛረ 25:5.}}}

\VS{25}ኑ ኤርያ ላፑን እሻት ደኦሶና። ባይራይ ማቾ ኤክድ ናአ የሎና ሀይቅስ። እያ ማችዉ እያ ካሎ እሻይ ኤክስ።

\VS{26}ሄሳዳካ፥ ሄ ማጫስዉ ኤክዳ ናምአንꬆይካ፥ ሄꬓንꬆይካ፥ ብድ ላፑናት ዉራና ጋካናዉ ኡባይ ሀይቅዶሶና።

\VS{27}ኡባፈ ጉየ ሄ ማጫስያ ሀይቃሱ።

\VS{28}ያትን፥ ላፑናት ኡባይ እዮ ኤክዳ ግሾ፥ ሀይቆፐ ደንድያ ጋላስ፥ ሄ ማጫስያ ላፑናታፐ አዉሳስ ማቾ ግዳኔ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{29}የሱሲ ዛሪድ፥ “ህንተ ፆሳ ቃላይ ታማርስያባ ዎይኮ እያ ዎልቃ ኤሮና ግሾ ባሌታ።

\VS{30}አሳይ ሀይቆፐ ደንድያ ዎደ ሳሎን ደእያ ኪታንቾታ መላ ግዳናፐ አትሽን፥ ኤኮኮና ገሎኮና።

\VS{31}ቃስ ሀይቅዳ አሳት ሀይቆፐ ደንዳናባ ፆሳይ ህንተዉ ኦድዳይሳ ናባብበከቲ?

\VS{32}ፆሳይ፥ ‘ታኒ አብራሃመ ፆሳ፥ ይሳቃ ፆሳ፥ ያይቆባ ፆሳ’ ያግስ። ሄሳ ግሾ፥ ፆሳይ ፓፃ ደኤይሳታ ፆሳፈ አትሽን፥ ሀይቅዳይሳታ ፆሳ ግደና”\FTNT{*}{{\FR 22:32 }{\FQ{ፆሳይ ፓፃ ደኤይሳታ ፆሳፈ አትሽን፥ ሀይቅዳይሳታ ፆሳ ግደና፦
}}{\FT{የሱሲ ሀ በሳን ኦደይ ፆሳይ ሀ ሀይቅዳ ሄꬓታስ ፆሰ ግድኮ ኤንቲ ደኦን ደኦሶና ያገይሳ።
}}} ያግስ።
\XREF{}{{\XO 22:32 }{\XT{ከሳ 3:6.}}}


\par }{\PP \VS{33}ዳሮ አሳይ ሄሳ ስእድ፥ እያ ትምርትያን ማላለትዶሶና።


\par }{\SH ኡባፈ ባይራ ኪታ
\par }
{\R (ማር 12:28-34፤ ሉቃ 10:25-28)

\par }{\PP \VS{34}የሱሲ ሳዱቃወታስ ጋናባ ꬋይስዳይሳ ፋርሳወት ስእዳ ዎደ እስፈ ሺቅዶሶና።

\VS{35}ኤንታ ግዶፈ እስ ህገ አስታማረይ የሱሳ ፓጨ ኦይሾ ኦይችስ።

\VS{36}“አስታማርያዉ፥ ህገ ኡባፈ አይስ አዉሴ?” ያግድ ኦይችስ።


\par }{\PP \VS{37}የሱሲ ዛሪድ፥ “ ‘ነ ጎዳ፥ ነ ፆሳ፥ ነ ኩመꬃ ዎዛናፐ፥ ነ ኩመꬃ ሸምፑዋፈ፥ ነ ኩመꬃ ቆፋፐ ዶሳ።
\XREF{}{{\XO 22:37 }{\XT{ዛረ 6:5.}}}

\VS{38}ኡባፈ አይስነ ባይራ ኪታይ ሀይሳ።

\VS{39}ናምአንꬆ ኡባፈ አꬍያ ኪታይ፥ አሰ ኡባ ነ ሁጵያ ነ ዶሰይሳዳ ዶሳ’ ያገይሳ።
\XREF{}{{\XO 22:39 }{\XT{ሌወ 19:18.}}}

\VS{40}ሙሰ ህገይነ ናበታ ትምርተይ ኡባይ ሀ ኪታታ ቦላ ካቶሶና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 22:40 }{\XT{ሉቃ 10:25-28.}}}


\par }{\SH ክርስቶስ ኦደ ናኤ?
\par }
{\R (ማር 12:35-37፤ ሉቃ 20:41-44)

\par }{\PP \VS{41}ፋርሳወት እስ ቦላ ሺቅድ ደእሽን፥ የሱሲ ኤንታና፥

\VS{42}“ክርስቶሳባ ህንተ ዎይገቲ? እ ኦደ ናኤ?” ያግድ ኦይችስ።

\par }{\PP ኤንቲ፥ “እ ካዋ ዳዊታ ናአ” ያግድ ዛርዶሶና።


\par }{\PP \VS{43}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ያትን፥ ዳዊቲ ጌሻ አያናን ግድድ ዋትድ ክርስቶሳ፥ ‘ጎዳ’ ግድ ፄጊ? ዳዊታ ግሸ፥


\par }{\Q \VS{44}“ ‘ጎዳ ፆሳይ፥ ታ ጎዳኮ፥
\FTNT{†}{{\FR 22:44 }{\FK{ታ ጎዳኮ፦
}}{\FT{ሀ በሳን ዳዊቲ ታ ጎዳ ግድ ፄገይ ክርስቶሳ።
}}}\XREF{}{{\XO 22:44 }{\XT{ማዝ 110:1.}}}

\par }{\QB ነ ሞርከታ ነ ቶሆይ የꬍያሶ ኦꬃና ጋካናዉ፥

\par }{\QB ሀይሳን ታፐ ኡሻቻ ባጋን
\FTNT{‡}{{\FR 22:44 }{\FK{ኡሻቻ ባጋን፦
}}{\FT{ማታነ ቦንቾ በሲ።
}}} ኡታ’ ግስ።
\XREF{}{{\XO 22:44 }{\XT{ማዝ 110:1.}}}


\par }{\Q \VS{45}ህዛ፥ ዳዊቲ ክርስቶሳ ጎዳ ግድ ፄግኮ፥ ዋንድ ክርስቶስ ዳዊታ ናአ ግዲ?”

\par }{\MM ያግስ።


\par }{\PP \VS{46}የሱሳስ እስ ቃላ ዛራናዉ ዳንዳእዳ አስ ኦንካ ባዋ። ቃስ ሄ ጋላሳፐ ዶምድ ሀራ ኦይሻ ኦይቻናዉ ኦንካ ዳንዳእቤና።




\par }\Chap{23}{\SH ህገ አስታማረታነ ፋርሳወታ አየ!
\par }
{\R (ማር 12:38-39፤ ሉቃ 11:43-46፤ 20:45-46)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሄሳፈ ጉየ፥ የሱሲ ሺቅዳ አሳስነ ባ ታማረታስ ሀይሳዳ ያግስ።

\VS{2}“ህገ አስታማረትነ ፋርሳወት ሙሰ ህግያ ብላናዉ ማታራ ደኦሶና።

\VS{3}ሄሳ ግሾ፥ ኤንቲ ህንተና ኪትያ ኡባ ኦꬅተነ ናግተ። ሽን ኤንቲ ኦይሳዳ ኦꬆፍተ። አይስ ጊኮ፥ ኤንቲ ኦደይሳዳ ኦꬆኮና።

\VS{4}ኤንቲ ቶካናዉ ዳንዳኤቶና ቶሆ ቃችድ አሳ ቶሶሶና። ሽን ባንታዉ ሀር አቶሽን፥ ሄ ቶሁዋ አሳይ ቶክያ ዎደ ብራ ፄራን ቦቻናዉ ኮዮኮና።


\par }{\PP \VS{5}“ሽን ኤንቲ ባንታ ኦሶ ኡባ አስ በኦና መላ ኦꬆሶና። ባንታ ሶምኦንነ ቀሰን ቃችያ ማፃፋ ፅቅሰይ ደእያ ክታፈ ዳልግሶሶና፥ ባንታ ማኡዋ ማጫራ አዱሶሶና።
\FTNT{*}{{\FR 23:5 }{\FQ{ሶምኦንነ ቀሰን ቃችያ ማፃፋ፥ ማኡዋ ማጫራ አዱሶሶና፦
}}{\FT{ሄሳ ኤንቲ ኦይ ታኒ ፆሳስ እመታስ ግያ ማላ በሳናሳ (ዛረ 15:37-41)።}}}\XREF{}{{\XO 23:5 }{\XT{ማቶ 6:1፤ ዛረ 6:8፤ ታይቦ 15:38.}}}

\VS{6}ሞከትያ በሳን ቦንቾ በስነ አይሁደ ዎሳ ኬꬃታን ዳሮ ሎእያ ኦይደ ዶሶሶና።

\VS{7}አሳይ ግያን ኤንታና ቦንቾን ሳሮꬃናይሳነ ‘አስታማርያዉ’ ግድ ፄጋናይሳ ኮዮሶና።


\par }{\PP \VS{8}“ሽን ህንተ አስታማረይ እሱዋ ፃላላ ግድዳ ግሾነ ህንተ ኡባይ እሻታ ግድዳ ግሾ፥ ‘አስታማርያዉ’ ጌተትድ ፄገቶፍተ።

\VS{9}ህንተዉ ሳሎን እስ አዋ ፃላል ደእያ ግሾ፥ ሀ ሳአን ኦናካ ‘አዋዉ’ ግድ ፄጎፕተ።

\VS{10}ህንተዉ እስ ጎዳይ ክርስቶሳ ፃላል ደእያ ግሾ ‘ጎዳዉ’ ጌተትድ ፄገቶፍተ።

\VS{11}ህንተ ግዶን ባይራተይ ህንተ አይለ ግዶ።
\XREF{}{{\XO 23:11 }{\XT{ማቶ 20:26.}}}

\VS{12}ባና ግታያ ኦንካ ካዉያና፤ ባና ካዉሽያ ኦንካ ግታታና።
\XREF{}{{\XO 23:12 }{\XT{ሉቃ 14:11፤ 18:14.}}}


\par }{\SH ህገ አስታማረትነ ፋርሳወት ቦረትዶሶና
\par }
{\R (ማር 12:40፤ ሉቃ 11:39-42)

\par }{\PP \VS{13}“ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ ፋርሳወቶ፥ አሳ ስንꬃን ሳሎ ካዎተꬃ ጎርደይሳቶ ህንተና አየ! ህንተ፥ ህንተ ሁጰን ገለከታ ቃስ ሀራታካ ገልሰከታ።


\par }{\PP \VS{14}[“ህንተኖ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ፥ ፋርሳወቶ፥ አምኤታ ኬꬃ ህንተ ቦንቅሸ፥ አስ በኦ ግድ ዎሳ አዱሰታ። ሄሳ ግሾ፥ ህንተና አየ! ኡባፈ አꬍያ ፕርዳይ ህንተና ናጌስ።]\FTNT{†}{{\FR 23:14 }{\FT{እስ እስ በን ማፃፋት ፓይዶ 14 ጉጆሶና።
}}}


\par }{\PP \VS{15}“ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ ፋርሳወቶ፥ ህንተ እስ ኡራ አማንꬃናዉ አባራነ ሳአራ ዩየታ። ሽን ህንተ እያ አማንꬅዳ ዎደ ሄ ኡራ ህንተፈ አꬅድ ጋናመስ ጊገትዳይሳ ኦꬅያ ግሾ፥ ህንተና አየ!


\par }{\PP \VS{16}“ኦንካ ፆሳ ኬꬃን ጫቅኮ አይኮይካ ባዋ። ሽን ፆሳ ኬꬃን ደእያ ዎርቃን ጫቅኮ፥ ሄ ጫቆይ እያ ጎማና ግያ ቆቀቶ፥ ህንተዉ ቆቅድ ሀራታ ካለይሳቶ፥ ህንተና አየ!

\VS{17}ህንተኖ፥ ኤያቶ፥ ቆቀቶ፥ ዎርቃይ አꬍዬ? ዎርቅያ ፆሳስ ዱማያ ፆሳ ኬꬃይ አꬊ?

\VS{18}ቃስ ‘ኦንካ ያርሾ በሳን ጫቅኮ፥ አይኮይካ ባዋ። ሽን ኦንካ እያ ቦላ ደእያ ያርሹዋን ጫቅኮ፥ ሄ ጫቆይ እያ ጎማና’ ያግድ ታማርሴታ።

\VS{19}ህንተኖ፥ ቆቀቶ፥ ያርሾይ አꬍዬ? ያርሹዋ ፆሳስ ዱማያ በሳይ አꬊ?

\VS{20}ሄሳ ግሾ፥ ያርሾ በሳን ጫቅያ ኡራይ፥ ሄ ያርሾ በሳንነ እያ ቦላ ደእያ ኡባባን ጫቄስ።

\VS{21}ፆሳ ኬꬃን ጫቅያ ኡራይ፥ ሄ ፆሳ ኬꬃንነ እያን ደእያ ፆሳን ጫቄስ።

\VS{22}ሳሎን ጫቅያ ኡራይ ፆሳ አራታንነ ሄ አራታ ቦላ ኡትያ ፆሳን ጫቄስ።
\XREF{}{{\XO 23:22 }{\XT{እሳ 66:1፤ ማቶ 5:34.}}}


\par }{\PP \VS{23}“ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ ፋርሳወቶ፥ ህንተና አየ! ህንተ ካሬꬃ ሳዎፐ፥ ናትሮፐነ ኦካሸፐ አስራታ ከሴታ። ሽን ህገን ደእያ አꬍድ ኮሸይሳታ አግደታ። ሄስካ፥ ሱረ ፕርዳ፥ ቃተꬅነ ኡባባን አማነተꬅ። ሀራታካ አጎናሽን ሀይሳታ ህንተ ኦꬃናዉ በሴስ።
\XREF{}{{\XO 23:23 }{\XT{ሌወ 27:30.}}}

\VS{24}ህንተዉ ቆቅድ ሀራ አስ ካለይሳቶ፥ ህንተ ኡሻፈ ኡዱንፀ ከስድ ግማለ ምቴታ።


\par }{\PP \VS{25}“ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ ፋርሳወቶ፥ ህንተና አየ! ህንተ ሻትያስነ ከርያስ ቦላ ባጋ ጌሼታ። ሽን ኤንታዉ ጋርሳን ቦንቀይነ ኡዘተꬅ ኩም ኡትስ።

\VS{26}ነኖ ቆቀ ፋርሳውያዉ፥ ሻትያስነ ከርያስ ጋርሳ ካሰታዳ ጌሻ። ሄሳፈ ጉየ፥ ቦላ ባጋይካ ጌሽ ግዳና።


\par }{\PP \VS{27}“ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ ፋርሳወቶ፥ ህንተና አየ! ካረ ባጋራ ቃላመ ትየትድ ሎእድ፥ ግዶን መቀꬅነ ዎቅዳባይ ኩምዳ ዱፎታ ዳነታ።
\XREF{}{{\XO 23:27 }{\XT{ሀዋ 23:3.}}}

\VS{28}ሄሳዳካ፥ ቦላ ባጋራ አሳስ ሎኦ ዳነታ። ሽን ህንተ ጋርሳን ጩቦተꬅነ ኢታተꬅ ኩምስ።


\par }{\PP \VS{29}“ህንተኖ፥ ጩቦቶ፥ ህገ አስታማረቶነ ፋርሳወቶ፥ ህንተና አየ! ህንተ ናበታስ ዱፎ ኬፀታ፥ ቃስ ፅሎታ ዱፉዋካ ሎይꬄታ።

\VS{30}ቃስ ህንተ፥ ‘ኑኒ በን ኑ አዋታ ዎደ ደእዳባ ግድያኮ፥ ኤንታራ እስፈ ናበታ ሱꬃ ጉሶኮሽን’ ያጌታ።

\VS{31}ሄሳ ግሾ፥ ህንተ ናበታ ዎꬍዳ አሳ ናይታ ግደይሳ ህንተ ህንተ ሁጰን ማርካቴታ።

\VS{32}ህዛ፥ ህንተ አዋት ዶምዳይሳ ህንተ ፖልተ።


\par }{\PP \VS{33}“ሀ ሾሻቶ፥ ሾሻ ናይቶ፥ ህንተ ጋናመ ፕርዳፈ ዋንድ አታኔ?\XREF{}{{\XO 23:33 }{\XT{ማቶ 3:7፤ 12:34፤ ሉቃ 3:7.}}}

\VS{34}ሄሳ ግሾ፥ ሄኮ፥ ታኒ ናበታ፥ ጭንጫ አሳታነ አስታማረታ ህንተኮ ኪታና። ኤንታፈ እሶታ እሶታ ህንተ ዎꬋናነ ማስቃላ ቦላ ካቃና። ባጋታ አይሁደ ዎሳ ኬꬃታን ልሶን ጋራፋናነ ካታማፐ ካታማ ጎዳና።

\VS{35}ሄሳ ግሾ፥ ፅሉዋ አበላ ዎꬍዳ ዎደፐ ዶምድ፥ ፆሳ ኬꬃስነ ያርሾ በሳፈ ግዶን ህንተ ዎꬍዳ ባራካ ናአ ዛካርያሳ ዎደ ጋካናዉ ሀይቅዳ ፅሎ አሳ ኡባ ግሾ፥ ህንተ ሴረታና።
\XREF{}{{\XO 23:35 }{\XT{መ 4:8፤ 2 ታር 24:20.}}}

\VS{36}ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ህንተነ ህንተ አዋት ኦꬅዳ ናጋራስ ሀ ፕርዳ ኡባይ ሀ የለተꬃ ቦላ ጋካና።


\par }{\SH የሱሲ የሩሳላመስ ዬክስ
\par }
{\R (ሉቃ 13:34-35)

\par }{\PP \VS{37}“የሩሳላመ፥ የሩሳላመ፥ ናበታ ዎꬍያረ! ፆሳይ ኔኮ ኪትዳይሳታ ሹቻን ጫድያረ! ኩቶይ ባ ናይታ ባ ቀፈን ሀጰይሳዳ ታኒ ነ አሳ ታ ቀስያን ገቻናዉ አፑን ቶሆ ኮያድና! ሽን ታና ድጋዳሳ።

\VS{38}ህዛ፥ ሄኮ፥ ህንተ ኬꬃይ ካይስ ግዳና።
\XREF{}{{\XO 23:38 }{\XT{ኤርም 22:5.}}}

\VS{39}ታኒ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ‘ጎዳ ሱንꬃን የይስ አንጀትዳይሳ’ ህንተ ጋና ጋካናዉ ናምአንꬆ ታና በኤከታ” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 23:39 }{\XT{ማዝ 118:26.}}}




\par }\Chap{24}{\SH ፆሳ ኬꬃይ ላለቶና አተና
\par }
{\R (ማር 13:1-2፤ ሉቃ 21:5-6)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ ፆሳ ኬꬃፈ ከይድ ብሽን፥ እያ ታማረት እያኮ ይድ፥ ማላለትድ ፆሳ ኬꬃ ግምብያ በስዶሶና።

\VS{2}የሱሲ ኤንታኮ ዛሪድ፥ “ኤ! ሀይሳ ኡባ በኤቲ? ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሹች ሹቻ ቦላ ግምበትዳ መላ ላለቶና አተና” ያግስ።


\par }{\SH ስንꬃፈ ሀናናባታ
\par }
{\R (ማር 13:3-13፤ ሉቃ 21:7-19)

\par }{\PP \VS{3}የሱሲ ሻማሆ ዙማ ቦላ ኡትዳሽን፥ እያ ታማረት ባንታርካ እያኮ ይድ፥ “ሄስ አዉደ ሀናኔኮ ኑስ ኦዳ። ቃስ ነ ዩሳስነ ዎድያ ዉርሰꬃስ ማላታይ አይቤ?” ያግድ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{4}የሱሲ ዛሪድ፥ “ህንተና ኦንካ ባለꬆና መላ ናገትተ!

\VS{5}አይስ ጊኮ፥ ዳሮ አሳት ታ ሱንꬃን፥ ‘ታኒ ክርስቶሳ፥ ፆሳይ አሳ አሻናዉ ኪትዳይሳ’ ያግሸ ይድ ዳሮ አሳ ባለꬃና።

\VS{6}ማታን ደእያ ኦላ ግርሳ፥ ሃሆን ደእያ ኦላ ዎረ ስአናዉ ደኤታ። ሄሳ መላባይ ሀናናዉ በሲያ ግሾ ህርጎፍተ። ሽን ዉርሰꬃይ ቡሮና።

\VS{7}ደረይ ደርያራ፥ እስ ካዎተꬃይ ሀራ ካዎተꬃራ ኦለታና። ኮሻይነ ቢታ ቃፆይ ኡባ በሳን ሀናና።

\VS{8}ሄስ ኡባይ የሎ እቀꬃስ ዞከ መላ።


\par }{\PP \VS{9}“ሄ ዎደ አሳይ ህንተና ዋዬስ አꬅድ እማና፥ ቃቻናነ ዎꬋና። ታ ሱንꬃ ግሾ አሳ ኡባይ ህንተና እፃና።
\XREF{}{{\XO 24:9 }{\XT{ማቶ 10:22.}}}

\VS{10}ሄ ዎደ ዳሮት አማኖ አጋና። ባንታ ግዶን እሶይ እሱዋ አꬅድ እማና፥ እሶይ እሱዋ እፃና።

\VS{11}ቃስ ዳሮ ዎርዶ ናበት ደንድድ ዳሮታ ባለꬃና።

\VS{12}ጌላተꬅ ዳርያ ግሾ፥ ዳሮ አሳ ሲቆይ እርፃና።

\VS{13}ሽን ዉርሰꬅ ጋካናዉ ገንጭያ ኡራይ አታና።
\XREF{}{{\XO 24:13 }{\XT{ማቶ 10:22.}}}

\VS{14}አሳ ኡባስ ማርካ ግዳና መላ ፆሳ ካዎተꬃ ዎንገላይ ቢታ ኡባን ኦደታና። ሄሳፈ ጉየ፥ ዉርሰꬃይ ያና።


\par }{\SH ቱና ꬋዮ
\par }
{\R (ማር 13:14-23፤ ሉቃ 21:20-24)

\par }{\PP \VS{15}“ሄሳ ግሾ፥ ናብያ ዳነል ኦድዳ ꬋዮ ቱናተꬃይ ጌሻ በሳን ኤቅዳይሳ ህንተ በአና።
\XREF{}{{\XO 24:15 }{\XT{ዛረ 9:27፤ 11:31፤ 12:11.}}} (አኬክሶ፦ ሄስ ዎይ ጉሰኮ ናባበይስ አኬኮ!)

\VS{16}ሄ ዎደ ይሁዳ ቢታን ደኤይሳት ደርያኮ ባቃቶ።

\VS{17}ኬꬃ ሁጰን ደእያ ኡራይ ባ ሶን ደእያባ ኤካናዉ ሶ ገሎና ባቃቶ።
\XREF{}{{\XO 24:17 }{\XT{ሉቃ 17:31.}}}

\VS{18}ጋደን ደኤይስ ባ ማኡዋ ኤካናዉ ጉየ ስሞፎ።

\VS{19}ሄ ዎደ ቃንꬃ ማጫሳታስነ ꬋንꬅያ ማጫሳታስ ዳሮ ኡንአ ግዳና።

\VS{20}ባልጎን ዎይኮ ሳምባታን ህንተ ባቃቶይ ግዶና መላ ፆሳ ዎስተ።

\VS{21}አይስ ጊኮ፥ ሳእ መቶሳፐ ሀች ጋካናዉ ሀኖናባይ፥ ቃስ ስንꬃፈካ ኡባራካ ሀኖና ዋየይ ሄ ዎደ ሀናና።
\XREF{}{{\XO 24:21 }{\XT{መ 12:1፤ ቆን 7:14.}}}

\VS{22}ፆሳይ ሄ ጋላሳታ ታይቡዋ ጉꬆናኮ አሰ ግድዳ ኦንካ አተና። ሽን እ ባ ዶርዳ አሳታ ግሾ፥ ሄ ጋላሳታ ታይቡዋ ጉꬃና።


\par }{\PP \VS{23}“ሄ ዎደ ኦንካ ህንተና፥ ‘ሄኮ፥ ክርስቶስ ሀይሳን’ ዎይኮ ‘ህንን ደኤስ’ ያግኮ አማኖፕተ።

\VS{24}አይስ ጊኮ፥ ዎርዶ ክርስቶሳትነ ዎርዶ ናበት ደንዳና። ኤንታዉ ዳንዳኤትኮ፥ ሀር አቶሽን ፆሳይ ዶርዳይሳታካ ባለꬃናዉ ግታ ማላታታነ ማላልስያባታ ኦꬃና።

\VS{25}አኬክተ፥ ታኒ ህንተዉ ሀይሳ ካሰታዳ ኦዳስ።


\par }{\PP \VS{26}“ሄሳ ግሾ፥ አሳይ ህንተኮ፥ ‘ሄኮ፥ ክርስቶስ ባዞን ደኤስ’ ጊኮ፥ ያ ቦፕተ። ዎይኮ ህንተኮ፥ ‘ሄኮ፥ ቆልአን ደኤስ’ ጊኮ፥ ኤንታባ አማኖፕተ።
\XREF{}{{\XO 24:26 }{\XT{ሉቃ 17:23-24.}}}

\VS{27}አይስ ጊኮ፥ ዎልአንꬅ ሳሎን ዎልአምድ፥ ዶሎሀፐ ዉሎሀ ጋካናዉ በንተይሳዳ፥ አሳ ናኣ ዩሳይ ሄሳዳ ሀናና።


\par }{\PP \VS{28}“ባዉት ደእያሶን አንኮት ሺቃና።
\XREF{}{{\XO 24:28 }{\XT{ሉቃ 17:37.}}}


\par }{\SH ክርስቶስ ናምአንꬆ ያና
\par }
{\R (ማር 13:24-27፤ ሉቃ 21:25-28)

\par }{\PP \VS{29}“ሄ ዎደ ሄ ዋየ ጋላሳታፐ ጉየ፥

\par }{\QB ኤለስድ አዋይ ꬉማና፥

\par }{\QB አጌናይ ባ ፖኡዋ ድጋና።
\XREF{}{{\XO 24:29 }{\XT{እሳ 13:10፤ ኤርም 2:10.}}}

\par }{\Q ፆልንቶት ሳሎፐ ዎꬋና፥

\par }{\QB ቃስ ሳሎን ደእያ ዎልቃት ቡቀታና።


\par }{\MM \VS{30}ሄ ዎደ አሳ ናኣ ዩሳ ማላይ ሳሉዋ ቦላ በንታና። ሳአን ደእያ አስ ኡባይ ዬካና። ቃስ አሳ ናአይ፥ ዎልቃራነ ግታ ቦንቹዋራ ሳሉዋ ሻራ ግዶራ ይሽን ኤንቲ በአና።
\XREF{}{{\XO 24:30 }{\XT{ዛረ 7:13፤ ዛካ 12:10.}}}

\VS{31}እ ባ ኪታንቾታ ግታ ሞይዘ ፑኖራ ኪታና። ኤንቲ ሳኣ ኦይዱ ባጋ ብድ፥ ሀ ጋፃፐ ያ ጋፃ ጋካናዉ ደእያ እያዉ ዶረትዳይሳታ ሺሻና።


\par }{\SH ባላሰ ምꬄ ሌምሶ
\par }
{\R (ማር 13:28-31፤ ሉቃ 21:29-33)

\par }{\PP \VS{32}“ባላሰ ምꬃፈ ታማርተ። እያ አጫዳ ሀይፅያ ዎደ ቶርቸይ ማታትዳይሳ ህንተ ኤሬታ።

\VS{33}ሄሳዳካ፥ ህንተ ሀ ኡባባ በእያ ዎደ የሱሲ ማትድ ፐንገን ደኤይሳ ኤርተ።

\VS{34}ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሀ ኡባባይ ፖለታና ጋካናዉ፥ ሀ የለተꬃይ አና።

\VS{35}ሳሎይነ ሳእ አꬋና፥ ሽን ታ ቃላይ ኡባካ አና።\XREF{}{{\XO 24:35 }{\XT{መ 6:5.}}}


\par }{\SH የሱሲ ያና ዎደ ኦንካ ኤረና
\par }
{\R (ማር 13:32-37፤ ሉቃ 17:26-30፥ 34-36)

\par }{\PP \VS{36}“ሄ ጋላሳነ ሄ ሳትያ ሳሎን ደእያ ታ አዋፐ አትሽን፥ ሀር ሳሎ ኪታንቾታ ግድን ዎይኮ ናኣ ግድን ኦንካ ኤረና።

\VS{37}አሳ ናኣ ዩሳይ፥ ኖሄ ዎደ ሀንዳይሳ መላ ግዳና።
\XREF{}{{\XO 24:37 }{\XT{መ 6:5.}}}

\VS{38}ሄ ዎደ ꬋዮ ሃꬃይ ያናፐ ስን ኖሄይ ማርካብያን ገልዳ ጋላሳ ጋካናዉ፥ አሳይ ምሸነ ኡይሸ፥ ኤክሸነ ገልሸ ጋምእስ።

\VS{39}ꬋዮ ሃꬃይ ይድ፥ ኤንታ ኡባ ꬋይሳና ጋካናዉ አኬክቦኮና። አሳ ናኣ ዩሳይካ ሄሳዳ ሀናና።


\par }{\PP \VS{40}“ሄ ዎደ ናምኡ አሳት ጋደን ኦꬃና። ኤንታፈ እሶይ ኤከታና፥ ሀንኮይ አታና።

\VS{41}ናምኡ ማጫሳት እስፈ ጋጫና። ኤንታፈ እስንያ ኤከታና ሀንክያ አታና።


\par }{\PP \VS{42}“ህዛ፥ ህንተ ጎዳይ አይ ጋላስ ያነኮ ህንተ ኤሮና ግሾ፥ ምንድ ናግተ።

\VS{43}ሽን ካይሶይ ቃማፈ አይ ሳተን ያነኮ ጎዳይ ኤርያኮ፥ ባ ኬꬃይ ቦከቶና መላ ባርክድ ናጋናሽን።
\XREF{}{{\XO 24:43 }{\XT{ሉቃ 12:39-40.}}}

\VS{44}ሄሳዳካ፥ አሳ ናአይ ህንተ ቆፖና ሳተን ያና ግሾ፥ ህንተካ ጊግድ ደእተ።


\par }{\SH ኢታነ ሎኦ አይለ ሌምሶ
\par }
{\R (ሉቃ 12:41-48)

\par }{\PP \VS{45}“ያትን፥ ባ ሶ አሳስ ካꬃ ኮሽያ ዎድያን እማና መላ እያ ጎዳይ ዶርዳ አማንይስነ ዎዛናማ አይለይ ኦኔ?

\VS{46}እ ባ ጎዳይ ኪትዳይሳ ኦꬅሽን እያ ጎዳይ ይድ ደምያ አይለይ አንጀትዳይሳ።

\VS{47}ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ጎዳይ ሄ አይልያ ባባ ኡባ ቦላ ሹማና።

\VS{48}ሽን ሄ አይለይ ኢታ ግድኮ፥ ‘ታ ጎዳይ ጋምእድ ያና’ ያግድ ባ ዎዛናን ቆፕድ፥

\VS{49}ባ ላገ ኦሳንቾታ ዋꬎ ዶምኮ፥ ማꬆተይሳታራ ሚኮነ ኡይኮ፥

\VS{50}ሄ አይልያ ጎዳይ እ ቆፖና ጋላስነ እ ኤሮና ሳተን፥

\VS{51}ይድ እያ ቃንፀረꬃና። እያ ቃዳ ጩቦታራ ኦꬃና። ሄ በሳን እያዉ ዬሆነ አቸ ጋርጨꬅ ግዳና።




\par }\Chap{25}{\SH ታሙ ጌላኦታ ሌምሶ
\par }
{\PP \VerseOne{1}“ሄ ዎደ ሳሎ ካዎተꬃይ ባንታ ፆምፐ ኦይክድ፥ ማቾ ኤሀናዉ ብዳ አድያ ሞካናዉ ከይዳ ታሙ ጌላኦታ ዳኔስ።
\XREF{}{{\XO 25:1 }{\XT{ሉቃ 12:35.}}}

\VS{2}ኤንታፈ እቻሻት ኤያ፥ ቃስ እቻሻት ጭንጫ።

\VS{3}ኤያት ፆምፐ ኦይክዶሶና፥ ሽን ጉዣ ዛይተ ኦይክቦኮና።

\VS{4}ሽን ጭንጫት ባንታ ፆምፐነ ሀራ ጉዣ ዛይተ ኦይክዶሶና።

\VS{5}ማችዉ ኤከይስ ጋምእን፥ ሄ ጌላኦት ባንታና ꬍስኮይ ኦይክን ꬍስክዶሶና።


\par }{\PP \VS{6}“ግድ ብላሄ ግድያ ዎደ፥ ‘ሄኮ፥ ማችዉ ኤሄይስ ጋክስ፥ እያ ሞካናዉ ከይተ’ ግያ ግታ ጫቦይ ስኤትስ።


\par }{\PP \VS{7}“ሄ ዎደ ሄ ጌላኦት ኡባይ ባርክድ፥ ባንታ ፆምፕያ ጊግስዶሶና።

\VS{8}ኤያት ጭንጫታኮ፥ ‘ኑ ፆምፐይ ቶአና ሀንያ ግሾ፥ ህንተ ዛይትያፐ ኑስ እመርከት’ ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{9}“ሽን ጭንጫት ዛሪድ፥ ‘አካይ፥ ኑስነ ህንተዉ ግድያ ዛይተይ ባዋ። ሄሳ ግሾ፥ ብድ ህንተዉ ሻምድ ኤክተ’ ያግዶሶና።

\VS{10}ኤያ ጌላኦት ዛይተ ሻማናዉ ብን፥ ማችዉ ኤከይስ ፑቱ ግስ። ጊገት ኡትዳ እቻሹ ጌላኦት እያራ እስፈ ያጋኖ ኬꬅ ገልዶሶና፤ ካረይካ ጎርደት አግስ።


\par }{\PP \VS{11}“ጉየፐ ሀንኮ ጌላኦት ይድ፥ ‘ጎዳዉ፥ ጎዳዉ፥ ኑስ ዶያርክ’ ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{12}“ሽን እ ዛሪድ፥ ‘ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ታ ህንተና ኤርከ!’


\par }{\PP \VS{13}“ህዛ፥ አሳ ናአይ ያና ጋላሳ ዎይኮ ሳትያ ህንተ ኤሮና ግሾ ባርክድ ናግተ።


\par }{\SH ሄꬑ ኦሳንቾታ ሌምሶ
\par }
{\R (ሉቃ 19:11-27)

\par }{\PP \VS{14}“ፆሳ ካዎተꬃይ ባ ኦሳንቾታ ፄግድ ባዉ ደእያባ ኤንታዉ ሼꬍድ ኦገ ባናዉ ከይዳ ኡራ ዳኔስ።
\XREF{}{{\XO 25:14 }{\XT{ሉቃ 19:11-27.}}}

\VS{15}ኤንታዉ ሁጰን ሁጰን ኤንታ ዎልቃ መላ እሱዋስ እቻሹ ካርፂተ ብራ፥ እሱዋስ ናምኡ ካርፂተ ብራ ቃስ እሱዋስ እስ ካርፂተ ብራ እምድ ባ ኦግያ ብስ።

\VS{16}እቻሹ ካርፂተ ብራ ኤክዳ አይለይ ኤለስ ብድ ዛልእድ፥ ሀራ እቻሹ ካርፂተ ብራ ዎꬍስስ።

\VS{17}ሄሳዳካ፥ ቃስ ናምኡ ካርፂተ ብራ ኤክዳ አይለይ ሀራ ናምኡ ካርፂተ ብራ ዎꬍስስ።

\VS{18}ሽን እስ ካርፂተ ብራ ኤክዳይስ ብድ፥ ኦላ ቦክድ፥ ባ ጎዳ ሚሽያ ሞግስ።


\par }{\PP \VS{19}“ዳሮ ዎደፐ ጉየ ሄ አይለታ ጎዳይ ይድ፥ ባ ሚሽያ ኤንታራ ሳላእስ።

\VS{20}እቻሹ ካርፂተ ብራ ኤክዳ አይለይ ይድ፥ ሀራ እቻሹ ካርፂተ ብራ ኤህድ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ኔኒ ታዉ እቻሹ ካርፂተ ብራ እማዳሳ። ሽን ታኒ ሀራ እቻሹ ካርፂተ ብራ ዎꬍሳስ’ ያግስ።

\VS{21}እያ ጎዳይ፥ ‘ዛምቦይ! ኔኒ ሎኦነ አማንꬅያ አይለ፤ ኔኒ ጉꬃባን አማነታዳሳ። ታኒ ነና ዳሮባ ቦላ ሹማና፤ ሃ ገላዳ ነ ጎዳራ ኡፋይታ’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{22}“ቃስ ናምኡ ካርፂተ ብራ ኤክዳይስ ይድ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ኔኒ ታዉ ናምኡ ካርፂተ ብራ እማዳሳ። ሽን ታኒ ሀራ ናምኡ ካርፂተ ብራ ዎꬍሳስ’ ያግስ።

\VS{23}እያ ጎዳይ፥ ‘ዛምቦይ! ኔኒ ሎኦነ አማንꬅያ አይለ፤ ኔኒ ጉꬃባን አማነታዳሳ። ታኒ ነና ዳሮባ ቦላ ሹማና፤ ሃ ገላዳ ነ ጎዳራ ኡፋይታ’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{24}“ቃስ እስ ካርፂተ ብራ ኤክዳይስ ይድ፥ ‘ታ ጎዳዉ፥ ኔኒ ዘሮና በሳፈ ጫክያነ ꬋርጮና በሳፈ ማፅያ ኢታ አስ ግደይሳ ታኒ ኤራይስ።

\VS{25}ሄሳ ግሾ፥ ያያዳ ነ ብራ ቢታን ሞጋስ። ነ ሚሸይ ሀይስሽ’ ያግስ።


\par }{\PP \VS{26}“እያ ጎዳይ ዛሪድ፥ ‘ሀ ኢታ አዛላ አይልያዉ፥ ታኒ ዘሮና በሳፈ ጫከይሳነ ꬋርጮና በሳፈ ማፅያ አስ ግደይሳ ኤራዳሳ።

\VS{27}ያትን፥ ኔኒ ታ ሚሽያ ባንከን ዎꬅዳባ ግድያኮ፥ ታኒ ስምያ ዎደ ታ ሚሽያ ዎራ ኤካናይሳ ድጋዳሳ።

\VS{28}ሄሳ ግሾ፥ ሚሽያ እያፐ ኤክድ፥ ታሙ ካርፂተ ብር ደኤይሳስ እምተ።

\VS{29}አይስ ጊኮ፥ ደእያ ኡባስ ጉዠታናነ ዳራና። ሽን ባይናይሳፈ ሀር አቶሽን፥ ሄ እያዉ ደእያ ጉꬅያካ ኤከታና።
\XREF{}{{\XO 25:29 }{\XT{ማቶ 13:12፤ ማር 4:25፤ ሉቃ 8:18.}}}

\VS{30}ሀ ማዶና አይልያ ካረ ꬉማ ከስ የግተ። ያን እያዉ ዬሆነ አቸ ጋርጨꬅ ግዳና’ ያግስ።
\XREF{}{{\XO 25:30 }{\XT{ማቶ 8:12፤ 22:13፤ ሉቃ 13:28.}}}


\par }{\SH ዎደ ዉርሰꬃ ፕርዳ
\par }
{\PP \VS{31}“አሳ ናአይ፥ ኪታንቾ ኡባታራ፥ ባ ቦንቹዋራ ያ ዎደ እ ባ ቦንቾ ካዎተꬃ አራታ ቦላ ኡታና።
\XREF{}{{\XO 25:31 }{\XT{ማቶ 16:27፤ ማቶ 19:28.}}}

\VS{32}ቢታን ደእያ አስ ኡባይ እያ ስን ሺቃና። ሄንꬃንቾይ ዶርሳታ ዴሻታፐ ሻከይሳዳ እ ሄ አሳ ናምአን ሻካና።

\VS{33}ቃስ ዶርሳታ ኡሻቻ ባጋራ ዴሻታ ሀድርሳ ባጋራ ኤሳና።


\par }{\PP \VS{34}“ሄሳፈ ጉየ፥ ካዎይ ኡሻቻ ባጋራ ደኤይሳታኮ ሀይሳዳ ያጋና፦ ‘ታ አዋይ አንጅዳይሳቶ፥ ሀ ይድ ሳእ መትያ ዎደፐ ዶምድ ህንተዉ ጊግዳ ካዎተꬃ ላትተ።

\VS{35}አይስ ጊኮ፥ ታኒ ኮሻትን ሙዝደታ፥ ሳሞትን ኡሽደታ፥ ኤረቶና እማꬃ አስ ግዳዳ ብን ሞክደታ፥

\VS{36}ካሎትን ማይዝደታ፥ ሀርገትን ሀርግስደታ፥ ቃሸትን ታና ኦይችደታ’ ያጋና።


\par }{\PP \VS{37}“ሄሳፈ ጉየ፥ ፅሎት ዛሪድ፥ ‘ጎዳዉ፥ ኔኒ ኮሻትን አዉደ በእድ ሙዝዶ? ዎይኮ ኔኒ ሳሞትን አዉደ በእድ ኡሽዶ?

\VS{38}ኔኒ እማ ግዳዳ ይን አዉደ በእድ ሞክዶ? ዎይኮ ኔኒ ካሎትን አዉደ ማይዝዶ?

\VS{39}ኔኒ ሀርግን ዎይኮ ቃሸትን ኔኮ ብድ ነና አዉደ ኦይችዶ?’ ያጋና።

\VS{40}ካዎይ ዛሪድ፥ ‘ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ህንተ ታና ካልያ ሀ ኡባፈ ጉፀይሳስ ኦꬅዳይሳ ታዉ ኦꬅደታ’ ያጋና።


\par }{\PP \VS{41}“ሄ ዎደ ሀድርሳ ባጋራ ደኤይሳታኮ፥ ‘ሀ ባደትዳይሳቶ፥ ታ ማታፐ ሃክተ። ፃላሄስነ እያ ኪታንቾታስ ጊግዳ መርና ታማን ቢተ።

\VS{42}አይስ ጊኮ፥ ኮሻትን ታና ሙዝቤከታ፤ ሳሞትን ኡሽቤከታ።

\VS{43}ታኒ እማ ግዳዳ ብን ታና ሞክበከታ፥ ካሎትን ማይዝቤከታ፥ ሀርግንነ ቃሸትን ታና ኦይችቤከታ’ ያጋና።


\par }{\PP \VS{44}“ሄ ዎደ ኤንቲ፥ ‘ጎዳዉ፥ ኔኒ ኮሻትን ዎይኮ ሳሞትን ዎይኮ እማ ግዳዳ ብን ዎይኮ ካሎትን ዎይኮ ሀርግን ዎይኮ ቃሸትን በእድ ነና አዉደ ማዶና እፅዶ?’ ያግድ ዛራና።


\par }{\PP \VS{45}“ሄ ዎደ ካዎይ ዛሪድ ኤንታኮ፥ ‘ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ህንተ ታና ካልያ ሀ ኡባፈ ጉፀይሳ ማዶና እፅዳይስ፥ ታና ማዶና እፅዳይሳ’ ያጋና።

\VS{46}ሄሳ ግሾ፥ ሄ አሳት መርና ፕርዳስ ቃስ ፅሎት መርና ደኡዋስ ባና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 25:46 }{\XT{ዳነ 12:2.}}}




\par }\Chap{26}{\SH የሱሳ ቦላ ማቀትዶሶና
\par }
{\R (ማር 14:1-2፤ ሉቃ 22:1-2፤ ዮሀ 11:45-53)

\par }{\PP \VerseOne{1}የሱሲ ሀ ትምርትያ ኡባ ዉርስዳ ዎደ ባ ታማረታኮ፥

\VS{2}“ናምኡ ጋላሳፐ ጉየ፥ ፓስካ ባኣለ ቦንችያ ጋላስ ግደይሳ ኤሬታ። ሄ ጋላስ አሳ ናእ ማስቃለ ቦላ ካቀታናዉ አሳ ኩሸን አꬍድ እመታና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 26:2 }{\XT{ከሳ 12:1.}}}


\par }{\PP \VS{3}ሄ ዎደ ካህነ ሀላቃትነ ጭማት፥ ቃያፋ ጌተትያ ካህነ ሀላቃ ኬꬃን ሺቅድ፥

\VS{4}አስ ኤሮና የሱሳ ኦይክድ፥ ዎꬋናዉ ማቀትዶሶና።

\VS{5}ሽን ኤንቲ፥ “አሳይ ኦሽ ከሶና መላ ግድ፥ ፓስካ ቦንችያ ጋላስ ሄሳ ኦꬆኮ” ያግዶሶና።


\par }{\SH የሱሳ ሽቶ ትይዳ ማጫስዉ
\par }
{\R (ማር 14:3-9፤ ዮሀ 12:1-8)

\par }{\PP \VS{6}የሱሲ ብታነ ካታማን ባሮ ሀርግዳ ስሞና ሶን ደኤስ።

\VS{7}የሱሲ እማቱዋ ቦላ ደእሽን እስ ማጫስያ አልባስፅሮሳ ብልቃፀ ኩመꬃ ዳሮ አልኦ ሽቶ ኤካ ያዳ የሱሳ ሁጰን ትጋሱ።
\XREF{}{{\XO 26:7 }{\XT{ሉቃ 7:37.}}}

\VS{8}ሽን የሱሳ ታማረት ሄሳ በእድ ሀንቀትድ፥ “ሀ ሽቶይ ጮ ኢተይ አይብሴ?

\VS{9}ሀ ሽቶይ አልኦ ጋተን ባይዘትድ፥ ሚሸይ ማንቆታስ እመታናዉ ዳንዳኤቴስ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{10}የሱሲ ኤንቲ ገይሳ ኤርድ፥ ኤንታኮ፥ “ሀ ማጫስዉ አይስ ዋይሰቲ? እያ ታዉ ሎኦባ ኦꬃሱ።

\VS{11}ማንቆት ኡባ ዎደ ህንተራ ዳና። ሽን ታኒ ህንተራ ኡባ ዎደ ደእከ።
\XREF{}{{\XO 26:11 }{\XT{ዛረ 15:11.}}}

\VS{12}እያ ሀ ሽቱዋ ታ ቦላ ትግዳይስ ታና ሞጋናዉ ጊግሳናሳ።

\VS{13}ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ቢታ ኡባን ሀ ዎንገላይ ሳባከትያ በሳን አዉንካ፥ አሳይ እዮ ሀሳያና መላ እያ ኦꬅዳይስ ኦደታና” ያግስ።


\par }{\SH ይሁድ የሱሳ አꬅድ እሙዋ
\par }
{\R (ማር 14:10-11፤ ሉቃ 22:3-6)

\par }{\PP \VS{14}ሄ ዎደ ታማነ ናምኡ የሱሳ ታማረታፐ እሶይ፥ አስቆሮታ ይሁዳ ጌተተይስ ካህነ ሀላቃታኮ፥

\VS{15}ብድ፥ “ታኒ ህንተዉ የሱሳ አꬃ እምኮ፥ ህንተ ታዉ አይ እማኔ?” ያግድ ኤንታ ኦይችስ።
\XREF{}{{\XO 26:15 }{\XT{ዛካ 11:12.}}} ኤንቲ ዞረትድ ሀስታሙ ብራ ሳንትመ
\FTNT{*}{{\FR 26:15 }{\FQ{ብራ ሳንትመ፦
}}{\FT{አይኮይካ ጉዠትቦና ጌሻ ብራ ሳንትመ ጉሱ።
}}}\FTNT{†}{{\FR 26:15 }{\FQ{ሀስታሙ ብራ ሳንትመ፦
}}{\FT{ሀስታሙ ብራ ሳንትመይ እስራኤለ ቢታን አይለይ ሻመትያነ ባይዘትያ ጋተ።
}}} እምዶሶና።

\VS{16}ሄሳፈ ጉየ፥ ይሁድ የሱሳ አꬅድ እማናዉ እንጀትያ ዎደ ዎቼስ።


\par }{\SH ጎዳ ካሁዋ
\par }
{\R (ማር 14:22-26፤ ሉቃ 22:15-20፤ 2 ቆሮ 11:23-25)

\par }{\PP \VS{17}ኡይꬃ ባኣለ ቦንችያ ኮይሮ ጋላስ፥ የሱሳ ታማረት እያኮ ይድ፥ “ፓስካ ቦንችያ ጋላስ ኔኒ ማና ካꬅ ኑኒ አዉን ጊግስኖ?” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{18}የሱሲ ኤንታኮ፥ “ካታማን ደእያ አድያኮ ብድ፥ ‘አስታማረይ፥ ታዉ ዎደይ ጋክዳ ግሾ፥ ታ ታማረታራ ፓስካ ቦንችያ ጋላሳ ነ ሶን አꬃና ያጌስ’ ያግተ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{19}እያ ታማረት የሱሲ ባንታና ኪትዳይሳዳ ኦꬅድ፥ ፓስካ ባኣለ ጋላስ ማና ካꬃ ጊግስዶሶና።


\par }{\PP \VS{20}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ፥ የሱሲ ታማነ ናምኡ ሀዋረታራ ካꬅ ማናዉ ኡትስ።

\VS{21}ኤንቲ ምሽን፥ የሱሲ ኤንታኮ፥ “ታኒ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ህንተፈ እስ ኡራይ ታና አꬅድ እማና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{22}ኤንቲ ዳሮ ዳጋምድ፥ እሶይ እሶይ፥ “ጎዳዉ፥ ቱማ ታነሻ?” ግድ እያ ኦይችዶሶና።


\par }{\PP \VS{23}የሱሲ ዛሪድ፥ “ባ ኩሽያ ታራ እስፈ ሻትያን የደይስ እ ታና አꬅድ እማና።
\XREF{}{{\XO 26:23 }{\XT{ማዝ 41:9.}}}

\VS{24}አሳ ናአይ፥ ፆሳ ቃላን እያዉ ፃፈትዳይሳዳ ሀይቃና። ሽን አሳ ናኣ አꬅድ እምያ ኡራ አየ! ሄ ኡራይ የለቶና አትዳኮ እያዉ ሎኦሽን” ያግስ።


\par }{\PP \VS{25}እያ አꬅድ እማናዉ ደእያ ይሁድ ዛሪድ፥ “አስታማርያዉ፥ ኔኒ ገይ ታነዬ?” ያግስ።

\par }{\PP የሱሲ ዛሪድ፥ “ኔኒ ነ ሁጰን ጋዳሳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{26}ኤንቲ ምሽን፥ የሱሲ ኡይꬃ ኤክድ ፆሳ ጋላትስ። ሄ ኡይꬃ መንꬅድ ባ ታማረታስ እምድ፥ “ሄእተ፥ ሚተ፥ ሀይስ ታ አሹዋ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{27}ፁኣ ኤክድ፥ ፆሳ ጋላትስ። ኤንታዉ እምድ፥ “ኡባይ ሀይሳፈ ኡይተ።

\VS{28}ሀይስ ዳሮ አሳ ናጋራ አቶተꬃስ መላ ጉክያ ታ ሱꬃ። ሀ ሱꬃይ ፆሳይ ህንተራ ገልያ ጫቁዋ ምንይሳ።\XREF{}{{\XO 26:28 }{\XT{ከሳ 24:8፤ ኤርም 31:31.}}}

\VS{29}ሽን ታኒ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ታኒ ታ አዋ ካዎተꬃን ኦራꬃ ዎይነ ኡሻ ህንተራ ኡያና ጋላሳ ጋካናዉ ናምአንꬆ ሀ ዎይነ ኡሻ ኡይከ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{30}ጋላታ ማዝሙረ የፅዳፐ ጉየ፥ ሻማሆ ዙማ ብዶሶና።


\par }{\SH ጰፅሮስ የሱሳ ካዳናይስ ኦደትስ
\par }
{\R (ማር 14:27-31፤ ሉቃ 22:31-34፤ ዮሀ 13:36-38)

\par }{\PP \VS{31}ሄ ዎደ የሱሲ ኤንታኮ፥

\par }{\Q “ ‘ፆሳይ ሄንꬃንቹዋ ሾጫና

\par }{\QB ዶርሳትካ ላለታና’

\par }{\MM ጌተትድ ፆሳ ቃላን ፃፈትዳይሳ መላ ሀች ቃማ ህንተ ኡባይ ታና አግድ ባቃታና።
\XREF{}{{\XO 26:31 }{\XT{ዛካ 13:7.}}}

\VS{32}ሽን ታኒ ሀይቆፐ ደንድዳፐ ጉየ ህንተፈ ስንꬃታዳ ጋልላ ባና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 26:32 }{\XT{ማቶ 28:16.}}}


\par }{\PP \VS{33}ጰፅሮስ ዛሪድ፥ “ኤንቲ ኡባይ ነና አግድ ባቃትኮካ፥ ታኒ ነና አግከ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{34}የሱሲ ጰፅሮሳኮ፥ “ታኒ ነዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሀች ቃማ ኩቶይ ዋሳናፐ ስን ኔኒ ታና ሄꬑ ቶሆ ካዳና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{35}ጰፅሮስ ዛሪድ፥ “ታኒ ኔራ እስፈ ሀይቆፐ አትሽን፥ ነና ኡባካ ካድከ” ያግስ።

\par }{\PP ሀንኮ እያ ታማረት ኡባይካ ሄሳዳ ግዶሶና።


\par }{\SH የሱሲ ጌታሳማነን ዎስስ
\par }
{\R (ማር 14:32-42፤ ሉቃ 22:39-46)

\par }{\PP \VS{36}ያትድ፥ የሱሲ ባ ታማረታራ ጌታሰማነ ጌተትያ በሳ ብድ፥ ኤንታኮ፥ “ታኒ ህን ባዳ ፆሳ ዎሳሻና፥ ህንተ ሀይሳን ኡትተ” ያግስ።

\VS{37}ጰፅሮሳነ ዛብድዮሳ ናይታ ናምአታ ባራ ኤክ ብድ ዳሮ አዛኖነ ኡንኤተꬅ ዶምስ።

\VS{38}ቃስካ ኤንታኮ፥ “ታኒ ሀይቆስ ጋꬅያ ኡንአ ኡንኤታስ። ሀይሳን ታራ ጋምእተነ ምንድ ናግተ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{39}ጉꬅ ስን ብድ ቢታን ጉፋንድ፥ “ታ አዋዉ፥ ዳንዳኤትያባ ግድኮ ሀ ዋየ ፁኣ ታፐ ድጋ። ሽን ነ ሸነይ ሀኖፐ አትሽን፥ ታ ሸነይ ሀኖፖ” ያግድ ፆሳ ዎስስ።


\par }{\PP \VS{40}የሱሲ ባ ታማረታኮ ስም ይድ ኤንቲ ꬍስክዳሽን ደምስ። ጰፅሮሳኮ፥ “ህንተ እስ ሳተኮካ ꬍስኮና ታራ ምናናዉ ዳንዳእቤከቲ?

\VS{41}ፓጨን ህንተ ገሎና መላ ባርክድ ናግተነ ፆሳ ዎስተ። ህንተዉ ሎኦ አሞይ ደኤስ፥ ሽን ህንተ ዳቡራንቾ አስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{42}የሱሲ ቃስ ናምአንꬆ ብድ፥ “ታ አዋዉ፥ ታኒ ሀ ዋየ ፁአፐ ኡዮና ደእሸ አꬋናዉ ዳንዳኤቶናባ ግድኮ ነ ሸነይ ሀኖ” ያግድ ፆሳ ዎስስ።

\VS{43}ቃስካ ስም ያ ዎደ እያ ታማረታ አይፍያ ꬍስኮይ ጎዝን፥ ዝንእዳሽን ደምስ።


\par }{\PP \VS{44}ቃስካ ኤንታ አግድ፥ ብድ ካሰ ቃላ ዛር ሄꬓንꬆ ዎስስ።

\VS{45}ሄሳፈ ጉየ፥ ባ ታማረታኮ ይድ፥ “ሀእ ጋካናዉ ꬍስከትነ ሸምፐቲ? ሄኮ፥ አሳ ናእ፥ ናጋራንቾታ ኩሸን አꬍድ እመትያ ሳተይ ጋክስ።

\VS{46}ደንድድ የꬍተ፥ ታና አꬅድ እመይስ ሀይስሽ ጋክስ” ያግስ።


\par }{\SH የሱሲ ኦይከትስ
\par }
{\R (ማር 14:43-50፤ ሉቃ 22:47-53፤ ዮሀ 18:3-12)

\par }{\PP \VS{47}የሱሲ ቡሮ ሄሳ ሃሳይሽን፥ ታማነ ናምኡ ታማረታፐ እሶይ፥ ይሁድ ጋክ ዎꬍስ። ካህነ ሀላቃትነ ደርያ ጭማት ኪትዳ ዳሮ አሳት ማሸነ ፃምአ ኦይክድ እያራ እስፈ ይዶሶና።

\VS{48}የሱሳ አꬅድ እምያ ይሁድ ሄ ዳሮ አሳኮ፥ “ታኒ ዬረይስ ህንተ ኮየይስ እያ፥ እያ ኦይክተ” ያግድ ማላ እም ዎꬅስ።


\par }{\PP \VS{49}ኢራካ የሱሳኮ ሺቅድ፥ “አስታማርያዉ፥ ሳሮ ደአይ” ያግድ እያ ዬርስ።


\par }{\PP \VS{50}የሱሲ እያኮ፥ “ታ ላግያዉ፥ ኔኒ ኦꬃናባ ኦꬃ አጋ”\FTNT{‡}{{\FR 26:50 }{\FT{ታ ላግያዉ፥ ኔኒ ኦꬃናባ ኦꬃ አጋ፦ ዎይኮ ሀራ ብርሸꬃይ ታ ላግያዉ፥ ነ ሀይሳን አይ ኦꬃይ?}}} ያግስ።

\par }{\PP ሄሳፈ ጉየ፥ ሺቅድ፥ የሱሳ ኦይክዶሶና።

\VS{51}የሱሳራ ደኤይሳታፐ እሶይ ባ ማሻ ሾድድ ካህነ ሀላቃ አይልያ ሾጭድ፥ እያ ሀይꬃ ቃንፅድ የግስ።

\VS{52}ሽን የሱሲ፥ “ነ ማሻ ጉየ ሾሁዋን ዛራ። አይስ ጊኮ፥ ማሻ ሾድያ ኡባይ ማሻን ሀይቃና።

\VS{53}ታ፥ ታ አዋ ዎስያኮ ዳሮ ሙኩሉን ታይበትያ ኪታንቾታ የዳናዉ ዳንዳኦናባ ነዉ ዳኒ?

\VS{54}ያትን፥ ፆሳ ቃላን ሄሳዳ ሀናናዉ በሴስ ጌተትዳይስ ዋንድ ፖለታኔ?” ያግስ።


\par }{\PP \VS{55}ሄ ሳትያን፥ የሱሲ ሄ ሺቅዳ ዳሮ አሳኮ፥ “ታና ፓንጋ ኦꬅድ ኦይካናዉ ማሻነ ፃምአ ኦይክድ ይደቲ? ታኒ ፆሳ ኬꬃን ጋላስ ጋላስ ታማርሳሸ ህንተራ ደእያ ዎደ ታና ኦይክቤከታ።
\XREF{}{{\XO 26:55 }{\XT{ሉቃ 19:47፤ 21:37.}}}

\VS{56}ሽን ሀይስ ኡባይ ሀንዳይስ ናበት ፆሳ ቃላን ፃፍዳይስ ፖለታና መላሳ” ያግስ።

\par }{\PP ሄ ዎደ እያ ታማረት ኡባይ እያ አግድ ባቃትዶሶና።


\par }{\SH የሱሲ ፕርዳ ሻንጎ ስንꬃን
\par }
{\R (ማር 14:53-65፤ ሉቃ 22:54-55፥ 63-71፤ ዮሀ 18:13-14፥ 19-24)

\par }{\PP \VS{57}የሱሳ ኦይክዳይሳት ካህነ ሀላቃ ቃያፋኮ እያ ኤፍዶሶና። ያን ህገ አስታማረትነ ቢታ ጭማት ሺቅድ ደኦሶና።

\VS{58}ሽን ጰፅሮስ ካህነ ሀላቃ ዛባ ጋካናዉ ሃሆን እያ ካልስ። እያ ዉርሰꬃይ ሻከታና ጋካናዉ ዛባ ገልድ ናገይሳታራ ኡትስ።


\par }{\PP \VS{59}ካህነ ሀላቃትነ ሺቅዳ አሳ ኡባይ የሱሳ ዎꬋናዉ እያ ቦላ ዎርዶ ማርካ ኮይዶሶና።

\VS{60}ዳሮት ይድ እያ ቦላ ዎርዶ ማርካ ማርካትዶሶና፥ ሽን አይኮካ ደምቦኮና። ጉየፐ ናምኡ አሳት ይድ፥

\VS{61}“ሀ ኡራይ፥ ‘ታኒ ፆሳ ኬꬃ ላላዳ ሄꬑ ጋላሳን ዛራ ኬፃናዉ ዳንዳአይስ’ ያግስ” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 26:61 }{\XT{ዮሀ 2:19.}}}


\par }{\PP \VS{62}ካህነታ ሀላቃይ ደንድ ኤቅድ የሱሳኮ፥ “ሀይሳቲ ነና ሞትያ ሞቱዋስ ኔኒ ዛርያባይ ባዌ?” ያግስ።

\VS{63}ሽን የሱሲ ስእ ግስ። ቃስካ ካህነ ሀላቃይ፥ “ታኒ ነና ደኦ ፆሳ ሱንꬃን ኦይካይስ፤ ኔኒ ፆሳ ናኣ ክርስቶሳ ግድኮ ኑስ ኦዳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{64}የሱሲ ዛሪድ፥ “ኔኒ ነ ሁጰንካ ጋዳሳ። ሽን ታኒ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህዛፐ ጉየ፥ አሳ ናአይ ዎልቃማ ፆሳ ኡሻቻ ባጋን ኡትዳሽን፥ ቃስ ሳሎ ሻራራ ይሽን ህንተ በአና” ያግስ።
\XREF{}{{\XO 26:64 }{\XT{ዳነ 7:13.}}}


\par }{\PP \VS{65}ሄ ዎደ ካህነ ሀላቃይ ዳሮ ይሎትድ ባ ማኡዋ ፔꬍድ፥ “ሀይሳ በእተ ፆሳ ጫይስ! ኑና ሀራ ማርካ አይ ኮሺ? እ ሀእ ጫይዳይሳ ህንተ ስእደታ።
\XREF{}{{\XO 26:65 }{\XT{ሌወ 24:15-16.}}}

\VS{66}ህንተ ቆፋይ አይቤ?” ያግስ።

\par }{\PP ኤንትካ፥ “እያዉ ሀይቆ በሴስ” ያግድ ዛርዶሶና።


\par }{\PP \VS{67}ያትን፥ ኤንቲ እያ ሶምኦን ጩትድ ደችዶሶና። ሀራት እያ ባቅድ፥
\XREF{}{{\XO 26:67 }{\XT{እሳ 50:6.}}}

\VS{68}“ክርስቶሳ! ነና ደችዳይ ኦኔ? አነ ኑስ ኦዳ” ያግዶሶና።


\par }{\SH ጰፅሮስ የሱሳ ካድስ
\par }
{\R (ማር 14:66-72፤ ሉቃ 22:56-62፤ ዮሀ 18:15-18፥ 25-27)

\par }{\PP \VS{69}ጰፅሮስ ዛባን ኡትዳሽን፥ እስ አይልያ እያኮ ያዳ፥ “ኔንካ ጋልላ የሱሳራ እስፈ ደኣሳ” ያጋሱ።


\par }{\PP \VS{70}ሽን እ ኤንታ ኡባ ስንꬃን ሄ አይለኮ፥ “ኔኒ ግያባይ አይበኮ ታኒ ኤርከ” ያግድ ካድስ።


\par }{\PP \VS{71}ቃስ ብድ ድርሳ ፐንገኮ ጋክሽን ሀራ አይልያ እያ በአዳ፥ ያን ደእያ አሳኮ፥ “ሀ ኡራይ ናዝረተ የሱሳራ ደኤስ” ያጋሱ።


\par }{\PP \VS{72}ጰፅሮስ ናምአንꬆ ጫቅድ፥ “ታኒ ሄ ኡራ ኤርከ!” ያግስ።


\par }{\PP \VS{73}ጉꬁ ጋምእሽን፥ ያን ኤቅዳ አሳት ጰፅሮሳኮ ይድ፥ “ነካ ቱማ ኤንታራ እስፈ ደኣሳ፤ ኔኒ ነ ኦዳን ኤረታሳ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{74}ሄሳፈ ጉየ፥ ጰፅሮስ፥ “ታኒ ሄ ኡራ ኤርከ!” ያግድ፥ ባና ባደꬅነ ጫቆ ዶምስ።

\par }{\PP ሄ ዎደ ኢራካ ኩቶይ ዋስ አግስ።

\VS{75}የሱሲ እያኮ፥ “ኔኒ ኩቶይ ዋሳናፐ ስን ታና ሄꬑ ቶሆ ካዳና” ግዳይሳ ጰፅሮስ አኬክድ፥ ካረ ከይድ ኢታ ዬሆ ዬክስ።




\par }\Chap{27}{\SH ይሁድ ሱለትድ ሀይቅስ
\par }
{\R (ማር 15:1፤ ሉቃ 23:1-3፤ ዮሀ 18:28-32)

\par }{\PP \VerseOne{1}ዎንታ ጉራ ካህነ ሀላቃትነ ቢታ ጭማት ኡባይ የሱሳ ዎꬍሳናዉ ማቀትዶሶና።

\VS{2}ኤንቲ የሱሳ ቃች ኤፍድ ደርያ ሃርያ ጵላፆሳስ አꬅድ እምዶሶና።


\par }{\PP \VS{3}ሄ ዎደ የሱሳ ኦይꬅዳ ይሁድ፥ ጵላፆስ የሱሳ ቦላ ፕርድዳይሳ በእድ፥ ቂሮትድ፥ ሄ ሀስታሙ ብራ ሳንትመ ካህነ ሀላቃታስነ ደርያ ጭማታስ ጉየ ዛርስ።
\XREF{}{{\XO 27:3 }{\XT{ሀዋ 1:18-19.}}}

\VS{4}“ታኒ ፅሎ አስ ሀይቆስ አꬃ እማዳ ናጋራ ኦꬃስ” ያግስ።

\par }{\PP ሽን ኤንቲ፥ “ሄስ ኑ መቶ ግደና ነ መቶ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{5}ይሁድ ሚሽያ ፆሳ ኬꬃን የግ አግድ ኤንታ ማታፐ ብድ፥ ሱለትድ ሀይቅስ።


\par }{\PP \VS{6}ካህነ ሀላቃት ሚሽያ ኤክድ፥ “ሀ ሚሸይ ሱꬃ ሚሸ ግድያ ግሾ፥ ኑኒ ፆሳ ኬꬃ ሚሽያራ ጋይስ ዎጋ ግደና” ያግዶሶና።

\VS{7}ሄሳፈ ጉየ፥ እስፈ ዞረትድ፥ በተ አስ ሞጋናዉ ማና ቢታ ሻምዶሶና።

\VS{8}ሄሳ ግሾ፥ ሄ ጋደይ ሀች ጋካናዉ ሱꬃ ቢታ ጌተትድ ፄገቴስ።


\par }{\PP \VS{9}ናብያ ኤርምያስ፥ “እስራኤለ አሳይ እያዉ ቃንፃናዉ ጋማትዳ ሀስታሙ ብራ ሳንትመ ኤክዶሶና።
\XREF{}{{\XO 27:9 }{\XT{ዛካ 11:12-13.}}}

\VS{10}ጎዳይ ታና ኪትዳይሳዳ ማና ቢታ ሻማናዉ እምዶሶና” ግዳይስ ሄ ዎደ ፖለትስ።


\par }{\SH የሱሲ ጵላፆሳ ስንꬃን
\par }
{\R (ማር 15:2-5፤ ሉቃ 23:3-5፤ ዮሀ 18:33-38)

\par }{\PP \VS{11}የሱሲ ደርያ ሃርያ ጵላፆሳ ስን ሺቅን፥ ጵላፆስ እያኮ፥ “ኔኒ አይሁደ ካዎ?” ያግድ ኦይችስ።

\par }{\PP የሱሲ ዛሪድ፥ “ነ ጋዳሳ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{12}ካህነ ሀላቃትነ ቢታ ጭማት እያ ሞትያ ዎደ ኤንታዉ አይብ ዛሮካ እምቤና።


\par }{\PP \VS{13}ሄ ዎደ ጵላፆስ የሱሳኮ፥ “ሀይሳቲ ነና ሞትያ ሞቱዋ ኡባ ስእኪ?” ያግስ።


\par }{\PP \VS{14}የሱሲ ሀር አቶሽን፥ እስ ቃላካ ዛሮና እፅን፥ ደርያ ሃረይስ ዳሮ ማላለትስ።


\par }{\SH የሱሲ ሀይቆ ፕርደትስ
\par }
{\R (ማር 15:6-15፤ ሉቃ 23:13-25፤ ዮሀ 18:39-40፤ 19:1-16)

\par }{\PP \VS{15}ደርያ ሃረይስ ላይꬃን ላይꬃን ፓስካ ባኣለ ቦንችያ ጋላሳን፥ አሳይ ኮይያ እስ አስ ቃሾፐ ብርሽያ ዎግ ደኤስ።

\VS{16}ሄ ዎደ እስ ባርባና የሱሳ ጌተትያ ዳሮ ኤረትዳ ኢታ አስ ቃሾ ኬꬃን ደኤስ።

\VS{17}ሄሳ ግሾ፥ ዳሮ አሳይ ሺቅድ ደእሽን ጵላፆስ፥ “ታኒ ህንተዉ ባርባና ብሎየ ዎይኮ የሱሳ ጌተትያ ክርስቶሳ ብሎ?” ያግድ አሳ ኦይችስ።

\VS{18}እ ሄሳ ግዳይ ኤንቲ ቃናትድ የሱሳ ኦይꬅዳይሳ ኤርያ ግሾሳ።


\par }{\PP \VS{19}ጵላፆስ ፕርዳ ኬꬃን ኡትዳሽን፥ እያ ማችያ፥ “ታኒ ሀች ቃማ አሙሆን እያባ ዳሮ ዋየታሸ አቅዳ ግሾ፥ ሄ ፅሎ ኡራ ቦላ አይብባካ ኦꬆፋ” ያጋዳ ኪታሱ።


\par }{\PP \VS{20}ሄ ዎደ ካህነ ሀላቃት፥ “ባርባን ብለቶ፥ የሱሲ ሀይቆ” ግድ ጵላፆሳ ዎሳና መላ አሳ ጭምዶሶና።


\par }{\PP \VS{21}ጵላፆስ ዛሪድ፥ “ታኒ ኤንታ ናምኣፈ ህንተዉ ኦና ብላና መላ ኮዬቲ?” ያግድ ኦይችስ።

\par }{\PP ኤንቲ፥ “ባርባና ብላና መላ ኮዮስ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{22}ጵላፆስ፥ “ያትን፥ የሱሳ ጌተትያ ክርስቶሳ ዋቶ?” ያግድ ኤንታ ኦይችስ።

\par }{\PP ኡባይ ዛሪድ፥ “ማስቃልያ ቦላ እያ ካቃ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{23}ጵላፆስ አሳኮ፥ “አይስ? እ አይ ኢታባ ኦꬅዴ?” ያግድ ኦይችስ።

\par }{\PP ሽን አሳይ ካሰይሳፈ አꬅድ፥ “ማስቃልያ ቦላ እያ ካቃ” ግድ ዋስዶሶና።


\par }{\PP \VS{24}ኦሽ ደንꬆፈ ሀራ አይብባካ ኦꬃናዉ ዳንዳኤቶናይሳ ጵላፆስ በእድ፥ ሃ ኤክድ፥ “ሀ ኡራ ሀይቁዋን ታኒ ደእከ። ሄሳ ኦይ ህንተና” ያግድ አሳ ስንꬃን ባ ኩሽያ ሜጨትስ።
\XREF{}{{\XO 27:24 }{\XT{ዛረ 21:6.}}}


\par }{\PP \VS{25}አሳ ኡባይ ዛሪድ፥ “እያ ሱꬃ ጎመይ ኑናነ ኑ ናይታ ጋኮ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{26}ያትን፥ ጵላፆስ ባርባና ኤንታዉ ብልድ፥ የሱሳ ልሶን ጋራፍድ፥ ማስቃልያ ቦላ ካቀትድ ሀይቃና መላ ኤንታዉ አꬅድ እሚስ።


\par }{\SH የሱሳ ቦላ ቀልቅስዶሶና
\par }
{\R (ማር 15:16-20፤ ዮሀ 19:2-3)

\par }{\PP \VS{27}ሄሳፈ ጉየ፥ ጵላፆሳ ዎታዳረት የሱሳ ደርያ ሃረይሳ ሶ ኤክ ኤፍን፥ ዎታዳረት ኡባይ እያ ዩሹዋን ኤቅዶሶና።

\VS{28}እያ አፍላ ቃር ኤክድ ዞኦ አፍላ
\FTNT{*}{{\FR 27:28 }{\FQ{ዞኦ አፍላ፦
}}{\FT{በን ዎደ ካዎት ቦላራ ማእያ አፍላ።
}}} ማይዝዶሶና።

\VS{29}ቃስ አጉንꬃ ካላቻ ጊግስድ፥ እያ ሁጰን ዎꬅዶሶና። እያ ኡሻቻ ኩሽያን ማይረ ፃምአ ኦይꬅድ፥ እያ ስንꬃን ጉልባትድ፥ “አይሁደ ካዋዉ፥ ሙኩሉ ላይꬅ ካዎታ!” ያግድ፥ እያ ቦላ ቀልቅስዶሶና።

\VS{30}እያ ቦላ ጩትዶሶና። ሄ ማይረ ፃምኣ ኤክድ፥ እያ ሁጰን ሾጭዶሶና።

\VS{31}ኤንቲ እያ ቦላ ቀልቅስዳፐ ጉየ፥ ዞኦ አፍላ እያፐ ቃር ኤክድ፥ እያ አፍላ እያ ማይዝዶሶና። ማስቃልያ ቦላ እያ ካቃናዉ ኤክ ኤፍዶሶና።


\par }{\SH የሱሲ ካቀትስ
\par }
{\R (ማር 15:21-32፤ ሉቃ 23:25-43፤ ዮሀ 19:17-27)

\par }{\PP \VS{32}ኤንቲ ካረ ከይድ፥ እስ ስሞና ጌተትያ ቀሬና ቢታ አስ ደምድ፥ የሱሳ ማስቃልያ ዎልቃን ቶስዶሶና።

\VS{33}ጎልጎታ ጌተትያ በሲ ጋክዶሶና። “ጎልጎታ” ጉሳይ “ጉገ በሲ” ጉሱ።

\VS{34}ሄሳን ኤንቲ ጪየ ዋላከትዳ ዎይነ ኡሻ ኡዮ ግድ እያዉ እምዶሶና። ሽን እ ሄሳ ጋንፅ ኤክድ፥ ኡዮና እፅስ።
\XREF{}{{\XO 27:34 }{\XT{ማዝ 69:21.}}}


\par }{\PP \VS{35}ኤንቲ ማስቃልያ ቦላ እያ ካቅዳይሳፈ ጉየ፥ እያ አፍላ ሻክድ፥ ሳማ የግድ ኤክዶሶና።
\XREF{}{{\XO 27:35 }{\XT{ማዝ 22:18.}}}

\VS{36}ሄሳፈ ጉየ፥ ያን ኡትድ እያ ናግዶሶና።

\VS{37}ቃስ፥ “ሀይስ አይሁደ ካዋ የሱሳ” ግያ ሞቶ ፁፍያ እያ ሁጰ ሶን ዎꬅዶሶና።

\VS{38}የሱሳራ ሄ ዎደ ናምኡ ፓንጋታ እሱዋ እያፐ ኡሻቻ ባጋን፥ ሀንኩዋ እያፐ ሀድርሳ ባጋራ፥ ማስቃልያ ቦላ ካቅዶሶና።


\par }{\PP \VS{39}ኦግያራ አꬍያ አሳይ የሱሳ ቦርድ፥ እያ ቦላ ጩትሸ፥
\XREF{}{{\XO 27:39 }{\XT{ማዝ 22:7፤ 109:25.}}}

\VS{40}“ፆሳ ኬꬃ ላላዳ ሄꬑ ጋላሳ ግዶን ኬፀይሶ፥ ነና አሻ። ኔኒ ፆሳ ናአ ግድኮ፥ አነ ማስቃልያ ቦላፈ ዎꬋ” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 27:40 }{\XT{ማቶ 26:61፤ ዮሀ 2:19.}}}


\par }{\PP \VS{41}ሄሳዳካ፥ ካህነ ሀላቃት፥ ህገ አስታማረትነ ቢታ ጭማት እስፈ የሱሳ ቦላ ቀልቅስዶሶና። ሀይሳዳ ያግዶሶና፦

\VS{42}“ሀራታ አሽስ፥ ሽን ባና አሻናዉ ዳንዳእቤና። እ እስራኤለ ካዎ ግድኮ፥ አነ ማስቃልያ ቦላፈ ሀእ ዎꬎ፥ ኑካ እያ አማናና።

\VS{43}ፆሳን እ አማነቴስ፥ ፆሳይ እያ አሻናዉ ኮይኮ አነ አሾ። አይስ ጊኮ፥ እ ባና፥ ‘ታኒ ፆሳ ናአ’ ጌስ” ያግዶሶና።
\XREF{}{{\XO 27:43 }{\XT{ማዝ 22:8.}}}


\par }{\PP \VS{44}ቃስ ሀር አቶሽን፥ እያራ ማስቃልያ ቦላ ካቀትዳ ፓንጋትካ ሄሳዳ ግድ እያ ቦላ ቀልቅስዶሶና።


\par }{\SH የሱሳ ሀይቁዋ
\par }
{\R (ማር 15:33-41፤ ሉቃ 23:44-49፤ ዮሀ 19:28-30)

\par }{\PP \VS{45}ኡሱፑን ሳተፐ ብድ፥ ኡዱፉን ሳተ ጋካናዉ ቢታ ኡባይ ꬉምስ።

\VS{46}ኡዱፉን ሳተ ግድያ ዎደ የሱሲ፥ “ኤሎሄ፥ ኤሎሄ፥ ላማ ሳባቅታኒ?” ግድ ግታ ዋሶ ዋስስ። “ኤሎሄ፥ ኤሎሄ፥ ላማ ሳባቅታኒ?” ገይሳ ብርሸꬃይ “ታ ፆሳዉ፥ ታ ፆሳዉ፥ ታና አይስ አጋዲ?” ጉሱ።
\XREF{}{{\XO 27:46 }{\XT{ማዝ 22:1.}}}


\par }{\PP \VS{47}ሄሳን ኤቅዳ አሳፐ እሶት እሶት ሄሳ ስእድ፥ “ሀ ኡራይ ኤልያሳ ፄጌስ” ያግዶሶና።

\VS{48}ኢራ ኤንታፈ እሶይ ዎፅ ብድ፥ እስፖንጀ ኤክድ፥ ጫላ ዎይነ ኡሻ ኩንꬅስ። ሄሳ ማይረ ፃምአ ፄራን ዎꬅድ ኡሻናዉ እያ ዶናኮ ሺሽስ።
\XREF{}{{\XO 27:48 }{\XT{ማዝ 69:21.}}}

\VS{49}ሽን ሀንኮት፥ “ናጋ፥ ኤልያስ እያ አሻናዉ ያነኮ አነ በኦስ” ያግዶሶና።

\VS{50}የሱሲ ናምአንꬆ ግታ ዋሶ ዋስድ፥ ሀይቅ አግስ።


\par }{\PP \VS{51}ሄ ሳተን ፆሳ ኬꬃን ካቀትዳ ማጋራጆይ ቆሞፈ ዱገ ጋካናዉ ናምኡ ከይድ፥ ፔት ዎꬍስ። ቢታይ ቃፅስ፥ ዛላይካ ጳልቀትስ።
\XREF{}{{\XO 27:51 }{\XT{ከሳ 26:31.}}}

\VS{52}ዱፎት ዶየትን ፆሳ አሳታፐ ዳሮት ሀይቆፐ ደንድዶሶና።

\VS{53}ኤንቲ ዱፎፐ ከይድ፥ የሱሲ ሀይቆፐ ደንድዳፐ ጉየ፥ ጌሻ ካታማ ብዶሶና፤ ያን ኤንቲ ዳሮ አሳስ በንትዶሶና።


\par }{\PP \VS{54}ማቶ ሀላቃይነ እያራ የሱሳ ናግያ ዎታዳረት ቢታይ ቃፅዳይሳነ ሄሳን ሀንዳባ በእዳ ዎደ ዳሮ ያይድ “ቱማ ሀይስ ፆሳ ናኣ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{55}ሄሳን ዳሮ ማጫሳት፥ ጋልላፐ ዶምድ የሱሳ ሀጋዝሸ ካልዳይሳት ሃሆን ኤቅድ ፄሎሶና።
\XREF{}{{\XO 27:55 }{\XT{ሉቃ 8:2-3.}}}

\VS{56}ኤንታ ግዶን ማግደላ ማይራማ፥
\FTNT{†}{{\FR 27:56 }{\FQA{ማግደላ ማይራሞ፦
}}{\FT{ጉሳይ ማግደላ ካታማፐ ይዳ ማይራሞ ጉሱ።
}}} ያይቆባነ ዮሰፋ አይያ ማይራማነ ዛብድዮሳ ማችያ ደኦሶና።


\par }{\SH የሱሲ ሞገትስ
\par }
{\R (ማር 15:42-47፤ ሉቃ 23:50-56፤ ዮሀ 19:38-42)

\par }{\PP \VS{57}ሳአይ ኦማርስያ ዎደ ዮሰፋ ጌተትያ እስ ዱረ አደይ፥ አርማተ ካታማፐ ይስ። እ ባ ሁጰንካ የሱሳ ካልያ አስ።

\VS{58}ዮሰፍ ጵላፆሳኮ ብድ፥ የሱሳ አሀ ኤካናዉ ዎስስ። ጵላፆስ አሀይ ዮሰፋስ እመታና መላ ኪትስ።

\VS{59}የሱሳ አሀ ኤክድ፥ ጌሻ ሞጎ አፍላን ፃፅስ።

\VS{60}ባዉ ሞገታናዉ ሹቻፈ ዎጭዳ ኦራꬃ ጎንጎሎን እያ አሀ ዎꬅስ። ቃስ ሄ ጎንጎሉዋ ዶናን ግታ ሹቻ ጎንዶርስ ዎꬅድ፥ አግድ ብስ።

\VS{61}ማግደላ ማይራማነ ሀንኮ ማይራማ ሄ ጎንጎሉዋኮ ስሚድ ኡትዶሶና።


\par }{\PP \VS{62}ዎንተ ሳምባታ ጋላስ፥ ካህነ ሀላቃትነ ፋርሳወት ጵላፆሳኮ ይድ፥ ሀይሳዳ ያግዶሶና፦

\VS{63}“ጎዳዉ፥ ሀ ዎርዳንቾይ ፓፃ ደእሸ፥ ‘ታኒ ሄꬑ ጋላሳፐ ጉየ፥ ሀይቆፐ ደንዳና’ ያግዳይስ ኑስ ሀሳየትስ።
\XREF{}{{\XO 27:63 }{\XT{ማቶ 16:21፤ 17:23፤ 20:19፤ ማር 8:31፤ 9:31፤ 10:33.}}}

\VS{64}ሄሳ ግሾ፥ እ ሞገትዳ ጎንጎሉዋ ሄꬑ ጋላስ ጋካናዉ፥ ምንꬅ ናጋና መላ ኪታርክ። ሄስ ሀኖና እፅኮ፥ እያ ታማረት ብድ እያ አሀ ካይስ ꬋይስድ፥ ‘ሀይቆፐ ደንድስ’ ያግድ አሳስ ኦድኮ ናምአንꬆ ባለሶይ ኮይሮይሳፈ ኡባ ሃ ኢታና” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{65}ጵላፆስ ኤንታኮ፥ “ህንተዉ ናገይሳት ደኦሶና፤ ብድ ህንተዉ ዳንዳኤትዳ መላ ናግስተ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{66}ሄሳ ግሾ፥ ኤንቲ ብድ ዱፎይ ቦሸቶና መላ ሹቻ ቦላ ማታመ ዎꬅድ ዎታዳረታን ናግስዶሶና።




\par }\Chap{28}{\SH የሱሲ ሀይቆፐ ደንዱዋ
\par }
{\R (ማር 16:1-10፤ ሉቃ 24:1-12፤ ዮሀ 20:1-10)

\par }{\PP \VerseOne{1}ሳምባት አꬍን፥ ዎጋ ዎደ ዎንታ ጉራ፥ ማግደላ ማይራማነ ሀንኮ ማይራማ የሱሲ ሞገትዳ ጎንጎሉዋ በአናዉ ብዶሶና።

\VS{2}ቆፖና ዎልቃማ ቢታ ቃፆይ ሀንስ። ጎዳ ኪታንቾይ ሳሎፐ ዎꬍድ ዱፉዋ ዶናን ደእያ ሹቻ ጎንዶርስድ እያ ቦላ ኡትስ።

\VS{3}እያ ማላይ ዎልአንꬅ ዳኔስ። እያ ማኦይካ ሻቻዳ ቦꬅ።

\VS{4}ናገይሳት ኪታንቹዋ በእድ፥ ያሻን ኮኮርድ፥ ሀይቅዳ አሳዳ ሀንዶሶና።


\par }{\PP \VS{5}ኪታንቾይ ማጫሳታኮ፥ “ህንተ ማስቃልያ ቦላ ካቀትዳ የሱሳ ኮየይሳ ታኒ ኤርያ ግሾ፥ ያዮፍተ።

\VS{6}እ ካሰ ኦድዳይሳ መላ ሀይቆፐ ደንድስ፤ ሀይሳን ዴና። ሃ ይድ እያ ዝንእስዳ በሳ በእተ።

\VS{7}ህንተ ሀእ ኤለስ ብድ፥ እያ ታማረታስ፥ ‘የሱሲ ሀይቆፐ ደንድስ። ቃስ እ ህንተፈ ስንꬃትድ ጋልላ ባና፤ ህንተ እያ ያን በአና’ ያግድ ኦድተ። ታኒ ህንተዉ ሀይሳ ኦዳናዉ ያስ” ያግስ።


\par }{\PP \VS{8}ኤንቲ ያይሸነ ዳሮ ኡፋይትሸ፥ ዱፉዋ ማታፐ ኤለስድ ብድ፥ እያ ታማረታስ ኦዳናዉ ዎፅዶሶና።


\par }{\PP \VS{9}ቆፖና የሱሲ ኤንታራ ጋሄትድ ኤንታኮ፥ “ሳሮይ ህንተዉ ግዶ” ያግስ። ኤንቲ እያኮ ሺቅድ፥ እያ ቶሁዋ ኦይክድ እያዉ ጎይንዶሶና።

\VS{10}ሄ ዎደ የሱሲ ኤንታኮ፥ “ያዮፍተ፤ ብድ ታ ታማረት ጋልላ ባና መላ ኤንታዉ ኦድተ። ኤንቲ ያን ታና በአና” ያግስ።


\par }{\PP \VS{11}ሄ ማጫሳት ብሽን፥ ዱፉዋ ናግያ ዎታዳረታፐ ባጋት ካታማ ብድ፥ ሀንዳባ ኡባ ካህነ ሀላቃታስ ኦድዶሶና።

\VS{12}ካህነ ሀላቃትነ ጭማት ሺቅድ ዞረትድ፥ ዎታዳረታስ ዳሮ ሚሸ እምድ፥

\VS{13}“ ‘ኑኒ ꬍስክዳሽን እያ ታማረት ቃማ ይድ፥ እያ አሀ ካይስዶሶና’ ያግተ።

\VS{14}ሀ ኦዳ ደርያ ሃረይስ ስእኮ፥ ሄስ ህንተ ባላ ግዶናይሳ ኑኒ እያ ኦድ አማንꬃና። ህንተና አይብካ ህርግሶፖ” ያግዶሶና።


\par }{\PP \VS{15}ዎታዳረት ሚሽያ ኤክድ፥ ኪተትዳይሳዳ ኦꬅዶሶና። ሀ ኦዳይ አይሁደ ማታን ሀች ጋካናዉ ኦደትሸ ደኤስ።


\par }{\SH ግታ ኪታ
\par }
{\R (ማር 16:14-18፤ ሉቃ 24:36-49፤ ዮሀ 20:19-23፤ ሀዋ 1:6-8)

\par }{\PP \VS{16}ታማነ እስ እያ ታማረት የሱሲ ባንታና ቢተ ግዳ ጋልላ ዙማ ቦላ ከይዶሶና።
\XREF{}{{\XO 28:16 }{\XT{ማቶ 26:32፤ ማር 14:28.}}}

\VS{17}ያን ኤንቲ እያ በእዳ ዎደ እያዉ ጎይንዶሶና፥ ሽን ኤንታፈ እሶት እሶት ስꬍዶሶና።


\par }{\PP \VS{18}የሱሲ ኤንታኮ ሺቅድ፥ “ሳሎንነ ሳአን ማት ኡባይ ታዉ እመትስ።

\VS{19}ህዛ፥ ህንተ ኡባ በሲ ብድ፥ አዋ፥ ናኣ፥ ጌሻ አያና ሱንꬃን አሰ ኡባ ፃማቅድ ታና ካለይሳታ ኦꬅተ።\XREF{}{{\XO 28:19 }{\XT{ሀዋ 1:8.}}}

\VS{20}ታኒ ህንተና ኪትዳባ ኡባ ኤንቲ ናጋና መላ ኤንታ ታማርስተ። ታኒ ዎድያ ዉርሰꬃ ጋካናዉ ኡባ ዎደ ህንተራ ደአይስ” ያግስ።


\par }