7
Isxifaanose haasaya
1 Kahineta halaqay Isxifaanosekko, “Hayssi tumee?” yaagidi oychchis.
2 Isxifaanosey, “Ta ishato, ta aawato, si7ite! Nu aawa Abrahamey Kaaranen daanaw baanappe sinthe Masephexoomiyan de7ishin, bonchcho Xoossay iyaw qonccidi,+ 3 ‘Ne biittaafenne ne dabbotappe shaakettada taani nena bessiya biittaa ba’ yaagis. 4 He wode Abrahamey Kalddaaweta biittaafe keyidi Kaaranen daanaw bis. Iya aaway hayqqidaappe guye Xoossay iya ha biittaa ha77i hintte de7iya bessaa ehis.+ 5 I ha biittaafe hari attoshin tohoy yedhdhiya bessika Abrahames immibeenna. Shin na7i iyaw baynna wode Xoossay ha biittaa iyawunne iya sheeshaas laata oothidi immanayssa qaala gelis.+ 6 Xoossay Abrahamekko, ‘Ne sheeshay hara biittan imathatethan daana; yan oyddu xeetu laythi entti aylletethan haarettana.+ 7 Shin taani ne sheeshaa haariya deriya bolla pirddana. Hessafe guye, entti he biittaafe keyidi hayssan taw goynnana’ yaagis.+ 8 Xoossay Abrahame sheeshay qaxxarettana mela iyara caaqqin, Yisaaqi yelettida hosppuntha gallasan qaxxaris. Yisaaqi Yayqooba qaxxaris; qassi Yayqoobi tammanne nam77u ba nayta, nu aawata mayzata qaxxaris.+
9 “Yayqooba nayti Yoosefa qanaattidi Gibxxe biittan aylletethas bayzidosona, shin Xoossay iyara de7ees.+ 10 Iya, iya waaye ubbaafe kessis. Gibxxe kawuwa sinthan sabanne cinccatethi iyaw immis. Gibxxe kawoy Yoosefas Gibxxe biittaanne ba keetha ubbaa aysanaada halaqatethi immis.+
11 “Gibxxe biittaninne Kanaane biitta ubban koshi gelidi daro asaa un77ethis. He wode nu mayzati kathi demmanaw dandda7ibookkona.+ 12 Yayqoobi Gibxxe biittan kathi de7eyssa si7idi nu aawata koyro yaa yeddis. 13 Nam77antho buussan Yoosefi ba ishatas banatethaa erisis. Gibxxe kawoykka Yoosefa sheeshaa eris.+ 14 Yoosefi ba aawa Yayqoobanne ba dabbo ubbaa, laappun tammanne ichchashu asaa baakko yaana mela kiittidi ehisis.+ 15 Yayqoobi Gibxxe biittaa wodhdhis; inne iya nayti yan hayqqidosona.+ 16 Entta ahay he bessaafe Seekeme biittaa tookettidi bidi, yan Abrahamey Hamoore naytappe daro biran shammida duufon moogettis.+
17 “Shin Xoossay Abrahames immana gidayssa poliya wodey gakkanaw matida wode Gibxxe biittan de7iya nu asay dari dari bis.+ 18 Hessafe guye, Yoosefa eronna hara kawoy Gibxxe biittan kawotis. 19 He kawoy nu zerethaa genidi guutha nayti hayqqana mela entta kare kessi yeggana mela nu aawata un77ethis.+
20 “He wode Musey yelettis; I Xoossaa sinthan daro lo77o na7a. Ba aawa keethan heedzu ageena gakkanaw diccis.+ 21 Musey wora holettida wode Gibxxe kawuwa na7iya demma ekkada ba na7a oothada iya dichchasu.+ 22 Musey Gibxxeta cinccatetha ubbaa tamaaridi odaninne ooson mino asi gidis.
23 “Muses laythay oytama kumida wode ba ishata, Isra7eeleta be7anaw ba wozanan qoppis.+ 24 Isra7eelatappe issuwa Gibxxe issoy qohishin be7idi he Isra7eele uraa maaddidi, he qohida Gibxxe uraa wodhidi kushe zaaris. 25 Musey ba ishata ba baggara Xoossay ashshanaw haneyssa entti akeekana gidi qoppis, shin entti akeekibookkona.
26 “Wonttetha gallas nam77u Isra7eele asati issoy issuwara wadhettishin demmidi entta sigethanaw koyidi, ‘Asato, hintte ishantta; ays issoy issuwa qohetii?’ yaagis.
27 “Shin ba laggiya qoheyssi Musekko, ‘Nena nu bolla haareyssanne daynna oothiday oonee? 28 Neeni zine Gibxxe uraa wodhidayssada tana wodhanaw koyay?’ yaagidi Muse sugi yeddis. 29 Musey hessa si7ida wode Gibxxefe betidi Miidiyaame biittan bete asi gididi de7ishe nam77u adde nayta yelis.+
30 “Godaa kiitanchchoy oytamu laythafe guye Siina Deriya matan de7iya bazzo tushiya giddon eexiya tama laco giddon Muses benttis.+ 31 Musey ba be7idayssan malaalettidi, loythi be7anaw tushiya mati shiiqidi de7ishin, Godaa qaalay, 32 ‘Taani ne aawata, Abrahame Xoossaa, Yisaaqa Xoossaa, Yayqooba Xoossaa’ yaagishe Musekko yis. Musey yashshan kokkoridi xeellanaw dandda7ibeenna.
33 “Goday Musekko, ‘Neeni eqqida biittay geeshshi gidiya gisho ne tohuwan de7iya caammaa kessa. 34 Taani Gibxxen de7iya ta asaa un77etethaa be7as. Entta waasuwa si7ada entta ashshanaw wodhdhas. Ha77i haaya! Taani nena Gibxxe kiittana’ yaagis.
35 “Isra7eeleti Muse, ‘Nena nuna haareyssanne daynna oothiday oonee?’ yaagidi ixxidayssa tushiya giddon iyaw benttida kiitanchchuwa baggara haareyssanne ashsheyssa oothidi Xoossay kiittis.+ 36 Musey Isra7eeleta Gibxxefe kessidi malaalisiyabatanne oorathabata Gibxxe biittaninne Zo7o Abban oothidi entta oytamu laythi bazzo biittan kaalethis.+
37 “Isra7eele asaakko, ‘Xoossay tana denthidayssada hintte sheeshaa giddofe ta mela nabe hinttew denthana’ yaagiday he Muse.+ 38 Bazzo biittan shiiqida Isra7eele asaara de7idayssi, nu aawataranne Siina Deriya bolla iyaw odida kiitanchchuwara de7ida Musey iya. Yaatidi, Xoossaa de7o qaala nuus immanaw ekkis.+
39 “Shin nu mayzati Muses kiitettanaw dosibookkona; iya ixxidi guye Gibxxe simmanaw amottidosona. 40 Qassi Aaronakko, ‘Nuna kaalethiya xoossata nuus ootha. Ays giikko, hayssi nuna Gibxxefe ehida Musey, waanidaakko nuuni erokko’ yaagidosona.+ 41 He wode mari daanisidi eeqa oothidosona. He eeqaas yarshsho yarshshidi bantta kushen oothida oosuwan ufayttidosona.+ 42 Shin Xoossay enttaw zokko zaaris. Entti salo xoolinttota goynnana mela entta yeggi aggis. Nabeta maxaafan,
‘Isra7eele asaw, oytamu laythi kumethi
bazzo biittan shukkida mehiyanne
yarshshida yarshshuwa taw yarshshidetii?+
43 Hinttee, hinttew goynnanaw kessida eeqaanne Moloke dunkkaaniya
Refaana giya hintte xoossaa xoolintto misiliya tookkideta.
Taani hinttena Baabilooneppe
hini bagga yeddana’ geetettidi xaafettis.
44 “Nu aawatas bazzo biittan markka dunkkaaney de7ees. Iyakka Xoossay Muse kiittidayssadanne iya bessidayssada oothis.+ 45 Qassi nu aawati he dunkkaaniya bantta aawatappe ekkidi Xoossay kase yedethida Ayhude gidonna asaa biittaa oykkida wode Iyyaasura yaa ekkidi gelidosona. He dunkkaaney Dawite wode gakkanawukka he bessan de7is.+ 46 Dawitey Xoossan sabettis. Qassi Yayqooba Goday de7ana keethaa keexanaw Xoossaa woossis.+ 47 Shin iyaw keethaa keexiday Solomone.+
48 “Hanoshin, Ubbaafe Bolla Xoossay asi keexida keethan deenna. Nabey gidayssa mela,
49 ‘Saloy ta araata,
sa7aykka ta tohoy yedhdhiyaso.
Yaatin, taw hintte ay mela keethi keexanee?
Woykko taani shemppiyasoy awunee?+ 50 Ha ubbaa ta kushiyan oothabiikkinaa?’ yaagees Goday.
51 “Hintte waanida si7onna asee? Hintte wozanay Xoossaa qaala ekkanaw ays ixxide? Hintte haythay ays tullidee? Hinttee, hintte aawatatho ubba wode Geeshsha Ayyaanaara eqetteeta.+ 52 Nabeta giddofe hintte aawati gooddonnay oonee? Xoossaa Na7ay, Xilloy yaanayssa kasetidi odidayssata wodhidosona. Ha77i hintte iya aathi immidi wodhideta. 53 Hintte kiitanchchuwa kusheppe Xoossaa higgiya ekkideta, shin kiitettibeekketa” yaagis.
Isxifaanosey shuchchan cadettis
54 Entti hessa si7ida wode bantta wozanan Isxifaanose bolla daro yilottidi, bantta mettershshaa saxxidi manddidosona. 55 Shin Isxifaanosey Geeshsha Ayyaanan kumidi, salo pude xeellidi, Xoossaa bonchchuwanne Yesuusa Xoossaa ushachcha baggan eqqidayssa be7is. 56 “Hekko, taani saloy dooyettin, Asa Na7ay, Xoossaa ushachcha baggan eqqidayssa be7ays” yaagis.
57 Qaalaa dhoqqu oothidi waassishe, bantta haythaa oykkidi issife iyaakko woxxidosona 58 Iya katamaappe gaxa kessidi, shuchchan caddidosona. Markkati bantta ma7uwa issi Saa7ola giya na7atethaa matan wothidosona.
59 Isxifaanosey, “Ta Godaa Yesuusaa, ta shemppuwa ekka” yaagidi xeegishin entti iya shuchchan caddoosona. 60 Gulbbatidi, ba qaala dhoqqu oothidi, “Ta Godaw, ha nagaraa enttaw atto ga” yaagis. Hessa yaagidi simmida mela hayqqi aggis.
+ 7:2 Medhe 12:1 + 7:4 Medhe 11:31; 12:4 + 7:5 Medhe 12:7; 13:15; 15:18; 17:8 + 7:6 Medhe 15:13-14 + 7:7 Kessa 3:12 + 7:8 Medhe 17:10-14; 21:2-4; 25:26; 29:31-35 + 7:9 Medhe 37:11,28; 39:2,21 + 7:10 Medhe 41:39-41 + 7:11 Medhe 42:1-2 + 7:13 Medhe 45:1,16 + 7:14 Medhe 45:9-10,17-18; 46:27 + 7:15 Medhe 46:1-7; 49:33 + 7:16 Medhe 23:3-16; 33:19; 50:7-13; Iya 24:32 + 7:17 Kessa 1:7-8 + 7:19 Kessa 1:10-11,22 + 7:20 Kessa 2:2 + 7:21 Kessa 2:3-10 + 7:23 Kessa 2:11-15 + 7:29 Kessa 18:3-4 + 7:30 Kessa 3:1-10 + 7:35 Kessa 2:14 + 7:36 Kessa 7:5; 14:21; Tay 14:33 + 7:37 Zaare 18:15,18 + 7:38 Kessa 19:1-20:17; Zaare 5:1-33 + 7:40 Kessa 32:1 + 7:41 Kessa 32:2-6 + 7:42 Amo 5:25-27 + 7:44 Kessa 25:9,40 + 7:45 Iya 3:14-17 + 7:46 2Saamu 7:1-16; 1Taari 17:1-14 + 7:47 1Kawo 6:1-38; 2Taari 3:1-17 + 7:49 Isa 66:1-2 + 7:51 Isa 63:10